Sau phần nghi thức giỗ tổ của hội đồng gia tộc Họ Phạm Thôn La Khê, các đoàn đại biểu hội đồng Họ Phạm Quận Hà Đông, hội đồng Gia tộc Họ Phạm Thôn Trinh Lương- Phường Phú Lương, hội đồng Họ Phạm Phường Phúc La và bà con dòng họ Phạm trên địa bàn Quận Hà Đông lần lượt vào làm lễ tại nhà thờ.

Đoàn đại biểu Đảng ủy, HĐND, UBND, MTTQ, Hội người cao tuổi và Hội phụ nữ phường La Khê do Ông Nguyễn Duy Hiến – Chủ tịch UBND phường La Khê dẫn đầu đã đến dự và tặng hoa hội nghị.

Đoàn đại biểu Hội đồng Họ Phạm TP Hà Nội do PGS- Tiến sĩ Phạm Hồng Anh Phó chủ tịch Hội đồng kiêm Phó Tổng thư ký dẫn đầu đã về dự hội nghị.

Sau lễ dâng hương tại nhà thờ tổ, các đoàn đại biểu đã đến dâng hương tại Bia Bà và về họp mặt tại hội trường nhà văn hóa Thôn La Khê.

Một chương trình văn nghệ đặc biệt phong phú, mang đậm bản sắc một vùng quê còn giữ được nhiều nét văn hóa quý báu của dân tộc, các tiết mục mang nội dung ca ngợi dòng họ, quê hương, do nhà thơ Phạm Hữu Chính – Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Họ Phạm Quận Hà Đông dẫn chương trình và do con cháu họ Phạm biểu diễn đã làm cho không khí cuộc họp mặt thật sôi nổi, vui vẻ và ấm áp.

Ông Phạm Cao Sơn- Chủ tịch Hội đồng họ Phạm Quận đọc báo cáo về kết quả hoạt động của Hội đồng họ Phạm Quận Hà Đông, hoạt động của các chi họ và các Hội đồng gia tộc họ Phạm từ sau hội nghị tổng kết 5 năm (ngày 5.3.2011) đến nay, và nêu rõ định hướng hoạt động của Hội đồng họ Phạm Quận trong thời gian tới.

Đại diện Họ Phạm thôn La Khê đã bổ sung báo cáo. Các đại biểu đã tán thành và hoan nghênh những việc mà Hội đồng họ Phạm Quận Hà Đông và các hội đồng gia tộc, cùng bà con họ Phạm đã làm được trong năm qua, ca ngợi công lao to lớn của các bậc tiền nhân họ Phạm trong công cuộc dựng làng giữ nước, đã góp phần xây dựng vùng đất La Khê từ xưa vốn là đất địa linh nhân kiệt và là địa danh tâm linh có nhiều di tích cổ như đình chùa Bia Bà, nơi nhân dân cả nước vẫn thường tới viếng thăm.

Đại diện Họ Phạm thôn Trinh Lương đã phát biểu nhấn mạnh: Để đền đáp công đức của tổ tiên chúng ta phải giáo dục cho con cháu biết coi trọng truyền thông hiếu nghĩa, đạo lý uống nước nhớ nguồn, mọi người cùng chung tay góp sức xây dựng các chi họ trong Quận ngày càng phát triển, vững mạnh; phát huy vai trò của Hội đồng Họ Phạm Quận Hà Đông và các chi họ trong việc họ, gắn với hoạt động của Họ Phạm Hà Nội cũng như toàn quốc.

PGS.TS. Phạm Hồng Anh đã biểu dương Hội đồng họ Phạm Quận Hà Đông và các hội đồng gia tộc, các chi họ Phạm trong Quận đã tích cực hoạt động củng cố hệ thống tổ chức hội đồng của quận và các phường với các ban chuyên môn, các hội đồng gia tộc, đồng thời mời bà con đến dự Cuộc gặp măt toàn thể họ Phạm TP Hà Nội sé tổ chức tại Đình thờ Đô Hồ Đại Vương Phạm Tu tại Thanh Liệt, Thanh Trì, Hà Nội ngày 4.3.2012

Trong những năm tới hoạt động của Hội đồng họ Phạm Quận Hà Đông và các chi họ trong quận chủ yếu tập trung vào việc kiện toàn tổ chức và hoàn thành những mục tiêu đã đề ra.

Sau hội nghị các vị đại biểu và toàn thể bà con các chi họ Phạm đã cùng chụp ảnh lưu niệm và dự bữa cơm thân mật.

Phạm Cao Sơn

 Dưới đay là những hình ảnh của Cuộc gặp măt.

tại Đình Ngoại, xã Thanh Liệt, Hà Nội.

Ngày 15 tháng Giêng năm Nhâm Thìn, tức ngày 5.2.2012, UBND Thành phố Hà Nội, UBND huyện Thanh Trì vã xã Thanh Liệt đã tổ chức Lễ Thượng nguyên tế Xuân tại Đình Ngoại, nơi thờ Tiền Lý Triều Long Biên hầu Đô Hồ Đai Vương Phạm Tu – Thượng Thủy Tổ họ Phạm Việt Nam.

Đến dự Lễ có ông Phạm Vũ Luận- Bộ trưởng (trong vai trò chủ lễ) cùng ông Phạm Mạnh Hùng – Chánh Văn phòng Bộ Giáo dục và Đào tạo, bà Ngô Thị Thanh Hằng- Trưởng Ban Tổ chức Thành Ủy Hà Nội, ông Nguyễn Văn Sửu- Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội; ông Triệu Đình Phúc- Bí thư Huyện ủy huyện Thanh Trì; ông Phạm Hồng Tiến- Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Trì và đông đủ lãnh đạo xã, các đoàn thể cùng nhân dân trong xã Thanh Liệt. Về phía Hội đồng Họ Phạm Việt Nam có PGS.TS Phạm Đạo- Chủ tịch cùng nhiều vị ủy viên Thường trực và ủy viên Hội đồng toàn quốc,  ông Phạm Đình Trọng-Chủ tịch và nhiều vị ủy viên Thường trực, ủy viên Hội đồng Họ Phạm tỉnh Thái Bình; nhiều vị ủy viên Thường trực và Ủy viên Hội đồng Họ Phạm TP Hà Nội và nhiều bà con họ Phạm ở các vùng lân cận đã về Đình Lễ Tổ.

Thượng tọa Thích Bảo Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự Trung ương Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban hoằng pháp Trung ương, Trưởng Ban Trị sự Thành Hội Phật giáo TP Hà Nội đã đến làm lễ.

Trong Lời khấn của Thượng tọa có câu: “Kính lạy Đức Thành Hoàng Bản thổ tối linh Tiền Lý Triều Long Biên hầu Phạm Đô Hồ Đai Vương, Thượng Thuỷ Tổ Họ Phạm, Thống Đốc Quân Vụ Thủy Bộ Đại Tướng Quân, Thượng Đẳng Tôn Thần Nam Thiên Lý Triều Hoàng Đế”.

Diệu Linh

Một số hình ảnh buổi Lễ.

