The Moth Tragedy

Spørsmål til filologar og andre språkinteresserte

2011-11-17T15:37:00.000+01:00

Etter å ha freista å få kontakt med Despoten over telefon i snart to månader utan hell, ser eg meg nøydd til å presentere mitt spørsmål her. Bakteppet for undringa er noko eg las ein eller annan plass, om at ein i 2011 generelt snakkar langt raskare enn ein gjorde før i tida. Tidsklemma, auka informasjonstilfang og behov for å uttrykkje seg sjølv i konkurranse med andre, kan vere faktorar som spelar inn. Folk har rett og slett meir å snakke om, eit større ønske om å snakke, og ein vil sikre at ein får sagt sitt før andre seier noko anna. Eit godt døme på denne tendensen er fjernsynsdebattar, her kommersialisering og avgrensa taletid ofte fører til munnhoggeri og eit mylder av uttrykte meiningar i rekordtempo.

Spørsmålet mitt blir på ein generell basis, om det finst god forskning på dette temaet som forklarer meir djuptgåande kvifor og korleis det har blitt slik. Mine forsøk på forklaringar i fyrste avsnitt må takast for god fisk, og er ikkje meir representativt enn at det er basert utelukkjande på eigne erfaringar innanfor relativt avgrensa geografiske område.

Meir konsist går undringa på om ein har undersøkt kva folkegrupper som eventuelt snakkar raskast. Om det ikkje finst studier av dette frå før av, har eg eit forslag til korleis ein skal føre noko slikt fram. Mitt tips er å lage ulike setningar på ulike språk, med det til felles at alle setningane totalt sett har like mange stavingar (t.d. "I ride a bike" og "Eg er ein fjott", som begge har fire stavingar). Eksempelvis skal den koreanske setninga så bli sendt ut til 150 respondentar, der sekunda det tek for kvar enkelt respondent å fullføre setninga etter kvart skal danne grunnlaget for eit gjennomsnittleg tal. På same måte skal ein gjere det med norske setningar i Noreg, kamerunske setningar i Kamerun, og så vidare.

Til slutt vil ein sitje igjen med eit tal verdiar som er lik talet på nasjonar med i vurderinga. I teorien skal alle ligge omtrent heilt likt, men eg tvilar på at dette vil stemme i realiteten. Samstundes må ein vere observante på eventuelle feilkjelder. Ein må sikre at ein har eit breidt utval av befolkinga (indikatorar som kjønn, regionale skilnader, sosial klasse og alder kan alle slå ulikt ut). Ein mannleg svenske i 70-åra på næringslivstoppen i Stockholm, kan tenkjast å snakke i eit anna tempo enn ei 21 år gammal vaskekvinne i Kiruna.

Alt ein treng er å konstruere setningar med like mange stavingar, god tid, ein diktafon, ein blyant å notere med, eit kontaktnett i ulike nasjonar, eit papirark og godt humør.

Eg har allereie blyant og papir klart.

PS: Neste gong må du ta telefonen, Despoten. Mitt neste spørsmål er nemleg innanfor kjemi-universet. Stikkord er 'blåfarge'.

Språklæring

2011-11-10T21:01:00.008+01:00

Dersom du har sett Den 13. krigeren frå 1999 hugsar du sikkert scena der Antonio Banderas lærer seg norrønt på mindre enn 1,5 House-episode ved å sitje rundt eit bål med vikingar og høyre på når dei pratar seg imellom. «Where did you learn our language?» spurde ein tvilande viking. «I listened!» kveste Banderas, som om det var opplagt at karakteren hans hadde dei logiske evnene til dr. House, Dennis og Jernhanda kombinert.

Programmet Rosetta Stone, oppkalla etter ein stein som fungerte som ordbok for eitt eller anna språk, pønskar på å lære deg framandspråk på same vis. Utan eit fnugg av omsetjing plasserer programmet nokre bilete framfor deg, gjev deg ein lydsnutt for kvart bilete, og let deg så kombinere liknande bilete med korresponderande lydsnuttar. Det heile høyrest fantastisk og simpelt ut, så Despoten bestemte seg for å fremje sine mål om evig liv og verdsherredøme ved å lære seg koreansk.

Denne laurdagen skulle vere dedisert min nye ven, den elektroniske Rosettasteinen. Det Banderas klarte på éin time skulle eg i alle fall klare på tolv. Eg kasta i meg ein pizza til frukost, klappa krystallhanen på hylla for hell og lykke og sette i gong:

T
Eg lasta ned og installerte programmet og den koreanske språkpakken. Despoten frå framtida spøkte ikkje då han føreslo dette eksperimentet, Rosettasteinen held deg ikkje i handa. Eg vart rett kasta ut i eit hav av hangul og enkle fotografi. «No er det din tur, Despot!» kakla Rosettasteinen.

T + 00.15
Etter 15 minutt har eg hatt merkbar framgang. Mannen spring seier du? Ja, det gjer han absolutt. Og det ser eg.

T + 00.45
Despoten har nådd første grammatikkleksjon. Nokre av desse eksempla skjøner eg ingenting av. Kva skiljer eigentleg ein katt eller ei avis frå eit egg eller ein stol? Er det verkeleg lyden som ordet sluttar på som avgjer kva neste staving skulle vere?

T + 01.55
Eg kan kjenne kunnskapen fosse gjennom blodårane mine. Det er vel der kunnskapen går? No når eg tenkjer meg om, vert kunnskap distribuert gjennom lymfesystemet. Eg såg det på House ein gong. Men den andre vegen, fordi kunnskap er det same som lymfe, men med motsett ladning.

T + 03.00
Eg byrja å verte lei av heile greia, men samvitet dukka opp og ropte inn i øyret på meg. «For vitskapen!» gaula han. «Vitskapen og herredøme!» Der norma er å ha ein god og ein vond halvdel, har Despoten berre ein einaste, gråkledd sosiopat. Eg trur han myrda dei to andre for rundt fire år sidan.

T + 04.15
Øvinga har verkeleg sett spor i Despoten si psyke. Aldri meir kan eg sjå eit koreansk ord på ein plakat utan å prøve å finne ut av korleis ein uttalar det, og om eg har høyrt det før. Vil det koreanske språket verte like gjennomtrengjande som engelsk? Kor mange språk er i så fall grensa før eg kan seie ei einaste setning utan å bruke låneord og -frasar frå fire andre talemål, som ein episode av Waschera på kokain og blå brus? Eg vil stoppe, men det går ikkje an. Det finst ingen av-knapp!

T + 07.39
Eg kan høyre ekkoet av ein gammal norsklærar. «De gidd ikkje å lese i meir enn 6 timar om dagen,» proklamerer han, om og om igjen. «Det kan hende, det, men dette er ikkje akkurat mitt eige val,» tenkjer eg bittert. Mental hugselapp: Kjøp 우유 og lag pasta. Pasta er godt, men har svinsk liten næringsverdi for despotar.

T + 08.08
Eg er nesten sikker på at eg er i ferd med å lære koreansk. I tillegg trur eg eg kan sjå Gud.

Despoten:
Ra? Er det deg, solguden Ra?

Solguden Ra:
Despot, mitt barn, ver ikkje redd. Det er meg.

Despoten:
Har eg nådd nirvana? Er det idiotar her?

Solguden Ra:
Despot, eg har dårleg tid. Eg, som skapte 햇빛, 위성og 별, har livsviktig informasjon til deg.

Despoten:
Carl Sagan? Skapte du universet?

Solguden Ra:
Høyr etter, Despot. Du må reise tilbake i tid og få ditt tidlegare sjølv til å ta del i dette forsøket. Dersom du ikkje gjer dette, vil solstrålane mutere og verte om til ørsmå nåler! Dette vil drepe alle i heile verda og hende 21. desember, 2012!

Despoten:
Kvifor er du ein tjukk rev?

Solguden Ra:
Gå, no, Despot. Gå og redd verda og all vaniljecolaen den inneheld. Deretter, lær meir koreansk!

T – 02.00
Eg tek ein kvikk tur til 10 timar sidan, då eg får høyre om eksperimentet frå mitt eldre sjølv. Er det dårleg at eg ikkje taklar å vere rundt Despoten den Yngre i meir enn nokre minutt?

T + 13.37
Eg har vondt i hovudet. Besøket frå solguden Ra og den påfølgjande tidsreisa gjorde at eg tviler på om Rosettasteinen er kapabel til å lære meg eit nytt språk på ein brøkdel av tida det tek på tradisjonelt vis. Men eg vil ikkje lenger slutte. Mine manglande kunnskapar om koreansk språk skal ikkje lenger få halde meg tilbake i maktkapplaupet.

T + 25.55
Eg kan klare det. Snart kjem solguden og prøver å ta meg. Men då hoppar eg berre. Solguden er udødeleg. Nesten ein tredel ferdig. Berre eit par timar til!

T + ¯\_(ツ)_/¯
Svoltne, maktsjuke Despoten
ville framand tunge lære
'tonio var hans vegvisar
leidde til Rosettasteinen

steinen krevja storstygt offer
helten vår vart snart ein galning
solguden var blant fantoma
kledde seg i pologenser

guden gav han oppdrag mange
reiste gjennom dimensjonar
måtte til seg sjølv forklare
og vaniljecola frelse

inkje kunne helten stogga
arbeidde i døgn og dagar
ville framand tunge lære
helten i sin rus kollapsa

onsdag morgon helten vakna
nøgd med sine prestasjonar
klarte framand tunge lære
utstøytte «kamsahamnida!»

klarte framand tunge lære
utstøytte «kamsahamnida!»

Galskap forut og galskap akter. For ein absurd sjø vi seglar på.

2011-11-06T00:12:00.002+01:00

For nokre dagar sidan oppdaga Despoten ein svart sokk oppspikra på oppslagstavla på kjøkenet til Despot-hybelen. «Ein svart sokk!?» hyler du sikkert. Men ro deg ned. Tenk om naboen din ringer politiet. Då vil du straks sitje i eit rom med ein diger spegel og forklare at du slett ikkje dreiv med menneskeofringar, du levde deg berre litt for mykje inn i din avgud og overherre sine siste ytringar. Og så halar dei deg av garde til ei bygning med seks etasjar og gitter for vindauga, der du skal ete litiumkjeks i nokre år, heilt til 3-5 profesjonelle ikkje lenger reknar deg som farleg for samfunnet. Då har du allereie kasta bort fire år av livet ditt på å vere gal, berre fordi du ikkje kunne dempe deg.

Eg var forvirra og rådlaus over symbolikken rundt denne tilsynelatande poenglause gesten. Er dette ein trussel? Vil ein av dei andre hybelmenneska ha meg av dage? Kanskje har halvapen som før budde over meg kome tilbake for ein ny runde med psykologisk terror. Tilfeldigvis hadde eg ein amerikanar med teit hårsveis for hand, men han var det eksepsjonelt lite bruk for, då han gjekk rundt og studerte det støvete golvet i staden for å fokusere på det eigentlege problemet.

