GRYZEK

Kiedy pisarz zaczyna być pisarzem?

2015-02-28T23:22:00.002+01:00

Kilka razy na przestrzeni ostatnich lat byłam świadkiem pewnej zaciętej dyskusji w środowisku literackim. Temat ten zdaje się powracać co jakiś czas jak bumerang, czy to w kontaktach realnych, czy wirtualnych. O co chodzi? O skromność. A może powinnam od razu powiedzieć: o skromność fałszywą. Oto zbiera się grupka ludzi po piórze na którejś z wielu grup okołoliterackich i zaczynają się licytować, kto z nich jest mniej pisarzem. Zapewniają, że nie czują się „pisarzem” lub nie zasługują na takie miano. I tu padają argumenty: „Jestem tylko pisaczem”, „Jestem autorem”, „opowiadaczem”, „gawędziarzem”, etc. I zaczyna się licytacja. Kto da więcej... tfu! kto da MNIEJ, kto sobie bardziej ujmie, kto bardziej pogrąży poczucie własnej wartości, kto będzie bardziej zapalczywie twierdził, że wprawdzie coś tam napisał, no ale pisarzem to on nie jest i jeszcze długo nie będzie.

„Jak wydam tak ze 4 powieści, to może będę już mógł się nazwać pisarzem, ale na razie jestem tylko autorem/pisaczem/opowiadaczem/gawędziarzem/czymśtambliżejnieokreślonym”

„Nie uważam się za pisarkę. To tylko hobby”

Czytając i słysząc takie wypowiedzi, zawsze czułam niesmak, a przez głowę przelatywało mi: NIE KUPUJĘ TEGO. Zaczęłam się więc zastanawiać, jaka jest geneza tego fenomenu. Co dzieje się w głowach tych ludzi? Jakie zdarzenia, zachowania, wzorce i czynniki społeczne doprowadziły do takiego toku myślenia? Czy piekarz zapytany o zawód, też mówi, że owszem, chleb piecze, ale piekarzem to on nie jest, bo będzie nim dopiero, jak...? Czy architekt też powie, że nie jest architektem, tylko... planowaczem? Nauczyciel też czuje się nauczycielem tylko trochę, tak tylko hobbystycznie?

Kolejne pytanie nasunęło się już samo: Kiedy ktoś, kto pisze książki, zaczyna być pisarzem? W którym momencie przestaje być „pisaczem hobbystycznym”, a zaczyna być pisarzem z prawdziwego zdarzenia?

Od najmłodszych lat uczy się nas, że chwalenie się nie jest czymś dobrym. Kto nie spotkał się w szkole z określeniem „chwalipięta”? Kto z nas nie krzyczał na podwórku: „Nie przechwalaj się!”? Uczniowie, którzy osiągają najlepsze wyniki, szybko dostają łatkę kujona, co wpaja innym dzieciom, że wybijanie się ponad przeciętność też nie jest dobre. Kiedy spotykasz na ulicy koleżankę, która straciła pracę, ma do wykarmienia troje dzieci i męża pijaka, to nie opowiadasz jej, że Tobie akurat się świetnie powodzi, dostałeś podwyżkę, kupiłeś sobie nowy samochód, a w wakacje lecisz do Egiptu. Dlaczego? Bo nie chcesz, by koleżanka poczuła się gorsza. Nie chcesz jej sprawić przykrości. Odpowiadasz więc: „A u mnie też stara bida, jakoś się żyje, wiesz jak to jest”. W naszym języku funkcjonują takie cięte riposty jak: „Skromnością to on nie grzeszy”.

Takie schematy zachowań nauczyły nas, że trzeba nieustannie pomniejszać swoją wartość, by nie wyjść na chwalipiętę, by nie wprowadzać innych w zakłopotanie, by nie wybijać się przed bezpieczny szereg. Skromność z drugiej strony jest postrzegana jako coś pozytywnego i pożądanego. Ludzie świadomi swoich umiejętności, wiedzy, urody czy talentu, wywołują powszechne kpiny, lub uznaje się ich za niesympatycznych arogantów.

Wróćmy jednak do pytania, kiedy pisarz staje się pisarzem? Tu też pojawiają się we wspomnianych dyskusjach propozycje od samych „pisaczy”:

„Jak może żyć ze swoich książek”

„Jak umrze i historia uzna go za pisarza”

„Jak zajmuje się pisaniem na pełen etat”

„Jak napisał 2,3,4,7,120 książek”

„Jak ma czytelników”

„Jak ktoś kupuje jego książki”

„Jak znajdzie wydawcę”

Wszystkie te propozycje są prawdą i kompletną bzdurą jednocześnie. Po długim namyśle doszłam do jedynego możliwego wniosku: Pisarz jest pisarzem wtedy, kiedy sam uwierzy, że nim jest.

Nie wcześniej i nie później. Dlaczego mielibyśmy podważać własne umiejętności, podkopywać swoją wartość, udawać, że to, co robimy, nie ma żadnego znaczenia? Ma. Gdyby nie miało, człowiek nie dałby rady wysiedzieć kilkaset godzin na twardym krześle i pisać książkę. Gdyby nie wierzył w powodzenie tej książki, nigdy by jej nie skończył. Bo pisanie wymaga ogromnego zaangażowania, ono wsysa i wypluwa człowieka w takim stanie, że rzuciłby to cholerstwo czym prędzej w kąt, gdyby nie wierzył. A skoro tak, to dlaczego potem pomniejsza wartość swojej pracy? Tak zawzięcie, że z czasem nawet sam zaczyna wierzyć, że napisanie tej książki nie było niczym nadzwyczajnym?

Mam pytanie do autorów, którzy boją się nazwać siebie pisarzami: Skoro Ty nie wierzysz w to, że jesteś pełnoprawnym pisarzem z krwi i kości, to jak możesz tego oczekiwać od swoich czytelników?

I błagam, nie mów, że wcale nie oczekujesz. Ludzie płacą za Twoje książki, bo wiedzą, że mają wartość. A Ty o tym wiesz? Skończmy z tym zakłamaniem... Pisanie to tylko Twoje hobby, ale Twoje książki są w księgarni i liczysz przecież, że się sprzedadzą. Konsekwencja nakazuje więc założyć, że skoro Ty nie uważasz się za prawdziwego pisarza, to Twoje książki nie są pełnowartościowym produktem. Czy gdyby chirurg powiedział, że jest lekarzem tylko hobbystycznie, to chciałbyś się u niego leczyć? Gdyby murarz twierdził, że jest murarzem tylko trochę, to powierzyłbyś mu budowę swojego domu?
Fałszywa skromność ma fatalne skutki dla nas samych, bo podświadomość nie dzieli tego, co wypływa z naszych ust na prawdę i kłamstwo. Jeśli kierowani niepotrzebną skromnością wciąż powtarzamy, że nie jesteśmy nikim szczególnym, a nasze dokonania nie są nic warte, to podświadomość przyjmuje to za fakt.

Nie da się być pisarzem, piekarzem, ogrodnikiem, czy inżynierem tylko troszeczkę. Jeśli się na coś decydujesz, to broń tego. Przede wszystkim przed samym sobą. Bądź piekarzem i pisarzem całą gębą.

Na czym lepiej nie budować swojej wartości

2015-02-13T12:29:00.000+01:00

Dostałam parę dni temu wiadomość na FB, na mojej stronie autorskiej. Jakaś pani napisała, że przeczytała moją debiutancką książkę i grzecznie przedstawiła, o co jej chodzi (pisownia oryginalna):

witam!
przeczytałam Inspektora Kres i zaginioną.
daje Pani na swoich stronach rady jak napisać książkę, ja bardziej jestem zainteresowana jak się wydaje takie książki jak wyżej wymieniona?
do tego ciekawi mnie czy jak się pisze (i czy Pani tak miała) że ta książka była skierowana do konkretnego odbiorcy?

pozdrawiam, J.

Odpowiedziałam więc, że ta wiadomość zainspirowała mnie do napisania artykułu o tym, jak przygotować się do wydania książki. Pani więc podziękowałam i pozdrowiłam ją, informując jednocześnie, by szukała odpowiedzi na moim blogu w najbliższym czasie. Parę minut później, nie spodziewając się już niczego nadzwyczajnego, wróciłam do skrzynki z wiadomościami:

Dziękuję za odpowiedź, pewnie już ostatnią.
Chciałam Pani polecić książki Piotra Rosa to były policjant, oficer z Komendy Wojewódzkiej Policji w Szczecinie. Pracował przy rozpracowywaniu największych grup przestępczych działających w Polsce w latach 90. Świetna akcja, bardzo realne opisy działań policyjnych i do tego "wszystko trzyma się kupy.

Dalej Pani J. wali z grubej rury:

Pytam dla kogo są Pani książki, bo przychodzi mi do głowy że dla niezbyt inteligentnej kury domowej. Ja staram się zrozumieć że to fikcja literacka ale Pani naprawdę wyobraża sobie że policjant (tępy) bez znajomości nawet języka jedzie do innego kraju wchodzi do burdelu i pokazuje czyjąś fotkę? Niespójności w tej książce jest całe mnóstwo.
Ciekawa jestem jak się wydaje tak oderwaną od rzeczywistości książkę o ograniczonym umysłowo policjancie? Zaczynam wierzyć że to łatwy zarobek w Polsce, napisanie i wydanie takiej nijakiej książki.
Mam nadzieję że jednak na co dzień zawodowo zajmuje się Pani czymś innym niż pisanie książek i polski rynek nie będzie zalewany takim książkami.
Życzę sukcesów na innych gruntach zawodowych i prywatnych.
Pozdrawiam, J.

Ludzie, kupcie sobie worek treningowy i walcie sobie w niego, jak nie możecie sobie dać rady z frustracją, która zalewa Wasze życie. Nie piszcie do mnie kiepsko zawoalowanych hejtów, które mają mnie pogrążyć w czarnej rozpaczy. Nie pogrążą mnie, i to z wielu powodów. Może dlatego, że wydając tę, czy tamtą książkę, wiem, że trafi ona do różnych ludzi, a ludzie bywają - nomen omen - różni. Może dlatego, że to ja steruję moim życiem i moim samopoczuciem - a nie przypadkowi ludzie. Może dlatego, że zaliczyłam w życiu parę razy prawdziwą czarną rozpacz i wiem, że sprawy takiego kalibru nie są w stanie mnie tam ponownie zaprowadzić. A może dlatego, że wiem, że z krytyką nie spotykają się tylko ci, którzy nic nie robią. Pani J. jest jedną z wielu, którzy chcieli, chcą i będą chcieli zepsuć mi krew. Pod tym postem pewnie pojawią się komentarze, że to taki kraj, taka mentalność, typowo polski hejting. Ja jednak wierzę, że to nie kwestia narodowości, tylko indywidualnej osobowości. Kiedy człowiek próbuje zbudować poczucie własnej wartości poniżając innych, coś w jego życiu musiało pójść nie tak. Coś, co sprawiło, że doszukiwanie się wad u innych stało się podstawą ich pewności siebie. To niestety działa też w drugą stronę - kiedy szukamy słabych stron u innych, zawsze znajdzie się ktoś, kto nie ma naszych wad i będzie budował swoją wartość poniżając nas.
To jest moje życie, moja odpowiedzialność, moje sumienie, nikt za mnie nie przeżyje wyznaczonego mi czasu, nikt za mnie nie umrze. Więc niech mi też nie mówi, jak mam żyć i jak mam pisać. Nikt nie ma obowiązku kupować moich książek. Czy ja kiedykolwiek twierdziłam, że moje powieści są najlepsze na świecie, a ja sama jestem chodzącym ideałem, na którym mucha nie siada? Nie. Moje książki nie są dla wszystkich, tak samo jak nie każdy lubi ten sam rodzaj sera, muzyki, ubrań, perfum, filmów. I nawet jeśli moje książki są dla "niezbyt inteligentnej kury domowej", to obydwie mamy do tego prawo - ja i kura.
Natomiast zdanie "Zaczynam wierzyć, że to łatwy zarobek w Polsce" pokazuje, że Pani J. nie ma zielonego pojęcia o rynku książki w naszym kraju.
Droga Pani J., jak Pani widzi, napisałam obiecany post zainspirowany Pani wiadomością.

A.T.

Jak zacząć pisać...

2015-01-30T18:29:00.000+01:00

… czyli kilka słów o różnych metodach planowania powieści (lub o jego braku).

Kilka dni temu znajoma z FB poprosiła mnie o praktyczne rady, jak zaplanować swoją książkę i jak w ogóle zacząć pisać. Myślę, że to bardzo ciekawe zagadnienie i warto mu się bliżej przyjrzeć. Z moich obserwacji wynika, że biorąc pod uwagę planowanie powieści, autorów można podzielić na trzy typy. Co ciekawe, każdy z nich zdradza coś o osobowości pisarza. I tak jak w życiu - jedni mają terminarz wypełniony planami, a inni zdają się na spontaniczność.

1. Perfekcjonista

Skrupulatnie obmyśla fabułę, wręcz pedantycznie. Taki autor buduje swoją powieść bardzo długo i dokładnie, zanim w ogóle usiądzie do pisania. Niczym architekt kreśli precyzyjną konstrukcję, dbając o szczegóły. Nie ma tu miejsca na spontaniczność, fabuła się nie "rozłazi", nie ma niespodzianek dla autora, historia nie zaczyna mu sama żyć. On ma od A do Z wszystko zaplanowane. Pisze konspekt na 20-30-40 stron, rozpisuje na rozdziały. Tworzy każdemu bohaterowi oddzielnie życiorys, nawet jak go potem nie wykorzysta. Robi wnikliwy research i pilnuje faktów, tzw. wiarygodności tekstu. Tworzy oś czasu, mapę powiązań między bohaterami. Wie jak się książka zacznie i jak się skończy. Może skakać po tekście: przykładowo w tym tygodniu pisze rozdział 1 i 2, w przyszłym 6 i 7. Bo wie dokładnie co zdarzy się w każdym rozdziale i nie musi pisać po kolei. Plusy: pełna kontrola nad wszystkim. Autor wie, dokąd idzie, jak tam dojdzie i ile czasu mu to zajmie. Minusy: brak elementu zaskoczenia, oraz hamowanie własnego życia bohaterów. Bo oni zawsze zaczynają żyć swoim życiem, kiedy piszemy książkę. W pewnej chwili zaczynają dyktować nam, co mamy pisać, wyrastają poza ramy naszego wyobrażenia. Nie na darmo nazwałam ten typ „perfekcjonistą” - należą do niego ludzie, którzy cenią sobie porządek w życiu, bynajmniej nie ten dosłowny (choć możliwe, że też). Lubią mieć w życiu poukładane, są zdyscyplinowani i potrafią z uporem dążyć do swoich celów. Tacy autorzy mogą się tylko śmiać z tzw. „weny”. Ona dla nich nie istnieje. Istnieje natomiast praca i dyscyplina.

