Gwenny Somberg

Een Poolse winter zonder kachel

2012-01-30T07:50:00.000-08:00

Sinds vrijdag zijn er in Polen al twaalf mensen omgekomen door de plotselinge extreme weersomstandigheden, met temperaturen rond de -20°C. Het gaat hier vooral om ouderen en daklozen en het Ministerie van Binnenlandse Zaken roept dan ook op extra op te letten op deze voor kou gevoelige groep. Naast de doden door hypothermie zijn er ook zeven personen overleden door koolmonoxide vergiftiging, waarschijnlijk door het verwarmen van huizen zonder goed te ventileren.

Het is voor mij de eerste winter die ik in Polen doorbreng en ik moet er behoorlijk aan wennen. In sommige delen van Polen is het overdag rond de -19°C en in de vroege ochtend zelfs -27°C. Hier in Wrocław is het vandaag -8°C en daalt het in de nacht tot zo'n -14°C. De komende week wordt het alleen maar kouder en er wordt gesproken over de mogelijkheid van temperaturen rond de -30°C.

Ik vind het spannend, want zulke temperaturen heb ik nog nooit meegemaakt. In Nederland wordt het ook koud de komende week en spreekt waarschijnlijk iedereen over de Elfstedentocht. Als het koud was toen ik nog in Nederland woonde, ging ik gewoon zo min mogelijk naar buiten en stookte ik thuis de kachel hoog op, wel met de nodige ventilatie natuurlijk. Nu ik in Polen woon, blijf ik alsnog graag binnen met zulke temperaturen, maar hebben we geen verwarming in onze kamer.

Onze huisgenootjes hebben wel een flinke elektrische kachel en ook in de badkamer is een klein kacheltje. Het probleem is wel dat alle stoppen eruit vliegen als zij de kachel aanzetten als ook de oven of de wasmachine aanstaat: onhandig dus. Wij hebben zelf de pech dat onze kamer door de vorige bewoner waarschijnlijk alleen als slaapkamer werd gebruikt en daarom is er -nog geen- verwarming geplaatst. Wel zijn we ondertussen in onderhandeling met onze huisbaas over de aanschaf van iets wat ons door deze koude weken of maanden gaat helpen. Tot die tijd zijn we aangewezen op creatieve manieren om warm te blijven:

Gordijnen dicht: dit zorgt ervoor dat de kou niet direct door de ramen heen de kamer intrekt. Het helpt maar een klein beetje, maar met deze temperaturen is alles welkom.
Kaarsjes aan: ik ben een grootverbruiker geworden van waxinelichtjes. Niet alleen staat het gezellig en romantisch, maar het brengt verrassend veel warmte met zich mee.
Muts op: vooral als ik aan het werk ben op mijn laptop heb ik het vaak erg koud en dan helpt het behoorlijk goed om mijn dikke nep-bonten muts op te zetten. Ik geloof dat 50% van je lichaamswarmte via je hoofd je lichaam verlaat. Als je dus zorgt dat je hoofd lekker warm is hoeft je lichaam niet zo hard te werken om je hoofd op temperatuur te houden en blijft het dus in de rest van je lichaam.
Snuggie: dit is wellicht de lelijkste oplossing, die ik eigenlijk ook het liefst alleen toepas als ik alleen thuis ben. De snuggie is een fleecedeken met mouwen erin, je trekt je deken dus aan als een soort hele lange trui waardoor je lekker warm blijft, maar nog steeds kunt bewegen. (en zelfs rondlopen, al zie ik er dan uit als een soort fel-roze-Jedi)
Föhn: vandaag kwam ik pas op het idee om de föhn te gebruiken als verwarmingselement. Het werkt goed, vrij snel ook, het nadeel is alleen wel dat de warmte die het genereert ook snel weer weg trekt. Het werkt overigens wel perfect om verkleumde handen weer op te warmen, zodat er weer getypt kan worden. Ook werkt het erg goed om kleding mee te drogen, aangezien we geen droger hebben en het in deze temperaturen lang duurt voordat het uit zichzelf opdroogt.
Kruik: vorige week was ik in Nederland en bedacht ik dat ik bij mijn ouders nog een met fleece beklede kruik had liggen. Die moest natuurlijk mee naar Polen, dat was duidelijk en ik ben er zo ontzettend blij mee. Elke avond wordt hij gevuld met kokend water en gaat hij mee in bed. Het bevalt vooral erg goed als Bartek nachtdienst heeft en ik niet van zijn warmte kan profiteren.
Vriend: bij aanwezigheid van mijn vriend in bed blijft het nooit heel lang koud. Hier is niet eens per sé lichaamsbeweging voor nodig, al versnelt dit het opwarmproces natuurlijk wel. Hij -met zijn Poolse genen- is toch wat meer gewend aan de lage temperatuur en warmt een stuk sneller op, zodat ik hem als een menselijke kachel kan gebruiken.

Regen, Radio en Romantiek in Krakau

2012-01-30T05:10:00.000-08:00

Om een goed beeld van een stad te krijgen, zorg ik er altijd voor dat ik een tijdje alleen door het centrum en door wat woonwijken kan lopen. Uit mijn headset komen dan de deuntjes van een lokaal radiostation, waardoor ik me net iets meer kan verplaatsen in de bewoners van de stad. Vreemd genoeg zorgt dit er ook voor dat iedereen mij altijd om de weg vraagt. Blijkbaar straal ik met mijn snelle loopje en headset op mijn hoofd uit dat ik in de desbetreffende stad woon.

Mały Rynek - het kleine marktplein

In Krakau was het niet anders, nog geen 20 meter buiten mijn hostel werd ik al aangesproken door een groep Duitse toeristen, van een jaar of 60. Waar het grote marktplein was, wilden ze graag weten. Enigszins verbaasd keek ik ze aan en vertelde ze dat ze daar waren, op Rynek, het grote marktplein. Teleurgesteld keken ze elkaar aan en zeiden iets in de trant van: 'ooh, is dit alles?' Ik heb maar even een flauw glimlachje gegeven en liep daarna door, nog steeds behoorlijk in shock van deze Duitsers. Nu weet ik niet wat voor gigantische marktpleinen ze in Duitsland allemaal hebben, maar ik kan me niet voorstellen dat die veel groter, danwel mooier zijn dan Rynek in Krakau. Toen ik het marktplein voor het eerst zag, moest ik zelfs even stil blijven staan om al het moois in me op te nemen. Raar volk, die Duitsers.

Wat mij het meest bij is gebleven aan Krakau is hoe romantisch de stad is, vooral 's avonds met alle prachtig verlichte gebouwen en straatjes. De stadsmuren om de oude stad en natuurlijk het kasteel zorgen ervoor dat je je er continu bewust van bent dat Krakau vroeger de hoofdstad was en dat hier het koningshuis van Polen resideerde. De paardenkoetsen dragen ook hun steentje bij aan het romantische beeld, dat overigens regelmatig ruw verstoord wordt door de elektrische toeristenwagentjes die je op elke straathoek van je sokken lijken willen te rijden. Wat ben ik blij dat die wagentjes niet in mijn stad Wrocław rijden. Vreselijk lelijk, ontzettend irritant en bovendien levensgevaarlijk.

Plac Świętej Marii Magdaleny en zo'n vreselijk toeristenwagentje

Met het Poolse radiostation Roxy spelend op mijn headset liep ik door de verlichte straten van Stare Miasto. Omdat ik al behoorlijk natgeregend was en de temperatuur net boven het vriespunt niet echt plezant was, besloot ik even op te warmen in een Ierse pub. Ik bestelde een dubbele espresso en een pint Pools bier, betaalde en zocht een plekje voor mezelf uit. Nadat ik opgewarmd was door de koffie begon ik aan mijn biertje. Heerlijk, maar na een paar minuten viel het me op dat zowel de barmeisjes als enkele gasten met een meewarende blik naar me keken.