Despoten kom sjølv fram til at den svarte fargen ikkje kunne bety noko positivt. Eg har høyrt om at rotter eller blogginnlegg frå middelalderen har vorte spikra opp på dører, men ein sokk på ei oppslagstavle? I tilfellet med rotter, er det definitivt ein trussel, men Martin Luther var, slik eg har forstått det, berre nok ein bisarr psykopat som ikkje hadde fungerande internett. Sjansen er høg for at eg har med å gjere ein kombinasjon av dei to: Ein lokal bloggar med valdelege tendensar hadde ingen rotter i nærleiken, så for å uttrykkje sitt grunnlause sinne mot Despoten, greip han det nærmaste han fekk fatt i og hamra det opp så heile etasjen kunne få sjå kor ravande sinnssjuk han var.

Am I or the others crazy? Eg kan ikkje sjølvdiagnostisere, men du, kjære sokkespikrar, er i alle fall steikje sprø.

Supermåne. Fordi vanleg måne er for primitivt.

2011-11-05T23:46:00.008+01:00

Visse familiemedlemmer er ikkje tilfredsstilte av Despoten sin kunnskap om omverda, så etter eit forholdsvis langt opphald byrja eg på dette innlegget for å prøve å roe ned dei aktuelle personane. I ettertid demra det for meg at dei etter alt sannsyn aldri vil lese desse orda, men i det minste fekk vi eit blogginnlegg ut av det. Den siste timen har eg tråla www.vg.no for interessant informasjon. Her er resultatet.

Etter å sjå tittelen «Supermåne» på ein videosnutt vart eg naturleg nok nysgjerrig. Kanskje hadde månen lese innlegga mine om Supermann og bestemt seg for å dedikere ytterlegare ressursar til eiga anskaffing av superkrefter. Det viste seg at eg ikkje tok fullstendig feil, då uttrykket skildrar situasjonen når ein full- eller nymåne skjer samtidig med at månen passerer nær jorda. Richard Nolle definerte det slik:

Dersom
Y = maksimal avstand frå jorda
X = minimal avstand frå jorda
r = avstand frå jorda ved ein full- eller nymåne

har vi supermåne dersom Y - [(Y – X) * 0,9] > r, altså når avstanden frå jorda til månen er i den minste tidelen av det som er mogleg. Reporteren valde å uttrykkje seg slik:

Supermånebegrepet brukes når månen er 90% over sin nærmeste posisjon til jorden.

Dersom de har følgd bloggen ei stund, eller berre lest ein del innlegg, veit de at Despoten er abnormt oppteken av sitat. Det bør då absolutt ikkje kome som ei overrasking at dette sitatet er hjørnesteinen til heile innlegget. Lat oss oversjå den særs kronglete formuleringa. Utleidd kun frå denne setninga, kan ein konkludere med at ein har supermåne når r = 1,9X, noko som er umogleg. Banen til månen er elliptisk, men ikkje så avlang at dette kan skje utan at noko svært stort og tungt kolliderer med månen for å endre nettopp banen. Eg kan berre rekne med at den aktuelle journalisten såg over forklaringa i wikipedia-artikkelen og tenkte «Moon + 90% + closest = Eg veit ikkje heilt. Eg set saman desse orda til noko som høyrest smart ut og håpar at artikkelen glir forbi kvalitetskontrollen (eventuelt mangelen på dette) umerka.»

Etter litt meir surfing av videoar, fordi skikkelege artiklar er kjedelege, snubla eg over, og brasa nesten inn i utgangsdøra på grunn av, saka om Casey Heynes. Sjølv om Cracked.com hadde gjort meg oppmerksam på dette for rundt ei veke sidan, gliste eg igjen av rettmessig skadefryd idet den tjukke, australske guten utførte ein brytemanøver som set Hulk Hogan til skamme. Barten Veit openbert ikkje Best, då han ikkje har investert nok i lobbygruppa for harde steinkantar i bryteringen.

Bortsett frå ein video om kommunikasjon mellom spedbarn, som ikkje var interessant nok for mi kyniske hjerne til å hente ei lenkje, var det lite å skrive heim om. Endå mindre var det å blogge om, og det gjev meg nokre ekstra minutt til stille refleksjon over artikkelen om supermåne.

As i burned them alive, I would squeal with joy. 'Cause I would be Drug-Free Boy.

Ja, der hadde det vore kjekt å vore

2011-10-16T00:10:00.000+02:00

Kvar hadde det vore kjekt å vore, Blastocyst? Jau, no skal eg fortelje deg. Eg sette for ei tid tilbake opp ei liste over destinasjonar eg kunne tenkt å vitje, med nokre mindre overvegde tankar om kvifor dette kanskje ikkje lét seg gjere. No har eg kasta alle draumar om New Zealand, Wales, Belgia og Island ut av vindauget i 4. etasje, og ned på parkeringsplassen. Draumar døyr alltid kvikkast på parkeringsplassar.

Her er ei ny liste over destinasjonar. Om eit år har eg sikkert ikkje lyst til å reise dit likevel, så ta dette med eit hav av salt.

1) Tel Aviv, Israel. Ja, faktisk kunne eg tenkje meg å sjå heile Israel, kanskje med unntak av Vestbreidda og Gaza. Eg er konfliktsky, må vite. Men Negevørkenen kunne eg godt traska rundt i. Eg las i ein pamflett i eit Norwegians-fly, at ein faktisk kunne koma seg rundt og gjennom heile Israel på berre eit par timar. Tenk slikt.

2) Nouakchott, Mauritania. Her har eg ingen førkunnskap å berette om. Men namnet Nouakchott tiltaler meg grenselaust. Det minner meg om nougat, og dels også om den ikkje veldig biletskjøne franske skiskytaren Corinne Niogret. Korleis det er i Mauritania har eg ikkje peiling på, men det er sikkert greitt for ein tosk som meg.

3) Nordvestterrioria, Canada. Eg las 'Pelsjegerliv' av Helge Ingstad i sumar, og skildringane frå ekspedisjonane gjorde eit godt inntrykk. Nordvestterritoria er også eit område eg kjenner godt frå Risk, og er plassert på kartet i nærleiken av både Ontario og Quebec. Det skal vere kaldt der borte, så det blir nok ikkje oppaling og opptrening av hundespann med det første. Men kanskje kan eg sveipe innom ein dag sola står høgt på kvelven? Skulle tru det!

-
Kan røpe at eg er i ferd med å konstruere ein ny aroliks, og at denne sikkert vil bli publisert i løpet av året.

Generatordiktaturet

2011-09-19T17:55:00.001+02:00

Hei og takk for sist. Det vart for litt over ein månad sidan annonsert at vi skulle røyste demokratisk over ulike postar som skal utgjere informasjon om "The Moth Tragedy". Éin av postane som det skulle røystast over var kandidatar til ein ny nasjonalfugl. I og med at det finst ekstremt mange fuglar i verda, - mange av dei framleis uoppdaga -, har eg teke saka i eigne hender. Prosedyra gjekk som følgjer:

1. Eg lasta ned ei liste over fugleartar frå IOC World Bird List. Denne lista sluttar på kolonne 10960 i excel-arket mitt.

2. Eg fann så fram til ein generator (random.org), som eg stilte inn til å velje ut eit tal mellom 1 og 10960.

3. Generatoren valde talet 4272.

4. På kolonne 4272 i excel-arket stod fuglearten Acorn Woodpecker.

5. Acorn Woodpecker (på norsk; eikespett) er no vår nye nasjonalfugl.

--
Så køyrde eg på vidare med både nasjonalsong og flagg. Det tek for lang tid å konstruere eit flagg, det tek enda lengre tid å lage ein nasjonalsong med snert. Difor må vi (konkluderer eg) gjere det på ein praktisk måte, og som også går veldig kjapt å få gjennomført. Noko den same prosedyra som då eikespetten fekk vervet sitt.

1. Fann ei liste over statar som er medlem av FN, totalt 194 stykker.

2. Brukte den same generatoren som sist, denne gong justert med tal frå 1 til 194.

3. Nasjonalsong: 22, Flagg: 143

4. I mi alfabetiske liste er Bosnia & Herzegovina nr. 22 og Qatar nr. 143.

5. Vår nye nasjonalsong er difor "Državna himna Bosne i Hercegovine", medan vårt flagg frå no av ser slik ut:

Jernhanda

2011-09-17T04:44:00.003+02:00

Despoten møtte Jernhanda for fyrste gong på vidaregåande skule. Førsteinntrykket var ikkje spesielt, men sjølv om han var ein ganske liten del av mitt liv, ante eg at noko ikkje var som normalt. Etter å ha tenkt godt og lenge på hans kortliva bedrifter, gjev eg de no min dekonstruksjon av Jernhanda sitt merkbare inntrykk på vår utdanningsinstitusjon.

Mitt første innspel hadde eg aldri gleda av å oppleve personleg, men rykte har det til at Jernhanda sitt språkøyre var langt bortanom det til nokon andre vi kjende til på det tidspunktet, kanskje til og med halvgudinna Filologen. Dersom ordet på gata stemmer, og eg ser ingen grunn til at det ikkje skulle gjere det, har Jernhanda vilt sitert finske nasjonalepos på originalspråket, ramsa opp linjer frå Krigens Kunst på gammalkinesisk og mumla bibelske tekstar for seg sjølv på hebraisk. Kvar fekk Jernhanda sin framandspråklege kunnskap frå?

Den andre kuriositeten eg kjem på er Jernhanda sine tekniske evner. På skulen vår var Gry den som reparerte ting som ikkje fungerte skikkeleg, (antitesen til Triple Life, som kunne forkludre elektronisk utstyr ved berre å opphalde seg i nærleiken) men Jernhanda hadde åtgang til svært avanserte reiskapar og visste tydelegvis godt korleis dei skulle brukast. Dette veit eg fordi han ein gong forklarte meg korleis ein byggjer ei fungerande girkasse av kryssfinér og deretter gjorde nettopp det på litt under ei matpause. Dette fekk han til ved hjelp av eit futuristisk dataprogram eg gjerne skulle hatt sjølv, dersom namnet ikkje unngjekk meg.

Det tredje mystiske momentet ved Jernhanda sitt korte opphald var måten det enda på. Eg hugsar framleis godt korleis det skjedde. Under ein digresjon i regi av Triple Life viste klokka utan forvarsel omkring åtte minutt meir enn for ein augeblink sidan. Digresjonen hald fram uavbroten og ingen såg ut til å ha merka noko, utanom eg som speida rundt i klasserommet etter Jernhanda som nettopp hadde forsvunne sporlaust. Eg vart gripen av panikk og mellombels paranoia. Hadde Jernhanda nettopp fordampa saman med åtte minutt av elevane og læraren si tid? Var Despoten endeleg blitt sinnssjuk? Ville eg psykotisk stikke ut augene mine med passar og sendast på psykiatrisk institusjon i tvangstrøye?

