Groen Vingers

Kanniedood / Bontaalwyn

2012-01-31T14:00:00.000+02:00

Aloe variegata

Iewers op 'n grondpad het jy al verby 'n Kanniedood / Bontaalwyn gery. Hulle is klein aalwyne, word net so 250 mm hoog, maar is baie gehard.

Die aalwyntjie met wit gespikkelde blare hou van grond wat goed dreineer en moet min water kry.

Die plant blom in die winter en in die lente.

Longkruid

2012-01-23T11:45:00.001+02:00

Marrubium vulgare

Longkruid is normaalweg sowat 40 cm hoog, maar dit kan omringende plante begin toerank as dit nie gereeld gesnoei word nie.

Kweek dit van 'n steggie af.

Sorg dat jy die blomme verwyder voor dit saad skiet.

Vlieë

2012-01-16T14:46:00.000+02:00

Stink Afrikaners hou vlieë weg. Plant 'n paar rye daarvan afwisselend in jou groentetuin.

Mielies

2012-01-09T10:48:00.001+02:00

Zea mays

Mielies moet in die somer gesaai word. Sorg dat die plante wyd uitmekaar staan. Mielies moet in vol son in diep, vrugbare grond staan.

Gee die plante 'n toediening van 30 g KAN elke meter wanneer dit kniehoogte staan. Erd dit op na die toediening en sorg dat daar altyd 'n deklaag is.

Die koppe is gereed om gepluk te word wanneer dit uitgeswel, maar nog melkerig is as jy dit breek. Die baard is dan gewoonlik al droog en dood. Dit neem sowat 3 maande.

Maak tuin met Keith Kirsten

2012-01-03T12:40:00.000+02:00

Die derde uitgawe van hierdie uiters gewilde boek is ten volle hersien. Dit bly steeds ’n praktiese geïllustreerde gids vir sowel amateur- as bedrewe tuiniers, maar dit is opgedateer om nuwe plantsoorte, wat in Suider-Afrikaanse tuine sal floreer, in te sluit.

Die meerderheid van die boek bestaan uit plantlyste met meer as 2 000 plante (bome, struike, meerjariges, klimplante en so meer). Elke plant is voorsien van ’n kort beskrywing met nuttige simbole wat die tuinier inlig oor die plant se groeiwyse en spesifieke kweekvereistes. Uitgesoekte inheemse plante en plaaslik gekweekte hibriede is, waar prakties moontlik, ingesluit, aangesien hierdie plante goed by plaaslike klimaatstoestande aangepas is en dus meer waterslim as ander eksotiese alternatiewe is.

’n Kort inleiding bespreek tuinbeplanning, -ontwerp en -instandhouding en hoe om van plae en siektes ontslae te raak. Die boek sluit af met ’n nuttige plantlys waar plante volgens hul geskiktheid vir spesifieke groeitoestande of gebruike gegroepeer is, byvoorbeeld plante wat goed in houers sal aard of plante wat gekweek word om snyblomme te lewer.

Keith Kirsten, bes moontlik Suid-Afrika se voorste tuinboukundige, is nasionaal en internasionaal bekend vir sy kundigheid, verwerf deur meer as 30 jaar se ondervinding in die bedryf.

Keith is entoesiasties, energiek en innemend en het deur sy talle boeke, tuinmaakrubrieke, radio- en televisieverskynings, praatjies, tuintoere en kursusse ’n groot bydrae gelewer tot die gewildheid van tuinmaak in Suid-Afrika. Hy is die eienaar en besturende direkteur van Keith Kirsten Horticulture International (KKHI), wat spesialiseer in die bevordering van tuinmaak en tuinplante wat plaaslik sowel as oorsee verkry word. Hy is toenemend betrokke in grootskaalse tuinboukundige projekte, soos die onlangse opknapping van die Delaire-wynlandgoed. As ’n selfverklaarde Afro-optimis wat die ‘Trots Suid-Afrikaans’-veldtog ondersteun, wend hy ook sy talente ten bate van liefdadigheid en omgewingsorganisasies, soos Food and Trees for Africa en die Green Trust, aan.

Hierdie boek is nou vir die heel eerste keer in Afrikaans beskikbaar.