Het duurde even voordat ik begreep wat er aan de hand was. Ik zat alleen in een bar aan een tafel voor twee, met twee verschillende drankjes, en daarnaast zat ik continu met mijn telefoon in mijn hand. Ineens besefte ik wat zij allemaal dachten: 'Och, dat arme meisje heeft een date, maar hij komt niet opdagen. Daar zit ze dan, het voor hem bestelde bier op te drinken, want ja, het is toch zonde als je dat laat staan. En zou ze hem boos sms-en of met vriendinnen overleggen wat ze moet doen?' Natuurlijk was ik aan het updaten op Twitter en Facebook wat ik aan het doen was en wat ik al gezien had etc. maar dat wist de rest van de bar natuurlijk niet.

Misschien is het gewoon de schuld van Krakau, het is zo romantisch dat het gewoon niet logisch is om er alleen te zijn, zonder vriend, of zonder date. Natuurlijk had ik daar ook liever met mijn vriend gezeten, maar dat ging nou eenmaal niet. Na het biertje ging ik weer verder, nog wat straten doorlopen en daarna terug naar het hostel, om me voor te bereiden om alleen het nachtleven te gaan ontdekken. Ook iets dat ik niet vaker heb gedaan, in een voor mij totaal onbekende stad alleen naar een club gaan. Maar voor alles moet een eerste keer zijn.

Het Planty park in de regen

Meer foto's van mijn reis naar Krakau kun je hier bekijken.

Lees ook: Solotrip naar Krakau: een stad vol historie

Solotrip naar Krakau: een stad vol historie

2012-01-10T06:54:00.000-08:00

Duizenden voetbalfans uit Nederland zullen deze zomer de Poolse stad Krakau overnemen. Althans, dat is de verwachting, want hier zal het Nederlands elftal trainen en de nodige rust pakken. Er worden geen wedstrijden gespeeld in Krakau, maar omdat de stad voor toeristen zeer interessant is en het stukken dichterbij Nederland ligt dan het Oekraïnse Kharkiv, zullen waarschijnlijk veel Oranje fans ervoor kiezen om hier hun EK-vakantie door te brengen. Naast het Nederlands elftal hebben ook de Engelsen en de Italianen gekozen voor Krakau als thuisbasis tijdens het EK. Dat wordt een drukke bedoeling in de oude hoofdstad van Polen, waar het in de zomermaanden normaal gesproken al behoorlijk druk is met toeristen en dagjesmensen die de prachtige stad bezoeken. Voordat de stad overgenomen wordt door uitbundige supporters wilde ik de stad zelf graag ontdekken, want van iedere Pool hoor ik dat Krakau één van de mooiste steden van Polen is.

De Mariakerk en paard en wagen op Rynek.

En zo het geschiedde: enkele dagen na Oud en Nieuw stapte ik in een kleine comfortabele bus die me in vier uur van Wrocław naar Kraków zou brengen. Een beetje gespannen was ik wel, want het was al een tijd geleden dat ik alleen had gereisd, het heen en weer vliegen tussen Polen en Nederland niet meegerekend natuurlijk. Deze zomer had ik al een paar treinreizen alleen gedaan, maar daar was mijn eindpunt altijd gericht op het wederzien van Bartek, die ik net had leren kennen, of mijn reisgenoten van de HUtrecht2018-reis. Nu ging ik alleen naar Krakau en daar zou niemand op me staan te wachten en ook had ik met niemand een afspraak staan, aangezien ik nog geen contacten had gelegd met mensen daar. Mijn eerste echte solotrip dus.

Ik maakte me niet druk over het feit dat ik alleen reisde, ik zou immers slapen in een hostel in het midden van het oude centrum, met uitzicht op Rynek, het marktplein. Het leuke aan hostels is dat je altijd zoveel leuke mensen leert kennen uit verschillende delen van het land en van over de hele wereld. De reis per bus ging vrij snel, aangezien ik nog niet in deze buurt was geweest, was alles wat ik zag vanuit de grote ramen nieuw voor me: vele heuvels, veel kerken, kleine dorpjes met kleine huisjes, half afgebroken panden die al jaren in deze staat leken te zijn en veel, erg veel industrie. Rond de stad Katowice zag je om de paar honderd meter een energiecentrale staan, die kilometershoge pluimen vieze rook uitstootte. De wat minder mooie kant van Polen, zal ik maar zeggen.

Eenmaal aangekomen in Krakau zocht ik mijn weg naar het hostel. Met mijn rolkoffer kwam ik er al gauw achter dat de straten hier niet perfect zijn voor het gebruik van alles op kleine wieltjes: een rolkoffer is nog redelijk te doen, maar om hier te skaten of skateboarden lijkt me haast onmogelijk, met alle ongelijke straatstenen en de vele trappetjes. Na twintig minuten lopen kwam ik aan op het grote marktplein, waar je omringt wordt door subliem verlichte historische gebouwen: wat een pracht en praal! Op deze geweldige locatie was ook mijn hostel, waar ik incheckte en naar mijn kamer werd begeleid. Ik wist dat ik in een 8-persoons-kamer zou slapen en was erg benieuwd naar mijn kamergenoten, ik hoopte dat het Polen zouden zijn uit diverse steden in het land, zodat ik mijn netwerk nog wat meer kon uitbreiden.

De receptioniste zwaaide de kamerdeur open en zei enthousiast: "Kijk! Je hebt de hele kamer voor jezelf alleen! Fijn, hè?" Een beetje beduusd knikte ik en zei: "Er is helemaal niemand anders?" waarop haar antwoord was: "Nee, het is vlak na Oud en Nieuw, er zijn maar 6 andere gasten in het hele hostel." Voor zover dus mijn plan om veel nieuwe vrienden te maken in het hostel, ik zou de komende dagen voornamelijk alleen doorbrengen. Jammer, maar dat mocht de pret niet drukken, zo'n mooie stad kan je ook best alleen ontdekken. Na een tijdje uit het raam naar het prachtige plein te hebben gekeken, besloot ik me op te frissen en Stare Miasto, de oude stad, te gaan ontdekken. Hierover meer in mijn volgende blogupdate.

Meer foto's van mijn reis naar Krakau kun je hier bekijken.

Het uitzicht op Rynek en de Lakenhallen vanuit mijn hostelkamer

De Poolse Sinterklaas: wie kent hem niet?

2011-12-07T05:17:00.001-08:00

Niet alleen in Nederland wordt het Sinterklaasfeest gevierd. Ook in Polen kunnen ze er wat van, al gaat het er daar wel heel anders aan toe dan bij ons. Hier kennen ze geen pakjesboot, hebben ze geen Zwarte Pieten en komt Sint Nicolaas helemaal niet uit Spanje, maar uit de stad Myra in Turkije. De feestdag in December gaat in Polen veel meer om de heilige bisschop, de Goedheiligman die bekend staat om zijn gulle giften aan de minder bedeelden, dan om de viering die we in Nederland kennen.

Ook schrijven ze geen gedichten en maken ze geen surprises voor elkaar. Wel doen ze kadootjes in de schoenen van kinderen, mits er een schoorsteen is. Aangezien veel Polen in een flat wonen en dus geen schoorsteen hebben, worden hier de kadootjes onder het kussen verstopt. Pakjesavond is ook niet aan de orde in Polen, aangezien het feest hier gevierd wordt overdag op 6 december.