I ettertid har eg kome fram til den einaste logiske konklusjonen: Jernhanda var ein dimensjonsvrengar. Dette inneber tidsreise, forsvinning og tilsynekomst og kanskje også teleportering, avhengig av korleis våre tre romlege dimensjonar er orienterte i dimensjonane Jernhanda hadde tilgang til (sjå innlegg Innlegg frå ein annan dimensjon). Språkkunnskapane og interessa for internasjonale litterære verk kjem av den akselererte læringsprosessen ein bruker der han kjem frå. Dataprogrammet og kryssfinérteknikken kan vere noko han utvikla sjølv eller lærte heime, og forsvinninga midt i ein historietime passar med evna til å vrenge dimensjonar. Ingen merka noko fordi Jernhanda under heile sitt opphald låg under radaren til dei som hadde anna å gjere på enn å fundere på kor den mest interessante personen i landet nettopp vart av. Dei åtte minutta han stal frå oss kjem av at han flytta alle i klasserommet eit stykke fram i tid. Kvifor Jernhanda gjorde dette, er eg ikkje sikker på. Kanskje det var hans versjon av eit visittkort. «Du var nettopp lurt av Jernhanda» tenkte han kanskje at det kunne stå.

Eg har ein hypotese på kvifor Jernhanda besøkte oss, men eg er usikker på kor vitskapleg korrekt denne er, i motsetnad til resten av innlegget. Her er han uansett:

Jernhanda kjem frå eit multivers ikkje så veldig ulikt vårt, men mykje meir framgangsrikt. Han har bygd eller fått utlevert utstyr som let han hoppe til andre multivers via ein fjerde romleg dimensjon. I desse multiversa har ein eller fleire ting vorte endra på eitt eller anna tidspunkt i menneskehistoria, og jobben til Jernhanda er å kartleggje ringverknadane av desse endringane. Han dukka opp på skulen vår for å sjekke tilstanden i verda, før han skjønte at skulen vår var feil stad for slik etterretning. Programmet han brukte til å byggje girkassa var produktet av alt som kan vere riktig med verda.

Sluttresultatet er at Jernhanda, som er frå ei verd fleirfaldige gongar betre enn vår eiga, sannsynlegvis er det mest opplyste mennesket som nokon gong har gått på denne jord. Å Jernhand, Jernhand, vi kjende deg knapt.

I love you, Honeybun, or whatever your name was.

The Moth Tragedy - Landinfo

2011-08-08T16:06:00.005+02:00

Få har nok tenkt tanken på bloggen (no omdøypt til "The Moth Tragedy") som ein sjølvstendig stat, med flagg, nasjonalsong, styresett, nasjonalfugl og nasjonalrett. Det har det heller ikkje vore nemneverdig grunn til. Frå i dag skal dette bli ein realitet. Her kjem ein del fakta om 'landet' vårt:

THE MOTH TRAGEDY - LANDINFO

Styresett: Varierande. Relativt demokratisk til tider (jf. avrøystingar om diverse tema), men også klare preg av diktatur (nedstenging av staten når den øvstkommanderande følte det naudsynt).
Flagg: Innabi (Qatar sitt flagg).
Motto: Nei.
Nasjonalsong: Državna himna Bosne i Hercegovine.
Nasjonalrett: Nei
Nasjonalfugl: Eikespett.
Nasjonaldrakt: Nei.
Hovudstad: Den uidentifiserte bygda på Sunnmøre.
Offisielt skriftspråk: Nynorsk.
Statsoverhovud: Fivelstad (etter 26. januar 2011 kjend som Blastocyst).
Nestkommanderande: Despoten.
Innbyggjartal: Uvisst. Antakeleg om lag sju fastbuande, med eit ukjend tal som er innom langt meir flyktig.
Sjølvstende: 30. august 2008 under namnet The Rise and Fall of HJ Fivelstad. Skifta namn til The Moth Tragedy den 26. januar 2011.
BNP: 0
Mynteining: Norske kroner
Tidssone: UTC + 1

Alle postane som er uavklara vil det antakeleg bli røysta over i løpet av det næraste året.

Skilt for hjortedyr

2011-08-06T15:30:00.001+02:00

Forleden dag las eg ei teikneseriestripe i ei lokal avis. Eller las og las. Teikneseriestripa inneheldt ingen snakkebobler. Det var ei Ferd'nand-stripe, ein dansk teikneserie eg har ekstremt lite til overs for. Vanlegvis hoppar eg rett over den, men eg gjorde (heldigvis) eit unntak denne gongen.

Ei kjapp oppsummering av stripa er at hovudpersonen køyrer bil på ein landeveg, og møter på eit skilt som advarer mot at hjortedyr kan komme ut i vegbanen. Ferd'nand stoppar og ein kan sjå at han tenkjer seg godt om. Vanlegvis er det lite matnyttig som blir produsert i hjerna, men akkurat i dette tilfellet vil eg applaudere han. Ferd'nand reiste nemleg heim og laga eit skilt som han plasserte i skogholtet, vendt innover mot flora og fauna. Skiltet, som ganske enkelt viste ein bil, skulle advare hjortedyr mot at bilar passerer på vegane langs skogen.

Kunne dette vore til hjelp? Kunne dette forhindra kollisjonar mellom hjortedyr og køyrety? Kunne dette fungert i det verkelege samfunnet, og ikkje utelukkande i ein medioker dansk teikneserie? Mitt svar er ja, men eg har møtt motbør frå dei tre eg har lufta ideen for. Motførestellingane har gått på at dyra ikkje er intelligente nok. Den mest positive av dei tre hevda at det kanskje kunne fungere dersom skiltet var utstyrt med eit lydsignal som enda sterkare indikerte for hjorten at bilar passerer.

Men er verkeleg hjortedyr så dumme at dei ikkje luktar lunta når dei ser eit såpass tydeleg skilt? Eg er meir positiv på vegner av hjortedyra enn som så. Eg trur ikkje ein gong lyd er naudsynt. Skiltet taler sitt tydelege språk på eiga hand. Ein viltforvaltar frå Sogn og Fjordane seier følgjande om hjortedyr sitt intelligensnivå: – Dagen før jakta startar kan det gå 25 dyr på ein bø. Så smell det første skotet og dyra forsvinn. Dyra er smarte. Internettprosjektet Jaktglede omtaler på si side hjorten i flatterande ordelag: - Hjorten regnes som et av våre ‘smarteste’ hjortevilt og byr på en skikkelig utfordring.

I sum trur eg skilt for hjortedyr kan ha noko for seg, og i skrivande stund er eg i ferd med å formulere ein e-post som eg skal sende til ein landskjend biolog. Vonar at eg får svar!!!

Innlegg frå ein annan dimensjon

2011-07-03T19:26:00.003+02:00

For nokre dagar sidan byrja Despoten å snakke om dimensjonar slik han forstod dei. Dette utvikla seg til ein timelang monolog som viste seg å verte ganske interessant, om ikkje nødvendigvis med grunnlag i fakta. Følgjande innlegg er eit samandrag av idear, tankar og konklusjonar av relevans som oppstod i løpet av denne monologen og påfølgjande diskusjon. Dette bør sannsynlegvis ikkje takast som fakta, men heller som vitskapsfiksjon, eller som det vanlege psykotiske tankespinnet signert Despoten. Spør de meg, har likevel alt som står her uendeleg myke meir vitskapleg verdi enn filmen 2012, som objektivt kan kårast den verste og minst logiske filmen produsert på denne sida av førstkomande istid.

I verda vi lev i har vi 4 dimensjonar: 3 romlege og 1 tidsmessig, eller 3 spatiale og 1 temporal for å bruke så fine ord som mogleg og i tillegg vere fullstendig korrekt. Eit punkt har ingen dimensjonar, ei linje har éin dimensjon, ei flate har to, og eit romleg objekt som vi har så mange av, har tre dimensjonar. Alt som finst i verda opptek 3 spatiale og 1 temporal dimensjon.* Dersom noko eksisterer i berre 3 av desse 4 dimensjonane, kan ikkje objektet påverke verda vi lev i. Objektet må då anten ikkje eksistere i tid, (temporal dimensjon er eliminert) eller vere uendeleg flatt (spatial dimensjon er eliminert).

* Heilt til vi går ned til kvantemekanisk nivå; der er ingenting sikkert, og det spekulerast i at partiklar berre er punkt utan utstrekning, berre med masse og ladning. Dette innlegget omhandlar derimot berre makroskopiske objekt.

Sjølv om ein ikkje heilt kan førestelle seg ein fjerde spatial dimensjon, kan vi ta i bruk forskjellen mellom 2D og 3D for å skjøne korleis det vil fungere. Tenk deg at du går ein tur på stien og søker skogens ro. Med eitt støyter du på noko som ser ut som ein stor plakat, med vesen som rører seg inni. Du prøver å ta borti plakaten, men peikefingeren går rett gjennom den, og dei små vesena samlar seg og beveger seg fort rundt fingeren din. Du synest dette er underhaldande, men dreg til slutt ut att fingeren og går vidare slik at du ikkje går glipp av MacGyver.

Vi legg no til ein dimensjon og ser på kva som skjer frå synspunktet til eit av dei små vesena: Du er på veg til skulen når, utan forvarsel, ein diger, flygande, dirrande kjøtklump materialiserer seg midt på vegen. Ein bil køyrer nesten av vegen for å unngå faenskapen, ein gjeng studentar dreg hastig fram kameratelefonar for å forevige det underlege fenomenet. Etter fem minutt har eit par hundre menneske samla seg rundt kjøtballen, og like fort som den kom, forduftar den.

Dersom eit vesen eksisterer i vår tidsdimensjon og tre romdimensjonar og i tillegg ein annan romdimensjon, kan det enkelt bevege seg rundt i alle fire spatiale, og presist velje kvar det vil eksponere seg sjølv for vår verd, nettopp slik vi kan med dei todimensjonale vesena på plakaten vi fann i skogen.

Men kor mange univers med n spatiale dimensjonar kan det eksistere i eit univers med n+1 spatiale dimensjonar? Til å byrje med rekna Despoten med at desse under-universa måtte stå loddrett på kvarandre, men såg seinare ingen grunn til at dette må vere nødvendig. Vi kan teoretisk sett plassere uendeleg mange «plakatar» i vår tredimensjonale verd, sidan dei er uendeleg flate og vil ikkje ha nokon som helst påverknad på kvarandre dersom dei ikkje ligg nøyaktig på kvarandre. Men fordi eg synest dette er artig å skrive om, og for diskusjonen si skuld, lat oss antake at under-univers må stå loddrett på kvarandre for å sameksistere; vi får 2 eindimensjonale univers av to dimensjonar, 3 todimensjonale univers av 3 dimensjonar, 4 tredimensjonale univers av 4 dimensjonar, og så vidare.

