Gegeenee's blog

Эмнэлэгт хэвтсэн нь

2012-11-23T05:53:00.000-08:00

Дайран дээр нь давс гэгчээр хоолны хордлого аваад бүр баларсан. Хэдэн литр дусал ч шахчив. Анх удаа эндэхийн эмнэлэгт хэвтэж үзлээ. Кинон дээр л өндөр хөгжилтэй орнуудын эмнэлэг нь 5 одтой зочид буудал шиг байдаг. Тэр үнэн юм байна. Илүү нь гэвэл өглөө өдөр оройгүй өрөөндөө хоол зөөлгөдөг. Хамаг байдгаа бөөлжөөд гаргасан хүн чинь ходоод хов хоосон. Бөөлжүүлдэггүй эм уугаад хоолны дуршил гэнэт нэмэгдээд. Өдөр оройны хоолоо нэмүүлж идээд. Тэгсэн чинь маргааш нь сувилагч маань энэ их иддийн гэж бодсон уу яасан нэг мөсөн 2 нэмсэнтэй тэнцүү хоол аваад ирсэн. Нүдний булай. Тэр хоолыг нь ичихгүй дахиад л дуустал идчихсэн. За яахуу жирэмсэн гэдгээрээ л түрээ барих юм даа. Сүүлдээ гал тогоонд өөрсдөө очиж хүссэнээ авч идэж болдогийг нь мэдээд бүр амар. Хоол эргүүлсээр байгаад гарч ирсэн. Халуун хоол авчраад тавьцан. Хэд л бол хэд нэмж болно. Бас талх, бяслаг, хиам, жимс, тараг, ундаа гээд хоолны дундуур юу ч хамаагүй авч болно. За муу хүн идсэнээ...

Норвегүүд хүн ам цөөтэйд тооцогддог учир хүүхэд гаргахад чиглэсэн бодлого нь үнэхээр аятайхан. Хүүхэд гаргаад л баймаар. Жирэмсэн болмогц эрүүл мэндийн үйлчилгээ тэр чигээрээ үнэгүй. Би сая түргэн дуудуулж эмнэлэгт хүргэгдээд тэндээ 3 хоноод гарч ирэхэд огт мөнгө төлөөгүй. Өрхийн эмнэлэгтээ жирэмсний явцаа шалгуулна гэх юмуу даа одоо. Бас үнэгүй. Жирэмсэн биш байлаа ч төлбөрийн зөрүү нэг их гарахгүй. Учир нь эндэхийн байнгын оршин суугчид нь эмчид үзүүлэхэд төлбөр төлдөг ч жилд нийт 1980 крон, ойролцоогоор 400 ам.доллар төлсөн бол цаашаа тухайн жилдээ үнэгүй байдаг. 400 доллар сонсоход их сонсогдож байгаа ч 400 долларын худалдан авах чадвар нь Норвегит бага шүү дээ. Нэг гайгүй цувны л үнэ. Худалдан авах чадвараар нь үнэлбэл үсрээд 200 болох байх. Энд өртөг өндөр, орлого өндөр тул. Визний төрлөөс шалтгаалж эндэхийн оршин суугч эсэх нь шалтгаалдаг байх. Сайн мэдэхгүй байна. 1 жилээс дээш амьдрах бол гарцаагүй ийм статустай байх байх. Гадаад хүн энэ тэр гэлтгүй адилхан л хөнгөлөлт эдлэнэ шүү дээ.

Эмнэлэгээс гараад эмээ үргэлжлүүлж уугаад хамаагүй дээрдэж байна даа. Одоохондоо ингээд дуусгая. Гэснээс бодоод байсан чинь Норвегийн тухай дандаа сайн талыг нь харж бичээд байгаагаа гэнэт анзаарлаа. Гэтэл сайн ч бий, муу ч бий шүү дээ. Мууг нь гаргаж бичих шаардлага уг нь бол байхгүй л дээ. Гэтэл би энд диваажин шиг юм бичээд, хүмүүс пөөх гээд ийшээ зүтгэсээр байгаад хүрээд ирдэг (миний үгэнд ороод ирнэ ч гэж юу байхав, гэхдээ л), тэгтэл ирээд сэтгэлд нь хүрэхгүй байвал бас дэмий юм уу даа. Цаашид сайнтай, муутай нь бичнэ ээ.

2012-10-18T09:37:00.002-07:00

Жирэмсэн хүн хорвоог өрөөсөн нүдээр хардаг юм гэнэ лээ. Тэгвэл тэр хорвоо чинь надад ер харагдахгүй байна аааааа.

Эргэж ирсэний эхний болон хордлоготой үеийн бичлэг

2012-10-04T06:41:00.001-07:00

Хүмүүс согтуу үедээ, эсвэл өвдсөн үедээ бичээд байдаг юм билээ. Тэгвэл би бас дутахгүй жирэмсэний хордлогонд ид дарлуулж байх үедээ бичиж үзнэ ээ. Ямар юм гарах нь уу.

Зөндөө удаан алга болсоон. Шалтгааны нь гайгүй болохоороо бичиж магадгүй. Яг одоогоор орон гарантай л байна. Норвеги өмхий үнэртэж байна. Хорвоо дэлхий тэг чигээрээ өмхий. Яг юу юуны үнэр үнэртэж байгааг миний ажиллагаагүй хамар мэдэхгүй. Зүгээр бүх үнэр бүгд надад өмхий шиг үнэртэж дотор нэг минут ч тасрахгүй муухайраастай. Хоол ч хийж чадахгүй. Усанд арай гэж аргагүйн эрхэнд хүчээ шавхаж байж орж байна. Ухаан санаа муу муу. Хүүхнүүд гайгүй шиг л хүүхэд тээчих юм, би яахаараа ингэж уйлан дуулан байж хүүхэд тээдэг юм болоо гэж дотроо гутраастай.

Охиноо гэдсэнд байхад үүнээс илүү зүдэрсэн. Тэр үед манай нөхөр өглөө намайг нүдээ аниатай чигээр нь чирээд л ажилдаа явдаг байж билээ. Бид 2 хадмынд амьдарч байсан үе. Хадам ээж орой ирэх болгонд хоол хийгээд угтана. Хадам аав эмч, хадам ээж сувилагч. Эрүүл хоол гээд 2, 3р гурилаар хоол хийдэг. Хоолны орц нь мах гурил гээд л бараг дуусдаг байж билээ. Тэр хоолыг нь би дандаа голоод, хадам дотроо гомддог байсан байхаа. Нөхрийнхөө эмэгтэй дүүтэй нь барьцаад би гэрийн ажлыг нь огт хийгээгүй. Тэгчээд тэднийд их ч бөөлжсөөн. Бөөлжсөөрөө үнэндээ дарсан. Тэгээд л бүр ямар ч тэнхэлгүй унаад өгөхөд хадам ээж надад дусал залгаж өгдөг байсан. Түүнийх нь хүчээр арай дээрдэж ажилдаа явах тэнхэл олж авна. Тэгээд авсан цалингийнхаа 50 хувийг би өөрийнхөө ээжид аваачиж өгөөд, хадам ээждээ нэг төгрөг ч өгдөггүй байжээ. Гэрт нь ядаж идэх юм ч авдаггүй. Бас дээр нь би халуурчих нь. Хадам ээж энд тэнд шалгаж үзээд хоолой нь идээлчиж гээд эм нухаад цацаж өгнө. Би гэрт нь зүгээр л хэвтдэг байсан. Мөн ч зузаан нүүртэй байжээ би. Айхтар хордлоготой байсан болохоор манай нөхөр намайг ажилд явуулахгүй гэнэ. Би тэгэхээр нь тас зөрөөд явна. Мөнгөнөөс л болж шүү дээ. Би нэг сар ажил хийхгүй байхад нэг ч төгрөг авахгүй. Гэтэл байр түрээсэлж амьдарч байгаа өөрийнхөө ээжид мөнгө өгөх хэрэгтэй байдаг. Гүрийгээд л явж байсан.