Sáng nay 19/02/2012, tại Hà Nội họ Phạm Vũ Đôn Thư tại Hà Nội họp mặt đầu xuân. Gần một trăm bà con cô bác (cả gia đình) người họ Phạm Đôn Thư đang sinh sống ở nội thành Hà Nội về dự. Có Đại diện của HĐGT họ Phạm Đôn Thư tại quê ra dự. Đến dự còn có đại diện của HĐHP Hà Nội. Đại diện của HĐHP toàn quốc – PGs.Ts Phạm Đạo đã đén dự và có bài phát biểu ngắn. Ông Phạm Vũ Luận, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tao cũng tới dự với tư cách là con em trong dòng họ.

Đầu tiên là chương trình văn nghệ “cây nhà lá vườn” do chính con cháu họ Phạm Vũ trình diễn. Sau đấy là báo cáo của đại diện Ban liên lạc nhìn lại các hoạt động trong năm 2011 và phương hướng hoạt động năm 2012. Cảm động nhất là là phần chúc thọ các vị cao niên. Chương trình giao lưu cũng đầy ý nghĩa khi các bậc lão thành truyền đạt lại những kinh nghiệm đã từng trải, những việc đã làm được hay làm còn chưa tốt về khuyến học khuyến tài v.v.  và v.v….

Đến trưa là buổi liên hoan mặn thân mật thấm đậm tình đồng tộc. Trời Hà Nội tuy rét đậm nhưng trong lòng bà con lại ấm áp vô cùng.

Hà Nội, 19.02.2012

Pha Lê

Xã hội hóa dựng tượng danh nhân

Ngày cập nhật: 16/02/2012 10:54 AM

Đầu thập niên 2000, từ ý tưởng của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam mở cuộc vận động “Mỗi người một giọt đồng đúc tượng danh nhân”. Chưa đầy mười năm đã có hơn 100 bức tượng danh nhân được thực hiện. Ở Thừa Thiên Huế, Hội khoa học lịch sử đã thực thi được ba bức tượng bán thân, chất liệu đồng. Tượng Phụ chính Đại thần Tôn Thất Thuyết, tôn trí ở phủ Quốc Uy Công, xã Thuỷ Thanh, thị xã Hương Thuỷ. Tượng Nguyễn Tri Phương tôn trí ở đền thờ Nguyễn Tri Phương, tại xã Phong Chương, huyện Phong Điền. Tượng Phan Bội Châu, dựng ở Trường THCS Phan SàoNam, thành phố Huế. Đây là bức tượng thứ hai của cụ Phan Bội Châu ở Huế.

Nhà yêu nước và cách mạng Phan Bội Châu quê ở Nghệ An. Cuối đời bị chính quyền Pháp giam lỏng ở Huế. Khi cụ tạ thế, bạn bè, đồng chí tổ chức lễ an táng và xây nhà thờ cho cụ ở dốc Bến Ngự, cạnh chùa Từ Đàm và chùa Linh Quang. Bức tượng thứ nhất được thực hiện năm 1973. Hồi đó, một nhóm trí thức, văn nghệ sĩ ở Huế đã tìm cách cổ vũ tinh thần yêu nước, phong trào tranh đấu chống chính quyền Sài Gòn bằng cách dựng tượng các nhà chí sỹ yêu nước. Họ lập ra một uỷ ban dựng tượng danh nhân ViệtNam. Pho tượng đầu tiên là chân dung cụ Phan Bội Châu, với mục đích dùng hình tượng nhà yêu nước, bất khuất trước kẻ thù xâm lược để tỏ rõ thái độ trước thời cuộc. Pho tượng đồ sộ: cao 4,5m, rộng 3,5m, dày 2,5m, chất liệu bằng đồng.

Tượng Phạm Tu ở nhà thờ Họ Phạm An Ninh Hạ

Danh nhân Đặng Huy Trứ cũng có hai bức tượng. Bức thứ nhất bằng chất liệu xi măng trắng, do hậu duệ dựng ở nhà thờ gia tộc, tại xã Hương Xuân, thị xã Hương Trà. Bức thứ hai chất liệu đồng, dựng ở sân trường THPT Đặng Huy Trứ, huyện Hương Trà. Đây là công trình tưởng niệm ông tổ nghề nghiệp của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh ViệtNam, kinh phí do hội viên trong cả nước đóng góp.

Trong Đại Nam nhất thống chí Đặng Huy Trứ được xếp vào hàng danh nhân. Tài năng của ông thể hiện trên nhiều lĩnh vực, ở lĩnh vực nào ông cũng có những đặc sắc riêng.

Mới đây, tháng 8-2011, Ban liên lạc họ Phạm Thừa Thiên Huế đã dựng tượng danh nhân Phạm Tu ở giữa sân nhà thờ họ Phạm làng An Ninh Hạ, phường Hương Long, thành phố Huế. Tượng bán thân, cao 0,9 mét, chất liệu đá sa thạch, do nhà điêu khắc Phạm Hồng và các nghệ nhân làng đá mỹ nghệ Non Nước (Đà Nẵng) thực hiện.

Phạm Tulà danh nhân họ Phạm xuất hiện sớm nhất trong chính sử ViệtNam. Được sự đồng thuận của Hội KHLS ViệtNam, các dòng họ Phạm ViệtNamđồng thuận suy tôn ông là Thượng thuỷ tổ. Năm 541, Lý Bí khởi nghĩa chống quân xâm lược nhà Lương, dù đã 66 tuổi nhưng Phạm Tu vẫn tập hợp trai tráng trong vùng đánh chiếm thành Long Biên, thủ phủ của chính quyền đô hộ. Khi quân Lâm Ấp ở phía nam tràn sang, Lý Bí cử Phạm Tu vào đánh dẹp. Mùa hè năm 543, ông đánh tan quân Lâm Ấp ở Cửu Đức (vùng Hà Tĩnh ngày nay), ca khúc khải hoàn. Năm 544 Lý Bí lên ngôi, xưng Lý Nam Đế, thành lập nhà nước Vạn Xuân, Phạm Tu được giao trọng trách đứng đầu Ban Võ của triều đình.

Tượng Tôn Thất Thuyết ở phủ Quốc Uy Công

Khi Phạm Tu hy sinh, Lý Nam Đế truy phong ông tước Long Biên Hầu, ban tên thụy là Đô Hồ, sắc cho quê hương là Thanh Mộc ấp, được miễn sưu sai tạp dịch, để thờ Ngài làm “bản cảnh thành hoàng”,lưu truyền mãi mãi. Các đời sau: Đinh, Lê, Lý, Trần, Hậu Lê, Lê Trung Hưng, Tây Sơn và triều Nguyễn đều có sắc phong Phạm Tu là Thượng Đẳng Thần, Đô Hồ Đại Thần, Đô Hồ Đại Vương. Năm 2010, họ Phạm làng An Ninh Hạ trùng tu nhà thờ, tiền đường xây thêm gác thượng, sử dụng gian giữa thờ Ngài Phạm Tu, có đầy đủ bài vị và di ảnh. Lễ an vị Ngài về thờ vọng được tổ chức trang trọng, theo đúng nghi thức truyền thống.