Koop / Buy Maak Tuin saam met Keith Kirsten >>

Also available in English

Waaieraalwyn / Tongaalwyn

2011-12-26T10:39:00.000+02:00

Aloe plicatilis Die kenmerke van dié aalwyn vind neerslag in die twee name vir die plant. Die blare sit in lae, net soos 'n waaier. Die blare is ook gerond en lyk soos 'n tong. Die waaieraalwyn word tot 2,5 meter hoogwaar dit natuurlik voorkom in die berge van die Suidwes-Kaap. Dit blom in die lente.

(foto Hedwig Storch)

Koorskruid

2011-12-19T11:48:00.000+02:00

Tanacetum parthenium

Saai koorskruid in die lente of kry 'n opslagplant of steggie. Dit groei in meeste grondsoorte, solank dit in die son staan.

Koorskruid word omtrent 50 cm hoog en dra klein wit en geel blommetjies.

Sny die plant terug na blomtyd.

(foto H. Zell)

Beskerm groente met kruie

2011-12-12T14:28:00.000+02:00

Die volgende kruie kan tussen groente gekweek word om dit te beskerm teen siektes en plae:

Gousblomme

Roosmaryn

Salie

Tiemie

Wilde als

Groenboontjies verdryf ook sekere siektes en plae.

Spinasie

2011-12-05T14:12:00.000+02:00

Spinacia oleracea

Spinasie moet in vrugbare grond geplant word. Die area moet ons skoon gehou word van onkruid.

Voor die saad gesaai word kan jy 60 g 2:3:2 per vierkante meter by die grond inwerk. Dit is beter om spinasie direk te saai. Dit hou nie daarvan om oorgeplant te word nie. 'n Maand nadat dit gesaai is werk jy 'n byvoeding van 30 g per meter in. Kompos of mis op die stadium sal ook goed wees.

Gee spinasie baie water indien dit warm en droog is.

Gewoonlik kan jy spinasie reeds vanaf 7 weke oes. Pluk net 'n paar blare op 'n slag, dit lewer uiteindelik 'n groter oes. Wanneer die blomstele verskyn kan jy die plante uittrek.

Wat kan ek plant?

2011-11-28T11:53:00.000+02:00

Uiteindelik! ’n Tuinboek met eietydse plante vir eietydse tuiniers – nog ’n treffer deur twee van Suid-Afrika se bekendse tuinkenners, Anna Celliers en Tanya Visser.

Wat kan ek plant? is propvol ontspanne leesstof met eenvoudige plantbeskrywings, nuttige kweekgebooie, goeie wenke en die jongste tuinmaaktendense sodat entoesiastiese tuiniers die meeste plesier uit tuinmaak kan kry en hul tuine nuwe lewe kan gee.

Die plante in die boek is sorgvuldig gekies om die topverkopers onder die moderne hibriede in te sluit, asook heelwat van die ‘outydse’ plante waaruit hulle geweek is – plante wat mense wêreldwyd al jare lank inspireer en die harte van ervare én groentjietuiniers warm sal laat klop. Al die plante is vrylik beskikbaar en is juis gekies vanwee hulle veeldoeligheid en kweekgemak – dis plante waarop jy maar kan staatmaak.

As jy met Wat kan ek plant? in die hand staan, het jy die kits-antwoord op hierdie eeue-oue vraag. In plaas van wroeg oor plantkeuses kan jy dit geniet om weer eens kennis te maak met ou plantvriende, maar ook om die jongste plantvrystellings in die tuinmaakwêreld te ontmoet – daar’s altyd iets nuuts om te plant!

Wat kan ek plant? is Anna and Tanya se tweede boek. Hulle eerste boek, Tuinmaak met eiegoed, was binne enkele weke ’n blitsverkoper.

Koop / Buy Wat kan ek plant? >>

Bitteraalwyn / Bergaalwyn / Kransaalwyn

2011-11-21T11:55:00.000+02:00

Aloe ferox

Hierdie is seker die bekendste van Suidelke Afrika se aalwyne. Die bergaalwyn staan in die Wes-Kaap, Kwazulu-Natal en Lesotho.

Die plant het een stam bedek met blare op die hoogste punt. Die ouer blare is onder die nuwes, dit verlep en val af met ouderdom.