2. Wena i spontaniczność

Czyli absolutne przeciwieństwo numeru pierwszego. Pisarz ma w głowię jakąś scenę, postać, problem, zabójstwo, czy cokolwiek innego - ale jest to tylko bardzo ogólna wizja. Zaczyna pisać i patrzy, dokąd ta historia go zaprowadzi. Plusy: pisarz nigdy się nie nudzi tworząc tekst (niektórzy zwolennicy twierdzą, że mając gotowy plan, zanudziliby się, bo nie mieliby elementu zaskoczenia siebie samych, a skoro oni by się nudzili pisząc, to czytelnik tym bardziej czytając). Kolejny plus to wolność. Pisanie bez planu to praca w stylu "flow". Minusy: można stracić kontrolę nad fabułą, całość może się nam po prostu „rozjechać”. Można się pogubić w faktach, miejscach, czasie, postaciach. Kolejna słaba strona: kiedy zaczyna się pisać, nie ma się żadnej pewności, czy wyjdzie z tego rzeczywiście powieść, czy też historia nam się wypali po kilku stronach/rozdziałach i w efekcie pozostanie opowiadaniem lub nowelą. Problemem może się też okazać brak dystansu do opisywanej historii, bo nie zrobiliśmy planu, nie mamy jej całej przed oczami, sami nie wiemy, jak się skończy. Z drugiej strony kłopotów może też przysporzyć zbyt intensywne identyfikowanie się autora z którymś z bohaterów - z tego samego powodu, co we wcześniejszym zdaniu. Plan, choćby bardzo ogólny, pozwala pisarzowi „ogarnąć” całość. Typ numer dwa może któregoś dnia otworzyć plik, spojrzeć na te sto, czy dwieście stron, które już napisał i stanąć przed pytaniem: „Co to ja właściwie chciałem napisać?” Wydaje mi się, że właśnie temu typowi pisarza zdarzają się najczęściej blokady. Kilka dni, może tygodni (miesięcy?) przestoju, zastanawiania się, co dalej? Tak pisać można w nieskończoność. Niestety istnieje też ryzyko, że książka nam wyzionie ducha w połowie i nigdy nie doczeka się magicznego słowa: „KONIEC”.

3. Zaplanowany spontan

Czyli mieszanka typu 1 i 2. Planowanie, ale bez przesady i perfekcjonizmu, zdanie się na częściową spontaniczność. Czyli piszemy krótki konspekt lub plan, grafik, wykres: parę stron, albo wyliczamy po myślnikach co będzie zawierać fabuła, potem to układamy w logiczną i chronologiczną całość. Pisarz wie, co jest dla niego ważne, co chce powiedzieć swoim tekstem. Przed przystąpieniem do pisania czyni notatki - mapy, zarysy postaci, oś czasu. U każdego autora to może być coś innego. Ta metoda posiada wszystkie plusy poprzednich typów, ale niweluje ich minusy. Nie ma nudy - choć ma się ogólny zarys książki, to jednak pozostawiamy przestrzeń dla wyobraźni i bohaterów, których nie będziemy hamowali, jak zaczną się sami panoszyć po stronach edytora. Jest element zaskoczenia dla autora - odpada konieczność trzymania się sztywnych ram konstrukcji. Mamy kontrolę na tyle, by nam się nie „rozjechało” i by pomysł nie wypalił się po kilkudziesięciu stronach.

Te trzy typy zdają się dominować, choć nie są oczywiście jedyną możliwością. Zdarza się, że autor zaczyna książkę od napisania... ostatniej strony! I dopiero potem zaczyna kombinować, jak tam dotrzeć. Portale literackie rozpisują się o tzw. metodzie płatka śniegu. Nie znam nikogo, kto by się nią posługiwał i nie mam do niej żadnego punktu odniesienia, a sama metoda od strony teoretycznej nie wydaje mi się przekonująca.

By nie opierać się tylko na czystej teorii, poprosiłam Ałbenę Grabowską-Grzyb, autorkę głośnej ostatnio sagi o rodzinie Winnych (Stulecie Winnych. Ci, którzy przeżyli - Zwierciadło 2014 i Stulecie Winnych. Ci, którzy walczyli - Zwierciadło 2015), by opowiedziała, jak sama zaczyna tworzyć powieść:

Siadam do pisania książki po gruntownym przemyśleniu co i komu chciałabym powiedzieć. Najpierw mam jedną linię, oś książki, czyli główny temat. Potem dobieram bohaterów, pierwszo i drugoplanowych. Każdy z bohaterów dostaje ode mnie pakiet cech i całą przeszłość. Nawet, jeśli w książce nie są ujęte wszystkie fakty z jego życia, to ja je wymyślam. W ten sposób postać ożywa, a bohaterowie nie są papierowi. Kiedy siadam do pisania mam 75% książki już wymyślone. Zwykle piszę po kolei, ale zdarza się, że jakiś niezwykle trudny, czy wymagający wątek piszę wtedy, kiedy mam więcej czasu, albo szczególny nastrój. Zakończenie powstaje przy gotowych 80% książki. Pozostałe 20% układam sprawdzając, czy wszystkie wątki zostały napisane, czy dobrze ujęłam temat. Wreszcie, czy napisałam o wszystkim, co chciałam.

Jak widać, autorka Winnych nieświadomie skłania się do trzeciego typu mojego zestawienia. Są elementy planowania, jest szkic ogólnego zarysu fabuły i postaci, ale Grabowska-Grzyb pozostawia sobie przestrzeń twórczą.

Kiedy patrzę na te trzy typy, uświadamiam sobie, jaką drogę sama przechodzę wraz z każdym nowym tekstem. Debiutancką powieść napisałam zdecydowanie spontanicznie, drugą już zaplanowałam, choć tylko w głowie - ale miałam już jakiś szablon w mojej wyobraźni, w którym chciałam się zmieścić. Obecnie coraz bardziej skłaniam się do planowania. Nie tego perfekcyjnego z pierwszego punktu, zdecydowanie do tego, który zostawia mi „uchylone okienko” dla nowych pomysłów, niespodzianek, zwrotów akcji. Próbuję nadać nowym tekstom pewnych ram, ale jednocześnie chcę słuchać moich bohaterów i patrzeć, jak się rozwijają.

Proces tworzenia powieści można porównać z podróżowaniem. Sama podróż jest zawsze czymś kreatywnym, nowym, ciekawym, fascynującym. Ale jedni wyznaczą miejsce, zarezerwują bilety, hotel, zamówią przewodnika i zamkną swoją przygodę w określonym czasie i przestrzeni. Inni otworzą mapę i palcem na chybił-trafił wskażą, dokąd chcą jechać. A jeszcze inni pojadą na lotnisko i wsiądą w pierwszy samolot, który będzie odlatywał. W nieznane.

Psie szczęście

2015-01-28T11:03:00.001+01:00

Lunia, grudzień 2014

(post zatwierdzony własnołapnie przez Lunię)

Wysłucha Cię zawsze z pełnym zrozumieniem w oczach.

Nie obroni Cię przed smokiem, ale na pewno będzie próbował!

Wygrzeje Ci łóżko wieczorem (o ile się łaskawie posunie).

Nie musisz podnosić kanapki, jak Ci upadnie.

Jak nie usłyszysz listonosza, na pewno Cię powiadomi (sąsiadów obok i 10 domów dalej też).

Tylko on wita Cię po pracy tak, jakbyś wyjechał na miesiąc (gdzie żeś był, dziadu?).

Wykopie kwiatki w ogrodzie (to dla ciebie!).

Wybaczy Ci każdą zdradę (jak jeszcze raz pogłaskasz tego yorka z czwartego piętra, to się wyprowadzam!).

Wystarczy mu, że jesteś przy nim, dasz miskę jedzenia i podrapiesz po brzuszku, więcej nie wymaga. W zamian okazuje maksimum radości (piskanie, lizanie, przytulanie, poszczekiwanie, no i ogon się urywa).

Pies nie zna podłości, wredności, wyrachowania, manipulowania, a to, co najbardziej rozwala nasz świat - czyli pieniądze - dla niego nie istnieje. Dla psa nie ma znaczenia, czy jesteś bogaty czy biedny, ładny czy brzydki, stary czy młody, głupi czy mądry - on i tak będzie Cię kochał. Psia miłość to miłość w najbardziej czystej, pierwotnej postaci. Ludziom ten rodzaj uczucia jest obcy, nie potrafimy go ogarnąć, choć byśmy nawet chcieli. Pies to radość każdego dnia, duchowe wzbogacenie ludzkiego świata, który odżegnał się od natury i jej praw.

Imieninowo

2015-01-21T12:36:00.001+01:00

Całe lata zajęło mi polubienie swojego imienia. Najpierw wydawało mi się za dłuuuugie, takie jakieś strasznie poważne, no i nie podobały mi się zdrobnienia używane przez moich rodziców: Agniś i Agnisia - och, jak ja się wstydziłam, jak wołali mnie na obiad z balkonu! W podstawówce byłam jedyna, ale już w liceum było nas siedem Agnieszek w klasie. Wtedy pomyślałam pierwszy raz, że nie tylko ja mam takie obciachowe imię. Nasza polonistka miała zwyczaj nie używać nazwisk, kiedy wyczytywała listę oraz kiedy wyciągała do odpowiedzi, trzeba było wiedzieć, że chodzi o mnie. A że było nas siedem, rzucając hasło "Agnieszka", profesorka celowała wszystko mówiącym wzrokiem w delikwentkę. Kiedy nie chciałam odpowiadać, chowałam się, by nie złapać jej wzroku, po prostu waliłam głąba. Przecież jest nas siedem, to może nie o mnie chodzi? Oczywiście nie zdało mi się to na wiele, polonistka nie doceniała mojej przebiegłości :D
Te problemy z imieniem zmalały do rozmiaru bułki z masłem, kiedy po szkole wyjechałam z Polski. Dla Luksemburczyków, Francuzów, Niemców, Anglików moje imię to była czarna magia, a jak jeszcze do tego jednym tchem trzeba było przeczytać nazwisko...
Chińczycy, z którymi pracowałam, nawet nie próbowali, nazwali mnie Nene, nie mam pojęcia, skąd im się to wzięło. Tak się to wszystkim spodobało, że reszta załogi (różnych narodowości), też wołała na mnie Nene. Kiedy wylądowałam na niemieckim uniwersytecie, mówili na mnie "to ta z tym nazwiskiem". Na pierwszych zajęciach z nowym wykładowcą zawsze był śmiech, bo kiedy tylko zaczynał czytać: Aaagggg..... ja już krzyczałam "jestem!". Szefowa na Aralu mówiła do mnie całe lata Agniszka Tuszniszka. Zdarzało się też Agnieska, Anieska, albo po prostu Agnes - czytane z angielska lub z francuskiego - [Anies]. Często przebiegało mi przez myśl: "Ło matko, dlaczego nie mogę być jakąś Julią albo Magdą? Okazało się jednak, że problem rozwiązuje zapisanie Niemcom mojego imienia fonetycznie: Agnyeschka - i nagle nie mieli już kłopotu.
Dziś jestem pogodzona ze swoim imieniem, a nawet je lubię, a to za sprawą tego, że odnalazłam swoją tożsamość, a właściwie dopiero ją określiłam i w pewnej chwili w naturalny sposób poczułam się "Agnieszką". Nie jest to już tylko szereg liter w odpowiedniej kolejności. Moje imię jest dziś naładowane moimi emocjami i już sobie nie wyobrażam, że mogłabym się nazywać inaczej.

Wszystkim Agnieszkom składam najlepsze życzenia imieninowe, cieszcie się tym dniem, bo macie ładne imię :)

AT

Biegiem przez życie i obok życia

2015-01-16T17:03:00.001+01:00

Budzik dzwoni, przecierasz oczy i już gdzieś lecisz. Jesz w pośpiechu, denerwujesz się na spóźniający się autobus, korek, szlaban na torach. Do mamy, babci, brata - zadzwonisz jutro, bo dziś nie dasz rady, a jutro pomyślisz to samo. W supermarkecie stajesz tam, gdzie najkrótsza kolejka. Na studiach robisz dwa fakultety jednocześnie. Żonę całujesz w przelocie. Męża poganiasz z zakupami. Któregoś dnia wstajesz rano i poraża Cię pytanie: to ja już dobiegam trzydziestki, czterdziestki, pięćdziesiątki? Kiedy minęło ostatnie dziesięć lat? Dwadzieścia? Całe życie? Szybciej nie zawsze znaczy lepiej... Żyjemy w czasach, które narzucają nam, jak mamy funkcjonować. Tymczasem każdy z nas ma inny rytm wewnętrzny. Posłuchaj go chwilę...

Kiedy stoję w długiej kolejce, lub spóźnia mi się autobus/pociąg, nie mam na to przecież wpływu. Wściekanie się nic nie zmieni. Zawsze wtedy myślę, że przecież mam czas, nawet jeśli go nie mam. Ludzie lubią mówić „nie mam czasu”, najlepiej pięć razy dziennie i w każdej sytuacji, która wymaga usprawiedliwienia. Mówiąc tak, w jakiś sposób czujemy się też ważniejsi, dodajemy sobie wartości w oczach innych, którym wysyłamy sygnał, że jesteśmy bardzo, bardzo zapracowani, czyli mamy ważne, wypełnione życie, nie jesteśmy byle kim, ba, losy świata spoczywają na naszych barkach! W gruncie rzeczy usprawiedliwiamy się sami przed sobą. Bo jeśli byśmy chcieli, mielibyśmy czas na wszystko. Wracając do przykładu kolejki i autobusu - są sytuacje, kiedy musimy zdążyć, bo przykładowo spóźnimy się na samolot, który na nas nie poczeka. Ale jeśli wtedy nasza taksówka stanie w korku, to denerwowanie się nadal nic nie zmieni, a już na pewno nie nerwowe warczenie na kierowcę.

Ileż to razy wybierałam krótszą kolejkę w sklepie, bo chciałam „szybciej”, nawet się nad tym nie zastanawiając, a potem okazywało się, że skończył się papier do paragonów, albo kasjerka nie mogła nabić kodu i w efekcie czekałam dwa razy dłużej, niż gdybym wybrała kolejkę mniej atrakcyjną.

Kiedy mieszkałam w Krakowie, moja droga do pracy prowadziła przez Most Grunwaldzki. Przepiękny widok na Wawel i Wisłę codziennie rano przypominał mi, w jakim ciekawym miejscu się znalazłam. Turyści ciągną setki kilometrów i płacą duże pieniądze za pobyt w Krakowie, by zobaczyć to, co ja miałam za darmo, pięć razy w tygodniu, o każdej porze roku. Czasem Wawel spowijała gęsta mgła, innym razem odsłaniał tylko swoje dostojne kontury w strugach deszczu. Jednak nikt z pasażerów autobusu nie poświęcał mu uwagi. Ósma rano, ludzie jechali do pracy, szkoły, na uniwersytet. Czytali, przeglądali gazetę, bawili się komórkami, niektórzy rozmawiali, inni przysypiali. Powiecie może, że widok ten był dla nich czymś powszednim, wszak mieszkali w tym mieście. Ale czy to, co powszednie, nie składa się na nasz dzień, miesiąc, rok, całe życie? Dlaczego czekamy z utęsknieniem na urlop, święta, weekend? A co z resztą kalendarza? Za czym właściwie gonimy?

A może by tak... pójść na spacer, stanąć i po prostu pogapić się na świat? Zauważyć kolory budynków, poczuć wiatr, smak powietrza, twardość chodnika, miękkość trawy, nierówność terenu, rdzę na słupie... Kiedyś sąsiad spytał mnie, dlaczego wychodzę na deszcz bez parasola. Odpowiedziałam, że nie jestem z cukru i się nie rozpuszczę. Śmiał się. Każdy człowiek powinien raz w życiu chociaż przemoknąć do suchej nitki. Na przekór wszystkim zasadom.

Mam cichą nadzieję, że udało mi się Was przekonać, żeby na chwilkę zwolnić. Życzę Wam miłego wieczoru, a sama idę się pogapić na świat :)

15 rzeczy, których nauczyła mnie depresja

2015-01-14T13:24:00.001+01:00

1. Jutro jest nowy dzień. Cokolwiek dzieje się dziś, jednego można być pewnym: jutro wstanie nowy dzień. Świat się nie zawali, ani nie zatrzyma. Czas będzie płynął dalej. W świecie będą się dokonywać zmiany, bez względu na to, czy tego chcę, czy nie. Te zmiany mogą też dotknąć mnie - i odwrócić kartę.