Хадам ээж маань ерөнхийдээ дуугүй талдаа. Дотроо бодож бодож үг хэлэхдээ жинтэй л үг хэлнэ шүү дээ. Хүүхдүүд нь бол нэг хэлэхэд л үгийг нь авна. Үглээд байдаггүй болохоор сэтгэл санаагаар ч амар тайван байлгадаг байжээ. Хадам аав бол үглээ. Хэдий тийм ч гэрт нь би амаа ангайчаад ямбалж хэвтэж байж өөдөөс нь цор цор гээстэй. Сүүлдээ 8 сартай, хордлого энэ тэр нь арилчихсан үедээ нөхөртэйгээ нэг юм өөрийнхөө ээжийг авч тусдаа гарлаа. Хадмынхаас гараад л эргэж тоох ч үгүй алга болж билээ. Нүүхдээ хүртэл нэг зурагт байсныг нь би баглахгүй гэдийцэн, хадам ээж тэсэлгүй очиж гудсанд ороож өгөөд явуулж байсан юм.

Бүүр дараа нь хүүхдээ гаргасаны дараа хадам аав машин авахдаа нэмэрлэх гээд нөхрийг 500,000 төгрөг өгөөч гэлээ. Би ч бөөн юм болсон. Амьдралд хөлөө олж ядаж яваа үр хүүхдээсээ мөнгө нэхлээ барьлаа гээд л. Сүр болж байж л өгсөн. Үнэндээ биднийг байр авахад хадмууд мөнгө нэмэрлэсэн юм. Тэр үед үнэндээ миний ухаан санаа хаана явсан юм болоо. Би ер нь эрүүл ухаантай байсан уу үгүй юу ёстой бүү мэд.

Энийг уншиж байгаа хүн байвал намайг ёстой шулам байна даа гэж бодож байгаа. Тиймээ, би өмнө өөрийгөө дандаа сайн хүн гэж боддог байлаа. Одоо бол муу хүн гэдгээ бүрэн хүлээн зөвшөөрсөн. Гэхдээ сайн хүн болохыг бас ямагт хичээнэ ээ.

Одоо миний хүсэж буй зүйл бол тэнгэр бурхан гэж үнэхээр байдаг бол хадам ээжийг урт наслуулж, удаан жаргуулаач л гэж гуймаар байна. Насаараа өөрийгөө хүний урманд бодолгүй дандаа нөхөр 3 хүүхдийнхээ төлөө явсан сайхан хүн байдаг юм. Өөртөө юу ч авдаггүй болохоор өмссөн хувцас нь маш муу. Тэрийгээ юман чинээ тоохгүй. Өөрөөсөө харамлаж хураасан мөнгөөрөө хүүхдүүддээ аль өнгөтэй өөдтэйг нь авч өгдөг. Ээж нь 10 жил өмссөн хуучин хувцастайгаа ажилдаа явж байхад манай нөхөр брэндийн хувцас өмсддөг байсан шүү дээ.

Намайг хүмүүс харааж зүхэж магадгүй ээ, болно. Харин сэтгэгдэл дээр бүдүүлгээр бичсэн бол би устгах болно.

Монголын тухай "The Economist" сэтгүүлд

2011-12-21T05:54:00.000-08:00

"The Economist" сэтгүүлийн энэ оны 10 сарын 12ны дугаарт монголын тухай ийм нийтлэл гарчээ. Сэтгэл хөөрөөд орчуулж эхэлснээ бас залхуу хүрчихлээ. Тасалж оруулахаас. Эхийг нь англиар уншъя гэвэл http://www.economist.com/node/21531521 бас хүмүүсийн сэтгэгдлийг уншаад байгаарай. Нэг хужаа ёстой хятадаа өмөөрөөд үхэх шахаж, түүх мэддэг хүмүүс хариуг нь ч барьсан байна лээ.

Хавчуулагдсан Монгол (The Mongolian sandwich)

Улс гүрнүүд нөхөрлөчихөөр улсыг сонгодог болохоос хөрш орноо сонгодоггүй билээ. Монголд хоёр хөрш бий. Орос, Хятад. Хоёулаа асар томын хажуугаар хоёулаа Монголыг нэгэн цагт эзэрхэж явсан. Цагтаа Оросын 16 дахь републик хэмээгдэж явсан Монгол улс ЗХУ нуран унаснаас хойш 20 жилийн дараа сая л нэг бүрэн дүүрэн тусгаар тогтнолын амтыг мэдэрч байна. Мөн ойрын хэдэн арван жилдээ уул уурхайн олборлолтоос эдийн засаг нь толгой эргэж сэтгэл хөдлөм өсөх нь хэмээн таамаглаж буй. Гэсэн хэдий ч Монголын үйлдвэрлэж чадах бүхий л зэс, нүүрс, алт, бусад эрдэс бодисыг баяртайгаар шүүрч авах хамгийн том зах зээл нь хятад улс. Тэгтэл өөр зах зээл рүү гарах цорын ганц гарц оросоор дамжина. Байгалийн баялагаараа шинэ арга зам хайх эрх чөлөөг олж авч чадах хэдий ч ихэнх Монголчууд нэгэн төрлийн хараат байдал буюу худалдааны хувьд эрхшээлд орсонтой адил зүйл болох вий хэмээн зовниж байна.

Харин төр засаг нь өөр бодолтой байх юм. Гадаад Харилцааны Яамны төрийн нарийн бичгийн дарга Д. Цогтбаатар Монгол улсыг хоёр хөршдөө маш сэтгэл хангалуун байгаа хэмээж байна. Түүнийхээр Монгол улс бол энэхүү "хачиртай талхыг илүү амттай болгох хавчуурга ч, хамгаалалт ч" мөн аж. Ийнхүү үзэж байгаа ч Монголчууд дэлхийн бусад орнуудтай нөхөрсөх "Гуравдагч хөрш" бодлого бүхий. Энэ тохиолдолд хоёр гэдэг хангалтгүй тоо болохыг харуулж байна.

Гэвч энгийн монгол иргэд тийм ч итгэлтэй бус ялангуяа хятад, хятадынх гэсэн бүгдэд таагүй хандлагатай. Тэр ч байтугай космополитан (дэлхийн иргэн гэж болох уу?) либерал үзэлтэй иргэд хүртэл өмнөд хөршөө айх зүйлгүй жигшин зэвүүцнэ. Нэгэн хятад үйлдвэрийн менежерийн хэлснээр нийслэл Улаанбаатарын барилгын салбарын хөгжлийг дэмжихэд шаардлагатай хятад ажилчид нийгмээс нь тусгаарлагдан амьдардаг, гудамжинд байнга зодуулдаг боловч цагдаад очих тухай бодох ч хэрэггүй байдаг гэнэ. Зарим хятад ресторанууд солонгос зоогийн газар хэмээн үйл ажиллагаа явуулдаг аж.

Энэхүү үзэн ядалтын шалтгаан тэр даруй ойлгогдохгүй. Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа нь улам өргөжиж, 2000 гаруй Монголчууд хятадад сурч байна. 1911 онд нуран унасан Манж Чин улсын нэрийн дор хятад улс монголыг харгисаар удирдаж байсан нь үнэн билээ. Монголыг удирдах эрх мэдлийг Сталин тэднээс мэхэлж авсан гэдэгт ихэнх хятадууд итгэдэг. Гэтэл хятад гомдол гаргаагүй бөгөөд Хубилай хааны үе хүртэл эргэж ухах юм бол харин ч хятад өөрөө Монголын нэг хэсэг байна гэж маргаж болно.

Үргэлжлэл бий...