Nhà thờ An Ninh Hạ nằm trên đường Lý Nam Đế, phía đông gắn với đường Vạn Xuân, phía tây có đường Phạm Tu, nối đường Lý Nam Đế với đường Nguyễn Phúc Chu. Vừa duyên tiền định, vừa là nhân định. Quá trình đề cử danh nhân Phạm Tu vào quỹ tên đường của thành phố Huế và chọn đường Phạm Tu ở đây là sự chủ ý kết nối các di tích, công trình liên quan đến vua tôi triều Tiền Lý và nhà nước Vạn Xuân. Như là một quần thể di tích tập trung giới thiệu về một chủ đề, một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc, giúp dân ta hiểu sâu sắc hơn về sử ta.

Thanh Tùng

Cụ Phạm Tri Vận là anh ruột cụ Phạm Văn Xảo (được thờ ở từ đường họ Phạm xã Tây Giang, huyện Tiền Hải, giáp với xã Phương Công). Cả 2 cụ đều là tướng tham gia nghĩa quân của Lê Lợi. Cuộc khởi nghĩa toàn thắng, Lê Lợi lên ngôi vua, cụ Phạm Tri Vận được ban quốc tính, làm Tri tả hữu ban, phong liệt hầu, sau được phong nguyên cữu quan nội hầu. Khi chết được truy tặng “Trưng thư lệnh tư liệu hầu”.

Từ đường còn phối thờ cụ bà Phạm Thị húy Trần (tức bà Phạm Thị Ngọc Trần là em cụ Vận và cụ Xảo) lấy Lê Lợi đẻ ra Lê Nguyên Long, sau này nối ngôi Lê Lợi  là vua  Lê Thái Tông (hiện cốt chủ đã lưu giữ ở từ đường). Từ đường còn phối thờ cụ Phạm Tất Trung (là em cụ Vận, cụ Xảo, cụ Trần), là quan hữu ban của Lê Lợi.

UBND tỉnh Thái Bình ra Quyết định số 2020, ngày 12/10/2011, xếp hạng và cấp bằng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh cho 23 di tích, trong đó có Từ đường họ Phạm thôn Phương Trạch Đông, xã Phương Công, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình.

Ngày 14/10/2011 UBND tỉnh Thái Bình trao Quyết định và cấp Bằng di tích cho Hội đồng gia tộc họ Phạm thôn Phương Trạch Đông, HĐGT họ Phạm Phương Trạch Đông cùng UBND xã Phương Công đón QĐ và Bằng về UBND xã Phương Công.

Ngày 01/02/2012 (tức ngày 10 tháng giêng năm Nhâm Thìn) Hội đồng gia tộc cùng con cháu dòng họ Phạm thôn Phương Trạch Đông, xã Phương Công, huyện Tiền Hải tổ chức đón rước Quyết định và Bằng đi tích từ UBND xã Phương Công về từ đường dòng họ.

Đến dự lễ đón rước QĐ và Bằng di tích lịch sử của dòng họ Phạm thôn Phương Trạch Đông, xã Phương Công, có: đại diện Hội đồng Toàn quốc họ Phạm Việt Nam, Hội đồng họ Phạm tỉnh Thái bình, Hội đồng họ Phạm huyện Tiền Hải. Lãnh đạo phòng văn hóa – thể thao – du lịch huyện Tiền Hải cùng lãnh đạo xã Phương Công, đại diện các dòng họ khác đang sinh sống trong địa bàn xã Phương Công cùng đại diện ban quản lý 3 di tích của xã đã được xếp hạng về dự. Ông Phạm Đức Duật – nhà nghiên cứu văn hóa đã có nhiều công sức nghiên cứu viết bài về dòng họ Phạm làng Phương Trạch và làng Thư Điền. Hàng trăm con cháu trong dòng họ đã  có mặt trong buổi Lễ. Buổi Lễ đón rước Quyết định và Bằng di tích từ UBND xã Phương Công về từ đường dòng họ Phạm diễn ra rất trang trọng, hoành tráng và vui vẻ (có đội rước cờ Tổ quốc và cờ truyền thống họ Phạm, đội tế nam, đội tế nữ của dòng họ, đội rước bát biểu, bát cống; đôi kèn đồng, đội trống ngũ lôi, đội nhạc công, đội múa rồng tham gia đón rước…).

Sau khi làm lễ dâng hương cáo Tổ, Hội đồng gia tộc đã tổ chức lễ đón nhận Quyết  định và bằng di tích của tỉnh Thái Bình trao cho từ đường dòng họ. Các đại biểu về dự lễ hội đã cùng con cháu trong dòng họ Phạm thụ lộc. Buổi chiều dòng họ tổ chức dâng hương, tế cáo giỗ Tổ, buổi tối tổ chức liên hoan văn nghệ vui vẻ, phấn khởi, đầm ấm tình dòng họ.

Ngày hôm sau, ngày 11 tháng Giêng năm Nhâm Thìn, theo quy định của dòng họ, cũng tại Từ đường, dòng họ đã tổ chức Lễ Giỗ Tổ mẫu đệ nhị đại. Lễ Giỗ diễn ra rất trang nghiêm, đông đủ và vui vẻ, nhất là sau khi đón Bằng Di tích Lịch sử Văn hóa mà UBND tỉnh Thái Bình đã trao cho Từ đường của dòng họ.

Việc từ đường của dòng họ được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa là niềm tự hào, là nguồn động viên cổ vũ rất lớn cho con cháu trong dòng ho ý thức trách nhiệm biết trân trọng, giữ gìn lịch sử truyền thống, cũng như từ dường và các di sản của dòng họ, xây dựng dòng họ ngày càng vững mạnh về mọi mặt.

Sau đây là một số hình ảnh về Lễ đón Bằng Di tích Lịch sử Văn hóa cho Từ đường  và Giỗ Tổ của dòng Họ Phạm thôn Phương Trạch Đông

Phạm Duy Luân – Phạm Thúy Lan

Hoà thượng Thích Thế Long

(1909 – 1985)

            LGT. Nhân kỷ niệm 27 năm ngày viên tịch của Hòa thượng Thích Thế Long (23.3.1985), một danh tăng họ Phạm đã đóng góp nhiều công đức cho Giáo hội Phật giáo Việt Nam, BBT xin trân trọng giới thiệu bài viết về Hòa thượng.

Hoà thượng người họ Phạm, pháp danh là Thế Long, sinh năm Kỷ Dậu (1909) tại xã Hải Anh, huyện Hải Hậu, Nam Định trong một gia đình Nho phong thanh bạch có truyền thống tin sâu Phật pháp. Ngài là con út nhưng cũng là con trai duy nhất của cụ Phạm Văn Ngoan tức Ngôn và cụ bà Trần Thị Thanh, pháp danh Diệu Thái. Sau khi sinh ra Ngài, cụ bà mới đồng ý để cụ ông xuất gia. Cụ Ngoan xuất gia ở chùa Nội, thị trấn Cổ Lễ với pháp danh là Thích Thanh Cát, và cả hai người con gái của Cụ (tức chị gái của Ngài) cũng xuất gia.

Năm 1915, nhân chuyến về thăm nhà, nhà sư Thanh Cát đã khuyên gia đình cho Ngài xuất gia. Ngài được Sư tổ Quang Tuyên, người bác của Ngài lúc đó đang trụ trì chùa Thuỷ Nhai, xã Xuân Thuỷ, huyện Xuân Trường, Nam Định thu nhận, sau đó được gửi sang chùa Thượng Phúc tham học.