2. Nadzieja jest motorem wszystkiego. Każde działanie, które podejmujemy, jest wynikiem tego, że mamy na coś nadzieję. Nie ma człowieka, który jest jej pozbawiony. To ona pozwala nam przetrwać. Nadzieja jest wszystkim. Bywa też zwana marzeniami.

3. Nawet krótki spacer potrafi zdziałać cuda, kiedy wpada się w dół. To jest naukowo udowodnione - każdy rodzaj ruchu fizycznego poprawia nastrój. Choćby nie wiem jak się nie chciało, choćbym była u krańca, trzeba się zmusić i wyjść. Potem się nie żałuje.

4. Inni też mają problemy. Nie ma ludzi bez problemów. Jak ich nie mają, to sobie stworzą. Każdy ma problemy na swoją miarę. Nie warto myśleć „mam gorzej od niego”. Nie wiemy, co dzieje się w głowie drugiego człowieka. My mamy swój bagaż, a on swój.

5. Kiedy nadchodzi dół, nie czekajmy, aż się sam cofnie. Sam się nie naprawi. Już przy pierwszych objawach trzeba przeciwdziałać. Rozmowa z przyjacielem, odświeżająca kąpiel, albo spacer. Wbrew temu, co nam się wydaje, mamy wpływ na nasze samopoczucie, przynajmniej do pewnego momentu. Wyłap początki i przeciwdziałaj. Jeśli pozwolisz, by zły nastrój się panoszył, depresja będzie się rozwijać i ani się obejrzysz, już nie będziesz w stanie sam nad nią zapanować.

6. Czarne nigdy nie jest tylko czarne, a białe nigdy tylko białe. Szukaj środka. W każdej sytuacji można znaleźć dobre strony. Jeśli wydaje mi się, że gorzej już być nie może, zadaję sobie pytanie: Czego mogę się z tej sytuacji nauczyć?

7. Dostrzeganie tego, co się ma. Nie mam nic? Bzdura! Patrzę wkoło i znajduję 5 rzeczy, które mam i nikt mi ich nie zabierze.

8. Wspominanie swoich sukcesów. Kiedy zaczynasz słyszeć wewnętrzny głos, że jesteś nic nie wart, nic Ci się nie udaje - przypomnij sobie 3 sukcesy, jakie odniosłeś w swoim życiu i jak się wtedy czułeś. Może dostałeś świetną pracę? Zdałeś trudny egzamin? Zamknij oczy i zobacz siebie z tamtego czasu. Uśmiechnij się do tej osoby :)

9. Pieniądze nie mają w życiu tak ogromnego znaczenia, jakie im przypisujemy. Patrz punkt 1.

10. Dawanie sprawia większą przyjemność niż branie. Kiedy dajemy coś innym, w rzeczywistości dajemy coś samym sobie i rośniemy.

11. Pies to pigułka szczęścia, najlepszy antydepresant.

12. Każde wydarzenie w moim życiu doprowadziło mnie tu, gdzie teraz jestem. Bez złych doświadczeń nie byłabym dziś lepszym człowiekiem. Złe doświadczenia są potrzebne, by rosnąć (patrz punkt 6).

13. Człowiek nigdy nie jest sam. Jeśli jest, to znaczy, że tego chce. Samotność jest naszym wyborem. Kiedy to zrozumiemy staje się jasne, że mamy dwa wyjścia: zaakceptować samotność, którą sami wybraliśmy lub dokonać innego wyboru.

14. Białe noce pomagają poprawić nastrój. Zakładając, że śpię normalnie (nie mam problemów z bezsennością), jeśli postanowię raz na jakiś czas nie spać jedną noc, nostalgia ustępuje na kilka dni. Jest to alternatywna terapia, polecana przez niektórych specjalistów, normalnie przeprowadzana w warunkach szpitalnych. Na mnie działa, ale tylko pod warunkiem, że nie mam zaburzeń snu.

15. Depresja może dotknąć każdego. Nie ma ludzi odpornych. Ten, kto nie rozumie, kto wzrusza ramionami i każe Ci się wziąć w garść, jutro sam może być na dnie. To działa też odwrotnie: nie ma ludzi skazanych na depresję. Dziś płaczesz, za tydzień będziesz się śmiał, a za rok Twoje życie może już nie mieć nic wspólnego z aktualnym.

Życzę Wam dużo nadziei!

Sumienie naiwniaka

2015-01-11T17:56:00.000+01:00

Siłą rzeczy, jest dziś w mediach głośno o WOŚP. Portale informacyjne na bieżąco aktualizują zebraną sumę, publikują wywiady z Owsiakiem, który w ostatnich latach spotkał się z ostrą krytyką. Użytkownicy FB spieszą zająć stanowisko - "Zostawcie Owsiaka w spokoju!!!" lub "Nie daję Owsiakowi!!!". Pod jednym z takich postów przeczytałam komentarz, w którym ktoś zapewniał, że nie "daje" nikomu, bo nie jest naiwny. Ale co właściwie oznacza naiwność w takiej sytuacji? Czy jeśli zdarzy się, że zdecyduję się wrzucić parę monet do puszki kogoś, kto podszywa się pod wolontariusza, to jestem naiwna? A może pytanie, czy Owsiak jest "czysty", czy też nie, ma jakieś znaczenie dla faktu, że pomagamy ludziom w potrzebie? W kontekście WOŚP paradoks naiwności może nie jest tak wyrazisty, bo to masowa impreza, w którą angażują się ludzie z całego kraju. Ale wyobraźmy sobie taką sytuację: na FB ktoś zakłada wydarzenie, opisuje historię swojej małej córeczki, która jest poważnie chora i potrzebuje specjalistycznej terapii poza granicami kraju, co wiąże się z dużymi kosztami, a rodzina nie jest zamożna. Podaje się więc numer konta i prosi o wsparcie. W zależności od zaangażowania w promowanie tegoż wydarzenia, można zebrać stosunkowo dużą sumę, jest na szczęście wystarczająco wiele ludzi, którzy chcą pomóc. Po jakimś czasie okazuje się, że to był... pic na wodę. Bezczelne oszustwo, nastawione na wyciągnięcie kasy. Niestety zdarzają się takie przypadki, jedne głośniejsze, inne bardziej lokalne. Te pierwsze odbijają się szerokim echem na internetowych forach i portalach społecznościowych: wyszydza się tych, którzy wpłacili swoje pieniądze na konto oszusta. Naiwniacy, jak można być tak głupim, tak się kończy pomaganie innym - długo by można mnożyć tego typu komentarze. Często też sami "naiwniacy" nie przyznają się, że dali się "zrobić w konia", bo się wstydzą.

Jeśli ktoś dał pieniądze oszustowi, nie kwestionując jego intencji, to stawia to w złym świetle jego czy oszusta? Powiecie może - jednego i drugiego. Nie zgodzę się z tym... Jeśli trafiam na złego człowieka, to to on ma problem, nie ja. Nawet jeśli dam mu się wykorzystać - to wciąż on jest zły, nie ja. Ja mogę tylko patrzeć na niego ze smutkiem. Nie pozwólmy zachwiać w nas poczucia, że to, co robimy w zgodzie z własnym sumieniem, jest dla nas dobre i czyni nas lepszym człowiekiem, a przez to nasze otoczenie lepszym. I nie śmiejmy się z "naiwniaków". To nie wstyd dać się oszukać. Jeśli padłeś ofiarą przekrętu - pomyśl, że postąpiłeś zgodnie ze swoimi wartościami. Ty możesz spać spokojnie. I nie pozwól, by szydercy zabili w Tobie współczucie i gotowość pomagania innym.

Wiele lat temu, pewien zupełnie mi obcy człowiek, poprosił mnie o pomoc - nie chciał wiele, ledwie trochę drobnych. Nie będę przytaczać dokładnie całego zdarzenia (pisałam o tym w poście "Dobroczynność i co z niej zostało"). Odmówiłam mu. Dlaczego? Bo zadziałał mechanizm, jaki nieświadomie wypracowałam w sobie, ulegając wszechobecnej nieufności. Ludzie nie ufali mi, znajomym, sąsiadom, politykom, lekarzom, żonom, mężom - więc ja też przestałam ufać. Żebraków na ulicy traktowano gorzej niż zwierzęta, a często podejrzewano o lenistwo, pijaństwo, czy nawet o przebieranie się za żebraka, by wyciągnąć kasę od ludzi pod kościołem. I kiedy tamten człowiek zwrócił się do mnie o pomoc, mój mózg powiedział mi: On chce cię nabrać! Nie ufaj mu! Spław go! Niech idzie do diabła, patałach jeden! Nigdy nie zapomnę miny tego mężczyzny, kiedy mu odmówiłam. Poszedł w swoją stronę, a mnie zostało do dziś poczucie, że nie tylko nie pomogłam komuś w potrzebie, ale jeszcze mu coś zabrałam. Widziałam to w jego oczach. Dziś nie zastanawiam się, kiedy ktoś mnie prosi. To nie ma znaczenia, czy prosi szczerze. Ważne, że zwraca się do mnie, a ja odpowiadam zgodnie z moim sumieniem.

Swoją drogą, wciąż mnie zadziwia, że najwięcej dają ci, co sami mają mało. Może właśnie ci, co mają dużo, boją się okazać naiwnymi i narazić się na śmiech?

Literackie zestawienia 2014 i plebiscyt na autorkę roku

2015-01-09T17:47:00.002+01:00

Zdjęcie pochodzi ze strony granice.pl

Redaktorzy, recenzenci, blogerzy i czytelnicy publikują w ostatnich tygodniach, jak zawsze w tym okresie, zestawienia swoich najlepszych lektur poprzedniego roku. Strasznie się cieszę, bo "Dziewczynka z balonikami" znalazła się u wielu w pierwszej dziesiątce! Jest tego tyle, że nie da się udostępnić wszystkich adresów stron! Między innymi historia Marleny została doceniona przez redaktorkę portalu granice.pl, panią Justynę Gul - zdjęcie powyżej to zrzut wstępu do jej artykułu, który można przeczytać TUTAJ

Nie potrafię Wam powiedzieć, jak bardzo się cieszę, że ta książka została tak szeroko doceniona. Książka, której bałam się wydać, zastanawiałam się nawet nad publikacją pod pseudonimem. Do ostatniej chwili nie byłam pewna, czy dobrze robię, kiedy podpisywałam umowę na wydanie - drżała mi ręka. Bałam się niezrozumienia. Ale nie doceniłam moich czytelników - i dzisiaj cieszę się ze swojej pomyłki! Z księgarskich półek schodzą właśnie ostatnie egzemplarze "Dziewczynki z balonikami", więc to już ostatni dzwonek, jeśli jeszcze macie ochotę ją kupić, może dla siebie, może dla kogoś innego, może dla... ale nie, tę decyzję już pozostawiam Wam. Kto czytał, ten wie, o czym mówię!

Portal Książka zamiast kwiatka, który wspiera mnie od mojego debiutu (dziękuję!), na którym pojawiły się recenzje moich obydwu powieści i gdzie miałam czat na żywo z czytelnikami, najpierw głosami czytelników przyznał mi tytuł autora maja 2014, a teraz zakwalifikował mnie do plebiscytu na autorkę roku 2014. Jeśli czytaliście moje powieści i Wam się podobały, to możecie na mnie zagłosować. Wystarczy kliknąć TUTAJ, polubić zdjęcie (stronę też, taki jest warunek organizatora). Już sam fakt mojej kandydatury do tego tytułu jest dla mnie wielkim wyróżnieniem, a gdybym z Waszą pomocą wygrała, to bardzo bym się cieszyła!

Dziękuję Wam, że byliście i jesteście ze mną!
Buziole!

Dziwak dziwakowi dziwakiem

2015-01-07T14:49:00.000+01:00

Kalendarz świąt nietypowych kolejny raz mnie zaskoczył i - zainspirował. Dziś jest Dzień Dziwaka! Świetnie się składa, bo jest początek roku i nasze postanowienia noworoczne są jeszcze cieplutkie jak świeże bułeczki! Mam propozycję: dołączmy do naszych postanowień na 2015 rok, by być dziwakiem! A kto to taki? Ten pan z parteru, co segreguje gazetki na skrzynce? Ta pani z bloku obok, co dokarmia koty?

Ludzie dzielą się na tych, co idą z prądem i na tych, co wyznaczają własny prąd. Celowo nie określiłam tych ostatnich jako ludzi, którzy idą pod prąd. Bo niby pod czyj? Jeśli całe życie walczymy z prądem wyznaczonym przez innych, to zapominamy, że możemy stworzyć własny nurt, własny rytm. Ludzie idą drogą, którą już ktoś wydeptał, bo podświadomie szukają akceptacji. Utarło się, że jak wszyscy coś robią/mówią, to jest to dobre i prawdziwe, bo "wszyscy" nie mogą się przecież mylić. Otóż MOGĄ! Niby dlaczego nie? To, że wszyscy (znajomi, rodzina, rówieśnicy, sąsiedzi, etc.) coś robią, nie znaczy, że to dla nas też jest dobre. Jakże łatwo jest wpaść w schemat: szkoła-studia-praca-małżeństwo-dzieci-kariera-kredyt-mieszkanie-dom-oszczędzanie-weekend-urlop. Do tego węża można dodać jeszcze wiele innych rzeczy, które narzuca nam wychowanie i środowisko. Czy zadaliście sobie kiedyś pytanie, czy to jest to, czego JA chcę, czy to, co mi wpojono? W ten sposób dołączamy do Szarej Masy. Celowo napisałam dużymi literami, bo pani Szara Masa to dama potężna, autorytatywna, a jednocześnie podstępna. Pani Szara Masa oplata nas swoimi mackami i wciąga, zasysa. Nie pyta, czy chcemy. Dlatego my sami musimy spytać siebie, czy jesteśmy jej poddanym.

Każdy, kto robi coś inaczej niż "wszyscy" jest swojego rodzaju dziwakiem. Każdy, kto robi coś inaczej, będzie krytykowany, wyśmiewany, a może nawet wyklęty. Akceptacja społeczeństwa kończy się w momencie, kiedy zaczynasz kwestionować wzorce, których Cię nauczono. Nie bójmy się jednak odrzucenia - nie żyjemy dla "wszystkich", tylko dla siebie i dla naszych bliskich. Nie szukajmy akceptacji u "wszystkich" - tylko w samym sobie. To ja wiem najlepiej, jak chcę żyć, co sprawia mi radość, co jest dla mnie cenne, co zgodne z moimi wartościami i sumieniem. Ludzie, gdy umierają, najbardziej żałują, że nieustannie szukali akceptacji i to nie pozwoliło im być sobą. Nie daj się stłamsić!

Proponuję Wam na dziś taką zabawę: Spróbujcie zrobić jedną rzecz inaczej niż zawsze, inaczej niż wszyscy, inaczej niż byście to zrobili automatycznie.

Nie bój się być dziwakiem! Bądź sobą!

A.T.