Сайн талыг олж харахуй

2011-11-22T16:52:00.000-08:00

Нэг хүнийг чи аймар их зантай гэж ойлгожээ. Тэр хүн их зантай байхын тулд ямар нэг зүйлийг сайн мэддэг эсхүл эзэмшсэн байгаа. Их зангий нь үл тоон түүнтэй харилцаж чадвал магадгүй тэр сайн мэддэг зүйлээс нь суралцах ч юм билүү. Юу юугүй суралцдаггүй юм аа гэхэд "аахаан тийм учиртай юм байна" гэх мэтээр нэгийг олж харна шүү дээ. Хэрвээ чи тэр хүнийг балиар их зантай амьтан гээд өнгөрсөн бол нэг ч гэсэн сайн зүйлийг олж харах боломжийг алдана. Нэг хүн онгироо байж болно. Түүнтэй үл харьцваас бас л дээрхтэй адил зүйл тохиолдоно. Өөр нэг хүн сул дорой байж болно. Гэтэл тэр хүнд хэнд ч анзаарагдаагүй сайн тал нуугдаж байхыг хэн ч үгүйсгэхгүй. Учир нь дан муу талтай эсвэл дан сайн талтай хүн гэж хорвоогийн хаана ч байхгүй. Магадгүй сул дорой тэр хүнд бусдыг сонсох чадвар байдаг ч юм билүү, бусдын олж мэдээгүйг олж мэдсэнээ хэрхэн илэрхийлэх чадваргүй байх ч юм бил үү. Хэн ч мэдэхгүй шүү дээ. Хүний сайн талыг л олж хар гэдэг үгийн учир энд байдаг юм байна. Муу тал нь нүүрэн дээр нь бичээстэй байсан ч битгий тоо гэдгийн учир энд байдаг юм байна. Гэхдээ ийм хүн болох үнэхээр хэцүү шүү тийм ээ. Өнөөдөр санаад маргааш мартаад байхаар сургааль сонсохын хэрэг надад байдын болов уу даа хэхэ.

Over-weight girls' style

2011-11-04T03:32:00.000-07:00

I am in a library and there is no font for Mongolian. So I am writing in English. Sorry if there are many mistakes.

Here we go...

I have something in my mind. For the first time in my life I thought that being over-weighed is OK and even cute.

Here in Norway, over-weighed girls style themselves smartly, making over-weight as an advantage. I had never thought that fat girls should wear tight clothes. But they do and look soooooo cute. They wear dresses with tight tops and rich materials in the skirts (I mean "derveger"), black tights and mini skirts, extremely tight black jeans and many many kinds of stylish shirts. They look gorgeous.

Back in Mongolia over-weighed girls wear just opposite. Mongolian big girls hate tight clothings because they think it would look awful if they wear one and I think they are wrong. They have to wear tight clothings to show their cuteness just like Norwegian big girls.

Норвегийн тухай зарим баримтууд

2011-10-27T14:13:00.000-07:00

Норвеги улс дээр үедээ их ядруу орон байсан юм болохоор Дани, Швед хоёртоо дээрэлхүүлж, тэдний нэг аймаг болж хүртэл явсан байгаам. Ялангуяа Шведтэйгээ нуруу хавиргаа их нудралцдаг бололтой. Норвегиүд нь шведийгээ "бүдүүлэг том ах" гэж үздэг бол, шведүүд нь норвегичүүдээ "мунхаг бага дүү" гэж үздэг гэнэ. Хэрвээ хөлбөмбөгийн тэмцээнд шведүүд ялагдах юм бол, нийт европын дууны тэмцээнд норвеги нь шведээс давах юм бол, швед өвлийн олимпоос алтан медал авч чадахгүй бол норвегүүд энэ баярт үйл явдлыг тэмдэглэдэг гэнэ дээ.

***

Энэ норвегиүд бас аймар уудаг хүмүүс гээд байх юм даа. Дэмийрч балайртлаа уугаад бөөлжиж барьсан залуус хаа нэгтээ харсан юм байна. Ерөнхий сайд нь хүртэл нэг удаа зурагтаар үг хэлэхдээ согтуу байж таараад зарим үгээ хэлж чадахгүй, хэлээ зажлаад баларсан гэнэ. Уг нь архины хяналт аюултай шд. Бүхэл бүтэн улсад согтууруулах ундаа зардаг гааааанцхан дэлгүүр байдаг шүү дээ. Vinmonopolet гэдэг юм. Бүх хотуудад байдаг. хөдөө зайдуу газар байдаг хүмүүс ойролцоох том хот руу явж согтууралах ундаа олж авахаас өөр аргагүй. Тэр дэлгүүр нь бас чанга. Зүгээр вино, шампанск авахад хүртэл 18-25 насны хүмүүс бичиг баримтаа үзүүлж байж авна. Доош насныхан битгий мөрөөд. Тэгтэл нөхөр бид 2 ядаж байхад хэдэн настай юм шиг харагддаг юм бүү мэд. Ганц вино авах гэхээр л бичиг баримт шаналгаад гучтай мучтай гэхээр тэрийг чинь би яаж мэдэхийн гээд хэцүү. Тэгснээс гээд нэг хадуураадахы. Охинтойгоо нэг өдөр гадаа сууж байтал дэргэд сууж байсан хүн манай охиныг өхөөрдөж өхөөрдөж байснаа "танай дүү юу?" гэнээ хэхэ. Миний охин гэсэн чинь яасан эрт хүүхэдтэй болсон юм гэнээ. Би гучтай гэсэн чинь "I don't believe it." гэнээ. Тэгэхээр би л одоо худалч болж таарах нь үү дээ.

***

Норвегит биеэ үнэлэхийг хуулиар хориглоогүй боловч биеэ үнэлэгч худалдаж авахыг хориглосон байдаг гэнэ. Тэгэхээр биеэ үнэлсэн эмэгтэй бус түүнийг худалдаж авсан эрэгтэй шийтгүүлдэг байх нь.

***

Норвегийн гүнж буюу угсаа залгамжлах ханхүүгийн эхнэр нэг дагавар хүүтэй. Тэр хүүгийн эцэг нь хар тамхины хэрэгт орооцолдож байсан. Хунтайжтай учрахаасаа өмнө гүнж маань архи уудаг, хувийн болох болохгүй зураг авалтанд хүртэл оролцож байсан юм байна. Гэхдээ засарна гэдэг сайхан шүү. Энэ хүмүүс уужуу сэтгэлтэй дээ.

***

Норвеги хүмүүс гадныханд өөрийн орны тухай ярих дуртай ба хэрвээ цаадуул нь норвегийг сайхан орон гэж үзэхгүй бол удаан, тэнэг гэж үздэг юм байна шүү.

Илүү цагаар ажиллах боломж

2011-10-25T03:42:00.000-07:00

Өчигдөр хүүхдийн цэцэрлэгийн ангийн охины төрсөн өдөрт очихдоо өөр нэг хүүхдийн ээжээс мэдээлэл олж сонсоод. Эндэхийн хүмүүс нэг их чөлөөт цаг ихтэй хүмүүс байгаад байдаг юм. Тэгсэн илүү цагаар ажиллах хуулиар хориотой, сард ажиллах ёстой тодорхой цагаас илүү ажиллавал ажил олгогч компани нь улсад мөнгө төлдөг гэнэ. Тэгэхээр хэн илүү ажиллуулахыг хүсэхэв. Ажил хийж байгаа хүмүүстээ ч гэсэн мөнгөний төлөө илүү цагаар ажиллах гээд байх шаардлага байхгүй. 2 ажил хийлээ гэвэл татвар нь бүүр ихсээд ялгаагүй юм болчихно. Гэр бүлийн 2 л зэрэг ажилтай байхад л татвар нэмэгдээд байхад. Тэгэхээр илүү цагаар ажиллах гэдэг дэмий зүйл юм байна аа.

Тэгтэл нөгөө талаас тэр хүмүүст амьдралаа дээшлүүлэхийн тулд илүү мөнгө хэрэгтэй бол яах вэ?Банкнаас зээл авахад л болоо шд. Зээлээр байр, машин гээд юу ч авсан татвараасаа буцаагаад авчихдаг болохоор хүүгийн алдагдалд орно гэж байхгүй. Харин ч зээл авч байвал таарах газар байна даа. Төлсөн татвараа буцааж авах арга гээд мань мэт нь иймэрхүү л зүйл сэтгэж суух юм даа :P

Хэл ус

2011-10-13T15:25:00.000-07:00

Гадаадад байгаа хүүхдүүд ингэж шууд утгаар нь ойлгодог юм болов уу, эсвэл ер нь хүүхэд ингэж ойлгодог юм болов уу, мэдэх юм үнэндээ алга. Сүүлийн үед охин бид хоёрын хооронд нэг иймэрхүү л яриа үүсээд байхын.