Pepernoten en chocoladeletters kennen ze niet hier, maar bij de supermarkt kun je wel chocolademunten kopen. Al zijn dit dan geen echte Poolse choco-Złoty's maar Duitse euro's. Dit zal te maken hebben met het feit dat het een Duitse supermarkt van het goedkope segment is. Opvallend is ook dat de roe hier veel populairder is dan in Nederland. Veel kinderen krijgen standaard een roe onder hun kussen, met daarbij het dreigement dat als ze hun gedrag niet verbeteren, ze het jaar erop een nog veel grotere roe zullen ontvangen.

Op Radio 1 sprak ik over het Poolse Sinterklaasfeest Święty Mikołai in de nacht van dinsdag op woensdag bij WNL:

Angst voor Poolse hooligans op EK 2012

2011-12-02T06:36:00.000-08:00

Traangas en een knuffel van een nationalist

2011-11-16T04:30:00.000-08:00

Toen ik nog een klein alto-meisje was, heb ik eens meegelopen in een protestmars. Ik geloof dat het tegen het verrijken van uranium was, maar helemaal zeker weet ik het niet. Op dat moment wist ik ook niet precies waar we tegen demonstreerden, maar toch liep ik mee. Vrij kansloos, maar ja, ik was 13, wat kun je verwachten? In de twaalf jaren die daarna volgden heb ik nooit meer in een mars meegelopen en ook was ik er nooit aanwezig als journalist. Ik heb die ervaring nu wel gehad, en flink ook, bij de Mars der Patriotten op de Poolse Onafhankelijkheidsdag op 11 november.

Elk jaar op deze dag worden op verschillende plekken in het land marsen gelopen. In de hoofdstad Warschau is vanzelfsprekend de grootste mars, maar ook in mijn stad Wrocław kwamen zo'n tweeduizend mensen in beweging om te laten zien dat ze echte Polen zijn die alles over hebben voor hun land. Het zijn niet alleen patriotten die meelopen in de mars, ook nationalisten, fascisten en hooligans grijpen deze gelegenheid aan om hun mening te ventileren door luidkeels nationalistische leuzen te schreeuwen. Gecombineerd met fakkels en vuurwerkbommen wordt een behoorlijk agressieve en onvriendelijke sfeer gecreëerd. Omdat er ook een tegen-demonstratie georganiseerd werd is er een extreem grote politiemacht aanwezig om te proberen de twee kampen van elkaar gescheiden te houden.

Op Rynek, het marktplein, begon de mars vrij rustig. Men liep een paar rondjes over het plein, schreeuwde het één en ander, stak wat fakkels aan en keek boos richting fotografen en journalisten. Hierna toog de massa door de andere straten van het centrum, er werden wat vuurwerkbommen afgestoken en er werd nog veel meer geschreeuwd. Toen kwam de groep in de buurt van de anti-fascisten en dat zorgde voor een explosieve sfeer. Ik zag dat er bussen vol ME'ers werden opengetrokken en besloot achter ze aan te lopen om te zien wat er zou gaan gebeuren. Opeens stond ik precies tussen de opgefokte nationalisten en de politie in. Geen goede plek, dus ik besloot richting de rest van de fotografen/journalisten te gaan, maar helaas, op de bankjes waar zij stonden was absoluut geen plek meer voor mij.

Er zat niks anders op dan in de menigte te blijven en mijn camera maar even weg te stoppen in de mouw van mijn jas, want echt dol op journalisten zijn die patriotten nou ook weer niet. Ik trok mijn capuchon nog wat verder over mijn hoofd en mijn sjaal over mijn gezicht om goed op te gaan in de massa. Er werden fakkels gegooid naar de tegen-demonstranten en naar de politie. Op het moment dat een man voor mij besloot een vuilnisbak op te tillen en naar de politie te gooien brak de hel los. De politie kwam onze kant op als één geheel van schilden. De mannen om mij heen besloten dit moment aan te grijpen om als een malle richting politie te rennen en ik kon niks anders doen dan met de massa mee te bewegen en alles op alles te zetten om niet te vallen.

Gelukkig bleef ik overeind en ik heb zelfs nog wat patriotten van de grond geraapt zodat ze niet vertrapt zouden worden. Op dat moment voelde ik ineens nattigheid in mijn gezicht en een scherpe smaak in mijn mond: traangas! Direct trok ik mijn sjaal verder over mijn hoofd zodat alleen mijn ogen nog te zien waren. De menigte bewoog zich naar achter, de eerste linie van patriotten lag op de grond te kermen van de pijn. Kort hierna was de rust weer teruggekeerd en ging de mars verder, naar de andere kant van het centrum. Ik besloot nog even een stukje mee te lopen om te kijken hoe het daar verder ging, met mijn linkeroog half dichtgeknepen en het gevoel alsof ik een liter wasabi in mijn mond had gekregen.

Eigenlijk wilde ik ook graag bij de tegen-demonstranten kijken, om zo een beter beeld te krijgen van wie daar nu allemaal bij betrokken waren, maar door de grote politiemacht was ik gedoemd bij het kamp der nationalisten te blijven. Omdat het centrum afgezet was voor de mars, kon ik nog niet naar mijn tramhalte gaan, dus besloot ik even Twitter en Facebook te updaten op een bankje vlakbij het eindpunt van de mars. Na een paar minuten kwam er een Pool naar me toe die vroeg waar ik vandaan kwam. Ik zei dat ik uit Nederland kwam, hij keek verrast en besloot me uitgebreid te omhelzen. Waarom is me nog steeds een raadsel, wellicht dacht hij dat ik speciaal vanuit Nederland was gekomen om mee te lopen in deze Mars der Patriotten. Ik weet het echt niet, maar in ieder geval heb ik weer nieuwe ervaringen opgedaan in Polen. Ik weet nu hoe het is om met traangas te bespoten te worden en hoe het voelt om geknuffeld te worden door een nationalist.

Bekijk mijn video van de Mars der Patriotten:

Check the English blog about March of the Patriots here

Mijn eerste Poolse Onafhankelijkheidsdag

2011-11-16T02:16:00.001-08:00

Voor veel Nederlanders is 11 november een belangrijke dag waar een groot deel van het jaar naar uit wordt gekeken. Die dag wordt Prins Carnaval benoemd en omdat het ook nog eens Sint Maarten is, gaan er door het hele land kindertjes langs de deuren om te bedelen voor snoep. Waar ze overigens wel een liedje voor moeten zingen, iets met 'de koeien hebben staarten'. Een vreemde tekst vind ik, want naar mijn idee hebben alle koeien staarten, ook als het geen Sint Maarten is.

Voor mij heeft die datum nooit veel betekend: ik vier geen carnaval en ben ook nooit langs deuren gegaan met een lampion in de hoop dat men mij snoep zou geven in plaats van mandarijntjes. Nu ik in Polen woon heeft deze datum ineens een hele andere betekenis gekregen. Het is hier op de elfde van de elfde naast Sint Maarten en de start van het carnavalsseizoen namelijk ook Onafhankelijkheidsdag. Elke Pool die niet in het toerisme, bij de hulpdiensten of in de horeca werkt is vrij op die dag en de meeste winkels zijn dan ook gesloten.

Men viert op deze dag dat Polen, na 123 jaren van bezetting door Rusland, Oostenrijk-Hongarije en Pruisen, op 11 november 1918 de Tweede Poolse Republiek oprichtte. De Eerste Wereldoorlog was net afgelopen en Polen was eindelijk vrij. Lang duurde deze vrijheid echter niet want de Tweede Wereldoorlog stond alweer op de stoep, met voor Polen dramatische gevolgen. Toen deze oorlog eindelijk voorbij was en de Nederlanders hun vrijheid weer terug kregen, stond Polen een hele andere toekomst te wachten: het land werd onderdeel van het Oostblok totdat ze in 1989 door arbeidersprotesten vrije verkiezingen hadden gerealiseerd. Vanaf dit moment werd opnieuw elk jaar op 11 november Onafhankelijkheidsdag gevierd.

De viering bestaat uit verschillende optochten door de steden, met militaire parades, verkleedde kinderen en ook de motormuizen van de Harley Davidson club ontbreken niet. Naast deze optochten en bijeenkomsten wordt ook elk jaar de Mars der Patriotten gelopen. De grootste mars wordt gelopen in de Poolse hoofdstad Warschau, maar ook in mijn woonplaats Wroclaw kwamen zo'n tweeduizend patriotten en nationalisten de straten op om hun liefde voor het vaderland te tonen. De vrolijke sfeer die de hele dag in de stad hing was in één klap verdwenen door de patriotten met hun fakkels, vuurwerk, spandoeken en nationalistische leuzen, waarover later meer op dit blog.

Click here for my English blog about Independence Day in Wrocław, Poland

Piepen in de Poolse trein

2011-10-26T04:48:00.000-07:00

Enkele weken geleden ging ik samen met Bartek met de trein van Wroclaw naar Poznan. Aangezien hij de skill bezit om binnen een paar minuten te slapen op welke plek dan ook, had ik tijd te over om het één en ander op te schrijven en te filmen:

Hobbelend baant de trein zich een weg door het Poolse herfstlandschap, met uitgestrekte berkenbossen en velden, verlaten gebouwen, droge akkers en hier en daar een rivier. Zo af en toe stoppen we bij een kleine verhoging langs het spoor met soms een aantal stoeltjes. Volgens het bord is het een station en er stappen ook mensen in en uit, maar eigenlijk mag het geen naam hebben. Waar in Nederland de treinen niet meer rijden zo gauw er blaadjes op het spoor liggen of als er een bermbrand is, wordt hier juist pal naast de spoorlijn een fikkie gestookt. Een aantal spoormedewerkers heeft alle blaadjes bij elkaar geraapt en deze worden in het vuur gegooid.

Voor mij is het wel wat vreemd, al die vuurtjes langs het spoor, maar toch is dit niet zo vreemd als de man die naast me zit. Zo gauw hij begint te praten moet ik me inhouden om niet keihard in de lach te schieten. Het lijkt alsof hij twee persoonlijkheden heeft: één vrij normale en één met een extreem hoog piepstemmetje. Helaas voor mij is de tweede persoonlijkheid veel prominenter aanwezig dan de eerste. De man en zijn gesprekspartner zijn er waarschijnlijk allang aan gewend, aan al dat gepiep. Ik absoluut nog niet, dus zit er voor mij niets anders op dan mijn koptelefoon op te zetten en me volledig te concentreren op het sample- en scratchwerk van C-Mon & Kypski.

Dat dit geen straf is mag duidelijk zijn. Genietend van de muziek en de aanblik van een op de harde treinbank slapende Bartek tegenover me vervolgen we onze weg richting Poznan. Zo nu en dan hoor ik nog wel wat gepiep, maar of dit nou de toeter van de trein is die bij elke spoorwegovergang klinkt of toch het gepiep van mijn schizofrene buurman weet ik niet. En ik zal het ook nooit weten, waar ik overigens vrede mee heb.

Frikandellen in de broekzak

2011-10-25T04:00:00.000-07:00

Na urenlange gesprekken met huisgenootjes en voldoende wijn kwamen we ineens op het onderwerp wat ik zou missen als ik echt in Polen zou wonen. Dus niet vrienden en familie, maar welke producten uit Nederland. Lang hoefde ik hier niet over na te denken: Nederlands brood, pindakaas, frikandellen en bitterballen. Van die vier dingen weet ik zeker dat ik af en toe ineens wakker wordt met een onverzadigbare drang naar datgene dat in Polen echt niet te verkrijgen is in de supermarkt.

Toch is er een sprankeltje hoop, want Marysia vertelde me dat er in één van de grote winkelcentra van Wrocław, Renoma, een winkel zat die allerlei buitenlandse producten verkoopt, zoals echte Amerikaanse ketchup en Franse kaasjes etc. Natuurlijk had zij geen idee wat het Nederlandse aanbod was, maar als ik terug ben ga ik zeker even kijken of één van mijn favoriete producten daar verkocht wordt. Het zou toch wat zijn als ik in mijn nieuwe keuken in Polen een heerlijk frikandelletje kan bakken!

Jaren geleden toen ik een jaar of 14 was en nog bij mijn ouders in Almelo woonde, beleefde mijn frikandellenverslaving een hoogtepunt. Om de uit de muur getrokken frikandellen langer warm te houden wikkelde ik ze in servetjes en liet ze tijdelijk verdwijnen in de broekzak van mijn Dready - zo'n absurd wijde skatebroek. Omdat het toen nog de tijd van de guldens was, kostte een frikandel ƒ1,25 en dit werd al gauw mijn nieuwe munteenheid: producten kostten voor mij ineens 2 frikandellen of 7,4 frikandel. Gelukkig is die tijd voorbij en stop ik tegenwoordig geen frikandellen meer in broekzakken.

Toen ik vanaf het vliegveld per bus naar Eindhoven Centraal gebracht werd wist ik weer dat de verslaving voor deze vreemde snack nog steeds volop aanwezig was. Ik stapte uit de bus en liep linea recta naar de Smullers, waar ik met het grootste gemak twee frikandellen uit de muur trok. Omdat ik zo blij was met mijn frikandellen en het feit dat ik weer volop gebruik kon maken van mijn 3G internet wijdde ik een tweet aan dit heugelijke moment.

Tot mijn grote verbazing kreeg ik een reactie van een Nederlander uit Wrocław, die ook bepaalde gerechten mistte in Polen. Na wat heen en weer getwitter over broodjes shoarma, bitterballen en frikandellen hebben we besloten dat er een bitterballen-feestje plaats zal vinden. Die zijn namelijk makkelijker zelf te maken dan frikandellen. Hij zal het voorbereidende werk doen voor en ik haal mijn frituurkunsten weer eens uit het vet.

Zijn Poolse vrouw moest trouwens niks hebben van deze bijzondere Nederlandse snack, dus ik ben erg benieuwd wat Bartek er van gaat vinden. Bij mij loopt het water me in ieder geval nu al in de mond. Omnomnomnom...

Para-Parasol: de Revolutie

2011-10-24T05:10:00.000-07:00

Elke dag een uur besteden aan het leren van elkaars taal vanaf het moment dat ik in Polen woon, dat is althans Bartek en mijn plan. Hij gaat dus Nederlands leren en ik neem, hoe verrassend ook, het Pools voor mijn rekening. We zullen voornamelijk vanuit het Engels gaan leren, zodat we elkaar ook kunnen helpen tijdens het studeren. Voorlopig heb ik nog een flinke voorsprong op Bartek, maar ik ben bang dat hij het Nederlands veel sneller onder de knie krijgt dan ik de Poolse taal.

Zijn voordeel is dat hij al Engels beheerst en ook een behoorlijke kennis heeft van de Duitse taal. En ja, Nederlands heeft daar nou eenmaal veel van weg, of we het nou leuk vinden of niet. Het Pools heeft dat helaas veel minder. Gelukkig zijn er wel veel leenwoorden uit het Engels, Duits, Frans en Latijn, zodat ik mijn opgedane kennis toch nog kan gebruiken, maar de Polen maken van elk woord hun eigen Poolse versie, zodat het toch allemaal net weer iets anders wordt.

Het vreemdste leenwoord dat de Polen gebruiken is misschien wel het woord parasol, dat natuurlijk ook iedere Nederlander kent. Toch zit ook hier een addertje onder het gras: parasol is namelijk het Poolse woord voor paraplu! Verbaasd als ik was toen ik hier achter kwam vroeg ik Bartek waarom dit woord op deze manier gebruikt werd. Helaas kon hij me hier geen antwoord op geven en zijn verbazing was wellicht nog groter dan die van mij toen ik hem vertelde dat parasol letterlijk vertaald vanuit het Frans 'tegen de zon' betekent en dat het gebruiksvoorwerp 'tegen de regen' in het Nederlands en Spaans een 'paraplu' heet.

Het is dus gewoon fout, het woord dat de Polen gebruiken en het rare is dat ze de parasols op terrassen ook gewoon parasol noemen, alsof ze allebei tegen de zon, of juist toch tegen de regen bedoeld zijn. Erg verwarrend dus en ik geloof ook dat Bartek het ook maar niks vond dat er een verkeerd woord in zijn taal zit. Daar kan hij als zelfbenoemde 'taalnazi' natuurlijk maar moeilijk mee leven. Toch verwacht ik niet dat wij nu samen een revolutie gaan beginnen (Para-Parasol zou de naam geweest zijn) om de bijna veertig miljoen Polen te overtuigen om paraplu te gebruiken in plaats van parasol. Zolang ze maar weten welk voorwerp te gebruiken bij welk weertype, maakt het gebruikte woord eigenlijk ook niet zoveel uit.

Het is 'maar' 1000 kilometer

2011-10-21T08:00:00.000-07:00

Avondspits in onze wijk

De drie weken zitten er alweer op en gingen veel te snel voorbij. Omdat ik ook nog eens een week ziek in bed heb gelegen, heb ik veel minder kunnen doen dan dat ik eigenlijk van plan was. Toch ben ik erg blij met de tijd die ik in Polen heb doorgebracht. Het voelde zo goed om in Wrocław te zijn en elke ochtend wakker te worden naast Bartek, als hij geen nachtdienst had in het hostel natuurlijk. Ook het appartement waar hij sinds kort woont met twee studiegenootjes, voelde voor mij al behoorlijk als thuis. Zelfs toen ik met hoge koorts alleen in het huis zat, voelde ik me zo op mijn gemak dat ik op dat moment de knoop heb doorgehakt: ik ga hier wonen en wel zo snel mogelijk. Even zoeken op de website van WizzAir en de beste vlucht was snel gevonden: op 7 november vlieg ik voor € 0,99 terug naar Wrocław. Een enkele reis Polen dus.

Het is wel een raar idee om Nederland achter te laten en me echt te gaan vestigen in deze stad met 700.000 inwoners die ik nog steeds niet kan verstaan, maar ik weet zeker dat het leren van de taal sneller gaat met het idee in mijn achterhoofd dat Polen vanaf dan mijn thuisland is. Want ja, ik ben van plan om goed in te burgeren en daar hoort het beheersen van de taal natuurlijk bij. Voor mijn journalistieke werk is het ook noodzakelijk dat ik begrijp waar mensen over praten op straat, dat ik nieuwsuitzendingen kan volgen en ook gewoon een krant of magazine van cover tot cover kan lezen en niet meer voor elk online artikel Google Translate hoef te gebruiken, wat me toch meestal alleen maar meer in de war brengt.

Ik kan nauwelijks wachten tot het de 7e van november is, al heb ik nog genoeg te doen in de drie weken dat ik nog in Nederland ben. Ik zit nog midden in een freelanceklus, ik moet eind oktober mijn tijdelijke kamer in Utrecht verlaten en weer terugverhuizen naar mijn ouders in Almelo. Daar moet ik mij herinschrijven bij de gemeente, want officieel woon ik nog steeds bij mijn ex-vriend, wat op zich een beetje vreemd is natuurlijk. Er staan daar in de garage ook nog een aantal spullen die ik moet ophalen. Daarnaast moet ik uitzoeken wat ik naar Polen wil verzenden aan kleding, schoenen, beddengoed, keukengerei en dergelijke, want dat kan natuurlijk niet allemaal mee in het vliegtuig.

Vlakbij onze flat is Park Grabiszyński

Misschien wel de belangrijkste invulling van de komende drie weken is het afscheid nemen van vrienden en familie. Natuurlijk kan ik regelmatig naar Nederland komen, het is tenslotte 'maar' 1000 kilometer, maar toch. Het zal raar zijn niet even bij moeders op de koffie te kunnen komen wanneer je daar zin in hebt. Even de trein pakken en binnen enkele uren bij mijn zus op de stoep te staan, aan de andere kant van Nederland, zit er ook niet meer in. Een avondje uitgaan met vriendinnen zal voor mij voortaan ook ver van te voren ingepland moeten worden.

Jammer natuurlijk, maar verhuizen naar het buitenland brengt ook voordelen met zich mee. Nu hebben mijn vrienden en familie namelijk altijd een goede reden voor een korte vakantie naar het wonderschone Wrocław waar Bartek en ik hen dan met open armen zullen ontvangen. Jullie zijn altijd welkom! En mocht het reizen er toch even niet van komen, dan is er altijd Skype of FB-chat, sinds kort ook met videofunctie. Oftewel, ik ben er nog steeds, alleen vanaf november ben ik ietsje verder weg van jullie dan normaal.

Voorlopig even niet op Radio 1

2011-10-21T07:43:00.000-07:00

Radio 1 WNL 19 oktober 2011 by gwenseltje

De verkiezingen zijn voorbij in Polen dus deze week was het tijd voor een meer luchtiger onderwerp bij WNL, in de vroege ochtend op Radio 1. Ik sprak met Ingelou Stol en Kamran Ullah over de talententjachten op de Poolse televisie, zoals The Voice of Poland en Mam Talent. Het is duidelijk dat ik geen fan ben van de Got Talent-reeks en dat ik die ook niet volg, terwijl The Voice mij wel kan boeien. Zo zeg ik in de uitzending dat a.s. weekend de finale zal zijn van Mam Talent.

Dit is echter niet zo, de show is nog maar net voorbij de auditierondes, kwam ik de dag na de radioshow achter. Ik ben er ingeluisd door Google Translate, die mij deed denken dat de halve finales net geweest waren. Een extra reden dus om vaart te zetten achter het leren van de Poolse taal, zodat ik de vertaaldienst van Google niet meer nodig heb en de Poolse media gewoon rechtstreeks kan volgen.

Omdat ik terug ben in Nederland zal ik de komende weken niet te horen zijn als Polen-correspondent, maar vanaf november ben ik -als het goed is- weer helemaal terug!

De coaches van The Voice Of Poland

Met hoge koorts op Radio 1

2011-10-12T05:09:00.000-07:00

Radio 1 WNL 12 oktober 2011 by gwenseltje

Als radio-correspondent mocht ik gisternacht opnieuw praten over de verkiezingen in Polen bij Nog Steeds Wakker van omroep WNL op Radio 1. Helaas zat ik om 2:15 met flinke koorts in de keuken in Wroclaw, met behoorlijk wat medicijnen op. Daarom ben ik in het fragment af en toe wat warrig en lacherig, maar het is uiteindelijk wel gelukt om er een enigszins fatsoenlijk gesprek van te maken.

Geef je schoonmoeder een mep

2011-10-10T10:06:00.000-07:00

Opzitten en pootjes geven. Dat was wat ik verwachtte van het afgelopen weekend. Ik zou voor het eerst de familie van Bartek, mijn Poolse vriend, gaan ontmoeten. Normaal is het al vrij eng om voor het eerst aan je schoonfamilie voorgesteld te worden. Je hersenen draaien overuren met vragen als: 'Vinden ze me wel goed genoeg voor hun zoon? Zeg ik geen stomme dingen en gedraag ik me netjes genoeg?' Al deze vragen spookten nu ook door mijn hoofd, maar die vielen in het niet bij het vraagstuk: 'Hoe gaan we met elkaar communiceren?'

Ik wist dat zijn ouders zo goed als geen Engels konden en zoals bekend is mijn Pools ook nog niet zo goed dat ik echt gesprekken kan voeren. Dit had ik nog nooit eerder meegemaakt, ik ga er meestal vanuit dat ik met mijn vlotte babbel en naar mijn idee leuke grapjes wel een goede indruk kan maken. In het Nederlands ben ik volgens mij een leuke schoondochter, maar hoe zou dat zijn in het steenkolen-Pools, Engels, Frans en Duits?

We arriveerden pas laat in de avond met de trein in Zielona Góra om een uur of elf. Bartek's moeder en zusje waren nog op en zaten op de bank. Het groeten ging vrij soepel, maar daarna werd al snel duidelijk dat goede gesprekken over en weer er niet in zaten. Wel merkte ik meteen dat ik welkom was, wat natuurlijk een prettige constatering was. Ik heb voornamelijk geluisterd, geglimlacht en af en toe een paar woordjes als 'piękny dom' gezegd, wat betekent dat ze een prachtig huis hebben, wat ook echt zo is. Dat ik probeerde Pools te praten viel erg in de smaak, maar zorgde natuurlijk ook voor veel lachsalvo's in mijn richting, aangezien mijn uitspraak nog niet echt fantastisch is.

De volgende ochtend zouden we naar zijn opa en oma gaan in de stad, maar eerst had ik nog een ontmoeting met zijn andere opa, die bij zijn ouders in huis woont. Ik verstond geen woord van wat hij zei, maar ik heb nog nooit een oude man zo intens gelukkig zien kijken. Hij pakte me bij mijn schouders en drukte me tegen hem aan. Ik kreeg 2 kussen op mijn linkerwang en daarna 1 op mijn rechterwang, die combinatie was ik nog nooit tegengekomen. Voorzichtig stamelde ik 'Miło mi pan poznać' (prettig kennis te maken) en zette mijn liefste schoon(klein)dochter-glimlach op. Ook opa en oma nummer 2 waren zeer enthousiast, als ik Bartek's vertalingen mag geloven. Zijn oma schatte mij zelfs 18 jaar oud, wat mij eigenlijk net iets te ver gaat met mijn 25 jaren.

Omdat Bartek's nichtje ook daar was en zij wel Engels heeft geleerd, maar liever Frans spreekt, waren onze gesprekken multi-linguaal. Zij sprak Frans, ik deed mijn best het te begrijpen en ik kon terug praten in het Engels. En als we er echt niet meer uitkwamen was Bartek weer de redder in nood die voor iedereen vertaalde. 's Avonds waren we uitgenodigd om een basketbalwedstrijd te bezoeken met Bartek's ouders. Erg leuk en natuurlijk zijn er voor het kijken naar een sportwedstrijd niet veel woorden nodig. Zelfs de liederen die de vaste schare fans scandeerde kon ik meezingen, aangezien die meestal vrij internationaal zijn. Vervang de Nederlandse clubnaam voor Zastal Zielona Góra en zing er achteraan LaLaLaLaLaaa en je bent er al: kat in het bakkie!

Na de wedstrijd werd er thuis nog gegeten en gedronken met de familie en wat vrienden, die ook mee waren naar het basketbal. Ook hier was het weer ontzettend gezellig en hilariteit alom. Ze wilden weten hoe ze 'Dzień dobry' zeiden in het Nederlands: 'Goedendag.' Toen ik het zei begon iedereen te lachen, blijkbaar lijkt dit woord op het Poolse woord voor 'Puntig dak,' wat natuurlijk een vreemde manier van begroeten is. Tot dan aan toe had ik het idee dat het helemaal goed ging en dat ik wel een aardige impressie maakte op de schoonfamilie.

Maar toen kwam het moment dat Bartek's moeder haar sigaret wilde aansteken, maar zich vergiste in de voor- en de achterkant en zo dus het filter wilde aansteken. Omdat ik nog niet goed kan waarschuwen in het Pools, riep ik tegen haar: 'Nooo, noo! Beata, don't light it up!' Helaas hoorde of begreep ze me niet en zag ik zo snel geen andere oplossing dan haar op de vingers te tikken. Het was al te laat, de filter stond in de fik en ik kon wel door de grond zakken. Er werd weer volop gelachen, voornamelijk om haar, maar ik schaamde me dood: mijn toekomstige schoonmoeder een mep geven zat dus absoluut niet in mijn planning.

Vuurdoop als correspondent bij WNL

2011-10-10T05:55:00.000-07:00

Radio 1 WNL 5 oktober 2011 by gwenseltje

Vorige week in de nacht van dinsdag op woensdag beleefde ik mijn debuut als Polen-correspondent op Radio 1. In het programma Nog Steeds Wakker Nederland van omroep WNL praatte ik over de rellen na het kampioenschap Speedway in Zielona Góra en over de parlementsverkiezingen. Morgennacht zal ik weer te horen zijn tussen 2:00 en 4:00 in de nacht.

Gedenkplek in Zielona Góra voor omgekomen Speedway fan

Polen loopt niet warm voor verkiezingen

2011-10-09T14:37:00.001-07:00

De Polen hebben zondag een nieuw parlement gekozen. Althans, bijna de helft van de Poolse bevolking heeft dat gedaan. Een opvallend lage opkomst van slechts 47,7% van de bevolking ging naar de stembus.Voor ons Nederlanders is dit een bizar laag percentage, maar in Polen is het niet eens zo bijzonder. Er lijkt weinig vertrouwen te zijn in de politieke leiders en voornamelijk jonge Polen vinden het niet de moeite waard om te stemmen: 'Het maakt geen verschil, de politieke varkens doen toch wat ze zelf willen. Bovendien is er geen enkele partij waar wij ons echt door aangesproken voelen.'

De komende vier jaren zal het land opnieuw worden geleid door Burgerplatform van Premier Tusk (PO) die in de laatste exit-polls op 39,6% staan. Naar alle waarschijnlijkheid zullen zij wederom gaan samenwerken met de PSL, de Volkspartij, soms ook Boerenpartij genoemd, die 8,2% van de stemmen behaalde. De politieke tegenhangers van de huidige coalitie PiS, oftewel Recht & Rechtvaardigheid behaalden 30,1% van de stemmen. De linkse partij SLD leverde flink wat zetels in en staat voorlopig op een schamele 7,7%.

Opvallend in deze verkiezingsuitslag is de opkomst van Groep Palikot, opgericht door Janusz Palikot die zich eerder afsplitste van Burgerplatform. Hij behaalde 10,1% van de stemmen volgens de laatste exit-polls. Zijn partij staat bekend als een seculiere partij, die open staat voor gelijke rechten voor homo's en een meer open houding tegenover abortus. Onderwerpen die absoluut niet op het programma staan van het merendeel van de partijen. Ondanks het hoge percentage zijn er veel Polen die sterke twijfels hebben over Palikot en zijn partij. Door sommigen wordt gedacht dat zijn partijleden niet genoeg ervaring hebben en dat zijn verkiezingsprogramma zo is samengesteld dat ze veel stemmen krijgen, maar dat ze hun partijpunten nooit ten uitvoering zullen gaan brengen.

De komende dagen zal duidelijk worden wat de exacte verkiezingsuitslagen zijn en hoe de regering wordt samengesteld. In ieder geval zal voor elke politicus duidelijk zijn dat het vertrouwen in de politiek dramatisch is, maar of hier in de nabije toekomst iets in zal veranderen is nog maar de vraag.

Published with Blogger-droid v1.7.4

"Donderdag. Veel donderdag!"

2011-09-29T01:37:00.001-07:00

Om me heen zitten vier Poolse mannen die druk met elkaar in gesprek zijn. Iets moet snel, begrijp ik, en donderdag. Veel donderdag! En de man die naast me zit wil iets, niet van mij, maar hij wil gewoon iets. Wat hij wil is me ook niet bekend en eigenlijk maakt het me ook niet zo veel uit, als ik heel eerlijk ben. Ik ben namelijk al heel tevreden dat ik deze woorden uit het gesprek kon halen. Ergens ga ik er vanuit dat hij graag wil dat het vertraagde vliegtuig snel vertrekt, zodat ze niet pas op donderdag in Polen arriveren.

Ook heb ik zojuist mijn eerste 'Poolse gesprek' gevoerd met mijn buurman. Mijn rugzak was te groot om onder de stoel te passen dus deed hij hem voor mij in het bagagerek en mijn reactie was: "Dzięki!" De man keek me verbaasd aan en zei, naar vrije interpretatie: "Oh spreek je wel Pools?" Heel internationaal zei ik: "Mwoah..." Buurman: "Trochę?" Ik: "Tak! Trochę!" Dat was het: een beetje! Hoe kon ik dat nou vergeten?

Overigens begrijp ik ondertussen wel heel goed waarom je zo weinig handbagage mee mag nemen bij Wizz Air. Er simpelweg geen ruimte voor grote tassen en koffers. Ik zit zelfs, met mijn luttele 1 meter 75, volledig klem met mijn knieën tegen de stoel voor me. Er is dan wel weer een vrije plaats naast me, dus in de breedte heb ik alle ruimte. Deze lege stoel zou ook verklaard kunnen worden door het feit dat mijn buurman vanzelfsprekend mijn vorige blog heeft gelezen en absoluut niet wil dat ik zijn hand vast pak tijdens de landing. Heel verstandig hoor, buurman, maar ook een trochę raar!

Published with Blogger-droid v1.7.4

Vliegangst en bagagefobia

2011-09-28T04:32:00.001-07:00

Deze zonovergoten dag lijkt een goed startsein te zijn voor de komende 20 dagen. Ik zit in de trein op weg naar Eindhoven Airport, waar een vliegtuig staat te wachten om mij, en nog wat anderen, naar Wroclaw in Polen te brengen. Nooit eerder heb ik alleen gevlogen en ook ben ik nooit eerder op het Brabantse vliegveld geweest. Het enige dat ik ervan weet is dat er anderhalve maand geleden een Pool is neergeschoten door de marechaussee. Blijkbaar kwam hij verward over en zwaaiden met een mes. Ja, dat moet je ook niet doen, hè? Vooral niet op een luchthaven. Dat vindt de marechaussee niet leuk!

Voor een variant op deze gebeurtenis ben ik niet zo bang, maar het idee dat ik alleen ga vliegen beangstigt me wel een beetje. Ik ben vooral bang dat mijn mede-passagiers het niet heel erg zullen waarderen als ik ze in hun handen knijp tijdens het opstijgen en opnieuw tijdens de landing. Nog iets minder dan drie uur en dan weet ik of ik geschikt ben voor een 'solo-vlucht'.

Materiële zaken zijn eigenlijk mijn eerste zorg. Volgens mij heb ik veel te veel handbagage bij me. Al hoor ik om me heen dat de regels vrij soepel zijn en ik me niet zo druk moet maken, toch hen ik mijn twijfels. Overal staat aangegeven dat je maar één stuks handbagage mee mag nemen en ik heb een rolkoffertje EN een laptop rugzak bij me...

Hopelijk werkt mijn gave om lief te lachen in combinatie met het zomerse weer wel in mijn voordeel. In ieder geval heb ik twee uur om in te checken en te boarden. Zolang ik maar niet uit verveling met een mes ga lopen zwaaien komt alles vast goed!

Published with Blogger-droid v1.7.4

Vliegangst en bagagefobia

2011-09-28T04:25:00.001-07:00

Voor een variant op deze gebeurtenis ben ik niet zo bang, maar het idee dat ik alleen ga vliegen beangstigt me wel een beetje. Ik ben vooral bang dat mijn mede-passagiers het niet heel erg zullen waarderen als ik ze in hun handen knijp tijdens het opstijgen en opnieuw tijdens de landing. Nog iets minder dan drie uur en dan weet ik of ik geschikt ben voor een 'solo-vlucht'.

Materiële zaken zijn eigenlijk mijn eerste zorg. Volgens mij heb ik veel te veel handbagage bij me. Al hoor ik om me heen dat de regels vrij soepel zijn en ik me niet zo druk moet maken, toch hen ik mijn twijfels. Overal staat aangegeven dat je maar één stuks handbagage mee mag nemen en ik heb een rolkoffertje EN een laptop rugzak bij me...

Hopelijk werkt mijn gave om lief te lachen in combinatie met het zomerse weer wel in mijn voordeel. In ieder geval heb ik twee uur om in te checken en te boarden. Zolang ik maar niet uit verveling met een mes ga lopen zwaaien komt alles vast goed!'>Deze zonovergoten dag lijkt een goed startsein te

Published with Blogger-droid v1.7.4

Lost in Translation: Gezellig

2011-09-27T04:18:00.000-07:00

In elke taal komen woorden voor die niet goed te vertalen zijn. Zo gebruiken we in het Nederlands vaak het woord 'gezellig'. Dit woord kan op een heleboel manieren gebruikt worden in onze taal, maar er is eigenlijk geen goede vertaling voor te vinden.. Het woord 'gezellig' gaat vaak over het samen zijn met anderen, als in 'gezellig even een terrasje pakken.' Ook kan het gebruikt worden om bijvoorbeeld een sfeer in een ruimte te beschrijven: 'Wat heb je die kamer gezellig ingericht, zeg!' Het Engelse woord 'cozy' slaat vooral op de laatste uitleg en dekt daarom de lading niet volledig. Ook in andere talen is het bijna niet mogelijk een geschikte vertaling te vinden.

Het Deense woord 'Hyggelig' schijnt er nog het dichtst bij in de buurt te komen, maar ja, wat heb ik aan een Deens woord als ik me voortaan moet redden met een mengeling van Nederlands, Engels, Duits en Pools? Ik gebruik het woord 'gezellig' zeer regelmatig en kom er nu al achter dat ik het best vervelend vind dat daar geen goede vertaling voor is in het Engels. Nu zeg ik meestal 'nice' maar ik vind dat toch wat laf klinken. Als ik bijvoorbeeld hoor dat mijn vriend heeft afgesproken met vrienden dan wil ik zeggen: 'Ooh, gezellig!' maar aangezien hij toch echt nog geen Nederlands kan wordt het een matige 'Ooh, nice!' dat naar mijn idee een beetje klinkt als: 'ooh, leuk voor je joh...'

Waarschijnlijk ga ik dit soort vertaalproblemen de komende drie weken zeer vaak meemaken en ik ben benieuwd hoe ik er mee omga. Is het frustrerend of juist uitdagend? Het lijkt me vooral lastig als ik in gezelschap ben van enkel Poolse mensen die wel Engels kunnen, maar dat niet continu willen spreken alleen maar omdat ik erbij ben. Of als ik thuis ben bij mensen die alleen maar Pools spreken, zoals de ouders van mijn vriend. Dat lijkt me een behoorlijk bizarre ervaring en de zenuwen gieren nu al door mijn keel als ik er aan denk. Ik zie mezelf daar al zitten aan een tafel vol Poolse culinaire hoogstandjes, volledig lost in translation. En het enige dat ik kan doen is vriendelijk glimlachen en denken: "Wat gezellig, hè?"

The Voice of Holland & Poland

2011-09-24T09:06:00.000-07:00

Opnieuw is The Voice of Holland een kijkcijfer-kanon: met 3,3 miljoen kijkers heeft de talentenjacht een marktaandeel van bijna 50 procent gehaald. Televisiezender RTL 4 verbreekt hiermee bijna het aantal kijkers dat vorig seizoen naar de finale van The Voice keek, waarin Ben Saunders als winnaar uit de bus kwam.

Het format, ontwikkeld door John de Mol's productiebedrijf Talpa, heeft al in vele landen navolging gekregen. Zo startte in april de Amerikaanse variant van het programma The Voice, met als jury-leden Christina Aguilera, Cee Lo Green, Adam Levine en Blake Shelton. Het programma scoort niet zoveel kijkers als de 'voorloper' American Idol, maar met zo'n 12 miljoen kijkers gemiddeld is het voor zender NBC een echt paradepaardje geworden. De winnaar, Javier Colon, werd op op 29 juni bekend en zat in het team van Maroon 5-frontman Adam Levine.

Na de succesvolle start in Amerika volgde ook de Oekraïne met hun versie: Голос країни (Golos Krayiny: de stem van het land) en La Voz de Mexico startte op 11 september dit jaar. Nog dit jaar start ook een variant in België, Portugal, Roemenië, Turkije, Chili, Bulgarije, Albanië en Duitsland. In het televisie seizoen van 2012 volgen ook Australië, Brazilië, Finland, Frankrijk, Griekenland, de Filipijnen, Spanje, Zweden en het Verenigd Koninkrijk.

Op 3 september is ook The Voice of Poland begonnen, waar direct al veel over te doen was in het nieuws. De kijkcijfers zijn aardig, gemiddeld tussen de 2 en 3 miljoen kijkers, maar halen het nog niet bij de Poolse versie van de Got Talent reeks: Mam talent. Er wordt vooral gesproken over één van de jury-leden, Adam Darski, wellicht beter bekend onder zijn pseudoniem Nergal en zijn Death Metal-band Behemoth.

Al jaren is hij regelmatig in het nieuws, voornamelijk omdat hij in 2007 tijdens een optreden een Bijbel verscheurde, een actie die in Katholiek Polen niet erg werd gewaardeerd. Darski zag dit als artistieke uiting en niet als belediging, verder vindt hij ook dat de Vrijheid van Meningsuiting belangrijker moet zijn dan godsdienst in Polen. De zaak kwam in 2010 voor de rechter, er hing de zanger een gevangenisstraf van twee jaar boven het hoofd, maar uiteindelijk werd Darski vrijgesproken.

Veel kijkers dienden klachten in tegen de aanwezigheid van 'Satanist' Nergal als jurylid in de talentenjacht. Verschillende conservatieve bisschoppen hebben ook hun onvrede geuit, waarna ook vanuit het zender-bestuur een motie werd ingediend om Nergal te verwijderen uit de jury. Dit werd echter maar door drie van de vijftien bestuursleden gesteund en is niet uitgevoerd. De makers van het programma, Rochstar, zijn zelf juist zeer tevreden met de aanwezigheid van de 'Duivelsaanbidder'. Hun visie op het jurylid is als volgt: "Adam Darski is een warme, vriendelijke man met een groot gevoel voor humor."

Wat opvalt is dat bijna alle Poolse deelnemers hebben gekozen voor een Engelstalig nummer, waar in Nederland in het nieuwe seizoen regelmatig gekozen wordt voor het Nederlandstalige lied.

Bekijk hieronder één van de audities van The Voice of Poland:

De Poolse taal is één grote tongtwister

2011-09-22T08:21:00.000-07:00

In elke taal bestaan ze, de zogenaamde tongtwisters: zinnen met sterk op elkaar lijkende woorden en klanken, waardoor er een conflict ontstaat tussen de hersenen en de tong. In het Nederlands is één van de meest bekende tongtwisters waarschijnlijk:

De knappe kapper kapt knap, maar de knecht van de knappe kapper kapt knapper dan de knappe kapper zelf kapt.

Het hoeft niet eens een volledige zin te zijn waardoor je in de war raakt. Probeer maar eens drie keer snel 'Toy Boat' te zeggen, waarschijnlijk lukt dit ook jou niet. Nu ik ben begonnen met het leren van het Pools kom ik erachter dat ook een nieuwe taal voor dezelfde problemen kan zorgen. Ik zie een Pools woord of zin op mijn computerscherm, ik wil het uitspreken en dan blijkt dat mijn hersenen hele andere commando's doorgeven aan mijn tong dan de bedoeling is. Vooral de lettercombinaties SZ, CZ, RZ zijn lastig voor me en de letter Ł zorgt ook voor grote verwarring, omdat deze uitgesproken wordt als onze W.

Als voorbeeld volgen hier een paar Poolse tongtwisters, die ik met geen mogelijkheid goed kan uitspreken, hoe graag ik het ook zou willen:

W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie i Szczebrzeszyn z tego słynie.

Nie pieprz Pietrze wieprza pieprzem, bo przepieprzysz wieprza pieprzem.

Voorlopig ben ik allang blij dat het woordjes leren aardig soepel gaat. Ik kan ondertussen zesendertig verschillende dieren benoemen in het Pools. Ik ken de dagen van de week, de meeste kleuren en een flink aantal basiszinnen. Of ik dit ook in de praktijk kan toepassen weet ik niet, dat merk ik volgende week en daar zal ik hier ook regelmatig over updaten. Ik ga er vanuit dat dit voor pijnlijke en beschamende situaties gaat zorgen, maar gelukkig heb ik een flinke dosis zelfspot en kan ik daar wel mee leven. Mede daarom plaats ik hier een video van mezelf tijdens het oefenen van nieuwe zinnen in het Pools. Ondertussen ken ik deze zinnen van buiten, maar dat heeft me behoorlijk wat tijd en moeite gekost, zoals je hieronder kunt zien:

Polen en Het Nieuwe Leven

2011-09-22T01:18:00.000-07:00

Het Nieuwe Leven begint nu echt bijna: volgende week vertrek ik voor drie weken naar Polen. Ik ga daar mijn eerste stapjes als freelancer zetten en kan eindelijk 'mijn eigen Pool' Bartek weer zien. Ook ga ik proberen mijn schamele Poolse vocabulaire uit te breiden en veel meer te zien van het land. Er staan al aardig wat trips op de planning waaronder o.a. Warschau, Krakau, Poznan en ook Karpacz, een prachtig gelegen bergstadje.

Toch heb ik af en toe nog moeite de afgelopen reis van deze zomer achter me te laten, dus daarom plaats ik vandaag nog even een nieuw filmpje van Slowakije. Reis met me mee in de trein van Tsjechië naar Slowakije in de vroege ochtend.

Terugblik op Eurotrip in Ons Utrecht

2011-08-22T08:33:00.000-07:00

Ljubljana in je brievenbus

2011-08-15T11:34:00.000-07:00