Przyjaźń nie tylko w biedzie

2015-01-05T10:51:00.001+01:00

Ludzie przychodzą i odchodzą, mijają nas niepostrzeżenie, czasami zostawiając po sobie wątły ślad, czasem ich nie dostrzegamy, lub oni nie widzą nas. Po latach doświadczeń z różnymi znajomościami myślę dziś, że budowanie przyjaźni to jedno z największych wyzwań w życiu. Mówi się, że przyjaciół poznaje się w biedzie. Jednak sukces też może okazać się ciężką próbą. Bywa, że ludzie czują się z nami dobrze, gdy "jedziemy na tym samym wózku" - oboje mamy podobny standard życia, poziom intelektualny, podobne problemy (praca, dzieci, miłość, pieniądze, zdrowie, etc.). Kiedy zdarzy nam się potknąć, ta druga osoba służy nam pomocą, radą, wsparciem. Lecz gdybyśmy osiągnęli jakiś (nie)spodziewany sukces, przykładowo dostali awans na wysokie stanowisko (kariera, pieniądze, satysfakcja), albo zostali sławną osobą (np. wygrywając "Mam talent"), to czy nasi przyjaciele potrafiliby cieszyć się naszym szczęściem? Kibicować nam, szczerze podziwiać? Czy udźwignęliby nasz sukces? Czy nadal rozumielibyśmy się bez słów? Czy może byłby to początek oddalania się od siebie? Czas nas zmienia. Za 5 lat większość z nas będzie miała inną sytuację życiową, niż obecnie. Idziemy przed siebie, nawet jeśli tego nie dostrzegamy. Nasz sposób postrzegania świata nie jest stały. Każde nowe doświadczenie, każdy dzień, tydzień, rok, modeluje nasze podejście do życia.

A gdyby Twój przyjaciel odniósł nagle wielki sukces, potrafiłbyś to udźwignąć?

Życzę Wam, byście spotkali na swojej drodze przyjaciół, którzy będą z Wami w każdej sytuacji i byście sami stali się takim przyjacielem dla kogoś :)

AT

Daj pan lajka, czyli o niełatwym prowadzeniu fanpejdża

2014-12-02T10:42:00.000+01:00

Kilka miesięcy temu opublikowałam prowokacyjny wpis o powolnym umieraniu Facebooka. Dziś powrócę do tematu tego portalu i opowiem Wam o mojej przygodzie ze stroną autorską.

22 grudnia 2012 roku założyłam swój fanpejdż na FB. Niespełna dwa lata później liczba fanów powoli dochodzi do dwóch tysięcy. Czyli, jeśli spojrzymy na strony wielu innych autorów z podobnym dorobkiem, jest to stosunkowo dużo. Jeśli popatrzymy zaś na fanpejdże z innej branży (vide: Ch*** pani domu, czy Ubieram się na czarno, bo jestem z Nocnej Straży), to jest to wynik... dobry inaczej.

Na początku nie miałam wielkiego pojęcia, jak się właściwie prowadzi stronę autorską. Trochę się miotałam, próbowałam wszystkiego, co przyszło mi do głowy. Jednego byłam pewna już na starcie: nie chcę, żeby było tylko o książkach. Często publikowałam zabawne (w moim odczuciu) zdjęcia znalezione w sieci, cytaty, linki do ciekawych artykułów, nie tylko z zakresu literatury. Publikowałam też (i nadal to sporadycznie robię) swoje wiersze. Spotykałam się z różnymi reakcjami – od entuzjazmu, do komentarzy, że nie wypada wrzucać wierszy obok śmiesznych demotywatorów. Pomyślałam sobie wtedy, że to przecież moja strona i powinna odzwierciedlać moją osobowość, to co lubię, co mnie zajmuje. Tak się składa, że uwielbiam takie fotki. Fanpejdże, które zawierają tylko linki do recenzji i info o spotkaniach autorskich wydają mi się... nuuuudne.

Kiedy pokonałam pierwszą przeszkodę i nadałam osobisty styl mojej stronie, musiałam się skonfrontować z drugim problemem, a był (i jest) to problem o tyle duży, co istotny – właściwie najważniejszy. Jak przyciągnąć ludzi? Co zrobić, żeby użytkownicy Facebooka przyszli do mnie i dali „lajka”? No i się zaczęło... i trwa do dziś i trwać pewnie będzie jeszcze parę lat, zanim portal straci zupełnie popularność, lub dopóki nie napiszę bestsellera na miarę... choć nie, przecież nawet Katarzyna Grochola nie ma dziesiątek tysięcy fanów, ani Zygmunt Miłoszewski, ani... Cóż. Widocznie nie ta branża, a że nie mam zamiaru zostać kolejną ch*** panią domu, to muszę się zadowolić mniejszą ilością polubień. W końcu mówi się, że liczy się jakość, nie ilość. Jednak problem z „lajkami” jest taki, że jak ma się ich bardzo mało, to fanpejdż wygląda trochę jak niedożywiona kobyłka. A to nie przyciąga. Już dwa lata temu czułam, że prowadzenie takiej strony jest bardzo ważnym punktem dla autora, a dzisiaj – jestem tego pewna. Co wcale nie znaczy, że już się nie miotam. Dalej próbuję swoimi sposobami powiększać grono obserwujących. Jeden z autorów powiedział mi kiedyś, że na tysiąc fanów, może dwudziestu kupi moją książkę. Autor ten jednak nie ma swojej strony i zupełnie nie zdaje sobie sprawy, że tu chodzi przede wszystkim o frajdę i kontakt z czytelnikami, a nie o to, żeby te tysiąc fanów kupiło moją powieść. Pisarz, piosenkarz, czy jakikolwiek inny artysta, który podejdzie do istoty fanpejdża w ten sposób, jest z góry skazany na porażkę. Od razu mam przed oczami ludzi, którzy codziennie wrzucają po 20 linków do recenzji swoich książek we wszystkich możliwych grupach. To nie tylko nie daje efektu, ale wręcz irytuje.

Więc jak to w końcu jest z tą ilością fanów? Niby im więcej, tym lepiej, z drugiej strony jakość, a nie ilość. Niestety nie jest to takie proste. 50 aktywnych fanów jest więcej warte od 1000 nieaktywnych, lecz jeśli fanpejdż nie ma pokaźnej ilości „lajków”, te 50 aktywnych osób może wcale do nas nie dotrzeć. Nie znajdą nas. A jeśli znajdą, to nie zatrzymają się, nie polubią, bo mała liczba fanów to sygnał: to nie jest atrakcyjna strona. Sygnał ten odbieramy nieświadomie, choć prawda może być inna. Dodatkowo sprawę utrudnia sam Facebook, wciąż ograniczając widoczność postów na głównej ścianie. To strasznie irytujące. Oto moje statystki wyświetleń postów z zeszłego tygodnia:

Niedziela

Zdjęcie – 1001 (3 udostępnienia)

Poniedziałek

Link - 91

Wtorek

Link - 289

Środa

Zdjęcie - 173

Czwartek

Zdjęcie - 244

Sobota

Post tekstowy – 82

Jak widać, rozpiętość jest duża, posty zwykle nie trafiają do większej ilości osób niż 200-300 (przy aktualnej liczbie wszystkich fanów). Są przypadki, kiedy mam ponad 1000, jeśli post jest podawany dalej, ale jest też dużo takich, które nie osiągają nawet 100 odbiorców. Facebook chce, żebyśmy płacili za promocję strony, dlatego ogranicza wyświetlenia. Obserwuję kolegów po piórze, którzy wykupują reklamy swoich stron. Nie mam zaufania do tego typu promocji – nie wiem, do kogo dotrze moja reklama. Niby można ustawić różne opcje, ale jeśli tak, to dlaczego wyświetlają mi się sponsorowane posty stron, które już lubię? Przecież to się mija z celem.

Ostatnio odkryłam, dlaczego właścicielom stron wciąż wyświetlają się osoby, które rzekomo nie polubiły ich fanpejdża, choć zostały zaproszone. Często pytali mnie o to moi znajomi: „Aga, czemu nie lubisz mojej strony, zapraszałam cię tyle razy”. Odpowiadałam zawsze, że przecież lubię, po czym obie marudziłyśmy, że FB pokazuje błędne informacje. Otóż przypadkowo trafiłam na rozwiązanie tej zagadki, przeglądając moje ustawienia prywatności. Miałam włączone niepubliczne „lubienie” stron. Czyli owszem, mój „lajk” się doliczał do sumy wszystkich polubień strony, ale nikt nie mógł go zobaczyć poza mną. Nawet nie wiem, kiedy to ustawiłam, ale najwyraźniej nie byłam świadoma, co to oznacza. Po ustawieniu tej opcji pewne osoby zawsze będą się wyświetlały w sekcji „zaproś”. Zmieniłam na publiczne, ostatecznie nie mam nic do ukrycia.

Podsumowując, po dwóch latach myślę, że fanpejdż to dobra rzecz, ale wymagająca ciągłej uwagi i zaangażowania. Podpatruję, jak do tego podchodzą inni autorzy. Swoją stronę świetnie prowadzi Katarzyna Bonda, czy Agnieszka Lingas-Łoniewska. Dochodzę do wniosku, może nie oryginalnego, ale nie dla wszystkich oczywistego – że o sukcesie strony autorskiej na FB przesądza osobista nuta, uchylenie rąbka swojego życia prywatnego, emocji, które towarzyszą nam w życiu codziennym. W ten sposób strona nabiera indywidualnego stylu, którego nie można skopiować. Ja wciąż ćwiczę, wciąż się uczę. Zresztą, nie zapominajmy, że strony na FB ciągle się zmieniają, 2-3-4 lata temu, prowadziło się je inaczej. Portal społecznościowy, jakim jest Facebook, jest miejscem dynamicznych zmian, przede wszystkim w zachowaniu jego użytkowników. Dlatego właściciele fanpejdży muszą się zmieniać razem z nimi. A wracając do moich fatalistycznych wizji upadku perełki Zuckerberga, to mam nadzieję, że zdążę się jeszcze trochę nacieszyć moją stroną i jej fanami, zanim...

A.T.

Bohater to nie autor, autor to nie bohater

2014-11-24T15:24:00.000+01:00

Od kilku dni obserwuję dyskusję, jaka toczy się na popularnej stronie na Facebooku. Dyskusja to właściwie za mało powiedziane, zdecydowanie bliżej jej do kłótni, jeśli nie awantury, wspieranej gromkimi okrzykami fanów strony, którzy... nie bardzo wiedzą, o co chodzi, ale nie przeszkadza im to wyrazić swojego zdania w w komentarzach: „Brawo!”, „Popieram”, „Tak trzymać!”. No i zrobiła się farsa. O co poszło? O recenzję książki, zamieszczonej na tejże stronie. Autorce powieści "Państwo Tamickie" zarzucono promowanie przedmiotowego traktowania zwierząt.

Każdy, kto mnie zna, wie, że kocham zwierzęta, zwłaszcza te psowate. Ich dobro bardzo leży mi na sercu, dlatego zainteresowała mnie ta sytuacja. Śledzę stronę KZK od dawna, szanuję redakcję, podziwiam ich zaangażowanie zarówno w promowanie literatury, jak i w... pomoc zwierzakom. Ludzie tworzący KZK to psiarze i kociarze. Organizują licytacje książek na rzecz schronisk i wspomagają poszukiwanie domów dla bezdomnych czworonogów. Dlatego, gdy zobaczyłam, co się dzieje, pomyślałam, że coś musi być na rzeczy, bo redaktorzy nie rzucaliby przecież słów na wiatr. Postanowiłam więc przeczytać tekst, który stał się jabłkiem niezgody. Konkretnie chodzi o jeden rozdział powieści Joanny Łukowskiej, w którym to opisana jest historia psa, który zostaje adoptowany przez młode małżeństwo. Kiedy kobieta zachodzi w ciążę, zwierzę zostaje uznane za zagrożenie dla dziecka. Pojawiają się opisy chorób odzwierzęcych, przypadki ugryzień, etc. W efekcie małżeństwo oddaje je do schroniska. Przeczytałam ten rozdział. Jest bardzo smutny, dla kogoś, kto kocha czworonogi, to jest ciężka lektura. Mnie się mało serce nie rozerwało. Jednak nie odczuwam oburzenia. Widzę tu grę emocji, autorka prowadzi nas przez historię Homka (tak nazywa się piesek), stopniowo wzbudzając naszą sympatię do zwierzaka. Łukowska „kręci kamerą”, raz obserwujemy zdarzenia z punktu widzenia ludzi, raz z perspektywy Homka. Ten tekst nie promuje przedmiotowego traktowania zwierząt – wprost przeciwnie. Autorka jasno pokazuje, jaką krzywdę wyrządzono Homkowi, ale sama tego nie komentuje. Nie potępia, ale też nie popiera. Pozostawia czytelnikowi pole do wyciągnięcia własnych wniosków, jednocześnie opisując krzywdę psa w taki sposób, że nie ma wątpliwości, jakie te wnioski powinny być. Jest to tak oczywiste, że naprawdę dziwię się, jak można to źle zrozumieć...

W mojej debiutanckiej powieści umiera pies jednego z bohaterów, otruty przez człowieka. Ciężko mi było to opisać, bo przed oczami miałam ciągle moją Lunię, ale było mi to potrzebne do ukazania pewnych ważnych dla mnie kwestii w książce. Więc uśmierciłam psa. Czy to oznacza, że popieram otruwanie psów?

W jednym z popularnych ostatnio kryminałów, mamy bezwzględnego gangstera, który brutalnie morduje ludzi. Czy to oznacza, że autorka popiera zabijanie i namawia czytelników, by sami mordowali? No błagam!

Autor to nie bohater! Nie można utożsamiać wypowiedzi ani zachowań fikcyjnych bohaterów z autorem książki! Autor jest obserwatorem, który pokazuje, co podpatrzył w społeczeństwie. I nie musi tego komentować. Czy opisując zabójstwo w kryminale, pisarz musi zaznaczyć, że to jest złe, złe, złe, bardzo złe? Bo inaczej czytelnik pomyśli, że oto przedstawiono mu wzór do naśladowania? Ludzie, błagam.

Nie wiem, jak ten konflikt się rozstrzygnie, mam nadzieję, że obie strony dojdą do porozumienia. Tekst Łukowskiej, przynajmniej ten jeden rozdział, który przeczytałam i o który toczy się spór, nie tylko nie promuje bezdusznego traktowania zwierząt, ale wręcz go piętnuje. Autorka nie opatrzyła historii Homka swoim komentarzem, bo zaufała, że jej czytelnicy to osoby empatyczne, które będą potrafiły wyciągnąć jedyne możliwe wnioski.

A.T.

Idiota - Agnieszka Turzyniecka

2014-10-15T11:53:00.002+02:00

Mieli szczęście, bo akurat zwolnił się stolik na tarasie. Chłopcy już od dobrej godziny marudzili, a i oni sami byli zmęczeni wędrówką przez zalany upałem Rynek. Marcin wpatrywał się w żonę z wyrzutem, czekając, kiedy ich oczy się spotkają. Wiedział, że ona chce tego uniknąć. Nie musiałby nawet nic mówić, jego karcące spojrzenie zdradziłoby wszystko. Przecież mówił, że dzieci się nie zabiera na urlop. A przynajmniej nie, jak są takie małe. Zresztą, dużych się też nie zabiera. W końcu chce się odpocząć, a nie mieć kulę u nogi. Dzieci zostawia się u dziadków. Albo w domu, a teściowa przeprowadza się na ten czas do nich, doglądać małych i kota. Tak zrobili w zeszłym roku, jak lecieli do Grecji i dwa lata temu, jak byli w Barcelonie. Tym razem Gośka uparła się, że zabierze dzieci. Nie rozumiał jej argumentów. Przecież zawsze żaliła się, że tylko siedzi w domu i zmienia pieluchy, a jego całe dnie nie ma. Teraz mogła go mieć tylko dla siebie, mogła odpocząć od codzienności, pieluch i wrzasków. Wpierw myślał, że żartuje. Tego roku mieli w planach Francję. Zamki nad Loarą, wino i święty spokój. Kiedy postawiła na swoim, musieli zamienić Francję na Polskę, bo z dziećmi pierwszy raz się tak daleko nie jedzie, jak twierdziła. Nie mógł powstrzymać myśli, że wakacje w Tatrach to dla nich krok do tyłu. Przecież było ich stać na zagraniczną wycieczkę, zamiast tego, jadą w polskie góry, jak emeryci. Zastanawiał się, jak on to powie w pracy. Może wcale? Co sobie pomyślą jego pracownicy? Nie, trzeba będzie coś wymyślić, przecież nie powie im prawdy.