Би: -Өө, чи ингээд маяглаад унадын.

Охин. -Би унаагүй шд. Би унаагүй байхад яагаад намайг унасан гээд байгаа юм.

Би: -Аав нь компьютер дээр сууж байгаа.

Охин: -Комьютер дээр сууж болохгүй шд. Тэгвэл эвдэрнэ. Сандал дээр сууж болно.

Би: -Хоол ундаа идэж уу.

Охин: -Ундаа байхгүй шд.

Би: -Миний муу охин ниии нииии

Охин: -Би муу охин юм уу (үнэнээсээ гомдсон)

Охин: -Ээж ээ, энээ хараа, гоё байна уу?

Би: -Тийм байна. Гачин гоё байна.

Охин: -Гачин байгаа юм уу. Үгүй шд (мөн л гомдов)

"Mongols Motorcycle Club" Норвегит

2011-09-14T10:13:00.000-07:00

Америкт халтаруудын (хүмүүс л ингэж нэрлээд байдаг юм билээ шд ккк) нээсэн "Mongols Motorcycle Club"-н тухай за бүгд мэдэх биз. Тэр нөхдүүд норвегит салбараа нээх гэж оролдож байгаа тухай нэг мэдээ байна. Монгол хүмүүс биш боловч нэр зээлцэн энэ нөхдийн тухай өөрийн эрхгүй унших юм. Товчилсон орчуулга гэдгийг санахад илүүдэхгүй биз.

"Бид тендер хаагдахаас 5 минутын өмнө амжиж ороод ялсандаа баяртай байна. "Mongols Motorcycle Club" манай Лексвикт үйл ажиллагаагаа эхлүүлэхийг зогсоохын төлөө байгаа бүхий л хүч нөөцөө ашиглах болно гэж бид хэлсэн." гэж тус сумын захиргааны дарга өнөөдөр НРК телевизийн сурвалжлагчид хэллээ.

Сурв: - Энэ хөрөнгийг худалдаж авахад та нар маш их хүч зарцууллаа. Тендер дууссанд одоо ямар сэтгэгдэлтэй байна?
Дарга: - 5 долоо хоног болж байж нэг юм дууссанд баяртай байна.

Тэрээр Трондхейм Фёрдод байрлах маш сайхан үл хөдлөх хөрөнгийг "Mongols Motorcycle Club" авч чадахгүй болсонд санаа амарсан нь илт. Гэвч цаашид Монголсууд өөр газар хүрээгээ тэлж орох вий хэмээн санаа зовж бусад захиргаадад газар нутаг дээр нь хууль бус, гэмт хэргийн орчин бүрдүүлэх иймэрхүү мотоциклийн клуб нээхийг таслан зогсооход нь туслах зорилготой Захиргаадын Нэгдсэн Холбоог санаачлаад байна.

Хоолны хаягдал

2011-09-14T09:32:00.000-07:00

Шуудангийн хайрцаганд ирсэн сурталчилгааны элдэв цаас, сонин сэтгүүл дунд нэг ийм юм байна аа. Хог хаягдал, байгаль орчны тухай бичээд нэг нүүрэнд нь хөргөгчинд үлдсэн янз бүрийн хүнсний зүйлийн үлдэгдлийг нийлүүлээд хийж болох хоолны орц, хийх заавар тавьжээ. Хүмүүсийн хоол хүнсээ гүйцэд хэрэглэлгүй хаядаг хэвшлийн эсрэг бяцхан арга хэмжээ авч байгаа нь яамай даа. Арга хэмжээ нь бас их сэтгэсэн, юу юугүй чи хоолоо хаяад байна, хаяхаа боль гэж дайралгүй энэ үлдэгдлүүдийг нийлүүлээд ийм амттай хоол хийчиж болно шүү дээ гэж эвтэйхэн ойлгуулах зүйл болжээ.

Норвегит худалдаанд гарсан хүнсний бүтээгдэхүүний 20 хувь нь шууд хогийн сав руу ордог гэж өчигдөрхөн би мэдээнээс харж байсан. Сая баталгаа болгож харах гэтэл хэтэрхий олон шинэ мэдээ орсон тул олсонгүй. За яахав. Би бас нээлттэй цэцэрлэгт ээж хүү 2 үдийн цайгаа ууж байхыг харсан юм. Хүү нь талхныхаа гуравны нэгийг нь идээд орхисныг ээж нь аваад хогийн сав руу чулуудчихсан. Тэрийг хараад дотроо бодож л байлаа. Монголд гэр хорооллын хичнээн хүүхдүүд өлмөн зэлмэн амьдардаг билээ дээ. Тэгтэл энд ингээд л жаахан хүүхдийн буланг нь хазаад хаясан талхыг шууд л хаячихдаг. Тэр талх нь хичнээн үнэтэй гэж санана. Энд нэг талх 3-5 долларын үнэтэй. Гэтэл африкт хүүхдүүдэд бүр нэг зүсэм ч талх олдохгүй өлсөж үхэж байгаа биз дээ?

Манай охины бас цэцэрлэгт яваад сурсан зан, идэхийг хүсээгүй зүйлээ шууд хогийн сав руу чулуудах. Битгий тэг, аав ээж нь идчихнэ гэж хэлж л байна.

Ямар жилтэй вэ?

2011-09-12T09:45:00.000-07:00

Нэг өдөр морьны жүчээ ч гэх юм уу газар хашсан морь хараад хашлаганых нь гадаа ургаж байсан өвснөөс тасалж өгөөд... Хөөрхий амьтад идэж байгаа өвс нь хэзээ тасалсым гэмээр шар. Аваад өгсөн шинэхэн өвсийг дуртай нь аргагүй амтархаад идэж гарсан.

Манай охин:
- Морио морио нааш ир
- Энээ хараа, вайр шо гут (you're welcome, хүнд юм өгөхдөө бас хэрэглэдэг үг)
- Энэ байна, энийг ид
гэх мэтчилэн зөндөө хөөрөв. Тэгээд буцах замдаа:

- Морь чинь гого юм байна шд. Ээжээ, би ерөөсөө морь жилтэй шүү
- Миний охин чинь ... жилтэй шд.
- Үгүй би морь жилтэй

Ингээд үүнээс хойш морь жилтэй чигээрээ нэг жил болох гэж байна. Өөр хөөрхөн амьтан харж өхөөрдсөн ч морь жилэндээ үнэнч хэвээр. Жинхэнэ монгол хүүхэд ээ гэж.

Норвеги хэл

2011-09-12T05:09:00.000-07:00

Мэдээ уншиж байгаад эндэхийн их сургууль онлайн хэлний курс нээснийг олж мэдлээ. Энд хэлний курс маш хомс, бүртгүүлээд зөндөө хүлээдэг байсан бол одоо ийм амар болжээ. Яахав тийм түгээмэл хэл биш тул сонирхох хүн бага л байх. Гэхдээ юмыг яаж мэдэхэв. Линкийг хуваалцав.

http://www.ntnu.edu/now/chapter1

Мэдээ

2011-09-09T01:25:00.000-07:00

Энд нэг ийм мэдээ байна. Осло хотын тухай юм. Би амьхандаа нөхцөл байдлыг монголтойгоо харьцуулж үзсэн юм. Их ялгаа байгаа биз? Нэг бүрчлэн биш ерөнхийд нь орчуулав.

