Giełda kasa inwestycje -różne formy inwestowania kapitału

GPW: Czy inwestorzy uwierzą w efekt stycznia?

2012-01-03T16:41:00.001-08:00

Artur Nawrocki
Wraz nowym rokiem pojawia się nadzieja, że zostanie przerwany giełdowy impas a na rynkach na stałe zagości rynek byka. Dobrym początkiem byłoby zaistnienie tzw. efektu stycznia.
Efekt stycznia to nic innego jak zjawisko podwyższonych stóp zwrotu w pierwszym miesiącu roku. Przyczynę takiego stanu rzeczy przypisuje się rozpoczynaniu i wdrażaniu nowych strategii przez fundusze inwestycyjne.
Jak skuteczna jest gra pod takie sezonowe czynniki mieliśmy okazję się przekonać w grudniu. Z ponad 5-procentowymi stratami tzw. rajd św. Mikołaja okazał się wielkim niepowodzeniem. Z drugiej strony spadki istotnie zmniejszyły punkt bazowy dla indeksu, co może ułatwić osiągnięcie dodatniej stopy zwrotu przez WIG20.
Ostatnia w roku sesja w Stanach Zjednoczonych sprawiła, że indeks S&P500 zakończył rok na niemal takim samym poziomie, na jakim go rozpoczął. W piątek 0,43-procentowa zniżka zadecydowała o tym, że roczna stopa zwrotu dla szerokiego indeksu wyniosła -0,02 procenta.

WIG20 na przestrzeni ostatnich trzech miesięcy

Dodaj wykresy do Twojej strony internetowej

Nadal niska aktywność nie powinna pozwolić na przebicie ostatnio kształtującego się wsparcia na poziomie 2130 punktów oraz oporu na linii 2180 punktów. Nie zanosi się na szybkie wybicie z tego wąskiego korytarza wahań.
Kalendarium makroekonomiczne 2 stycznia będzie wypełnione jedynie wskaźnikiem PMI (Indeks menedżerów logistyki z ang. purchasing managers index) dla przemysłu. Współczynnik powstaje na podstawie ankiet wysyłanych do przedsiębiorstw z pytaniami odnoszącymi się do stanu zapasów, zamówień czy produkcji.
Wartość powyżej 50 punktów oznacza poprawę sytuacji w przedsiębiorstwach, natomiast odczyt poniżej jest jednoznaczny z pogorszeniem się koniunktury w przemyśle danego regionu lub państwa. W poniedziałek poznamy wartości PMI dla m. in. Polski, Hiszpanii, strefy euro i Niemiec. Dzień wcześniej opublikowano chiński indeks PMI, który mile zaskoczył powracając ponad poziom 50 punktów.
W poniedziałek nie powinien też zaskoczyć obrót, który raczej nie powróci jeszcze do przedświątecznych rozmiarów. To za sprawą świąt w krajach anglosaskich. Nieczynne będą giełdy w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii czy Japonii. Z tego względu udział inwestorów zagranicznych powinien się zmniejszyć.

Jakie akcje wybrać w 2012 roku? Zobacz prognozy analityków

2012-01-03T16:38:00.000-08:00

Warszawska Giełda Papierów Wartościowych 2012 rok rozpoczęła z impetem. Czy ceny akcji będą dalej szły w górę? Na jakim poziomie ten rok zakończy WIG20? W co warto zainwestować? Na te pytania odpowiedzieli eksperci przepytani przez Money.pl.
Ubiegłoroczny bilans na warszawskiej giełdzie nie wypada najlepiej. Rok wyraźnie pod kreską zakończyły wszystkie trzy najważniejsze indeksy. Najbardziej prestiżowy - WIG20 - stracił niemal 22 procent. Podobny spadek zanotował indeks grupujący spółki średnie. Zniżkę na GPW jeszcze bardziej odczuli posiadacze akcji małych przedsiębiorstw. sWIG80 poszedł bowiem w dół o ponad 30 procent.

Zobacz jak w 2011 roku wypadły główne indeksy GPW

Czy pierwsza, zakończona przez WIG20 na ponad 2-proc. plusie, tegoroczna sesja zwiastuje równie udany cały rok, a akcje powrócą do wzrostów, które na polskiej giełdzie obserwowaliśmy w 2009 i 2010 roku? Według żadnego z analityków, z którymi rozmawiał Money.pl WIG20 nie zakończy tego roku niżej niż zamykał rok 2011.

Eksperci nie są jednak całkowicie zgodni. Najgorszy scenariusz zakłada utrzymanie obecnych poziomów. Najlepszy mówi o ponad 25-procentowym wzroście. Największym optymistą jest Tomasz Jachowicz z DnB NORD. - Stawiałbym na duże spółki. Po pierwsze - w początkowej fazie wzrostów to właśnie one grałyby pierwsze skrzypce, a po drugie - w przypadku perturbacji rynkowych łatwiej będzie im przetrwać - twierdzi analityk.

Prognozy na 2012 rok - WIG20
Analityk	Instytucja	Prognoza dla WIG20 (pkt)
Tomasz Jachowicz	DnB NORD	2700
Wojciech Juroszek	AgioFunds TFI	2150
Łukasz Rosiński	DM AmerBrokers	2400-2500
Łukasz Wróbel	DM NOBLE Securities	2300

źródło: Money.pl na podstawie prognoz analityków

Pozytywnie przyszłość widzi również Łukasz Rosiński z DM Amerbrokers. - Naszym zdaniem realnym scenariuszem jest testowanie w 2012 roku przez WIG20 poziomu 2500 punktów - prognozuje. - W pierwszym kwartale 2012 roku może nas jeszcze czekać kolejna odsłona dyskontowania przez rynki nierozwiązanych problemów strukturalnych UE. Te jednak prędzej czy później zmuszą Europejski Bank Centralny do zastosowania jakiejś formy dodruku euro - dodaje.
- Myślę, że w WIG20 w 2012 roku odwiedzi zarówno poziom 2400 punktów, jak i ustali nowe dołki poniżej 2000 punktów. Ostatecznie, dzięki czynnikom makroekonomicznym zagraniczny kapitał zacznie dostrzegać różnice między Polską a np. Węgrami i na koniec roku znajdziemy się bliżej tego pierwszego poziomu - twierdzi nieco bardziej powściągliwy w swoich prognozach Łukasz Wróbel z Noble Securities.
- Wpływ na WIG20 w 2012 roku będą miały ciągle te samy spółki: KGHM, PZU i banki. Pesymizm na rynku w 2011 roku nie pogorszył sytuacji finansowej polskich banków, które odnotowały bardzo dobre wyniki w trzecim kwartale. Można więc uznać, że przecena ich akcji była nadmierna. Po silnej wyprzedaży akcji KGHM spowodowanej wprowadzeniem nowego podatku prawdopodobieństwo trwałych wzrostów kursu miedziowej spółki jest niewielkie. Z tego powodu perspektywy dla WIG20 w 2012 roku oceniam neutralnie - twierdzi Wojciech Juroszek z AgioFunds, ostrożnie podchodzący do rynku akcji.

Najlepszą inwestycją na GPW w ubiegłym roku okazał się PZ Cormay Akcje producenta działającego w branży diagnostyki medycznej wzrosły o 178,7 procenta. Kryterium przynajmniej podwojenia rynkowej wartości spełnił jeszcze NFI Krezus (140 procent).

Money.pl zapytał analityków o to, na które spółki postawiliby w tym roku. Co ciekawe w gronie ośmiu typów inwestycyjnych dwukrotne wskazanie otrzymał jedynie Boryszew. Trzy spółki wybrane przez ekspertów należą do najbardziej prestiżowego grona spółek na warszawskiej giełdzie - WIG20. Pozostałe cztery to spółki średnie.

Spółki, które mogą dać zarobić w 2012 roku
Spółka	Analityk	Uzasadnienie
Azoty Tarnów	Łukasz Rosiński DM AmerBrokers	Realizacja zmodyfikowanej strategii po akwizycji Polic, która zakłada maksymalizacja efektów synergii poszczególnych obszarów działalności grupy oraz koncentracja na oszczędnościach. Wysokie marże dzięki dużemu popytowi na rynku azjatyckim.
Bogdanka	Wojciech Juroszek AgioFunds TFI	Istotne zwiększenie wartości w 2012 roku dzięki przychodom z eksploatacji pierwszej ściany na nowym złożu w Stefanowie. Zwielokrotnienie miesięcznego wydobycia do około 700 tysięcy ton. Spółka już niedługo może odpowiadać za 10 procent wydobycia węgla kamiennego w Polsce.
Boryszew	Łukasz Rosiński DM AmerBrokers Tomasz Jachowicz DnB NORD	Pozytywne efekty przejęć z 2011 roku (AKT i Theysohn). Planowane kolejne projekty akwizycyjne (m.in. Ymos). Rozważana możliwość budowy fabryk w Rosji ze względu na rosnącą sprzedaż aut na tamtejszym rynku oraz obowiązujące cła zaporowe. Nowy, silny, międzynarodowy gracz w branży automotive. Systematyczny i dynamiczny rozwój.
CD Projekt RED	Tomasz Jachowicz DnB NORD	Ciekawe projekty, pozytywna szacunkowa sprzedaż gier w okresie świątecznym.
KGHM	Tomasz Jachowicz DnB NORD	Negatywne czynniki (m.in. podatek od wydobycia i mniejsza dywidenda) są już w cenach akcji. Spółka niedoszacowana fundamentalnie.
Kopex	Wojciech Juroszek AgioFunds TFI	Utrzymujący się wysoki popyt na maszyny górnicze. Prognozowany wynik na poziomie netto dla całego 2011 roku został zrealizowany z nawiązką już po trzecim kwartale. Relatywna siła akcji spółki na tle głównych indeksów GPW.
TP SA	Łukasz Wróbel DM NOBLE Securities	Dominujący podmiot na rynku znajdującym się w fazie renesansu (technologie mobilne). Niewątpliwą zaletą w tym roku będzie niezależność od Skarbu Państwa, cen surowców oraz mocnych cyklicznych wahań nastrojów konsumentów.

Źródło: Money.pl na podstawie opinii analityków.

Tylko akcje dużych i średnich spółek?
Wiele mniejszych spółek notowanych na warszawskiej giełdzie jest poważnie niedowartościowanych. Najlepiej pokazują to najpopularniejsze wskaźniki wykorzystywane do oceny ich atrakcyjności inwestycyjnej - cena do zysku netto, czy cena do wartości księgowej.
Akcje są tanie jednak okołorynkowe nastroje nie są najlepsze. Zdaniem analityków do inwestowania w maluchy trzeba obecnie podchodzić mocno selektywnie. Można jednak znaleźć na giełdzie prawdziwe perełki. Najczęściej eksperci zalecają poszukiwanie spółek z niewielkim zadłużeniem, pewnym biznesem i stabilnie rosnącymi wynikami.
Zdaniem Łukasza Rosińskiego z DM AmerBrokers ciekawą opcją mogą być spółki nastawione na rynki zagraniczne. - Warto zwrócić także uwagę na eksporterów, którzy mogą wykorzystać kryzys i słabość polskiej waluty do zbudowania lepszej znajomości ich marki na zagranicznych rynkach - zaleca analityk.
Eksperci z instytucji finansowych zapytani o to, gdzie, poza warszawską giełdą, w 2012 roku warto zainwestować swoje oszczędności wymieniają: akcje zagraniczne (Turcja, Rosja, rynki azjatyckie), złoto (wyłącznie w krótkim terminie), czy obligacje korporacyjne (szczególnie te zamienne na akcje).

Komentarz grudniowy

2011-12-27T16:57:00.000-08:00

Podsumowanie
<> Podobnie jak w październiku, w ostatnich dniach listopada, nastąpiła gwałtowna i nieoczekiwana
zmiana sytuacji na rynkach. Wzrosty podczas zaledwie dwóch sesji zdołały w dużej mierze zatrzeć złe wrażenie po fali spadków trwającej niemal przez cały listopad.
<> Pretekstem do odreagowania stała się skoordynowana akcja najważniejszych banków
centralnych, która nastąpiła w ostatnim dniu miesiąca. Głównym przesłaniem, jakie moim
zdaniem, stoi za tą decyzją gwarantującą płynność w sektorze jest to, że nie będzie kolejnego
„Lehman Brothers” w czasie tej odsłony kryzysu.
<> Również twarde dane z amerykańskiej gospodarki pomogły rynkowym bykom. Zaskakująco dobra okazała się wielkość sprzedaży detalicznej zanotowanej w USA podczas długiego weekendu po Święcie Dziękczynienia. Również poziom planowanych zwolnień w firmach, jak i przyrost zatrudnienia w sektorze pozarolniczym nie wskazują na rosnące zagrożenie nadchodzącą recesją w Ameryce.
<> Dopóki indeksy nie spadną poniżej swoich minimów z początków października lub nie wyjdą
ponad 200-sesyjne średnie, trudno jest wskazać zwycięzcę w pojedynku pomiędzy bessą, a
krachem. Biorąc pod uwagę zachowanie się rynków akcji w ostatnich miesiącach, wydaje mi się,
że dopiero pierwszy kwartał przyszłego roku umożliwi nam bardziej precyzyjne określenie
najbardziej prawdopodobnej wersji wydarzeń.
<> Analogie do poprzednich krachów w USA jednoznacznie sugerują, że przez kolejne miesiące będziemy musieli zmagać się z równie dużą zmiennością indeksów akcji, jak ostatnio. Jednak nagrodą za poszarpane nerwy inwestorów powinno być ukształtowanie się wyraźnego trendu wzrostowego, którego wypełnienie oznaczałoby atak na niedawne szczyty w drugiej połowie 2012 roku.
<> W nieco krótszej perspektywie najbliższych kilku tygodni, nie pozostaje mi nic innego jak
pozostać wiernym scenariuszowi bazowemu na czwarty kwartał bieżącego roku, który
nakreśliłem pod koniec września. Dlatego wydaje mi się, że grudzień, choć w nieco
skromniejszym wydaniu, powinien pójść śladem październikowych wzrostów i zakończyć się na
wyraźnym plusie. Zwyżki mogą doprowadzić WIG20 do poziomu nieznacznie przekraczającego
2450 punktów. Myślę, że będzie to maksymalny wysiłek, do jakiego zdolny jest rynek do końca
tego roku.
<> Niestety, główny problem, który zaprzątał głowy inwestorów podczas wrześniowych i
listopadowych spadków nie został rozwiązany. Co gorsza, przedłużanie się politycznych targów
oraz rozprzestrzenienie się „greckiej zarazy” na kolejne kraje strefy euro z Francją włącznie,
zaczyna wywierać coraz większy wpływ na realną gospodarkę w Europie. Wydaje mi się jednak,
że podobnie jak pod koniec 2004 roku w przypadku dolara, tak obecnie w stosunku do euro
plotki o rychłej śmierci wspólnotowej waluty nie potwierdzą sie

Komentarz miesięczny: grudzień 2011
W minionym miesiącu mieliśmy do czynienia z odwróceniem sytuacji z października, kiedy to po
szybkim i znaczącym wzroście rynków akcji, wiele światowych giełd zdołało zniwelować większość sierpniowych spadków. Gdy wydawało się już, że amerykańskie indeksy będą w stanie na stałe wybić się ponad 200-sesyjne średnie i zaatakują tegoroczne szczyty, spekulacje o greckim referendum stały się świetnym pretekstem do zatrzymania euforii na akcjach. W analogiczny sposób w ostatnich dniach listopada, po trzech tygodniach spadków, które zaczęły się rozkręcać w drugiej połowie miesiąca, nastąpiła gwałtowna i nieoczekiwana zmiana sytuacji. Wzrosty, które miały miejsce zaledwie w ciągu dwóch sesji zdołały w dużej mierze zatrzeć złe wrażenie po listopadowej fali spadków. To ważne, gdyż skala tej przeceny okazała się wprost proporcjonalna do skali wzrostów
Tym razem pretekstem do odreagowania wcześniejszych spadków stała się przeprowadzona
w ostatnim dniu miesiąca skoordynowana akcja najważniejszych banków centralnych. Co ważniejsze, nastąpiła ona w dzień po ogłoszeniu przez agencję S&P decyzji o obniżeniu ratingu dla wielu światowych banków. Co ciekawe, jednym z „obdarowanych” gorszą oceną kredytową był bank inwestycyjny Goldman Sachs. Zapewne tak szybka reakcja banków centralnych nie ma z tym nic wspólnego, ale głównym przesłaniem, jakie, moim zdaniem, stoi za tą decyzją gwarantującą płynność w sektorze jest to, że nie będzie kolejnego „Lehman Brothers” w czasie tej odsłony kryzysu. Dlatego pozostaję na stanowisku, że, podobnie jak przy poprzednich recesjach, kiedy to agencje ratingowe spóźniły się z właściwą oceną skali zagrożeń, tak w tym momencie ich wysiłki, żeby przewidzieć bankructwo zanim się faktycznie wydarzy, okażą się daremne. Sama decyzja banków centralnych o obniżeniu kosztu zamiany walut narodowych na dolary i zwiększeniu dostępności amerykańskiej waluty w systemie bankowym była jak najbardziej na miejscu. Szczególnie, gdy weźmiemy pod uwagę, że rynkowa ocena płynności walutowej w europejskich bankach była w ostatnich tygodniach analogiczna do poziomu z credit crunchu w ostatnim kwartale 2008 roku
Jednak nie tylko administracyjne decyzje, ale również twarde dane z amerykańskiej gospodarki stały za dynamiczną poprawą nastrojów z końca listopada. Po pierwsze, zaskakująco dobre dane o sprzedaży detalicznej zanotowanej w USA podczas długiego weekendu po święcie Dziękczynienia były potwierdzeniem poprawy sentymentu wśród amerykańskich konsumentów. Najwyraźniej, październikowe wzrosty na rynkach akcji przywróciły nadzieję amerykanom wystraszonym zapowiadanym kryzysem
Z drugiej strony, niejako na potwierdzenie dobrego nastoju amerykańskich konsumentów, dane
dotyczące zatrudnienia w USA okazały się lepsze od prognoz. Zarówno poziom planowanych zwolnień w firmach, jak i przyrost zatrudnienia w sektorze pozarolniczym nie wskazują na rosnące zagrożenie nadchodzącą recesją w Ameryce
Bez względu na oficjalne powody gwałtownego odreagowania rynków akcji po listopadowej
przecenie, w dalszym ciągu nie ma jednoznacznych sygnałów przemawiających ani za scenariuszem światowej bessy, ani za krachem, którego jestem zwolennikiem. Dopóki indeksy spadną poniżej dołków z początków października lub nie wyjdą ponad 200-sesyjne średnie, trudno jest wskazać zwycięzcę w tym pojedynku. Biorąc pod uwagę zachowanie się rynków akcji w ostatnich miesiącach wydaje mi się, że dopiero pierwszy kwartał przyszłego roku umożliwi nam bardziej precyzyjne określenie najbardziej prawdopodobnej wersji wydarzeń.
Przyjmując wariant optymistyczny, w którym dołki indeksów w obecnym cyklu mamy już za sobą,
należy podkreślić, że kontynuacja trendu wzrostowego nie będzie usłana różami. Analogie do
poprzednich krachów w USA jednoznacznie sugerują, że przez kolejne miesiące będziemy musieli zmagać się z równie dużą zmiennością indeksów akcji, jak ostatnio. Jednak nagrodą za poszarpane nerwy inwestorów powinno być ukształtowanie się wyraźnego trendu wzrostowego, którego wypełnienie oznaczałoby w drugiej połowie 2012 roku atak na niedawne szczyty
W nieco krótszej perspektywie najbliższych kilku tygodni, nie pozostaje mi nic innego jak pozostać wiernym scenariuszowi bazowemu na czwarty kwartał bieżącego roku, który nakreśliłem pod koniec września. Skoro rynek, z jakiegoś powodu, postanowił podążać założonym szlakiem, a nie występują inne przesłanki do zmiany tej koncepcji, najbardziej racjonalnym zachowaniem jest pozostanie przy wersji, która udowodniła swoją wartość
Dlatego wydaje mi się, że grudzień, choć w nieco skromniejszym wydaniu powinien pójść śladem październikowych wzrostów i zakończyć się na wyraźnym plusie. Zwyżki mogą doprowadzić WIG20 do poziomu nieznacznie przekraczającego 2450 punktów. Myślę, że będzie to maksymalny wysiłek, do jakiego zdolny jest rynek do końca tego roku. Nie sądzę, żebyśmy byli w stanie dokonać większego skoku.
Co prawda, listopadowe spadki dość mocno wystraszyły giełdowych graczy, zarówno w Polsce, jak i w USA, jednak ich optymizm nie zdążył spaść na tyle nisko, żeby stanowić wyraźną podstawę do długiej fali ponadprzeciętnych wzrostów (stosując kontrariańskie podejście). Moim zdaniem, nastroje panujące wśród indywidualnych inwestorów w Ameryce nie pozwalają z czystym sumieniem założyć, że grudniowa fala wzrostowa będzie bardzo silna. Chociaż wskaźnika tego użyłem w poprzednim komentarzu, jako argumentu za listopadową korektą, to w tym momencie odczyt tego indeksu nie pozwala na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków
Również obserwując nastawienie inwestorów instytucjonalnych w Stanach Zjednoczonych, którzy praktycznie nie zauważyli listopadowej przeceny, a nawet jeśli, to zdołali utrzymać w ryzach swojenerwy, trudno jest obstawiać jakieś spektakularne wzrosty w najbliższych tygodniach
Biorąc jednak pod uwagę historyczną sezonowość na rynkach akcji w USA wchodzimy właśnie
w statystycznie najlepszy okres dla indeksów akcji. Zarówno grudzień, jak i styczeń powinny, zgodnie z tradycyjnym wzorcem, zakończyć się wzrostami.Niestety kończący się właśnie rok
uświadomił nam jak zwodnicze może być poleganie na analogiach do przeszłości. Dlatego pozostającumiarkowanym optymistą, zakładam, że rok 2011 będziemy kończyć na wyższych niż obecnie poziomach jednak w grudniu mogą nas jeszcze czekać różne perturbacje i chwile zwątpienia tak, jak to miało miejsce przed tegorocznym Świętem Dziękczynienia
.Niestety główny problem, który zaprzątał głowy inwestorów podczas wrześniowych i listopadowych spadków nie został rozwiązany. Europa nadal tonie i poza kolejnymi szczytami oraz apelami polityków nie bardzo jest widać perspektywę zakończenia tego kryzysu. Co gorsza, przedłużanie się politycznych targów oraz rozprzestrzenienie się „greckiej zarazy” na kolejne kraje strefy euro z Francją włącznie, zaczyna wywierać coraz większy wpływ na realną gospodarkę w Europie. Najlepiej widać to porównując ostatnie dane dotyczące aktywności ekonomicznej wśród przedsiębiorców na podstawie wskaźników PMI dla USA i Europy. Podczas gdy w Stanach Zjednoczonych sytuacja gospodarcza zdaje się stabilizować (choć przy niższym tempie wzrostu), to w krajach strefy euro kontynuowany jest trend kurczenia się gospodarki.
W takich warunkach nie ma się co dziwić, że tematem numer jeden w światowych mediach stał się rychły upadek już nie tylko poszczególny państw, ale również wspólnej waluty i Strefy Euro.
Na szczęście od ogłoszenia końca euro, do rzeczywistej porażki tego europejskiego eksperymentu droga może okazać się bardzo daleka tak, jak zapowiedzi upadku amerykańskiego dolara sprzed siedmiu lat nie oznaczały końca gospodarczej dominacji USA (okładka The Economist z grudnia 2004 roku).
Wydaje mi się, że podobnie jak pod koniec 2004 roku w przypadku dolara, tak obecnie w stosunku do euro plotki o rychłej śmierci wspólnotowej waluty nie potwierdzą się
Biorąc pod uwagę sentyment rynków finansowych do euro oraz wielkość środków zainwestowanych przez inwestorów w grę przeciwko tej walucie, odwrócenie się negatywnej tendencji z listopada może nastąpić dość szybko .Ewentualna poprawa notowań euro do dolara mogłaby zbiec się w czasie z grudniowymi wzrostami na indeksach akcji.
W dłuższej perspektywie kluczowy dla Europy i euro jest sposób wyjścia z obecnych tarapatów oraz szybkość zastosowania odpowiedniej terapii. W mojej opinii są tylko dwa rozwiązania, które mogą stosunkowo szybko ograniczyć rozprzestrzenianie się kryzysu zaufania do instytucji państwowych i banków. Są to emisja euroobligacji oraz aktywna rola Europejskiego Banku Centralnego, na wzór banku Szwajcarii oraz FED-u. Niestety, pomimo coraz głośniejszego nawoływania do wprowadzenia tego typu rozwiązań, a także wysiłków Komisji Europejskiej starającej się tylnymi drzwiami wepchnąć pomysł Euroobligacji na agendę, Niemiecki rząd, z Kanclerz Merkel na czele, pozostaje nieprzejednany w swoim sprzeciwie dla wszelkich tego typu inicjatyw. Według słów Kanclerz Merkel euroobligacje „nie są ani potrzebne, ani właściwe” w obecnej sytuacji Wspólnoty. Zgodnie ze stanowiskiem Pani Kanclerz „byłby to absolutnie zły sygnał, żeby ignorować powstałe na rynkach finansowych różnice w oprocentowaniu obligacji”, a co gorsza „wspólne obligacje sprowadziłyby nas czyli Europę) do tej sytuacji jaka była przed kryzysem”. To prawda - euroobligacje zastopowałyby grę na rynkach wierzytelności poszczególnych państw, wyrównując rentowności pomiędzy krajami. A przecież tego chcemy. To znaczy - chcą tego wszyscy poza Niemcami, którzy ustami PhilippaRoesler’a, ministra gospodarki, stwierdzili, że „euroobligacje są złym pomysłem, ponieważ oznaczałyby wzrost rentowności niemieckich obligacji (i tym samych kosztów dla niemieckiego podatnika)”. To także jest prawdą, koszty odsetkowe w Niemczech poszłyby w górę. Jednak
podstawowe pytanie powinno być inne. Czy bez problemów w pozostałych krajach Unii nabywcy
obligacji niemieckich akceptowaliby zwrot niższy niż inflacja? Wydaje mi się, że nie. Dlatego
odwróciłbym argument stanowiska niemieckiego i postawił tezę, że Niemcy są nieuprawnionym
beneficjentem europejskiego kryzysu fiskalnego.
W tym miejscu warto się przez moment pochylić nad najnowsza historią gospodarczą Niemiec, która pozwoli nam zrozumieć opór przed wprowadzeniem tych kilku prostych rozwiązań i brnięcie w długotrwałe procesy naprawcze, reformujące finanse publiczne w Europie.
Nie tak dawno temu, bo w latach 2003-2004, gdy większość państw świata dynamicznie rozpoczynała kilkuletnią ekspansję ekonomiczną, Niemcy zostały w tyle nie potrafiąc rozruszać swojej gospodarki.
Rozwijały się gorzej od większości państw Europy, w tym od Włoch, które stanowią obecnie
największe zmartwienie strefy euro