Det mest interessante spørsmålet er kor mange tredimensjonale univers som det vi bur i vi kan få ut av X spatiale dimensjonar. Lat meg først definere ein X, som eg set lik 11, det talet på spatiale dimensjonar som M-teori, ufullført og mangelfullt som det sannsynlegvis er, føreset. Etter to dagar med konversering og diskusjon med vesenet berre kjend som Lygtemanden, saman med totalt manglande vilje til å opne ei gammal matematikkbok, kom vi fram til denne formelen:

U = (N! - [N – 3]!) / 3!

U = (11! - 8!) / 3! = 165

der U er talet på tredimensjonale univers som kan eksistere i N spatiale dimensjonar. Med 11 dimensjonar får vi til saman 165 tredimensjonale univers. Alt dette reknar med at det berre finst éin temporal dimensjon, men lat oss diskutere korleis fleire temporale dimensjonar vil påverke mengda av moglege univers.

Med to temporale dimensjonar kan ein naturleg nok eksistere i kvar ein. Men kan ein eksistere i begge to på ein gong? Ein vil då eksistere i to verder, to univers, og kvar einaste rørsle vil kome til uttrykk og møte motstand i begge to. Sett at ein valdeleg rugbyspelar plukkar deg opp og hiv deg bortover ein grasplen. I den andre verda vil det sjå heilt tilfeldig ut; du svevar og rullar bortetter ei overflate utan noko som helst slags forklaring. Folk vil skulde på usikkerheitsrelasjonen eller sinte gudar. Ein kunne forresten ha bygd eit todelt fengsel for ein slik person: éin halvdel i kvar sitt univers. Alle andre menneske, dei som berre eksisterer i éin temporal dimensjon, ser berre eit halvt bur og kan fritt bevege seg inn og ut. Eit slikt tilfelle føreset sjølvsagt at dei to planetane personen oppheld seg på beveger seg heilt likt, at han ikkje vert knust mot taket eller ein vegg fordi jorda i det eine universet hadde ein ørlite forskjellig fartsvektor i forhold til eteren vi må antake eksisterer.

Eg vil tru at det går an å eksistere i fleire tidsdimensjonar, men at det ikkje vil finnast fleire univers av den grunn. Dersom vi innfører T temporale dimensjonar, vil vi få ei total mengd på U*T forskjellige, uavhengige univers. Når ein kombinerer temporale dimensjonar, får ein nye univers på eit vis, men dei er ikkje uavhengige, noko som er nødvendig for min definisjon. Vesenet eller mengda med materie som eksisterer i to temporale dimensjonar opplever altså ei verd heilt forskjellig frå det nokon andre opplever, men i dette tilfellet er ikkje heilheita meir enn summen av sine delar.

Your arbitrary use of compound interest to understand third derivatives backfired.

Meldingstolking frå eit nytt synspunkt

2011-04-06T05:38:00.001+02:00

Seint i januar 2011 mottok Fivelstad ei tekstmelding. I meldinga sto det dette:

@,∆Ppààààààààààà

Fivelstad prøvde i eit innlegg å tolke denne kryptiske beskjeden. Etter å ha tenkt godt og lenge på meldinga Fivelstad fekk, har Despoten kome fram til si eiga tolking:

Kommaet signaliserer at uttrykket kan vere eit koordinatsett. Til venstre for kommaet står det berre "@". Eg tolkar dette i retning av at når koordinatsettet er oppfylt vil noko upresisert skje. Sidan meldinga er fullstendig tom for mellomrom, tillet eg meg å plassere nokre der eg trur forfattaren meinte å plassere dei. Den første koordinaten er 0 sidan berre @ står til venstre for kommaet.

Pyramiden er den greske bokstaven Delta, som i fysikken tyder "endring i". P og p står respektivt for effekt (energi per tidseining, målt i Watt) og rørslemengd. ààààààààààà kan vi forkorte til 11à. à omtalast på engelsk som a-grave, og sidan eg ikkje finn ein norsk artikkel om temaet, er dette det beste vi har. A-grave reknar eg med tyder "dødsfall," eller noko i den dur. 11à trur eg viser til ein tidskoordinat, ikkje ein romkoordinat, altså les vi «når elleve dødsfall førekjem» og ikkje «der elleve dødsfall førekjem». Vi skiljer altså 11à frå resten av koordinatsettet og endar opp med to romkoordinatar og éin tidskoordinat.

∆Pp er altså endring i effekt gonger rørslemengd. Sidan meldinga kom frå eit kraftselskap, gjev dette meining. Endringa i effekt gjeld sannsynlegvis ytinga til turbinane til kraftselskapet i den siste tida før meldinga vart sendt. Spørsmålet er om endringa i effekt er positiv eller negativ. Ikkje veit eg korleis veret eller gass- og kolprisane var på Sørlandet i det siste, men eg har frå starten rekna med at meldinga er negativt arta sidan den mangla ordbruk av noko som helst slag. Kvifor ein skal gonge denne endringa med rørslemengda til noko, veit eg rett og slett ikkje. Fysisk sett kjem eg ikkje på kva dette kan resultere i. Verdien p viser kanskje til det angulære momentet til turbinane som selskapet eig.

Eg vel å tru at dei to romkoordinatane er breiddegrad og lengdegrad, der den tredje koordinaten som sagt er ein tidskoordinat. Den kunne også ha vore ein høgdekoordinat, men «når 11 dødsfall» gjev i mine auge meir meining enn «i høgda til 11 dødsfall». Sidan breiddegraden er lik 0, er punktet det er snakk om på ekvatorlinja, og fordi lengdegraden sannsynlegvis er negativ, hamnar vi på den vestlege halvkula, altså alt mellom nullmeridianen som går gjennom Greenwich ved London, og Beringstredet, med Vest-Europa og -Afrika i tillegg til USA og diverse andre land imellom. Ekvatorlinja på den vestlege halvkula går gjennom São Tomé og Príncipe, Ecuador, Colombia og Brasil i tillegg til ei lang strekning med hav. Anten ligg det interessante punktet i eit av desse landa, på botnen av havet, eller på ein flytande eller flygande farkost som reiser langs ekvator.

Dei elleve dødsfalla gjettar eg omhandlar ei ulukke på havet idet eit frakteskip med varer som tilhøyrde kraftselskapet skulle krysse ekvatoren. Elleve liv vart kanskje tapt, i tillegg til eit skip og varene som så desperat måtte fraktast heim til Sør-Noreg. Er dette grunnen til tapet i effekt? Klandrar toppsjefen i selskapet Fivelstad? Begge er sannsynlege. Sjølv ser eg for meg eit vilt opprør på fraktebåten då det vart kjend at bloggen berre skulle vere tilgjengeleg for inviterte lesarar. Tredve, førti desillusjonerte menneske storma brua og øydela styringsmekanismane, skipet krenga hardt, containerar glei ut i sjøen, og alt gjekk til helvete då heile fartyet gjekk ned med elleve arbeidstakarar framleis i køyene.

I retrospekt trur eg ikkje «@» berre fokuserer på at båtulukka skjedde, men at den hendinga markerte eit vendepunkt for firmasjefen. Bør Fivelstad belage seg på fleire rare tekstmeldingar? Var det eit sjakktrekk å byte publiseringsnamn? Vil danske leigemordarar periodisk dukke opp i Trondheimsområdet? Sjansane er høge for alle tre.

Her er meldinga til Fivelstad, forenkla av meg sjølv:

@ (0 , ∆Pp , 11à)

På grunnlag av dette har eg sett saman denne tolkinga:
«Ein fraktebåt med varer og 11 arbeidarar frå mitt sør-norske kraftselskap gjekk ned rundt ekvator ein stad i Atlanterhavet, men kanskje eigentleg i Stillehavet. Dette har ført til dårlegare produksjon og treigare turbinar i selskapet. Vi gjev deg skulda for dette monetære og humanitære tapet, då du i psykose og villelse avgrensa tilgjenge til bloggen. Eg har gjeve deg leietrådar til denne forklaringa i form av obskure symbol som berre ein meisterleg fysikar, lingvist og filosof kan ha håp om å dechiffrere. Dersom han klarer dette, bør du gje han betalt per blogginnlegg. I tillegg bør du passe deg når eg reagerer på korleis du øydela firmaet mitt.»

And really, the only point of running a company is to make me happy.

Ein SMS og ei namneendring

2011-01-26T16:33:00.002+01:00

I dag har det skjedd veldig lite. Dagen er dermed eit prakteksemplar av komponentane i det Kamerat P ville omtalt som eit "bra liv".

Noko har likevel skjedd. Det første som skjedde var eg fekk ein SMS. Den var sendt frå eit nummer som eg ikkje hadda lagra i telefonlista mi. Dette stod i meldinga:

@,∆Ppààààààààààà

Først tenkte eg at dette måtte vere verket til nokon som hadde lagt igjen mobiltelefonen i bukselomma utan tastelås.Vi har vel alle opplevd å telefonere/sende uforståelege SMS til obskure personar utan å meine det? Mobil utan tastelås fører gjerne til slik ufriviljug kommunikasjon. Når eg søkte opp nummeret for å finne ut kven avsendaren var, vart eg først overraska. Men kjensla av overrasking gjekk raskt over til bekymring. 1881 kunne fortelje meg at det var eit kraftselskap frå sørlandet som stod bak. Kva grunn kan desse ha til å sende meg denne meldinga? Eller for å omformulere spørsmålet: Kva grunn skal desse ha til å ha meg i kontaktlista si? For eg går utifrå at dette er til ei kontaktlisteoppføring, då det å, i tillegg til å sende SMS-en også taste inn nummeret mitt, krev meir enn berre flaks/uflaks. Frå å tru at dette er eit utslag av manglande tastelås og tilfeldigheiter, har eg no slått fast at SMS-en må vere sendt med vilje og viten. Men kvifor? Sørlendingar har ofte kronglete dialekter, men "@,∆Ppààààààààààà" kan vel ikkje vere eit lokalt, sørlandsk uttrykk? Nei, antakeleg er det ein kode. Eg har kome fram til følgjande, moglege tolking:

Alfakrøll + komma signaliserer eit sint ansikt blanda med tårer. Raseri og sorg går altså slag i slag. ∆ symboliserer ein pyramide, altså er det nærliggande å tru at dei siktar til noko som involverer Egypt. "Pp" kan referere til så mangt, deriblant "pee-pee", Papa (pave på latin) og det italienske uttrykket "pianissimo". Eg har vanskar med å tru at dei siktar til noko som involverer urin eller Vatikanstaten. Ber dei meg om å dempe meg, slik det italienske uttrykket kan indikere? Eller siktar dei til Walther PP, ein semi-automatisk pistol? Vil dei ha meg av dage? "ààààààààààà" kan i så måte referere til eit smertebrøl.

I sum blir tolkinga, i verste fall, slik: Vi er sinte og lei oss for noko du har gjort (som kanskje involverer pavekyrkja eller urin?), og vi vil at du skal reise til Egypt/dempe deg. Dersom du ikkje gjer dette, må vi skyte deg.