- Бид бүр залхаж гүйцлээ. Өнөөдөр гэхэд би 10-12 уут хиртэй хувцас, 00-н цаас, хоол ундны үлдэгдэл түүлээ. Энэ голын эрэг дагаж хоноглодог хүмүүс надад хамаагүй л дээ. Гэхдээ тэдний тарьж үлдээсэн хог л асуудал болж байна. Дэндүү их нэмэлт ажил болж байна гэж NISS (цэвэрлэгээ хариуцдаг нэг төрийн байгууллага бололтой)-н цэвэрлэгч Алекс хэллээ.

Тус гүүрний орчим цуглаж, хоол унд хийж, хоноглодог хүмүүс бол Руменээс ирсэн гуйлга гуйгчид юм. Тэдний нэг Ийв гэгч "би жуулчин" гэхээс өөр үг хэлсэнгүй.

Хотын захиргаа тодорхой хугацаанд тэр хавийг тогтмол цэвэрлэж, эсвэл тэр хүмүүсээр өөрсдөөр нь цэвэрлүүлдэг байна.

Ойролцоох оршин суугч нэгэн улс төрч тэр хавиар явж үзээд санаа бодлоо хуваалцав. "Норвегит бус ямар нэг буурай оронд ирсэн мэт санагдаж байна. Хотын захиргаа энэ хэсгийг цэвэрхэн байлгах талаар илүү арга хэмжээ авах хэрэгтэй. Илүү санхүүжилт авах нь зөв. Мөн хил гаалийн цагдаа нар хяналт шалгалтаа сайжруулах хэрэгтэй."

Шилний газрын худалдагч эмэгтэй ийн ярив. "Би өглөө бүр ажилдаа ирэхдээ энэ хүмүүсийн дээгүүр алхаж дэлгүүр рүүгээ орох хэрэгтэй болдог. Өглөө бүр унтаж байгаа 15 орчим хүнийг сэрээж, дэр матрассаа зайлуулаач гэж байж дэлгүүрээ нээдэг. Тэд ихэнхдээ дэлгүүрийн өмнө бөөгнөрдөг нь худалдан авагчид орж ирэхэд төвөгтэй болдог. Гэхдээ хэзээ ч түрэмгийлж дайрдаггүй шүү."

МкДоналдсын менежер мөн ингэж ярьлаа. "Бид 00-н өрөөг цэвэрхэн байлгахад нэмэлт хүч зарцуулдаг болсон. Үйлчлүүлэгчид 00 руу ороход энд тэндгүй ус асгасан байдаг."

Харин дүүргийн цагдаа нар энэ тухай сайн мэдэж байгаа. "Бид зөвхөн гэмт хэрэг гарсан тохиолдолд л оролцоно. Энэ бол нийгмийн ажилтны асуудал болохоос цагдаагийн шийдэх асуудал биш. Хэцүү хувь тавилантай хүмүүс зөндөө байна. Амархан шийдчих асуудал биш л байх." гэж цагдаагийн дарга ярьлаа.

Шведийн хил рүү - зураг

2011-09-07T07:43:00.000-07:00

Дахиж хүнсээ цуглуулахаар Швед явахдаа амласан ёсоороо зураг дарах гэж оролдов. Харамсалтай нь автобусаар явж байхдаа зураг дарах чинь яасан хэцүү юм бэ. Яг дарах гэхээр өнгөрөөд явчихын. Арай гэж хэдэн зураг дарлаа. Бороотой бүүдгэр өдөр таарсан тул бүрхэгдүү, бас өвс ногоо нь нороод бөөгнөрсөн байдалтай байсан тул сайхан намирсан барьсан зураг гарсангүй ээ.

Тунел доогуур буюу уулан дотор явж байгаа нь

Бөөлжүүлдэггүй бугуйвч. Тэр бондгор цагаан юм нь бөөлжүүлдэггүй цэг дээр нь дарж байдаг гэсэн. Жирэмсний хордлогын үед хүртэл хэрэглэдэг гэжийн шүү.

Цаана нь тэнгис байгаа

Бодитоор нь харвал илүү үзэсгэлэнтэй

Айлууд

Галт тэрэг

Хөдөөний айл

Хэхэ хонь бэлчиж байгаа нь гэхгүй юу

Овоо нэг газар бөөгнүүлж

Өнөө швед байшин

Энэ автобусаар зорчсон нь

Дэлгүүр нь

Буцах замд бороо ширүүсэв.

Цамхаг дээрх ресторан

2011-09-06T04:29:00.000-07:00

Энэ чинь одоо монголынхоор MNBTV билүү MNTV билүү, тэрнийх нь цамхаг шүү дээ. Дээд хэсэгт нь байгаа шил толь болсон хэсэг нь эндэхийн маш том сүлжээ рестораны нэг нь юм байгаан. Мэдээж цахилгаан шатаар дээш гарна. Эндээс хотыг дөрвөн зүг, найман зовхист бүхэлд нь тольдож харангаа хоол идэж тансагладаг биз. Явах болохоороо л нэг орж үзье дээ. Одоо ингэж тансаглаад юүгхэв.

Жор

2011-09-06T04:20:00.000-07:00

Энэ хүмүүс хийсэн хоол ундаа нүүрномондоо оруулаад арааны шүлс асгаруулаад байдаг юм билээ. Би хоол хийж чадахгүй ээ ядаж байхад. Гэхдээ сүүлийн үед сурч байгаагаасаа хуваалцъя гэж бодлоо.

Орц: гоймон, хиам, өргөст хэмх, улаан лооль, төмс, ногоон сонгино. Гоймонг тусад нь чанаад сүүлд хуурган дээрээ нэмж хутгасан байдал.

Тооцоо хийсэн нь

2011-09-06T04:15:00.000-07:00

Гадуур гарвал МкДоналдсийн "Happy Meal" гэдэг менюг хүүхэддээ авч өгдөг болсоор 1 жил гаран болж байна. Энэ хооронд хураасан тоглоомыг эгнүүлээд тоолж үзвээс нийт 36 болжээ. Нэг "Happy Meal" авахад 39 крон. Тэгэхээр нийт 1404 крон зөвхөн үүнд зарцуулжээ. Их мөнгө байна шүү. Гэхдээ одоо яахав. Хүүхдээ баярлуулах л хэрэгтэй шүү дээ.

Нэг тоглоом 2-3 байгаа нь бодвол нэг юмуу хоёр долоо хоногийн дотор ойр ойрхон авч идэж дээ.

Энэ номыг оруулж зураг дарахаа мартаад тусад нь дарав. Их хөөрхөн ном. Манай хүүхэд нэг хэсэг орондоо орохдоо уншуулдаг байлаа.

Норвеги нэр

2011-09-05T10:46:00.000-07:00

Норвегүүд шинэ төрсөн хүүхдэд нэр өгөхдөө хуулийнхаа дагуу зохих нэр өгдөг гэнэ. Энэ хуулиа 1800-аад оны үеээс эхлэн хатуу мөрдөж ирсэн ба хүүхдийг этгээд сонин нэрнээсээ болж шоглуулахаас хамгаалах зорилготой юм байна. Тийм байхаа. Нэг нэр маш олон давтагдаад байдын шүү. Ялангуяа эмэгтэйчүүд Марит, Элиза, Силье, Ингебёрг, Ингрид, Берит, эрэгтэйчүүд Ларс, Магнус, Хокун, Адриан, Андерс, Бёрн, Кнут, Кристиан гэх мэт нэртэй байх магадлал тун өндөр. Харин анх төрсөн хүүхдэд аав, ээжийнх нь нэрний нэг нэг үеийг нийлүүлсэн нэр өгөхийг зөвшөөрнө. Жишээ нь аав нь Бёрнар, ээж нь Гуннилд гэдэг нэртэй гэр бүл хүүдээ Гуннар, охин бол Бёрнилд гэдэг нэр өгч болох юм байна.