Năm 1929, Ngài được trao truyền Cụ Túc giới, nối pháp đời thứ 46 dòng Tào Động, sơn môn Phù Ninh, Nam Định, sau đó Ngài được đến tham học tại Tổ đình Liên Phái, Hà Nội. Năm 1934, sư tổ Quang Tuyên chùa Cổ Lễ viên tịch, Ngài trở về chịu tang và tiếp tục công việc kiến tạo chùa Cổ Lễ, đúc Đại hồng chung (chuông đồng) nặng 9 tấn, tạo dựng hội quán và hoàn thành các công trình kiến trúc của chùa. Ngoài ra Ngài còn tái tạo chùa Thuỷ Nhai, chùa Thượng Phúc…Sau khi chùa Cổ Lễ được tôn tạo hoàn chỉnh, Ngài thỉnh các bậc tôn túc, hoà thượng và tăng ni về kết túc an hạ trong 3 tháng và duy trì đều đặn như vậy suốt hơn nửa thế kỷ. Chùa Cổ Lễ từ đó trở thành trường hạ của tăng ni phía nam tỉnh Nam Định. Với cương vị trụ trì rồi đường chủ, chủ giảng trong các khoá hạ, hàng năm Ngài tận tâm chăm lo để chư tăng ni an tâm tu học. Chùa Cổ Lễ cũng là nơi tổ chức nhiều giới đàn của Phật giáo tỉnh Nam Định, Ngài được mời làm Hoà thượng Đàn đầu, không những ở chùa Cổ Lễ mà cả ở giới đàn chùa Thánh Ân (chùa Cả) Nam Định. Ngài trở thành một trong những bậc giáo phẩm cao cấp của Phật giáo Việt Nam và của Phật giáo tỉnh Nam Hà khi ấy.

Trong suốt thời kỳ 1958 – 1981, Ngài được cử giữ chức Phó Hội trưởng rồi Hội trưởng Phật giáo tỉnh Nam Hà. Tháng 10.1964, Đại hội 3 Trung ương Hội Phật giáo Thống nhất Việt Nam, Ngài được suy cử vào Ban Trị sự Trung ương. Năm 1971, tại Đại hội 4 Trung ương Phật giáo Thống nhất Việt Nam, Ngài được cử chức Phó Hội trưởng kiêm Tổng thư ký Ban Trị sự Trung ương. Năm 1973, Ngài cùng Ban Trị sự Trung ương thành lập trường “Tu học Phật pháp trung ương” tại chùa Quán Sứ, sau đổi tên là “Trường Cao cấp Phật học Việt Nam cơ sở I”.

Sau năm 1975, Ngài cùng quý hoà thượng miền Trung, miềnNamthành lập Ban Vận động Thống nhất Phật giáo. Tháng 11.1981, Đại hội đại biểu thống nhất Phật giáo Việt Nam lập nên “Giáo hội Phật giáo Việt Nam”, Ngài được thỉnh vào Hội đồng Chứng minh và là Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Về mặt tham gia công tác xã hội, Ngài đều tích cực tham gia với quan niệm “Phật pháp bất ly thế gian pháp” : Năm 1945, Ngài là Phó Chủ tịch Tỉnh bộ Việt Minh tỉnh Nam Định. Năm 1947, là Phó Chủ tịch tỉnh hội Phật giáo Cứu quốc tỉnh Nam Định. Năm 1951 là Phó Chủ tịch Mặt trận Liên Việt tỉnh Nam Định, Uỷ viên Mặt trận Liên Việt toàn quốc. Từ 1976 đến 1980, là Phó Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ Quốc tỉnh Hà Nam Ninh và là Đại biểu Hội đồng Nhân dân tỉnh. Ngài được tín nhiệm bầu làm Đại bỉểu Quốc hội khoá VII và được Quốc hội cử giữ chức Phó Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa ViệtNam.

Ngài còn là thành viên tích cực của Hội Phật giáo Châu Á vì Hoà bình (ABCP) trong nhiều khoá và là Phó Chủ tịch của Hội. Ngài đã tham gia nhiều tổ chức Phật giáo quốc tế tại hầu hết các nước châu Á, Đông Âu, tham gia các hội nghị Phật giáo thế giới và đã được Nhà nước tặng Huân chương Độc lập hạng hai, Huân chương Kháng chiến hạng ba.

Ngày 23.3.1985, Ngài viên tịch tại Tổ đình Cổ Lễ, hưởng thọ 76 tuổi, 56 tuổi hạ. Lễ tang được tổ chức trọng thể với nghi thức lễ tang Nhà nước. Hoà thượng Pháp chủ Thích Đức Nhuận đã ban Tháp hiệu của Ngài là An Lạc tháp và tên hiệu Tế Mỹ.

Hoà thượng Thích Thế Long, vị danh tăng họ Phạm đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp hoằng pháp lợi sinh, làm rạng danh các vị Nghiệp tổ của Phật giáo ViệtNam.

PHẠM ĐèNH NHÂN

Ngày 20 tháng giêng năm Nhâm Thìn (tức ngày 11/02/2012), tại Đền thờ Thái úy Phạm Cự Lượng ở ngõ Lương Sử A, thuộc phường Văn Chương, quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội, Ban quản lý Đình Lương Sử đã long trọng tổ chức Lễ Thượng nguyên, tôn vinh công đức của Thái úy Phạm Cự Lượng đối với đất nước.

Thái úy Phạm Cự Lượng (Lạng) sinh ngày 20 tháng 11 năm Giáp Dần (944) ở làng Trà Hương, Khúc Giang (người đất Chí Linh xưa, nay thuộc huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương). Ông nội là Phạm Chiêm, giữ chức Đông giáp tướng quân đời Ngô Quyền. Cha là Phạm Mạn, làm tham chính đô đốc đời Ngô Nam Tấn vương (Ngô Xương Văn).

Khi Đinh Bộ Lĩnh dấy binh dẹp loạn 12 sứ quân, Phạm Cự lượng cùng anh cả Phạm Hạp đem hơn 2000 người, ngựa từ quê đến Hoa Lư phò Đinh Bộ Lĩnh. Năm Mậu Thìn (968), dẹp xong loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế hiệu là Đinh Tiên hoàng, đặt Quốc hiệu là Đại cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư. Phạm Cự Lượng được phong là “Tâm phúc Tướng quân” coi việc Thị vệ (Quan thân cận của vua).

Năm Canh Thìn (980), vua nhà Tống được tin Đinh Tiên Hoàng mất, các đại thần nước Đại cồ Việt phân liệt, có nguy cơ nội chiến, liền sai quan trấn thủ Ung Châu là Hầu Nhân Bảo giữ chức Giao Châu, đem quân thủy bộ theo hai hướng Lạng Sơn và sông Bạch Đằng vào xâm chiếm nước ta.

Tháng 7 năm ấy, Thái Hậu Dương Vân Nga phong Phạm Cự Lượng làm Đại tướng tiên phong đem quân đi chống giặc.