Dwudniowy postój w Krakowie był też pomysłem Gośki. Dzieci muszą odpocząć, nigdy nie jechały tak daleko. I zobaczą Kraków – mówiła. Jakby mogły coś z tego zapamiętać. Może Patryk będzie coś kojarzył, ale młodszy Franek na pewno nie. Trzylatek nie chciał siedzieć w wózku, domagał się noszenia na barana. Patryk z kolei zatrzymywał się przy każdym żebraku. Najbardziej fascynował go żywy posąg. Mężczyzna ucharakteryzowany na rzeźbę, stał nieruchomo na niewielkim podeście, co parę minut poruszając się nieznacznie. Ktoś podszedł, zabrzęczały monety.

- Tata, czemu ludzie wrzucają pieniądze do tego kapelusza? - zadarł głowę Patryk.

- Bo to jest żebrak.

- Taki jak ta pani pod sklepem? - chłopiec przypomniał sobie kobietę klęczącą często przed ich osiedlowym supermarketem.

- Tak. To to samo.

Mały popatrzył na ojca i zmarszczył brwi.

- Ale tamta pani tak nie wygląda?

- Ale to jest to samo. Chodźmy już – pociągnął chłopca.

Gośka stała z Frankiem parę kroków dalej. Najwyraźniej przyglądali się mężczyźnie, który coś rysował, siedząc na skrzynce po piwie.

- Mama wiesz, że ten pan to żebrak? - Patryk wskazał na żywy posąg.

- Nie pokazuj palcem – skarciła go – I co, dałeś mu pieniążka?

Chłopiec znów zmarszczył brwi.

- Ale jak to? Przecież pani pod sklepem nie dajemy?

- Ale temu panu możesz dać. Masz tu, idź mu wrzuć – wyciągnęła z kieszeni monetę.

- Ile to jest? - Patryk przekręcił złotówkę w palcach.

- Zwariowałaś? - odezwał się ojciec.

- Cicho bądź, niech dziecko ma frajdę – odparła.

- Zaraz będzie chciał dać wszystkim menelom – odwrócił się i zakrył usta, by syn nie usłyszał.

Tymczasem Patryk podbiegł do kapelusza i wrzucił monetę. Posąg niespodziewanie pochylił się do chłopca i wyciągnął dłoń. Mały, ucieszony, podał mu swoją, po czym posąg znów zastygł.

- Mama widziałaś? A temu panu też mogę dać? - wskazał na rysownika na skrzynce po piwie – On też ma kapelusz – zauważył.

- No i proszę, masz, co chciałaś – syknął ojciec - Tylko tym razem daj mu dziesięć groszy, bo zanim dojdziemy na Wawel, to będziemy mogli sami zacząć żebrać.

Mały znowu wrzucił monetę i czekał, lecz rysownik tylko się uśmiechnął. Trochę rozczarowany chłopiec wrócił do rodziców.

Teraz, gdy wreszcie znaleźli restaurację z wolnym stolikiem na tarasie, mogli odpocząć i spokojnie zjeść obiad. Patryk zdążył wzbogacić każdy napotkany kapelusz, a nie było ich mało. Siorbiąc sok przez słomkę i wiercąc się w wiklinowym fotelu, postanowił raz na zawsze wyjaśnić sprawę, która go tego dnia tak szczególnie zajmowała.

- Tata, czemu tu jest tyle tych żebraków?

- Bo tu jest dużo turystów, którzy im dają pieniądze.

- A u nas nie ma turystów, co dają?

- Nie – odpowiedział zdawkowo ojciec, który z niecierpliwością wypatrywał zamówionego spaghetti.

- A dlaczego ta pani pod sklepem ma zawsze kartkę, a ci tutaj nie?

- Bo ci tutaj udają, że coś robią. Ta pod sklepem bierze ludzi na litość, a ci tutaj udają, że robią coś ciekawego, za co warto dać im pieniądze. Ale w gruncie rzeczy to jest to samo. Jedni i drudzy chcą tylko kasy.

- My mamy kasę. Nie możemy im dać? - Patryk siorbnął.

- Nie, nie możemy. To tak nie działa. Trzeba pracować, każdy musi sam na siebie zarabiać.

Gośka zajmowała się małym Frankiem, który popłakiwał, znużony upałem i długą wycieczką. Zdawała się nie słuchać dyskusji toczącej się tuż obok.

- A dlaczego oni nie pracują? - Patryk nie dawał za wygraną.

- Bo to nieroby. Idioci. Nie potrafią nic zrobić ze swojego życia. Widzisz synku, jak człowiek się rodzi idiotą, to ląduje właśnie pod sklepem z kartką, albo udaje, że gra na gitarze, żeby mu dać pieniądze. Ludzie tacy jak my, chodzą codziennie do pracy i dostają za to zapłatę. A idiota myśli, że wszystko mu przyjdzie łatwo. Wiesz, co to jest leń?

Mały zastanowił się chwilę. Przypomniał sobie wierszyk, który często powtarzała mu babcia: „Na tapczanie siedzi leń, nic nie robi cały dzień”. Dalej niestety nie pamiętał.

- To taki, co nic nie robi cały dzień? - wydedukował.

- Dokładnie. Taki, co mu się nie chce robić. Gdyby tata cały dzień nic nie robił, to nie mielibyśmy pieniążków. Nie siedzielibyśmy teraz w restauracji, ani nie bylibyśmy w Krakowie – tłumaczył cierpliwie Marcin.

- I musielibyśmy żebrać?

- Nie, synku – zaśmiał się – my nigdy nie będziemy żebrali. Kiedyś zostaniesz porządnym człowiekiem, może lekarzem, albo prawnikiem. I na pewno niczego ci nie zabraknie.

- Ale jak to są lenie, co im się nic nie chce robić, to czemu ludzie im dają pieniążki?

- Bo są naiwni. I tylko mnie już nie pytaj, co to znaczy – rzucił szybko widząc, że mały otwiera usta, by spytać o nieznane słowo.

Obiad wciąż nie przychodził. Franek płakał, Gośka próbowała go uspokoić, ale najwyraźniej traciła cierpliwość. Marcin wyszedł do toalety. Chwilę potem, naprzeciw tarasu, po drugiej stronie wąskiej uliczki pojawił się mężczyzna, który usiadł na czymś w rodzaju wysokiego pudła i zaczął czyścić buty. Miał na sobie czarny strój i długi, biały fartuch zawiązany wokół pasa. Kiedy Patryk zobaczył kapelusz, znów poprosił mamę o monetę. Ta pozwoliła mu przebiec na drugą stronę uliczki pełnej przechodniów, w końcu było to ledwie parę metrów, nie mogła stracić go z oka.

Patryk dopiero zbliżając się zwrócił uwagę, co robi mężczyzna. Zdziwiło go to.

- Dlaczego pan czyści buty? - odważył się spytać.

Mężczyzna spojrzał na niego, nie przerywając swojego zajęcia.

- Bo jestem pucybutem – odparł.

- Czym...?

- Pucybutem. To taki człowiek, który pucuje buty – jakby na potwierdzenie swoich słów, dalej wyćwiczonymi ruchami przesuwał szczotką po czarnych lakierkach.

- Swoje buty? - spytał mały.

- Swoje, nie swoje. Każdy nosi buty. A buty muszą być czyste.

Patryk popatrzył na swoje tenisówki. Tymczasem mężczyzna mówił dalej:

- Kiedyś, pucybut to był bardzo ważny człowiek. W każdym mieście, na każdej ulicy można było takiego spotkać. Legenda głosi, że pierwszy na świecie pucybut, potrafił sprawić, że zwykłe buty nabierały magicznej mocy. Kto do niego przyniósł swoje pantofle, ten potem mógł w nich chodzić tak długo, jak chciał i nigdy nie był zmęczony. Pantofle nosiły swoich właścicieli same, bo to był pucybut-czarodziej. Wszyscy go znali i każdy chciał mu przynieść swoje buty, by potem iść choćby na koniec świata.

- Na koniec świata...? - powtórzył wolno Patryk.

- Tak, a może nawet jeszcze dalej.

- Pan też umie zrobić takie czarodziejskie buty?

- Pewnie. Ale nie mów o tym nikomu – mężczyzna przymknął jedno oko – To tajemnica.

Chłopiec skinął głową na znak zgody.

- Te też są magiczne? - spytał szeptem, wskazując na czarne lakierki.

- Jeszcze nie, ale jak z nimi skończę, to będą – mężczyzna uśmiechnął się.

Patryk usłyszał wołanie matki. Przebiegł z powrotem przez ulicę, wpadając jakiemuś turyście pod nogi. Ojciec zdążył już wrócić i właśnie popijał piwo.

- Tata, zostanę pucybutem! - krzyknął mały radośnie.

Obejrzał się, chcąc wskazać ojcu mężczyznę, z którym przed chwilą rozmawiał, lecz już go tam nie było. Tato zakrztusił się piwem i kaszlał konwulsyjnie. Nagle Patryk zdał sobie sprawę, że nadal trzyma w rączce monetę, którą miał wrzucić do kapelusza pucybuta.

Piotrków Trybunalski,

10.10.2014

Kreatywne pisanie - Słów kilka o pisaniu "na głąba"

2014-10-10T14:14:00.000+02:00

Czytając opowiadania przysłane na konkurs, w którym mam zaszczyt być jurorką, nachodzi mnie refleksja, że (Bogu dzięki) wszyscy autorzy wykazują się wysoką zdolnością do empatii, bez względu na prezentowany poziom warsztatu. Poruszają poważne problemy społeczne, poddają wątpieniu sens otaczającej nas rzeczywistości, a czasem niespodzianie wykorzystują pozornie banalny temat, by skłonić czytelnika do głębszych przemyśleń.

Jest jednak ogromna różnica między „skłonieniem”, czyli zainspirowaniem odbiorcy, a wyłożeniem mu „kawa na ławę” tego, co chcemy przekazać naszym tekstem. Podam przykład (zmyślony):

Załóżmy, że mamy opowiadanie o kobiecie, która straciła rodzinę. Autor przedstawia najpierw na kilku stronach, jak szczęśliwe życie toczyła bohaterka u boku męża i dzieci, jak czuła się kochana i spełniona, aż z czasem popadła w rutynę i przestała doceniać to, co miała. Uznała to za oczywiste, automatyczne, podświadomie czuła wręcz, że to wszystko się jej należy. Potem przyszedł szok: mąż i dzieci zginęli, powiedzmy, w wypadku. To nie przypadek, że wymyśliłam właśnie taki scenariusz. Podobnych tekstów w nadesłanych opowiadań jest wiele. Może się zdawać, że to banalna fabuła, jednak z każdego pomysłu można zrobić świetny tekst. Jestem zwolenniczką przekonania, że żaden pomysł na książkę/opowiadanie nie jest zbyt banalny, by warto było się go podjąć. Wszystko zależy, jak dany temat ukażemy. Ale wróćmy do naszego zmyślonego opowiadania. Autor w dalszej części przedstawia dramat bohaterki, do której powoli dociera, że nie doceniała swojego szczęścia. I na koniec częstuje czytelnika soczystą porcją morałów, które mniej więcej będą wyglądały tak:

Chwytaj dzień, człowieku, bo nie wiesz, co cię czeka w przyszłości. Ciesz się życiem, bo może się ono w każdej chwili odmienić. Kochaj ludzi, bo jutro może ich nie być. Zatrzymaj się na chwilę, by poczuć zapach drzew z pobliskiego lasu. Przestań gonić, a poczujesz, że żyjesz. Nie zajmuj się przyziemnymi problemami, które tylko kradną ci energię. Zastanów się, co jest dla ciebie najważniejsze i pielęgnuj to.

Może spytacie teraz, ale co jest nie tak? O co chodzi? Przecież to wszystko bardzo ważne i mądre.

Wiele książek zawiera właśnie takie uniwersalne przesłanie. Ale sięgnijcie po trzy wybrane powieści lub opowiadania, które mają taką wymowę i zajrzyjcie do ostatniego akapitu. Czy znajdziecie tam taki zbiór morałów, swoiste podsumowanie całości tekstu, wyłożone jak na niedzielnym kazaniu? Różnica polega na tym, że pozycje te przedstawiają swój zbiór „morałów” między wierszami. Czytelnik sam ma je wydedukować z treści.

I tu przechodzimy do sedna tego wpisu: autor musi zaufać czytelnikowi. Zaufać jego inteligencji, zdolności do empatii, analitycznego myślenia i wyciągania wniosków. Nie traktujmy czytelnika jak głąba, któremu trzeba wszystko wyłożyć czarno na białym, bo inaczej nie zrozumie. Szanujmy go. Wierzmy w niego. To, co piszemy, wcale nie jest takie nowatorskie. Książki są odbiciem życia. Zdajmy się na to, że czytelnik też ma jakieś doświadczenie i będzie potrafił połączyć to, o czym czyta, ze swoim własnym życiem. Kiedy wchodzimy do restauracji, kelner nie pyta nas, po co tu przyszliśmy. Wie, że przyszliśmy coś zjeść. Kiedy człowiek bierze do ręki książkę, wie, że będzie zawierała jakieś przesłanie.

W środowisku literackim istnieje pewna nieoficjalna zasada, że o emocjach się nie pisze. Emocje się pokazuje. Nie piszmy więc, że nasza bohaterka po stracie rodziny, była smutna, zagubiona, samotna, zrezygnowana. Pokażmy to. Stwórzmy sytuację, która zmusi ją do konkretnego zachowania. Niech czytelnik zobaczy, jak bardzo zmienił się schemat jej codziennych reakcji, pod wpływem przeżytej tragedii. Pozwólmy mu uruchomić swoją wyobraźnię. Niech podświadomie zacznie szukać w pamięci sytuacji z własnego życia, które będzie mógł powiązać z sytuacją bohaterki. Czytelnik nie przeżył podobnej tragedii? To nic. Wszyscy jesteśmy obserwatorami. Wszyscy znamy ludzi, którym coś takiego się przytrafiło, czytamy gazety, oglądamy filmy, a ostatecznie potrafimy sobie też wyobrazić, co by było gdyby...

Szczegóły pokazywania uczuć zależą już od indywidualnej taktyki autora. Osobiście uważam, że im mniej opisów emocji, tym lepiej. Opis zawsze narzuca prywatny sposób widzenia danej sytuacji przez autora i odbiera czytelnikowi pole dla wyobraźni.

Skoro autor odbiera czytelnikowi możliwość uruchomienia własnej wyobraźni, to czytanie staje się mechanicznym odruchem. Tłumacząc mu za każdym razem jak krowie na granicy (przepraszam, musiałam :), że w jego książce/opowiadaniu chodzi o TO, TO i jeszcze TO, zanudzi go na śmierć. Zostawiając miejsce dla wyobraźni, umożliwiamy czytelnikowi aktywny udział w naszej historii. Poza tym, nikt nie lubi, jak mu się prawi morały. Z drugiej strony każdy czytelnik oczekuje świadomie, a czasem mniej świadomie, że książka będzie miała jakieś przesłanie. Więc sprzedajmy mu je niespostrzeżenie – ukrywając je między stronami naszej opowieści.