I frykt for at kraftselskapet skal spore meg opp, har eg beslutta å skifte publiseringsnamn til "Blastocyst". Dette er ei uttrykk eg hugsar igjen frå biologi. Wikipedia vil ha det til at "Blastocysten har ca. 100 celler, og består av trofoblast, en ytre kappe med én-celle tykt lag, og en indre cellemasse, der cellene klumper seg sammen i ene halvdelen av trofoblasten.". Denne omtalen passar rimeleg greitt også på underteikna, så då blir det Blastocyst som dekknamn framover.

Eit anna tiltak som kanskje kan blidgjere kraftselskapet, er å skifte ut hovudet til bloggen. Altså den delen som på engelsk blir kalla "header" (men det passar ikkje inn i det norske språket). På biletet syner det ei kraftline, så det er mogleg at det er dette som opprører dei. Eg veit ikkje heilt kva opphavsrett kraftselskap har på bilete av kraftliner, men mangel på slik kunnskap har kosta folk dyrt før. Eg tek ikkje sjansen. Hovudet vil bli bytta ut snart.

Pannekaker

2011-01-22T21:36:00.003+01:00

Eg vart nettopp ferdig med å sjå Cabin Fever, Eli Roth sitt spedbarn frå ni år sidan. Det eg hadde rekna med skulle vere ein ganske ordinær skrekkfilm, viste seg å vere meir enn kva eg, og sikkert ein heil del andre, hadde rekna med. Filmen byrjar ganske typisk med ein gjeng ungdomar som skal ut på tur for å drikke og røyke det dei føler for, og Despoten sette seg opp i sofaen, klar for å fyre av kanonkuler av spott mot filmen sin tendens til å følgje oppskrifta. Kanskje 20 minutt inn i filmen byrja ting heldigvis å ta av mot det latterlege, og sidan eg er glad i veldig teite ting, (eg gjev Family Guy og interne vitsar som døme) vart dette ei oppleving eg vart nøydd å skrive om.

Dei to gutane frå Detroit Rock City hadde aleine gjort denne filmen til ein komedie med stort forbruk av våt jordbærgelé, men i tillegg får vi servert den absurde tankegangen til ein gjeng bondeknølar, og ikkje minst sonen til ein av dei. Pannekaker er kanskje eit mål som langt fleire av oss bør setje oss dagleg, men det bør finnast langt enklare måtar å skaffe seg pannekakemiks på enn å bite folk ein ikkje kjenner, i håp om at lemmane til vedkomande er av tilfredsstillande smak. Dersom ein deler mi meining i spørsmålet «kan alt skje?», anerkjenner ein også at kven som helst rundt ein kan plutseleg kollapse i ein haug pannekaker. Det er for meg tydeleg at matkjennaren Dennis har kunnskap tilsvarande minst to år med fysikk, og han veit nok også ein del om usikkerheitsrelasjonen. Det er forresten første gong eg har sett noko slikt i ein liten unge, og utifrå omgivnadane deduserer eg at han har kome fram til denne kunnskapen på eiga hand. Dennis har klart noko det tok milliardar av sjeler å oppnå over mange tusen år. Gratulerer, menneskeheita vart utklassa av eit tiårig gutebarn som er sjukleg oppteken av pannekaker.

Du trudde kanskje at Dennis var eit isolert tilfelle i denne filmen, ein augeblink der regissør, produsent og omtrent alle andre som arbeidde på settet fekk samtidig hjerneslag og let dette barnet slå seg fullstendig laus i rolla si. I så fall tok du feil. På andre tidspunkt i filmen finn vi slåstkampar utspelt utelukkande med musikkinstrument og kroppsvæsker, eit individ med eit munnspel på tvers i pusterøret, ei nær-døden-oppleving signert ein febrilsk unghjort og ein hysterisk slutt på filmen.

Hovudsaka i dette innlegget skulle vere mi undring over filmen si blanding av komedie og noko anna, ikkje ulikt tankane eg hadde om filmen Hot Fuzz. Det var ikkje før seinare at eg innsåg kva Roth eigentleg ville med filmen. Cabin Fever er ei unnskyldning til å skildre det skarpaste og mest resonnerande vesenet på denne sida av pistolstjerna. Stephen Hawking bør gå og leggje seg. Sjølv dr. Gregory House burde ha revurdert sin arroganse, var det ikkje for det enkle faktum at Dennis ikkje er ein verkeleg person.

Rumor has it he was a siamese twin that got both brains.

Quaestio von Misos - Oppsummering og reaksjonar

2011-01-19T16:45:00.009+01:00

Quaestio von Misos - Epilog

2011-01-19T16:28:00.003+01:00

Quaestio von Misos - Enden er nær

2011-01-18T19:46:00.006+01:00

1. Misosbrev: Eit brev blir funne i postkassa vår. Det inneheld generell misantropi, angiveleg ført i pennen av ein karakter ved namn Friedrich von Misos.
2. Misosbrev: Meir misantropi signert same person, men denne gong innhaldt brevet sterke personangrep mot bloggen. Eg vel å ta aksjon.
Quaestio von Misos - Mannskapet er klart: Filologen, Heiko Luhle, Kamerat L og Valgerd Svarstad Haugland reiser til Tyskland for å finne Von Misos.
Quaestio von Misos møter problem: Valgerd Svarstad Haugland blir kidnappa, medan dei tre øvrige får i seg rohypnolhaldig kaffipulver.
Quaestio von Misos - Dance Macabre: Dei tre gjenverande deltakarane tek livet av 414 druider i ein dansehall, og får beskjed om å ta turen vidare til Hannover.
Quaestio von Misos i Hannover: Valgerd kjem tilbake i rette hender, men Bestefarkatten kjem Von Misos til unnsetning idet sanninga skal fram.
Quaestio von Misos - "Hjelp, vi er i Syd-Tirol": Mannskapet reiser til Syd-Tirol for å finne Bestefarkatten og Friedrich von Misos. Dei to sistnemnde blir observert på ei kneipe.

"Lystgass?", brumma Luhle forundra. "Kan det funke?" "Har vi i det heile tatt med oss lystgass?", innvendte Valgerd. Kamerat L hadde positivt svar på dette, i og med at det var ei av dei mange frynsegodene han hadde fått for å innlosjere druiden dei hadde møtt i Berlin. "Vi har nok til å fylle heile lokalet", sa han og retta blikket inn i rommet der von Misos, Bestefarkatten og kneipeverten befann seg. Som sagt så gjort. Dei fire kompanjogane kraup gjennom viftekanalen til dei låg vassrett over vifteluka som førte ned til hovudrommet i lokalet. Så lirka dei lydlaust opp denne før dei lydlaust byrja å sile ut lystgass. Sjølv hadde dei fått på seg gassmasker som var overflødige, no som den siste svineinfluensaen hadde fisla ut til fint lite. Etter kvart kunne dei observere at von Misos og kneipeverten byrja å trekkje på smilebanda. Så fulgte eit par knis, nokre hikst og til slutt også eit par reale latterbrøl. Bestefarkatten, som framleis låg under bordet, hadde dei ikkje oversikt over. Dette førte til ei fatal feilvurdering frå kompaniet, som no ein etter ein hoppa ned i lokalet..

Dei fekk knebla dei to lattermilde herrane til kvar sin barkrakk, og desse var no fullstendig ufarleggjorte. Men kven var det mannskapet hadde gløymt? Jau, katten som låg under bordet og som for lengst hadde ant ugler i mosen då ho høyrte at endorfinane hadde teke overhand over dei to andre i lokalet. Sporenstreks hadde ho ringt etter forsterkingar, og dei storma no inn i lokalet med kvar si biljardkø i hende. Josef Fritzl og Jörg Haider hadde storma rundt svingen frå si kneipe, og var klare til å bistå si kattevenninne. I og med at begge var gjenferd, var dei naturleg nok vanskelege å overmanne. Og ved hjelp av sine biljardkøer fekk dei slått ned både Filologen og Heiko Luhle. Valgerd og Kamerat L kjempa lenge mot overmakta, før sistnemnde snubla i eit balansebrett og slo seg sjølv ut av denne verda for ei stund. Då svikta motet til Valgerd og ho svimte av i pur skrekk. Bestefarkatten, framleis under bordet, kveste og godta seg i ein pøl av sur mjølk. Weimarvisene hadde nok ein gong byrja å trille ut av den forjævlige kattekjeften. Korleis skulle dette gå?

Heldigvis - og dette var berre eit utslag av absurd flaks - fann eit eksternt lærarmøte stad i ein gymsal like ved. Dei gamle lærarane frå den vidaregåande skulen i den uidentiferte bygda på Sunnmøre var på studietur her. All kvesinga og biljardvalden hadde resultert i ein ekstrem kakofoni som førte til at dei no valde å innta kneipa, dei også. Ein Harley Davidson køyrte gjennom kneipeveggen, og opp på denne sat Haraldo Iggy, Bussi El Ze og Triple Life. Med all sin akademiske gunst fekk dei, til trass for at motstandarane var gjenferd, slått lufta ut av Fritzl og Haider. Så var det Bestefarkatten, og også henne klarte dei eventyrleg nok å fange. Men etter å ha prøvd med gift, saks, eit arsenal av skytevåpen og øvrig tortur var framleis katten i fin form. Den sure mjølka og Weimarvisene verka som ei motgift som gjorde alle drapsforsøk fånyttes. Dei var i ferd med å gi opp, då Despoten og Store T også entra kneipa. Store T var på ny returnert til den uidentifiserte bygda som VGS-lærar, medan Despoten også var der i regi av VGS. Han grunna etikkoppgåva som han hadde vore oppteken med sidan skuleåret 2008/09. Og det var dei to sist ankomne som til slutt fekk sett Bestefarkatten permanent* ut av spel. Gjennom å fortelje anekdoter frå den nord-norske landsbygda, og ikkje minst gjennom å spele Hammerfall på munnspel, framprovoserte dei ein prosess der Bestefarkatten smått om senn, pø om pø, byrja å oppløysast som organisme. Og til slutt, med eit fanatisk smertebrøl som klimaks, vart Bestefarkatten utsletta frå den austerriske landjorda.

Jubelbrøla kunne atter runge i den syd-tirolske kneipa. Das Leben konnte mit einer Partei verglichen werden. Ja, livet var ein fest.

Åstad for stor dramatikk!

* Tru likevel ikkje at dette er det siste vi har sett av Bestefarkatten! "Permanent" er ikkje permanent når det er snakk om Bestefarkatten! Skrekk!

Quaestio von Misos - "Hjelp, vi er i Syd-Tirol"

2010-11-25T14:48:00.008+01:00

1. Misosbrev: Eit brev blir funne i postkassa vår. Det inneheld generell misantropi, angiveleg ført i pennen av ein karakter ved namn Friedrich von Misos.
2. Misosbrev: Meir misantropi signert same person, men denne gong innhaldt brevet sterke personangrep mot bloggen. Eg vel å ta aksjon.
Quaestio von Misos - Mannskapet er klart: Filologen, Heiko Luhle, Kamerat L og Valgerd Svarstad Haugland reiser til Tyskland for å finne Von Misos.
Quaestio von Misos møter problem: Valgerd Svarstad Haugland blir kidnappa, medan dei tre øvrige får i seg rohypnolhaldig kaffipulver.
Quaestio von Misos - Dance Macabre: Dei tre gjenverande deltakarane tek livet av 414 druider i ein dansehall, og får beskjed om å ta turen vidare til Hannover.
Quaestio von Misos i Hannover: Valgerd kjem tilbake i rette hender, men Bestefarkatten kjem Von Misos til unnsetning idet sanninga skal fram.