Мөн 1800 оноос өмнө зөвхөн ганц нэр хэрэглэхийг хатуу хуульчилсан байсан бол түүнээс хойш хэд хэдэн нэр зэрэг өгөхийг зөвшөөрсөн байна. Жишээ нь ганц Үлэ биш Үлэ-Александер гэх мэт. Бас монголчууд шиг эцгийн нэрээр овоглодог байсныг өмнө бичиж байсан даа. Хүү бол тэрний хүү (Hansen, which means Hans' son), охин бол тэрний охин (Hansdatter, which means Hans' daughter) гэж ашигладаг байж байгаад 1800 оны сүүл үеэс шууд овог болгож ашиглаад охидууд нь Кари Хансен гэх маягаар ашиглаж ирсэн байна. Бас энэ үед шинээр бий болсон уламжлал нь амьдарч буй газрынхаа нэрийг өөрийн нэрийн ард овог шиг ашиглаж ирдэг болжээ. Жишээ нь Кнут гэдэг хүн Аяде гэдэг газар амьдардаг бол Кнут Аяде болж, хэрвээ Фиксдал гэдэг газар руу нүүвэл Кнут Фиксдал болно гэх мэт. Хот газар харин нэх ингэдэггүй байжээ. Норвеги нэрсийн 70 орчим хувь нь ферм аж ахуйн нэртэй холбоотой ба европт өөр хаана ч ийм ёсон байхгүй гэнэ.

Бас нэг сонин гэвэл сүүлийн үед лалын орнуудаас норвегит нүүж очигсод хэт ихсэж, 2010 онд Ослод шинэ төрсөн хүүхдүүдэд хамгийн их өгөгдсөн нэр гэхэд Мухаммед байжээ гэж.

Нохой

2011-08-30T04:21:00.000-07:00

Нохой нээрээ хөөрхөн амьтан шүү тиймээ. Бүр одоо болтол инээд хүрээд, хайр хүрээд болдоггүй ээ. Ямар сайндаа бичиж сууна.

Өчигдөр би гадуур хэсэж явахдаа өлсөөд, түргэн хоол авчихаад гадаа нэг сандал дээр дөнгөж суутал хаанаас ч юм нэг хөөрхөн том цагаан нохой гарч ирээд гуйж байна аа. Биеийн хөдөлгөөн, харц гээд л үйл хөдлөл бүрээрээ надад тодоос тод яг ингэж хэлсэн.

- Ээ, өгчих л дөө.

- Еэ, тэхүү?

- Өгчих л дөө тэхүү?

- Еэ өгчөөч дээ.

Тэр яаж гуйж байгааг нь бодитоор нь харах юм бол нээрээ ёстой инээдтэй, яг хүн шиг. Эгдүү хүрээд өгмөөр байсан боловч нэгд эзэн нь яах бол гэж эргэлзээд, хоёрт хавчуургатай талх маш халуун би өөрөө арайхийж 2 гар руугаа хурдан хурдан шилжүүлж барьж тогтоож байсан болохоор юун хуваахтай манатай байлаа.

Эзэн нь нохойгоо дуудаад хажуугаар өнгөрөөд явсан хойноо ч дуудаж байсан тул нохой аргагүйн эрхэнд явахдаа ингэж хэлэв.

-Зо зо явахаас дөө.

Эзнийхээ хойноос хэд алхаад эргэж харахдаа:

- Өөө, өгчихгүй л дээ.

- Өөдгүй шдээ. Ганцыг өгчихгүй.

Ингээд цаашаа явсан юм даа. Яг жинхэнэ хүн өөрийн дуу хоолойгоороо хэлж ярьж байгаа мэт байсан. Ёстой эгдүүтэй.

Визний тухайд

2011-08-24T04:52:00.000-07:00

Сарнайгийн асуултанд энд хариулъя.
- Гэр бүлээрээ ямар шугамаар виз гаргуулж норвеги явсан бэ?

Хариулт. Энд ирэхэд дараах замаар явжээ бид.
1. Манай нөхөр гэнэт гадагшаа явж юм сурахаар санаа шулуудаад интернэтээс PhD-н тэтгэлэгийн зар маш шургуу хайсан. Герман, Итали, Англи, Австрали, Шинэ-Зеланд, Америк гээд хэдэн ч улсын хэдэн ч сургуульд материалаа өгсөн юм бүү мэд. Тэгсээр явж явж энэ одоо сурч байгаа сургуульдаа тэнцээд авсан. Маш удаан хугацаанд уйгагүй оролдож байж л бүтдэг эд байна лээ шүү. Энд ирсэн хойноо норвегийн сургуулиудын цалинтай докторын орон тооны англи хэл дээрх зар, өмнө "Сургуульд сурах боломжийн талаар" бичлэгт оруулсанчлан https://www.nav.no/stillinger/stillinger?q=english линкэд тавигддагийг мэдсэн. Гол нь дараах 3 сургууль доктортой. Бас өөрийн болон гэр бүлийн виз гарахад ч хаалтгүй.

University of Oslo http://www.uio.no/english/
University of Bergen http://www.uib.no/en
NTNU - Монголынхоор бол ШУТИС http://www.ntnu.edu/

Тэр докторт нь яаж ийгээд л тэнцэх хэрэгтэй. Бүрдүүлэх материалаа мэргэжлийн хүнээр хийлгээд ч болсон. Нэг тэнцлээ л бол за тэгээд арын асуудлууд гайгүй. Эмэгтэй хүнд илүү нээлттэй гэдгийг санах хэрэгтэй. Эмэгтэйчүүдийг илүү дэмжихийг бүх талаар оролддог улс. Пакистандаа бакалавр, мастер хамгаалсан нэг эмэгтэй хүртэл докторт тэнцэж ирээд нөхөр хүүхдээ татсан байсан.

2. Норвегийн элчин монголд байхгүй тул Бээжин явах хэрэг болно. Дараах линкээр орж WORK гэж сонгоод визний тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг авч болно. http://www.udi.no/Norwegian-Directorate-of-Immigration/ Бээжин дэх норвегийн элчингийн сайт http://www.norway.cn/

Ингээд эхний ээлжинд нөхөр ганцаараа явсан.

3. Очоод шууд цалингаа авах боломжгүй тул эхний 2 сар өөрийн зардлаар амьдарсан. Татварын картгүйгээр цалингаа авах боломжгүй бөгөөд түүнийг захиалснаас хойш 2 сарын дотор гардаг. Тэр болтол цалинг зүгээр бодож байгаад татварын карт гарсны дараа бөөгнүүлээд данс руу шилжүүлдэг. Ингээд гэр бүлээ татах ажил эхэлнэ.

4. Дээрх http://www.udi.no/Norwegian-Directorate-of-Immigration/ линкээр орж FAMILY гэж сонгоод 2 талаас бүрдүүлэх материалаа бүрдүүлээд болно доо. Гэр бүлийн хүн нь бас өөрийн биеээр очиж ярилцлагад орно. Бага насны хүүхдүүдээс ярилцлага авахгүй тул дагуулж очихгүй байж болно. Намайг өгч байх үед шууд ингээд авч болж байсан. Харин нээх удалгүй хууль нь чангараад гэр бүлийнхнээ татахад норвегит байгаа хүн нь заавал нэг жил ажилласан байх ёстой гэсэн шалгуур тавьсан. Би их азтай, яг тэр хууль нь хэрэгжихийн өмнө ам мөлтөс амжиж материалаа өгсөн дөө. Гэрлээд 3 жил болсон байх ёстой гэсэн шалгуур бас байсан санагдаж байна. Харин байр сууцны хувьд ямар нэг шалгуур байхгүй. Хажуугийн өрөө түрээслээд амьдарч байсан ч тэр байрны гэрээгээр баримтаа бүрдүүлэхэд асуудалгүй. Мөн гэр бүлийн хүнд ажиллах эрх өгнө. Гэхдээ норвеги хэлгүй бол ажил шууд олдоно гэж байхгүй тул эхлээд тэрийг нь сурах хэрэг болно. Энэ ажиллах эрхийг ашиглатал бас хөөрхөн цаг авна аа. Сэргэлэн хүмүүс бол бужигнуулаад хаях байх.