Agnieszka Turzyniecka

Moje odkrycia tygodnia - gdzie warto zajrzeć

2014-09-02T08:32:00.000+02:00

Pierwszy raz postanowiłam podzielić się z Wami moimi odkryciami w sieci. Linkuję do ciekawych stron, artykułów, filmów na różnorodne tematy. Może Was też zainteresują? Za tydzień druga część :)

1. Czy reinkarnacja jest tylko wymysłem wyobraźni ludzi, którzy nie mogą się pogodzić z przemijaniem? Ten film dokumentalny (KLIK) stawia ciekawą hipotezę. Historia małego chłopca chodzi za mną od kilku dni, nie dając o sobie zapomnieć.

2. Coś dla pasjonatów języków obcych, a konkretnie: dla tłumaczy. W zakładce "Magazyn" (KLIK) mnóstwo artykułów o pracy w branży tłumaczeń, porady, wskazówki, namiary.

3. Wszystkie konkursy literackie w jednym miejscu? Tak! (KLIK) Baza aktualnych konkursów, nie tylko literackich, ogólnopolskich, lokalnych, do wyboru, do koloru, nic, tylko siadać i pisać. I wygrywać :)

4. Rezolutny chłopczyk stał się hitem sieci, po tym, jak reporterka spytała go o wrażenia z pobytu w wesołym miasteczku. Poprawia humor (KLIK)

5. Zrobiło się ostatnio głośno o pewnym festiwalu literackim pod Wrocławiem, o którym ja pisałam na blogu w zeszłym roku. Sztukater znowu dał popis swoich wątpliwych możliwości ((KLIK). Relacja Małgorzaty Karoliny Piekarskiej jest obszerna, ale warto przeczytać ku przestrodze.

6. Żonglowanie sposobem na sprawniejszy mózg? ((KLIK)

7. Coś dla fanów GOT: wiedzieliście, że Westeros ma własną encyklopedię? ((KLIK)

8 stron, na których znajdziesz pracę w książkach...

2014-07-01T14:25:00.000+02:00

...i nie tylko. Oto zestawienie adresów, gdzie można się załapać na pracę w wydawnictwie, prasie, czy też przy tłumaczeniu lub pisaniu... czegokolwiek. Żadna z tych stron nie jest doskonała. Żadna nie gwarantuje sukcesu. Z własnego doświadczenia wiem, że najlepiej potraktować je jak jeden duży pakiet, do którego zagląda się codziennie, bez względu na to, czy nowe ogłoszenia pojawiają się każdego dnia, czy dwa razy w miesiącu. Czasem łatwiej jest dostać zlecenie właśnie na tych portalach, które nie są zasypane propozycjami. Dla każdego coś się tu znajdzie, od ofert pracy na etacie na przykład jako grafik w wydawnictwie, aż po drobne zlecenia na szybki (i nieduży) zarobek.

1. Rynek książki

W zakładce "Giełda pracy" znajdziemy aktualne ogłoszenia wydawnictw poszukujących redaktorów, korektorów, czy też grafików.

2. Wirtualny wydawca

Tu, podobnie jak w przypadku poprzedniej strony, ogłoszenia nie pojawiają się często, jednak ich zaletą jest fakt, że pochodzą od samych wydawców i dotyczą zwykle pracy specjalistycznej.

3. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich

Tu można znaleźć pracę w prasie.

4. Oferia

Strona, na której znajdziemy zlecenia z wielu działów, między innymi z zakresu tłumaczeń i edytorstwa. Czasem zdarzają się tu perełki, na przykład zlecenia tłumaczenia książek. Jednak trafiając na tę stronę, nie należy wpadać w zachwyt - jest tu bardzo dużo chętnych. Przyznaję, że mnie nie udało się tu nic złapać, chociaż mam konto od kilkunastu miesięcy. Potencjalni wykonawcy często obniżają stawkę do granic absurdu. Ale kto wie, może Tobie się uda?

5. Globtra

Witryna dla tłumaczy. Zlecenia przekładów w różnych językach, oczywiście najliczniejszą grupę stanowi angielski i niemiecki. Bywają propozycje tłumaczeń literatury.

6. OLX (dawniej Tablica)

Ta i kolejna strona są chyba najbardziej "obstawionymi" portalami ogłoszeniowymi w naszym kraju. Znajdziesz tu czego dusza zapragnie, a propozycje pracy w prasie i wydawnictwach wcale nie należą do rzadkości.

7. Gumtree

Patrz wyżej.

8. Getak

Kolejna strona, gdzie wystawia się zlecenia na licytację.

Jeśli znasz inną stronę, na której pojawiają się podobne ogłoszenia, to podziel się nią w komentarzu.

A.T.

13 częstych błędów języka polskiego. Sprawdź, ile z nich popełniasz

2014-06-29T13:19:00.002+02:00

Wszyscy je robimy, najczęściej nieświadomie, ku uciesze profesora Miodka, który bez naszej nieporadności, pewnie straciłby pracę i swoją życiową misję. Założysz się, że znajdziesz na tej liście błędy, które sam popełniasz? Ja swoje znalazłam :)

1. "Co tu pisze?"

Klasyk, przyprawiający polonistów o ból głowy.

2. "W każdym bądź razie"

Sama długo nie wiedziałam, że to błąd.

3. "Pierwszą razą"

Dostaję na łeb, kiedy to słyszę. I zaraz pytam delikwenta: "Co to jest raza?".

4. "Jedynaście"

Dobrze, że jeszcze nie mówimy "jedyn".

5. "Fakt autentyczny"
Przyznaję się bez bicia, używałam. Zastanawiam się, dlaczego w czasach szkolnych żaden z moich nauczycieli nie wspomniał, że fakt nie może być "autentyczny"...

6. "Mogę ci jakoś pomóż?"
Auć, boli w uszach.

7. "Poczekasz na mnie? To być na dworcu o ósmej"
To może niedługo wszystko być mówić w bezokoliczniku?

8. Źle odmieniane imiona: "Pani Sylwiu", "Pani Nataliu"

Tu przypomina mi się, jak parę lat temu trzyletnia córeczka mojej kuzynki, wołała na mnie: "Agnieszku". Niestety złe odmienianie imion przez przypadki nie jest tylko problemem dzieci...

9. "Wziąść" i "Włanczać"

Można też "wyłanczać". Tu przypomina mi się anegtoda podpatrzona kiedyś w sieci: "Można to wziąść? Pewnie, wszystko można braść".

10. "Proszę panią"
Nawyk z podstawówki.

11. "Spadać w dół"

Konieczne zdaje się być podkreślenie, że spadamy w dół, bo przecież do góry też można spadać :)

12. "Cofać do tyłu"

Brat bliźniak numeru 11. Próbowałeś się kiedyś cofnąć do przodu?

13. "Poszłem"

Skoro zaczęliśmy klasykiem, to takowym też zamknijmy to zestawienie.

I jak? Ja mam 2/13. Chyba nie jest źle.

A.T.

Bloglovin

6 powodów, dla których Facebook umiera

2014-06-26T15:26:00.002+02:00

Facebook świętuje w tym roku swoje dziesiąte urodziny. W Polsce stał się popularny dopiero po kilku latach swojej działalności, bezlitośnie skazał na śmierć "Naszą klasę" (ktoś tam w ogóle jeszcze jest?), zdominował nie tylko portale społecznościowe, ale wkradł się też na serwisy, blogi, a nawet na Skype. Jeszcze rok, dwa temu, jeśli ktoś nie miał na nim konta, nie istniał towarzysko. Zmiany wyglądu popularnego fejsa przez wiele lat były powodem załamań nerwowych i fali masowych protestów całych narodów. No dobrze, trochę się nabijam, choć sama darłam sobie włosy z głowy po wprowadzeniu osi czasu. Jak jest dziś? Statystyki zdradzają, że w ostatnim roku FB opuściła duża część nastolatków. Dorośli jeszcze nie poszli w ich ślady, ale coraz częściej pojawia się ostra krytyka poczynań pana Zuckerberga i jego zespołu. Czy to początek końca internetowego giganta? Oto 6 powodów, które sprawiają, że Facebook traci na popularności:

1. Natłok reklam w głównym strumieniu aktualności

Kiedyś tego nie było, reklamy wyświetlały się tylko w pasku bocznym. Dziś główna ściana zasypana jest "proponowanymi stronami". Żeby to jeszcze było coś ciekawego. Nie wiem przykładowo, po co FB wyświetla mi stronę pieluszek. Może chce mi powiedzieć, że już czas?

2. Kosmiczna ilość znajomych

Tak, ja też kiedyś miałam fazę na "im więcej znajomych, tym jestem bardziej cool", na szczęście któregoś dnia się popukałam w głowę. Na moim pierwszym koncie miałam prawie cztery tysiące znajomych. Brałam wszystkich, jak leci. Doszło do tego, że miałam dziennie kilkadziesiąt zaproszeń do gier, kupę spamu w wiadomościach, drugą kupę zaproszeń do stron, moje posty komentowali jacyś idioci, zdarzyło się nawet, że ktoś mnie obrażał na mojej własnej ścianie. Aha, no i oczywiście ta ściana była pełna postów w stylu: "Witam! Miło mi cię dodać do znajomych! Może zainteresują cię moje miętowe cukierki powiększające biust" - i tu link. Co gorsza, przestałam widzieć posty moich "prawdziwych" znajomych. Jeden wielki chaos. Kiedy zaczęłam usuwać ludzi, szybko połapałam się, że skasowanie tych trzech tysięcy, których zupełnie nie znam, zajmie mi ze dwa miesiące, po których będę kaleką, bo zostanie mi skurcz w palcu wskazującym. Co więc zrobiłam? Przeniosłam się na inne konto. Mam na nim ok. trzystu znajomych. I ogarniam. Niestety wciąż jest wiele osób, które osiągają nawet limit znajomych. I oni nie ogarniają. Po latach używania fejsa okazuje się, że duża liczba znajomych nie jest ani prestiżem, ani żadną promocją, ani nie jest praktyczna, ani sensowna.

3. Brak prywatności

Choć FB bardzo się stara, żebyśmy ją mieli, to pozostaje ona mitem. Spróbuj napisać na fejsie w poniedziałkowy poranek: "Znowu do pracy" albo "Byle do piątku", albo jeszcze lepiej: "Ma ktoś coś na kaca?". Założysz się, że we wtorek będziesz już bezrobotny?

4. Wymuszanie płatnej promocji postów

To jest coś, przez co aktualnie wychodzi mi żyła na czole. Półtora roku budowałam grono fanów na mojej stronie autorskiej. Poświęciłam na to dużo czasu, powiem wprost: walczyłam o każdy lajk. Do dziś zebrałam w sumie ponad 1500 fanów. Strona działała świetnie, dużo polubień postów, ludzie chętnie się wypowiadali, robiłam konkursy i cieszyłam się. Tak, cieszyłam się. Bo nie jest łatwo zebrać 1500 osób i jeszcze namówić ich do interakcji. I co? Facebook kilka tygodni temu dokonał zmian w algorytmie wyświetlania postów z fan pejdży na głównej ścianie. Jeszcze wczesną wiosną moje wpisy docierały do 30-40 % fanów, sporadycznie nawet do większej ilości. Dziś docierają do 9-12 %. Nie ma komentarzy, nie ma reakcji. Gadam sama do siebie. Dlaczego FB zmienił algorytm? Żebyśmy płacili za promowanie postów. Do czego to doprowadzi? Tych, których nie stać, upadną. Tysiące, ba, setki tysięcy malutkich firm wycofa się z promowania swojej marki na FB. Przetrwają tylko najwięksi. Jeśli wciąż nie widzisz, że to początek końca, to wyloguj się z fejsa. Tak, wyloguj się, wróć na stronę powitalną. Widzisz, co tam jest napisane ponad polem rejestracji? "To jest (i zawsze będzie) darmowe". Czyżby?

5. Nieprofesjonalny serwis

Biada Ci, jeśli Ci się coś zepsuje na fejsie. Zgłaszasz problem do... no właśnie, do kogo właściwie? Czy to jest w ogóle gdzieś podane, kto te wiadomości odbiera? W formularzu wyświetla się informacja, w której jakiś duch dziękuje Ci za zgłoszenie i zapewnia, że się nim zajmie, aha no i jeszcze: "Nie jesteśmy w stanie odpowiedzieć wszystkim". W praktyce oznacza to, że nie odpowiadają nikomu. Jeśli jest na sali ktoś, kto dostał od nich odpowiedź, niech mnie wyprowadzi z błędu. Jakiś tydzień temu zgłosiłam problem z wyświetlaniem mojego fan pejdża. Problem niebawem zniknął, by po kilku dniach pojawić się znowu. Odpowiedzi nie dostałam żadnej. Nie wiem, czy usterka usunęła się sama, czy nasz duch się nią zajął, ale skoro tak, to czemu powróciła? Tego się nigdy nie dowiem, ponieważ duchy fejsbuka nie komunikują się z takimi śmiertelnikami jak ja.

6. Coraz większa świadomość uzależnienia od wirtualnego świata

Tak, wszyscy jesteśmy mniej lub bardziej uzależnieni od Facebooka. I coraz bardziej zaczyna to do nas docierać. Ja walczę z tym tak, że używam go tylko w domu, tylko na laptopie. Nie korzystam z FB na komórce - zdarzyło mi się to tylko raz, półtora roku temu, kiedy miałam komputer w naprawie. To jest mój sposób, by wiedzieć, że jeszcze nie zaprzedałam duszy wirtualnemu światu, że jeszcze żyję. Sądzę, że ludzie z gatunku myślących, powoli zaczynają dostrzegać, że świat wirtualny, jakim jest Facebook, jest podróbą prawdziwego świata. Imituje go, imituje kontakty, które powinny mieć miejsce w realu. Fajnie jest rozmawiać na czacie z kolegą, który mieszka w USA, i którego widuje się w rzeczywistości raz na pięć lat. Co innego kiedy rozmawiam z koleżanką, której nie widziałam od czasów szkolnych, i choć mieszka dwa bloki dalej, nie spotkamy się, bo wystarczy nam czat na FB. Ona polubi mój post, ja wkleję jej na ścianę życzenia urodzinowe i mamy poczucie, że utrzymujemy kontakt. A w Biedronce przejdziemy koło siebie obojętnie, bo się nie rozpoznamy.

To tyle. Są oczywiście też plusy posiadania konta na FB. Byłabym hipokrytką, gdybym nie wspomniała, że dzięki temu portalowi, poznałam kilkanaście ciekawych osób, a nasza znajomość przeszła z czasem w kontakt w realu. Jednak wszystko wskazuje na to, że największy szał na Facebook już minął.

A.T.

Jestem blogiem i się tego nie wstydzę

2014-06-03T22:33:00.000+02:00

Często słyszę rady odnośnie prowadzenia bloga, niektóre są bardzo przydatne, inne mniej, a jeszcze inne...

Kiedyś pewien znajomy autor poradził mi, żebym usunęła z adresu "Gryipiórka" słowo "blogspot". Bo to nie jest profesjonalne. Powtórzmy to: Wiadomość zawarta w adresie, że blog jest blogiem jest nieprofesjonalna. Podobnie polecono mi, żebym usunęła pasek nawigacyjny Bloggera u góry strony. Żeby tylko nikt nie wiedział, że to jest blog! Rozśmieszyło mnie to. Dlaczego mam udawać, że mój blog nie jest blogiem? Jest. I taki ma być. Krótki to wpis, bo nie ma się wielce nad czym rozwodzić. A nawet jeśli mój blog jest nieprofesjonalny, to niech sobie będzie. Dobrze nam razem. Jesteśmy bardzo blogowatym blogiem. Pozdrawiam wszystkich blogerów :)

Plan spotkań w maju

2014-05-10T14:51:00.000+02:00

Maj sprzyja wyjazdom i spotkaniom z czytelnikami, więc i ja mam w planach parę wypadów. Już się nie mogę doczekać :)

Już w najbliższy poniedziałek, 12 maja zapraszam na spotkanie autorskie w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Sieradzu, o godz. 13:30.

Dzień później, czyli we wtorek 13 maja będę gościem Biblioteki Pedagogicznej w moim rodzinnym Piotrkowie Trybunalskim. Zapraszam od godziny 17.

Przedostatni weekend w tym miesiącu to czas na Warszawskie Targi Książki. Będzie mnie można spotkać na stoisku "Super Siódemka", sektor 40/D4, w piątek 23 maja, w godzinach 18-19.

Zapraszam serdecznie wszystkich moich Czytelników :)

A.T.

O muszkach owocowych i o tym, ile jest warta wiarygodność, czyli recenzja "Uwikłania" Zygmunta Miłoszewskiego

2014-05-09T10:32:00.001+02:00

Od pisarzy trudniących się kryminałem, nie wiedzieć czemu, bardziej oczekuje się wiarygodności, niż od wszelakich innych autorów. Pisząc dajmy na to romans, można z powodzeniem stworzyć historię tak dalece oddaloną od rzeczywistości, że aż skręca. Ale książka się sprzeda. I nikt nie będzie miał pretensji. Wszak to o miłości, a ta, jak powszechnie wiadomo, nie jest czymś szczególnie przyziemnym. Więc możemy sobie spokojnie wrzucić romansowy gaz do dechy, a im bardziej będzie absurdalnie - czytaj "romantycznie", tym bardziej będą zadowolone rzesze fanek. Wcale nie kpię sobie z romansów, choć tak to może zabrzmieć. Każdy gatunek ma prawo bytu, póki ma swoich czytelników. Zresztą i mnie zdarzyło się przeczytać, z mniejszymi lub większymi wypiekami na twarzy, książkę tego rodzaju.

No więc dobrze, już nie będę gnębić tego biednego romansu. Weźmy może fantastykę. Nie, wróć - fantastyka nie jest wiarygodna i nie tylko nie jest to jej wada, ale wręcz zaleta. Czyli zostawiamy, nie nadaje się do pognębienia.

Książki historyczne. Tu wypadałoby, by jednak akcja współgrała z faktami. Ale czy zawsze tak jest? O ile nikt nie napisze, że Napoleon to było dwa metry chłopa, a Amerykę odkrył Kopernik, to w sumie też można przymknąć oko. Za przykład niech nam posłuży nasz rodzimy autor (a przeze mnie wielbiony) Sienkiewicz. Już dawno dowiedziono, że autor "Trylogii", machnął się nie tylko w faktach historycznych, ale też w danych geograficznych. Ale komu to przeszkadza? Świetne książki napisał? Nobla dostał? No to szafa gra.

Obyczajówka. Tu teoretycznie też są pewne wymogi, ale rzeczywistość jest inna: co niektórzy pisarze z tej półki zdają się przestrzegać zasady: "Hulaj dusza, piekła nie ma!". Wymieńmy tu choćby pana Coelho.

Horror. Horror, to jest prawdziwy horror jeśli chodzi o wiarygodność. A mimo to czytamy. I boimy się! Tu chyba nawet nie trzeba podawać przykładów, tak oczywiste jest oderwanie od rzeczywistości.

Co innego kryminał. Tu zaczyna się kręcenie nosem. Bo policja tak nie postępuje, bo dowody są za słabe, bo morderca jakiś dziwny, bo alibi naciągane, bo intryga się nie klei, bo broń starego typu, a w ogóle, to skąd on miał tę broń? I przecież nie mógł zabić z takiego powodu. Człowiek nie może być aż tak wyzuty z uczuć. Autor kryminałów musiałby odgryźć sobie paznokcie, gdyby chciał zadowolić wszystkich niedowiarków. Każde jego stwierdzenie, każdy wątek historii poddawany jest surowej krytyce.

Dlaczego o tym wszystkim piszę? Miało być przecież o kryminale Miłoszewskiego. Zatoczmy więc koło i zatrzymajmy się na chwilę przy "Uwikłaniu".

To moje pierwsze spotkanie z panem Miłoszewskim, byłam bardzo ciekawa książki, która ma tak dobre opinie, no i nie zapomnijmy - została nominowana do francuskich nagród literackich, co niezbicie świadczy o zainteresowaniu powieścią poza granicami naszego kraju.

Głównym bohaterem jest prokurator Teodor Szacki. Jest to facet przed czterdziestką, żonaty, dzieciaty, i strasznie znudzony życiem. Lubi sobie ponarzekać - jak to my, Polacy mamy w zwyczaju. Powiedziałabym nawet, że pan prokurator ma przedwczesny kryzys wieku średniego. Zdążył już nawet całkiem osiwieć. Tkwi w małżeństwie, które kiedyś pewnie płonęło wielkim ogniem, ale dziś się raczej już wypaliło. W pracy ma irytującą przełożoną. Na szczęście poznaje pewną atrakcyjną młódkę, która zawróci mu w głowie i przysporzy namiętnego romansu... Nie, wróć, ten numer też się nie udał. Romans niby jest, ale...

Szacki serwuje nam co chwilę swoje przemyślenia, monologi, które właściwie zawsze mają przygnębiającą wymowę. Praktycznie cały czas siedzimy w jego głowie, choć narracja jest trzecioosobowa. Tu mi trochę przeszkadzało, że brakuje mu... jaj. Ale gdy się nad tym zastanowimy... Szacki jest typowym facetem prawie w średnim wieku, przynajmniej typowym dla naszej szerokości geograficznej. Czy kupilibyśmy go w wersji zadowolonego ze świata, niezłomnego herosa, który ma idealne życie prywatne, a w pracy jest niczym rottweiler, przed którym wszyscy czują respekt i robią, co im każe?

Zygmunt Miłoszewski

Szacki ma do rozwiązania zagadkę, która zaprowadzi go dużo dalej, niż tylko do sali, w której znaleziono zwłoki ofiary.

Zabity brał udział w terapii ustawień - i tu punkt dla Miłoszewskiego, za nawiązanie do tej intrygującej gałęzi psychologii. Kilka lat temu miałam okazję czytać książkę w całości poświęconą temu zagadnieniu, które już wtedy bardzo mnie zaciekawiło. Krótko mówiąc, w terapii ustawień najważniejszym tematem jest rodzina. W trakcie sesji z psychologiem, ustawia się obce osoby w roli członków swojej rodziny - również tych, którzy już nie żyją, lub których nigdy nie znaliśmy. Sposób ustawienia tych osób, ich odległość od pacjenta, to, czy stoją doń tyłem, czy przodem, czy patrzą mu w oczy - te, i inne szczegóły, mają szalenie ważne znaczenie. W trakcie takiej sesji wychodzą często sprawy z zamierzchłej przeszłości, może się na przykład okazać, że pacjent ma problemy emocjonalne, ponieważ identyfikuje się podświadomie z siostrą, która zmarła w wieku dwóch lat, lub z pierwszą żoną swojego ojca, którą ten nigdy nie przestał kochać. Według tej metody, niemalże wszystkie nasze problemy mają swoje korzenie w przeszłości rodziny.

Miłoszewskiemu świetnie wyszło połączenie terapii ustawień ze zbrodnią. Oryginalny pomysł intrygi jest zdecydowanie dużym plusem tej książki.

Mamy więc trupa i kilka osób, które brały udział w sesji, plus terapeuta. Ktoś z nich zabił.

Wróćmy do tematu wiarygodności. Szacki ze swoim momentami denerwującym narzekaniem, ze swoimi rozterkami sercowymi i z podejściem do pracy - jest szalenie wiarygodny. Brakuje mu jaj, ale nie oszukujmy się - to jest problem wielu mężczyzn i w tym wypadku ostatecznie sprawia, że główny bohater jest jeszcze bardziej swojski.

Trochę gorzej jest z rozwiązaniem intrygi. Scena, w której Szacki demaskuje sprawcę, a właściwie on sam się demaskuje, jest, jakby to powiedzieć... wiarygodna inaczej.

Ale czy to znaczy, że mamy rzucić "Uwikłaniem" o ścianę, i nigdy więcej nie czytać Miłoszewskiego? Kupując kryminał, wiemy przecież, że to fikcja. Historia w nim opisana nigdy się nie zdarzyła. Gdybyśmy sięgali po kryminały dlatego, żeby dowiedzieć się faktów, to wszyscy czytalibyśmy tylko "Detektywa". Z drugiej strony: Ile jest wart kryminał wiarygodny, ale nudnie opowiedziany?

Na szczęście po absurdalnej scenie przyznania się do winy, następuję jeszcze coś, co ją usprawiedliwia i nadaje innego wymiaru. Nie chcę napisać spojlera, dlatego sami musicie doczytać, co takiego rozgrzesza brak wiarygodności kulminacyjnego rozdziału.

Po wydaniu mojego debiutu, słyszałam tu i ówdzie, że pewne jego fragmenty mogą zostać uznane za niewiarygodne. Owszem, mogą, i wcale mnie to nie zaskakuje. Autor nie jest kronikarzem... Ani policjantem, rozeznanym w środowisku przestępczym, przynajmniej nie w moim przypadku, ani też w przypadku Miłoszewskiego. Sądzę, że ważniejsze od wiarygodności jest to, czy historia jest dobrze opowiedziana. Czy autor jest dobrym gawędziarzem, czy potrafi porwać czytelnika, stworzyć, dawkować i utrzymać napięcie, czy potrafi sprawić, że nie pójdę spać, póki nie doczytam do końca. Te podstawowe walory mają swoje odniesienie w każdym rodzaju książek, czy to kryminale, czy romansie, czy w innych.

Nikt nie kupuje powieści, by nakarmić się wiarygodnością. Od tego są "Wiadomości" na Jedynce. Te są tak naćkane niezłomnymi faktami, że aż boli. Zdarza się nawet, że biografie sławnych osób nie odpowiadają faktom z ich życia, zwłaszcza, jeśli nie są napisane przez nich samych.

Załóżmy, że powieść kryminalną popełniłby stary recydywista, doskonale znający światek przestępczy, będący scalonym z nim, jak drzewo z ziemią. Albo jeszcze lepiej - niech nasz kryminał napisze wyrafinowany mafioso. Wcale nie jest oczywiste, że taka osoba porazi nas wiarygodnością. Może inaczej - to, co nasz mafioso stworzy, będzie jak najbardziej odzwierciedleniem prawdziwego świata przestępczego, ale ten świat jest tak bardzo inny, od tego, w którym żyjemy my - zwykli ludzie - że na jego brutalność i bezwzględność odpowiedzielibyśmy - to nie możliwe, takie rzeczy się nie zdarzają naprawdę.

Wróćmy do "Uwikłania". Czy Miłoszewski jest dobrym gawędziarzem? Jest, i to świetnym. I to się liczy. Sposób, w jaki snuje historię, rekompensuje wszelkie niedociągnięcia w kwestii braku wiarygodności, które ostatecznie i tak nie są ani poważne, ani rażące. Książka jest ciekawa, wciągająca, intrygująca, satysfakcjonująca. Napisana z dużym polotem, autor zdaje się sunąć piórem po stronicach powieści lekko, zgrabnie i celnie, niczym Kmicic swoją szablą przecina powietrze tam, gdzie najmniej się tego spodziewamy. Miłoszewski ze swoim polotem mógłby pisać o uprawie kartofli, albo o życiu muszek owocowych, i też by było ciekawie. Polecam, a sama już cieszę się na następne pozycje tego autora.

A.T.

A dla Was jakie znaczenie ma wiarygodność w powieści?

Recenzje "Dziewczynki z balonikami"

2014-04-28T18:37:00.001+02:00

Oto lista opinii o mojej drugiej powieści, wszystkich, które się do tej pory ukazały, a które są mi znane. Podobnie jak w przypadku listy "Inspektora Kresa i zaginionej", publikuję fragmenty tychże recenzji oraz linki przekierowujące na stronę źródłową. Kolejność przypadkowa. Post będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych wzmianek w sieci.

1.
Link: Esa Czyta (Videoblog)
Autor: Esa
Data: 6.05.2014

2.
Link: Noir Cafe
Autor: Paulina M. Stoparek
Data: 27.04.2014

"(...) Kunszt pisarski Turzynieckiej jest jak precyzyjny skalpel, który wycina tylko te fragmenty, które są absolutnie niezbędne. Stąd też książka pani Agnieszki bardziej niż wykładem na temat choroby jest zwartym i przejmującym studium samotności i okaleczenia psychicznego pewnej młodej kobiety.(...)"

3.
Link: Mix książkowy
Autor: Małgorzata Pyzik
Data: 11.04.2014

"(...) „Dziewczynka z balonikami” to ważna powieść. Niewielka forma a głęboka treść. Warto poznać Marlenę aby w razie potrzeby rozumieć depresję i umieć komuś – nie zaszkodzić. Takich ludzi , którzy walczą z tym problemem sami, jest niestety wokół nas coraz więcej.
Nie pozwólmy im na samotność.(...)"

4.
Link: Republika Kobiet
Autor: Sylwia Skorstad
Data: kwiecień 2014

"(...) Choć Agnieszka Turzyniecka porusza niełatwe tematy, jej powieść czyta się szybko i z wielkim zainteresowaniem. Od początku czytelnik kibicuje Marlenie w jej zmaganiach z chorobą, bo wie, że w zamian dostanie uczciwą, świetnie napisaną relację z „drugiej strony”. Czytając opisy dnia codziennego na oddziale i relacje z posiedzeń z lekarzami, ciągle ma się świadomość, iż to gra o życie. (...)"

5.
Link: Książką po łapkach
Autor: Natalia-Nowak Lewandowska
Data: 11.04.2014

"(...) Cieszę się bardzo, że na rodzimym rynku coraz więcej jest książek, które opisują choroby psychiczne, nie tylko zmaganie się z nimi samych chorych, ale i postrzeganie ich w oczach najbliższych. Pomimo, że wydawałoby się, iż społeczeństwo XXI wieku jest już bardzo świadome, to jednak choroby psychiczne nadal pozostają tematem tabu, czymś, co przynosi wstyd w rodzinie."

6.
Link: Babskie czytanie
Autor: Joanna Szarańska
Data: 15.04.2014

"(...) Agnieszkę Turzyniecką poznałam przy lekturze powieści "Inspektor Kres i zaginiona", która stanowiła jej książkowy debiut. I choć tematyka kryminalna jest mi zdecydowania bliższa, to muszę przyznać, że w tej nowej odsłonie autorka pokazała się z bardzo dobrej strony. Nie zawahała się, by poruszyć w swojej nowej powieści problem, który w naszym kraju wciąż jest spychany gdzieś na bok: mianowicie chorobę afektywną dwubiegunową.(...)"

7.
Link: Świat książek i ja
Autor: Cyrysia
Data: 18.04.2014

"(...) Jestem porażona tą lekturą. Nie myślałam, że znajdę w niej aż tyle szczerych, bolesnych, brutalnych treści. W naszym kraju mało jest książek poruszających problem choroby maniakalno-depresyjnej. O tym zazwyczaj nie mówi się głośno. To wciąż temat tabu. Ludzie cierpiący na tę przypadłość zazwyczaj są nierozumiani przez swoich najbliższych i otoczenie. Rodzina, przyjaciele czy znajomi nie dostrzegają i lekceważą wszelkie symptomy tej choroby, bowiem ciężko jest rozróżnić depresję od typowej chandry. Dlatego tak ważne jest, aby lepiej poznać źródło tego zaburzenia i w razie czego odpowiednio pomóc.(...)"

8.
Link: Dla Lejdis
Autor: JP
Data: 27.04.2014

"(...) „Dziewczynka z balonikami” jest spisanym dowodem na bystrość jej autorki. Mimo iż Agnieszka Turzyniecka jest młodą powieściopisarką, jej wnikliwe zdolności obserwacyjne poskutkowały napisaniem książki, opiewającej w zaskakujące realizmem zdarzenia. Niekiedy dynamiczna akcja wybranych fragmentów książki, potęguje to wrażenie.(...)"

9.
Link: Mercy in your eyes
Autor: Vicky
Data: 27.04.2014

"(...) Historia jest niesamowicie wręcz wciągająca i bardzo realistyczna, do momentu gdy zaczyna wychodzić przerażająca przeszłość Marleny. Po tym co ta kobieta przeżyła, nie dziwie się, że znalazła się w takim stanie. Jej przeszłość jest rodem z telewizyjnego serialu i co chwila dowiadujemy się jakiejś nowej, okropnej rzeczy. Tu znowu moja subiektywna opinia – osobiście wolałabym i bardziej ceniłabym książkę, gdyby Marlena była osobą normalną, przeciętną, która popadła w depresję z powodu szarości życia i kilku nieprzyjemnych wydarzeń, a nie tylu okrutnych, traumatycznych przeżyć i niszczących psychikę leków, zażywanych w dzieciństwie.(...) Niech nikogo nie zmylą moje krytyczne uwagi dotyczące książki, bo powieść jest naprawdę dobra, wciągająca i szybko się ją czyta. To chyba właśnie dlatego skupiłam się na niej tak szczegółowo, a sama recenzja jest taka długa. Kiedy o jakiejś historii nie mam nic do powiedzenia, nie rzucam także uwag krytycznych, bo pozycja jest błaha i najwyraźniej na nie nie zasługuje. W przypadku „Dziewczynki z balonikami” jest zupełnie inaczej. Na temat treści snuję wiele rozważań i wiem, że jej przysłanie mocno na mnie wpłynęło.(...)"

10.
Link: Książki na czasie
Autor: Katarzyna Stec
Data: 28.04.2014

"(...) „Dziewczynka z balonikami” to nie jest lektura lekka i przyjemna. Autorka wykreowała świat, do którego nie mamy dostępu, a który obarczony jest mnóstwem stereotypów. Wniknięcie w niego to podróż po emocjonalnych koleinach i poznanie osób, których dusza woła o ratunek, choć często nie potrafią tego wyartykułować. Rozpaczliwe wołanie o pomoc często przybiera bowiem drastyczną formą.Agnieszka Turzyniecka bardzo wiarygodnie ukazuje proces chorobowy i wszystkie jego często dość brutalne odsłony.(...)"

11.
Link: Opinie użytkowników portalu Lubimy Czytać

12.

Link: Książka zamiast kwiatka (Facebook)

Autor: Grażyna Strumiłowska

Data: 20.04.2014

"(...) Autorka niesamowicie pokazała przebieg tej choroby. Bez sentymentów, niekiedy "soczystym" językiem potrafiła w prosty, zdystansowany sposób pokazać cierpienia Marleny. Jestem bardzo oszczędna w dawaniu gwiazdek, ale sposób narracji, tematyka i świetny styl tej książki zasługuje na dwie. To trudna powieść, ale trzeba po nią sięgnąć, po to, żeby zrozumieć, że obok nas żyję dużo osób, zmagających się z depresją, a także po to, żeby zrozumieć siebie."

13.
Link: Kącik z książką
Autor: Katarzyna Chojecka-Jędrasiak
Data: 2.05.2014

"(,,,) Powieść jest krótka, liczy niecałe dwieście stron, co w połączeniu z lekkim piórem autorki sprawia, że książkę czyta się błyskawicznie. Jej tematyka nie jest łatwa, ale od lektury trudno się oderwać. Dawno już nie trafiłam na książkę, którą przeczytałam od razu przy jednym podejściu, a tak właśnie było w tym przypadku. Polecam wszystkim zainteresowanym tematyką oraz mającym choćby niewielki kontakt z osobami dotkniętymi depresją lub inną przypadłością umysłową. Jestem pewna, że po lekturze „Dziewczynki…” na wiele spraw spojrzycie zupełnie inaczej."

14.
Link: Wiadomości 24
Autor: Konrad Staszewski
Data: 3.05.2014

"(...) Podsumowując, muszę przyznać, że nie spodziewałem się tak poważnej i trudnej, bo poruszającej poważny problem społeczny, książki. Byłem przekonany, że autorka pójdzie za ciosem i napisze kolejny kryminał lub zdecyduje się na jakiś lżejszy utwór dla dzieci lub młodzieży. Ale ona nie dała się zaszufladkować. I bardzo dobrze. Uważam, że Dziewczynka z balonikami jest lepszą powieścią od jej poprzedniczki. Turzyniecka, pisząc ją, wykazała się nie tylko odwagą, ale również wiedzą z zakresu psychologii i medycyny. Nie bez znaczenia jest również fakt, że utwór jest częściowo moralizujący. Dziewczynka z balonikami to nie jest łatwa lektura i nie polecam jej do poduszki. To powieść psychologiczna, poważna i zmuszająca czytelnika do myślenia."

15.
Link: Kreatywa.net
Autor: Klaudyna Maciąg
Data: 8.05.2014

"(...) Zgodnie z tym, o czym wspomniałam na samym wstępie, muszę dodać, że książka ta nie nada się dla każdego przede wszystkim przez wzgląd na jej tematykę i przygnębiający charakter. Akcja płynie tutaj dość jednostajnie, autorka nie sili się na metafory czy specjalnie zabiegi językowe. Po prostu w najprostszy z możliwych sposobów opisuje świat takim, jaki on jest. Ta prawdziwość przemawia na korzyść powieści, ale miłośników "uczt literackich" na pewno nie zadowoli. Dlatego Dziewczynkę z balonikami polecę przede wszystkim osobom zainteresowanym omawianym zagadnieniem, osobom empatycznym i posiadającym pewną wrażliwość, osobom, które same borykają się z najróżniejszymi problemami. Książka Agnieszki Turzynieckiej być może nie niesie pokrzepienia, nie wlewa w serce czytelnika morza nadziei, ale jest brutalnie szczera, prawdziwa, mocna i niebywale sugestywna. A takie książki zapadają w pamięć najbardziej."

16.
Link: Biblionetka
Autor: olina
Data: 20.05.2014

"(...) Każdy chce być kochany przez rodziców. Każdy szuka własnej drogi do szczęścia. Każdy zetknął się z kimś, kto chciał lub nawet był gotów odebrać sobie życie, albo zna osoby z depresją, lub sam ją miał/ma – po stracie bliskiej osoby, po innym traumatycznym przeżyciu lub bez zewnętrznej przyczyny. Czy „Dziewczynka z balonikami” jest zatem „dla każdego”? Nie wiem. Wiem natomiast, że jest interesującym studium depresji."

17.
Link: In bed with books
Autor: a_psik
Data: 26.05.2014

"(...) Nie można obojętnie przejść obok bohaterki i jej historii. Ja przynajmniej nie umiem – książka poruszyła mnie do głębi. Podziwiam Marlenę za to, jak wciąż na nowo próbowała walczyć ze swoimi demonami - ona najzwyczajniej w życiu walczyła o swoją "normalność". Depresja jest niestety chorobą naszych czasów, więc brawa dla autorki za odwagę i chęć poruszenia tego trudnego tematu.(...)"

18.
Link: Subiektywnie o książkach
Autor: awiola
Data: 29.05.2014

"(...) Od samego początku moją uwagę zwróciła tajemnicza okładka, doskonale odzwierciedlająca tytuł powieści i również jej fabułę. Tytuł bowiem, nawiązujący do małej dziewczynki z balonikami nie został użyty przypadkowo, o czym zapewne przekonają się czytelnicy podczas czytania powieści. Warto również wspomnieć o tym, że pomimo przygnębiającego wydźwięku całej historii Marleny, na końcu pojawia się iskierka nadziei. I za to dziękuję Agnieszce Turzynieckiej - za ten okruch dobrej myśli.(...)"

19.
Link: Dzieciaki-zwierzaki-i my
Autor: Brak informacji
Data: 14.06.2014

"(...) Jednym z moich ulubionych fragmentów, była rozmowa bohaterki z lekarzem, który postawił przed nią krzesło i prosił by wyobraziła sobie, co musi się na nim znaleźc, by była szczęśliwa. Chyba wszyscy powinniśmy miec takie „krzesełko szczęścia” i starac się by nie było puste.(...)"

20.
Link: Ania notuje
Autor: Anna Maciąg
Data: 29.08.2014

"(...) Książkę, pomimo cięższej tematyki, czyta się błyskawicznie. Niełatwo jest przechodzić przez życie razem z bohaterką i poznawać wszystkie wydarzenia z przeszłości, które wpłynęły na jej obecne życie. Forma w jakiej nam opowiada, swobodny styl, liczne rozmowy pozwalają nam jednak stosunkowo swobodnie przyjmować trudną treść.(...)"

21.
Link: Książki naszą pasją
Autor: Monika (Bastet)
Data: 23.08.2014

"(...) Depresja jest bardzo trudną chorobą, często jest nie rozumiana, mylona z lenistwem, wręcz wyśmiewana. Tacy ludzie także pragną żyć i mieć swoje małe chwile szczęścia. Polecam wszystkim. Daję 9 tylko dlatego,że za krótka."

22.
Link: Cudowny świat książek
Autor: Bernadeta Łagodzic-Mielnik
Data: 23.08.2014

"Nie spodziewałam się, że powieść Agnieszki Turzynieckiej zrobi na mnie tak olbrzymie wrażenie. Nie byłam przygotowana na taką kaskadę emocji. Jak się okazało lektura tej książki była mi bardzo potrzebna. Zagłębienie się w losy bohaterki pozwoliło mi odkryć, a w zasadzie poznać świat ludzi, którzy cierpią na choroby psychiczne, którzy są odrzucani na margines społeczny. Świat ich po prostu nie toleruje, nie rozumie. Nie ma pojęcia o ich cierpieniu, ich życiu, ich problemach.(...)"

23.
Link: Mój świat - szelest kart
Autor: Paula
Data: 19.08.2014

"„Dziewczynka z balonikami” to opowieść niewielkich rozmiarów, w których zmieszczono jednak sporo wrażeń. Jej lektura nie była prostym doświadczeniem, o którym szybko się zapomina – nie jest miło (może nie do końca adekwatne słowo, bo przecież nie miało być miło) czytać o dziewczynie w wieku zbliżonym do mojego, która nie widzi przed sobą celu, której życie nie ma sensu, która nie ma już siły, by o siebie zawalczyć. Nie wiem, czy takie było przesłanie Agnieszki Turzynieckiej, ale po spotkaniu z jej prozą bardziej doceniam to, że jestem zdrowa, że miałam normalne dzieciństwo, i to, że mogę cieszyć się z byle drobiazgów, że potrafię dostrzec w nich sens..."

24.
Link: Książkówka
Autor: Ewa Książkówka
Data: 18.08.2014

"Mało które książki robią na mnie naprawdę silne wrażenie. Nie mam na myśli łez wzruszenia czy niepohamowanej euforii. Mam na myśli książki, po których przeczytaniu jeszcze długo o nich myślę, bo nie dają mi o sobie zapomnieć. Z taką właśnie spotkałam się w ostatnich dniach. Jest to książka niepozorna, bo nieobszerna. Dodatkowo jej okładka oraz tytuł kojarzą się dość sielsko, choć dziewczynka, którą widzimy na froncie, odwrócona jest do czytelnika plecami, przez co nie widzimy wyrazu jej twarzy. Być może na jej buzi maluje się piękny, niewinny i rozbrajający uśmiech, a może wręcz przeciwnie – po policzkach płyną łzy… Z podobną sytuacją możemy mieć do czynienia w przypadku osób cierpiących na depresję – ich uczuć nie da się dostrzec na pierwszy rzut oka. Są skryte głęboko w ich wnętrzach i nierzadko pod płaszczykiem sztucznego uśmiechu i pozorowanej radości."

Zanim odejdziesz - short story - Agnieszka Turzyniecka

2014-04-24T14:54:00.000+02:00

Zanim odejdziesz dopij kawę. Dodałam słodziku, chociaż wolisz cukier. Pijasz tylko sypaną, bo rozpuszczalna jest twoim zdaniem oszukana. Dosypują do niej jakieś świństwa. Mówisz, że w dzieciństwie piłeś kawę zbożową, głównie w przedszkolu, chociaż czasem też w domu. Kiedyś przy śniadaniu powiedziałeś, że dzisiejsza zbożówka zboża na oczy nie widziała. Dlatego pijesz sypaną. Bo w sypanej przynajmniej widać, że zawiera tylko kawę. Nie masz zamiaru raczyć się jakimiś rakotwórczymi domieszkami. Odpowiedziałam ci, że na coś trzeba umrzeć.

Zanim odejdziesz zabierz swoją szczoteczkę. Jaką to teraz używasz? Sama już nie wiem. Zmieniasz szczoteczki co trzy tygodnie, bo tak zalecają w reklamie. Zbierają się na niej bakterie. Nie może się stykać z moją, bo to niehigieniczne. Nie chcesz się zarazić próchnicą, mówisz. Ja na to, że przecież kiedyś mnie całowałeś. Wtedy twierdziłeś, że smakuję jak landrynki.

Zanim odejdziesz rozwiąż umowę na kablówkę. Pakiet rozszerzony, czterdzieści pięć programów. Bo lubisz mieć wybór. Dużo sportu. Czemu nigdy nie oglądam telewizji? Usiądź koło mnie - mówiłeś - i obejrzyjmy razem film. Ja na to, że szkoda mi czasu. Przecież i tak nic nie robisz - odpowiedziałeś. Od oglądania telewizji też nie będę szczęśliwsza. Każdy ma w domu telewizor - ty jesteś dziwna.

Zanim odejdziesz napraw kontakt w kuchni. Miałeś się nim zająć już dwa miesiące temu. Trzeba złapać za wtyczkę, a nie ciągnąć za kabel - denerwowałeś się. Kabel był od miksera. Robiłam ciasto na twoje urodziny. Nie umiem robić ciast. Nie umiem naprawiać kontaktów. Ciasto było z kremem. Krem się rozlewał na talerzykach. Dobrze, że nikogo nie zaprosiłem - rzuciłeś przed zaśnięciem.

Zanim odejdziesz zabierz swoje płyty. Nie słuchasz ich już od lat. Odtwarzacz się zepsuł na Wielkanoc 2009. Teraz już nikt nie kupuje magnetofonów, wszystko mam na komputerze - skwitowałeś. Płyty zarosły kurzem, Cohen na samej górze, Sinatra na dole. Wynieś do piwnicy - mruknęłam kiedyś. Zwariowałaś.

Zanim odejdziesz oddaj mi klucze. Krzywiłeś się, kiedy prosiłam, żebyś dzwonił. Przecież ja tu mieszkam, nie będę dzwonił do siebie - dziwiłeś się. Co ty robisz, że mam dzwonić przed wejściem? Co ukrywasz? Breloczek możesz zachować - dodałam.

Zanim odejdziesz wytłumacz psu, że nie jesteś już jego panem. I że teraz już będzie mógł spać na łóżku.

Piotrków Trybunalski,

13.04.2014

2014-04-19T17:31:00.000+02:00

DRODZY CZYTELNICY,

NIECH TE ŚWIĘTA

BĘDĄ SPOKOJNE,

PEŁNE DOBRYCH UCZUĆ

I PRAWDZIWEGO CIEPŁA DOMOWEGO.

WESOŁEGO ALLELUJA!