Die plant is gehard, sal omtrent enige plek groei, maar verkies om in die son te staan. Die oranjekleurige blomme kan enige tyd van die jaar verskyn, dit hang af van die plant se posisie en die klimaat van die omgewing.

Aalwynsap word van die bergaalwyn verkry.

Die foto is in Worcester se botaniese tuin geneem deur Andrew Massyn.

Skotse gousblom

2011-11-14T11:39:00.001+02:00

Calendula officinalis

Die saad van die Skotse gousblom ontkiem gou. Die beste tyd om dit te saai is van herfs tot winter, maar indien jy in 'n matige deel van Suid-Afrika woon sal dit dwarsdeur die jaar groei. Die plant is net 'n eenjarige.

Die grond moet ryk wees en goed dreineer. Die blomme moet ook in die son staan en baie water kry indien dit warm is.

Die plante word tot 50 cm hoog. Dit is bros en met fyn haartjies bedek. Die blomme wissel tussen geel en oranje.

(foto H. Zell)

Rabarber

2011-11-07T14:17:00.000+02:00

Rheum rhaponticum

Rabarber sal in meeste grondsoorte groei. Dit benodig net kompos en goeie dreinering. Dit het baie water nodig tydens warm weer.

Die plante moet redelik vêr van mekaar staan. So 75 cm.

Die stele, die eetbare deel van die plant, word afgebreek deur dit te draai.

Juweelaalwyn

2011-10-31T13:44:00.000+02:00

Aloe distans

Die juweelaalwyn word hoofsaaklik kuslangs gevind. Van die Suidwes-Kaap in 'n westelike rigting om tot by Saldanha.

Die plant word 1 meter hoog en het treffende blomme. Dit het min water nodig en sal in swak grond groei, solank dit in 'n lekker sonnige kol staan.

Wanneer om eenjarige plante te kweek

2011-10-24T08:24:00.000+02:00

In areas soos die Wes-Kaap, met sy winterreënval, matige winters en warm somers, moet winterblommend eenjarige plante in die herfs gesaai word. Saad kan in bakke gesaai word en die saailinge kan later in die tuin uitgeplant word, of dit kan direk in die tuinbeddings gesaai word.

Indien daar nie genoeg reënval is nie, moet die saailinge gedurende die winter en vroeë lente goed benat word.

In die Wes-Kaap is dit beter om die somerblommend eenjarige plante in die lente te saai.

Van die winterblommend eenjarige plante kan Oncosiphon spesies en Arctotis venusta se blomme die kwaai warmte van die Kaapse somerson weerstaan. Hulle kan of in die herfs, of in die lente gesaai word.

Waar die winters baie koud en die somers matig is, kan die winterblommend eenjarige plante, met die ander somerblommend eenjarige plante, in die lente gesaai word.

Die meeste van die eenjarige plante sal baie gou na saai ontkiem, sommige van hulle op die derde dag, die meeste van hulle binne die eerste week.

Malva

2011-10-17T17:17:00.000+02:00

Pelargonium

Malvas word naklik van steggies gekweek. Gebruik suiers met wortels wat uitgroei. Verwyder dit versigtig en plant in goeie grond.

Malvas verkies 'n sonnige staanplek en grond wat goed dreineer. Gee baie water tot die plant gevestig is.

Daar is een- en meerjarige plante beskikbaar. Meeste soorte is inheems. DIt draai mooi blomme en gee 'n heerlike reuk aan die area waar dit groei.

(foto Kurt Stüber)

Radyse

2011-10-10T08:04:00.000+02:00

Raphanus sativus

Indien jy wil groente kweek is radyse die groente om mee te begin. Die groei die maklikste van alle groentesoorte.

Die belangrikste om te onthou van radyse is dat dit koel gehou moet word in baie warm weer, anders raak dit veselrig.

Radyse groei omtrent in enige grond, maar sal floreer in grond wat met mis of kompos verryk is. Saai die saad in vlak voortjies.

3 tot 5 weke nadat die saad gesaai is, kan jy begin oes.

Omgewingsvriendelike insekwerende sproei

2011-10-03T08:10:00.000+02:00

aweruit
kakiebos
wilde als
wurmkruid
250 ml waspoeier
125 ml minerale terpentyn
1 liter as (verbrand koerante en tuinafval)

Kap gelyke hoeveelhede van die kruie fyn en bedek met kookwater. Week vir ten minste 1 uur.