Sjokket hadde lagt seg og eit fulltalig mannskap kunne igjen orientere seg mot ekspedisjonen sitt mål; å løyse gåta om Friedrich von Misos. "Where do we go now, but nowhere?". Filologen illustrerte det alle lurte på ved å nemne ei låt signert Nick Cave. "Eg veit ikkje", sa Kamerat L. "Eg veit", svarte Valgerd med eit smil. "Å, korleis skal vi vite kvar Bestefarkatten køyrer no?", spurde ein framleis fuktig Luhle. "Medan vi sat i den grøne, ovale maskina til Fivelstad klarte eg å feste ein sendar i jakkelomma til von Misos". "Ved hjelp av denne", ho viste fram ein mottakar, "kan vi klare å kartlegge kvar dei har køyrd vidare". Heldigvis hadde ikkje korkje sendar eller mottakar fått vasskader, og mannskapet kunne snart konstatere at Bestefarkatten sin Corvette var på veg sydover.

Dei fire heltane sette seg i audien og fulgte same reiseveg. I åtte samfulle timar sat Luhle bak rattet, og etter kvart kunne Valgerd melde om at dei berre låg ein halvtime bak. Det førekom tydeleg at Luhle var meir kjend på Autobahn enn det Bestefarkatten var. Ifølgje mottakaren til Valgerd hadde Bestefarkatten ein periode køyrt åtte gongar rundt Nürnberg sentrum, før bilen hadde kava seg ut på motorvegen igjen, vidare sydover. Mannskapet kunne ikkje anna enn å flire. "Det er tydeleg at Bestefarkatten ikkje er van med større omgivnader enn den uidentifiserte bygda på Sunnmøre", knegga Kamerat L.

Ein halvtime lenger framme, totalt uvitande om følgjet som krinsa bak dei, var det anspent stemning. "Kvifor i helvete køyrde du åtte gongar rundt Nürnberg sentrum utan grunn? Du har jo køyrd denne strekninga fleirfaldige gongar!". Bestefarkatten glodde olmt på von Misos. "Det bringer lukke, ditt fe", kveste ho. I dashboardet låg det fire halvetne harelabbar og ein firkløver frå Irland. Det var tydeleg at ho meinte alvor. Friedrich von Misos sukka resignert.

Sju timar seinare stoppa det ein Corvette utanfor ei kneipe i Syd-Tirol. "God kveld, frendar", ytra verten. "Skal det vere eit par øl på huset?". "Nei, men eit fat med mjøl hadde vore bra", svarte Bestefarkatten. "Hmm, meiner du ikkje eit fat med mjølk? "Nei", freste Bestefarkatten. "Eg meinar eit fat med mjøl". Den vetskremde verten gjorde som ho sa og vende så merksemda mot von Misos. "Enn du?". "Eg kan ta ein bayer". Og der sat dei to kompanjongane med høvesvis eit fat mjøl og ein bayer.

"Hjelp, vi er i Syd-Tirol" sa Kamerat L. Ved å transkribere situasjonen til noko så lettbeint som ein Chevy Chase-film, bidrog han til å lette på stemninga. Bestefarkatten og von Misos hadde tydelegvis stoppa for kvelden, og rett rundt neste sving fann dei ein raud Corvette parkert utanfor ei kneipe. Dei gjekk inn, men kunne berre observere gjenferda til Jörg Haider og Josef Fritzl. Desse to relativt ekstreme personane var midt i eit slag biljard. Josef Fritzl hadde altså framleis ikkje gjeve opp å finne nokon å utkonkurrere i dette spelet (Sjå Post Scriptum nedst i innlegget). Mannskapet forlet denne kneipa, og køyrde rundt neste sving til atter ei kneipe. Også utanfor denne stod det ein raud Corvette. Luhle parkerte audien og spaserte bort til vindauget. Der fekk han auge på ein vert, ein mann med bayer og eit tomt fat. Under bordet låg det ein katt og sang gamle tyske viser frå Weimar-republikken si stordomstid. Mannskapet hadde funne sitt mål.

Luhle beretta for dei andre kva han hadde sett. "Kva skal vi gjere no?", spurde Valgerd. "Eg har ein idé", knegga Kamerat L. Han tok fram ein plastbehaldar. "Kva inneheld den?", kviskra Filologen spent. "Lystgass", kvitterte den gamle målvakta. "Ingen ting er vel verre for ein misantrop enn nettopp lystgass?", spurde han retorisk.

Får Fritzl ein etterlengta biljardtriumf mot denne mannen?

Kva televisjonen har å by på i 2010

2010-11-25T13:18:00.004+01:00

I ei tid der dei verste tinga som blir vist på TV verkeleg er horribelt dårlige produksjonar, er det kanskje på sin plass å trekkje fram nokre program som framleis ikkje gjer skam på det ein gong så sjarmerande massemediet.

Først i hyllesrekkja kjem Keno. Dette programmet som er ein avart av Lotto, og som har ein tendens til å bli skuva vekk på kanalar som veldig få ser på, med sendetider som ikkje akkurat oppmuntrar til sjåarstorm. Grunnen til dette er nok det auka fokus på spelegalskap som samfunnsproblem, personifisert mellom anna av fotrappe Matthew Etherington og alt anna enn fotrappe Bjarte Baasland. Keno er i mine auge eit fantastisk program. Kvar sending varer berre i om lag fem minutt, talannonsørane er alltid trivelege og estetisk sett overgår trekninga Lotto i stor stil. Eg har aldri tippa korkje Lotto eller Keno, men i motsetnad til Lotto appellerer Keno i rikt monn.

Så nokre gode ord om House - ein serie som Despoten har hylla i fleire år no. Eg såg nyleg gjennom dei åtte episodane frå debutsesongen, som eg for øvrig fekk utdelt av Despoten i denne samanhengen, og vart imponert. Dersom ein ser vekk ifrå problematikken med å sjå epileptiske anfall og operative inngrep medan ein ét mat, har eg ikkje anna enn skryt å melde om. Eg er sjølvsagt ikkje i nærleiken av å like House like godt som Despoten, men tykkjer at det er triveleg å til stadigheit høyre kompetente karakterar lire av seg medisinske ord og uttrykk. Alle seriar som hovudsakleg finn stad i sjukehusomgjevnader må ha eit innslag av anten intriger eller humor. Det gler meg å konstatere at det siste momentet pregar House i større grad enn det første, sjølv om det sjølvsagt både er innslag av romanse og dramatikk også. "Kudos!", som eleven frå VGS med berre ei fungerande hand ville sagt det.

For å nok ein gong stadfeste at dette ikkje er ein snobbeblogg som berre frontar såkalla høgkultur, passar det å også la Cartoon Network få litt skryt. Eg har lenge stilt meg kritisk til manglande evner til å hoste opp seriar av same klasse som det nittitalet gav oss. Svært lite av dagens materiale når Johnny Bravo, I Am Weasel (snedig omsett til E.G Vesel på norsk), Powerpuff-jentene og Tapper den pysete hunden til noko anna enn tåspissane. Det finst likevel eit heiderleg unntak; Sau i Storbyen. Veldig mykje absurd humor og eit meget allsidig persongalleri gjer dette til ein kvalitetsserie, også samanlikna med produksjonane eg nemnde frå nittitalet. Når det gjeld protagonistar som freistar lukka i storbyen, bankar i alle fall den jaga sauen ein viss teikneserieteiknar på Manhattan ned i støvlane. Eg håpar eg aldri får sjå noko så motbydeleg dårleg på ein fjernsynsskjerm igjen, og TV3 gjev meg for ein gong skuld ro i sjela her. Sist eg sjekka var Caroline in the City flytta til tysdagar kl 05.15. Mindre tillit enn det kan sjølv ikkje Keno skilte med...

Eksepsjonelle kjeltringar

2010-07-27T21:19:00.005+02:00

Bloggen sitt 150 innlegg blir via kjeltringar. Eksepsjonelle kjeltringar. Det treng ikkje å vere eksepsjonelle kjeltringar i den forstand at dei alltid lukkast med sine planar. Snarare tvert imot. Her skal det også vere hjarterom for dei som sjeldan eller aldri lukkast. Dei som prøver febrilsk, men som har ein lei tendens til å bli stoppa av superheltane når planen er i ferd med å fullbyrdast. Men der desse kjeltringane mislukkast med planane, vinn dei hjartet til underteikna grunna oppførsel, veremåte, klesstil, kjappe replikkar osv.

Her kjem mine fire favorittar (urangert):

Dr. Viper (Swat Kats)

Dr. Viper var ein gong ein traust biokjemikar ved namn Elrod Purvis. I ein krangel med sin læremeister om ein eliksir som skulle bringe døde tilbake til liv, enda Purvis opp med å få heile greia over seg. Deretter muterte Purvis til Dr. Viper, ein ond, gal og grønfarga vitskapsmann som var halvt katt og halvt slange. Han har ved fleire tilfelle prøvd å mutere dei øvrige innbyggjarane i MegaKat City, og gjere dei til sine slavar, men alle forsøk har blitt avverga av Swat Kats. No bur han i ein sump utanfor byen saman med sin assistent, Fungus-Face (halvt katt, halvt sopp).

Eg elskar han for hans skumle ytre, hans brennande intellekt og hans vesne og slu røyst. Eg erindrar også at han har ei latter som kan skremme Satan opp frå helvete.

Murdoc (MacGyver)

Murdoc er MacGyver sin mest kjende nemesis, og også den kulaste (rett nok i skarp konkurranse med Dr. Zito). Han er glad i sterke våpen, er ein mester i å snikmyrde, ein dyktig pianist og eksepsjonell i kunsten å kle seg ut. Til trass for at han ofte lir grusame lagnadar i møte med MacGyver, overlev han alltid. Han arbeider for HIT, ein organisasjon for snikmordarar.

Eg elskar han for hans forferdelege latter, hans ville oppsyn og hårsveis, hans forkledning som teaterinstruktøren Jacques (der han lurer Penny Parker trill rundt, ei dame eg for øvrig har forsvinnande lite respekt for) og hans evne til å alltid lure døden.

Jokeren (Batman)

Til liks med Dr. Viper, hadde også Jokeren eit uheldig møte med kjemikalier. Han gjekk frå å vere ein vanleg tyv til å bli ein ekstraordinær og fantastisk skurk. Han har den villaste latteren i skurkeuniverset, er kledd som ein storkar, meistrar kjemi- og ingeniørfaget til fingerspissen og er ein ekspert når det gjeld bruk av sprengstoff. Av dei utplukka kjeltringane i denne spalta, er han nok den som har valda sin hovudnemesis mest skade (gjennom å paralysere ei venninne og å drepe Robin nr. 2).