Lê Hoàn lên ngôi Hoàng đế, Phạm Cự Lượng được phong làm Thái Uý. Cuối mùa xuân năm Tân Tỵ (981), mọi mũi tiến quân của giặc đều bị ta phá, tướng giặc Hầu Nhân Bảo chết trận, quá nửa quân Tống bị diệt, buộc vua Tống xuống chiếu lui quân. Đại thắng năm Tân Tỵ đã mở đầu kỷ nguyên Đại Việt bách thắng bọn phong kiến phương Bắc.

Mùa thu năm Quí Mùi (983), Phạm Cự Lượng được vua tin trao trọng trách đi khai sông mới từ Đồng Cổ đến Bà Hoà (tức từ Đan Nê, Yên Định đến Đồng Hoà, Tĩnh Gia – Thanh Hoá ngày nay). Trên đắp thành đường lớn, dưới khai thành sông lớn để lưu thông thuỷ bộ. Cũng trong năm này, Phạm Cự Lượng còn chỉ huy đào cảng Đa Cái ở Hoan Châu (tức Hương Cái, Hưng Nguyên Nghệ An ngày nay).

Ngày 12 tháng 9 năm Giáp Thân (984), Phạm Cự Lượng mắc bệnh sốt rét, mất tại Đồng Cổ, nhà vua thương tiếc sai người đem tướng cữu hồi kinh, an táng tại phía nam Bồ Sơn, hưởng thọ 41 tuổi. [ Nhưng, tiểu sử  của Ông hiện nay còn chưa thống nhất, đáng chú ý có hai chi tiêt  sau: Thứ nhất là, Theo sắc phong ở Đình Lương Sử thì Thái úy mất ngay 12.9 năm Giáp Thân (984), nhưng Đại Việt Sử ký Toàn thư  lại ghi rõ ràng: "Năm Bính Tuất / Thiên Phúc năm thứ 7 (986)....  Mùa đông, tháng 10, nhà Tống sai... mang chế sách phong cho vua An Nam đô hộ Tĩnh Hải quân tiết độ sứ kinh triệu quận hầu. Vua nhận chế rất kính, lễ thết đãi rất hậu... Lấy Từ Mục làn tổng quản trị quân dân sự, ban cho tước hầu, Phạm Cự Lạng làm Thái Úy", nguyên văn...  "dĩ Từ Mục vi Tổng quản trị quân dân sự, tứ hầu tước; Phạm Cự Lạng vi Thái Úy" -   ĐVSKTT-Q1 Kỷ Nhà Lê, NXB VHTT, năm 2000, tr 326-328 - BTV chú thích.   Như vậy, năm 986 Ông mới được phong Thái Úy thì làm sao có thể mất năm 984?. Thứ hai là, theo tài liệu của họ Phạm tỉnh Ninh Binh thì năm 984 ông bị ốm nặng, nhưng đã được ngự y cứu thoát, sau đó ông vẫn còn tiếp tục làm việc, cống hiến cho dân nước dưới triều Lê. 14 năm sau, ông mới mất vào ngày 25.11 năm Mậu Tuất (998)].

Ghi nhớ công ơn Phạm Cự Lượng, ở Đồng Cổ và Đa Cái hiện còn đền thờ ông. Tại Hà Nội, đời vua Lý Thái Tông (1028-1054) giao cho Bộ Lễ viết sắc phong: “Thần Phạm Cự Lượng làm Hoành Thánh Đại Vương” chuyên xét việc hình ngục, thờ tại đền Ngự  sử (nay là Lương sử thuộc khu Văn Miếu -Quốc Tử Giám Hà Nội). Tại Hưng Lộc (Nghĩa Hưng Nam Định) cũng có đền thờ Phạm Cự Lượng. Vua Lý Thái Tông đặt tên hiệu của ông là Hồng Thánh Khuông Quốc Trung Vũ Tá Trị Đại Vương.

Đình Lương Sử thò Thái Úy Phạm Cự Lượng được vua Lý Thái Tông (1028-1054) cho xây dựng từ năm 1037, sau đó cho soạn bia đá ghi rõ sự nghiệp của Thái úy Phạm Cự Lượng và lý do lập đền thờ  Ngài tại làng Lương Sử.  Đền thờ đó, qua  bao thăng trầm của lịch sử, qua nhiều biến đổi của thời gian, nhưng vẫn tồn tại đến ngày nay, sau 987 năm.  Đền thờ một người anh hùng có nhiều công với đất nước, lại được xây dựng từ lâu đời như vây, và việc tế lễ  hàng năm vẫn được tổ chức đều đặn, mà cho đến nay vẫn chưa được công nhận là Di tích Lịch sử Van hóa! Đó là nỗi trăn trở băn khoăn của nhân dân làng Lương Sử, phường Văn Chương và con dân họ Phạm!

Ban tổ chức Lễ Thượng nguyên đã khai mạc, tổ chức Lễ dâng hương, tổ chức Chương trình văn nghệ. Đến dự Lế có các vị lãnh đạo Đảng, Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể của quận Đống Đa, phường Văn Chương. Nhân dân các tổ dân phố của phường Văn Chương, ngõ Lương Sử, phố Quốc Tử Giám, cùng con cháu họ Phạm khắp nơi về tham dự. Thạc sĩ. Phạm Đình Điểu Ủy viên Thường trực, Đại diện Hội đồng toàn quốc họ Phạm Việt Nam cũng về dâng hương và dự Lễ.  Sau Lễ dâng hương là Chương trình văn nghệ đã diễn ra hơn 1 giờ, gồm những tiết mục dân ca, điệu múa rất hay do các ca sĩ, nghệ sĩ của Đội Văn nghệ Phong Lan thuộc phường Văn Chương (Quốc Tử Giám), quận Đống Đa Thành phố Hà Nội biểu diễn. Trong khi thưởng thức văn nghệ, mọi người thụ lộc và ngồi bên nhau chuyện trò đầm ấm, thân mật.

Các hình ảnh của Đình Lương Sử và Lễ Thượng nguyê 

 Bàn thờ Thái úy Phạm Cự Lượng

 Tượng Thái úy Phạm Cự Lượng

 Đại diện HĐTQ họ Phạm ViệtNamdâng hương tại Đên thờ

 Lễ dâng hương tại Đên thờ

Đội Văn nghệ Phong Lan Phường Văn Chương hát và múa

ThS. Phạm Đình Điểu cùng Nghệ nhân Nguyễn Thế Long  người đã dát chữ đồng cho Hoành phi và 2 bộ câu đối tại Đền

                                               LỜI GIỚI THIỆU

Cuốn sách “LỜI DI HUẤN – Phật giáo và những bài kệ truyền pháp”, tuy có tựa đề mộc mạc và đơn sơ, nhưng thật sự là cả một công trình công phu với một nội dung sâu sắc.

Cuốn sách dày 448 trang khổ 16 x 24 đã tập hợp được 160 bài thi kệ của 142 vị Tổ Phật giáo ở cả 3 nước Ấn Độ, Trung Hoa và Việt Nam. Cứ nhìn vào số lượng các bài thi kệ được phiên âm và dịch chuyển thành thơ trong công trình cùng với số lượng các vị Tổ, các tôn giả, thiền sư và danh tăng có kệ được đưa vào công trình, chúng ta cũng thấy đây quả là một công trình nghiên cứu, sưu tầm, biên soạn và dịch thuật khá bề thế.