Syg die kruiewater deur en meng 5 liter daarvan met die waspoeier, terpentyn en as.

Behandel jou plante een keer per week en na reenbuie.

Slymstok / Kamiemie

2011-09-30T11:46:00.000+02:00

Albuca altissima

Die kamiemie (of slymstok) is ’n bolplant wat inheems is in die Suidwes-Kaap. Dit word tot 1 meter hoog en dra wit blomme met groen strepe in die winter. Die blomme word in trosse bokant die blare gedra. Die blomme is ongewoon, met drie blomblare staan vorentoe en vorm ’n buis, terwyl nog drie die buis omring.

’n Ander Albuca-spesie lyk baie soos die kamiemie, behalwe dat dit 1,5 meter hoog word.

Gevestigde plante is met min tevrede. Al wat hulle soek is ’n sonnige hoekie in die tuin.

Marjolein

2011-09-26T11:23:00.000+02:00

Origanum majorana

Marjolein is ’n meerjarige plant wat in die lente gesaai word. ’n Vinniger manier om dit te kweek is deur wortelverdeling.

Plant dit in die son in grond wat goed dreineer. Indien jou plant te min son kry, kan dit maklik donsskimmel optel.

Soetmarjolein word tot 30 cm hoog. Dit is ’n mooi struikie met ’n soet geur wat piwnkwit blomme dra. Sny gereeld dooie hout en stingels af om groei te stimuleer.

(foto: Forest & Kim Starr)

Hoe om saad te saai

2011-09-19T10:01:00.000+02:00

Saad kan in bakke of beddings gesaai word en later uitgeplant word, of direk waar die plant benodig word. Dit is beter om saad in bakke of ander geskikte houers te saai omdat jy dan kan sorg vir the beste toestande vir optimum ontkieming.

'n Geskikte houer in sterk, nie vlakker as 100mm nie, met genoeg dreineringsgate. ’n Mengsel van twee dele skoon sand, een deel leemgrond en een deel goed verrotte kompos is geskik. Dit hoef nie gesif te word nie, maar groot kluite, klippe, stukke bas, ens. moet verwyder word. Die grondmengsel moet maklik dreineer. Indien nodig kan ekstra sand bygevoeg word.

Maak die bakke driekwart vol en stamp die bodem ’n paar keer liggies teen ’n ferm oppervlak om die grond te laat insak. Maak liggies gelyk met ’n stuk hout. Toets die dreinering deur die grond deurnat te maak. Die water behoort vinnig te dreineer om die grond oral ewe klam te laat.

Die saad kan in vlak rytjies gesaai word of eweredig oor die hele oppervlakte gestrooi word. Moenie te dig saai nie want saailinge wat verdruk word kry makliker siektes. Bedek die saad met ’n lagie fyn sand, fyn bas of gesifte grondmengsel, nie meer as 1 tot 1,5 keer die deursnee van die sade nie.

Plaas die bakke op ’n gelyk oppervlak waar oortollige water kan wegdreineer. Dis raadsaam om die saad te beskerm deur ’n glasplaat of glasveselplaat bo-oor te plaas, of om die bakke in ’n glashuis te hou. As die bakke in die son is moet skadu voorsien word totdat ontkieming voltooi is. Skadu-doek, koerante of sakmateriaal kan bo-oor die glasdeksel geplaas word.

Besproei die bakke met ’n fyn sagte sproeikop. Groot druppels of sterk waterdruk sal die sade uitwas en die saailinge dood. Die grondmengsel moet nooit uitdroog nie, maar te veel water is ook nadelig. Sodra die saailinge verskyn kan die bakke minder besproei word en die grond kan toegelaat word om droog te word voor die volgende besproeiing.

Sodra die eerste paar regte blare verskyn het en die saailinge groot en sterk genoeg is om te hanteer, kan hulle uitgeplant word. Verwyder hulle versigtig deur ’n klein gedeelte met grond en al uit te lig of los te sny, en maak die worteltjies saggies los. Wortelbeskadiging moet vermy word, en saailinge moet nooit uitgetrek word nie omdat dit die jong wortels beskadig. Die plantjies kan in houers of in die grond uitgeplant word en moet beskut word totdat hulle goed gevestig is.