Eg elskar Jokeren hovudsakleg for Jack Nicholson si rolletolking frå 1989. Frå denne filmen hugsar eg mellom anna tilbake på ei fantastisk replikkveksling mellom Jokeren og Vicki Vale (spelt av Kim Basinger). Vicki hyler følgjande til Jokeren: "YOU'RE INSANE!!!!". Jokeren svarer nonchalant og freidig: "I thought I was a Pisces!". Legendarisk. Eg elskar han for dei kjappe replikkane, og for at han er ekstravagant og stilig frå topp til tå.

The Hooded Claw (The Perils of Penelope Pitstop)

The Hooded Claw er alter-egoet til Sylvester Sneekley, verja til den håplaust naive og imbesile Penelope Pitstop (likefullt ei kvinne eg vart mo i knea av på midten av nittitalet). Han er til liks med Murdoc ein meister i å forkle seg. Målet hans er å drepe Penelope og såleis få arverett til det ho sit inne med av gods og gull. Diverre for THC blir planane hans alltid avverga av The Ant Hill Mob.

Eg elskar The Hooded Claw for hans intrikate planar, men også latteren og den teite springemåten hans. Mest av alt elskar eg han for kleda han går i til vanleg. Stikk i strid med namnet på karakteren, ifører han seg nemleg ein lilla dress, ein grøn hatt og ei grøn kappe. Inga hette. Inga klo. Forstyrrande og genialt.

Oppgjer med det elendige og korrupte

2010-06-16T01:58:00.004+02:00

Det er fleire grunnar til at eg skriv dette innlegget: For det første gidd eg ikkje å ransake den gamle datamaskina mi for halvskrivne innlegg, sjølv om eg er ganske sikker på at eg har eit liggjande. For det andre gjer iritten det vanskeleg å fokusere på noko som helst utan samtidig å sprelle av smerte. For Despoten lev framleis, sjølv om han ikkje har gjeve lyd frå seg sidan siste istid. I dette innlegget bør de forresten ikkje forvente den sedvanlege graden av elokvens, om naturen tillet meg å bruke nok eit ord som eigentleg ikkje finst. Retninga innlegget tek vert meir eller mindre staka ut på sparket medan eg skriv dette, så sjå på det som eit steg for meg i normaliserande retning, anten for godt eller vondt.

I det siste året har eg oppdaga ei ny kjensle i mitt forhold til Donald-historier. Det som før var god underhaldning er no gøymd bak ein skjerm av utropsteikn, fysiske umoglegheiter og usensurert idioti. Som person let eg meg rimeleg fort provosere, men dette ligg djupare enn forakten eg har utvikla for halvapen som bur i hybelen over meg. Eit univers der tre småbarn er prikklike og på mange måtar smartare enn sine vaksne onklar er ikkje eit univers eg har lyst til å ta del i. Ole, Dole og Doffen er alle definerte av kvarandre. Kvar bror eit ansiktslaust teikn, ein formlaus klump av usikkerheit, ei kvantesky av uvisse. Kven er du, Ole? ”Observer mine brør og spør meg igjen,” svarer han. Eg er freista til å tru at dersom ein av trillingane prøver å bryte laus frå dei to andre, vil energien han bruker på nettopp dette materialisere seg i form av ein ny bror. Lat oss kalle han Ole* (uttalast ”Ole merka”). Ole* er ein eksakt kopi av personen Ole var før han forlét brørne sine, sjølv om kvantefysikken visstnok ikkje tillet eksakte kopiar. Diverre veit vi ikkje nok om bevisstheit til å seie om den opphavlege Ole endar opp innanfor helvetestrioen eller smett ut ved å etterlate ei splitter ny og like fortapt sjel bak seg. For ein utanforståande observatør ser det uansett likt ut: Tre individ er dømde til å leve med kvarandre i all æve. Dei klarer ingenting aleine og gjer absolutt alt på likt. Dei er fullstendig klare over kvarandre, følgjer med på kvar einaste rørsle, kvelast av kvart einaste kvalmande andedrag. L'enfer, c'est les autres.

Den neste dødsdømde er Donald sjølv, som er karakteren hovudsakleg ansvarleg for all idiotien. Eg tenkjer spesielt på éi historie der Petter Smart hadde funne opp ei ny innretning av ein eller annan hinsides grunn, og Donald skulle skru den på. Smart prøvde å åtvare om å trykke på den raude knappen og ikkje den grøne, og dette er svaret han fekk: ”Rød, grønn… Hva er forskjellen?” Donald trykte på den grøne knappen, og alt gjekk deretter den vegen høna sparkar. Donald viser her ei totalt fråverande evne til å skilje kva som helst frå kva som helst anna. Han kunne like godt ha samanlikna ein flokk småbarn med ionisert plasma. For kva er eigentleg forskjellen på barn og svært varm materie? Kva er forskjellen på opp og ned, på svart og kvit, på eit geni og ein hjerneskadd idiot som har mindre kunnskap om livet enn ein ufødd baby? Donald var ein gong eit høgt akta familiemedlem i Despotens hus. Han vil verte sakna av den mest sentimentale av oss.

Sist opp på hoggestabben er Skrue McDuck, og her kjem umoglegheitene inn. Faktisk er det ikkje dei fysiske umoglegheitene som plagar meg mest, då eg oftast ser dei i historier av Don Rosa, som alle er fortreffelege. Nei, eg snakkar om den stereotypiske arbeidstakaren som tener ti øre per time for å pusse gullmyntar, fungere som fotskammel og hard underflate, eller klippe grasplenen med saks. Sjølv har eg aktivt fortrengd mesteparten av den samfunnsfaglege informasjonen eg nokon gong har teke opp, men eg reknar med at det finst ei eller anna lov om minstebetaling, eller i alle fall arbeidsmiljø, som plasserer Skrue djupt bak murane på eitt eller anna amerikansk fengsel, om dei ikkje nøyer seg med å bøteleggje han for tre firedelar av pengebingen. Når han klarer å skaffe arbeidskraft for så låg betaling er det ikkje det minste rart at Skrue er rik. Han påstår alltid at alle pengane han tener er på ærleg vis, men kvifor vil nokon viljug ta imot ein tusendel av det dei kunne ha fått kor som helst? Eg reknar med at dødstrugslar er vanleg kost for James, fru Vable og resten av staben i pengebingen. Skrue McDuck, du er ein hyklar.

Would you shut up? I’m trying to project here.

Cartoon Network-relaterte undringar på ein torsdag

2010-04-08T21:22:00.006+02:00

Hei. I dag har eg sett litt på TV. Meir presist så har eg sett dei siste fem minutta av ein Flintstones-episode, samt ein heil episode av "The Adventures of Scooby Doo". Total tid framfor fjernsynet var ca. ein halvtime, frå ti over halv åtte til ti over åtte. Innanfor dette tidsrommet rakk eg å gjere meg ein del observasjonar. Ein del av desse observasjonane var for meg uforståelege, og eg treng difor konsulenthjelp frå dei sju faste lesarane. La meg vise eit par klipp og deretter fortelje noko av det eg siktar til:

Spol fram til ca. 00.27, til scena der alle i gjengen (med unntak av Scooby) spring vekk frå eit eller anna ulumskt som trugar dei. Kven skal ut? Jau, Velma. Alle dei andre spring med hovudet og overkroppen merkbart framoverbøygd. Smartingen med briller vel derimot ein positur der ho pressar fram brystkassa, medan resten av kroppen ser merkverdig tilbakelent ut. Kvifor er dette slik? Eg har ein teori om at tyngda av alle hjernecellene til Velma er årsaka, og at ho, dersom ho hadde valt å springe slik som dei andre, hadde kvelva rundt. Men her er eg open for innspel.

Vend så merksemda mot 00.31 for ein god latter. No er det nemleg Scooby Doo som spring frå eit spøkje. Og denne springestilen er verkeleg ubetaleleg. Han rører på alle ledd, samtidig som han kjem seg framover i eit habilt tempo! Det finst ikkje eit levande vesen som fungerer slik! Det skal ikkje vere mogleg!

No er vi over på The Flintstones. Familien reiser heim etter å ha vore ute i byen ein kveldstur. Fred kastar ut husdyret, som er eit eller anna dinosaurliknande vesen. Det dinosaurliknande husdyret blir snurt og går inn igjen i huset, før han kastar Fred (sjølvaste husbonden!) ut på trammen i same stil. Så kjem den logiske bresten. Kvifor i helvete hoppar han ikkje inn igjen gjennom vindauget? Er det mannsidealet frå steinalderen som gjer at Fred ikkje fornedrar seg til å entre huset på nokon anna måte enn gjennom hovuddøra? Nei, eg finn det lite forståeleg at ein mann som sluker ei heil brontosaurus-steik i eit par jafs, og som jamvel går rundt utan beinklede, kan ha slike prinsipp. At mannen manglar stil blir berre meir og meir openbert idet han byrjar å brøle på kona. Dette skjer sporenstreks etter at døra slamrar igjen bak han. Han tek seg ikkje ein gong tid til å tenkje ut noko lurt, men klikkar derimot tulen og følgjer sine dyriske instinkt. Veit du kva, Fred? Det er fordi du er ein tulling. Eg valde deg til lista mi over bra menneske ein gong i tida, men det skal aldri skje igjen. Aldri.

Kvifor er dette min? Grunngje.

2010-03-28T22:48:00.004+02:00

Samfunnet i dag har meir enn eitt problem, og dersom de har følgd bloggen sidan starten, bør det vere klart for dykk at ein del av dei er språklege. Etter å ha ført eit høgt tal samtalar med Gry der «Gi meg eitt eksempel» har vore ein effektiv talestoppar, har eg vald å støtte meg mot ei søyle av sanning i ei ellers svært så uviss og tvetydig verd. Eg etterliknar ein obsternasig Niels Bohr og seier slik: Når du kjem med ei utsegn, grunngje.

Læresetninga mi gjeld ikkje absolutt alle utsegner, då eit slikt opplegg fort hadde vorte svært upraktisk om ein skulle følgje det slavisk. «Sju gonger sju er førtini» trengst ikkje grunngjevast. «Formelen for potensiell energi er mgh» bør sikkert grunngjevast dersom samtalepartnaren ikkje er klar over det. «Det står i fysikkboka» bør vere tilstrekkeleg. Men når du står fram i VG og seier at negativ tenking i veldig mange tilfelle er grunnen til kreft, har du anten å vise til forsking, eller halde kjeft om det du ikkje veit noko om. La meg her referere til Cracked.com sin artikkel som tangerer emnet.

Dersom ein tenkjer over det, står altfor mange utsegner på absolutt ingen fast grunn. Kvar gong når nokon kallar meg ein psykopat, og eg spør etter eitt tilfelle der eg oppførte meg psykopatisk, får eg laber respons. Eg har berre eitt ord å seie: Grunngje.

For ikkje altfor lenge sidan gav Gry meg ei detaljert skildring av prosessen ein vraka bil gjennomgår, kunnskap han visstnok vart fødd med, sidan han bastant påsto at han visste det, men aldri hadde lært det. Er falske minne på gang, eller er det ein logisk brest? Går det an å vite at Snurre Sprett ofte boltrar seg i Disneyland? For Sprett er ingen Disney-karakter. Folk er altfor redde for ei enkel setning: "Eg veit ikkje". Får ein i seg energi frå lukt? Er Donald Trump sitt hår ekte? Veit du ikkje? Då må du seie nettopp det før du utslettar all tvil eg hadde på at hr. Trump bruker parykk.

Dette kjem frå ein som trudde på reinkarnasjon då han var liten. I nyare tid er dette trussystemet forkasta til fordel for determinismen, ein fullt forklarleg modell for dei som trur på skjulte variablar. Nettopp at det heile endar opp som eit spørsmål om tru, er ein grunn til at eg ikkje går dør til dør og misjonerer for kyrkja til den heilage Albert Einstein.

The simplest thought, like the concept of the number one, has an elaborate logical underpinning.

Litt likt, men ikkje bra nok dessverre.

2010-03-11T21:24:00.004+01:00

Litt likt, men ikkje likt nok dessverre.

Supermann II – Herre over jordisk luftrom

2010-02-22T21:35:00.002+01:00

Flyging er ei evne typisk for Supermann, og ei ganske vrien ei å forklare. Lat oss ta utgangspunkt i dei fire fundamentale kreftene: Gravitasjon, elektromagnetisk og sterk og svak kjernekraft. Svak kjernekraft veit eg forsvinnande lite om, men har mine tvil om at den hadde noko å stille opp med uansett. Sterk kjernekraft trur eg heller ikkje har fleire moglegheiter enn å gi seg med ein gong. Gravitasjonskrafta er nettopp den som må overkomast, og dersom Supermann ikkje har omtrent allmektige allierte, noko ingenting tyder på, står vi berre att med den elektromagnetiske krafta. Den inkluderer elektrisk og magnetisk kraft i tillegg til kontaktkrefter.

Eg trur at alle tre kategoriar har potensial, sjølv om det ikkje betyr meir enn at ingen av dei er totalt ubrukelege til å hjelpe Supermann å flyge. Dersom den elektriske krafta aleine skal vere til hjelp, må vår mann klare å oppheve tyngdekrafta ved å lade kroppen sin med same ladning (positiv eller negativ) som bakken under han, og deretter få fart ved å håpe at noko på rett side av han har same ladning. Ikkje anar eg korleis han har tenkt å gjere dette, og akkurat denne sida ved elektromagnetisk kraft verkar lite sannsynleg på meg. Magnetisk kraft skal eg ikkje eingong gå inn på, då eg er mykje mindre stø på dette emnet enn eg skulle ønskje at eg var, men eg vil tru at eg hadde kome til ein nokolunde lik konklusjon.

Den verkelege diskusjonen ligg i det eg her har kalla «kontaktkrefter,» ein term eg sannsynlegvis bruker ukorrekt, men som illustrerer poenget. Kontaktkrefter er ein del av elektromagnetisk kraft. Prinsippet er det same som i ein romrakett, der målet er å skubbe noko ein veg, gassar frå brennande drivstoff i raketten sitt tilfelle, slik at du sjølv får fart den andre vegen. Dette vil som kjend fungere i eit vakuum, men flygeevna kan også vere avhengig av eit medium, som ville vere luft i Supermann sitt tilfelle. Samanlikn det med å symje, men i luft, noko Supermann klarer fordi han er super. Det er ikkje klart for meg om Supermann faktisk kan flyge i verdsrommet, men eg skal gi konklusjonar for begge utfall.

Vi antek først at flygeevna har behov for eit medium. Supermann flyg ved å vifte med sine ultraraske hender, føter og kanskje andre kroppsdelar for å oppheve tyngdekrafta og kome seg framover. Vi antek at massen til Supermann er 1000 kg, noko vi rekna som plausibelt i førre innlegg, og som dessutan er det mest gunstige dersom vi prøver å verifisere denne moglegheita. Det vil då gå ein luftstraum i same retning som tyngdekrafta, og dersom vi antek at radien i denne luftstraumen er sqrt(1/π), vert arealet av tverrsnittet lik 1m^2 ved formelen A = πr^2. Sqrt(1/π) er det same som kvadratrota av 1/π, og m^2 vil seie «meter i andre,» eller kvadratmeter.

Vi får stole på Wikipedia når dei seier at luft har ein teittleik på 1,2 kg/m^3, eller kilogram per kubikkmeter, ved havoverflata. Krafta som verkar på Supermann når han står stille i lufta er F = ma = 1000kg*9,81m/s^2 = 9810N. Samla rørslemengd til lufta han viftar nedover må då vere lik 9810 kgm/s kvart sekund. Rørslemengda p = mv, og m = A*v*1,2kg/m^3 fordi mengda av luft han viftar aukar med farta han viftar. Vi får p = A*1,2kg/m^3*v^2 og med innsette verdiar 9810 = 1*1,2*v^2 og v = sqrt(9810) = 90,5. Vindfarten endar på 90,5 m/s, eller 326 km/h. Tenk på det neste gong ein orkan på 80 m/s bles bilen din over ende.

Hugs at denne vindfarten må oppretthaldast berre for å halde Supermann stille i lufta. Dette, i tillegg til manglande bevis på høg vindstyrke rundt vår helt, fører til at eg synest vi kan forkaste viftehypotesen. Det som står att i hovudet mitt, er ideen om at Supermann på eit vis gjev frå seg noko med høg rørslemengd og gjennomtrengjande effekt. Eg snakkar sjølvsagt om elektromagnetisk stråling. Vi har likninga p = E/c => E = pc => mc^2 = pc => m = p/c, som gir at Supermann må gjere om 9810/(3*10^8) kg, rundt 30 gram, av si eiga kroppsvekt eller anna tilgjengeleg materie, til energi kvart sekund.

Korleis kan Supermann klare å konvertere materie til energi på denne måten? Radioaktive stoff klarer dette på eit mindre nivå, men eg ser inga anna løysing enn at Supermann består av halvparten vanleg materie og halvparten antimaterie, to delar han klarer å halde skilde sjølv ved stor akselerasjon. Desse delane fører han saman og presterer å rette den resulterande strålinga den vegen han vil. Kvar antimaterien skal kome frå, eventuelt korleis Supermann lagar den, er for meg uvisst.

Dersom vi igjen skal stole på Wikipedia, noko eg veit Filologen hatar tanken på, har vi at synleg lys, radiobølgjer og nokre spekter mellom desse to, er den einaste strålinga som ikkje vert absorbert av lufta. Dersom Supermann sleppte ut den høgfrekvente strålinga ein vanlegvis får frå materie-antimaterie-reaksjonar, ville han i beste fall ha hatt ein hale av varmluft, høge drønn og påfølgjande sterke vindar der han flaug. For å unngå dette må han i staden gjere om denne strålinga til mindre energirik stråling og slik hindre at ho vert absorbert.

Eg har kome fram til at Supermann si flygeevne stammar frå evna han har til å kombinere antimaterie med materie og nytte strålinga til drive seg sjølv framover. Eg kom også fram til nokre problem eg ikkje ser løysingar på:

1. Antimaterien må kunne oppbevarast i kroppen til Supermann utan å reagere med nettopp kroppen hans.

2. Materien og antimaterien som nyttast må erstattast. Sidan antimaterie ikkje er lett tilgjengeleg på jorda, må materie på eitt eller anna tidspunkt verte omgjort til antimaterie.

3. Den emitterte høgfrekvente strålinga må gjerast om til radiostråling.

Så vidt eg kan sjå er det berre nummer 2 som regelrett bryt ei fysisk lov. Spørsmåla om korleis strålinga skal rettast riktig veg, korleis antimaterien skal transporterast til riktig del av kroppen og liknande, overlet eg til biologane, då mi oppgåve er å vurdere det fysiske aspektet.

Flygeevna får følgjande poengsum nettopp fordi den bryt med mine fysikkunnskapar. Det er likevel berre eitt hinder som står mellom ein gåande Supermann og ozonlaget, noko eg synest bør premierast slik. Det bør nemnast at 1/10 er lågaste poengsum i mi bok, med mindre ei superevne er så latterleg komplisert og ugjennomførleg at den aldri kunne eksistere i dette universet.

Truverdigheit: 2/10

Who can tell me what a condom is?
It flies around and it's endangered.

Vi spelar faktisk ei rolle i verdssamfunnet

2010-02-15T20:18:00.008+01:00

"The Rise and Fall of HJ Fivelstad" er kjend for å ha ei ganske lita kjerne av faste lesarar. Mitt mål med bloggen har aldri vore å nå ut til massene, trass sporadisk testing av Dagbladet sin ping-funksjon. Despoten, med sine ekspansive idear om verdsovertaking, har nok i større grad hatt ønske om å spreie talerøyret for øvrigheita.

Etter å ha sjekka Statcounter-profilen til bloggen, fann eg ein del teikn på at vi er blitt lagt merke til av fleire enn berre den faste kjerna av lesarar. Vitjarkartet viser at det mellom anna har vore innom ein person frå Kongsberg. Han fann eit innlegg signert Despoten, samt eit rivande innspel frå Filologen, etter å ha søkt på ordet "obligert" i Google sin søkjemotor.

Dersom vi flytter nasa nordover, kan vi konstatere at ein person basert i Bodø har googla "being human reklame" og funne fram til innlegget mitt om kombinasjonen av musikk og BBC-produksjonen Being Human.

Ein person i Kristiansund har søkt på det omstridde ordet "språking", og til liks med vår frende i den gamle gruvebyen enda opp i Despoten sitt innlegg om nettopp språking.

I tillegg til mine og Despoten sine innlegg, skal det nemnast at også våre faste lesarar har bidrege til at nye menneske har fått oppleve "The Rise and Fall of HJ Fivelstad". Nokon frå Fornebu har snike seg innom Morten sin profil, og deretter snubla seg vidare til bloggen.

Desse små funna indikerer kanskje at Despoten sin draum om verdsovertaking kan vere eit steg nærare oppfylling. Bunkeren på Fornebu kan vere bra å ha kontroll på i ein slik samanheng, og det å ha følarar i Kristiansund, Kongsberg og Bodø må også vere eit godt teikn. Mitt halvseriøse ideal om lukka diktatur og knallhard justis ser ut til å breste, men eg trøystar meg med at akkurat det kan skje den beste.

Ramsy (t.h.) herja på Fornebu for ti år sidan. Kan samfylkingen Despoten gjere det same?

Nord-Korea gav slepp på pizzasølibatet sitt for eit snaut år sidan, eit faktum som berre understrekar kor vanskeleg det er å vere diktatur i vår tid.