Trước đây, cũng đã có những cuốn sách viết về thi kệ của các danh tăng trong Phật giáo, nhưng chủ yếu là viết về lịch sử Phật giáo và tiểu sử của các cao tăng, trong đó một số bài kệ được đưa xen vào có tính chất minh họa cho phần lịch sử. Không kể những sách sử Phật giáo từ xưa đã bị thất truyền do chiến tranh, loạn lạc từ đời Nhà Minh sang xâm chiếm Đại Việt, rồi đến thời Pháp thuộc, thời Nhật cũng bị mất mát rất nhiều, số tác phẩm lịch sử Phật giáo còn lại, thì phần lớn đều đã được dịch thuật, nhưng cũng nặng về ghi chép sử, tuy có điểm một số bài kệ của các thiền sư. Tuy nhiên, trong số đó cũng có những tác phẩm coi trọng việc giới thiệu các bài thi kệ Phật giáo của các vị Tổ, các thiền sư. Có thể kể đến các cuốn: Thiền Uyển Tập Anh, Thiền sư Việt Nam, Thiền sư Trung Hoa và gần đây có cuốn Lịch sử truyền thừa Thiền phái Lâm Tế Chúc Thánh đều là những cuốn sách có chú trọng đến việc giới thiệu các bài thi kệ bên cạnh việc giới thiệu lịch sử tông phái và các thiền sư, danh tăng.

Đáng chú ý nhất là cuốn Thiền Uyển Tập Anh được biên soạn từ thế kỷ thứ XIII và XIV và hai cuốn Thiền sư Việt Nam, Thiền sư Trung Hoa đã giới thiệu và dịch nhiều bài kệ. Ngoài ra các cuốn Văn học đời Lý, Thơ văn Lý Trần, Hoàng Việt thi tuyển…cũng giới thiệu những bài kệ của các vị cao tăng Việt Nam xưa. Tuy nhiên, cuốn Thiền Uyển Tập Anh mới chỉ giới thiệu được 68 vị Tổ, thiền sư, danh tăng với 79 bài thi kệ của hai thiền phái chính là Tỳ Ni Đa Lưu Chi và Vô  Ngôn Thông trong các thời đại Đinh, Lê, Lý, Trần.

Cuốn “LỜI DI HUẤN-Phật giáo và những bài kệ truyền pháp” nghiêng về phần giới thiệu các bài thi kệ mà chủ yếu là những bài kệ thị tịch của các vị Tổ trước khi qua đời đã để lại.

Tác giả công trình nghiên cứu này là một cư sĩ nên có tham vọng giới thiệu sơ lược lịch sử hình thành và phát triển Phật giáo ở cả 3 nước Ấn Độ, Trung Hoa và Việt Nam, nên kết cấu cuốn sách gồm 3 phần chính giới thiệu về các bài kệ của các thiền sư ở 3 nước. Trong mỗi phần bao giờ cũng có chương đầu dành cho việc khảo lược lịch sử phát triển Phật giáo ở mỗi nước và chương sau giới thiệu các bài kệ của các vị Tổ. Trước khi giới thiệu các bài kệ đều có giới thiệu sơ lược tiểu sử từng vị Tổ xuất kệ. Trong phần giới thiệu kệ, nói chung ở mỗi vị Tổ chỉ giới thiệu một bài kệ thị tịch là chính, những vị Tổ không để lại kệ thị tịch thì giới thiệu một bài kệ nói pháp trong cuộc đời hoằng pháp của vị Tổ đó. Những bài kệ đều có phần nguyên tác chữ Hán, phần phiên âm, phần dịch kệ hoặc dịch chuyển thơ để người đọc dễ cảm thụ những điều thâm trầm sâu sắc trong những vần kệ mà không đưa vào lời bình.

Trong số 160 bài kệ, tác giả đã cố gắng dịch kệ và chuyển thơ khoảng 130 bài, còn khoảng 30 bài khác có sử dụng lại những bài dịch hay của các học giả và dịch giả đi trước như Ngô Tất Tố, Minh Chi, Huệ Chi, Kiều Thu Hoạch, Đào Phương Bình, Hoàng Trung Thông, Nguyễn Lang, Lê Mạnh Thát, Thích Thanh Từ, Thích Như Tịnh, Ngô Đức Thọ, Băng Thanh v.v…Có những bài vừa dịch dưới dạng kệ theo thể nguyên tác lại vừa chuyển thể thành thơ lục bát hay thất ngôn với hy vọng làm phong phú thêm ý nghĩa của bài kệ. Với cố gắng này, chúng ta thấy tác giả có mong muốn mang lại cho cuốn sách của mình một giá trị văn học. Hãy xem tác giả giới thiệu bài kệ thị tịch của thiền sư Mãn Giác (1052-1096), vị Tổ đời thứ 9 thiền phái Vô Ngôn Thông , bài Cáo tật thị chúng, hay còn được gọi là bài Nhất Chi Mai. Đây là bài thi kệ được truyền tụng qua nhiều thế kỷ ở Việt Nam vì lời thơ đẹp và có ý nghĩa thâm sâu về triết lý Đông phương, là một bài thơ danh tiếng trong văn học cổ điển Việt Nam viết bằng chữ Hán. Bài Nhất Chi Mai được viết vào khoảng thời Trung Đuờng, nên còn phản ảnh thể thơ ngũ ngôn 5 chữ và kết bằng 2 câu thơ thất ngôn 7 chữ của thời đó. Vào thời Mãn Đuờng (cuối đời Đuờng) thơ Đuờng được qui lệ thành thể 7 chữ (thất ngôn) – 4 câu (tứ tuyệt), hay 8 câu (bát cú), và niêm luật bằng trắc cũng khắt khe hơn truớc. Dùng thể thơ Ðuờng luật 7 chữ hoặc thể thơ lục bát để dịch bài Nhất Chi Mai ra Việt ngữ rất thích hợp vì cho phép dịch giả rộng đuờng dùng chữ, khỏi bị gò bó trong câu thơ ngắn 5 chữ, đồng thời vẫn giữ được sắc thái cô đọng, trang nhã và hàm súc của thơ cổ điển Hán Việt. Nhưng đây lại là một thử thách, một đòi hỏi khắt khe đối với dịch giả. Bài kệ Nhất Chi Mai của thiền sư Mãn Giác như sau

                    Xuân khứ bách hoa lạc,

Xuân đáo bách hoa khai,

Sự trục nhãn tiền  quá,

Lão tòng đầu thượng lai,

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận,

Đình tiền tạc dạ nhất chi mai.

Tác giả LỜI DI HUẤN đã dich bài thi kệ này thành hai bài, bài thứ nhất giữ đúng thể thơ Trung Đường (4 câu 5 chữ và hai câu kết 7 chữ) và bài thứ hai theo thể lục bát như sau:

1        Xuân đi trăm hoa rụng,

Xuân đến trăm hoa cười,

Sự đời qua trước mắt,

Tuổi già trên đầu rồi.

Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết,

Đêm qua, sân trước, một nhành mai.

            2            Xuân đi hoa rụng tơi bời

Xuân về hoa lại mỉm cười với nhau

Dòng đời qua trước mắt mau

Trên đầu tóc đã điểm màu thời gian

Chớ tin xuân hết hoa tàn

Đêm qua một nhánh mai vàng trước sân.