Die grond waarin hulle uitgeplant gaan word moet vooraf goed bemes word met beenmeel of superfosfaat, sowel as genoeg kompos. Hou die plantjies klam, veral gedurende die eerste jaar. ’n Deklaag van growwe plantmateriaal kan oor die grond gesprei word om die grondvog te behou en die wortels koel te hou.

Peerslak

2011-09-13T12:01:00.001+02:00

Die peerslak is ’n swart, slymerige wurm van so 1 cm lank. Dit eet sagte blaarweefsel tot net die geraamte oorbly.

Strooi organiese lokaas indien jy sukkel met peerslakke. Dié slakke kan ’n verwoestende plaag raak in die tuin.

Uie

2011-09-05T09:19:00.001+02:00

Uie verg geduld. Dit het ’n lang groeiseisoen en die grond moet nooit uitdroog voor die uie reg is nie.

Gewone uie groei in enige grond, behalwe kleigrond. Maak net seker dit word vlak gesaai en dat hulle koel toestande sal hê die eerste paar maande. Om ’n goeie oes te verseker kan jy mis en kompos bywerk.

Gee die plante geleidelik minder water wanneer die bolle goed ontwikkel is. Jy kan die lowwe na die een kant toe buig om die bolle vinniger te laat droog word.

Tuinmaak met eiegoed

2011-08-29T11:48:00.013+02:00

Sukseswenke en ontwerpidees met inheemse plante

Tuinmaak met eiegoed stel jou bekend aan die jongste hibriede van die mees geliefde en nuttigste inheemse plante en gee jou wen-idees om hulle in konvensionele tuinontwerp te gebruik.

Oorsese kwekers vry immers al jarelank na ons pragtige flora, en nuwe klone van ons eie pronkplante verskyn elke jaar in die handel. Hierdie plante neem nou hulle regmatige plek in ons tuine in.

Die boek is ’n spanpoging deur twee van ons bekendste tuinpersoonlikhede, en weerspieël hulle gewilde aanbiedings en gemaklike skryfstyl. Hulle benadering is ontspanne, liewer as puristies, en hulle veroordeel nie eksotiese plante tot die dood, of predik die stiksienige navolging van bioomspesifieke aanplanting van slegs endemiese plante nie. Hulle moedig tuiniers liewer aan om hulle tuine te geniet en te eksperimenteer om die plante wat hulle regtig graag wil hê, te laat oorleef. Baie plante gedy waar mens dit die minste verwag, en juis dit is deel van die vreugde van tuinmaak.

Hierdie gedugte span wil nie hê jy moet dink dat hulle deur inheemse tuinmaak aan te moedig, bedoel dat elke eksotiese plant uit die bose is en verban moet word nie. Benewens plante wat amptelik as verbode indringers geklassifiseer is en uit elke tuin verwyder moet word, kan jy gerus al jou geliefde plante in jou tuin hou waar hulle gesellig sal leer skouers skuur met jou nuwe inheemse plante.

Tuinmaak met eiegoed is ryklik geïllustreer met pragfoto’s uit The Gardener/Die Tuinier se fotobank en elke bladsy is ’n visuele fees wat nie net inlig nie, maar ook inspireer. Met hope wenke en plantvoorstelle, is die praktiese benadering een wat by alle tuiniers sal aanklank vind.

Die boek is ook in Engels beskikbaar as Homegrown garden design - Hints and suggestions for using indigenous plants

Koop / Buy Tuinmaak met eiegoed >>

Breekhout / Natalvlamboom

2011-08-22T11:04:00.006+02:00

Alberta magna

Die breekhout is enig in sy soort. Die boom het mooi, rooi blomme wat pragtig vertoon op ’n agtergrond van die boom se donkergroen blare. Die blomme sit nog wanneer die blare afgeval het.

Die bome aard ongelukkig nie in die binneland van Suid-Afrika nie, maar floreer aan die kus en is enige aanwins vir ’n tuin, omdat dit so lank blomme dra.

Die boom word tot 13 meter hoog. Dit is ’n beskermde plant in Suid-Afrika en is inheems in Kwazulu-Natal.