5. Ингээд визээ хүлээх гэдэг ажил үлдэнэ. 6 сарын дотор хариу гарна гэж хаа сайгүй байсан боловч сарын дараа манай нөхөр UDI руу нь мэйл бичээд эхнэр хүүхдийн маань виз гарсан болов уу гэж асуутал асууснаас болсон уу яасан долоо хоногийн дотор хариу явуулахдаа баяр хүргэе виз ок гэсэн байсан.

6. Гэр бүлээрээ амьдрах болсон тул нөхөр эндээ шинэ байр хайх ажилдаа орсон. Байр олох харин аймар хэцүү. Байр бэлэн болмогц охинтойгоо хүрч ирсэн. Ийм л байна даа.

Норвеги хүмүүс - 2

2011-08-23T09:03:00.000-07:00

Цаг агаарын байдалтайгаа зохицоод энэ хүмүүс их чийрэг. Хөлдөж үхмээр хүйтэн өдөр цементэн дээр суучаад юу ч болоогүй юм шиг зайрмаг идэж суух нь хэвийн үзэгдэл. Ялангуяа доороосоо дулаална гэж байхгүй нь "аймар". Цэл хүйтэн пилта шалан дээр суугаад ном уншаад сууж байхтай зөндөө таарсан. Цистит энэ тэр тусчдаггүйн байхдаа. Энд монгол хүн ирвэл дулаан гутал, оймс, өмдөө л сайн базаах хэрэгтэй юм билээ. Нар хажуунаасаа тусдаг болоод ч тэр үү, ус чийг ихтэй нам дор газар болоод ч тэр үү газар нь их чийгтэй, цэвдэг. Дээгүүрээ бол гайгүй. Монгол шиг тачигнасан хүйтэн болохгүй. Нэг удаа манай хоол болж байх үеээр байрны эзэн айлын 2 охин манайд охинтой минь тоглож байх таараад. Яахуу дээ монгол зангаараа хоол өгөөд халуун цай өгсөн чинь 2 хүүхэд мэл гайхаж, цэл хөхөрч энэ тэр. "Хоолоо халуун цайгаар даруулдаг юм уу?" гээд нүд нь орой дээрээ гарцан. Норвегит тийм ойлголт огт байхгүй гэнэ ээ. Хүйтэн усаар даруулж хоол иддэг гэж байна шүү. Гайхалтай байгаа биз. Даанч тийм байхаа. Охины цэцэрлэгт нэг удаа пиццагаар дайлуулахад хүн уухын аргагүй хүйтэн ус өгөөд байсын. Тэгээд бодох нь ээ халуун орны хүмүүс ам түлэх шахсан халуун ногоотой хоолонд дуртай байдаг биз дээ. Тэхээр хүн биеийн температураа гаднах агаартай ингэж тохируулдаг юм байна.

Норвеги нөхрүүд их халамжтай. Бүр инээдтэй нь эхнэрүүд нь ажилдаа яваад нөхрүүд нь гэртээ хүүхдээ асраад гэрээ цэвэрлэж, хоолоо бэлддэг гэсэн. Хүүхдээ цэцэрлэгт өгөөгүй байхад нээлттэй цэцэрлэгүүдээр зөндөө явахад ийм хуваарилалттай гэр бүлтэй зөндөө тааралдсан. Аавууд бол аймар мундаг өө. Дуу дуулж өгдөг нээлттэй цэцэрлэгт цаг алдахгүй ирнэ. Амралтын өдрүүдэд эхнэр нь дэлгүүр хэснэ. Тэднийгээ дагаад хүүхдээ тэргэнд нь хийгээд явж өгнө. Энд тэнд суугаад хүүхдийнхээ бөгсийг үнэрлэж памперсандаа алдсан эсэхийг шалгаад л. Гайхалтай аавууд шүү. Ер нь бол эхнэрүүд босс. Мэдээж аав нь ажил хийж, ээж нь хүүхдээ харах эсвэл хоёулаа ажил хийдэг гэр бүл байлгүй яахав. Гэсэн ч гэрийн ажилд эхнэрүүд бага оролцож, нөхрүүд нэлээд идэвхтэй оролцдог юм гэсэн.

Норвеги хүмүүс их өрсөлдөөн багатай гэдэг юм билээ. Тэмцээнд ялж байсан ч хэтэрхий бардамнаж болохгүй гэх мэт сонин сонин юм дуулдах юм. Хүнийг олж буй орлого, амьдарч буй байшин, эрхэлсэн албан тушаал зэргээр нь ялгаж харьцахыг хориглодог гэж хаанаас ч билээ олж уншсан санагдана. Энэ нь норвегийн зан заншилд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг гэх Jante Law-нд тодорхой харагдана. Би зөв орчуулж чадахгүй тул шууд чирж авчрав.

The tenets of Jante Law are:
. You shall not think you are special.
. You shall not believe you are smarter than others.
. You shall not believe you are wiser than others.
. You shall not behave as if you are better than others.
. You shall not believe that you know more than others.
. You shall not believe that you can fix things better than others.
. You shall not laugh at others.
. You shall not believe that others care about you.
. You shall not believe that you can teach others anything.

Бусдын санхүүгийн ололт амжилт өөрт нь огт хамаагүй. Бүх хүний орлогын хэмжээ татварын сайт дээр овог нэр, амьдардаг газартай нь байгаа. Тухайн онд төлсөн татварын хэмжээ нь бүгд бий. Ажилтан нь даргынхаа, оюутан нь багшийнхаа, найз нар бие биенийхээ цалингийн хэмжээ, татварын мэдээллийг авахад туйлын амархан. Овог нэрээр нь хайгаад л гүйцээ.

Одоогоор ийм л зүйлс санаанд орж байна. Илүүг санавал бичнэ ээ.

Сургааль бололтой

2011-08-16T05:02:00.000-07:00

Е-мэйлдээ ийм юм хадгалаад тавьчихсан байхын. Шашин шүтлэг сайнгүй ч гэлээ аль ч шашны сургаальд хэрэгтэй зүйл бас байх юм. Миний хувьд мэдээж архи дарс юунд нь уухав. Харин тэр уурлах, хараах, ёолох зэргээ хянахымсан. Иймэрхүү юм бичээд л тэмдэглээд л тавьхын, хэрэгжүүлнэ гэж ер байхгүйм.

Хүн өөрөө амьдрахуйн ухаанаа доорхи 5 хороор хөнөөдөг тул болгоомжилж яв

• Уураар 10 махбодио цочроож хөнөөхөөс болгоомжил

• Хараалаар 36 бузарыг өөртөө татдагаас болгоомжил

• Өвдөөгүй байж ёолж өөртөө барцад учруулдагаас болгоомжил

• Архийг хэтрүүлэн уудагаас 10 махбоди дэлсэгдэж явсаар хөнөхөөс болгоомжил

• Амьдралын аливаа бүх зүйлээ буруу ойлгож, буруу дүгнэж явсаар хөнөөх аюулаас болгоомжил

Хэмээн бурханы танин мэдэхүйн ухаанд заажээ. Иймд эдгээр 5 хорыг тэвчиж явбал та урт насалж, удаан жаргана

Шведийн хил дээрх хүнсний дэлгүүр

2011-08-09T03:49:00.000-07:00

Норвегит хүнсний үнэ нөхцөлгүй өндөр. Харин Шведэд хамаагүй хямд. Үүнийг дагаад бас хөөрхөөн бизнес хийнэ ээ. Яг Шведийн хил даваад нэг жижигхээн тосгонд том супермаркет ажиллуулж норвегийн талын ойр хавийн хотын хүмүүсийг автобусаар үнэгүй зөөдөг. Хэн хэндээ ашигтай байгаа юм чинь. Эндээс тийш явахад талдаа 1,5 цаг болж байна лээ. Буугаад цагийн дотор бараагаа цуглуулаад буцаж автобусандаа суугаад явахад нийтдээ 4 цаг болно. Тэр хол явж хүнсээ цуглуулж байгаа хүмүүс чинь ёстой бөөнөөр авдаг юм байгаа биз дээ. Үнэ нь хямдыг хэлэх үү.

За тэгээд нэг өглөө гурвуулаа гараад хийв ээ. Хил давах юм чинь гээд паспортуудаа авав. Замдаа хавь орчноо харж сонирхсон шиг. Монголын хөдөө тал дээр хэдэн гэр, мал сүрэг тааралддаг дүр зураг бий дээ. Тэгвэл норвегийн хөдөө газар гэдэг нь өндөр ногоон уулсын хормойд хэд хэдэн байшин (хаус гэх үү), түүнээ тойроод модгүй тэгш газар л байвал ашиглаад хадсан талбай. Тусгай машинаар өвс хадаж, цагаан гялгар уут шиг материалтай юманд прессдээд прессдээд бөндгөр бөөрөнхий юм болгоод тавьчихсан байгаа нь холоос харвал хонь бэлчиж байгаа мэт. Тэгш газар үлдээхгүй ингэж их өвс хаддаг юм байж мал нь хаанаа байдаг юм болоо гэж гайхмаар шүү. Хаа нэгтээ хашаалсан бяцхан талбайд хэдэн үхэр, морь л харагдах юм.

Байгалийн үзэсгэлэн бол байнаа байна. Өндөр сайхан модот уулсын голоор урсах гол. Тэгш газрын өвсийг хадсаар байгаад өвс нь ургахдаа тэгш ургадаг болчихсон, тэр нь салхинд найгахаар тэнгис далайн ус мэт жигдхэн давалгаална. Амар амгалан, нам тайвны орон гэлтэй.

Швед рүү дөхөх тусам байшин, ферм цөөрч эзгүйрч эхэлсэн боловч бүр мөсөн эзэнгүй зэрлэг газар гэж даанч алга. Автобус явсаар "Sverige (Швед)" гэсэн замын тэмдэгний хажуугаар өнгөрчихөв. Хэхэ ингээд л хил давчдын байхдаа гэж гайхлаа. За дэлгүүрийнх нь тэр хавьд хил гааль байдаг байлгүй дээ гэж бодсон шиг. Энд тэнд бичиг, пайз швед хэл дээр болж эхлэв. Швед рүү ороод явтал нэг сонин юм нь байшингийнхаа дээвэр дээр ногоон өвстэй, юутай хээтэйгээ хөрс тогтоочихсон. Нэг хэсэг газрыг хуулж аваачаад дээвэр дээрээ тавьчихсан юм шиг. Бараг бүх байшин нь тийм. Байшингаа барих, арчлах үндэсний л онцлог байх нь дээ.

Хэдхээн байшинтай, үнэхээр жижигхэн алс бөглүү тосгон. Ийм газар энэ том супермаркет аргагүй томдохоор. За тэгээд автобус дүүрэн хүмүүс буугаад дэлгүүр рүүгээ жирийлдэж өгсөн. Барааны тайлбар швед хэл дээр, үнэ нь швед кроноор. Норвегоос аргагүй хямдхан байна. Авчирсан цүнхнүүдээ дүүргээд буцаж автобусандаа суугаад гэрийн зүг хөдөлсөн. Хүмүүс бүр чимоданаа чирээд явдаг юм билээ. Дүүрэн дүүрэн юм аваад хэдэн ч гахай болж байгаа юм бүү мэд хэхэ. Гайхалтай нь ямар ч хил гааль энэ тэр байсангүй ээ. Паспортны хэрэг огт байсангүй.

Харин ирэх очих замын турш өндөр хөгжилтэй орнуудын зам харилцааг л шагшлаа. Хөдөө хот гэж ялгарах юм алга. Хот дотор ч байсан, хөдөө ч байсан адилхан л зам дээр явна. Дээр нь уулыг нүхлэнэ гэж үзүүлж өгчээ. За нэг иймэрхүү сонинтой явж ирсэн. Удахгүй дахиж явнаа. Ер нь тэгээд зөндөө явна. Хамаагүй ашигтай эд байна лээ.

Эрээвэр хураавар 4

2011-08-08T06:03:00.000-07:00

За байз. Үг холбохоос залхуурсан хэвээрээ л байна. Энэ залхуурал, цагийг үр ашиггүй өнгөрүүлэх гэх мэт ёрын хэвшлийг л дийлчихвэл уулыг өргөж, далайг уучих гэсэн хүн энд нэг байна гээд авч өгвөл яанаа ккк :P

Өдөр өдрөөр урин цаг холдож, цагаан шөнө ч дуусаж байна. Энэ ёстой онцгүй шүү. Шөнө болохгүй үргэлж гэгээтэй байх шиг сайхан юм хаана байна. Цагаан шөнөд би үнэхээр дуртай. Харин одоо өвөл айсуй. Өвөл ирэх тусам өдөр богиносож, харанхуй голцуу ноёлоно. Үүнд нь үнэхээр дургүй би.

Хүүхдийн маань цэцэрлэг 7 сарын турш амарлаа. Одоо ашгүй хаалгаа нээсэн. Тэгээд л ганц хоёр үг холбох аядаад л сууж байгаа минь энэ. Сингапураас нэг шинэ багш авчирсан байна лээ. Монтессори чиглэлээр 10 жилийн туршлагатай, их л мундаг эмэгтэй юм гэнэ. Хятад хүн. Хүүхдүүдтэй бас англиар ярьж дасгал хийх юм гэсэн. Хэд хэдэн залуу багш нар сургуульд сурах шалтгаанаар ажлаасаа гарсан байна. Оронд нь шинэ хүмүүс орж. Энд оюутан сурагчид бушуухан сургуулиа төгсөж, ажил хийж, ашиг орлого цуглуулах юмсан гэсэн эрмэлзэл бага бололтой. Учир нь залуучууд ахлах сургуулиа төгсөөд нэг хэсэгтээ өөр улс руу аялж, эсвэл цэцэрлэгийн багш гэх мэт ажил хийж байгаад тайвуу уужуухан их сургуульд ороод байх шигээ. Би буруу дүгнэж байж ч магад.

Сүүлийн үед өөрийгөө улам л өөрчлөгдөж байгааг анзаарч байна. Өмнө дэлгүүрчин болсон нь гэдэг бичлэгээ бичиж байхад гайгүй байж. Одоо бүр аймар. Яанаа, өдөр болгон бүх дэлгүүрийг нэг бүрчлэн ухаж үзмээр санагдаад байвал яах уу? Саяхан л монголд байхдаа энэ хүүхнүүд нээрээ яагаад дэмий дэлгүүр хэсээд явж байдын бол гэж боддог байсан, одоо л тэднийг ойлгож байна. Гайгүй ажил хийж байж би нээрээ аймаар хувцастай байжээ. Одоо бодохоор санаа зовмоор.

Билл Клинтоны номыг уншчихаад ханахгүй Хилари Клинтоныхыг уншиж эхэлсэн. Сүүлийн үед яагаад ч юм эмэгтэй, эрэгтэй хүний ялгааны талаар их боддог болчоод байгаа. Энэ 2 номыг уншаад бас тиймэрхүү л зүйл бодож байна. Яагаад Билл ерөнхийлөгч болж, Хилари яагаад чадаагүйг маш олон жишээн дээрээс олж харнам. Бас нэг ажигласан зүйл болвоос хүүхдийг хүн хийхэд эцэг эхийн хүмүүжүүлсэн арга, нөлөө маш хүчтэй юм байна. Хүн болох багаасаа, хүлэг болох унаганаасаа гэж аргагүй онож хэлсэн байхым ухаант өвөг дээдэс минь. Биллийн ээжийн мотто гэх юм уу "хүний зөвхөн сайн талыг л хар" гэдэг ганц өгүүлбэр маш их зүйлийг агуулж байна. Гарцаа байхгүй. Өөр олон ч зүйл бодогдож байна даа. Дэлгэрэнгүй бичихээс нэгт залхуурч байна, хоёрт тусдаа бичлэг болох юм байна.