Đã có rất nhiều dịch giả dich bài thi kệ này, kể cả tác giả của LỜI DI HUẤN, và dù dưới dạng thơ nào cũng không thể gây được cảm xúc mạnh mẽ trong lòng người đọc bằng nguyên tác Hán-Việt.  Phải chăng một phần lớn là vì bài thơ nguyên tác Hán-Việt của thiền sư Mãn Giác tuy rất ngắn, nhưng rất hàm súc và dễ nhớ? Biết đâu một học giả Hán học nào khi ngâm nga mãi bài thi kệ Nhất Chi Mai này bằng Hán-Việt, có một ngày nào đó bỗng dưng thấy mình bừng giác ngộ và hiểu tận nghĩa thâm sâu của bài thơ, với cái cảm quan đặc biệt thiền vị của nó một cách rất bí ẩn mà rất nên thơ!

Mặt khác, về khía cạnh lịch sử Phật giáo, nội dung sách LỜI DI HUẤN,  với 3 chương giới thiệu lịch sử phát triền Phật giáo ở mỗi nước, tác giả còn có những sắp xếp các vị Tổ, thiền sư và danh tăng theo từng tông phái và thời gian viên tịch và đã dành hẳn một phần (phần thứ tư của cuốn sách), chuyên nói về các bài kệ truyền thừa nối phái và giới thiệu một cách hệ thống các hệ truyền thừa từng tông phái khác nhau ở cả Trung Hoa và Việt Nam. Chính dưới góc độ muốn giới thiệu lịch sử phát triển Phật giáo và lịch sử các hệ tông phái truyền thừa khác nhau, tác giả đã cho người đọc thấu hiểu rõ lịch sử phát triển Phật giáo qua từng giai đoạn ở mỗi nước, đồng thời giới thiệu luôn lịch sử phát triển các tông phái Phật giáo. Về mặt này, tác giả có điểm qua 10 tông phái khác nhau hình thành và phát triển ở Trung Hoa, cuối cùng Thiền tông và Tịnh độ tông là hai tông phái phát triển mạnh nhất và dung hợp với nhau. Riêng đối với Thiền tông Trung Hoa đã có “ngũ gia”, đó là Lâm Tế, Tào Động, Quy Ngưỡng, Vân Môn và Pháp Nhẫn. Năm phái này của thiền tông, sau cùng còn tổn tại và phát triển nhất là Lâm Tế và Tào Đông, chính hai thiền phái này đã truyền sang Đại Việt từ thế kỷ XVII. Còn ở Việt Nam, tác giả cũng hệ thống lại các thiền phái tự phát ở trong nước như Tỳ Ni Đa Lưu Chi, Vô Ngôn Thông, Thảo Đường rồi Yên Từ và Trúc Lâm Yên Tử. Các thiền phái truyền từ Trung Quốc sang vào khoảng thế kỷ XVII như thiền phái Lâm Tế và thiền phái Tào Động cũng được phát triển ở Việt Nam vào thế kỷ XVII và XVIII.

Cuối cuốn sách là phần nói về các bài kệ truyền thừa nối pháp của một số thiền phái ở Việt Nam. Tác giả đã sưu tầm được 10 bài kệ truyền thừa nối pháp và cuối cùng đã thống kê các vị Tổ tiêu biểu của từng dòng truyền thừa (không ghi dưới dạng sơ đồ mà thành từng bảng).

Nhìn chung, LỜI DI HUẤN là một tổng hợp cả vể lịch sử Phật giáo, cả vể mặt văn học trong Phật giáo, thể hiện dưới các bài kệ thị tịch và kệ truyền pháp của các vị Tổ Phật giáo. Có thể gọi đó là một công trình tập đại thành về lịch sử và văn học Phật giáo, giúp cho người đọc hiểu rõ hơn về một tôn giáo đã ăn sâu gốc rễ trong lịch sử dân tộc Việt Nam, trong đời sống tâm linh Việt Nam, và ngay trong đời sống văn học Việt Nam.

                               Gs, NGND ĐINH XUÂN LÂM

                                  Phó Chủ tịch

                               Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam

TẠI NHÀ THỜ HỌ ĐẠI PHẠM YÊN MÔ

Sáng 6.02.2012 tức ngày Rằm tháng Giêng năm Nhâm Thìn, tại nhà thờ họ Đại Phạm (Họ Phạm Nhàn Ngu) ở thôn Yên Mô thượng, xã Yên Mạc, huyện Yên Mô, Ninh Bình,  một sự kiện văn học đã được tổ chức: Đó là Ngày hội thơ Việt Nam huyện Yên Mô lần thứ Nhất (2012).

Được sự đồng ý của Huyện ủy và UBND huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, Chi hội Văn học Nghệ thuật huyện Yên Mô đã kết hợp với UBND xã Yên Mạc và Hội đồng Gia tộc họ Đại Phạm tổ chức Ngày thơ Huyện Yên Mô lần thứ Nhất (2012). Ngày thơ được tổ chức tại Nhà thờ họ Đại Phạm, thờ danh nhân văn hóa Phạm Thận Duật và cũng là một nhà thơ đã để lại cho hậu thế cuốn thơ văn Quan Thành Văn Tập nhằm tôn vinh nền thi ca Việt Nam, tôn vinh danh nhân và những nhà thơ của quê hương Yên Mô.

Đến dự Hội thơ có các vị Nguyễn Văn Giáp, Phó Giám đốc Sở Văn Hóa, Thể thao và Du Lịch tỉnh Ninh Bình, ông Nguyễn Đăng Giáp, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh. Ông Đinh Văn Hậu, Phó Bí thư thường trực Huyện ủy huyện Yên Mô, ông Đỗ Trọng Luận, Phó Chủ tịch UBND huyện. Thiếu tướng Phạm Đức Hòa, Uy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công An tỉnh Ninh Bình do bận công việc nên đã về Nhà thờ ngày hôm trước để thắp hương danh nhân Phạm Thận Duật và tặng lẵng hoa cho Ngày thơ Huyện Yên Mô. Ngày thơ đã được đón tiếp các nhà thơ địa phương, các ban yêu thơ ở Yên Mô và trong tỉnh Ninh Bình, cùng đông đảo bà con dòng họ Đại Phạm và nhân dân trong xã.

Mở đầu Chương trình, sau các tiết mục văn nghệ, là lễ dâng hương danh nhân Phạm Thận Duật, nghệ sĩ ưu tú Lý Thanh Khang đọc văn tế danh nhân, các vị quan khách cùng với đại diện dòng họ Phạm đã đến trước ban thờ làm lễ. Các ông Nguyễn Đăng Giáp và Đinh Văn Hậu đã cử ba hồi trống chiêng khai hội chương trình ngâm thơ rất phong phú. Mở đầu chương trình là bài thơ nôm của danh nhân Phạm Thận Duật, bài Vịnh cái nồi đồng, sau đó các nghệ sĩ của Ninh Bình đã ngâm các bài thơ của họa sĩ, thi sĩ Phạm Tăng, của Kỹ sư, nhà thơ Phạm Đình Nhân, của nhà giáo, nhà thơ Phạm Cúc,  và của Phạm Xuân An đều là các hậu duệ dòng họ Đại Phạm. Chương trình tiếp tục với các bài thơ của các nhà thơ, nhà giáo người huyện Yên Mô như Thạch Càn Khôn, Bùi Thị Xuân Hương, An Quế, Lê Cao Pho, Hoàng Lợi và Nguyễn Hiền Thục. Các bài thơ đã được một số nghệ sĩ của Ninh Bình ngâm và một số tác giả tự ngâm và đọc.