Co gorsza, sytuacja na rynku pracy w Niemczech była bardzo słaba, zarówno obiektywnie, biorąc pod uwagę nominalny spadek liczby zatrudnionych Niemców, jak i relatywnie w stosunku do innych państw, które znajdują się obecnie w epicentrum światowego kryzysu zadłużeniowego
O tym, że sytuacja ekonomiczno–społeczna w największej europejskiej gospodarce wyglądała
naprawdę źle najlepiej świadczy książka napisana w 2003 roku przez jednego z najbardziej cenionych niemieckich ekonomistów Hansa-Wernera Sinna, pod wielce mówiącym tytułem „ Czy można jeszcze uratować Niemcy”
W książce tej poruszanych jest wiele kwestii, które zdaniem autora miały istotny wpływ na znaczące pogorszenie się sytuacji gospodarczej w Niemczech, w porównaniu z ich europejskimi partnerami.
Obok kwestii imigracyjnych, wyzwań związanych z globalizacją, czy rolą związków zawodowych,
najważniejszym problemem, z którym musiała zmierzyć się dominująca gospodarka Europy był
przerost wydatków socjalnych w ramach tak zwanego państwa dobrobytu (welfare state).
Być może z obecnej perspektywy brzmi to wręcz bluźnierczo, ale na początku XXI wieku to nie Grecja czy Włochy były najbardziej znane ze szczodrości państwowej kasy. Krajem, który wydawał najwięcej swojego PKB na szeroko rozumiane programy socjalne oraz wynagrodzenia dla budżetówki były Niemcy. Tak, to właśnie państwo, które rzuca obecnie gromy na mieszkańców południa Europy oskarżając ich, poniekąd słusznie, o życie ponad stan, miało najbardziej rozbudowany system pomocy socjalnej.
Problemy nurtujące niemiecką gospodarkę dostrzegali nie tylko znani ekonomiści, ale także politycy, którzy, co trzeba docenić, z dużą determinacją i skrupulatnością przystąpili do reformowania systemu społeczno-ekonomicznego w Niemczech. Pomimo szerokiej fali protestów, która towarzyszyła wprowadzanym zmianom, przez kilka kolejnych lat zaczynając od 2004 roku, rząd Niemiec zdołał znacząco ograniczyć transfery publiczne, mając na celu zwiększenie konkurencyjności krajowej gospodarki
W wyniku przeprowadzonych reform wydatki budżetowe sektora publicznego w Niemczech
pozostały praktycznie na stałym poziomie przez kilka lat, podczas gdy dynamiczny wzrost PKB w latach 2005-2007 spowodował silny napływ dochodów do państwowej kasy. Dzięki działaniom rządu z jednej strony, oraz świetnej koniunkturze w światowej gospodarce z drugiej, stan finansów publicznych u naszego zachodniego sąsiada zdecydowanie poprawił się. Dopiero recesja z lat 2008-2009 wywróciła ten stan do góry nogami. Dynamiczny spadek PKB wywołał zarówno zmniejszenie dochodów budżetowych jak i spowodował wiele inicjatyw rządowych mających na celu rozruszanie gospodarki poprzez zwiększenie wydatków państwowych

Zachęcona przykładem płynącym z Niemiec, większość pozostałych gospodarek euro strefy
zareagowała na ostatnią recesję i spadek przychodów podatkowych wzrostem wydatków
publicznych. Jednak żadne z tych państw nie przeprowadziło w czasie poprzedniego spowolnienia reform systemu finansów publicznych, dlatego ich możliwości finansowego wsparcia dla gospodarki były bardzo ograniczone
Dodatkowo ich deficyt budżetowy oraz zadłużenie wzrosło w spektakularny sposób, doprowadzając do obecnego kryzysu zaufania w sferze finansów publicznych większości państw Europy. Podczas gdy niemiecki bilans finansowy jest podobny do tego z początku nowego wieku, deficyty innych krajów strefy euro przekroczyły poziomy z poprzedniego spowolnienia

Zaledwie w ciągu siedmiu lat role się odwróciły. Obecnie przedmiotem dysertacji uczonych ekonomistów jest pytanie: czy można jeszcze uratować Grecję, Włochy itd.?
Biorąc pod uwagę własne doświadczenia Niemcy chcą wymusić na pozostałych członkach wspólnoty przeprowadzenie analogicznych reform, jakie stały się ich udziałem w poprzedniej dekadzie
W taki sposób można, moim zdaniem, wytłumaczyć postawę rządu Niemiec w czasie ostatniego kryzysu. Chociaż generalna koncepcja uzdrowienia finansów publicznych przez cięcia w wydatkach socjalnych jest jak najbardziej słuszna, to jednak implementacja niemieckiej terapii w innych europejskich państwach w dzisiejszych warunkach może nie zakończyć się tak spektakularnym sukcesem jak u naszego zachodniego sąsiada. Można wyróżnić trzy podstawowe czynniki, które zagwarantowały sukces niemieckich reform, których jednocześnie brakuje obecnie. Po pierwsze jest to struktura gospodarki Niemiec, bazująca na eksporcie (ponad 40% PKB) w przeciwieństwie do reszty Europy (niewiele ponad 20% PKB). Wzrost konkurencyjności eksportu dzięki relatywnemu zmniejszeniu kosztów pracy przy istnieniu wspólnej waluty umożliwił największej gospodarce Europy dynamiczny wzrost produkcji nakierowanej na zagranicznego odbiorcę
Po drugie, cały świat przeżywał w latach 2006-2007 znaczący wzrost gospodarczy, którym zaraził niemiecką machinę przemysłową. Po trzecie, ale równie ważne, rynki finansowe dały Niemcom czas na dostosowanie gospodarki i na to żeby uwidoczniły się efekty reform. Nie zadawano sobie pytania o wypłacalność Niemiec i nie rosło oprocentowanie ich obligacji, wręcz przeciwnie utrzymywało się na relatywnie niskim poziomie, np. w porównaniu z wierzytelnościami USA
Żaden z tych trzech elementów nie występuje obecnie, przez co pójście drogą wskazaną siedem lat temu przez Niemcy jest bardzo utrudnione. Dlatego wydaje mi się, że rząd Kanclerz Merkel ugnie się przed presją reszty Europy i spróbuje złagodzić południowym krajom Strefy Euro, trud reformowania gospodarek, umożliwiając im tańsze rolowanie długów. Oczywiście nie ma nic za darmo, ale to już zupełnie inna historia.

Kontrakty futures

2011-12-27T15:49:00.001-08:00

Kontrakty futures

Kontrakt terminowy (futures) jest niczym innym jak umową między dwiema stronami, z której jedna zobowiązuje się do nabycia, a druga do sprzedaży w ściśle określonym przyszłym terminie i po ściśle określonej w momencie zawierania kontraktu cenie, w określonej ilości wystandaryzowanego instrumentu bazowego lub też dokonania równoważnego rozliczenia finansowego.

Instrumentami bazowymi mogą być papiery wartościowe, kursy walut, poziom stóp procentowych, indeksy giełdowe, towary lub inne instrumenty terminowe, czyli instrumenty stanowiące pokrycie dla szczególnych praw z papierów wartościowych.
Zakup lub sprzedaż kontraktu na giełdzie nosi nazwę otwarcia pozycji. Jeśli kupujemy kontrakt futures mówimy, że otwieramy długą pozycję (future long). Sprzedaż kontraktu terminowego określa się jako otworzenie krótkiej pozycji (future short). Aby sprzedać kontrakt futures nie trzeba go wcześniej posiadać w odróżnieniu na przykład od rynku akcji, gdzie aby sprzedać akcje należy je wcześniej posiadać lub w przypadku gry na krótko, pożyczyć od brokera. Jeśli inwestor pragnie wycofać się z inwestycji w dany kontrakt, musi zająć pozycję przeciwstawną, co oznacza sprzedaż takiej samej ilości kontraktów o tym samym terminie wygaśnięcia (w przypadku wcześniejszego zajęcia pozycji długiej) lub zakup takiej samej ilości kontraktów (w przypadku uprzedniego zajęcia pozycji krótkiej).
Wszystkie kontrakty terminowe dostępne na giełdzie mają szczegółowo określone następujące cechy:

termin wygaśnięcia danego kontraktu. Do oznaczania miesięcy stosuje się specjalne symbole literowe:
- H - marzec
- M - czerwiec
- U ? wrzesień
- Z - grudzień
- FW20Z09 będzie oznaczać kontrakt terminowy (F) na indeks WIG20 (W20) wygasający w grudniu (Z) 2009 roku
minimalny ruch o jaki może zmieniać się cena kontraktu w czasie sesji giełdowej oraz wartość tej minimalnej zmiany. Najmniejsza zmiana ceny (tik) kontraktów na indeks WIG20 to 1 punkt. Ten punkt jest dla inwestora "wart" 10 zł
wielkość kontraktu. W przypadku kontraktów towarowych może być to np. 1000 baryłek, zaś w przypadku kontraktów na akcje ? 100 sztuk akcji. Bardziej skomplikowana jest sytuacja w odniesieniu do giełdowych. Ponieważ nie można kupić ani sprzedać jakiejś liczby indeksów wprowadzono pojęcie ?mnożnika" ? wartości o jaką należy pomnożyć indeks, by znać jego wielkość. Indeks WIG20 - wynosi np. 2100 pkt, ale ponieważ kontrakt na ten indeks (FW20) wykorzystuje mnożnik x 10 zł, oznacza to że wartość tego kontraktu wynosi 21 000 zł.

Bardzo ważną cechą kontraktów terminowych, odróżniających je od innych instrumentów rynku kasowego, jest istnienie początkowego depozytu zabezpieczającego (initial margin). Jest to kwota (liczona jako procent od wartości kontraktu), jaką inwestor musi wnieść na rachunek w biurze maklerskim by otworzyć pozycję. Nie trzeba zatem pokrywać całej wartości inwestycji, tylko pewną jej część (ok 5 -8 %) . W ten sposób wykorzystuje się zjawisko dźwigni finansowej , która z jednej strony zwielokrotnia zyski, ale z drugiej strony - także ewentualne straty. Obok początkowego depozytu zabezpieczającego istnieje również depozyt minimalny (rozliczeniowy - maintenance margin) który określa poziom niezbędny do utrzymania danego kontraktu. Każda transakcja nie zamknięta w danym dniu jest rozliczana według dziennego kursu rozliczenia. Oznacza to, że codziennie rachunek inwestora jest obciążany bądź na jego rachunek jest przelewana odpowiednia kwota. Operacja ta nosi nazwę równania do rynku (marking to market) i polega na sprawdzaniu, czy depozyty zgromadzone na rachunkach inwestycyjnych są wystarczające w stosunku do aktualnej sytuacji rynkowej. W sytuacji, gdy wartość depozytu spadnie poniżej wartości minimalnej, inwestor jest wzywany przez biuro maklerskie do uzupełnienia depozytu (margin call), jeśli tego nie zrobi, jego pozycja zostanie automatycznie zamknięta.
Staraj się nie dopuścić do sytuacji, w której na rachunku masz wyłącznie kwotę wystarczającą na pokrycie depozytu. Jeśli środki na rachunku będą wyższe, makler automatycznie będzie uzupełniał wielkości depozytów. Oczywiście w sytuacji, gdy zależy ci na utrzymaniu danej pozycji.

Kontrakty CFD

2011-12-27T15:48:00.001-08:00

Kontrakty CFD

CFD ( Contracts For Difference - kontrakty na różnice kursowe) to rodzaj umowy, której przedmiotem jest wymiana kwoty pieniężnej równej różnicy pomiedzy ceną otwarcia a ceną zamknięcia pozycji. Zamiast kupna lub sprzedaży instrumentu bazowego zawierana jest transakcja z podmiotem świadczącym usługi w zakresie obrotu CFD.

Instrument ten został wymyślony przez niezależny dom maklerski Smith New Court na początku lat 90. Pierwszym odbiorcami tego instrumentu były fundusze hedging'owe. Jednak boom na rynku usług internetowych spowodował rozpowszechnienie tego narzędzia. Kontrakt różnic kursowych pozwala na zarabianie zarówno na spadkach, jak i na wzrostach cen poszczególnych instrumentów finansowych czy walut. W swojej konstrukcji są to instrumenty zbliżone do kontraktów futures. W porównaniu z kontraktami terminowymi są instrumentem bardziej elastycznym, ponieważ kontrakty CFD nie posiadają określonego terminu wygaśnięcia, można również swobodnie kształtować wielkość dokonywanej transakcji.
Gama instrumentów, z którymi CFD są powiązane, jest dużo większa niż dla kontraktów terminowych i obejmuje między innymi waluty, akcje, towary i indeksy. W przypadku kontraktów terminowych klient płaci prowizję zależną od ilości kupionych/sprzedanych kontraktów. Handlując kontraktami różnic kursowych, inwestor teoretycznie nie płaci prowizji, ale koszty transakcyjne wynikają ze sposobu kwotowania CFD. Instytucja finansowa podaje cały czas ceny kupna i sprzedaży tego instrumentu, różnica pomiędzy cenami kupna i sprzedaży to tzw. "spread". Wartość spreadu jest dla inwestora kosztem transakcyjnym.
Tak jak większość instrumentów pochodnych, kontrakty różnic kursowych (CFD) pozwalają na wykorzystanie efektu dźwigni finansowej. Aby dokonać transakcji na CFD dotyczącej określonej ilości instrumentu bazowego, inwestor nie musi posiadać całej kwoty transakcji. Wystarczy wniesienie przez niego depozytu w wysokości od 1 do 10% wartości nominalnej kontraktu. Depozyt w wysokości 2% całej kwoty kontraktu oznacza wykorzystanie 50-krotnej dźwigni finansowej. W takim przypadku 1% zmiana ceny instrumentu bazowego wywoła 50% zmianę wartości początkowej wniesionego depozytu. Kontrakty CFD są sposobem na przeprowadzanie transakcji na rynkach finansowych całego swiata bez konieczności bezposredniego kupowania oraz sprzedawania aktywów.
Należy oczywiście mieć świadomość, że CFD jak i wszystkie derywaty to instrumenty inwestycyjne podwyższonego ryzyka, o symetrycznym profilu wypłaty - tzn. zysk jednej strony, to strata drugiej. Są, więc ofertą dla osób, które mają doświadczenie z rynku kasowego. Duże zmienności, wspomagane dźwignią finansową to propozycja dla inwestorów świadomych - i przede wszystkim odpornych psychicznie. Duże zyski, ale i duże ryzyko. Do pozytywów należy zaliczyć niewątpliwie wysoką płynność tych instrumentów, co pozwala na szybkie wejście lub wyjście z rynku. Zapewne "nocne" Marki docenią to, że handel odbywa się na ogół przez 24 godziny na dobę.

Jak działa dźwignia finansowa?

2011-12-27T15:47:00.001-08:00

Jak działa dźwignia finansowa?

Podstawowym celem dźwigni finansowej jest zwiększenie wahań zysku(straty) przy obracaniu instrumentami o małej zmienności kursu. Na przykład zmiany kursów walutowych wynoszą często zaledwie ułamki procenta dziennie. Taka zmienność nie daje graczom nadziei na odpowiednio duże zyski (a przy okazji straty). Brokerzy umożliwili więc inwestorom otwieranie pozycji o wartości wielokrotnie przekreczającej stan ich rachunków.

Jak działa dźwignia finansowa:

zajmujemy długą pozycję, kupując jeden kontrakt po cenie 2000 pkt. (wartość kontraktu 20 000 zł, płacimy depozyt w wysokości 2000 zł), kurs kontraktu rośnie do poziomu 2100 pkt. (wartość kontraktu zwiększa się do 21 000 zł). Choć cena kontraktu zwiększyła się o 100 pkt., to jego wartość wzrosła 1000 zł. Wzrost wartości to zysk, który osiągamy. Wynik: zarobiliśmy 1000 zł inwestując 2000 zł - zysk 50%.
zajmujemy krótką pozycję, sprzedając jeden kontrakt po cenie 2000 pkt. (wartość kontraktu 20 000 zł, płacimy depozyt w wysokości 2000 zł), kurs rośnie do poziomu 2100 pkt. (wartość kontraktu zwiększa się do 21 000 zł). Choć cena kontraktu zwiększyła się o 100 pkt., to jego wartość wzrosła 1000 zł. Wzrost wartości to strata dla otwartej krótkiej pozycji, którą osiągamy. Wynik: straciliśmy 1000 zł inwestując 2000 zł ? strata wynosi 50%.

Dźwignia finasowa (inaczej lewar) to w gruncie rzeczy gra za pożyczone pieniądze. Ponieważ dźwignia lewaruje prowizje, a więc i zyski brokera, pożyczając pieniądze na grę na giełdzie zamiast samemu grać, broker ma stały, nieobjęty ryzykiem dochód. Ryzyko jest w całości przerzucone na gracza, a im większa dźwignia, tym większe ryzyko. Wiedząc o tym powinniśmy starać się nie zbliżać do granicy maksymalnej dopuszczalnej dźwigni. Nigdy nie ryzykuj wiecej niż jesteś gotów stracic...

Day Trading: Metoda CTOD

2011-12-27T15:46:00.000-08:00

Day Trading: Metoda CTOD

CTOD - critical time of day jest jedną z najbardziej interesujących metod inwestowania jednosesyjnego (Day Trading). Została opracowana przez Jake'a Bernsteina pod koniec lat siedemdziesiątych ub wieku i do dnia dzisiejszego w zasadzie się nie zmieniła co dobrze świadczy o jej skuteczności. Jest prosta i łatwa w stosowaniu, lecz wymaga od inwestora aktywnego uczestnictwa w rynku oraz śledzenia cen na interwale 5-cio minutowym.

CTOD nie jest sytemem inwestycyjnym, choć wykazuje cechy systemu i da się w ten sposób zastosować.
Podstawowa metodologia i procedury stosowania CTOD wyglądają następująco:
Na wykresie w skali 5-cio minutowej nanosimy najwyższy oraz najniższy poziom zamknięcia 5-cio minutowej świeczki w pierwszych dwóch godzinach sesji. Uwaga! Należy uwzględniać ceny zamkniecia 5-cio minutowych świeczek a nie ceny maksymalne lub minimalne. Najwyższa zarejestrowana cena zamknięcia jest traktowana jako poziom generujący sygnał kupna L (po przebiciu w górę), a najniższa cena zamknięcia - jako poziom generujący sygnał sprzedaży S (po przebiciu w dół).
Przebicie poziomu w górę i sygnał kupna L ma miejsce wówczas, gdy cena zamknięcia 5-cio minutowej świeczki jest wyższa od najwyższej ceny zamknięcia z pierwszych 2 godzin sesji. Należy wówczas kupować PCR (po cenie rynkowej), ustawiając równocześnie zlecenie Stop loss np. 2 punkty poniżej najniższej ceny zamknięcia z pierwszych 2 godzin sesji.

Przebicie poziomu w dół i sygnał sprzedaży S ma miejsce wówczas, gdy cena zamknięcia 5-cio minutowej świeczki jest niższa od najniższej ceny zamknięcia z pierwszych 2 godzin sesji. Należy wówczas otwierać pozycje krótkie PCR (po cenie rynkowej), ustawiając jednocześnie zlecenie Stop loss np. 2 punkty powyżej najwyższej ceny zamknięcia z pierwszych 2 godzin sesji.

Pozycje zostaną zamknięte na koniec sesji albo w wyniku zrealizowania zlecenia Stop loss lub Trailing stop.
Metoda CTOD może dać w ciągu sesji jeden sygnał kupna lub jeden sygnał sprzedaży albo nie dać ich wcale.
W inwestowaniu przy użyciu metody CTOD chodzi o to, aby zrealizować zyski w takim momencie, w którym rynek ma jeszcze mozliwość kontynuacji ruchu, a jednocześnie dać rynkowi miejsce do kontynuacji tego ruchu. Otwieranie pozycji na kilku kontraktach pozwala na maksymalne wykorzystanie metody CTOD. Jeśli np. otworzymy pozycję na 2 kontraktach, będziemy mogli zamknąć jeden kontrakt z zyskiem na silnym ruchu, a drugi pozostawimy otwarty w oczekiwaniu na kontynuację ruchu. CTOD najlepiej sprawdza się na rynkach aktywnych, na których w trakcie sesji występują duże ruchy cen. Można do nich zaliczyć rynki kontraktów terminowych na indeksy Wig20 i S&P500 oraz rynki walutowe.
Zapamietaj: podczas korzystania z metody CTOD zawsze uwzględniaj ceny zamkniecia 5-cio minutowych świeczek a nie ceny maksymalne lub minimalne.

Rodzaje zleceń giełdowych

2011-12-27T15:45:00.000-08:00

Rodzaje zleceń giełdowych

Złożenie odpowiedniego rodzaju zlecenia jest dla inwestora równie istotne co sama decyzja o wejsciu na rynek. Zlecenie jest bowiem narzędziem, które zadecyduje o momencie i poziomie na jakim zajmiemy pozycję na rynku. Złozenie zlecenia po cenie rynkowej zamiast np. zlecenia stop może doprowadzić do zawarcia transakcji po niekorzystnej cenie i utraty części kapitału lub zaprzepaszczenia okazji do zysku.

Rodzaj składanego zlecenia zależy od tego jaki cel chcemy osiagnąć wykorzystując dany wskaźnik wejścia(wyjscia) lub system transakcyjny. Poszczególne typy zleceń stworzono aby pomnożyc pieniądze, a nie po to by je tracić. Aby odpowiednio wykorzystać różnorodność zleceń należy poznać ich rodzaje i orientować się, kiedy składać zlecenia danego typu.
Rodzaje zleceń:

Zlecenie z limitem ceny
PCR
PCRO
PKC
Zlecenia Stop
Stop limit
Stop loss
Zlecenie OCO
Główne i zależne
Automatyczny Trailing Stop

Zlecenie z limitem ceny
Skladając zlecenie "z limitem ceny" inwestor dokładnie określa kurs po jakim chce zawrzeć transakcję. W przypadku zlecenia kupna limit to maksymalna cena po jakiej inwestor skłonny jest nabyc dany instrument. W zleceniu sprzedaży limit określa minimalną cenę po jakiej godzi się sprzedać okreslony instrument.

cena określana w złotych: akcje, prawa poboru, prawa do akcji, certyfikaty inwestycyjne, opcje akcyjne, kontrakty terminowe na akcje i kursy walut
cena określana w punktach: kontrakty terminowe na indeksy giełdowe, opcje indeksowe
cena określana w procentach wartości nominalnej: obligacje skarbowe i obligacje przedsiębiorstw

Zlecenia po cenie rynkowej PCR
Składając zlecenie PCR inwestor chce nabyć lub sprzedać dany instrument po najlepszej cenie jaka jest aktualnie dostępna na rynku i zgadza się, żeby jego zlecenie mogło nie zostać zrealizowane w całości. Jeżeli zlecenie nie zostanie zrealizowane w całości, pozostała część stanie się w arkuszu zleceniem z limitem równym ostatniej zawartej transakcji. Zlecenia PCR mogą być składane wyłącznie w trakcie notowań ciągłych, za wyjątkiem okresu równoważenia rynku. Są realizowane natychmiast po ich złożeniu, po najlepszej cenie, jaką można aktualnie uzyskać na rynku, czyli po cenie najlepszego oczekującego w arkuszu zlecenia przeciwnego. Zlecenie PCR nie zostanie przyjęte przez system, jeżeli po przeciwnej stronie w arkuszu zleceń nie będzie żadnego zlecenia przeciwstawnego z limitem ceny.
Zlecenie po cenie rynkowej na otwarcie PCRO
Zlecenie składane przez inwestora, który jest zainteresowany zawarciem transakcji po kursie ustalonym na otwarciu bądź zamknięciu notowań ciągłych lub na fixingu w notowaniach jednolitych. Podobnie jak PCR, także zlecenie PCRO, nie musi być zrealizowane w całości, a niezrealizowana jego część stanie się zleceniem z limitem ceny równym odpowiednio: kursowi otwarcia, kursowi zamknięcia, kursowi jednolitemu lub kursowi określonemu w wyniku równoważenia rynku. Składając zlecenie PCRO inwestor powinien pamiętać, że nie może ono zawierać dodatkowych warunków: limitu aktywacji, wielkości minimalnej i wielkości ujawnianej. Dla składającego ważne jest także to, że zleceń PCRO nie można modyfikować w fazie interwencji. Inwestor, który zdecyduje się złożyć zlecenie PCRO musi także być świadomy, że jego zlecenie wpływa na ustalenie kursu.
Zlecenie po każdej cenie PKC
Zlecenie skladane przez inwestora, któremu zależy przede wszystkim na szybkim zawarciu transakcji i nie chce ryzykować, że jego zlecenie nie zostanie zrealizowane w całości,a jednocześnie akceptuje cenę, która jest aktualnie dostępna na rynku. Zlecenie PKC musi być wykonane w całości choćby w kilku transakcjach i jest realizowane bezpośrednio po przyjęciu na giełdę (jest realizowane jako pierwsze przed wszystkimi innymi). Cena realizacji każdej części zlecenia może być różna. Jeśli np zamierzamy sprzedać PKC 5 kontraktów na Wig20, a po stronie kupna znajdują się następujące oferty: 1 po 2100, 2 po 2099, 5 po 2098, to zlecenie sprzedaży PKC pięciu kontraktów zostanie zrealizowane następująco: 1 po 2100, 2 po 2099 i 2 po 2098 (łącznie 5 kontraktów). Złożenie dużego zlecenia tego typu może doprowadzić do znaczącej nierównowagi rynku - wyczyści czekające oferty, aż zostanie zrealizowane. Jeśli podczas notowań ciągłych zlecenie PKC nie może być zrealizowane w całości (w arkuszu nie ma zleceń przeciwstawnych z limitem ceny zapewniających jego pełną realizację), wówczas jest ono anulowane i rozpoczyna się proces równoważenia rynku.
Zlecenie Stop limit
Składajac takie zlecenie inwestor określa dwa limity: limit aktywacji - czyli poziom kursu na rynku, po przekroczeniu którego jego zlecenie "uaktywni się" oraz limit, po którym jego zlecenie może zostać zrealizowane. Do momentu "uaktywnienia" zlecenie nie jest widoczne, lecz przechowywane jest przez system w osobnym arkuszu zleceń. Po uaktywnieniu zlecenie Stop Limit staje się zwykłym zleceniem z limitem. W przypadku zlecenia Stop limit kupna limit aktywacji musi być większy lub równy od kursu ostatniej transakcji, a limit realizacji musi być większy lub równy od limitu aktywacji. Przy zleceniu Stop limit sprzedaży limit aktywacji musi być mniejszy lub równy od kursu ostatniej transakcji, a limit realizacji mniejszy lub równy od limitu aktywacji.
Przyklad: kupno 3 kontraktów na WIG20, stop 2100, limit 2110 oznacza, że chcemy kupić 3 kontrakty jeśli cena osiągnie poziom 2100 pkt, ale nie więcej niż 2110 pkt.
Zlecenie Stop loss
Zlecenie składane najczęściej w celu ochrony kapitału. W przypadku zlecenia typu Stop loss inwestor określa tylko limit aktywacji. Po pokonaniu poziomu stop określonego w zleceniu jako "limit aktywacji" staje się ono zwykłym zleceniem PKC i zostaje jak najszybciej i w całości realizowane. Złożenie dużego zlecenia tego typu może doprowadzić do znaczącej nierównowagi rynku - wyczyści czekające oferty, aż zostanie zrealizowane.
Zlecenie OCO - Order Cancels Order
Zlecenie używane do kontroli otwartych pozycji oraz realizacji strategii inwestycyjnych. Jest skladane przez inwestora, który chce ograniczyć ewntualne straty oraz ustawić poziom realizacji zysku. W zleceniu tym wystawiane są jednocześnie: zlecenie obronne - Stop loss z limitem aktywacji oraz zlecenie wzięcia zysku (Take profit) - zwykłe zlecenie z limitem ceny. Ponieważ oba zlecenia są ze sobą powiązane, kiedy jedno z nich zostaje aktywowane, drugie jest automatycznie anulowane. Tym samym inwestor nie musi pamiętać o anulowaniu zlecenia - ma pewność, że drugie zlecenie nie otworzy nowej pozycji.
Zlecenie dostępne jest tylko na niektórych platformach transakcyjnych.
Zlecenie Główne i zależne
Zlecenie używane do realizacji strategii inwestycyjnych oraz określania juz w momencie wejścia na rynek poziomów realizacji zysku oraz strat. W zleceniu tym wystawiamy równoczesnie zlecenie główne oraz dwa zlecenia zależne. Zlecenie główne, służące otwarciu pozycji to np. zlecenie z limitem ceny lub zlecenie typu Stop loss. Zlecenia zależne, służące zamknieciu pozycji to np. zlecenie obronne - Stop loss oraz zlecenie wzięcia zysku (zlecenie z limitem ceny). Zlecenia zależne uaktywniają się dopiero z chwilą realizacji zlecenia głównego. Zlecenia zależne mogą być spięte w parę OCO.
Zlecenie dostępne jest tylko na niektórych platformach transakcyjnych.
Automatyczny Trailing stop
Zlecenie używane do zabezpieczania zysku z transakcji oraz ograniczania strat. Ruchomy stop (Trailing stop) jest narzędziem do podążania za trendem. Zlecenie to jest wystawiane przez inwestora, który nie potrafi sprecyzować poziomu wziecia zysku, a nie chce przedwcześnie zamknąć pozycji. Trailing stop działa jak normalny Stop loss, z tym że jego poziom zmienia się wraz ze zmianą ceny, podążając za kursem w ustalonej wcześniej odległosci. Zaletą jest brak koniecznosci ręcznego anulowania i przesuwania zleceń.
Zlecenie dostępne jest tylko na niektórych platformach transakcyjnych.
Źle złożone zlecenie na złym rynku moze Cię drogo kosztować i choć strata pieniedzy to również nauka, to jednak czasami bywa zbyt bolesna.

Day Trading: System luk otwarcia

2011-12-27T15:43:00.001-08:00

Day Trading: System luk otwarcia

Ponieważ wielu graczy z zamiłowaniem uprawia jednosesyjne zabawy, więc dzisiaj ponownie Jake Bernstein i jego techniki day tradingu :) Tym razem weźmiemy na tapetę System luk otwarcia (Gap open oraz Delayed gap open) - jedną z najciekawszych technik wspomagających inwestowanie jednosesyjne.

Jej niewątpliwa zaleta to fakt, iż wymaga poświęcenia jej mniejszej uwagi niż jakikolwiek inny system, a przy tym sprawdza się doskonale w wychwytywaniu istotnych dziennych ruchów cen. Trzeba oczywiście mieć świadomość, że technikę tę należy stosować głównie na rynkach wykazujących duże wachania w obrębie jednej sesji. Należą do nich między innymi kontrakty terminowe na indeks Wig20, S&P500, Dax, rynki walutowe oraz kontrakty terminowe na ropę naftową i metale szlachetne.
Dane historyczne dowodzą, że największe dzienne ruchy cen mają miejsce po wzrostowych lub spadkowych lukach otwarcia, zwłaszcza jeżeli są one poprzedzone przez ważne wiadomości lub raporty makroekonomiczne. Warto również przyglądać się kierunkom ruchu rynku przed luką. Jeśli bowiem rynek przez dłuższy czas zniżkuje, a spadkową lukę otwarcia poprzedzają niekorzystne informacje to generowany sygnał jest dokładniejszy i oferuje wyższy potencjał zysku. Z drugiej zaś strony, wzrostowa luka otwarcia powstająca w trendzie wzrostowym i w reakcji na korzystne wiadomości, pozwala osiągnąć spore zyski przy stosunkowo niskim poziomie ryzyka. Dlatego warto uważnie przyglądać się rynkom, poszukując luk otwarcia występujących po opublikowaniu korzystnych lub niekorzystnych informacji.
Na wstępie należy zdefiniować samo pojęcie luki otwarcia: Luka otwarcia pojawia się wówczas, gdy dzisiejsza cena otwarcia jest wyższa od wczorajszej ceny maksmalnej lub niższa od wczorajszej ceny minimalnej.
Wyjaśnijmy to sobie na następującym przykladzie:
Dzisiejszy kurs kontraktu FW20 kształtował się pomiedzy 2736 a 2762 pkt. Jeśli na następnej sesji cena otwarcia przekroczy 2762 pkt, różnica pomiędzy tą (wyższą) ceną otwarcia a dzisiejszą ceną maksymalną tworzy na wykresie wzrostową lukę otwarcia. Jeśli natomiast cena otwarcia sesji będzie niższa niż 2736 pkt (czyli od dzisiejszego minimum) to wówczas powstanie na wykresie spadkowa luka otwarcia.
Zasady inwestowania na podstawie luk:
Stosując technikę luk otwarcia będziemy posługiwali się dwoma rodzajami sygnałów generowanych przez system: sygnałem luki otwarcia (gap open, GO) oraz opóźnionym sygnałem luki otwarcia (delayed gap open, DGO).
Sygnał kupna (GO) powstajacy przy luce spadkowej:
Spadkowa luka otwarcia, powstała na przyklad w reakcji na niekorzystne wiadomości, stwarza okazję do zajęcia długiej pozycji. Pierwszym warunkiem wygenerowania ewentualnego sygnału kupna jest pojawienie się na wykresie spadkowej luki otwarcia. Należy wówczas złożyć zlecenie kupna, które zrealizuje się gdy tylko rynek zawróci i przebije od dołu poziom minimum z poprzedniej sesji o 2 punkty (wartość ta dotyczy kontraktu na indeks wig20, w przypadku innych instrumentów pochodnych wartości będą inne).

Sygnał sprzedaży (GO) powstający przy luce wzrostowej:
Luki otwarcia powstałe w wyniku wzrostu cen dają okazję do krotkiej sprzedaży w obrebie danej sesji. Pojawienie się na wykresie wzrostowj luki otwarcia jest pierwszym warunkiem wygenerowania ewentualnego sygnału sprzedaży. Należy wówczas złożyć zlecenie sprzedaży, które zrealizuje się gdy rynek zawróci i przebije od góry poziom wczorajszego maksimum o 2 punkty. Jeśli zatem po otwarciu ceny zaczną spadać i zejdą o 2 punkty poniżej maksimum z poprzedniego dnia, inwestor otworzy krótką pozycję.

Bezpośrednio po wejściu na rynek należy podjąć dwie decyzje. Pierwszą jest określenie poziomu zlecenia zabezpieczającego (Stop loss). Na początku można złożyć zlecenie o kilka punktów (np. 2) poniżej minimum (dla pozycji długiej) lub powyżej maksimum (dla pozycji krótkiej) z dnia w którym zrealizowało się zlecenie kupna. Można też złożyć zlecenie stop loss na konkretną kwotę (wynikającą bezpośrednio z zasad zarządzania ryzykiem i dopuszczajacym ewentualną stratę z góry określonej kwoty). Jeśli pozycja zaczyna przynosić zysk wówczas należy ustawić zlecenie zabezpieczające na poziomie, który gwarantuje pokrycie prowizji oraz niewielki zysk. Dzięki temu, jeśli rynek zawróci, inwestor zamknie pozycje nie tracąc pieniędzy. W przypadku natomiast, gdy rynek podąża nadal we właściwym kierunku, można stosować Trailing stop lub zamykać pozycje na koniec sesji.
Opóźnione sygnały generowane przez luki otwarcia (delayed gap open - DGO)
Od czasu do czasu na rynku tworzy się wyjątkowo duża luka otwarcia. W takich wypadkach, aby wygenerować sygnały opisane powyżej (GO), rynek musi wykonać duży ruch - w górę po luce spadkowej, lub w dół po luce wzrostowej. Zanim więc sygnał zostanie wygenerowany, inwestorowi może umknąć spora część potencjalnego zysku. Aby temu zaradzić należy stosować metodę opóźnionego sygnału luki otwarcia (DGO), która ma na celu szybsze wygenerowanie sygnału wejścia.
Opóźniony sygnał kupna (DGO) po pojawieniu się spadkowej luki otwarcia:
Gdy na wykresie pojawi się spadkowa luka otwarcia, należy wówczas złozyć zlecenie kupna 2 punkty powyżej minimum z poprzedniej sesji (podobnie jak w podstawowej metodzie GO). Jeśli po upływie godziny od rozpoczęcia sesji zlecenie kupna nie zostanie zrealizowane, trzeba porównać cenę bieżącą z ceną otwarcia sesji. Jeśli cena bieżąca jest wyższa od ceny otwarcia, należy złożyc zlecenie kupna po aktualnej cenie (PCR). Jeśli zaś cena na koniec pierwszej godziny sesji jest niższa od ceny otwarcia, inwestor powinien złożyć zlecenie kupna 2 punkty powyżej aktualnego maksimum sesji.

Opóźniony sygnał sprzedaży (DGO) po pojawieniu się wzrostowej luki otwarcia:
Gdy na wykresie pojawi się wzrostowa luka otwarcia, należy złozyć zlecenie sprzedaży 2 punkty poniżej maksimum z poprzedniej sesji (podobnie jak w podstawowej metodzie GO). Jeśli po upływie godziny od rozpoczęcia sesji zlecenie nie zostanie zrealizowane, trzeba porównać cenę bieżącą z ceną otwarcia sesji. Jeśli cena bieżąca jest niższa od ceny otwarcia, należy złożyc zlecenie sprzedaży po cenie rynkowej (PCR). Jeśli zaś cena na koniec pierwszej godziny sesji jest wyższa od ceny otwarcia, inwestor powinien złożyć zlecenie sprzedaży 2 punkty poniżej aktualnego minimum sesji.

Tak jak w przypadku metody GO, bezpośrednio po wejściu na rynek metodą DGO należy określić poziom zlecenia zabezpieczającego (Stop loss). Na początku można złożyć zlecenie o kilka punktów (np. 2) poniżej minimum (dla pozycji długiej) lub powyżej maksimum (dla pozycji krótkiej) z dnia w którym zrealizowało się zlecenie kupna. Można też złożyć zlecenie stop loss na konkretną kwotę (wynikającą bezpośrednio z zasad zarządzania ryzykiem i dopuszczajacym ewentualną stratę z góry określonej kwoty). Jeśli pozycja zaczyna przynosić zysk wówczas należy ustawić zlecenie zabezpieczające na poziomie, który gwarantuje pokrycie prowizji oraz niewielki zysk. Dzięki temu, jeśli rynek zawróci, inwestor zamknie pozycje nie tracąc pieniędzy. W przypadku natomiast, gdy rynek podąża nadal we właściwym kierunku, można stosować Trailing stop lub zamykać pozycje na koniec sesji.
Przesunięty o godzinę sygnał generowany przez lukę otwarcia (DGO) pozwala na szybsze wejście na rynek w porównaniu z normalnymi sygnałami opartymi na lukach (GO). Należy stosować tę metodę wtedy, gdy otwarcie sesji nastąpilo po bardzo dużej luce. Należy jednak pamiętać, że DGO wymaga odczekania jednej godziny od rozpoczęcia sesji.
Choć opisane wyżej techniki są łatwe do zrozumienia i zastosowania, to wymagają jednak nabycia pewnego doświadczenia. Nim zacznie się ich używać, należy zatem na wykresach historycznych poszukać i zaznaczyć sygnały generowane przez luki otwarcia, aby samemu przekonać się o ich efektach i skuteczności. Każdy kto zamierza inwestować, opierając się na lukach, musi być dobrze zorganizowany, przeglądać uważnie otwarcia na rynkach, szukać luk i składać zlecenia. Jeśli się tego nie zrobi, opisywana metoda nie zadziała.
I na zakończenie jeszcze drobna uwaga: lukę możesz wykorzystać tylko wtedy, gdy natychmiast po wystąpieniu sygnału otworzysz pozycję. Jeśli otworzysz pozycję zbyt późno to "po ptokach" - straciłeś okazję do osiągnięcia zysku :)
P.S. Właśnie widzę, że dzisiejsza (a w zasadzie to już wczorajsza hehe) sesja na S&P500 była modelowym przykładem do zastosowania tej metody. Niskie otwarcie 1293,43 (reakcja na wydarzenia w Japonii) przy wczorajszym minimum 1294,21 i już mamy spadkową lukę otwarcia. Po kilku minutach sygnał kupna i prawie do końca sesji w górę - ok. 20 pkt do wyjęcia - czyli 1000 USD na jednym kontrakcie e-mini. Całkiem sporo jak na jedną sesję :)

Złoto Ropa wołowina

2011-12-27T15:41:00.001-08:00

Wołowina, złoto i ropa

Mijający rok był niezwykły pod względem zmian cen różnych rodzajów aktywów. Mieszanka dających najwięcej zarobić lub stracić towarów, surowców i indeksów giełdowych stanowiła wyzwanie dla zwolenników dywersyfikacji portfela. Takiego galimatiasu na rynkach finansowych, jaki można było obserwować w 2011 r. nie było od dawna.
Po tym, gdy w latach 2009-2010 zyskiwało na wartości niemal wszystko, co jest notowane na giełdach, ostatnie miesiące były wyjątkowo kapryśne i nieprzewidywalne. W kategorii indeksów giełdowych bezkonkurencyjne okazały się bardzo egzotyczne wskaźniki z Wenezueli i Jamajki, a także niemal zbankrutowanej nie tak dawno Islandii. Jednocześnie, od większości klasycznych i modnych rynków wschodzących lepsza była klasyka bardziej tradycyjna, czyli amerykański Dow Jones, który zyskał nieco ponad 3 proc. Giełdową stawkę zasłużenie zamyka Grecja, której indeks zniżkował o ponad 50 proc.
Najlepsze inwestycje w 2011 r. (zmiana wartości w proc.)

Źródło: Stooq.pl, Bloomberg.
Wysoka pozycja Wenezueli i Jamajki, a także kilku innych równie odległych krajów, nie stanowi jednak jeszcze dowodu na to, że rynki wschodzące były i będą warte zainteresowania inwestorów, a zmienia się jedynie ich geografia. Ich sukces polega nie tyle na dynamice i atrakcyjnych perspektywach gospodarczych, ale na izolacji od wpływów zewnętrznej koniunktury i niewielkiej płynności giełdowego handlu. Jednocześnie zawód spotkał inwestorów operujących na bardziej znanych giełdach Ameryki Południowej. Na akcjach argentyńskich można było stracić średnio 30 proc., na brazylijskich prawie 20 proc.
Indeksy większości nowomodnych krajów wschodzących, takich jak Wietnam czy Pakistan przyniosły straty. Niewielkie zyski można było osiągnąć jedynie na Filipinach, w Tajlandii i Indonezji. Indeksy Indii i Chin, uznawanych za gospodarcze lokomotywy nie tylko na skalę azjatycką, ale i globalną, okazały się kompletną klapą, przynosząc straty rzędu 25-29 proc.
W przypadku surowców było jeszcze bardziej ciekawie. Złoto przegrało z kontraktami na wołowinę, ropa pokonała wieprzowinę, a sok pomarańczowy zdystansował srebro, które jeszcze wiosną uznawane było za najlepszą inwestycję. Jednocześnie większość pozostałych surowców rolnych odnotowała potężne spadki. Bawełna potaniała o 41 proc., kakao o 30 proc., a pszenica i cukier o 22 proc. Ceny ropy okazały się nieczułe na spowolnienie gospodarcze, ale miedź zniżkowała o 18 proc. Tu również widać przewagę rynków do tej pory niepopularnych i niepłynnych, bo do takich należą niewątpliwie kontrakty na wołowinę i wieprzowinę. Widać też, gdzie w poprzednim okresie mieliśmy do czynienia z nieuzasadnioną fundamentalnie nadmierną zwyżką cen, czyli mówiąc wprost, bańką spekulacyjną. Mamy też wyjątkową okazję do konfrontacji opinii i argumentacji używanej przez część analityków, z brutalną rzeczywistością. W ciągu kilku miesięcy skłonność Chińczyków do czekolady i złota nie zmniejszyła się aż tak drastycznie, by uzasadnić spadek cen kakao o takiej skali i tak głęboką korektę notowań kruszcu, jaką widzieliśmy w ostatnich kilkunastu tygodniach.
Najgorsze inwestycje 2011 r. (zmiana wartości w proc.)

Źródło: Stooq.pl, Bloomberg.
Na rynku walutowym sytuacja była bardziej klarowna. Wiadomo było, że sytuacja dwóch głównych walut świata, czyli euro i dolara, jest niepewna. Ich notowania zmieniały się w rytm doniesień o stanie zadłużenia państw strefy euro i Stanów Zjednoczonych. W pierwszej połowie roku w gorszej pozycji był dolar, w drugiej bez szans było euro. Nic więc dziwnego, że inwestorzy poszukiwali spokojniejszych przystani. Choć początkowo niekwestionowanym liderem wydawał się szwajcarski frank, to wygranym okazał się niespodziewanie japoński jen, który zyskał ponad 8 proc., wyprzedzając rywala podciętego przez szwajcarski bank centralny. Dolar wyszedł niemal na zero, a euro straciło jedynie 2 proc. Na zamieszaniu z europejskim zadłużeniem znacznie gorzej wyszedł złoty, zniżkując o 3,4 proc.
Te zaskakujące rozstrzygnięcia i zmiany w mijającym roku zawdzięczamy przede wszystkim trzem czynnikom. Pierwszy to powszechne już w skali globu kwestie zadłużenia państw, dotykające głównie Stanów Zjednoczonych i krajów strefy euro. Drugi to po części wynikający z poprzedniego, zagrożenie globalnym spowolnieniem gospodarczym, a być może i recesją. Trzeci wreszcie, to zróżnicowanie polityki pieniężnej przez głównych światowych graczy. Widać oznaki luzowania w Chinach, utrzymywanie luzu, ale nie jego powiększanie w Stanach Zjednoczonych i wariant mieszany w strefie euro. Europejski Bank Centralny dokonał dwóch obniżek stóp procentowych, ale stanowczo wzbrania się przed jakimkolwiek ilościowym luzowaniem, czyli dodrukiem pieniądza na wzór amerykański. Z działaniem tych samych czynników będziemy mieć do czynienia w nadchodzącym roku. Można się więc spodziewać podobnych zaskakujących rozstrzygnięć na rynkach finansowych.

Czy warto inwestować w waluty?

2011-12-27T15:28:00.000-08:00

Czy warto inwestować w waluty?

Czy pamiętacie czasy, w których najpewniejszą inwestycją chroniącą oszczędności przed inflacją było kupno "zielonych" (dolarów) u cinkciarzy stojących przed pewexami lub większymi oddziałami banków? Pamiętam jaki byłem szczęśliwy, kiedy na komunię w prezencie od wujka z Ameryki dostałem w kopercie 5$, czyli po dzisiejszym kursie około 16 złotych. W 1983 roku za taką sumę mogłem kupić w Pewexie super zestaw klocków lego, które wtedy były marzeniem każdego chłopaka w moim wieku. Potem jednak przyszedł przełom lat 80 i 90 oraz plan Balcerowicza, w wyniku którego przez okres od stycznia 1990 do maja 1991 utrzymywano stały kurs dolara wynoszący około 9 500 starych złotych (0,95 PLN po denominacji z 1995 roku). Warto przypomnieć, że inflacja miesięczna w styczniu 1990 roku wynosiła 79,6% a wartość inflacji średniorocznej w tym roku doszła do 585,8%. W ten sposób upadł w naszym kraju mit, że trzymanie oszczędności w dolarach lub innych walutach wymienialnych chroni przed inflacją.

A jaka powinna być odpowiedź na tytułowe pytanie? Najpierw proszę spojrzeć na kilka wykresów dla najpopularniejszych walut na naszym rynku.

Dolar amerykański

Euro

Frank szwajcarski

Funt brytyjski

Z wykresów notowań tych walut w okresie ostatnich 5 lat widać wyraźnie, że warto było w tym czasie systematycznie inwestować kupując co miesiąc, za taką samą sumę pieniędzy dolary, franki lub euro. Jedynie w przypadku funtów taka strategia przyniosła słabe wyniki chyba, że skrócimy okres do ostatnich trzech lat. Kupno walut było dobrym zabezpieczeniem przed światowym kryzysem finansowym.

Czy dalsze umocnienie walut względem złotego jest możliwe?
Wszystko zależy od sytuacji makroekonomicznej na świecie, jeżeli w przyszłym roku na świecie pojawi się znowu recesja to na pewno taka inwestycja będzie dobrym zabezpieczeniem dla naszego portfela. W takim przypadku możemy spodziewać poprawienia rekordowych poziomów z początku 2009 roku.
Moim zdaniem warto przynajmniej 5% swoich inwestycji ulokować w walutach. W tym celu można założyć sobie 4 bezpłatne rachunki walutowe w mbanku i przelewać co miesiąc taką samą sumę pieniędzy i np. za 50 złotych kupować dolary, euro, franki lub funty. Jedynym kosztem, w tym przypadku będzie spread walutowy między cenami kupna i sprzedaży walut. Można także założyć sobie bezpłatne rachunki walutowe w banku WBK i kupować waluty przy pomocy walutomatu.

Inwestowanie w nieruchomości

2011-12-27T09:44:00.000-08:00

Inwestowanie w nieruchomości

Podatek kastralny
Kataster to urzędowy spis gruntów i budynków, służący oznaczeniu nieruchomości przy zakładaniu i prowadzeniu ksiąg wieczystych, wodnych, górniczych i innych oraz przy wymiarze podatków. Kataster to również podatek nałożony na nieruchomość.

Krajowy Fundusz Mieszkaniowy
KFM oferuje preferencyjne kredyty długoterminowe (udzielane na ponad 30 lat), tzn. takie, które mają niskie oprocentowanie i są udzielane do 70% wysokości kosztów inwestycji, spłatę pokrywają wpływy z czynszów.
Nieruchomości komercyjne

Nieruchomość to część powierzchni ziemi wraz z budynkami na niej się znajdującymi, jeżeli stanowią wspólny przedmiot własności. Komercja to działania prowadzone dla zysku. Tak, więc nieruchomość komercyjna ma na celu przynosić zyski swojemu właścicielowi.

Inwestowanie w grunty
Czy przewidywania dotyczące wejścia Polski do Unii Europejskiej sprawdzą się odnośnie cen gruntów? Czy faktycznie zagraniczni inwestorzy będą chętnie nabywać polską ziemię? Czy w takim wypadku warto kupować tanie grunty rolne, kolejowe czy wojskowe, aby odsprzedać je z zyskiem?
Sprzedaż odziedziczonej nieruchomości

Dziedziczyć możemy na podstawie ustawy lub testamentu, jeśli osoba zmarła taki zostawiła. Pierwszeństwo ma testament.
Budownictwo społeczne

Towarzystwa Budownictwa Społecznego to podmioty, których podstawową działalnością jest budowa i eksploatacja mieszkań czynszowych przeznaczonych na wynajem. Oferta TBS skierowana jest dla osób mniej zamożnych, których nie stać na kupno lub wynajmowanie mieszkania na wolnym rynku.

Podatek katastralny

Kataster to urzędowy spis gruntów i budynków, służący oznaczeniu nieruchomości przy zakładaniu i prowadzeniu ksiąg wieczystych, wodnych, górniczych i innych oraz przy wymiarze podatków. Kataster to również podatek nałożony na nieruchomość.
Obecnie wysokość podatku od nieruchomości uzależniona jest wyłącznie od powierzchni gruntu. Przy ustalaniu wysokości tego podatku nie bierze się pod uwagę wartości budynków na nim stojących. Prowadzi to do sytuacji, w której podatek płacony jest tak samo za grunt niezagospodarowany lub za ten, na którym stoi zniszczony stary budynek, jak i za ziemię np. w centrum miasta, na której stoi nowoczesny biurowiec (czasami o wartości większej niż grunt pod nim). W przyszłości podstawą opodatkowania będzie wartość rynkowa nieruchomości, czyli wartość katastralna. Może oznaczać to znaczny wzrost wysokości podatku i dlatego właściciele niektórych nieruchomości obawiają się zmian.
Za rok, dwa kataster stanie się faktem. Wprowadzenie tego podatku, który ma zastąpić funkcjonujący obecnie podatek od nieruchomości, jest nieuchronne, bowiem podobne prawodawstwo funkcjonuje już w Unii Europejskiej.
Wysokość podatku katastralnego obliczana będzie od rzeczywistej wartości nieruchomości. Oznacza to, że jeżeli ktoś posiada działkę o powierzchni trzech arów na Podlasiu o wartości np. 20 tys. zł, będzie za nią płacił o wiele mniejszy podatek, niż właściciel takiego samego gruntu pod Warszawą o wartości 200 tys. zł. Obecnie może się zdarzać, że obaj właściciele płacą tyle samo.
Na razie nie wiadomo, jakie będą roczne stawki podatku katastralnego. Wśród prasowych doniesień pojawiają się wysokości między 0,1 a 1% wartości nieruchomości. Gdyby tak się stało, właściciele nieruchomości o niskiej wartości będą płacić mniej niż obecnie, zaś właściciele posiadłości o wartości wysokiej, więcej niż teraz. Stawki podatku katastralnego - podobnie jak dziś wysokość podatku od nieruchomości - będą ustalali wójtowie gmin i burmistrzowie oraz prezydenci miast.
Od kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać jeszcze nie wiadomo. Rząd przygotował projekt nowelizacji ustawy o podatkach lokalnych, do których zaliczają się podatki od nieruchomości.

Krajowy Fundusz Mieszkaniowy

KFM został utworzony w 1996 roku w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Ma służyć realizacji zadań wynikających z polityki państwa w zakresie gospodarki mieszkaniowej oraz rozwoju budownictwa mieszkaniowego, a jego konkretnym celem jest udzielanie kredytów na budownictwo mieszkaniowe na wynajem o regulowanych czynszach. Oferta KFM przeznaczona jest więc przede wszystkim dla TBS-ów i spółdzielni mieszkaniowych. KFM oferuje preferencyjne kredyty długoterminowe (udzielane na ponad 30 lat), tzn. takie, które mają niskie oprocentowanie (50% stopy redyskontowej weksli w NBP, jednak nie niższe niż 4,5%), są udzielane do 70% wysokości kosztów inwestycji, spłatę pokrywają wpływy z czynszów. Kredytów tych udziela się na budowę:

lokatorskich mieszkań - spółdzielniom mieszkaniowym,
mieszkań pod wynajem - towarzystwom budownictwa społecznego,
infrastruktury technicznej towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu - gminom.

Podstawowymi formami zabezpieczenia kredytu udzielonego przez KFM są: hipoteka kaucyjna na kredytowanej nieruchomości, cesja praw z umowy ubezpieczenia inwestycji (od ryzyk budowlanych w czasie trwania budowy, od ognia i zdarzeń losowych po jej zakończeniu), nieodwołalne pełnomocnictwo do rachunku bankowego, cesja wierzytelności z tytułu czynszów oraz zabezpieczenia dodatkowe: poręczenie finansowe gminy, poręczenie majątkowe gminy (hipoteka na innej nieruchomości), ubezpieczenie spłaty kredytu w towarzystwie ubezpieczeniowym, weksel własny in blanco. KFM tworzony jest między innymi: ze środków budżetowych; odsetek od udzielonych kredytów i pożyczek; wpływów ze sprzedaży bankom hipotecznym wierzytelności z tytułu kredytów udzielonych ze środków KFM; wpływów z inwestycji środków KFM w papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski; darowizn i zapisów.
Środki z Krajowego Funduszu Mieszkaniowego, poza kredytami dla TBS-ów i spółdzielni mieszkaniowych, przeznaczane są na: udzielanie pożyczek bankom prowadzącym kasy mieszkaniowe w zakresie niezbędnym do utrzymania bieżącej płynności płatniczej; udzielanie gminom, na warunkach preferencyjnych, kredytów na realizację komunalnej infrastruktury technicznej towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu; nabywanie papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski oraz nabywanie listów zastawnych; pokrywanie kosztów emisji oraz wykupu obligacji, a także realizację zobowiązań powstałych z tytułu spłaconych przez Skarb Państwa poręczonych obligacji.

Na jakich zasadach KFM udziela kredytów? W dniu 4 września 2001 roku Rada Ministrów wydała rozporządzenie (Dz. U. z 2001 r., nr 116, poz. 1234) zaostrzające zasady ubiegania się o kredyt z KFM. Inwestor będzie musiał przejść dwustopniową procedurę, żeby otrzymać taki kredyt. Pierwszym etapem będzie złożenie w BGK wniosku wstępnego wraz z wymaganymi dokumentami. Inwestor może składać wniosek w każdym roku od 30 czerwca do 30 września, a w wypadku wniosków o otrzymanie kredytu na infrastrukturę towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu - od 1 stycznia do 31 października. Jeżeli inwestor nie zastosuje się do tych terminów, bank zwróci mu wniosek bez rozpatrzenia.
Drugi etap to sprawdzanie przez bank, czy wnioski odpowiadają kryteriom zawartym w tabelach (załączniki do rozporządzenia) oraz przypisanie im odpowiedniej ilości punktów. W zależności od tego, w jakim stopniu wniosek będzie spełniał poszczególne wymagania, taką uzyska punktację. Wnioski będą rozpatrywane w kwietniu roku następującego po tym, w którym go złożono. Największe szanse na kredyt mają TBS-y z udziałem gmin, ponieważ realizują w ramach swojej polityki lokalnej strategię mieszkaniową gmin, a to jest wysoko punktowane.
Oprócz kredytów na przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlane m.in. dla TBS i na realizację komunalnej infrastruktury technicznej pod budownictwo mieszkaniowe, w skład portfela kredytowego KFM wchodzą kredyty i pożyczki na likwidację skutków powodzi z lipca 1997 r. Pożyczki i kredyty powodziowe udzielane były przez 16 banków współpracujących.
Mieszkania czynszowe budowane ze środków KFM cieszą się bardzo dużym zainteresowaniem. KFM ma jednak ograniczone środki, co powoduje konieczność rezygnowania z niektórych inwestycji. Znowelizowana ustawa o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego pozwala na powiększenie środków poprzez zaciągnięcie pożyczki zagranicznej. Sytuacje Krajowego Funduszu Mieszkaniowego może również poprawić uprawnienie Banku Gospodarstwa Krajowego do sprzedaży wierzytelności bankom hipotecznym. Wszystkie te zmiany mogą przyczynić się dalszemu rozwojowi społecznego budownictwa czynszowego.

Nieruchomości komercyjne

Nieruchomość to część powierzchni ziemi wraz z budynkami na niej się znajdującymi, jeżeli stanowią wspólny przedmiot własności. Komercja to działania prowadzone dla zysku. Tak, więc nieruchomość komercyjna ma na celu przynosić zyski swojemu właścicielowi.
Według analityków polski rynek nieruchomości komercyjnych będzie rozwijał się pomyślnie. Spadające obecnie stawki czynszów mają zacząć wzrastać. Właśnie z powodu niestabilnych stawek czynszów za powierzchnie biurowe, w Warszawie stopy zwrotu z inwestycji w te powierzchnie kształtują się na poziomie 10 procent. Eksperci przewidują również, że rynek inwestycyjny znajdzie się w dużo lepszej sytuacji, gdy nastąpią długo oczekiwane zmiany w strukturze praw własności gruntów.
Biurowce
Klasyfikacja biurowców jako taka nie istnieje, z czymś takim możemy spotkać się tylko na rynku polskim nieruchomości. Taka klasyfikacja stworzona na własne potrzeby wykorzystywana jest przez pośredników nieruchomości, deweloperów i inwestorów dla zdefiniowania jakości danego obiektu.
Polski rynek nieruchomości wyróżnia następujące klasy biurowców:

A - najwyższy standard, co wiąże się z wysokim czynszem
B - średni standard, niższy czynsz
C - najniższy standard, najniższy czynsz.

Podział ten jest prosty i zrozumiały dla wszystkich. Problem pojawia się jednak przy próbie zdefiniowania cech danej klasy, umożliwiających zakwalifikowanie konkretnego obiektu do odpowiedniej klasy. Ogólnie rzecz ujmując można powiedzieć, że przy klasyfikacji biurowców bierze się pod uwagę aspekty techniczne, jakościowe oraz lokalizację. Najczęściej biurowce klasy A znajdują się w centrach miast, choć mogą być tam lokowane również i inne klasy.
Chcąc wyróżnić kryteria decydujące o klasie danego obiektu biurowego, można mówić o trzech podstawowych:

funkcjonalność - ma na to wpływ: klimatyzacja, podwieszane sufity, okablowanie strukturalne, zabezpieczenia przeciwpożarowe, wystarczająca liczba linii telefonicznych i miejsc parkingowych,
luksus - decyduje o tym wygląd zewnętrzny, wejście i recepcje, wykończenie wnętrz, stan i jakość wind, właściwa ochrona obiektu i kontrola dostępu, otoczenie usługowe w postaci sklepów i restauracji zlokalizowanych w biurowcach,
moda - ważna jest tutaj sylwetka budynku, lokalizacja oraz otoczenie.

Oceniając klasę obiektu, przy uwzględnieniu tych kryteriów, sprawdza się czy w budynku są zachowane wszystkie określone parametry na właściwym poziomie (klasa A), czy też odbiegają one w mniejszym stopniu (klasa B+, B) lub też zasadniczo (klasa C).

Wynajmujący Powierzchnie biurowe wynajmowane są przez różne instytucje. Najwięcej wynajmuje sektor produkcyjny, następnie firmy konsultingowe, telekomunikacyjne i finansowe. Najmniej wynajmują firmy ubezpieczeniowe. W Warszawie ilość nowoczesnej powierzchni biurowej wynosiła na koniec 2001 roku 1 mln 480 tys. m2., z czego około 16 procent pozostawało nie wynajęte. Wielkość powierzchni biurowej oddanej do użytku w 2001 roku była prawie o połowę mniejsza od ilości, jaka została ukończona w tym samym czasie w 2000 roku.
Czynsz za najlepsze powierzchnie biurowe w Warszawie, waha się w centrum od 26 do 28 dolarów za 1 m2 miesięcznie. Poza centrum jest dużo taniej, za 1 m2 trzeba zapłacić 16-18 dolarów miesięcznie. W ciągu nadchodzących 2 lat w centrum miasta zostanie oddana mniejsza liczba obiektów biurowych, co może spowodować deficyt powierzchni biurowych w tym rejonie. W takiej sytuacji czynsze pozostaną prawdopodobnie na obecnym poziomie.
Za powierzchnie w centrach handlowych miesięczne stawki czynszu są zróżnicowane. W sklepach, w których powierzchnia wynosi ok. 100 m2 czynsz wynosi ok. 36 dolarów za 1 m2 miesięcznie. Za znacznie większe powierzchnie sklepowe wynajmujący muszą zapłacić ok. 16-21 dolarów za 1 m2. Za sklepy usytuowane przy najważniejszych ulicach handlowych czynsze mogą dochodzić nawet do 70 dolarów za 1 m2, mimo, że średnie stawki układają się na poziomie 45-50 dolarów za 1 m2 miesięcznie. Można zaobserwować stabilizowanie się stawek czynszowych w centrach handlowych, a wynika to z rosnącej podaży.
Ilość nowoczesnych magazynów w kompleksach biurowo-magazynowych, budowanych w odległości rzędu 20 km od centrum Warszawy wzrosła w ciągu ostatnich 7 lat (do końca 2001 r.) z 9 tys. m2 do prawie 430 tys. m2. Popyt na nowoczesną powierzchnię magazynową będzie prawdopodobnie wzrastał wraz z rozwijaniem się w Polsce nowych firm. Perspektywa przystąpienia przez Polskę do Unii Europejskiej może mieć pozytywny wpływ na rozwój tego sektora.
Najwięcej powierzchni biurowych zajmują na rynku polskim zachodni inwestorzy. Można zauważyć pewien zastój na rynku nieruchomości, jednak ci, którzy liczyli na duży zwrot z inwestycji w nieruchomości wierzą, że za 2-3 lata znowu nadejdzie dla nich dobra passa. Te nadzieje wiążą się z szansą wejścia Polski do Unii Europejskiej. Liczą oni na to, że wtedy znowu zabraknie wolnych biur.
Czy to się opłaca?
Choć można zauważyć pewną recesję na polskim rynku nieruchomości komercyjnych, to np. wg Geralda Hinesa, który stworzył międzynarodową firmę deweloperską Hines, dołek na naszym rynku niedługo minie. Firma ta buduje na placu Piłsudskiego w Warszawie biurowiec o powierzchni ponad 36 tys. m2 za 110 milionów dolarów. Hines liczy na poprawę sytuacji i nie obawia się o to, że powierzchnia biurowa może nie zostać wynajęta.
Porównując stopy zwrotu z inwestycji w nowoczesne powierzchnie biurowe i centra handlowe w najlepszych lokalizacjach, można zauważyć, że najbardziej opłaca się inwestować w Moskwie, gdyż stopa zwrotu waha się tam od 16 do 21 procent. W Warszawie kształtuje się ona na poziomie od 10 do 12 procent (dla porównania w Paryżu stopa zwrotu wynosi od 6 - 7 procent, w Londynie od 5 - 7 procent). Od naszej stolicy lepszą stopę zwrotu oprócz Moskwy można uzyskać jeszcze w Bukareszcie, 15-18 procent. Firmy nadal inwestują w biurowce, choć teraz wychodzą poza centra miast. Wynika to niższych kosztów inwestycji i większej konkurencyjności cen wynajmu.
Wydawać by się mogło, że rynek jest już nasycony, jednak deweloperzy nie zrezygnowali z budowy centrów handlowych. Przestali oni budować same hipermarkety, natomiast zaczęli je łączyć z częścią rozrywkową i galeriami handlowymi. Zaczynają również szukać terenów w nieco mniejszych miastach jak Częstochowa, Bielsko-Biała, Toruń, Bydgoszcz czy Opole) niż dotąd (Warszawa, Kraków, Poznań), gdzie konkurencja jest słabsza. W mniejszych ośrodkach planują mniejsze obiekty, ale standardem staje się to, że w centrum handlowym są powierzchnie rozrywkowe, np. kilka sal kinowych, zaplecze gastronomiczne lub kręgielnie.
Eksperci uważają, że dobra koniunktura w nieruchomościach powróci za dwa lata, gdy Polska będzie wchodziła do Unii. Przewiduje się, że wtedy znowu w Warszawie, Poznaniu czy Krakowie, popyt na nowoczesne biura przewyższy podaż. Jednak najlepsze czasy minęły raczej bezpowrotnie. Uzyskanie tak wysokich czynszów w biurowcach jak w połowie lat 90., np. 50 dolarów za 1 m2 miesięcznie, jest już niemożliwe. Obecnie za metr powierzchni biura w centrum płaci się średnio około 25 dolarów, a poza centrum - około 18 dolarów. Na początku lat 90. stopa zwrotu z zainwestowanego kapitału dla najlepszych biurowców wynosiła 15-20 procent. Obecnie inwestora zadowala 10 procent rocznie - to i tak lepszy wynik niż na zachodzie.

Inwestowanie w grunty

Czy przewidywania dotyczące wejścia Polski do Unii Europejskiej sprawdzą się odnośnie cen gruntów? Czy faktycznie zagraniczni inwestorzy będą chętnie nabywać polską ziemię? Czy w takim wypadku warto kupować tanie grunty rolne, kolejowe czy wojskowe, aby odsprzedać je z zyskiem?
Większość odpowiedzi na te pytania będzie możliwa dopiero za kilka miesięcy lub lat. Jednak już teraz wiadomo, że nie można być pewnym, czy inwestorzy z Unii Europejskiej, po zniknięciu prawnych barier, zaczną wykupywać nasze grunty tylko dlatego, że będą one dużo tańsze niż w ich krajach. Niska cena gruntów może być niewystarczająca do tego, aby ściągnąć wielki kapitał. Kończy się czas możliwości szybkiego zarabiania na gruntach pod hipermarkety.
Sytuację, która może pojawić się na rynku gruntów, można porównać do tej, która ma miejsce na rynku biurowców w Warszawie. Na początku lat 90., gdy rynek nieruchomości biurowych powstawał, pieniądze wyłożone przez inwestora na budowę biurowca, np. przy al. Jerozolimskich zwracały się w trzy lata. Podaż była niewielka, a popyt na biura klasy A duży. Najemca mógł żądać nawet 60 dolarów czynszu za 1 m2 powierzchni biura. Rynek już dojrzał i sytuacja zmieniła się diametralnie. Stopy zwrotu nie są tak wysokie. Z gruntami może być podobnie. Jak przy większości inwestycji, aby zarobić na obrocie działkami, trzeba wyczuć odpowiedni moment.
Przeznaczenie i rozmieszczenie
Nietrudno domyślić się, że najcenniejsze są grunty w centrach miast i przy głównych trasach wylotowych. W pierwszym przypadku, wolnych terenów w atrakcyjnych miejscach nie ma już zbyt wiele. Czasem warto kupić teren zabudowany, ponieważ wyburzenie stojącego na nim obiektu i wybudowanie nowego, będzie bardziej opłacalne. Taki los może za jakiś czas spotkać wiele budynków w miastach. Odnośnie działek przy trasach, jest ich jeszcze dużo, a i popyt nie powinien zniknąć.
Na co należy zwracać uwagę, kupując tereny, by za jakiś czas odsprzedać je z zyskiem? Na początek trzeba wiedzieć, jakie przeznaczenie gruntów zapisano w planie zagospodarowania gminy i czy ma się ono zmienić w najbliższych latach. Wiadomo, że grunty rolne można kupić znacznie taniej niż działki budowlane, zaplanowane pod inwestycje przemysłowe. Zmiana przeznaczenia terenu może trwać nawet kilkanaście miesięcy i to może zniechęcać potencjalnych inwestorów. Dobrze jest, więc zmienić przeznaczenie terenu, zanim zaczniemy nim handlować.
Sprowadzenie marki
Dobrym pomysłem może być ściągnięcie na teren, który chcemy sprzedać, znanej firmy, ponieważ jej marka może pomóc w budowie prestiżu lokalizacji. Dlatego warto czasem obniżyć trochę cenę wielkiemu deweloperowi tylko po to, aby osiedlił się na naszym gruncie i przyciągał kolejnych inwestorów. Taki właśnie mechanizm zadziałał np. w podstołecznym Mszczonowie, gdzie popyt na tereny popegeerowskie zaczął się, gdy pojawiły się na nich firmy logistyczne. Sprzedano tam 20 ha ziemi francuskiej firmie logistycznej Faure & Mache za około 1,5 dolara za 1 m2. Firma ta zabudowała hektary terenu, płaci za nie podatki i daje miejsca pracy. Teraz grunty przemysłowe w miasteczku osiągają ceny powyżej 20 dolarów za m2.
I jeszcze pewna uwaga: grunty nieleżące w dobrych lokalizacjach mogą w najbliższym czasie tanieć. Zdaniem agentów nieruchomości, może się tak dziać, gdyż gminy masowo wystawiają na przetargi działki im zbędne, a to pociąga za sobą nasycanie się rynku. Kupno takich gruntów należy traktować jako inwestycję długoterminową. Według ekspertów, skończyła się już u nas era tzw. szybkiego biznesu, czyli dużych zysków ze sprzedaży działek kupionych kilka miesięcy wcześniej. Obecnie nadeszły czasy dla ostrożnych i świadomych inwestorów.
Przykładowo można przytoczyć fakt, że np. działka w Siemianowicach z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe kosztuje 235 zł/m2, za działkę w Bydgoszczy z przeznaczeniem na inwestycje przemysłowe można zapłacić 150 zł/m2, a działka we Wschowach koło Poznania o przeznaczeniu rolnym kosztuje tylko 1 zł/m2. Jednoznacznie z tego widać, że ceny gruntów zależą od ich przeznaczenia i położenia. Jeżeli będziemy potrafili dobrze przewidzieć przyszłą koniunkturę na rynku i gusta przyszłych inwestorów, to możemy zrobić interes naszego życia. Inny przykład: w województwie łódzkim są osoby, które chcą zrobić interes na glebach słabych klas. Kupują je, aby potem zalesiać. Z kolei na obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej szybko rosną ceny gruntów w okolicach Ojcowa. Prywatni inwestorzy liczą, że za kilka lat będą mogli je odsprzedać z zyskiem obcokrajowcom poszukującym terenów rekreacyjnych. Natomiast w Bydgoszczy grunty pod budownictwo mieszkaniowe z pierwszej ręki można kupić po 20-100 zł za m2, w zależności od lokalizacji.
Ziemia rolna
Sytuacja jest bardzo zróżnicowana na terenie kraju. Na przykład w Małopolsce gruntów rolnych z przeznaczeniem na sprzedaż jest niewiele. Średnia wielkość działki oferowanej przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa w Małopolsce wynosi 36 arów. Ceny wynoszą od 20 groszy do 20 zł za m2. Najtańsze są grunty najniższej klasy, niezalesione, bez dostępu do drogi, w północno-zachodniej części województwa. Natomiast na obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej ceny gwałtownie rosną.
W Tatrach ceny gruntów rolnych nie przekraczają ok. 20 złotych za m2, jednak nic nie da się na nich wybudować. Miejscowi Górale nie pozbywają się zresztą tak łatwo ziemi. Sprzedają jedynie działki emigrantów przebywających za oceanem. W Nowosądeckiem pole nad jeziorem kosztuje 8 zł/m2. Trudno jednak liczyć na szybki zysk z obrotu ziemią rolną, bo dla inwestora liczy się to, co gmina ma wpisane w planie zagospodarowania przestrzennego.
Na rynku nieruchomości w Łodzi od kilku lat jest bessa. Mieszkaniami jeszcze się handluje, ale z działkami budowlanymi i rolnymi jest już gorzej. Działki rolne osiągają ceny 10-15 zł/m2, zaś działki budowlane kosztują od 40 zł (20-30 km od Łodzi) do 70 zł/m2. Inwestorzy nie są zainteresowani lasami, chętniej pytają o ziemię rolną. Nie kupują jej jednak z przeznaczeniem pod uprawę, lecz chcą przeznaczyć je na cele rekreacyjne, na stadniny koni lub, jeśli jest staw, na połów ryb.
Ludzie zaczynają interesować się gruntami V-VI klasy, w związku z projektem tzw. ustawy leśnej. Jest tam zapis mówiący o tym, że za zalesienie własnymi siłami jednego hektara można dostać od skarbu państwa do 150 zł. Takie grunty w województwie łódzkim są w okolicach Radomska, Pajęczna, Wieruszowa i Opoczna.
Pewne zainteresowanie zauważa się też na rynku nieruchomości rekreacyjnych, czyli działek, które mogą być wykorzystane np. do budowy obiektów wypoczynkowych. Najwięcej takich nieruchomości jest na oczywiście na Pojezierzu Mazurskim i można powiedzieć, że są one modne od "zawsze". Grunty rekreacyjne w zależności od lokalizacji, uzbrojenia oraz dostępu do linii brzegowej jeziora (odnośnie Pojezierza) mają różne ceny. Średnio kształtują się one na poziomie od 6 do 50 zł/m2. Najdroższe są oczywiście te z dostępem do jeziora.
Co kupować?
Największą ilością terenów, na których mogą powstawać obiekty komercyjne różnego typu, dysponują: Polskie Koleje Państwowe, Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz Agencja Mienia Wojskowego. W swojej ofercie mają miliony metrów kwadratowych terenów do sprzedania lub wydzierżawienia.
Nie ma już wielu chętnych inwestorów. którzy kupowaliby grunty pod hipermarkety czy stacje benzynowe, wojsko próbuje zainteresować swoimi terenami firmy, które chcą budować centra logistyczne czy zakłady przemysłowej utylizacji odpadów (np. na rozległych terenach po poligonach). Na terenach zajmowanych kiedyś przez wojsko może powstać również zabudowa mieszkaniowa. Agencja Mienia Wojskowego (AMW) proponuje również dostosowywanie koszar na mieszkania czy adaptację obiektów na Mazurach na ośrodki wczasowe (np. w Augustowie). Najtańsze są rozległe tereny, z dala od głównych tras komunikacyjnych (kosztują kilka zł za 1 m2).
Sprzedażą nieruchomości zbędnych kolejarzom zajmuje się Oddział Nieruchomości PKP. Koleje mają obecnie chyba największą liczbę gruntów, które chętnie sprzedadzą prywatnym inwestorom. W 2001 roku PKP miało do sprzedania ok. 850 tys. m2 gruntów niezabudowanych. Najwięcej terenów należących do kolei znajduje się przy liniach kolejowych i na obrzeżach miast. Te są najtańsze. Można je kupić już od 5 zł za 1 m2. Najdroższe tereny są przy dworcach, w centrach dużych ośrodków. Tam 1 m2 działki kosztuje nawet ponad 600 zł. Takie grunty, już przeznaczone do sprzedaży, to np.: działka przy ul. Filipa w Krakowie (centralna lokalizacja w mieście), teren w Suchaczu nad Zalewem Wiślanym (na cele rekreacyjne), grunt przy ul. Jana z Kolna w Sopocie (położony przy al. Niepodległości) oraz działka przy ul. Morskiej w Gdyni (ze względu na lokalizację w pobliżu trasy E 27 - na Szczecin).
Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa (AWRSP) przejmuje mienie po zlikwidowanych Państwowych Gospodarstwach Rolnych oraz nieruchomości rolne z Państwowego Funduszu Ziemi. Grunty te mogą być sprzedawane w części lub całości, mogą być wydzierżawiane osobom prywatnym albo firmom, wnoszone do spółek, przekazywane w zarząd lub powierzane wybranemu administratorowi. Nieruchomości mogą być też przekazane nieodpłatnie gminom na cele związane z inwestycjami infrastrukturalnymi. Gminy korzystają z tej możliwości, przygotowując np. uzbrojone grunty pod budownictwo mieszkaniowe.
AWRSP prowadzi również rejestr sprzedaży i dzierżawy nieruchomości gruntowych cudzoziemcom oraz spółkom z udziałem kapitału zagranicznego. Do tej pory największym zainteresowaniem inwestorów zagranicznych cieszyły się ziemie położone na terenach Polski północnej i zachodniej. Można się spodziewać, że wejście tam tychże inwestorów może ożywić gospodarkę rolną.
Cena ziemi rolnej w Polsce jest niska - kilka a nawet kilkanaście razy niższa niż w krajach Unii Europejskiej. Głównymi powodami takiego stanu są: mała opłacalność produkcji rolnej oraz brak jasnej polityki restrukturyzacji rolnictwa. Niektórzy politycy obawiają się, że po wejściu Polski do Unii Europejskiej taki stan może doprowadzić do masowego wykupywania ziemi rolnej w Polsce przez obywateli UE.
Jak zdrożały grunty na skutek dużych inwestycji w ciągu ostatnich 6 lat (do 2001 r.):
- Warszawa, ul. Popularna: z 40 do 350 dolarów za 1 m2;
- Janki, trasa z Warszawy do Katowic i Krakowa: z kilku do ponad 100 dolarów;
- Błonie, trasa Władywostok-Lizbona: z 12 do 25 dolarów;
- Mszczonów, ok. 50 km od Warszawy: z 1,5 do 20 dolarów;
- Tarnowo Podgórne k. Poznania: z kilku do 100 dolarów;
- Wrocław, trasa wylotowa na Warszawę: z 12 do 40 dolarów.
Inwestorzy najbardziej poszukują działek w centrach miast - pod biurowce, hotele, obiekty handlowe. Pojawia się również zainteresowanie terenami przy trasach komunikacyjnych, nadającymi się np. na magazyny. Tereny bardziej oddalone, a więc te tańsze, są obiektem zainteresowania inwestorów planujących budowę zakładów przemysłowych.
Polski rynek gruntów i innych nieruchomości będzie zmieniał się na wzór rynków w krajach europejskich, stanie się bardziej uporządkowany. W obrocie ziemią Polacy nabierają coraz większego doświadczenia, rynek obsługiwany jest przez coraz lepszych fachowców. Gminy coraz lepiej gospodarują posiadanymi terenami, doceniając coraz bardziej wartość majątku, którym dysponują. Prawdopodobnie ceny gruntów komercyjnych będą w najbliższych latach spadać, poza tymi o najatrakcyjniejszych lokalizacjach.

Sprzedaż odziedziczonej nieruchomości

Pierwsze podstawowe pytanie - co to jest spadek?
Spadek to w rozumieniu polskiego prawa "ogół majątkowych praw i obowiązków zmarłego przechodzących z chwilą jego śmierci na określoną osobę lub osoby". W ich skład wchodzą m.in. tzw. prawa rzeczowe, czyli własność nieruchomości (działki budowlanej, domu, mieszkania hipotecznego), użytkowanie wieczyste oraz tzw. prawa spółdzielcze (np. własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej).
Dziedziczyć możemy na podstawie ustawy lub testamentu, jeśli osoba zmarła taki zostawiła. Pierwszeństwo ma testament.
Bardzo czesto zdarza się, że w wyniku dziedziczenia ustawowego lub testamentowego stajemy się właścicielami bądź współwłaścicielami nieruchomości, spóldzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego bądź też spółdzielczego własnościowego prawa do domu jednorodzinnego. Nie wszystkie prawa do lokalu możemy odziedziczyć czy zapisać w testamencie.
"Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne, nie przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji" - art. 9 pkt 3 ustawy z 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych.
Dziedziczeniu na zasadach ogólnych podlega natomiast wkład mieszkaniowy. Ustawa przewiduje tu jednak wyjątek. Z chwilą śmierci jednego z małżonków spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi. Małżonek ten, jeżeli nie jest członkiem spółdzielni, powinien w terminie jednego roku od dnia śmierci współmałżonka złożyć deklarację członkowską. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków spadkobiercy.
Natomiast własnościowe prawo do mieszkania spółdzielczego przechodzi na spadkobierców i jest dziedziczone na zasadach ogólnych (art. 223 par. 1 prawa spółdzielczego). Jeśli prawo to przeszło na kilku spadkobierców, powinni oni w ciągu jednego roku od dnia "otwarcia spadku" (śmierci spadkodawcy) wyznaczyć spośród siebie pełnomocnika, który będzie w ich imieniu wykonywał prawa związane z własnościowym prawem do lokalu (np. będzie mógł zawrzeć umowę o przeniesienie jego własności). Jeśli tego nie zrobią, sąd na wniosek spółdzielni lub samych spadkodawców wyznaczy takiego przedstawiciela. Taki pełnomocnik ma prawo udziału w walnym zgromadzeniu członków spółdzielni.
Podobne zasady obowiązują przy dziedziczeniu domów jednorodzinnych budowanych przez spółdzielnię w celu przeniesienia ich własności na rzecz członków.
Dziedziczenie odrębnej własności lokali (np. mieszkań hipotecznych mających założoną księgę wieczystą) odbywa się na zasadach ogólnych.
Z jednej strony odziedziczenie praw własności powoduje powiększenie naszego stanu posiadania. Jednak aby stać się właścicielem nieruchomości, którą dostaliśmy w spadku, musimy uregulować kwestie prawne i podatkowe związane z nabyciem praw własności. Dodatkowo bardzo często spadkobiercy chcą sprzedać odziedziczoną nieruchomość bądź też nabyte w drodze spadku prawa do lokalu mieszkalnego bądź garażu.
Od czego zacząć?
. Na początku musimy złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku w sądzie właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego (decyduje adres w akcie zgonu) w tylu egzemplarzach, ile jest osób biorących udział w postępowaniu. Do wniosku trzeba dołączyć odpis aktu zgonu oraz akty urodzenia lub małżeństwa wskazanych spadkobierców.
Podczas postępowania o stwierdzenie nabycia spadku sąd bada, kto jest uprawniony do dziedziczenia i jaka część spadku przysługuje poszczególnym spadkobiercom. Postępowanie rozpoczyna się na wniosek jednego lub kilku spadkobierców.
Za złożenie wniosku sąd pobiera 20 zł opłaty.
Po stwierdzeniu nabycia spadku spadkobiercy mogą podzielić się majątkiem wedle swojego uznania, np. ustalić przyznanie mieszkania jednemu z nich w zamian za spłaty pieniężne. Taki podział odbywa się na osobnym postępowaniu zwanym działem spadku.
2. Gdy nie jesteśmy jedynym spadkobiercą musimy wypełnić wniosek o dział spadku, gdzie powołujemy się na postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku oraz spis inwentarza (co wchodzi w skład spadku) i podać, czy spadkodawca sporządził testament i gdzie się znajduje. Jeżeli spis inwentarza nie został zrobiony, trzeba we wniosku opisać majątek, który ma być dzielony, oraz przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowiła własność spadkodawcy.
Współspadkobiercy muszą podać sądowi swój wiek, zawód, stan rodzinny oraz dane o zarobkach i majątku, a także zarobkach i majątku małżonka, wyjaśnić, w jaki sposób do tej pory korzystali ze spadku (nieruchomości).
Od wniosku w sprawie o dział spadku pobiera się procent od tzw. wpisu stosunkowego.
Cały wpis stosunkowy wynosi:
przy wartości majątku spadkowego do 10 000 zł - 8 proc., jednak nie mniej niż 30 zł;
od 10 001 zł do 50 000 zł: od pierwszych 10 000 zł - 800 zł, a od nadwyżki ponad 10 000 zł - 7%
od 50 001 do 100 000 zł: od pierwszych 50 000 zł - 3600 zł, a od nadwyżki ponad 50 000 zł - 6%
powyżej 100 000 zł: od pierwszych 100 000 zł - 6600 zł, a od nadwyżki ponad 100 000 zł - 5% nie więcej jednak niż 100 000 zł.
Dział spadku możemy zrobić też u notariusza. Wysokość jego maksymalnego wynagrodzenia zależy od wartości nieruchomości:
do 10 000,00 zł - 3%
od 10 000,01 zł do 20 000,00 zł - 300,00 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000,01 zł;
od 20 000,01 zł do 50 000,01 zł - 500,00 zł + 1% od nadwyżki powyżej 20 000,01 zł;
powyżej 50 000,01 zł - 800,00 zł + 0,5% od nadwyżki powyżej 50 000,01 zł.

Taką taksę notarialną stosuje się, gdy nieruchomość jest własnością hipoteczną. Od 1 stycznia br. każda czynność notarialna opodatkowana jest dodatkowo VAT-em (stawka 22%). Wynagrodzenie notariusza nie może przekroczyć 5 tys. zł.

3. Następnie należy zgłosić się do urzędu skarbowego w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Musimy uregulować podatek od spadku i darowizn. Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca (reguluje to ustawa z 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn).
Wcześniej jednak w urzędzie skarbowym musimy złożyć zeznanie podatkowe o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych w drodze spadku - by można było oszacować wartość całej masy spadkowej i obliczyć w/w podatek. Urzędem właściwym miejscowo jest najczęściej urząd na terenie, którego znajduje sie nieruchomość. Zeznanie to składamy z kserokopią następujących dokumentów:
-odpis z księgi wieczystej - w przypadku prawa własności do nieruchomości,
-zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej - w przypadku praw spółdzielczych,
-zaświadczenie o stanie konta bankowego - w przypadku odziedziczenia gotówki,
-inne np. dowód rejestracyjny odziedziczonego pojazdu.
Z urzędu skarbowego wychodzimy z zaświadczeniem pt. zgoda na ujawnienie praw majatkowych. Jest ono niezbędne przy sporządzaniu aktu notarialnego sprzedaży.
Są to najważniejsze kroki od momentu otrzymania spadku do sprzedaży odziedziczonej nieruchomości bądź też praw.

Budownictwo społeczne

TBS-y są obecnie jedną z najpopularniejszych form budownictwa mieszkaniowego. Towarzystwa Budownictwa Społecznego to podmioty, których podstawową działalnością jest budowa i eksploatacja mieszkań czynszowych przeznaczonych na wynajem. Oferta TBS skierowana jest dla osób mniej zamożnych, których nie stać na kupno lub wynajmowanie mieszkania na wolnym rynku.
Towarzystwa te działają w oparciu o ustawę o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego oraz o zmianie niektórych ustaw z dnia 26 X 1995 roku (Dz. U. Nr 133, poz. 654 z 1995r.) jak również Rozporządzenie Ministra Finansów z 12 czerwca 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania pożyczek i kredytów ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego.
Mieszkania na wynajem (czynszowe) realizowane są w oparciu o kredyt Krajowego Funduszu Mieszkaniowego (finansujący do 70% wartości inwestycji) oraz ze środków osób fizycznych lub prawnych (30%).
Oprocentowanie kredytu wynosi 50 % stopy redyskonta weksli NBP i jest to najtańszy kredyt na rynku przeznaczony na finansowanie budownictwa mieszkaniowego.
Dodatkowym plusem dla TBS-ów jest umorzenie kredytu w wysokości 10 % kosztów inwestycji po jej zakończeniu i rozliczeniu. Aby nie ograniczać płynności finansowej TBS-ów kredyt z KFM umożliwia odroczenie spłaty części odsetek w czasie. Kredyt ten jest spłacany przez 30 lat.
Pozostałe 30% wartości inwestycji pochodzi od tzw. Partcypantów - są to osoby fizyczne bądź prawne zainteresowane współrealizacją i współfinansowaniem budowy mieszkania.
Partycypant posiada prawo wskazania przyszłego najemcy. Jest to w zasadzie jego jedyne prawo w zamian za współfinansowanie inwetycji. Prawo Partycypanta do wskazania najemców jest prawem dziedzicznym i zbywalnym. Można je odsprzedać na rynku wtórnym.
Partycypantem mogą być:
- rodzice, którzy chcą zapewnić mieszkanie swoim dzieciom lub osobom bliskim,
- pracodawcy, którzy chcą pozyskać mieszkania dla swoich pracowników np. w ramach funduszu socjalnego, bądź też w celu przyciągnięcia potrzebnej kadry,
- właściciele prywatnych budynków lub kamienic, którzy chcą zwolnić mieszkania w swoim budynku i przenieść lokatorów do mieszkań TBS,
- gmina, chcąca pozyskać mieszkania socjalne dla najbardziej potrzebujących.
Zasady partycypacji ustalane są przez każdy TBS wg. własnych procedur i potrzeb.
Osoba partycypująca w TBS nie może najmować jednocześnie mieszkania, którego budowę współfinansowała. Powoduje to niepotrzebną fikcję. Powiedzmy, że mam pieniądze, aby współfinansować mieszkanie w TBS jako partycypant, następnie chcę w nim zamieszkać jako najemca - jest to z prawnego punktu niemożliwe. W umowie partycypacyjnej muszą zatem widnieć moi rodzice bądź inni bliscy - jako partycypanci. Wówczas ja mogę mieszkać w mieszkaniu jako najemca.
Dodatkowym ograniczeniem jest wymóg, że wskazany Najemca lub osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkania w mieszkaniach TBS nie mogą posiadać tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego w danej miejscowości.
Ponadto dochód gospodarstwa domowego w dniu zawarcia umowy najmu nie może być wyższy niż 1,3 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w danym województwie, ogłoszonego przed dniem zawarcia umowy najmu i powiększonego o:
- 20% dla gospodarstwa jednoosobowego,
- 80% dla gospodarstwa 2 - osobowego,
- dalsze 40% na każdą dodatkową osobę w gospodarstwie o większej liczbie osób.

TBS nie ma prawa pobierać od przyszłych najemców żadnych zabezpieczeń ani opłat stanowiących partycypację w kosztach budowy. Może natomiast pobierać zwrotną kaucję w wysokości do 10 proc. wartości odtworzeniowej lokalu wyliczonej w dniu zawarcia umowy najmu. Kaucja taka pobierana jest tylko wtedy, gdy mówi o tym umowa najmu.
Kaucja stanowi wyłącznie zabezpieczenie należności z tytułu najmu i podlega zwrotowi gdy najemca zwalnia lokal. Kaucja podlega waloryzacji o wskaźnik odtworzeniowy kosztu 1m2.
Na wpłatę kaucji właściciele książeczek mieszkaniowych PKO mogą przeznaczyć środki uzyskane z ich likwidacji, łącznie z premią gwarancyjną. Stawka czynszu jaką musi płacić Najemca jnie może przekroczyć 4% wartości odtworzeniowej mieszkania. W rzeczywistości stawka czynszu może być niższa. Ustala ją TBS tak, aby pokryć spłatę kredytu zaciągniętego na budowę oraz koszty eksploatacji i remontów. Najczęściej nie przekracza ona 3% wartości odtworzeniowej. Czynsz w mieszkaniach TBS jest więc czynszem regulowanym i będzie regulowany nawet po tzw. "uwolnieniu czynszów".
Na czynsz płacony przez Najemcę składają się koszty związane z administrowniem budynku, utrzymaniem pomieszczeń wspólnego użytkowania, utrzymaniem terenu wokół budynku, ubezpieczeniem budynku, koszty związane z remontami, klasyczne koszty eksploatacyjne tj. ogrzewanie, wywóz śmieci, prąd, gaz, ciepła i zimna woda itp. oraz spłatą kredytu zaciągniętego przez TBS na budowę mieszkania . Najemca nie musi martwić się o administrację, zarządzanie, sprzątanie i remonty - należy to do obowiązków TBS. Regularne płacenie czynszu przez Najemcę zabezpiecza go przed usunięciem z mieszkania, a prawo do mieszkania w razie jego śmierci przechodzi na jego dzieci, bądź inne osoby zamieszkujące z Najemcą.
Normy metrażowe nabywanych mieszkań.
Minimalna powierzchnia użytkowa pomieszczeń oddanych w najem gospodarstwom domowym o określonej liczbie osób według Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 04.07.2000r. (Dz. U. Nr 62) wynosi:

1 osoba w gospodarstwie domowym - 25 - 32 m2
2 osoby - 32 - 44 m2
3 osoby - 44 - 52 m2
4 osoby - 52 - 63 m2
5 osób - 63 - 69 m2
6 i więcej osób - 69 m2
Przepis o minimalnej liczbie osób zasiedlenia początkowego również wprowadza dużo zamieszania. Przymijmy, że mamy trzyosobową rodzinę i chcielibyśmy zamieszkać w sześćdziesięciometrowym mieszkaniu. Jesteśmy w stanie utrzymać takie mieszkanie. Już na samym początku będziemy musieli dopisać na listę lokatorów jedną fikcyjną osobę (np. babcię lub ciocię), aby móc ubiegać się o większe mieszkanie.
Ustawa i rozporządzenie odnoszące się do TBS-ów ulegają ciągłym poprawkom. Miejmy nadzieję, że wiele niejasnosci i wymaganych od nas fikcyjnych oświadczeń zostaną zlikwidowane.

Strategie inwestycyjne

2011-12-27T09:16:00.000-08:00

Strategie inwestycyjne

Trendy
Analiza techniczna opiera się na generalnym założeniu, że pewne schematy zachowań rynku powtarzają się. Analizując te schematy można zauwazyć, że ceny poruszają się w trendach, co pozwala z pewnym prawdopodobieństwem ocenić, w którym kierunku rynek podaży w przyszłości.

Analiza fundamentalna
Analiza fundamentalna jest najczęściej podstawową metodą oceny opłacalności inwestycji dla inwestorów, którzy lokują pieniądze w akcje na dłuższy czas ( na kilka miesięcy, a nawet lat ). Ten rodzaj analiz obejmuje wiele metod określania rzeczywistej wartości akcji spółek.

Wskaźniki techniczne
Linie trendu i formacje cenowe są użytecznymi narzędziami analizy, jednak czasem sygnały z nich płynące są opóźnione lub po prostu niewystarczające do oceny sytuacji na rynku.

12 podstawowych zasad postępowania
Większość osób, które zajmują się (bądź dopiero chcą się zająć) inwestowaniem, prędzej czy później spotyka się ze stwierdzeniem: inwestowanie jest sztuką, a nie nauką.

Dlaczego analiza techniczna
Często nasuwa się pytanie, dlaczego analiza techniczna jest tak popularna i tylu inwestorów kieruje się jej wskazaniami przy podejmowaniu decyzji. Starając się odpowiedzieć na to pytanie należałoby przedstawić kilka cech, które powodują takie traktowanie tego rodzaju analizy.

Trendy

Analiza techniczna opiera się na generalnym założeniu, że pewne schematy zachowań rynku powtarzają się. Analizując te schematy i odnosząc je do aktualnej sytuacji na rynku można z pewnym prawdopodobieństwem ocenić, w którym kierunku nastąpi ruch cen. Podejście to zakłada, że najważniejszymi dla inwestora informacjami są ceny i wolumen obrotu.
Analiza techniczna przyjmuje także założenie, że ceny poruszają się w trendach, przy czym na rynku możemy mieć do czynienia jednocześnie z różnymi trendami, w zależności od rozpatrywanej ramy czasowej. Trendy można podzielić na długo-, średnio- i krótkoterminowe. Trendy długoterminowe trwają na ogół od jednego do kilku lat. Ruchy średnioterminowe trwają od jednego do kilku miesięcy, natomiast trendy krótkoterminowe - krócej niż trzy, cztery tygodnie.
Poza trendem wzrostowym i spadkowym, na rynku mogą mieć miejsce ruchy horyzontalne: konsolidacja (wywołana realizacją zysków), akumulacja lub dystrybucja.
Rozpoznawanie trendu
Trzeba powiedzieć, że rozróżnienie panującego na rynku trendu lub rodzaju formacji horyzontalnych nie jest na ogół proste. Najprostsza definicja trendu wzrostowego mówi, że jest to ruch cen, w którym kolejne zwyżki przekraczają poziom poprzednich szczytów, a spadki mają zasięg krótszy niż poprzedni dołek. Odwrotnie definiuje się trend spadkowy.
Na ogół przyjmuje się, że trend długoterminowy determinowany jest przez sytuację gospodarczą, a ściśle mówiąc z oceny sytuacji gospodarczej przez inwestorów. Dobrze jest więc posługiwać się nie tylko wykresami, ale próbować również określić, w której fazie cyklu wzrost-spadek znajduje się gospodarka.
Zrozumienie, w której fazie trendu długoterminowego znajduje się rynek jest decydujące dla doboru strategii inwestycyjnej. Jeżeli na przykład rynek znajduje się w długoterminowym trendzie wzrostowym, to można przyjąć, że krótkoterminowe zwyżki są zdecydowanie bardziej prawdopodobne i będą trwały dłużej. Generalnie zawsze należy starać się inwestować w kierunku rozpoznanego trendu głównego, bowiem strategia taka jest dużo mniej ryzykowna.

Przykłady Dalej zaprezentujemy kilka wskazówek dotyczących sposobów wykreślania linii trendu i określania momentu jego zmiany. Właśnie rozpoznanie momentu zmiany trendu jest najtrudniejsze - w takich momentach ma zastosowanie znane powiedzenie, że "większość nie ma racji". Podczas trwania trendu trzeba przyjąć, że "większość ma rację", niezależnie od tego czy opiera się o prawdziwe, czy fałszywe przesłanki. Dlatego też nie można opierać strategii inwestycyjnej jedynie na postępowaniu wbrew tzw. "opinii tłumu".
W celu narysowania linii trendu należy przede wszystkim zdecydować, jaki okres analizujemy. W naszym przykładzie wybraliśmy trend średnioterminowy, czyli trwający kilka miesięcy. Linię trendu najlepiej jest poprowadzić od najniższego dołka do najwyższego dołka, który poprzedza aktualny, najwyższy szczyt kursu. Linia nie powinna zasadniczo przecinać wykresu, jednak niektórzy analitycy dopuszczają przecięcie na wykresach słupkowych. Nawet wtedy jednak ceny zamknięcia nie powinny znajdować się poza linią trendu. Przepis ten wydaje się prosty, jednak zwykle łatwe jest to dopiero post factum. Nie zawsze nakreślona na początku trendu linia jest "trafiona".
Na wykresie przedstawiliśmy fragment wykresu WIG-u, sporządzonego za pomocą programu Omega Supercharts firmy Omega Research. Na wykresie zaznaczono linię trendu wzrostowego, który rozpoczął się w listopadzie. Zauważmy, że linia trendu nakreślona na żółto jest jedynie linią trendu krótkoterminowego. Dopiero po upływie dłuższego okresu (ponad czterech tygodni) można było pokusić się o wykreślenie właściwej linii trendu średnioterminowego.

W dłuższym okresie linia ta w dużej mierze potwierdziła swoją przydatność, mimo, że od początku roku 2000 trend uległ przyśpieszeniu.
Trend krótkoterminowy przerodził się w dłuższą, kilkumiesięczną tendencję.

Proszę zwrócić uwagę, że na tym samym wykresie można byłoby wykreślić nieco inną linię trendu, zgodną z podanym wcześniej "przepisem" - najwyższy szczyt wystąpił bowiem dopiero pod koniec marca. Naszą linię trendu można byłoby skorygować w następujący sposób (oczywiście linię można było skorygować dopiero 27 lub 28 marca):

Na tym przykładzie można też pokazać sposób zmiany trendu (w tym przypadku średnioterminowego). Pierwszym ostrzeżeniem przed zmianą trendu było tylko nieznaczne przebicie przez WIG pod koniec marca szczytu z 25 lutego i spadek, który po nim nastąpił. Było tym poważniejsze ostrzeżenie, że wcześniej przez kilka tygodni W kolejnych dniach nastąpiło przebicie linii trendu, co było potwierdzeniem zmiany jego kierunku. W pierwszych dniach kwietnia nastąpił ruch powrotny, po którym indeks spadł do poziomu około 19 000 punktów.

Analiza fundamentalna

Analiza fundamentalna służy do określenia opłacalności inwestycji w akcje spółki, zakładając, że zasadniczy wpływ na zjawiska rynkowe mają procesy ekonomiczne otoczenia spółki czyli występujące poza giełdą jak i dotyczące samego przedsiębiorstwa a konkretnie wyników jego działalności.
W celu poprawnej oceny opłacalności inwestycji badamy bilanse spółek, rachunek zysków i strat, przepływy pieniężne, zamierzenia strategiczne, poziom wypłacanej dywidendy oraz prowadzimy analizę kondycji finansowej firmy posługując się zestawem odpowiednich wskaźników. Całość analizy uzupełniamy oceną sytuacji gospodarczej kraju, wskaźników monetarnych i badaniem marketingowym całej branży.
Analiza fundamentalna jest najczęściej podstawową metodą oceny opłacalności inwestycji dla inwestorów, którzy lokują pieniądze w akcje na dłuższy czas ( na kilka miesięcy, a nawet lat ). Ten rodzaj analiz obejmuje wiele metod określania rzeczywistej wartości akcji. Wartość otrzymana dzięki wykorzystaniu metod analizy fundamentalnej jest podstawą do porównań z kursem giełdowym, który wynika z relacji podaży i popytu na rynku w danym momencie. Porównując bieżącą cenę akcji na giełdzie z wewnętrzną wartością akcji, inwestor podejmuje decyzję o zakupie i sprzedaży.
Jeżeli wartość wewnętrzna kształtuje się na wyższym poziomie niż cena rynkowa, jest to sygnał do zakupu akcji. Jeżeli jest odwrotnie, wartość wewnętrzna jest mniejsza niż cena rynkowa, wówczas akcje należy sprzedać.
Podstawowe źródła informacji używane w analizie fundamentalnej to prospekt emisyjny, raporty okresowe, bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych, przygotowane przez analityków analizy branżowe czy wskaźniki finansowo-ekonomiczne pozwalające ocenić kondycję finansową spółki.
Analitycy fundamentalni koncentrują sie głównie na przyszłych przepływach pieniężnych firmy. Poprawne ich oszacowanie jest zdaniem analityków wystarczającą przesłanką do zainwestowania w akcje danej spółki lub zaniechania inwestycji. Niestety, brak pełnego rozeznania w planach rozwojowych spółki na okres dłuższy często nie pozwala na zastosowanie tego wariantu analizy fundamentalnej. W praktyce analitycy częściej skupiają się na analizie aktualnej kondycji finansowej spółki.

Wskaźniki techniczne

Linie trendu i formacje cenowe są użytecznymi narzędziami analizy, jednak czasem sygnały z nich płynące są opóźnione lub po prostu niewystarczające do oceny sytuacji na rynku. Wskaźniki techniczne pomagają w potwierdzeniu sygnałów płynących z analizy wykresów, a niekiedy także wyprzedzają je. Do prawidłowego zastosowania wskaźników potrzebna jest pewna wiedza na temat ich konstrukcji oraz sposobu interpretacji płynących z nich sygnałów.
Średnie kroczące
Średnia krocząca pokazuje średnią wartość ceny w określonym, przyjętym przez inwestora okresie. Najczęściej używana średnia ruchoma jest po prostu średnią arytmetyczną cen z ostatnich kilku czy kilkudziesięciu sesji, w zależności od uznania inwestora. Średnia ta ma jednak wiele wad (przede wszystkim równa waga dla ceny dzisiejszej, jak i wcześniejszych), toteż częściej używa się średnich ruchomych wykładniczych. Są one konstruowane w następujący sposób:
Średnia krocząca wykładnicza (ŚKW) = PD * K + ŚKWP * (1-K)
gdzie:
PD dzisiejsza cena
K=2/(N+1), przy czym N to długość średniej
ŚKWP - wartość średniej z poprzedniej sesji
Średnia ruchoma wykładnicza nadaje ostatniej cenie najwyższą wagę oraz jest bardziej niż prosta średnia czuła na zmiany cen.
Dobór długości średniej zależy od wybranego przez inwestora horyzontu inwestycyjnego. Jeżeli jest to horyzont średnioterminowy średnia powinna być dłuższa niż kilkanaście sesji, a jeżeli krótkoterminowy może mieć długość 10-15 sesji. Średnia nie powinna być jednak zbyt krótka, bo wysyła wówczas zbyt dużo mylnych sygnałów.
Nachylenie średnich ruchomych pokazuje aktualny kierunek trendu. Jeżeli średnia zwyżkuje, trend jest rosnący i należy zajmować pozycje długie. W przeciwnym razie należy zajmować pozycje krótkie lub (jeśli jest to niemożliwe) pozostać poza rynkiem. Za sygnał zmiany zajmowanej pozycji przyjmuje się najczęściej przecięcie średniej przez cenę. Jeżeli cena przebija wykres ceny od dołu, jest to sygnał kupna. Jeżeli natomiast cena przecina średnią od góry - mamy sygnał sprzedaży. Sygnał kupna jest bardziej wiarygodny, jeżeli średnia jest płaska lub zmienia kierunek na zwyżkujący. Sygnał sprzedaży jest również bardziej wiarygodny, jeżeli średnia przebiega płasko lub zmienia kierunek na zniżkujący.
Wskaźnik zbieżności / rozbieżności średnich kroczących - MACD
Wskaźnik zbieżności/rozbieżności średnich kroczących znany jest pod angielskim skrótem MACD (moving average convergence / divergence). Wskaźnik ten składa się z dwóch linii: ciągłej (linii MACD) i linii sygnału. Linia MACD jest konstruowana następująco:
linia MACD = średnia krocząca wykładnicza krótsza - średnia krocząca wykładnicza dłuższa
Linia sygnału jest obliczana jako średnia krocząca wykładnicza linii MACD, przy czym jej długość jest mniejsza niż krótszej średniej służącej do wykreślenia linii MACD. Najczęściej używa się następujących długości średnich: 26 i 12 dniowych dla linii MACD i 9 dniowej dla linii sygnału.
Podstawowym sygnałem MACD jest przecięcie linii sygnału przez linię MACD. Jeżeli przecięcie następuje od góry - jest to sygnał sprzedaży, jeżeli natomiast od dołu - jest to sygnał kupna. Niekiedy na wykresie wskaźnika i na wykresach cen pojawiają się dywergencje. Jest to sytuacja, kiedy ceny osiągają dołek na poziomie niższym od poprzedniego dołka, podczas gdy wykres wskaźnika formuje dołek na poziomie wyższym od poprzedniego. Opisana sytuacja powinna być ostrzeżeniem przed zmianą trendu na zwyżkujący. Możliwa jest oczywiście również sytuacja odwrotna - ceny formują nowy, wyższy szczyt, natomiast wskaźnik - formuje szczyt na poziomie niższym od poprzedniego. Jest to ostrzeżenie przed zmianą trendu na zniżkujący.

Wskaźnik zmian Wskaźnik zmian (rate of change, ROC) należy do grupy wskaźników mierzących impet trendu. Jest on konstruowany w następujący sposób:
Wskaźnik zmian = [cena dzisiaj / cena (dzisiaj - N)] -1
Parametr N jest wyznaczany przez inwestora. Przez punkt 0 na wykresie wskaźnika kreśli się linię horyzontalną zwaną poziomem równowagi. Rosnąca linia wskaźnika obrazuje rosnący impet obecnego trendu wzrostowego, natomiast opadająca jego słabnięcie. Odwrotnie jest w przypadku trendu spadkowego. Niekiedy na wykresie wskaźnika i na wykresach cen pojawiają się dywergencje. Jest to sytuacja, kiedy ceny osiągają dołek na poziomie niższym od poprzedniego dołka, podczas gdy wykres wskaźnika formuje dołek na poziomie wyższym od poprzedniego. Opisana sytuacja powinna być ostrzeżeniem przed zmianą trendu na zwyżkujący. Możliwa jest oczywiście również sytuacja odwrotna - ceny formują nowy, wyższy szczyt, natomiast wskaźnik - formuje szczyt na poziomie niższym od poprzedniego. Jest to ostrzeżenie przed zmianą trendu na zniżkujący.
Trzeba jeszcze dodać, że zmiana trendu wskaźnika zmian często poprzedza zmianę trendu na wykresie cenowym.
Wskaźnik siły względnej
Wskaźnik siły względnej (relative strenght index, RSI) mierzy impet ceny lub jak się czasem to określa "wewnętrzną siłę" instrumentu finansowego. Jest on skonstruowany w następujący sposób:
Wskaźnik siły względnej = 100 - [100 / (1+RS)]
RS jest ilorazem średniej wartości rosnących cen zamknięcia z N dni oraz średniej wartości spadających cen zamknięcia z N dni. Parametr N jest dobierany przez inwestora. Wskaźnik RSI przybiera wartości w zakresie od 0 do 100. Na poziomie 30 i 70 zaznaczane są poziome linie oddzielające odpowiednio obszar wyprzedania i wykupienia. Przebywanie wskaźnika w tych obszarach oznacza, że możliwa jest zmiana kierunku trendu lub przynajmniej jego korekta. Samo wejście wskaźnika w obszar wykupienia lub wyprzedania nie jest jednak samo w sobie dostatecznym sygnałem dokonania transakcji. Za sygnał dokonania transakcji uznaje się często przebicie przez wskaźnik linii wykupienia od góry lub linii wyprzedania od dołu. Niekiedy na wykresie wskaźnika i na wykresach cen pojawiają się dywergencje. Jest to sytuacja, kiedy ceny osiągają dołek na poziomie niższym od poprzedniego dołka, podczas gdy wykres wskaźnika formuje dołek na poziomie wyższym od poprzedniego. Opisana sytuacja powinna być ostrzeżeniem przed zmianą trendu na zwyżkujący. Możliwa jest oczywiście również sytuacja odwrotna - ceny formują nowy, wyższy szczyt, natomiast wskaźnik - formuje szczyt na poziomie niższym od poprzedniego. Jest to ostrzeżenie przed zmianą trendu na zniżkujący. Zwykle najbardziej istotne są dywergencje, które pojawiają się w obszarach wykupienia i wyprzedania.

Oscylator stochastyczny Oscylator stochastyczny sygnalizuje momenty, w których ceny zamknięcia grupują się wokół poziomów maksymalnych (dla wybranego okresu) w trendzie wzrostowym lub poziomów minimalnych w trendzie spadkowym. Sytuacje takie sygnalizują bowiem możliwość zmiany trendu. Wskaźnik ten składa się z dwóch linii %K i %D.
%K = [(cena zamknięcia - LO) / (HO-LO)] * 100
gdzie L i H to odpowiednio najwyższa i najniższa cena w okresie O. Standardowa długość okresu O wynosi 5 dni. Czym dłuższy jest wybrany okres, tym mniej sygnałów daje wskaźnik, jednak może pomijać wówczas niektóre punkty zwrotne. Linia %D jest wygładzoną wersją %K. Najczęściej stosuje się trzydniowe okienko czasowe.
%D = 100* [3-dniowa suma (cena zamknięcia - LO) / 3-dniowa suma (HO-LO)]
Oscylator przybiera wartości w zakresie 0-100. Bardzo wysoka wartość wskaźnika mówi, że ceny zamknięcia jest zbliżona do maksymalnych cen w danym okresie i odwrotnie. Na poziomie 20 (najczęściej) wykreśla się poziomą linię określającą poziom wyprzedania, natomiast na poziomie 80 - linię wykupienia. Przebywanie wskaźnika w tych obszarach oznacza, że możliwa jest zmiana kierunku trendu lub przynajmniej jego korekta. Samo wejście wskaźnika w obszar wykupienia lub wyprzedania nie jest jednak samo w sobie dostatecznym sygnałem dokonania transakcji. Za sygnał dokonania transakcji uznaje się natomiast przebicie przez wskaźnik linii wykupienia od góry lub linii wyprzedania od dołu.
Niekiedy na wykresie wskaźnika i na wykresach cen pojawiają się dywergencje. Jest to sytuacja, kiedy ceny osiągają dołek na poziomie niższym od poprzedniego dołka, podczas gdy wykres wskaźnika formuje dołek na poziomie wyższym od poprzedniego. Opisana sytuacja powinna być ostrzeżeniem przed zmianą trendu na zwyżkujący. Możliwa jest oczywiście również sytuacja odwrotna - ceny formują nowy, wyższy szczyt, natomiast wskaźnik - formuje szczyt na poziomie niższym od poprzedniego. Jest to ostrzeżenie przed zmianą trendu na zniżkujący. Zwykle najbardziej istotne są dywergencje, które pojawiają się w obszarach wykupienia i wyprzedania.

12 podstawowych zasad postępowania

Większość osób, które zajmują się (bądź dopiero chcą się zająć) inwestowaniem, prędzej czy później spotyka się ze stwierdzeniem: inwestowanie jest sztuką, a nie nauką. Jest to zapewne prawda, co nie oznacza, że można inwestować "na oko". Na improwizację mogą sobie pozwolić muzycy, co jednak też wymaga od nich lat ciężkiej pracy. Inwestor powinien posiadać jasny plan tego, co chce osiągnąć i w jaki sposób. Ze względu na ciągle zmieniająca się sytuację na rynku zawsze też powinien mieć plan B, na wypadek, gdyby się pomylił.
Poniżej przedstawiamy kilka zasad inwestowania przydatnych zwłaszcza dla początkujących. Niektóre z nich mogą wydawać się oczywiste, jednak ich stałe stosowanie wymaga pewnego wysiłku i praktyki.
Pierwszy zbiór zasad dotyczy ogólnego podejścia do inwestycji.

Zanim zainwestujesz zapłać swoje rachunki (lub spłać kredyt). Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której likwidujesz w pośpiechu swoją pozycje tylko dlatego, że nadszedł termin jakiejś płatności. Musisz pamiętać, że kluczem do sukcesu na giełdzie jest oszczędność.
Opracuj własny system inwestycyjny. Może się on opierać na analizie technicznej lub fundamentalnej, albo też na kombinacji obydwu. Jeżeli masz czas na śledzenie informacji z całego rynku możesz próbować wykorzystywać sytuacje specjalne jak np. oczekiwane przejęcia spółek czy wykup własnych akcji. Inwestowanie na podstawie podglądania na sali dogrywek "co kupują inni", prędzej czy później źle się skończy.
Sporządź plan inwestycji (najlepiej pisemny) obejmujący powody nabycia akcji, cenę nabycia, oczekiwaną cenę sprzedaży oraz oczekiwany moment sprzedaży.
Dokonuj okresowego przeglądu inwestycji z uwzględnieniem powodów nabycia akcji. Jeżeli zorientujesz się, że się mylisz, wycofaj się.
Pamiętaj o dywersyfikacji inwestycji (czyli "nigdy nie wkładaj wszystkich jaj do jednego koszyka"). Jeżeli kupisz kilka akcji, z których jedna pozwoli zarobić 50% a inne przyniosą niewielkie zyski lub straty, to pewnie będziesz żałować, że nie masz akurat tych akcji więcej. Jednak przy takim podejściu twoje pojedyncze pomyłki nie zakończą się katastrofą.
Inwestując trzeba być cierpliwym. Nie należy wykonywać zbyt wielu transakcji.

Drugi zbiór obejmuje bardzie szczegółowe zasady postępowania.

Nie walcz z trendem. Ta tajemnicza zasada oznacza, że trzeba starać się określić kierunek przynajmniej średnioterminowego trendu rynkowego i inwestować zgodnie z nim. Jeżeli określimy trend jako spadkowy, nie powinniśmy kupować akcji, choćby wydawały się już tanie.
Straty ucinaj natychmiast. Twój plan powinien obejmować również sposób postępowania na wypadek pomyłki, czyli cenę, przy której zamykamy nieudaną inwestycję. Jeżeli cena akcji spadnie do założonego poziomu, należy natychmiast sprzedać. Jest to jedna z najtrudniejszych do stosowania zasad inwestycyjnych, a zarazem jedna z najważniejszych. Jest ona polecana przez praktycznie wszystkich znanych inwestorów, pozwala bowiem na zachowanie kapitału, co jest niezbędnym warunkiem utrzymania się w grze. Określenie ceny wyjścia nie jest proste, najczęściej ustala się ją na podstawie analizy technicznej w pobliżu istotnych poziomów wsparcia.

Nie pozwól zyskom zamienić się w straty. Często zdarza się, że akcje, na których osiągamy zyski zaczynają zniżkować, także poniżej ceny nabycia. Utracie zysków możemy zapobiec przesuwając cenę wyjścia coraz wyżej wraz ze wzrostem ceny akcji.

Nigdy nie uśredniaj strat. Jeżeli posiadane akcje zniżkują, nie kupuj tylko dlatego, żeby średnia cena nabycia była niższa. Ten sposób postępowania nie zmniejsza poniesionych strat, może je tylko powiększyć.

Nie inwestuj na podstawie plotek - 90% z nich okazuje się fałszywa lub też sprawdza się, gdy dla Ciebie jest już za późno.

Nie staraj się "łapać" dokładnie dołka lub szczytu. Polegaj na sygnałach pochodzących z Twojego systemu inwestycyjnego, a jednocześnie analizuj sytuacje, w których się nie sprawdziły.

Powyższy zestaw nie jest oczywiście wyczerpujący, jednak obejmuje najważniejsze zasady. Stosowanie się do nich ma przede wszystkim uchronić przed zbyt emocjonalnym podejściem do inwestycji, bowiem to właśnie własne emocje inwestora okazują się często jego największym wrogiem. Trzeba też pamiętać, że rynek tworzą inwestorzy, z których każdy stara się zrobić jak najwięcej, dlatego też nie ma powodu sądzić, ze osiągnięcie sukcesu będzie proste.

Dlaczego analiza techniczna?

Często nasuwa się pytanie, dlaczego analiza techniczna jest tak popularna i tylu inwestorów kieruje się jej wskazaniami przy podejmowaniu decyzji. Starając się odpowiedzieć na to pytanie należałoby przedstawić kilka cech, które powodują takie traktowanie tego rodzaju analizy.
Najważniejszą z nich wydaje się być forma prezentacji danych, czyli wykresy. Cechuje je jednorodny sposób tworzenia i wyświetlania, co pomaga przy tworzeniu własnego portfela, a także przejrzystość. Powoduje to, że już średnio doświadczony gracz giełdowy jest w stanie odczytywać przydatne dla siebie informacje. Oczywiście wymaga to pewnej praktyki, ale przy obecnie dostępnych źródłach informacji nie powinno to nastręczać zbyt wielu kłopotów.
Horyzont czasowy inwestycji nie powoduje trudności w stosowaniu analizy technicznej, ponieważ jej stosowanie jest użyteczne zarówno dla krótkiego jak i długiego okresu czasu. Reguły są w każdym przypadku takie same. Jest to kolejny powód popularności analizy technicznej, ponieważ jej stosowanie jest dostępne dla zróżnicowanego grona inwestorów.
Przytoczone powyżej argumenty świadczą jedynie o zaletach analizy technicznej wynikających z formy przedstawienia informacji oraz z uniwersalności tej metody, na co wskazuje zastosowanie na różnych rynkach i w różnych przedziałach czasowych. Używanie tej metody na różnych rynkach oparte jest na takich samych regułach i nie jest potrzebna specjalistyczna wiedza dotycząca danego sektora wymiany.
Ostatnia sprawa to założenie, że poziom ceny waloru, który widzimy na wykresie informuje nie tylko o tym, jak kształtuje się popyt i podaż, ale także w sposób pośredni pokazuje wszelkie inne dane dotyczące interesującego nas podmiotu. Chodzi w tym przypadku nie tylko o kondycję finansową jednostki, ale także o styl zarządzania, czy opinie o kierownictwie. Wszystko, co wpływa w jakikolwiek sposób na daną spółkę dyskontuje się w jej cenie. Daje to przewagę inwestorom, którzy używają analizy technicznej, ponieważ wszelkie informacje pojawiające się na rynku znajdują już odzwierciedlenie w kursie waloru. Wyklucza to tym samym potrzebę ciągłego śledzenia komunikatów i innych wiadomości ze spółek, ponieważ wiadomo, że rynek je uwzględni. Ale najważniejsze jest to, że czas reakcji, czyli wejścia lub wyjścia z rynku, znacznie się przyspiesza. Inwestorzy mogą szybciej podjąć odpowiednią decyzję właśnie na podstawie analizy technicznej co przekłada się na większe zyski lub uniknięcie strat. W przypadku analizy fundamentalnej nie przestawia się to tak jednoznacznie, ponieważ każdy analityk sam musi określić znaczenie danej informacji i wpływ, jaki będzie miała na dany walor.
Przytoczone powyżej cechy analizy technicznej nie oddają w pełni jej charakteru i stanowią jedynie część, która pokazuje najważniejsze zalety tego rodzaju badania rynku. Nie wyczerpują one zagadnienia, ale pokazują to, co z praktycznego punktu widzenia stanowi o popularności tej metody.

2011-12-27T09:13:00.000-08:00

Obligacje detaliczne

Obligacje detaliczne Skarbu Państwa to forma oprocentowanej pożyczki pieniężnej zaciąganej przez Skarb Państwa u osób zakupujących obligacje. Skarb Państwa - Emitent obligacji - pożycza od nabywcy obligacji określoną sumę pieniędzy i zobowiązuje się ją zwrócić (wykupić obligacje) - w określonym czasie wraz z należnymi odsetkami. Obligacje detaliczne dzielą się na dwie grupy:

obligacje oszczędnościowe
obligacje rynkowe

Obligacje oszczędnościowe są oferowane wyłącznie osobom fizycznym, rezydentom i nierezydentom. Mogą być przedmiotem obrotu na rynku wtórnym nieregulowanym na podstawie umowy sprzedaży lub darowizny. Obligacje oszczędnościowe są emitowane co miesiąc i sprzedawane zawsze po cenie równej wartości nominalnej, tj. 100zł. Obligacje oszczędnościowe można przedstawić do wcześniejszego wykupu, nie tracąc przy tym wypracowanych odsetek (zostaną pomniejszone o opłatę manipulacyjną 1 zł).
Do obligacji oszczędnościowych zalicza się obligacje dwuletnie, czteroletnie oraz dziesięcioletnie.

Obligacje rynkowe są dostępne zarówno dla rezydentów jak i nierezydentów, będących osobami fizycznymi oraz dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, z wyłączeniem podmiotów finansowych, spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Najważniejszą cechą tych obligacji jest możliwość obrotu nimi na Giełdzie Papierów Wartościowych oraz rynku regulowanych MTS CeTO.

Do obligacji rynkowych zalicza się obligacje trzyletnie.

Sprzedaż i obsługę detalicznych obligacji Skarbu Państwa prowadzi PKO Bank Polski. Obligacje można kupować w 1 011 oddziałach PKO Banku Polskiego oraz Punktach Obsługi Klientów Domu Maklerskiego PKO BP. Sprzedaż odbywa się również przez Internet (www.zakup.obligacjeskarbowe.pl) oraz centrum telefoniczne (0-801-310-210 lub 081 - 535 66 55 - z zagranicy i przez telefon komórkowy). Możliwość zakupu obligacji bezpośrednio ze swojego internetowego konta bankowego mają również klienci Inteligo
Obligacje dwuletnie (DOS)

Obligacje dwuletnie zostały po raz pierwszy wyemitowane w czerwcu 1999 roku. Od tego momentu co miesiąc Ministerstwo Finansów kieruje do sprzedaży kolejną emisję tych papierów. Są to obligacje o stałym oprocentowaniu, rocznej kapitalizacji i dwuletnim terminie zapadalności, skierowane wyłącznie do inwestorów indywidualnych. Ich nominał to 100 zł, odsetki w drugim roku naliczane są od sumy nominału i odsetek z pierwszego okresu odsetkowego.

Papiery te można nabyć na rynku wtórnym w drodze umowy cywilno-prawnej. Można je także przedstawić do przedterminowego wykupu, miesiąc po ich zakupie i nie później niż miesiąc przed terminem wykupu. Kwota wypłacana w przypadku przedterminowego wykupu jest pomniejszana o opłatę manipulacyjną, w wysokości 1 zł od każdej obligacji. Obligacje mogą zostać odsprzedane na podstawie umowy sprzedaży.

Obligacje trzyletnie (TZ)

Obligacje trzyletnie o zmiennym oprocentowaniu oferowane są przez Ministerstwo Finansów co trzy miesiące. Wynika to z faktu, że sprzedaż każdej serii tych obligacji trwa trzy miesiące. Obligacje trzyletnie są obligacjami o zmiennym oprocentowaniu aktualizowanym co sześć miesięcy. Oprocentowanie jest ustalane na podstawie wskaźnika WIBOR 6M, a naliczone odsetki są wypłacane właścicielowi obligacji co pół roku. Zmienne oprocentowanie zawsze odzwierciedla bieżące tendencje rynkowe i chroni nabywców przed gwałtownymi zmianami wskaźników finansowych. Trzyletnie obligacje detaliczne o zmiennej stopie procentowej są dopuszczone do obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie oraz na rynku regulowanym prowadzonym przez MTS CeTO.

Obligacje czteroletnie (COI)

Czteroletnie obligacje Skarbu Państwa emitowane są co miesiąc. Są to obligacje zmiennym oprocentowaniu uzależnionym od poziomu inflacji. Oprocentowanie opiera się na poziomie inflacji w danym roku oraz marży odsetkowej. Marża jest dla posiadacza obligacji gwarancją, że zwrot z inwestycji będzie zawsze wyższy od inflacji. Odsetki są wypłacane właścicielowi obligacji po każdym pełnym roku oszczędzania. Również te papiery nie są przedmiotem obrotu na rynku wtórnym, podobnie też można je przedstawić do przedterminowego wykupu na takich samych warunkach, jak "dwulatki". Wysokość opłaty manipulacyjnej za tę operację wynosi 1 zł od każdej obligacji. Obligacje mogą być odsprzedawane na podstawie umowy sprzedaży.

Obligacje dziesięcioletnie (EDO)

Dziesięcioletnie obligacje Skarbu Państwa są jedynymi obligacjami, które mogą być nabywane w ramach Indywidualnego Konta Emerytalnego IKE-Obligacje (odsetki z nagromadzonego kapitału zwolnione są od podatku). Emisja obligacji dziesięcioletnich odbywa się co miesiąc. Są to obligacje o zmiennym oprocentowaniu, z roczną kapitalizacją odsetek. W pierwszym, rocznym okresie odsetkowym oprocentowanie jest naliczane od wartości nominalnej jednej obligacji, a w kolejnych latach - od wartości nominalnej powiększonej o odsetki naliczone po zakończeniu poprzedniego okresu odsetkowego. Zmienne oprocentowanie obligacji EDO jest uzależnione od wskaźnika inflacji i stanowi w danym roku sumę stopy inflacji za 12 miesięcy poprzedzających dany okres oraz ustalonej marży odsetkowej. Marża jest dla posiadacza obligacji gwarancją, że zwrot z inwestycji będzie zawsze wyższy od inflacji. W przypadku skorzystania przez nabywcę obligacji EDO z przedterminowego wykupu, wartość narosłych odsetek zostanie pomniejszona o 1 zł od każdej obligacji. Jednak jeżeli będzie to przedterminowy wykup w ramach wypłaty lub wypłaty transferowej z Konta IKE-Obligacje, wówczas narosłe odsetki zostaną wypłacone bez pomniejszenia o 1 zł.

Obligacje

2011-12-27T09:10:00.000-08:00

Obligacje

Emisja obligacji jest formą pożyczki. Pożyczkodawcą jest właściciel obligacji. Emitent obligacji zobowiązuje się do zwrotu pożyczonej kwoty, a często również do wypłaty odsetek lub innych świadczeń. Nabywca obligacji powinien znać jej charakterystykę, to znaczy:

termin wykupu - jest to termin, w którym emitent wykupi obligację tzn., zwróci posiadaczowi wartość nominalną
terminy płatności odsetkowych - są to terminy, w których emitent wypłaci posiadaczowi kupony
wartość nominalną - jest to wartość, którą emitent zwraca w dniu wykupu
kupon- to wielkość odsetek, które otrzyma posiadacz obligacji.

Rentowność obligacji

Rentowność obligacji zależy od wysokości kuponu oraz ceny, po jakiej nabywa się obligację. Nabywca obligacji musi zapłacić za kwotę nominalną obligacji (może to być 100% wartości nominalnej, ale również 95% lub 80%) oraz odsetki narosłe od momentu ostatniej płatności. W notowaniach giełdowych podawana jest wyłącznie cena w procentach wartości nominalnej (określana jako kurs obligacji), do której trzeba doliczyć jeszcze narosłe odsetki.
Rentowność obligacji wyraża się najczęściej w postaci tzw. stopy dochodu w terminie do wykupu. Oblicza się ją na podstawie równania:
Cena nabycia obligacji =
We wzorze n oznacza czas do momentu płatności poszczególnych kuponów, a m - czas do wykupu obligacji. Obliczenie takie można przeprowadzić przy pomocy kalkulatora finansowego lub (co jest bardzo kłopotliwe) metodą prób i błędów, wstawiając kolejne wartości r do równania.
Stopa dochodu w terminie do wykupu jest średnią stopą dochodu z obligacji nabytej po określonej cenie i przetrzymanej do momentu wykupu, przy założeniu, że odsetki wypłacane od obligacji będą ponownie inwestowane przy tej samej stopie dochodu. Jeżeli nie mamy zamiaru trzymania obligacji do wykupu, stopa dochodu nie oddaje dobrze rentowności inwestycji, ponieważ nie znamy ceny jej sprzedaży.

Ryzyko

Mimo, że obligacje są uznawane za inwestycje stosunkowo bezpieczne, to należy jednak liczyć się z pewnym ryzykiem. Istnieją dwa podstawowe rodzaje ryzyka obligacji:

ryzyko niedotrzymania warunków (czyli nie wywiązania się emitenta z obowiązku wykupu obligacji lub zapłaty odsetek)
ryzyko stopy procentowej - wynikające z faktu, że w momencie wzrostu rynkowych stóp procentowych spada cena obligacji.

Ryzyko niedotrzymania warunków jest niższe w przypadku obligacji Skarbu Państwa a wyższe - obligacji przedsiębiorstw. Inwestorzy oczekują wynagrodzenia za podjęcie takiego ryzyka, dlatego też rentowność obligacji przedsiębiorstw jest wyższa niż obligacji skarbowych.
Ryzyko stopy procentowej jest szczególnie istotne, jeżeli nie zamierzamy trzymać obligacji do terminu wykupu. Wzrost rynkowych stóp procentowych (na przykład wskutek decyzji Rady Polityki Pieniężnej) powoduje spadek cen obligacji. Niższa cena umożliwia osiągnięcie wyższej rentowności, czego nabywcy obligacji będą bez wątpienia oczekiwać jeżeli rynkowe stopy procentowe wzrosną. Ryzyko stopy procentowej jest tym wyższe, im dłuższy jest termin wykupu obligacji oraz im niższe jest oprocentowanie obligacji.

Warranty

2011-12-27T09:08:00.001-08:00

Warranty

Warrant jest bezwarunkowym i nieodwołalnym zobowiązaniem się jego emitenta do wypłacenia uprawnionym właścicielom warrantów kwoty rozliczenia. W przypadku warrantu kupna jest to dodatnia różnica pomiędzy ceną instrumentu bazowego (na przykład akcji), a ceną wykonania określoną przez emitenta. W przypadku warrantu sprzedaży kwotą rozliczenia jest dodatnia różnica między ceną wykonania, a ceną instrumentu bazowego. Może się zdarzyć, że emitent zamiast wypłacenia wspomnianych kwot zobowiązuje się do nabycia lub sprzedaży instrumentu bazowego, co oznacza, że dokonuje się fizycznej dostawy instrumentu bazowego.
W przypadku warrantów emitentami są najczęściej instytucje finansowe. Inwestor może nabyć warrant kupna lub sprzedaży, dzięki czemu zyskuje prawo (ale nie obowiązek) odpowiednio kupna lub sprzedaży instrumentu bazowego po z góry określonej cenie wykonania i w określonym terminie (przy czym - jak wspomnieliśmy - dostawę może zastąpić rozliczenie pieniężne). Inwestor nie musi oczywiście czekać do wygaśnięcia warrantu, może go sprzedać wcześniej na giełdzie.
W przypadku warrantu typu europejskiego wykonanie prawa następuje w określonym dla danego warranta terminie, natomisat dla warrantu typu amerykańskiego wykonanie prawa następuje do określonego dla danego warranta terminie.
Warranty zaliczamy do grupy instrumentów pochodnych, co oznacza, że jego wartość zależy od wartości instrumentu bazowego. Dla nabywcy warrantu kupna korzystny jest wzrost ceny instrumentu bazowego ponad cenę wykonania, ponieważ ma on prawo do kupna instrumentu bazowego po niższej od niej ceny wykonania. Dla nabywcy warrantu sprzedaży korzystny jest spadek ceny instrumentu bazowego, ponieważ ma on prawo do jego sprzedaży po wyższej od niej cenie wykonania. Ponadto należy pamiętać o uwzględnieniu w rachunku opłacalności ceny zapłaconej za warrant. Najlepiej wyjaśnić to na przykładzie.

Przykład
Warrant kupna
Instytucja finansowa sprzedaje warranty kupna na akcje spółki METALE SA, z ceną wykonania 100 zł, terminem wygaśnięcia trzy miesiące. Warranty są sprzedawane po cenie 10 zł. Każdy warrant daje prawo do nabycia jednej akcji spółki METALE SA.
Jeżeli w dniu wygaśnięcia warrantu cena akcji spółki METALE SA wynosi 120 zł. Inwestor otrzymuje od emitenta kwotę 120 zł - 100 zł = 20 zł. Jednak inwestor zapłacił za warrant 10 zł, dlatego jego zysk wynosi 10 zł, czyli aż 100% zainwestowanej kwoty.
Jeżeli w dniu wygaśnięcia warrantu cena akcji spółki METALE SA wynosi 90 zł. Wykonanie warrantu jest dla inwestora nieopłacalne, ponieważ musiałby za akcje spółki zapłacić 100 zł, podczas gdy na giełdzie mógłby uzyskać za nie jedynie 90 zł. Inwestor traci całą zainwestowaną kwotę 10 zł.
Warrant sprzedaży
Instytucja finansowa zbywa warranty sprzedaży na akcje spółki METALE SA z ceną wykonania 100 zł, terminem wygaśnięcia trzy miesiące. Warranty są sprzedawane po cenie 10 zł. Każdy warrant daje prawo do nabycia jednej akcji spółki METALE SA.
Jeżeli w dniu wygaśnięcia warrantu akcje spółki METALE SA kosztują 120 zł. Inwestorowi nie opłaca się wykonanie warrantu, czyli sprzedaż akcji po cenie wykonania 100 zł, ponieważ na giełdzie akcje kosztują 120 zł. Inwestor traci całą zainwestowaną kwotę.
Jeżeli w dniu wygaśnięcia warrantu cena akcji spółki METALE SA wynosi 80 zł. Inwestor otrzymuje od emitenta kwotę 100 zł-80 zł = 20 zł. Jednak inwestor zapłacił za warrant 10 zł, dlatego jego zysk wynosi 10 zł, czyli aż 100% zainwestowanej kwoty.

Z powyższych przykładów widać, że inwestycja w warranty może być bardzo opłacalna, z drugiej jednak strony może doprowadzić do utraty całej zainwestowanej kwoty. Zyski z warrantu mogą być osiągnięte dopiero, gdy cena akcji przekroczy wartość równą cenie wykonania powiększonej o cenę warrantu. Jeżeli warrant wystawiony jest na większą liczbę akcji zyski mogą być osiągnięte, gdy cena akcji przekroczy wartość równą cenie wykonania powiększonej o cenę warrantu przypadającą na jedną akcję (cenę warrantu podzieloną przez liczbą akcji przypadających na jeden warrant).

Akcje

2011-12-27T09:07:00.000-08:00

Akcje

Akcje reprezentują prawo do uczestniczenia w zyskach i majątku przedsiębiorstwa. Dają także prawo do współdecydowania o jego losach, poprzez uczestniczenie i głosowanie na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Wypracowane przez spółkę akcyjną zyski mogą być uchwałą walnego zgromadzenia przeznaczone do podziału i wówczas akcjonariusze otrzymują dywidendy. Ważną cechą akcji jest ograniczenie odpowiedzialności akcjonariusza, bowiem jeżeli spółka bankrutuje, traci on jedynie sumę zapłaconą za akcje i nie musi spłacać ewentualnych zobowiązań zaciągniętych przez spółkę.
Z drugiej strony, posiadacz akcji jest jednym z ostatnich, którzy otrzymują cokolwiek w przypadku bankructwa spółki. W pierwszej kolejności spłacane są bowiem wszelkie zobowiązania spółki: kredyty, pożyczki, wyemitowane obligacje. Akcjonariusze mogą otrzymać jedynie tą część majątku, która pozostanie po zaspokojeniu wierzycieli. Jest to jeden z powodów, dla którego akcje są bardziej ryzykowne niż obligacje i powinniśmy oczekiwać w ich przypadku wyższej stopy zwrotu.
Dochody akcjonariusza z tytułu posiadania akcji pochodzą z dywidend lub ze sprzedaży akcji. Zauważmy jednak, że inwestor, który kupuje od nas akcje również może otrzymać dochód z tych dwóch źródeł (kolejny nabywca akcji również), jeżeli więc odpowiednio wydłużymy okres inwestowania dojdziemy do wniosku, że podstawowe znaczenie dla wartości akcji ma dywidenda. Dlatego też wartość akcji można określić podobnie jak wartość obligacji, dyskontując wartość oczekiwanych dywidend:

Zauważmy, że oszacowanie przyszłych dywidend (zwłaszcza w odległej przyszłości) może być trudne i zawsze obarczone jest dużą dozą niepewności, dlatego w praktyce trudno jest oszacować wartość akcji. Jest to drugi z powodów, dla których inwestorzy oczekują wyższej stopy zwrotu z akcji niż z instrumentów bezpiecznych. Jest to istotne zwłaszcza w krótszym horyzoncie, ponieważ wówczas nie wiemy, jak wartość dywidend szacuje potencjalny nabywca akcji i jaką cenę nam zaoferuje.
Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o analizie i wycenie akcji przejdź do działu "analizy i wyceny spółek".

Obligacje hurtowe

2011-12-27T09:05:00.000-08:00

Obligacje hurtowe

Hurtowe obligacje skarbowe są oferowane od czerwca 1992 r. Ich sprzedaż na rynku pierwotnym odbywa się na przetargach organizowanych przez Narodowy Bank Polski - agenta emisji. Przetargi odbywają się najczęściej dwa razy w miesiącu, zwykle w środy. Przyjął się zwyczaj, że na pierwszym przetargu każdego miesiąca sprzedawane są obligacje pięcioletnie o stałym kuponie oraz dwuletnie zerokuponowe, na drugim zaś oferowane są dziesięcioletnie, przy czym w jednym miesiącu są to papiery o stałym oprocentowaniu, a w kolejnym o zmiennym kuponie.
Wszystkie obligacje hurtowe są papierami wartościowymi na okaziciela, emitowane są w formie zdematerializowanej. Rozliczaniem i przechowywaniem obligacji hurtowych zajmuje się Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. Nominał tych obligacji wynosi 1000 zł., wszytkie trafiają do obrotu na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.
Aktualnie w ofercie znajdują się cztery rodzaje obligacji hurtowych:

obligacje dwuletnie zerokuponowe (OK),
obligacje pięcioletnie o stałym oprocentowaniu (OS),
obligacje dziesięcioletnie o stałym oprocentowaniu (DS),
obligacje dziesięcioletnie o zmiennym oprocentowaniu (DZ).

Obligacje dwuletnie zerokuponowe (OK)
Jako zerokuponowe obligacje te sprzedawane są z dyskontem. Cena ich sprzedaży ustalana jest na przetargu, przy czym minimalna wartość nominalna oferty, składanej przez uczestnika przetargu lub za jego pośrednictwem, nie może być mniejsza niż 1 000 000 zł.
Po upływie terminu składania ofert zakupu obligacji, Minister Finansów określa dla danego przetargu najniższą przyjętą cenę i wszystkie oferty z ceną wyższą od najniższej przyjętej ceny przetargowej zostają przyjęte, a oferty z ceną równą najniższej przyjętej cenie przetargowej mogą być przyjęte w całości lub zredukowane. Oznacza to, że obligacje sprzedawane są po różnych cenach.
Minister Finansów może odkupywać obligacje dwuletnie zerokuponowe przed terminem wykupu. Przetargi odkupu mogą się odbywać po upływie roku od dnia pierwszego przetargu, ale najpóźniej na 7 dni przed wykupem. Obligacje te można także sprzedać na wtórnym rynku regulowanym, gdyż są one wprowadzane przez Ministra Finansów do obrotu na WGPW. Są one także przedmiotem intensywnego handlu na rynku międzybankowym.
Obligacje pięcioletnie o stałym oprocentowaniu (PS)
Również te obligacje sprzedawane są na comiesięcznych przetargach o podobnym mechanizmie jak w przypadku dwulatek zerokuponowych.
Oprocentowanie tych obligacji jest stałe w całym okresie ich życia, odsetki naliczane są od wartości nominalnej obligacji i wypłacane w okresach rocznych. Obligacje są sprzedawane z dyskontem, według wartości nominalnej lub powyżej wartości nominalnej. Podobnie jak w przypadku dwuletnich zerokuponowych, wprowadzane są one do obrotu giełdowego oraz na rynku międzybankowym.
Obligacje dziesięcioletnie stałym o oprocentowaniu (DS)
Obligacjami skarbowymi o stałym kuponie i najdłuższym terminie zapadalności są obligacje dziesięcioletnie. W ofercie Ministerstwa Finansów znalazły się po raz pierwszy w maju 1999r. i dotychczas na rynku znalazły się trzy ich serie. Wszystkie oprocentowane są w wysokości 6% rocznie i sprzedawane są z dużym dyskontem. Okres odsetkowy trwa rok i z taką częstotliwością wypłacane są odsetki.
Od 2000r. pojawiają się one na przetargach co drugi miesiąc, przy czym jedna seria oferowana jest na kilku kolejnych aukcjach. Zasady przetargu są identyczne jak w przypadku innych obligacji hurtowych i również dziesięciolatki trafiają na giełdę.
Obligacje dziesięcioletnie o zmiennym oprocentowaniu (DZ)
Dziesięciolatki to jedyne hurtowe obligacje o oprocentowaniu zmiennym. Ich oprocentowanie, tzw. stopa bazowa to liczona oddzielnie dla każdego okresu odsetkowego równego jednemu rokowi, średnia arytmetyczna średnich ważonych stóp rentowności 52-tygodniowych bonów skarbowych sprzedawanych przez Ministra Finansów na przetargach w ciągu dwóch miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc, w którym rozpoczyna się dany okres odsetkowy. Odsetki są naliczane od wartości nominalnej obligacji i wypłacane są co rok.
Obligacje te znajdują się w ofercie Ministerstwa Finansów od 1995r. Sprzedawane są zazwyczaj na przetargach co dwa miesiące.

Listy zastawne

2011-12-27T09:03:00.000-08:00

Listy zastawne

List zastawny to nowy instrument rynku kapitałowego w Polsce. Nowy jest jednakże dla współczesnego inwestora, ponieważ w okresie Polski międzywojennej był doskonale znanym i popularnym papierem wartościowym. Jest to rodzaj długoterminowego papieru dłużnego, podobny do obligacji o bardzo wysokim poziomie bezpieczeństwa. Wysoki poziom bezpieczeństwa gwarantuje podstawa jego emisji. Podstawą tą są wierzytelności banku hipotecznego z tytułu udzielonych kredytów. W polskim prawodawstwie jedynie wyspecjalizowane banki hipoteczne są uprawnione do emitowania listów zastawnych i jest to dla nich główne źródło refinansowania działalności kredytowej. W dużym uproszczeniu działalność banku hipotecznego polega na udzielaniu kredytów na warunkach określonych w Ustawie o listach zastawnych i bankach hipotecznych, oraz emitowaniu listów zastawnych, natomiast środki pozyskane w ten sposób bank przeznacza na finansowanie kolejnych kredytów.
Rodzaje listów zastawnych
W zależności od podstawy emisji wyróżnia się dwa rodzaje listów zastawnych:
-hipoteczne listy zastawne, w przypadku których podstawą emisji są wierzytelności banku hipotecznego z tytułu udzielonych kredytów zabezpieczonych spełniającymi ustawowe warunki hipotekami na rzecz banku,
-publiczne listy zastawne - emitowane na podstawie kredytów udzielonych bezpośrednio podmiotom o charakterze publicznym, bądź, co bardziej prawdopodobne, przez te instytucje gwarantowanych lub poręczanych. Instytucje publiczne to w myśl ustawy Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, Wspólnoty Europejskie oraz europejskie lub światowe instytucje finansowe.
Bezpieczeństwo listów zastawnych
Bezpieczeństwo listów zastawnych wynika z przepisów dotyczących postępowania w przypadku upadłości banku hipotecznego - ich emitenta. W takiej sytuacji należności posiadaczy listów zastawnych zaspokajane są w pierwszej kolejności, w pełnej wysokości, wraz z należnymi odsetkami przed innymi zobowiązaniami banku. Źródłem środków są tutaj zabezpieczenia hipoteczne lub w przypadku listów publicznych, poręczenia lub gwarancje instytucji publicznych, dotyczące kredytów będących podstawą emisji. Rygory ustawy gwarantują, że zabezpieczenia w pełni pokryją zobowiązania banku z tytułu emisji listów zastawnych, a ich posiadacze zostaną zaspokojeni w pełnym wymiarze.
Tak więc ryzyko inwestowania w listy zastawne porównywalne jest z ryzykiem inwestycji w papiery skarbowe i podobnie kształtują się ich rentowności na rynkach gdzie te instrumenty są bardziej rozpowszechnione, jak Niemcy czy Dania. O bezpieczeństwie inwestycji w listy zastawne niech świadczy także fakt, że w całej ponad stuletniej historii funkcjonowania banków hipotecznych w Niemczech nie było przypadku bankructwa takiego banku.

List zastawny w Polsce Aktualnie w Polsce nie istnieje jeszcze rynek listów zastawnych z prawdziwego zdarzenia. Działalność operacyjną prowadzątrzy banki hipoteczne: Rheinhyp - BRE Bank Hipoteczny oraz HypoVereinsbank Bank Hipoteczny oraz najmłodszy stażem Śląski Bank Hipoteczny. Emisje listów zastawnych na rynku polskim, przeprowadane dotąd przez Rheinhyp - BRE oraz HypoVereinsbank miały charakter niepubliczny i całe emisje zostały objęte przez właścicieli i założycieli banków hipotecznych, odpowiednio: BRE Bank S.A. i Bank Przemysłowo-Handlowy S.A. Celem pionierów bankowości hipotecznej w Polsce jest przeprowadzenie w roku 2002 pierwszej publicznej emisji, która będzie kolejnym krokiem w rozwoju polskiego rynku listów zastawnych. Dopiero to umożliwi nabywanie listów zastawnych inwestorom instytucjonalnym takim jak Otwarte Fundusze Emerytalne, Fundusze Inwestycyjne czy instytucje ubezpieczeniowe, ponieważ tylko instrumenty będące w obrocie publicznym, ograniczanym ustawowymi limitami inwestycyjnymi. Listy zastawne są dla nich wyjątkowo atrakcyjną lokatą, gdyż docelowo ich terminy umorzenia mają odpowiadać długościom kredytów mieszkaniowych będących podstawą ich emisji, a więc mogą sięgać nawet 25 lat. Tak długich lokat na polskim rynku kapitałowym nie ma wcale.
Listy zastawne na giełdzie
Inwestorzy instytucjonalni w Niemczech stanowią przeważającą część nabywców listów zastawnych, jednakże instrumenty te, znajdując się w obrocie giełdowym, dostępne są także dla indywidualnych inwestorów i stanowią z pewnością dobrą alternatywę dla obligacji skarbu państwa, szczególnie ze względu na wyższą rentowność. Wprowadzenie listów zastawnych na Giełdę Papierów Wartościowych jest więc perspektywicznym celem rozwoju bankowości hipotecznej w Polsce. Pozostało jednak jeszcze wiele przeszkód do usunięcia, zarówno natury prawnej, jak i dotyczących ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju, bo przy niestabilej inflacji oraz stosunkowo wysokich stopach procentowych, emisja długoterminowych instrumentów dłużnych o stałym kuponiej, a taki mają mieć docelowo listy zastawne, jest ryzykowna i nieopłacalna.

Jednostki indeksowe MiniWIG 20

2011-12-27T09:01:00.000-08:00

Jednostki indeksowe MiniWIG 20

Co to jest ?
Jednostka indeksowa jest papierem wartościowym, który naśladuje zachowanie danego indeksu. Indeksem bazowym dla MiniWIG jest WIG20, odzwierciedlający zmiany cen 20 największych i najbardziej płynnych spółek na WGPW.
Z punktu widzenia stopy zwrotu wynikającej ze zmian cen, nabycie jednostki indeksowej powinno odpowiadać inwestycji w portfel 20 akcji wchodzących w skład indeksu. W uproszczeniu, nabywca tego instrumentu kupuje cały portfel akcji z WIG 20, bez konieczności zakupu poszczególnych akcji z osobna.
Teoretycznie zmiana poziomu indeksu WIG 20 powinna skutkować taką samą zmianę ceny jednostki indeksowej. Należy jednak pamiętać o tym, że rynkowa cena jednostki indeksowej kształtowana jest przede wszystkim przez popyt i podaż na rynku, w związku z tym zmiany ceny jednostki indeksowej nie muszą dokładnie odzwierciedlać zmian wartości indeksu WIG 20.
Cena jednostki
Cena MiniWIG 20 będzie wynosić 10% wartości instrumentu bazowego, co umożliwi inwestowanie w indeks, bez konieczności ponoszenia jednorazowo dużych kosztów. Na przykład przy stanie indeksu 1150 pkt. zapłacilibyśmy za jednostkę indeksową 115 złotych.
Nabywanie
Jednostki indeksowe umożliwiają osiąganie zysku zarówno tym, którzy prognozują wzrost indeksu, jak i tym, którzy mają odmienne przewidywania. Ci pierwsi będą kupować jednostki (zajmować pozycję długą), natomiast inwestorzy prognozujący spadek indeksu będą je wystawiać (zajmować pozycję krótką).
Pozycja długa
Nabywca jednostki płaci jej wystawcy cenę jednostki indeksowej. Nie musi wnosić ani utrzymywać depozytów zabezpieczających. Zakupu dokonuje się w domu maklerskim na tych samych zasadach co w przypadku akcji, czy obligacji.
Po nabyciu inwestor może do ostatniego dnia obrotu włącznie zamknąć swoją pozycję na dwa sposoby:
-poprzez wykonanie jednostki indeksowej,
-poprzez wystawienie jednostki indeksowej.

Wykonanie jednostki polega na zgłoszeniu jej do wykupu w dowolnym terminie. Otrzymuje się wtedy cenę równą wartości indeksu WIG 20 na otwarciu następnego dnia. Jeżeli zdecydujemy się przetrzymać jednostkę MiniWIG 20 do dnia wygaśnięcia, czyli do końca grudnia 2025 r. to wykonanie nastąpi automatycznie.
Drugi sposób zamknięcia pozycji długiej polega na wystawieniu jednostki indeksowej, czyli jej sprzedaż na rynku. Powoduje to neutralizowanie się przeciwstawnych pozycji.
Pozycja krótka
Wystawienie jednostki indeksowej to po prostu jej sprzedaż na giełdzie. W jej wyniku wystawca otrzymuje kwotę równą cenie, z tym że kwota ta nie jest mu wypłacana, a stanowi trzon depozytu zabezpieczającego. Dodatkowo inwestor musi wnieść jeszcze ustalany przez KDPW dodatkowy depozyt zabezpieczający zmienność jednostki. Występuje tu więc podobieństwo do konstrukcji kontraktów terminowych.
Zamknięcie pozycji krótkiej następuje przez kupienie jednostki MiniWIG 20, powodujące kompensację pozycji.
Dodatkowym, poza rynkowym, ryzykiem dla wystawiającego jest możliwość bycia wylosowanym w celu zamknięcia pozycji długiej innego inwestora, bez względu na to, czy pozycja przynosi zyski czy straty. Po prostu, aby inwestor zajmujący długą pozycję mógł wykonać jednostkę, czyli de facto ją sprzedać, ktoś inny musi ją kupić. Występuje tu więc silna asymetria praw wystawiającego i nabywającego jednostki indeksowe.

Jednostki indeksowe MiniWIG 20

Główne zalety jednostek indeksowych:

Umożliwiają bezpośrednie inwestowane w indeks -zakup MiniWIG 20 jest niemal równoznaczny nabyciu portfela akcji wchodzących w skład indeksu bazowego, czyli WIG 20,
Inwestycja w jednej transakcji - zamiast dokonywać zakupu 20 różnych akcji, wystarczy nabyć jednostkę w jednej transakcji,
Nabycie jednostki indeksowej jest dużo tańsze niż nabycie wszystkich akcji wchodzących w skład WIG 20, koszty prowizji maklerkiej jest ponoszony tylko raz,
Przejrzystość ceny - prosta analogia pomiędzy wartością indeksu, a wartością jednostki indeksowej,
Możliwość sprzedaży (wystawienia) jednostki indeksowej - zajęcie pozycji przynoszącej zysk w momencie, gdy wartość indeksu spada,
Możliwość wyjścia z rynku poprzez wykonanie jednostki (dla inwestora, który nabył jednostkę) nawet przy braku płynności obrotu,
Odległy czas wygaśnięcia (25 lat), dzięki czemu MiniWIG20 jest atrakcyjnym instrumentem dla inwestorów długoterminowych

Bony skarbowe i pieniężne

2011-12-27T08:59:00.000-08:00

Bony skarbowe i pieniężne

Bony skarbowe i pieniężne należą do podstawowych instrumentów rynku pieniężnego. Posiadają kilka cech wspólnych, ale cel emisji jak i podmioty, do których jest ona kierowana są różne.
Bony skarbowe
Bony skarbowe, są to dyskontowe papiery dłużne, emitowane przez Skarb Państwa, o nominale 10.000 PLN i określonym terminie wykupu wynoszącym od 1 do 52 tygodni. Występują w postaci zdematerializowanej, czyli jako zapis na koncie. W przypadku bonów zarówno skarbowych jak i pieniężnych o zysku inwestora decyduje dyskonto, które stanowi procentowo ujętą różnicę między ceną nominalną a emisyjną. Cena emisji jest zawsze niższa od ceny nominalnej.
Atrakcyjność inwestycji w te instrumenty wyraża się poprzez ich rentowność, zazwyczaj wyższą niż lokat bankowych oraz fakt, że emitenci bonów zarówno skarbowych jak i pieniężnych są z założenia zawsze wypłacalni.
Nabywanie bonów skarbowych może następować na rynku pierwotnym na przetargach ogłaszanych przez emitenta, jak też na rynku wtórnym. Operacje na rynku pierwotnym przeprowadzać mogą tylko podmioty posiadające status uczestnika przetargu, którymi zwykle są banki lub duże instytucje finansowe. Aby zostać bezpośrednim uczestnikiem rynku, instytucje te muszą w ciągu kwartału nabyć poprzez innego uczestnika przetargu rynku 0,2% wartości nominalnej wszystkich wyemitowanych bonów oraz uzyskać akceptację emitenta, czyli Ministerstwa Finansów. Ostatecznymi nabywcami bonów skarbowych mogą być zarówno osoby prawne jak i fizyczne.
Jeśli inwestor chce się pozbyć kupionego waloru, nie musi czekać do wykupu, może go sprzedać na rynku wtórnym. Duża płynność rynku bonów skarbowych dodaje atrakcyjności inwestowaniu w ten rodzaj walorów.
Przetargi na bony skarbowe odbywają się co tydzień, z reguły w poniedziałki, a informacje o tym, podobnie jak szczegóły dotyczące rentowności czy wielkości emisji, zamieszczane są w prasie codziennej. Podobnie łatwo można znaleźć w prasie kwotowania banków z rynku wtórnego bonów.
Nie każdy jednak chętny do tego rodzaju lokowania swojego kapitału może z niego korzystać, choć teoretycznie nie ma ograniczeń. Wiąże się to z potrzebą dysponowania dość pokaźnymi zasobami pieniężnymi potrzebnymi do zakupu choćby jednego bonu, przy czym transakcje na pojedynczych walorach są rzadkością ze względu na stosunkowo duże wtedy koszty transakcyjne, w związku z czym zazwyczaj handluje się pakietami o wartości 100.000 PLN. Potrzeba korzystania z pośrednika i idące za tym prowizje obniżają więc atrakcyjność tych instrumentów dla przeciętnego inwestora. Powoduje to, że potencjalnymi nabywcami są zamożne osoby fizyczne, a w obecnej sytuacji głównie instytucje finansowe, dla których są to bardzo wygodne i zapewniające wysoki zysk instrumenty finansowe.
Bony pieniężne
Bony pieniężne, są to, podobnie jak w przypadku bonów skarbowych, dyskontowe papiery dłużne, emitowane jednakże przez Narodowy Bank Polski, o nominale 10.000 PLN i określonym terminie wykupu wynoszącym od 1 do 364 dni.
Bony te są sprzedawane na przetargach, których uczestnikami są tzw. dealerzy rynku pieniężnego, czyli grupa kilkunastu banków spełniających określone przez NBP kryteria. Minimalna wysokość oferty przetargowej wynosi 1mln PLN. Nabywcami na rynku wtórnym nie mogą być podmioty inne niż banki.
Z powyższego wynika, że ten rodzaj instrumentu jest z góry zarezerwowany tyko dla największych instytucji finansowych. Celem jego emisji jest realizowanie polityki pieniężnej NBP, szczególnie ograniczanie nadpłynności w sektorze bankowym. To właśnie bony pieniężne są instrumentem tzw. operacji otwartego rynku, ściągających nadmiar środków pieniężnych z rynku międzybankowego w trosce o stabilność krótkoterminowych stóp procentowych. W związku z tym, nie należy go brać pod uwagę przy wyborze sposobu lokowania swojego kapitału.

Opcje walutowe

2011-12-27T08:57:00.000-08:00

Opcje walutowe

Opcje walutowe przeznaczone są dla podmiotów narażonych na ryzyko związane ze zmianą kursu walutowego ze względu na posiadane zobowiązania i należności walutowe, w tym przede wszystkim dla eksporterów i importerów. Instrumenty te są skutecznym sposobem zabezpieczenia ryzyka kursowego. Działają one jak ubezpieczenie.
Walutowa transakcja opcyjna jest umową między nabywcą i sprzedawcą, w myśl której nabywca ma prawo - ale nie obowiązek - kupna lub sprzedaży w przyszłości określonej ilości waluty według z góry określonego kursu. O tym, czy dojdzie do realizacji opcji decyduje wyłącznie kupujący opcję. W zależności od tego jakie prawo nabywa kupujący rozróżniamy następujące rodzaje opcji: opcja call, która daje nabywcy prawo do zakupu danej kwoty waluty, oraz opcja put, która uprawnia kupującego opcję do sprzedaży określonej ilości waluty. Opcje call i put najczęściej wystawiane są standardowo na okresy od 1 miesiąca do 1 roku.
Nabywca opcji za uzyskane prawo musi zapłacić wystawcy opcji tzw. premię, której wysokość zależy od kilku czynników m. in.: kursu spot (rzeczywistego kursu obowiązującego w dniu zawierania transakcji), ceny wykonania opcji, zmienności kursów walutowych i długości życia opcji. Kupujący opcję jest zobowiązany do zapłacenia sprzedającemu (wystawcy) premii w terminie dwóch dni roboczych od daty zawarcia transakcji.
Dzięki swojej elastyczności opcje walutowe umożliwiają nie tylko zabezpieczenie się przed niekorzystnym ruchem kursów, ale również zrealizowanie zysku, w sytuacji, gdy zmiany na kasowym rynku walutowym w danym okresie są dla nabywcy korzystne. Dzięki zakupowi opcji walutowej, potencjalna strata kursowa dla nabywcy jest ograniczona co najwyżej do wysokości premii (ceny opcji). Natomiast w przypadku korzystnego ruchu kursu danej waluty obcej, opcja walutowa pozwala zrealizować zysk, którego wysokość dynamicznie rośnie wraz ze wzrostem korzystnej zmiany kursowej i teoretycznie jest nieograniczona. Opcje dają także możliwość spekulacji na zmianach kursów walut, o których szczególnej atrakcyjności stanowi występowanie efektu dźwigni. Angażując stosunkowo niewielką kwotę można teoretycznie osiągać nieograniczony zysk. Dla bardziej doświadczonych uczestników rynku opcje dają możliwość stosowania strategii polegających na równoczesnym kupnie i sprzedaży opcji i osiągania zysków arbitrażowych.
Według kryterium terminu realizacji rozróżniane są dwa podstawowe typy opcji - opcja typu amerykańskiego oraz opcja typu europejskiego. Banki w Polsce oferują najczęściej opcje typu europejskiego, które są realizowane przez kupującego jedynie w uzgodnionym terminie (w dniu realizacji opcji). W niektórych bankach istnieje możliwość zawarcia transakcji opcji amerykańskiej, w przypadku której rozliczenie, bądź dostawa mogą być dokonane w dowolnym dniu roboczym między datą zawarcia transakcji, a datą wykonania. Dodatkowo w ofercie banków znajdują się opcje egzotyczne. Przykładem może być lookback option dająca kupującemu prawo do kupna danej waluty po najniższym kursie w danym okresie (lub sprzedaży po najwyższym).

Jak kupować opcje? Aby zostać nabywcą opcji od banku należy spełnić kilka warunków. Należy posiadać w banku, z którym zawiera się transakcję opcyjną, rachunek rozliczeniowy bądź bieżący. Ponadto wymagane jest podpisanie odpowiedniej umowy, a także uzgodnienie z dealerem warunków transakcji wskazanych w regulaminie. W przypadku, gdy chcemy być wystawcą opcji konieczne jest dodatkowo ustanowienie zabezpieczenia rozliczenia transakcji. Do tego dochodzi jeszcze minimalna wartość transakcji, jaką bank gotów jest z nami zawrzeć. W zależności od banku jest to kwota ok. 50 tys.-100tys. USD lub równowartość w innej walucie.
W momencie zawierania transakcji sprzedaży opcji bank i klient ustalają pomiędzy sobą m. in.: waluty kontraktu, rodzaj opcji (call lub put), kurs realizacji, kurs referencyjny, a także dzień realizacji opcji oraz wysokość premii płaconej wystawcy. Ponadto klient kupujący opcję ma możliwość wyboru jednego z dwóch wariantów rozliczenia opcji. Opcję można rozliczyć "netto", co polega na wypłacie kupującemu kwoty rozliczenia wynikającej z porównania kursu realizacji opcji i kursu rozliczeniowego, lub też dokonać rozliczenia przez "dostawę waluty", polegającego na sprzedaży kupującemu jednej waluty za drugą według kursu realizacji opcji.
Opcje walutowe zazwyczaj realizowane są automatycznie, jeśli ich rozliczenie jest korzystne dla kupującego. W pozostałych przypadkach automatycznie wygasają. Opcję walutową można zamknąć przed datą zapadalności poprzez odsprzedanie jej bankowi i uzyskanie w wyniku takiej transakcji odpowiedniej kwoty premii.

Terminowe transakcje walutowe

2011-12-27T08:55:00.000-08:00

Terminowe transakcje walutowe

Ryzyko walutowe pojawia się zawsze wtedy, gdy w grę wchodzą rozliczenia w walucie innej niż krajowa. Niebezpieczeństwo stanowią zmiany kursów walutowych, mogące powodować utratę wartości aktywów w walucie słabnącej lub wzrost wartości zobowiązań i w konsekwencji straty, gdy waluta, w której wyrażone są nasze długi wzmacnia się.
Zarządzanie ryzykiem walutowym, a konkretnie ograniczanie go staje się więc koniecznością każdego przedsiębiorcy handlującego z zagranicą, choć i osoby, które zaciągnęły bardzo popularne ostatnio w kraju kredyty w obcych walutach powinny rozważyć zabezpieczenie się przed niekorzystnym kształtowaniem kursów walutowych.
Instrumentem bardzo skutecznym i często wykorzystywanym do zabezpieczania się przed niekorzystnymi zmianami kursów są terminowe transakcje walutowe zwane forward, zawierane z bankami. Taka transakcja jest umową między bankiem a klientem dotyczącą wymiany jednej waluty na inną w określonym momencie w przyszłości, po kursie ustalonym już w dniu dzisiejszym. Kupując na przykład dolary w terminie za trzy miesiące zobowiązuję się dostarczyć odpowiednią ilość złotówek bankowi za trzy miesiące, za co bank przekaże mi żądaną kwotę w dolarach.
Przykładowo, spodziewając się otrzymania sporej ilości dolarów za trzy miesiące i bojąc się, że waluta ta straci na wartości, zawieram z bankiem transakcję forward polegającą na sprzedaży dolarów z dostawą właśnie za trzy miesiące. Gdy dziś kurs dolara wynosi 4,15 PLN, a kurs terminowy, oferowany przez bank, to 4,25 PLN, sprzedając 100 tys. dolarów, otrzymam za trzy miesiące do banku 425 tys. złotych. Jeśli notowania dolara naprawdę osłabną i za trzy miesiące będzie on kosztował np. już tylko 4 PLN, okaże się, że transakcja pozwoliła mi osiągnąć zysk w wysokości 25 tys. złotych, bo nie zabezpieczając się, ze sprzedaży otrzymanych dolarów otrzymałbym tylko 400 tys. złotych. Gdyby jednak okazało się, że dolar podrożał do np. 4,45 PLN, poniosę stratę w wysokości 20 tys. złotych, bo wyjdzie na to, że sprzedałem dolary taniej niż mogłem. Taka jest jednak cena bezpieczeństwa.

Parametry transakcji Ceną transakcji jest tzw. kurs terminowy ustalany przez bank na bazie aktualnego kursu na rynku kasowym (spot) powiększonego o tzw. punkty terminowe będące wynikiem różnicy między oprocentowaniem depozytów dla walut wchodzących w skład kontraktu. W przypadku ustalania kursu terminowego wyrażonego w złotówkach, punkty terminowe dodaje się do kursu natychmiastowego, co wynika z wysokości polskich stóp procentowych, wyższych niż dla walut, dla których transakcje typu forward są zazwyczaj zawierane.
Terminowe transakcje walutowe dokonywane są zasadniczo z datą dostawy od 3 dni do 12 miesięcy, istnieje jednak w części banków możliwość zawarcia transakcji na dłuższe terminy w drodze indywidualnych negocjacji. Kurs wymiany również do pewnego stopnia podlega negocjacjom, oczywiście większe szanse na uzyskanie lepszych warunków ma się dysponując zasobnym portfelem. Często banki wymagają pewnej minimalnej kwoty transakcji, mogącej stanowić podstawę negocjacji. Jest to zazwyczaj 50 tys. dolarów.
Przed pierwszą transakcją konieczne jest podpisanie z departamentem skarbu banku odpowiedniej umowy o zawieraniu oraz rozliczaniu terminowych transakcji walutowych. Później zawierać transakcje można już bezpośrednio kontaktując się z dealerem np. telefonicznie. Z nim ustala się parametry transakcji i ewentualnie negocjuje cenę. Konieczne jest też ustanowienie zabezpieczenia, zazwyczaj w postaci oprocentowanego depozytu złotówkowego, wartościowo odpowiadającego kilku do kilkunastu procentom całej transakcji.
Realizacja transakcji polega na dostawie zgodnych z umową kwot wymienianych walut. Możliwe jest zerwanie transakcji lub jej wcześniejsza realizacja, szczegółowo reguluje to konkretna umowa z bankiem, jednak opłata manipulacyjna, a i cena wcześniejszego zamknięcia transakcji powodują nieopłacalność naruszania pierwotnych warunków kontraktu.

Non-Deliverable Forward Rzeczywista dostawa waluty w momencie wygaśnięcia kontraktu forward oznacza, że trzeba dysponować całą kwotą transakcji. Inaczej jest w przypadku kontraktów typu Non-Deliverable Forward, czyli forward bez dostawy. Różnica polega na tym, że tutaj w końcowej dacie kontraktu wymienia się tylko różnicę pomiędzy aktualnym wtedy kursem spot a kursem terminowym ustalonym wcześniej, w momencie zawierania transakcji. Gdy kupiłem walutę w transakcji NDF USD/PLN 3M trzy miesiące temu, a dziś przypada termin dostawy i kurs dolara jest wyższy niż ten ustalony w warunkach transakcji, bank wypłaci mi kwotę wynikającą z różnicy kursowej i wartości transakcji. Gdy natomiast kurs dzisiejszy okaże się niższy niż zakładany w transakcji terminowej, poniosę stratę, bo będę różnicę musiał pokryć z własnej kieszeni.
Zasada działania Non-Deliverable Forward nie różni się więc znacząco od giełdowych kontraktów futures, tyle, że NDF nie są standaryzowane, warunki transakcji ustalane są w drodze negocjacji i nie występuje ani izba rozliczeniowa ani mechanizm uzupełniania depozytów. Może się jednak zdarzyć, że dealer po gwałtownym ruchu na rynku walutowym zadzwoni do nas abyśmy powiększyli zabezpieczenie transakcji, chcąc zniwelować ryzyko niewywiązania się przez nas z kontraktu, jest to jednak sprawa indywidualnej wiarygodności klienta banku. Brak standaryzacji z kolei oznacza, że możemy w każdej chwili zawrzeć transakcję na praktycznie dowolny moment w przyszłości, podczas gdy futures zapadają w ściśle określonych dniach. Taka sztywność w połączeniu z brakiem płynności nie przysparza popularności futures walutowym, wobec czego rozsądnym jest zwrócenie się w kierunku bankowych terminowych instrumentów walutowych.

Kontrakty terminowe

2011-12-27T08:47:00.000-08:00

Kontrakty terminowe na GPW

Jednym z instrumentów notowanych na GPW, który spotyka się z coraz większym zainteresowaniem inwestorów, a zwłaszcza drobnych inwestorów indywidualnych są kontrakty terminowe. Na giełdzie są notowane obecnie 3 typy kontraktów. Są to:

kontrakty indeksowe na indeksy WIG20, MIDWIG i TECHWIG
kontrakty na akcje
kontrakty na waluty EURO i USD

Kontrakty mogą być bardzo wygodnym instrumentem inwestycyjnym, gdyż przy zaangażowaniu stosunkowo niewielkiej kwoty posiadając pozycję na kontrakcie uzyskujemy dosyć wysokie zmiany wartości naszego portfela inwestycyjnego dzięki wykorzystaniu efektu dźwigni finansowej. Może to wydatnie zwiększyć nasze zyski, ale również przyczynić się do poniesienia dotkliwych strat w przypadku, gdyby sytuacja rozwijała się nie po naszej myśli. Dlatego kontrakty terminowe są instrumentem, który bardzo dobrze nadaje się do spekulowania, gdyż niewielka zmiana wartości instrumentu bazowego powoduje o wiele większą zmianę wartości kontraktu. Kontrakty terminowe są również instrumentami, które możemy wykorzystać do zabezpieczenia posiadanych aktywów finansowych przed spadkiem ich wartości. Kontrakty indeksowe
Kontrakty na indeksy konstruowane są w następujący sposób: wartość indeksu pomnożona jest przez 10 zł, a wynik stanowi wartość kontraktu, od której później liczony jest depozyt zabezpieczający. Kontrakty tego typu zostały wprowadzone jako pierwsze na naszą giełdę i cieszą się dużą popularnością, zwłaszcza kontrakt na WIG20. Dzieje się tak, ponieważ łatwiej przewidzieć jest zmianę całego indeksu niż pojedynczej akcji. Inwestor przewidujący wzrost indeksu kupi kontrakt, gdyż jeżeli wzrost faktycznie nastąpi to zrealizuje on zysk wynikający z wyższej wartości kontraktu w dniu wykonania niż w chwili, w której go nabył. Inwestor przewidujący spadek indeksu sprzeda kontrakt i jeżeli w chwili wykonania indeks rzeczywiście będzie posiadał niższą wartość to zrealizuje on zysk w wysokości różnicy pomiędzy niższą wartością kontraktu w chwili wykonania a wyższą wartością kontraktu w momencie jego sprzedaży. Jeżeli inwestorzy pomylą się w swoich przewidywaniach, co do przyszłej wartości kontraktu i kupią kontrakt podczas gdy indeks spadnie po dokonanej przez nich transakcji lub sprzedadzą kontrakt, a indeks wzrośnie, wtedy ponoszą stratę w wysokości różnicy pomiędzy wartością indeksu w chwili zakupu (sprzedaży) kontraktu a jego wartością w momencie wykonania kontraktu.

Kontrakty akcyjne Na GPW notowane są również kontrakty na akcje największych i najpłynniejszych spółek. Są to kontrakty na: 500 akcji TP S.A., KGHM lub PKN, 300 akcji Elektrimu, 200 akcji Agory, 100 akcji PEKAO, BRE lub Prokomu oraz na 50 akcji BPH PBK. Zasada działania kontraktów akcyjnych jest analogiczna jak w przypadku kontraktów indeksowych. Zawierający kontrakt umawia się na kupno (pozycja długa na kontrakcie) lub sprzedaż (pozycja krótka na kontrakcie) określonej liczby akcji wchodzących w skład danego kontraktu w określonym terminie w przyszłości.Inwestor nie jest jednak zobowiązany w dniu wykonania dostarczyć lub zakupić określoną ilość akcji, lecz wszelkie różnice między ceną, po jakiej kupił (sprzedał) kontrakt a ceną wykonania rozliczane są gotówkowo.
Kontrakty terminowe na akcje mogą być bardzo wygodnym instrumentem inwestycyjnym, ponieważ inwestor zamiast kupować, np. 100 akcji PEKAO może kupić kontrakt na te 100 akcji. Zmniejsza to wydatnie zaangażowanie kapitału w inwestycję. Zakładając np., że kurs PEKAO wynosi 100 zł, a depozyt zabezpieczający na kontrakt 10% jego wartości, inwestor chcąc kupić 100 akcji PEKAO musiałby zapłacić 10 000 zł, może on również uzyskać te same skutki w przypadku zmiany kursu tych akcji, jeżeli zamiast ich kupna nabędzie kontrakt na tę samą liczbę akcji. W przypadku nabycia kontraktu jego zaangażowanie kapitału w tę inwestycję wyniesie jednak tylko 10% z 10 000 zł czyli 1000 zł. Inwestor nabywający kontrakt korzysta zatem z efektu dźwigni finansowej, ponieważ zmiana kursu akcji np. o 1% powoduje, że w przypadku gdy posiadamy akcje to zmiana wartości naszego portfela wynosi 100 zł co stanowi właśnie 1% wartości owego portfela, natomiast w przypadku nabycia kontraktu ta sama zmiana stanowi 100/1000=10% wartości naszego portfela.
Korzystając z kontraktów akcyjnych, można w bardzo prosty i skuteczny sposób zabezpieczyć się przed stratami wynikającymi ze spadku cen akcji, których pakiet posiadamy. Załóżmy, że posiadamy 1000 akcji PEKAO. Kosztują one po 100 zł za akcję, co daje nam wartość naszego portfela 100 000 zł. Jeżeli teraz kurs PEKAO spadnie do 90 zł za akcję to wartość naszego portfela zmniejszy się do 90 000 zł, oznacza to, że stracimy 10 000 zł, czyli 10% wartości naszego portfela. Jeżeli jednak wcześniej przewidzimy ten spadek, a nie chcemy pozbywać się naszych akcji to możemy sprzedać 10 kontraktów na PEKAO, co będzie równoznaczne sprzedaży w określonym terminie w przyszłości 1000 akcji. W obecnej sytuacji nasz portfel składa się z 1000 akcji PEKAO oraz sprzedanych 10 kontraktów, które w sumie także opiewają na 1000 akcji. W tym przypadku, jeżeli ceny akcji spadną o 10 zł to tracimy na naszych akcjach 10 000 zł, ale jednocześnie zyskujemy na sprzedanych kontraktach, ponieważ ich kurs powinien spaść także o ok. 10 zł, co da nam zysk na kontraktach 10 000 zł, a więc wartość naszego portfela pozostanie stała. Dla tych 10 sprzedanych przez nas kontraktów jesteśmy zobowiązani wnieść depozyt zabezpieczający. Jednak może on zostać wniesiony w akcjach, czyli my możemy wykorzystać do tego nasz pakiet akcji PEKAO, który chcemy zabezpieczyć przed spadkiem kursu. Ponosimy więc tylko niewielkie w stosunku do wartości naszego portfela koszty transakcji na kontraktach.
Kontrakty walutowe
Znajdujące się w obrocie na GPW kontrakty na waluty EURO i USD opiewają odpowiednio na 10 000 euro i 10 000 $. W przypadku tych kontraktów gracz giełdowy może również nastawić się na spekulację przewidując wzrost, czy też spadek kursu waluty, ale można je wykorzystać także do zabezpieczenia posiadanych aktywów w walucie obcej w przypadku przewidywań spadku jej kursu.
Spekulacja na kontraktach walutowych polega na zakupie (sprzedaży) kontraktu w oczekiwaniu, że w chwili wykonania kontraktu kurs waluty, na którą został zawarty kontrakt będzie wyższy (niższy) niż w momencie zawarcia kontraktu. W dniu wykonania za kurs rozliczenia kontraktu przyjmuje się kurs z tego dnia ustalony na fixingu NBP. Jeżeli zajdzie sytuacja odwrotna, czyli kurs waluty podąży w przeciwną stronę niż przewidywał inwestor, zanotuje on wtedy stratę.
Wykorzystując kontrakty walutowe można również zabezpieczyć posiadaną gotówkę lub lokatę w walutach obcych przed utratą wartości wynikającą ze spadku kursu tej waluty w stosunku do złotówki. Robi się to analogicznie jak zabezpieczanie wartości portfela akcji. Załóżmy, że posiadamy lokatę w wysokości 10 000 euro, jednak przewidujemy, że może nastąpić spadek kursu euro, który może sprawić, iż mimo odsetek z lokaty na całej inwestycji stracimy. Aby uniknąć takiej sytuacji należy sprzedać jeden kontrakt na EURO. Przy założeniach, że kurs początkowy euro wynosi 3,90, a kurs euro jaki przewidujemy na moment zakończenia lokaty to 3,50, będzie to wyglądać następująco:

Jeśli nie zabezpieczamy się przed spadkiem kursu, w momencie zakończenia lokaty otrzymujemy z banku 10 000 * 3,5 = 35 000 zł plus niewielkie odsetki od lokaty walutowej, podczas gdy wpłaciliśmy 10 000 * 3,9 = 39 000 zł. Mimo oprocentowania lokaty na całej inwestycji zanotowaliśmy stratę.
Zabezpieczamy się w przewidywaniu niekorzystnej dla nas zmiany kursu euro sprzedając kontrakt, którego wykonanie następuje w dniu zakończenia lokaty. Tracąc na kwocie bazowej lokaty 39 000 - 35 000 zł = 4 000 zł, tę samą kwotę zyskujemy na spadku wartości kontraktu, który sprzedaliśmy po cenie wyższej niż w chwili jego wykonania. Oznacza to, że kwota bazowa naszej lokaty nie zmieniła się i jeszcze otrzymaliśmy odsetki od lokaty, a więc dzięki zabezpieczeniu udało nam się "uratować" niewielki zysk.

Jak widać zabezpieczenie kontraktem aktywów posiadanych w walucie może być szczególnie wskazane w przypadku, gdy zdecydowaliśmy się na lokatę walutową licząc na wzrost jej kursu, ale w trakcie trwania inwestycji okazało się, że sytuacja zaczyna się układać przeciwnie do naszych oczekiwań. Oczywiście, aby zawrzeć kontrakt musimy wnieść depozyt, ale tych pieniędzy nie tracimy, gdyż są one nam zwracane z chwilą wykonania kontraktu.

Jak zacząć? Aby zacząć inwestować w kontrakty futures należy w swoim biurze maklerskim otworzyć rachunek umożliwiający inwestowanie w instrumenty pochodne. Każda osoba otwierająca taki rachunek uzyskuje indywidualny Numer Identyfikacji Klienta nadawany przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. Na podstawie którego rozliczane są wszystkie zawarte przez nią transakcje na rynku terminowym.
Transakcje dokonywane na kontraktach terminowych rozliczane są codziennie. Wygląda to tak, że do depozytu, który wniósł inwestor codziennie po zakończeniu sesji dopisywane są zyski a odpisywane straty, które poniósł on na zawartym kontrakcje. Jeżeli po tych operacjach okaże się, że wartość depozytu zabezpieczającego spadła poniżej minimalnego wymaganego poziomu, inwestor zostaje wezwany przez swoje biuro maklerskie do uzupełnienia depozytu. W przypadku gdyby tego nie zrobił w wyznaczonym terminie, jego pozycje w kontraktach zostaną zamknięte przez biuro maklerskie na następnej sesji.. Depozyt zabezpieczający jest ustalony właśnie po to, aby zagwarantować wykonanie kontraktu, bez niego mogłoby się okazać, że z powodu dużych niekorzystnych dla inwestora zmian wartości kontraktu nie jest on w stanie pokryć swojej straty z nietrafionej inwestycji.
Środki zgromadzone na rachunku jako depozyt są w niektórych biurach maklerskich oprocentowane. Depozyt można również wnosić w obligacjach i akcjach wyznaczonych spółek, wtedy tylko określony procent aktualnej ceny tych akcji zaliczany jest nam na poczet depozytu. Oznacza to, że w depozyt musimy złożyć akcje o wartości większej niż przypadku gdybyśmy zdecydowali pokryć go gotówką. Procent wartości akcji, który zaliczany jest nam na poczet depozytu ustalany jest indywidualnie dla każdej z wyznaczonych akcji.

Lokaty i rachunki oszczędnościowe

2011-12-27T08:39:00.000-08:00

Lokaty i rachunki oszczędnościowe Sposobów na oszczędzanie i pomnażanie pieniędzy jest wiele, m. in. inwestowanie w nieruchomości, w złoto, w dzieła sztuki. Dużym zainteresowanie cieszą się fundusze inwestycyjne, kuszące wizją wysokich zysków, ale także standardowe lokaty bankowe, których największą zaletą jest pewność i gwarancja bezpieczeństwa. Z tego względu – w obliczu kryzysu ekonomicznego – zyskują coraz większą popularność.
Przyczynia się tego również wzrastająca atrakcyjność oferty bankowej. Banki wprost prześcigają się w pomysłach i sposobach na przyciągnięcie Klientów(wszak powierzone depozyty, czyli środki z lokat, przeznaczają na udzielanie kredytów , proponując coraz to ciekawsze i bardziej opłacalne produkty depozytowe.
Podpisując umowę zwykłej lokaty terminowej, określamy, na jak długo „zamrażamy” konkretną kwotę pieniędzy – po tym okresie znów będą one do naszej dyspozycji, powiększone o naliczone odsetek. Jeżeli chcemy wcześniej dysponować pomnożonymi środkami, możemy otworzyć rachunek lokaty rentierskiej – wówczas co jakiś czas (określony w warunkach umowy), odsetki z lokaty będą przekazywane na wskazany przez nas rachunek bankowy. Niektóre banki oferują także lokaty z możliwością wypłat środków w okresie umownym (zazwyczaj ilość i wysokość wypłat jest sprecyzowana, np. nie więcej niż dwie w miesiącu; wypłaty nie mogą spowodować przekroczenia tzw. salda minimalnego, czyli kwoty minimalnej, która musi pozostać na rachunku lokaty).
Alternatywną propozycję stanowią lokaty progresywne, czyli z możliwością dopłat do ulokowanej początkowo kwoty (ich ilość i wysokość i w tym wypadku bywa precyzowana przez bank). Co istotne – oprocentowanie środków wzrasta wraz ze wzrostem środków zgromadzonych na rachunku lokaty.
Innym rodzajem lokaty jest lokata dynamiczna, która zakłada możliwość wycofania środków przed końcem trwania okresu umownego bez ryzyka utraty odsetek (są naliczane proporcjonalnie do rzeczywistego czasu utrzymywania środków pieniężnych na lokacie). W przypadku pozostałych lokat niedotrzymanie okresu umownego wiąże się ze zwrotem kapitału bez odsetek lub z naliczeniem ich w mniejszej wysokości.
Możliwość wysokich zysków dają lokaty negocjowane, które można założyć od pewnej (wyższej, niż standardowo, kwoty), na okres od jednego dnia do jednego roku. Oprocentowanie takiej lokaty jest ustalane przez Departament Skarbu w oparciu o stawki na rynku międzybankowym.
W ofercie niektórych banków co jakiś czas pojawiają się także tzw. lokaty subskrybowane, zazwyczaj powiązane z jakimś konkursem z bardzo atrakcyjną nagrodą, poprzedzone okresem subskrypcji, czyli zapisów na lokatę w ściśle określonym terminie. W tym okresie środki pieniężne nie są jeszcze oprocentowane (odsetki są naliczane począwszy od jednego, wspólnego dla wszystkich, którzy się zapisali, dnia; aż do końca trwania okresu umownego).
Atrakcyjnym produktem depozytowym jest również połączenie lokaty z funduszem (np. Pakiet „Zyskowny duet” w Lukas Banku), gdzie część środków pieniężnych oprocentowana jest na warunkach lokaty, a część – inwestowana w funduszu.
Inną alternatywę stanowią rachunki oszczędnościowe, gwarantujące oprocentowanie zbliżone do lokaty (wzrastające współmiernie do wzrostu kapitału zgromadzonego na rachunku) i swobodę korzystania (czyli wpłaty i wypłaty) jak w przypadku zwykłego ROR-u (rachunku rozliczeniowo-oszczędnościowego); zwykle jednak opłaty za dyspozycje zlecane z takiego rachunku są wyższe, co również ma „zachęcać” do oszczędzania.