Sau chương trình ngâm thơ toàn thể những người dự đã dự lễ rước kiệu ảnh danh nhân và kiệu thơ từ Nhà thờ họ Đại Phạm ra Nhà bia tưởng niệm danh nhân Phạm Thận Duật. Tại đây các quan khách, các đại biểu cùng bà con dòng họ Phạm đã dâng hương và thả hai chùm bóng bay mang những bài thơ được ngâm trong tiếng reo hò của mọi người và không gian ngập tràn pháo giấy. Ngày thơ ViệtNamhuyện Yên Mô đã thành công rất tốt đẹp, để lại trong lòng những người tới dự những kỷ niệm khó phai mờ.

Sau đây là hai trong số 18 bài thơ được ngâm trong Ngày thơ Huyện Yên Mô và chùm ảnh về Ngày thơ

Bài thứ nhất: Vịnh cái nồi đồng của Phạm Thận Duật do nghệ sĩ Dương Viết Yên ngâm :

Ngoài sao cạnh góc cũng như trong,

Ai tạo ra ngươi có ý không?

Mấy chước điều canh cùng một dạ,

Nhiều phen đổ nước chẳng hai lòng.

Lửa hun không đỏ tin rằng rắn,

Khói ám sao xanh ngỡ có rồng.

Lem luốc mấy phen đành chịu vậy,

Một mai đánh nữa lại nên đồng.

Bài thứ hai: Về quê của Phạm Đình Nhân do nghệ sĩ Thanh Xuyên ngâm:

Tôi lại về với làng quê

Dưới chân núi Bảng nằm kề sông Trinh.

Xa xa đồng lúa xanh xanh,

Đường xưa lối cũ nặng tình nước non

Chẳng còn mái ngói đỏ son,

Chẳng còn đường gạch, đâu còn tre xanh,

Còn đâu cây gạo dầu ghềnh,

Còn đâu nương mía nặng tình quê hương.

Đâu còn nghi ngút khói hương,

Trong ngôi miếu cổ tang thương chẳng còn,

Cây đa đầu xóm chết mòn,

Văn Từ thờ bậc Thánh còn màu son?

Đâu còn vẳng điệu véo von

Tiếng chuông chùa cũng đâu còn như  xưa!

Chẳng còn những buổi nắng trưa,

Dưới cây cổ thụ chơi đùa hăng say.

Đường quang sạch hết bóng cây,

Bâng khuâng nghĩ đến cảnh nay chẳng còn.

Thời gian là một mốc son,

Chiến tranh tàn phá đâu còn như xưa !

Nhưng, quê tôi vẫn sớm trưa

Thơm hương lúa mới, đong đưa tiếng cười.

Đường bê tông trải khắp nơi

Đêm đêm đèn điện sáng ngời thôn quê.

Đi lâu xa mới tìm về

Cũ thay nay mới, dãi dề tâm can.

Thời gian ơi hỡi thời gian!

Sau đây là một số hình ảnh của Ngày thơ huyện Yên Mô :

Quê tôi ở thôn Dương Hồi, xã Yên Thắng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Gia đình tôi chuyển cư vào sống ở Vũng Tầu đã lâu. Tôi đã gần 80 tuổi.

Năm nay tôi về quê ăn Tết. Tôi rất vui mừng vì lâu ngày về quê thấy làng xóm đổi thay, đường sá, nhà cửa khang trang rộng rãi hơn xưa rất nhiều. Lại có nhà thờ họ Phạm rất bề thế, mộ Tổ tiên được tu sửa đàng hoàng . .

Là người con họ Phạm xa quê hương, nhân dịp đầu Xuân, về quê ăn Tết, tôi đã đến thăm và chúc Tết gia đình các cụ cao niên, các gia đình có công với Cách mạng. Cụ Phạm Văn Cử, năm nay 90 tuổi, là người thọ nhất làng hiện nay (thôn Dương Hồi, xã Yên Thắng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định). Cụ khỏe mạnh và minh mẫn. Trong không khí ngày Xuân cụ tự hào và vui vẻ kể chuyện về cụ bà là cụ Phạm Thị Thìn sinh năm 1928 nguyên bí thư đảng bộ xã thời gian mới hòa bình lập lại (cụ bà đã mất cách đây 6 năm), cụ bà có anh trai tên là Phạm Văn Nhàn liệt sỹ thời chống Pháp. Bản thân cụ Cử đã trên 60 năm tuổi Đảng, tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Các con cháu cụ đều tham gia quân đội, một số học tập và hiện nay  là những công dân tốt, có người sống và làm việc tại nước ngoài. Cụ phấn khởi và giọng nói đầy cảm động. Cụ khoe: năm nay con cháu chắt đông đủ, đại diện xã, thôn tổ chức mừng thọ, nhất là nhận được Thiếp chúc tết và mừng thọ của ông Phạm Đạo Chủ tịch hội đồng họ Phạm Việt Nam. Trong Bản tin nội tộc Thông tin họ Phạm Việt Nam số Tết, bà Phạm Thị Thúy Lan, Tổng biên tập cũng in Lời Chúc mừng và thăm hỏi các cụ thọ từ 90 tuổi trở lên, kể tên từng người trong đó có cụ Phạm Văn Cử. Cụ nói sung sướng vô cùng, rất cảm ơn Hội đồng toàn quốc họ Phạm Việt Nam . .

Chia tay cụ Cử và gia đình, tôi cứ suy nghĩ mãi và cảm thấy tự hào: dòng dõi họ Phạm Việt Nam thế hệ nào, thời kỳ nào cũng có những cá nhân, những gia đình hết lòng vì đất nước, vì dòng tộc.. Những cử chỉ, những sự quan tâm chu đáo, những việc làm của Hội đồng họ Phạm VN, những tin tức của  ”Bản tin nội tộc” Thông tin Họ Phạm Việt Nam của báo mạng www.họphamvietnam.org đều đưa đến niềm vui hân hoan, niềm hạnh phúc tràn trề cho bà con họ Phạm, cho cả các cụ già, cho cả các trẻ thơ… làm cho mọi người thêm gắn kết với dòng tộc, với xóm làng,… Trở về Vũng Tầu, lòng tôi còn lưu giữ mãi những kỷ niệm đẹp về chuyến về quê ăn Tết đầu Xuân Nhâm Thìn – 2012 đáng ghi nhớ này…

Xin chân thành cảm ơn Hội đồng họ Phạm Việt Nam đã làm được nhiều việc vô cùng lớn lao và đầy ý nghĩa..

TP Vũng Tầu, 4.2.2012

Phạm Văn Thành

Một số hình ảnh nhà thờ họ Phạm thôn Dương Hồi và mừng thọ ở  gia đình cụ Cử.: