HALIROOM

Doğru Halı Ölçüsü

2014-07-23T19:11:00.003+03:00

Odanız için doğru halı ölçüsü

Halı alışverişine başlamadan önce, odalarınızın toplam genişlik ve uzunluğunu ölçün .Buna ek olarak, yemek masası, yatak, kanepe, orta sehpa gibi önemli fonksiyonel parçaların taban ölçülerini alın.Basitçe bir kağıda mobilya yerleşimi ve trafik akışını (odaya nerden geçilecek, yemek nerede yenilecek) gösteren bir zemin planı çizin. Bu halı ölçülerine karar verirken işinizi çok kolaylaştıracaktır.

Odanızın ölçümlerini aldıktan sonra halının odada nasıl yerleşeceğine karar vermelisiniz.Bunun için aşağıdaki örnek oda yerleşimlerine bakabilirsiniz.

Halı koltukların altına girmeli mi? Parkelerinizi daha fazla göstermek için daha küçük ebatlı bir halı mı?

Antre ve yolluklarda serilecek halının yanlarında ne kadar boşluk kalmalı.

Bu soruları cevapladıktan sonra, halı ölçünüze karar verebilirsiniz.Üretim tekniklerinden ve süregelen alışkanlıklardan dolayı , genelde mağazlarda standart halı ölçüleri bulabilirsiniz.

Beğenediğiniz alternaif halı modellerinin mevcut ölçülerini not ediniz.Halıyı satın almadan önce sereceğiniz mekanda görme şansınız yoksa, basit bir sofra bezi ya da gazete parçalarını ölçerek yere seriniz.Bu alternatif ebatlar arasında karar vermenize yardımcı olacaktır.

Oturma Odası / Salon

Oturma odaları ve salonlar evde en çok vakit geçirilen yaşam alanlarıdır.Bu alanlarda halı seçerken aşağıdaki ölçekli yerleşimlerden faydalanabilirsiniz.

Bu alanlarda istisnalar dışında en çok tercih edilen halı ebatları 140x200 (Salon ve oturma odalarında ,4-6 kişilik yemek masası altında kullanılabilir.)160x230 (Salon ve oturma odalarında en çok tercih edilen ebattır.6-8-10 kişilik yemek masası altında kullanılabilir.) dur. Daha az olmakla birlikte 120x180 (Antre, giriş, küçük odalarda kullanılmaya uygun bir ebattır.) ve 200x300 (Büyük salonlarda, 8-12 kişilik yemek masalarının altında kullanılabilir.) ebatları da tercih edilmektedir.

Yatak Odası

Yatak odalarında, yaygın kullanılan halı ölçüleri aşağıdaki şemalarda gösterilmiştir. Ülkemizde genellikle yatağın iki kenarına iki kısa halı 80x150 (Yatak kenarında, küçük antrelerde kullanıma uygun ebattır.) ve 70x130 (Yatak kenarında, küçük antrelerde, banyolarda kullanıma uygun ebattır.), yatağın başucuna ise
uzun bir yolluk 80x300 (Koridor,ince uzun mutfak gibi alanlarda kullanılabilecek yolluk ebadı.) , 80x250 (Koridor,ince uzun mutfak gibi alanlarda kullanılabilecek yolluk ebadı.) konulur.

Odanın biçimine ve boşluklara göre bu üç parçadan sadece biri ya da ikisi kullanılabilir. Çok yaygın olmamakla birlikte , diğer bir kullanım şekli büyük bir halının 160x230 (Salon ve oturma odalarında en çok tercih edilen ebattır.6-8-10 kişilik yemek masası altında kullanılabilir.) yatağın altında kalacak şekilde ,yatağın başucuna konmasıdır.

Yemek Odası - (Salon Yemek Bölümü)

Yemek odalarında -yaygın kullanımda salonların yemek masasının bulunduğu alanda- genellikle yemek masası altında , masanın büyüklüğüne uygun bir halı tercih edilmektedir.Burada dikkat edilmesi gereken nokta, masanın etrafında yer alan sandalyelerin ,oturma pozisyonunda halının dışına taşmamasıdır.Bu sebeple yerleştirilecek her sandalye için masanın ebatlarına enine ve boyuna 30-40 cm eklenerek halı ebadı tespit edilebilir.

örnek olarak;

4-6 kişilik yaklaşık 90x160 ölçülerindeki masa için 160x230 ebatında halı tercih edilebilir. (Alan küçük ise
140x200'de olabilir)

6-8 kişilik yaklaşık 100x200 ölçülerindeki masa için 160x230 ebadında halı tercih edilebilir.

8-12 kişilik yaklaşık 100x230 ölçülerindeki masa için 200x300 ebadında halı tercih edilebilir.

Mutfak

Mutfakta halı ebadı, diğer mekanlarda olduğu gibi mutfağın şekline ve zemini ne kadar kapatmak istediğinize bağlıdır.Genellikle in uzun mutfaklarda 80x250; 80x300;100x200 ebadında yolluklar tercih edilir.
Mutfağınız kare ise, küçükse 120x180; 133x190;140x200 daha büyükse (nadiren) 160x230 ebadı kullanılabilir.Mutafkta bir yemek masası yer alıyorsa bu masanın altına da 120x180; 133x190;140x200 ölçülerinde bir halı kullanabilirsiniz.

Koridor / Merdiven

Evlerde en fazla yapı çeşitliliği bulunan alanlardır.İnce uzun holler için 70-80-100 cm enlerinde 200-300 cm boylarında yolluklar tercih edilebilir.Ayrıca uzun koridorlarda 80-100-120 cm enlerinde , istenilen boyda kesilebilen top yolluklarda kullanılabilir.Antrelerde genel olarak 120x180, 133x190, 140x200 ebatları tercih edilir.

Tablo Halılar

2014-06-16T12:21:00.000+03:00

Tasarım - Çocuk Odası Halıları

2014-05-31T14:56:00.001+03:00

Tekstil Liflerinin Tanımı ve Sınıflandırılması

2014-05-21T12:10:00.002+03:00

Belirli uzunluk ve incelikte eğilip- bükülebilen tekstilin en küçük hammaddesine “lif'' denir
Tekstil endüstrisinde kullanılan liflerin en az 5mm. uzunluğunda olması gerekir.

Tekstil Lifleri

1.2.1. Doğal Lifler
Dünyada çeşitli amaçlar için kullanılan liflerin %61’i bitkisel, %5’i hayvansal, %34’ü
kimyasal kökenlidir. Bitkisel lifler içinde yer alan pamuk, lif üretiminin %54’ünü kapsadığı
için endüstride önemli bir yere sahiptir.

Doğal liflerin insan sağlığı yönünden olumlu özelliklere sahip olması, yapay liflere
oranla, bu liflere olan ihtiyacı arttırmaktadır.
1.2.1.1. Bitkisel Lifler
Bitkisel lifler, sağlık ve bakım şartlarının kolay olması nedeniyle kullanım alanları en
geniş doğal liflerdir.

Tohum Lifleri
Pamuğun Elde Edilmesi ve Özellikleri
Pamuk; bir yıllık ömrü olan 1-2m. boyunda bir bitkidir. Sıcak iklimde ve fazla yağışlı
olmayan yerlerde yetişir. Pamuk bitkisinin açık sarı veya pembe çiçekleri vardır. Bu çiçekler
olgunlaşma zamanında patlayan ceviz büyüklüğünde kozalar haline gelirler. Üç-beş odacığa
sahip kozanın her bir odacığı kahve tanesi büyüklüğünde on civarında tohum taneciği içerir.
Her bir taneciğin yüzeyi çok ince tohum lifleri ile donatılmıştır. Hasat zamanı tohum lifleri
patlamış kozalardan elle veya makinelerle toplanır. Tohum ile pamuk lifi çırçır
makinelerinde yapılan çırçırlama işlemi sırasında birbirinden ayrılır. Bu lifler sıkıştırılarak
balyalar halinde eğirme tesislerine götürülür.

Lif uzunluğu; kısa (26mm.), orta (27-29mm.), uzun (30-38mm.) ve çok uzun (38mm
ve daha fazla) şeklinde olabilir.
Lif inceliği; lifin uzunluğu ile doğru orantılıdır. Uzunluğu arttıkça inceliği de artar.
Kıvrım; mikroskop altında bakıldığında lifin kendi çevresinde helezonik şekilde
kıvrılmış olduğu görülür.
Renk; yetiştiği bölgeye göre değişir. Kar beyaz, beyaz, krem, gri, sarı, kahverengi
şeklinde olabilir.
Parlaklık; doğal bir matlığa sahiptir. Merserizasyon (gergin bir şekilde sudkostik
çözelti içerisinden geçirme) işlemi ile parlak hale getirilir.
Nem çekme özelliği; kendi ağırlığının %85’i kadar, aşırı nemli ortamda %32’si kadar
nem çeker.
Buruşma özelliği; çok buruşur.
Kopma dayanıklılığı; uzun lifler çok dayanıklıdır.
Sürtünme ve aşınma sağlamlığı; sürtünme sağlamlığı fazladır.
Sıcak tutma özelliği; çok azdır.
Zararlılara karşı dayanıklılığı; küf mantarlarından çabuk etkilenir.
Işığın etkisi; güneş ışınları belli bir süre sonra pamuğun dayanıklılığını düşürür.

Pamuk Lifinden Elde Edilen Kumaşlar ve Kullanım Alanları

Pamuk Lifinin Bakım Özellikleri

Gövde Lifleri
Bitkilerin saplarından elde edilen selülozik liflere gövde lifleri denir. En önemli gövde
lifleri keten, kenevir, jüt ve ramidir. Gövde lifleri, lif demetlerinin dayanıklılık düşük
esneklik ve farklı uzunluklarda olması ile belirgin bir özelliğe sahiptir.

Keten Lifinin Elde Edilmesi ve Özellikleri

Keten lifi, bir yıllık ömrü olan keten bitkisinin saplarından elde edilir. Keten bitkileri

uzun saplı, dalları az ve lifleri çok olan türdendir. Lifler gövdenin kabuk bölümünde

birbirine yapışık olarak bulunur. Olgunlaşma devresinden sonra makineler aracılığı ile

köküyle birlikte topraktan çıkartılır ve tohumlarından ayrıştırılır. Mekanik işlemlerden önce

lifleri zamklı maddelerden arındırmak için çaylama işlemi yapılır. Odunsu kısımların kırma

işlemiyle ezilmesinden sonra, kırılmış odun parçaları mengenelerden geçirilerek çırpılır.

Burada uzun ve kısa lifler ayrılır. İğne uçlu özel taraklarla tarandıktan sonra eğirme işlemi

uygulanır.

Lif uzunluğu; lif demetlerinin uzunluğu 30-90 cm. iken tek lif uzunluğu 2-4 cm.

arasındadır.

Kıvrım; düz ve kıvrımsızdır.

Renk; mat sarı, gümüşi gridir,ağartma işlemleriyle beyazlatılabilir.

Parlaklık; düz yüzeyinden dolayı hafif parlaktır.

Nem çekme özelliği; yüksektir. Nemli havada kendi ağırlığının %23’ü kadar nem

çeker.

Buruşma özelliği; çok fazladır.

Kopma dayanıklılığı; çok yüksektir. Yaş kopma dayanıklılığı, kuru kopma

dayanıklılığından %10 daha fazladır.

Sürtünme sağlamlığı; pamuğa göre daha azdır.

Aşınma sağlamlığı; az aşınır.

Sıcak tutma özelliği; sıcak değil serin tutar.

Keten Lifinden Elde Edilen Kumaşlar ve Kullanım Alanları

Çuval bezi

Düz keten

Desenli keten

Keten lifi; yazlık tropik giysiler, yatak ve masa takımları, mendiller, perdeler, sanatsal

dokumalar, cilt bezleri, resim tuvalleri, keten ayakkabılar ve tela olarak kullanılır.

Keten Lifinin Bakım Özellikleri ve Kalite İşaretleri

Kenevir

Kendir adı da verilen bir tekstil bitkisidir. Ekiminden 120-140 gün sonra hasadı

yapılır. Ketende olduğu gibi lif hücreleri, kabuk kısmında demetler halindedir. Lif üretimi

ketende olduğu gibi çürütme, dövme ve taraklama işlemleri ile gerçekleştirilir. Lif uzunluğu

40-45mm’ dir. Parlak sarı veya esmer renklidir. Kenevir devlet kontrolünde üretilir; çünkü

dişi kenevirde esrar adı verilen uyuşturucu bir madde salgısı vardır. Genellikle halat, urgan,

yelken, çadır bezi, çuval yapımında ve halının çözgü ipliğinde kullanılır.

Jüt

Jütün gövdesinde lif hücreleri demetler halinde bulunur. Jüt lifinin üretimi, çürütme

yöntemi ile yapılır. Çürütme sonunda lif demetleri gövdeden elle soyularak ayrılır. Elde

edilen liflerin boyu 18-25 cm’dir. İlk elde edildiğinde açık sarı olan lifler zaman geçtikçe

açık kahverengiye döner. Esnekliği azdır. Dayanıklılığı keten ve kenevirden daha düşüktür.

Jüt lifinin büyük bir kısmı çuval, ip, sicim ve örtü kumaşları, yapımında kullanılır.

Rami

Lif hücreleri, bitkinin gövdesinde, kabuk kısmının hemen altında yer alır. Hücreler

demet halinde değil, tek tek dizilmiş şekildedir.

Bitkilerin yaprakları sararmaya başladığında hasadı yapılır. Bitki henüz yaşken kabuk

kısımları bir bıçak yardımıyla sıyrılarak elle veya makinelerle temizlenir. Üzerindeki zamksı

maddenin uzaklaştırılması için çürütme işlemi uygulanır. Kimyasal maddelerle veya

mikroorganizmalarla yapılan zamk giderme işlemi yapılır. Lifler yumuşayarak daha iyi

eğrilebilir hale gelir.

Çeşitli yerel giyim eşyaları, döşemelik kumaşlar, ip ve halat yapımında kullanılır.

Kenevir, Jüt, Rami Liflerinin Bakım Özellikleri

Sak Lifler

Sak lifler bitki yapraklarından ve meyvelerinden elde edilen lifler olmak üzere iki

çeşittir.

Yaprak Lifleri

Yaprak liflerinden sisal bitkisi 7-8 yaşına geldiğinde lif üretimi için kullanılır. Taze

yapraktan çürütme yöntemi ile lif elde edilir. Sisal lifleri birbiri ile yapışık halde bulunan

hücre demetleri şeklindedir. Rengi beyazdan sarı–kahveye doğrudur. elyafta küçük

gözenekler olduğundan nem çekme özelliği iyidir. Sağlamlığı ve tuzlu suya karşı

dayanıklılığı oldukça fazladır. Gemi halatlarında, halı, örme işlerinde, tarımda ve

denizcilikte bağlama malzemesi olarak kullanılır.

Manila Keneviri

Manila keneviri lifleri yaprak kınları içinde demetler halinde bulunur. Bitki

çiçeklenmeye başladığında hasad edilir. Lifler yaprak kınından sıyırma ile ayrılarak güneşte

kurutulur. Beyazdan kahveye giden renkli liflerden parlak ve sağlam lifler elde edilir. Nem

çekme özelliğinin az ve sağlamlığının fazla olmasından dolayı yelken bezleri, gemi halatları

yapımında kullanılır. Kaba dokuma kumaşlar ve yastık dokuma kumaşlar da yapılır.

Meyve Lifleri

Hindistancevizi Lifi

Hindistancevizi meyvesinin üstünü örten lifli tabakadan elde edilir. 6-12 ay nehirlerde

bekletilir. Yapışkan maddeden arınan liflerin bulunduğu kabuklar kurutulur ve lif

kabuklardan odun tokmaklarla dövülerek ayrılır. Hindistancevizi lifinin rengi açıktan koyu

kahveye doğru gider. Bu liflerin enekliği fazladır, suya karşı dayanıklıdır. Halı, hasır, paspas,

fırça, gemi halatı yapımında kullanılır.

1.2.1.2. Hayvansal Lifler
Hayvanlardan elde edilen liflere ''haşekillerine göre ikiye ayrılır.
Örtü lifleri (kıl kökenli lifler)
Salgı lifleri

Örtü Lifleri (Kıl Kökenli Lifler)
Yün
Koyunların vücutlarını örten yumuşak ve kıvırcık liflere ''yün'' denir. Protein molekül
zincirlerinden meydana gelen ve insan saçına çok benzeyen bir liftir. Protein molekül
zincirleri fibrilleri, fibriller ise demetler halinde hücrenin içini oluşturur. Lif yüzeyi incecik
pulcuklardan oluşmaktadır.
Sağlıklı koyunun yünü kırkılarak kaliteye göre ayrılır. Yıkama ve karbonizasyon
işlemi uygulandıktan sonra eğirme işlemine geçilir. Üç şekilde eğirme işlemi uygulanır.
Bunlar kamgarn, yarı kamgarn ve ştrayhgarndır.
Renk; hayvanın cinsine göre değişir.
Parlaklık; lif yüzeyindeki pulcukların büyüklüğüne göre parlaklığı değişir. İnce
yünler daha mat, kalın yünler daha parlaktır.

Nem çekme özelliği; su buharı şeklinde kendi ağırlığının % 40’ı kadar nem çeker.
Buruşma özelliği ve elastikiyet; doğal lifler arasında en az buruşma özelliğine sahip
liftir. Ütü tutma özelliği iyi değildir.
Kopma dayanıklılığı; çok azdır. İncelikle doğru orantılıdır.
Sürtünme sağlamlığı; lif yüzeyindeki pulcuklar yüzünden azdır.
Isı tutma özelliği; çok sıcak tutar.
Haşerelere karşı dayanıklılığı; güvelere karşı korunmasızdır.
Keçeleşme; nem, ısı ve basıncın etkileşmesiyle lifin yüzeyindeki pulcukların birbirine
geçmesi ve birbirinden ayrılmamasıdır.

Yün Lifinden Elde Edilen Kumaşlar ve Kullanım Alanları

Kıl kökenli lifler; elbiseler, kazaklar, manto, takım elbise, çorap, eldiven, bere, şapka,
kravat, şal, halı, mobilya döşemeleri, angora yünü de iç giyim yapımında kullanılır. Ayrıca
romatizma vb. hastalıklarında tavsiye edilen örgülerin yapımında da kullanılır.

Yün Lifinin Bakım Özellikleri ve Kalite İşaretleri

Keçi Türü Hayvanlardan Elde Edilen Lifler

Moher (Mohaır,Tiftik)
Ankara keçisinin uzun, parlak ve yumuşak tüylerinden elde edilir. Hafif kıvrımlıdır.
Uzunlukları 120-300 mm. kadardır. Lif üzerinde bulunan pullar geniş ve ince olduğundan
ipeksi parlaklığa ve yumuşaklığa sahiptir.
Döşemelik kumaşlar, kadın -erkek giyim kumaşları, örme kumaşlar ve battaniye
yapımında kullanılır.

Kaşmir
Kaşmir keçisinden elde edilir. 40-90-mm. uzunluğunda liflere sahiptir. Gri, açık veya
koyu kahverengi, nadiren de beyaz renklidir. Üst taraftaki kaba kıllardan ip, çuval ve kilim
yapılır. Alt taraftaki ince liflerden ise yumuşak, sıcaklık hissi veren kumaşlar yapılır. Şal
,atkı ve kuşak yapımında kullanılır.

Keçi Kılı
Keçi kılı, kaba, sert ve kıvrımsızdır. Kumaş yapımında değil kilim, çadır bezi, kalın
bezler, hallı yapımında kullanılır.

Deve Türü Hayvanlardan Elde Edilen Lifler

Deve Tüyü

Derinin en üst tarafında kaba ve bunun altında ince tüyler bulunur. Bu ince tüyler

elbiselik ve palto yapımında kullanılır. Orijinal rengiyle (açık kahve rengi) değerlendirilir.

Çok sıcak tutar, su itici özelliği yüksektir.

Lama

Deve türü olan lamadan alınan lifler kalın ve uzundur. Beyaz, kızıl kahve, siyah ve

kahverengidir. Bunlardan kalın kumaşlar dokunur.

Alpaka

Alpaka isimli deve türünden kırkım yoluyla elde edilen lifler, tiftik yününe benzer.

Yün eğirme sistemleriyle iplik haline gelir. Beyazdan kahverengi-siyaha kadar olan renkleri

mevcuttur. Kazak, elbiselik kumaşlar ve iç çamaşırı yapımında kullanılır.

Vikunya (Vıcuna)

Yabani bir deve türünden avlanmayla elde edilir. Bunun için ticari değeri de yüksektir.

Çok ince, yumuşak ve parlak liflere sahiptir. Beyaz, kızıl ya da tarçın rengindedir.

Tavşandan Elde Edilen Lif

Angora

En kalitelisi Ankara civarında yetiştirildiğinden Angora ismini almıştır. Tavşan

derisinin üst kısmı sert, kıvrımsız ve uzun kıllar altında ince, yumuşak, kıvrımlı ve kısa lifler

vardır. Tavşandan bu ince tüyler taranarak alınır. Çok sıcak tutar. Dayanıksız olmasından ve

çok zor eğrildiğinden (iplik haline getirildiğinden) dolayı koyun, keçi, küçük deve yünü veya

sentetik liflerle karıştırılarak kullanılır. Romatizma, siyatik ve diğer hastalıklarda tavsiye

edilen örgülerde, iç giyimde, fötr şapka gibi ince keçe kumaşların yapımında kullanılır.

Diğer Hayvanlardan Elde Edilen Lifler

YAK YÜNÜ: Gri, kızıl, kahve ve kırçıllı renklerden meydana gelmiştir. Elde

edilen kıllar uzundur.

KUNDUZ YÜNÜ: Gri, mavi ve kahve renktedir. ipeksi incelikte tüylere

sahiptir.

SU SAMURU YÜNÜ: koyu kahverengi ve taba rengindedir. İnce bir tüy

yapısına sahiptir.

SIĞIR KILI: Kısa, dik liflerdir. Kızıl-kahve, siyah-kahve, siyah-beyaz, kahvebeyaz

renkleri

vardır.

AT KILI: Sert, çok esnek ve dayanıklıdır. Esnek telaların üretiminde ve atkı

yününde manto ve elbiselere form vermek için kullanılır.

İnce Kıl Kökenli Liflerinin Bakım Özellikleri

Salgı Lifleri

İpek

İpek, doğal lifler arasında önemli bir yer tutar. Doğal ipek özel olarak yetiştirilen

ipekböceğinden elde edilir. Dünyaya Çin'den yayılan ipek Osmanlı döneminde Bursa'ya

gelmiştir.

İpek böceğinin salgısıyla meydana gelir. İpek böceği(krizalitler) kaynar suyun

içerisinde, soğukta veya basınçla öldürülür. Sırasıyla sıcak ve ılık banyoya kozalar atılır. Bu

sırada koza içerisindeki iplikleri birbirine yapıştıran madde yumuşar. Hareket halinde

bulunan fırçalar, iplik ucunu yakalayarak kozadan ipliği çözer. Çıkrık üzerine sarılan life

''ham ipek'' denir.

Ham ipek üzerindeki yapıştırıcı madde, liflerin sert ve mat olmasına sebep olur. İpek

iplik ve kumaşların en önemli özelliği olan parlaklık ve yumuşaklığı elde etmek için pişirme

işlemi uygulanır. Pişirme işleminde ipeğin yapısındaki yapıştırıcı madde (serisin) bir sabun

banyosu ile arındırılır.

Zamk uzaklaştırıldığında ipek elyafı yada kumaş, kendine özgü krem-beyaz renge,

mükemmel bir parlaklığa ve lüks bir yumuşaklığa sahip olur. Pişirme işlemde ortalama

%25’e varan ağırlık kaybı meydana gelir. Ağırlığının %25' ini kaybeden ipeğe mineral

maddeler, metal tuzlar, yapay reçineler emdirilerek elyafın şişmesi ve daha hacimli olması

sağlanır.

İpek Lifinden Elde Edilen Kumaşlar ve Kullanım Alanları

İpek Lifinin Bakım Özellikleri ve Kalite İşaretleri

1.2.1.3. Madensel Lifler
Madensel lifler, organik (doğal) olmayan maddelerden elde edilen liflerdir. İnce tel
haline gelebilecek madensel maddelere, çeşitli kimyasal işlemler uygulayarak elde edilir. En
önemlileri:
Kaya lifleri(Asbest)
Metalik lifler
Cam lifleridir

Kaya Lifleri
Söndürülemeyen, yok edilemeyen anlamına gelir. Asbest lifi serpentine ve hornblende
kayaları arasında bazen enine bazen de boyuna damarlar halinde bulunur. Kayadan damarlar
halinde bulunan lifi kayadan ayırarak ve gerekli işlemlerden geçirilerek elde edilir.
Özel değirmenlerde öğütülür. Taş, toprak gibi yabancı maddelerden ayrılır.
Dayanıklılığı fazla, elastikiyeti azdır. Yumuşak tutumlu, dokunulduğunda yaylıymış gibi bir
his uyandırır. 1150-1500 ºC’ de eriyebilir. Yüzeyleri pürüzsüzdür.
Asbestin en önemli özelliği asitlere ve ateşe karşı dayanıklı oluşudur. Kanserojen
etkisi olduğundan, cilde direkt temas eden malzemelerde artık kullanılmamaktadır. Döküm
ve kimya fabrikalarında çalışan işçilerin elbiselerinin ve gömleklerin yapımında kullanılır.

Metalik Lifler
Metalik lifler, altın, gümüş, bakır, nikel ve alüminyum madenlerinden yapılan
çubukları, çekerek ve mümkün olduğunca incelterek elde edilir. Diğer yapay liflerin
üretilmesi gibi yumuşatılarak ve delikli aparatlardan(düzelerden) geçirilerek üretilir. Elde
edilen rulo şeklindeki lif 0,2-0,8 mm. kesilerek metalik elyaf meydana gelir.
Özel olarak inceltilen madensel liflerin nakışta iplik olarak kullanılan türüne, sırma;
ipek, pamuk veya naylon iplikler üzerine sarılan türüne, sim denir. Metalik iplikten yapılmış
kumaşlar düşük sıcaklıklarda yıkanır ve ütülenir. Dekorasyonda ve fantezi giyim eşyalarının
dokunmasında; ayrıca ayakkabı, aksesuar, kurdelelerde kullanılır. Bu tür iplikler genellikle
kumaşın bütününde değil, bir kısmında dekoratif amaçlı kullanılır.

Cam Lifleri
Cam lifleri hammaddesi cam olan yapay elyaftır. Eritilmiş camın, tekstil elyafı olarak
kullanılması için gerekli esnekliğe sahip olması ve yeterli incelikte çekilmesi gerekir.
Yüksek sıcaklıkta (1200-1400ºC’ de) eritilen elyafı flament haline getirmek iki şekilde olur.
Birincisi, delikli tanklardan aşağı indirilmesi; diğeri, basınçlı su püskürtülmesi yoluyladır.
Daha sonra sarım işlemi uygulanır. En önemli özelliği yanmamalarıdır.
Dayanıklılığı ve gün ışığına karşı direncinden dolayı, perde ve döşemeliklerde;
yanmazlık özelliğinden dolayı ise toplumsal yerlerin(gemi, tren, uçak, tiyatro, sinema gibi)
perde, dekor, koltuk döşemelerinde ve masa örtülerinin yapımında kullanılır. Cam lifleri,
kolay yıkanır, çekmez, leke tutmaz. Ütülemeye gerek yoktur. Güve ve bakterilerden
etkilenmezler. Elektriği iletmezler.

1.2.2. Kimyasal Lifler
Kimyasal lifler iki şekilde elde edilir. Bunlardan biri doğal maddelerden elde
edilenler, diğeri ise kimyasal sentez yoluyla elde edilenlerdir.

1.2.2.1. Doğal Maddelerden Elde Edilen Kimyasal Lifler

Doğal kaynaklardan birtakım fiziksel ve kimyasal yöntemlerle lif haline getirilebilen
bileşime ''rejenere'' lifler denir.

Selüloz Esaslı Kimyasal Lifler

Viskoz/Modal Lifi
Selüloz hammaddesinden elde edilir ve öncelikle saflaştırma işlemi uygulanır. Viskoz,
devamlı (flament) lif halinde elde edildikten sonra floş adı verilen iplik olarak üretilir.
Viskon ipek taklidi kumaşların dokunmasında kullanılır. Yünlü kumaşlarda efekt ipliği
olarak ucuz kumaş yapımında kullanılır.
Viskozun kesilmiş haline ‘’viskon’’ denir. Kimyasal özellikleri pamuğa benzer.
Pürüzsüz bir yüzeyi vardır. Viskoz kendi ağırlığının %35’i kadar nem çekebilir. Çok
buruşur. Kuru halde pamuk kadar dayanıklı olmasına rağmen ıslandığında %40 oranında
dayanıklılığını yitirir. Haşerelere karşı dayanıklılığı düşüktür, kalıcı lekeler oluşabilir (sandık
lekesi).Serin tutar. İç-dış giyimde, döşemelik kumaşlarda, astarlık ve perdelik kumaşlarda
kullanılır.

Asetat Lifi
Saf selülozdan, odun hamurundan, pamuk artıklarından flament halinde belirli
kimyasal işlemler uygulanarak elde edilir. Uzun süre suda bekletildiğinde parlaklığını yitirir.
Asetat lifi kendi ağırlığının %6’sı kadar nem çekebilir. Çok esnek olduğundan neredeyse hiç
buruşmaz. Kuru haldeki kopma dayanıklılığı azdır. Yaş haldeyken bu oran%30 daha düşer.
Düşük dayanıklılığına rağmen dökümlü ve yumuşak olduğundan kullanıma uygundur.
Haşerelere karşı dayanıklılığı düşüktür, kalıcı lekeler oluşabilir (sandık lekesi). İç çamaşırı,
pelüş, kadife, elbiselik, astarlık kumaşlarda ve fantezi bükümlü ipliklerin yapımında
kullanılır.

Protein Esaslı Kimyasal Lifler

Hayvansal ve bitkisel kaynaklı olabilir. Protein karışımın çözelti içine püskürtülmesi

ile elde edilir. Dört çeşittir. Bunlar;

Kazein elyafı

Zein elyafı

Soya fasulyesi elyafı

Yerfıstığı elyafıdır.

Kazein Elyafı

Kazein elyafının hammaddesi olan süt, pıhtılaştırılarak suyu çözülür. Geri kalan kısım

toz haline getirilir. Kimyasal maddelerle çekilerek olgunlaşmaya bırakılır. Sertleştirilir,

yıkama ve kurutma işlemiyle elyaf elde edilir. Yün ile karıştırılarak kullanılır. Yüne

dolgunluk, yumuşaklık, sıcak tutum özelliği kazandırır.

Zein Elyafı

Mısır taneciklerinden çözelti elde edilir. Dinlenmeye (olgunlaşmaya) bırakılır. Çözelti

delikli aparatlardan (düzeden) geçirilerek asetik banyoda katılaştırılır. Pamuk, naylon, rayon

gibi liflerle kullanılarak yumuşaklık, sıcaklık özelikleri kazandırır. Elbiselik kumaşlar, örme

eşyalar, çorap,battaniye gibi mamullerin üretiminde karışım olarak kullanılır.

Soya Fasulyesi(Sılkool)

Soya fasulyesindeki yağ uzaklaştırılarak posa haline getirilir. Üzerindeki protein

ayrıştırılır. Sıvı haldeki elyaf (çözelti) delikli aparatlardan (düzeden) geçirilerek germe ve

çekmeyle flament (kesiksiz elyaf) haline getirilir. Yün benzeri üretilip yünün kullanıldığı

alanlarda kullanılır.

Yer Fıstığı (Ardil)

Soya fasulyesindeki yöntemle flament (kesiksiz elyaf) oluşturulur. Yün benzeri

üretilip yünün kullanıldığı alanlarda kullanılır.

1.2.2.2. Sentetik Maddelerden Elde Edilen Kimyasal Lifler

Bu lifler kimyasal sentez yoluyla elde edilirler. Yapılarında doğal lif yoktur.

Laboratuarlarda hazırlanan bu maddeler, lif haline getirilebilecek yapıya sahip olmalıdır.

Sentetik maddelerden elde edilen kimyasal liflerin hammaddesi petrol, taş kömürü ve

kimyasal ilavelerdir. Kimyasal yollarla ayrıştırılan tanecikler, eritilir veya çözündürülür.

Delikli aparatlardan (düzeden) presleyerek geçirilir. Soğutma odasında katılaştırılarak

kesiksiz elyaf (flament) oluşturulur. Germe ve üç şekilde yapılan çekim yöntemi (yaş çekim,

kuru çekim, erimiş halde çekim ) uygulayarak lif bobinlere sarılır. Sentetik liflerin özelikleri

üretimi sırasında amacına uygun olarak belirlenir.

Poliamid Markaları (Pa)

PA lifleri tüm sentetik lifler arasında en çok nem çekme (%3-8,5) özelliğine sahip

liftir. Isı altında oluşan buruşukluklar kalıcı olur.

Kopma ve aşınma dayanıklılığı fazladır. Isı tutma özelliği iyidir. Bakımı kolaydır, çabuk

kurur, formunu korur. Işığa dayanıklı değildir. İnce çoraplar, mayo, spor giysileri, süveter,

yelken, balık ağları ve duvardan duvara halı, bukleli iplik, iç çamaşırları ve tekstil

ürünlerinin ve yapımında kullanılır.

Poliakrilonitril (Pan)

PAN lifi, %2’nin altında nem çekme özelliğine sahip bir liftir. Isı altında oluşan

buruşukluklar kalıcı olur. Kopma ve aşınmaya karşı dayanıklılığı azdır. Çok iyi ve kabarık

şekilde tekstürize edilebildiğinden iyi ısı tutma özelliğine sahiptir. Haşerelere, gün ışığına ve

neme karşı dayanıklıdır. Hafiftir, çabuk kurur ve bakımı kolaydır. Yüne benzer olmasına

rağmen keçeleşmez. Haşerelere karşı dayanıklıdır. Parlak bir yapısı vardır. Tente, eşofman,

döşemelik kumaşlar, masa örtüleri, halılar, battaniyeler, örgü iplikleri, erkek ve kadın triko

giysileri yapımında kullanılır.

Poliester Markaları(Pes)

PES lifi tüm sentetik lifler arasında en az nem çekme(%0,3-0,5) özelliğine sahip liftir.

Isı altında oluşan buruşuklukları kalıcı olur. Kopma ve aşınma dayanıklılığı fazladır. Bakımı

kolaydır, çabuk kurur, çekmez. Haşerelere karşı dayanıklıdır. Elastiktir. Zorlanmalara

dayanıklıdır. Tekstürize edilmediyse ısı tutma özelliği azdır. Çok ince biçimde

çekilebildiğinden çok hafif bir liftir. Tek başına kullanılabildiği gibi de yün, pamuk ve

ketenle karışık olarak kullanılabilir. Bunlardan tül tafta, saten ve organze gibi kumaşlar

yapılır. Bayan ve erkek giyimi, tül, yorgan için dolgu malzemesi olarak, kravat, halı,

dekoratif kumaş, stor, yelken ve dikiş ipliğinin yapımında kullanılır.

Poliüretan Markaları(Pur)

Özellikle poliüretan esaslı elastan lif son yıllarda büyük önem kazanmıştır. Elastan

lifinin esneklik ve yırtılma direnci çok yüksektir. Lif yırtılmadan %500-800m. uzatılabilir ve

kuvvetin kaldırılmasından sonra tekrar başlangıçtaki boyutuna döner. PUR, korse, mayo,

çorap lastiği, spor elbisesi, çorap ve döşemelik kumaşların yapımında kullanılır.

Sentetik Liflerden Oluşan Tekstil Yüzeylerin Bakım Özellikleri

Lif Çeşitlerini Saptama

Imami Rabbani Camii Toplantı Bölümü Halı Uygulamala

2014-05-06T22:32:00.000+03:00

İmamı Rabbanı Camii Toplantı Bölümü Halı Uygulamalarımız.

Halıdaki Renk ve Desenlerin İnsan Psikolojisine Etkileri

2014-04-21T16:14:00.001+03:00

Mekanların en önemli dekorasyon unsurlarından biri olan halıdaki renk ve desenler de bu ölçüde insanları etkilemektedir. Halıdaki renk ve desenler birbirleriyle bütünleşmeli, renk tonlamalarıyla ahenk sağlanmalıdır.

Renklerin insan psikolojisini ve yaşam enerjisini doğrudan etkilediği bilimsel araştırmalarla kanıtlanmıştır. Bundan dolayı, mekanların dekorasyonunda kullanılan renkler çok büyük önem taşımaktadır. Zamanımızın çoğunu geçirdiğimiz ofislerimizde dikkati daha çok sağlamayı ve işimizi daha keyifli hale getirmeyi, evlerimizde ise günün yorgunluğunu unutarak, rahat ve huzurlu bir ortam yaşamayı kim istemez ki… Renkler ile kişilik yapımız birbirine bağlantılı olduğundan, duvarlarımızda, eşyalarımızda ya da halılarımızda yanlış renk kullanımı psikolojimizi olumsuz yönde etkiler. Bazı mekanlara girdiğimizde kendimizi mutlu, huzurlu ve rahat hissederken, bazı mekanlarda mutsuz, gergin ve sıkıntılı hissetmemiz bundan kaynaklanmaktadır. Bu yüzden renklerin anlamlarını ve bizi hangi yönde etkilediğini bilmemiz gerekir. Mekanlarımızda, dışarıdan nasıl biri olarak görünmek istiyorsak, o kişiliği yansıtan renkleri tercih etmeliyiz. Ayrıca renkler kullanıldığı mekana estetiklik katar. Bu yüzden dekorasyondaki öğeler arasında uyum sağlanmalıdır. Aksi durumda mekanda karmaşıklığa sebep olur.

Mekanların en önemli dekorasyon unsurlarından biri olan halıdaki renk ve desenler de bu ölçüde insanları etkilemektedir. Halıdaki renk ve desenler birbirleriyle bütünleşmeli, renk tonlamalarıyla ahenk sağlanmalıdır.
Dekorasyonunuzu daha bilinçli dizayn etmeniz ve halılarınızı daha kolay seçebilmeniz için, mekanlarda kullanılan renklerin etkilerini araştırdık.

Yatak odası:
İnsanların dinlendiği, uyuduğu, kitap okuduğu bu mekanda, rahatlık, sükunet, yumuşatma ve sakinleştirme etkileri olan mavi, turkuaz, açık mor, açık yeşil, bej ve dinlendirici kahve tonlarında halılar kullanabilirsiniz. Böylelikle uyku problemlerinizi azaltabilir, saflığı ve temizliği çağrıştıran beyaz çarşaflar, yatak örtüleri, halı ve perdeler kullanarak rahat uyuyup, dinlenmiş bir sabaha uyanabilirsiniz. Özellikle uykusuzluk problemi olan kişiler, pembe ve mor renk tonlarındaki halıları tercih etmelidir. Çünkü, bu tonlar uyku getirir. Moru fazla kullanmak melankoliyi artırabilir bu yüzden aşırıya kaçmamak gerekir. Kırmızı da dinamik ve hareketli bir renk olduğu için, kırmızı bir halı, yatak odasında gerginlik yaratarak uykuyu kaçırabilir.

Giyinme odası:
Güne merhaba dedikten sonra kullandığımız giyinme odasında, güneş sarısı, bal rengi tonları, turuncu, pembe gibi “Günaydın dünya” demek için neşe saçan renkte halılar çok uygundur. Kirli beyaz, ışığı yansıtır ve güne başlamak için gerekli olan enerjiyi verir. Sıcak renkler, dış dünyadan uzak, duygusal ve özel bir oda yaratır. Bundan dolayı, bu renkte halıları kullanabilirsiniz.

Mutfak ve yemek odası:
Yemek pişirilen, depolama yapılan, yiyecek hazırlanan ve servis yapılan bu mekanlardaki halılarda, sağlık ve doğayı çağrıştıran, güven ve huzur veren, taze yiyeceği temsil eden yeşili, sarı ve tonlarını, canlılık ve güven veren turuncuyu, kırmızının alt renklerini, pembe ile yeşil ve kırmızı ile turkuaz renklerinin kombinasyonlarını kullanmak, lezzetli yemeklerin zevkle yapılmasının yanı sıra, beyninizdeki tat alma lobunuzu da harekete geçirerek ruhsal doyumu sağlayacaktır. Kırmızı, turuncu ve sarı tonları hızlı yemek yemeği ve bir an önce kalkmayı sağlayabilir. Dolayısıyla eğer iştah probleminiz yoksa hatta kilo sorunu yaşıyorsanız, bu renkte halıları kullanmamalısınız. Mavi rengin iştahı bastırdığına ve nabzı düşürdüğüne yönelik çalışmalar olduğundan, bu alanlar için mavi ve tonlarındaki halıları tercih edebilirsiniz.

Oturma odası, misafir odası:
İsminden de anlaşılacağı gibi oturulan, sohbet edilen, dinlenilen ve tele-vizyon seyredilen bu mekanlardaki halılarda, gözü dinlendirmesi, huzur vermesi ve stres atmayı sağlaması nedeniyle açık maviyi, beyaz ile sıcak renkleri ve dinamik yeşil tonlarını kullanabilirsiniz. Yeşil iyileştirici özelliktedir, şifanın rengidir. Dolayısıyla, evinizde terapi odanız varsa, orada da yeşil renk halı kullanabilirsiniz. Pembe mutluluk, sevinç veren bir renk olduğundan, pembe bir halıyı, oturma odası ve salonda kullandığınızda, misafirlerinizle keyifli sohbetler gerçekleştirebilirsiniz.

Çalışma odası ve toplantı salonu:
Çalışmalar yapılan bu mekanlarda kullanılacak halılar için, gücü temsil eden, konsantrasyonu, otorite sağlayan siyah ve kontrast renkleri, rahat, tepkisiz hissettiren mor ve açık tonları, rahatlatıcı etkisi olan kahverengiyi ve diplomatik etkisi sebebiyle laciverti tercih edebilirsiniz. Sarı da çok yoğun tonlarda kullanılmadıkça, çalışma odaları için uygun bir renktir. Ofisle ilgili yapılan bir çalışmada, duvar rengi turuncu ve kırmızı olduğu zaman insanların daha dikkatli çalıştığı, daha az tekrar yaptığı; mavi duvar rengi olduğunda ise dikkatlerini kırmızı renk kadar uzun süreli veremedikleri ve daha kısa süreli yazı yazabildikleri görülmüştür. Bundan dolayı turuncu ve kırmızı renkli halıları çalışma odalarınızda kullanabilirsiniz.

Çocuk odası:
Çocuklar ne kadar hareketlidir hepimiz biliriz. Konsantrasyonları çeşitli uyaranlarla hemen dağılmaktadır. Bu sebeple çocuk odalarında kullanılacak halılarda, dikkati ayakta tutan, enerji, hareket ve canlılık veren, kan dolaşımını hızlandıran turuncu, kırmızı, sarı ve yeşilin tonları ile aydınlık ve dinamik bir seçim yapılması, çocuğun oyun ve hayal dünyasını harekete geçirir. Eğer çocuğunuzun hareketliliğinden çok şikayetçiyseniz, sakinleştiren mavi tonları ve bej rengi halıları kullanabilirsiniz. Bu sebeptendir ki, özellikle hareketliliğiyle kızları geçen erkek çocukları için mavi renkli giysiler, mobilyalar ve halılar tercih edilmektedir. Bebek odaları için, pastel tonlarda halılar uygundur. Ayrıca, açık sarı, açık pembe, açık mavi, açık yeşil, mor gibi renkleri de tercih edebilirsiniz. Özellikle çocuk çalışma odalarında sarı renk halılar kullanılmalıdır. Çünkü sarı, insanı mutlu eden bir renktir ve dikkati arttırır. Çocukların dikkatini arttırdığı için, hem öğrenmelerini kolaylaştırır, hem de mutlu olarak öğrenmelerini ve öğrendiklerini kolay unutmamalarını sağlar.

Koridor, bekleme salonu ve antre:
Beklenilen, geçilen ve oturulan bu mekanlardaki halılar için, kendine güven duygularını harekete geçiren ve huzur veren gül rengi, şeftali, mor ve açık tonlar doğru seçim olacaktır.

Banyo:
Banyolarınızda kullanacağınız halılarda, rahatlatıcı renkler olan turkuaz ve moru tercih edebilirsiniz. Ferah ve temiz görünmesi için mavi ve beyaz renkte halılar da kullanabilirsiniz.

Halı Düğüm Çeşitleri

2014-04-05T17:53:00.000+03:00

Genel olarak el halısında iki tip düğüm tekniği kullanılmaktadır: Türk düğümü (Gördes düğümü, simetrik düğüm) ve İran düğümü (Sine düğümü, asimetrik düğüm).
Türkiye'de (Isparta'nın tüm dokumaları ve Sivas ve Hereke bölgelerinin bazı dokumaları hariç), Kafkasya'da, Batı ve Kuzeybatı İran'da dokunan halılarda Türk düğümü kullanılmıştır.
İran düğümü ise Orta ve Doğu İran'da, Hindistan, Orta Asya ve Çin'de dokunan halılarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
Türk düğüm tekniğinde ilme iki çözgü telinin de etrafına dolanarak çözgü tellerinin arasından çıkarılma yöntemiyle bağlanır ve kesilir.
Böylelikle düğüm iki çözgü telini de sarmış olur. İran düğüm tekniğinde ise ilme, sadece bir çözgü telinin etrafından dolanır, ilmenin diğer ucu serbest kalır.

Gördes (Türk) Düğümü

- Kilim dokunduktan sonra, kenar örgüsü yapılır. Kirkit ile kirkitlenir. Ara
çomaklar (Varangelen) yukarı çıkartılır. Çözgü ipleri üzerine elle bastırılır.
Çözgü ipleri yan yana gelir. Halı bıçağı (çakı) ve dokuma ipi ele alınır.

- Dokuma ipinin ucundan sağ elle tutulur. Yan yana iki çözgü ipi ortasından,
önce sağdaki çözgü ipi arkasından dolandırılarak sağ taraftan çıkartılır, soldaki
çözgü ipinin solundan arkasından dolandırılıp, iki çözgü ipinin ortasından
çıkartılır. İki dokuma ipi aşağıya çekilir, Düğüm sıkıştırılır.

- 2 cm hav yüksekliği verilerek, halı bıçağı ile dokuma ipi kesilir.

- Düğüm işlemi bir sırada tamamlandıktan sonra, ara çomaklar aşağıya indirilir.
Çözgü iplerinin arası açılır.

- Argaç ipleri sağdan sola geçirilir. Ara çomaklar yukarı çıkartılır, çözgü ipleri
hizaya sokulur, kirkitlenir.

- Ara çomaklar indirilir. 2. argaç ipi geçirilir. Ara çomaklar yukarı çıkartılır,
çözgü ipleri hizaya sokulur, kirkitlenir.

- Kirkit denilen tarakla, argaç (atkı) ipleri üzerine vurulduğunda iki atkı arasında

kalmış olan düğüm sırasını aşağıya iter. İki argaç ipi arasında düğümler sıkışmış

olur. Böylece halının birinci sırası dokunmuş olur.

Sine Düğümü (İran Düğümü )

Sine Düğümünün Yapılış Tekniği:

- Atkı ipliğinin bir ucu yan yana iki çözgü ipliğinin ortasından, sağdaki çözgü
ipinin arkasından dolandırarak öne çıkartılır. İki çözgü ipinin ortasından
sokulur, soldaki çözgü ipinin arkasından dolandırılarak öne çıkartılır. Düğüm
aşağıya çekilir.

- 2cm hav yüksekliği verilerek halı bıçağı ile kesilir.

- Sine düğümünde, ilmek ipliğinin uçları çözgü iplerinin sağına atılırsa sağ

ilmekli düğüm, soluna atılırsa sol ilmekli düğüm denir

- Düğümler atıldıktan sonra birinci sıra tamamlanmış olur. Varan gelen (ara

çomak) aşağıya indirilir. 1.argaç ipi geçirilir, kirkitlenir.

- Varan gelen yukarıya çıkartılır. Çözgü ipleri üzerine basım yapılır.

- Varan gelen aşağıya indirilir. Argaç ipi geçirilir.

- Ara çomaklar yukarı çıkartılır, çözgü ipleri yan yana olunca argaç ipleri

üzerinden kirkitlenir

- Dokumaya bu şekilde desen sonuna kadar devam edilir.

Bu iki farklı düğüm tekniği karşılaştırıldığında:
1- Türk düğümü ile dokunmuş bir halının tüyleri halı eskidikçe aşınmaya ve dökülmeye başlasa bile düğümün lupu kalır, halının atkı ve çözgüsü görünmeye başlamaz. Dolayısıyla halı desen güzelliğini ve rengini uzun yıllar muhafaza eder. Ancak İran düğümü ile dokunmuş bir halının tüyleri aşınmaya ve dökülmeye başladığında asimetrik bağlanma nedeniyle düğümde lup olmadığı için halının çözgü ipleri görünmeye başlar. Bir süre sonra muhtemelen halının kalan düğümü de tutunamayacak, dökülecek ve aşınmış bölgedeki renk ve desen tamamen yok olacaktır.
2- Türk düğümleri bir ucundan çekilse dahi sökülmez, çıkmaz; tam aksine daha da sıkılaşır. Ancak, İran düğümlerinin bir ucundan çekildiği takdirde çözülerek çıkma olasılığı vardır.
3- Türk düğümünün atılması İran düğümünün atılmasından daha zordur ve daha fazla zaman alır. Bu nedenle aynı düğüm sıklığındaki iki halıdan Türk düğümlü olanı daha makbuldür ve tercih edilir.

Geleneksel Halı Sanatında Kullanılan Motifler ve Anlamları

2014-04-05T14:37:00.002+03:00

Bir halı binlerce düğüm gerçekliğiyle varlık kazanır. Düğümler bir zincir haline üst üste
sıralanarak desenler meydana getirirler. Halının genellikle pamuklu olan zemini bir dokuma
tezgâhına dikine gerilmi ve birbirine paralel çözgü ipleriyle, enine geçirilmi atkı iplerinden
oluşur. Çözgü iplerinin çevresine düğümlenen iplik parçaları halının yüzünü, yani havlı yanını
meydana getirir; bu iplikler çoğu zaman yün, bazen de daha değerli halılarda ipektir. Düğüm
biçimleri bölgelere göre değişir; en önemlisi Gördes veya Türk düğümleridir, sonra Senneh
veya ran düğümleri gelir.

Halı ve kilimler başlangıçlarından itibaren sadece insanların fiziksel ihtiyaçlarını değil,
aynı zamanda psikolojik beklentilerini de karşılamak için yapıldı. Dini inançlar ve dinsel
yaşam filozofik düşünceleri, insan ruhunu zenginleştirdi ve geliştirdi. Bu, sanatçı ve onun
işini çeşitli yollardan etkiler. Sadece halılar ve kilimlerdeki motiflere, kompozisyonlara
bakmak bile bunu aşikâr kılar.

Tüm bölgelerin kendi motifleri ve dokuma teknikleri vardır. Halıların motiflerinde hikâyelerin
oluşumu ve bu motiflerdeki anlam, Anadolu’da dokunan ilk halıya kadar dayanır. Halıyı
dokuyan kişi, halıya duygularını ve düşüncelerini yansıtır. Bu duygu ve düşünceleri halıya
aktarmak için kodlar ve semboller üretir. Motiflerin doğuşu ve anlamları böyle oluşmuştur.

HALI VE Kİ Lİ MLERDE KULLANILAN BALICA MOT FLER

ELİ BELİ NDE MOTİ Fİ

Dişiliğin simgesidir. Sadece analık ve doğurganlığı değil, ayni zamanda uğur, bereket, kısmet, mutluluk ve neşeyi de sembolize eder.

KOÇBOYNUZU

Bereket, kahramanlık, güç, erkeklik sembolü olan koçboynuzu motifi, Anadolu kültüründe ana tanrıça’dan sonra, ya da onunla birlikte kullanılan bir motiftir. Boynuz sembolü insanlık tarihinde her zaman güç kuvvet timsali olan erkekle özdeşleştirilmiştir.

BEREKET

1.Grup: Dut, karpuz, kavun, nar, incir,üzüm,bitki ve yılan,ejder,koç, boğa, geyik, kelebek,
balık gibi, hayvanlardan oluşan formda bereket motifleri sonsuz mutluluğu ifade eder.

2.Grup: Ağaç, çiçek, yaprak motiflerinden oluşur. LOTUS Tanrıçalara uğur ve bereket
sağlayan çiçek. Hayat ağacı. Bereket ve bolluk simgesi. Nar Bereket sembolü.
Persophene’nin insanların iyiliği için çaldığı Enthoman ateşinin kıvılcımlarını sembolize
etmektedir. Ateşin yeryüzüne dönüşü doğuda, bereket demektir.

3.Grup: Cansız kayalar, sular, dağlar ve bazı doğa varlıklarından oluşur.
Dokumalar; evrenin yapısını ve hareketini simgeler. Ege Dionisos törenleri bunu sembolize
eder. Dionisos: doğar, ölür ve yeniden doğar. Ölüm dirim döngülü bereket sembolüdür.

SAÇBAĞI

Evlilik isteği göstergesidir. Doğum ve çoğalmayı sembolize eder. Evlenmek isteyen genç
kızlar zülüf keserler, tek örgü yaparlar.
Yeni evli genç kadınlar saçlarını çift örerler. Uçlarına renkli ipliklerle süslerler.

KÜPE

Anadolu'da küpeler evlilik hediyesi olarak vazgeçilmezdir. Bu motifi kullanan bir kız, ailesine
evlenmek isteğini dolaylı olarak belli etmeye çalışır.

BUKAĞI

Bukağı; aile birlikteliğinin devamına, âşıkların düşkünlüğüne ve birlikte olma umuduna işaret
eder.

SUYOLU

Su, yeniden doğuşun, bedensel ve ruhsal yenilenmenin, yaşamın sürekliliğinin, bereket,
soyluluk, bilgelik, saflık ve erdemin sembolüdür. En etkin arınma sembolüdür. O hem
yaşamın hem de ölümün kaynağıdır. Anadolu'da su yaşamın kendisidir. Anadolu kadınının
bütün gün iç içe yaşadığı su dokumalara motif olmuştur.

PITRAK

Pıtrak tarlalarda bulunan, dikenleriyle insanlara ve hayvanlara yapışan bir bitkidir. Pıtrağın
üzerindeki dikenlerin kötü gözü uzaklaştırdığına inanan Anadolu insanı onu nazarlık motifi
olarak kullanmıştır.

MUSKA VE NAZARLIK

Geometrik üçgen motifi, en basite indirgenmiş stilize edilmiş göz biçimidir. Anadolu
dokumalarında göz motifleri üçgenin yanında kare, eşkenar dörtgen, dikdörtgen, haç, yıldız
şekillerinin geometrik uygulamalarıdır.

GÖZ

Nazar önlemlerinden birisi olan göz motifi, dokumalarda özelikle koçboynuzu, eli belinde ve bereket
motiflerinin etrafında ya da içinde görülmektedir.

Halı Sanatı

2014-04-05T12:17:00.003+03:00

Türklerin geleneksel sanatı olan halı, sanat tarihimizde haklı olarak seçkin bir yere sahiptir. Türk halı sanatı, Türk tarihinin akışı içinde biçimlenmiştir. Halıya dokuma sanatı içinde karakterini veren düğümlü teknik, ilk kez Orta Asya’da Türklerin bulunduğu bölgelerde ortaya çıkmış, gelişimini Türklerle sürdürmüş ve tüm İslam dünyasına Türkler tarafından tanıtılmıştır. Bu geleneksel sanatımızın varlığından, sağlam tekstil motifleri ve düğüm tekniği ile günümüzde de söz edebiliriz. Türk halısının bu teknik özellikleri, düzenli ve sürekli gelişmesinin en büyük dayanağı olmuştur. Düğümlü halıların çok uzun bir geçmişi vardır. Bu tekniğin bulunuşu, göçebe bir kavmin daha kalın ve ısıtıcı bir zemin bulmak arzusu gibi, pratik bir nedene dayanmaktadır.

Buluntular, düğümlü halının ilk kullanıldığı yerin Orta Asya olduğunu göstermektedir. Önemli olan,daha sonra büyük sanat değeri kazancak olan bu dokuma biçiminin, Türklerin bulunduğu bölgede ortaya çıkmış olmasıdır. Altayların eteğinde, Pazırık kurganlarının birinde bulunmuş olan halı, konunun uzmanlarını çelişik düşüncelere yöneltecek teknik ve dekoratif özelliklere sahiptir. Türk düğümü tekniği (Gördes düğümü) ile yapılmış olması, Türk halı sanatının geleneksel tekniğinin çok eski bir geçmişe dayandığını göstermektedir. Bugün için tek örnek olan bu halıyı, Hun Türklerine ait kabul etmek, hem bulunduğu yer hem de tarihlendirme bakımından -M.Ö. 3. ile 1. yüzyıl arası- uygun görülmektedir.

Bu halının bulunmasından önce bilinenen eski düğümlü örnekler ise, Doğu Türkistan’da ele geçmiş olan küçük parçalardır. Bu örnekler, M.S. 3. ile 6. yüzyıl arasına tarihlenirler. Tek argaç üzerine açık düğümleme tekniği ile yapılmış olan bu halı parçaları, yalın geometrik motifleri ve parlak renkleri ile dikkati çekerler.

Bu tarihlerden sonra, buluntu açısından yine uzun bir boıluk dönemi vardır. Ancak, 8. 9. ve 10. yüzyıllarda İslam kaynaklarında söz edilen halıların gerçek düğüm tekniğinde olduğu ispat edilemez. Mısır’da Eski Kahire’de (Fustat) bulunan bazı parçalar, Orta Asya’da bulunan halı örnekleri gibi, tek argaç üzerine düğümleme tekniği ile yapılmıştır. Yalnız, Abbasi dönemine ait kabul edilen bu parçaların Mısır’da mı yapıldığı, yoksa başka yerlerden mi ithal edildiği açıklığa kavuşmamıştır. Ancak, baklava biçimi desenleri ile Orta Asya örneklerine benzemektedirler. Bu, önemli bir durumdur. Çünkü 9. yüzyıl Abbasi sanatında, özellikle de Samarra kentinde, Türklerle gelen etkiler söz konusudur. Düğüm tekniğinin de İslam sanatına, bu yolla girmiş olduğu söylenebilir. 11. yüzyıldan itibaren Horasan’dan inerek ıran’a egemen olan Selçuklular, düğümlü halı tekniğini tüm Yakındoğu’ya tanıtmışlardır. Ne yazık ki, Selçukluların ıran’daki egemenlikleri döneminden günümüze hiçbir örnek gelmemiştir.

Elimizdeki gerçek Türk düğümlü halıların, ilk kez Anadolu Selçukluların başkenti Konya’da bulunmuş olması, çok önemli bir temellendirme olanağı sağlamaktadır. Anadolu’da Türk halı sanatı, 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar düzenli ve sürekli bir gelişme göstermiş, her gelişmede ise yeni yeni halı tipleri ortaya çıkmıştır. Bu gelişme zincirinin ilk büyük halkası ise Anadolu Selçuklu dönemi halıları olmuştur. Bu halıların Konya Alaeddin Camii’nde bulunmuş olan sekiz tanesi, bugün İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi’ndedir. Bundan başka Beyşehir Eşrefoğlu Camii’nde bulunan üç halının ikisi Konya Müzesi’nde, uzun zamandan beri kayıp olarak bilinen bir tanesi de ıngiltere’de keir Kolleksiyonu’ndadır. Ayrıca, Mısır’da (Fustat) bulunan 100’e yakın parça içinde yedi tanesi, Selçuklu halısı olarak belirlenmiştir. Bunlar bugün ısveç müzelerindedir. Türk halı sanatının ilk parlak dönemini tanıtan bu 18 halı, zeminde sonsuz biçimde sıralanan çeşitli geometrik ve stilize bitkisel motifler, olgun renkler ve belirleyici özellikleri olan iri kufî yazılı kenar şeritleriyle büyük bir yaratıcı gücü yansıtırlar. Kaynaklarda hayranlıkla söz edilmeleri ve dışarıya ihraçları da üstünlüklerinin bir başka kanıtıdır.

Türk halı sanatına 14. yüzyılın başından itibaren, stilize hayvan figürlerinin süsleyici motif olarak katıldığı görülür. ılk örneklerini daha 14. yüzyıl başında Avrupalı ressamların yapıtlarında gördüğümüz bu halıların orijinallerinin de bulunması, Türk halı sanatında ikinci bir dönemin başladığını göstermektedir. Bu halılarda, hayvan figürlerinin yanı sıra, Selçuklu halılarındaki bazı geometrik motifler, özellikle kufî yazılı kenar şeritleri kullanılmaya devam edilmiştir. Bu yolla birbirine bağlanarak gelişen halı tiplerinin ilk örneği verilmiştir. Hayvan figürlü halılar, Türk halı sanatının gelişme zincirinin ikinci halkasını oluştururlar. Bu zinciri 15. yüzyıla uzatan en önemli örnekler, Doğu Berlin’deki Ming Halısı, Stockholm’deki Marby Halıları ile İstanbul ve Konya’daki kuş figürlü halılardır.

15. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, Avrupa resimlerinde görülen hayvan figürlü halıların yerini, geometrik ve soyut bitkisel motifli örnekler almaya başlar. Hayvan figürleri kaybolur, örnekler kare ya da dikdörtgen bölümler içine yerleştirilen sekizgen ve baklava biçimlerini dolgular. “ılk dönem Osmanlı halıları” adı altında topladığımız bu örnekler, ilk kez ıtalyan ressamların tablolarında görülmesine rağmen, halı literatürüne yanlış bir biçimde Alman ressam Holbein’ın adıyla geçmişlerdir.

Holbein Halıları dört tipe ayrılmaktadır. Birinci tip, soyut bitkisel motiflerden oluşan baklavaların kaydırılmış eksenler üstüne alternatif olarak yerleştirilişini verir. Kenar şeridi olarak kullanılan örgülü kufî yazı da Selçuklu geleneğini sürdürmektedir. Aynı şemada olan ikinci tip ise geometrik motiflerin yerini tümüyle soyut bitkisel motiflerin almasıyla seçkinleşir. Holbein aslında bu halı tipini hiç resimlememiştir. Buna karışlık, Venedikli ressam Lorenzo Lotto tarafından resimlendiği için, son zamanlarda halı literatüründe Lotto Halıları olarak adlandırılırlar. Bu iki tip halının, daha sonraki Uşak halıları ile olan teknik ve motif benzerliklerinden dolayı, Uşak bölgesinde yapılmış oldukları kabul edilir. Üçüncü tipteki halılarda ise, eşit büyüklükte kare ve dikdörtgenlerin üst üste sıralandığı bir bölümlemeyle karışlaşırız. Bu nedenle üçüncü tipteki örnekler hayvan figürlü halıların kompozisyon düzenine bağlanırlar. Ortada yer alan sekizgenin içinde de yıldız ya da girift geometrik biçimler bulunmaktadır. Dördüncü tip halılar ise bir önceki tipin değişik bir çeşididir. Büyük bir sekizgenin çevresinde daha küçük sekizgenlerin gruplaşmasını vermektedir. Geometrik biçimler ve özellikle kufî yazıdan geliştirilmiş kenar şeritleri, Selçuklu geleneğini yaşatmaktadır. Üçüncü ve dördüncü tip halılar, Bergama bölgesinin ürünleridir. Daha sonra ortaya çıkacak olan Bergama halılarına geçişi sağlayan bu örneklerle gelişme zincirinin üçüncü halkası da tamamlanmıştır.

Türk halı sanatının klasik dönemi olarak kabul edilen 16. ve 17. yüzyılda yeni bir biçimler dünyasının kapıları açılmıştır. Selçuklu halılarının sağlam geometrik motifleriyle oluşan ilk parlak dönemin yerini, 16. yüzyılda madalyon motifi ve çeşitli zengin bitkisel kompozisyonların yer aldığı ikinci bir parlak dönem almıştır. Bu motifler, Türk halı sanatına yepyeni bir zenginlik kazandırmıştır. Dönemin halıları iki grupta toplanmaktadır. Birincisi, Uşak Halıları adını alan çok geniş bir gruptur. Bu halılarda madalyon motifi esas olmuş, madalyon biçimlerine göre “Madalyonlu” ve “Yıldızlı” Uşak halıları olmak üzere iki tip ortaya çıkmıştır. Bu halılarda madalyonlar zemin üstünde, tüm Türk halılarına temel olan sonsuzluk ilkesine göre yer alırlar. Bu gruba giren halılar varlıklarını, çeşitlenerek 18. yüzyıl sonuna kadar sürdürmüşlerdir. Özellikle 16. yüzyıl ıtalyan, 17. yüzyıl Flaman ve Hollanda ressamlarının tablolarında görülürler.

Bu halılarda büyük bir motif zenginliği karışmıza çıkar. Özellikle sembolik bir kudret motifi olan kaplan ve panter postunun yanında, üç benek ve bulut motifleri de bu zenginliği yaratan formlardır. Ayrıca, iki yaprak arasında kalan renkli zeminin kuşa benzemesi nedeniyle “Kuşlu halı” olarak adlandırılan örnekler ve bazı çiçekli halıların tümü, Uşak halıları olarak genel bir ad altında toplanırlar. Bu örnekler de Türk halı sanatının gelişme zincirinde dördüncü halkayı oluşturur.

16. yüzyılda klasik Osmanlı halıları adı altında toplanan ikinci grubu ise, Saray Halıları oluşturur. Bu, Türk halı sanatında yeni bir tekniğin ve tümüyle natüralist çiçek motiflerinin görüldüğü bir gruptur. Öteki Türk halılarından farklı olarak, Osmanlı saray halılarında ıran düğümü (Sine düğümü) kullanılmıştır. Bunun nedeni de zengin bitkisel motiflerin, hançer biçimli kıvrık yaprakların, lale, sümbül, karanfil, bahar dalı gibi çiçeklerin bu teknikle daha kolay olarak işlenebilmesidir. Bu halıların yapıldığı ilk yer olarak, 1517’den sonra Osmanlı İmparatorluğu sınırlarına katılmış olan Kahire kabul edilir. Bu halılar İstanbul sarayından gönderilen desenlere göre, Mısır’da bulunan, ipeğe benzer ince bir yünle yapılmıştır. Ama 1585 tarihli bir fermanda belirtildiği gibi, Sultan IŞI. Murad 11 halı ustasını yeterli yün malzeme ile birlikte Mısır’dan İstanbul’a getirtmiştir. Bu ustalar, İstanbul’da saraya bağlı bir atölyede, ya da o dönemde ipek kumaşları ile ünlü Bursa’da çalışmış olmalıdırlar. Çünkü bu tarihten sonra halıların malzemesinde bir değişiklik olmuş, argaç ve arışlarda ipek kullanılmaya başlanmıştır.

Osmanlı saray halılarında sonsuza değin uzanan zemin deseni esastır. Madalyon motifi ise bu zemin üzerinde ikinci derecede önemlidir. Bu dönemde halılar, Osmanlı saray üslubunu oluşturan saray nakkaşlarının çizdikleri desenlere göre yapılmıştır. Bu örnekler, dönemin kumaş, kilim, çini, tezhip ürünlerinde görülen üslup birliğinin halı sanatındaki temsilcileridir. Bu halılar, 18. yüzyıla kadar tutarlı bir üslupla yapılmışlar, ama daha sonra inceliklerini yitirmelerine rağmen natüralist görünüşlerini koruyacak biçimde varlıklarını sürdürmüşlerdir. Temelde geleneğe bağlı olan bu halılar da Türk halı sanatının gelişme zincirine beşinci halka olarak katılmıştır. Türk halı sanatı, 18. yüzyılda başlayan gerilemeye, köklü bir geleneğe bağlanan sağlam teknik ve zengin motiflerle bir süre karış koymuş, gelişimini halk sanatının yalın ama sevimli üslubu içinde 19. yüzyılda da sürdürmüştür.

1844’te Sultan Abdülmecid tarafından kurulan Hereke’deki kumaş tezgahlarına, 1891’de Sultan II.Abdülhamid zamanında 100 kadar halı tezgahı da eklenerek, Osmanlı saray üslubundaki halıların yeniden yapılabilmesi için bir atılımda bulunulmuştur. Bugün, Sümerbank’a geçmiş olan bu tesislerde hala çok kaliteli halılar yapılmaktadır. Bunun dışında, bugün bütün Anadolu’da, özellikle de Kayseri, Sivas, Konya, Kırşehir ve civarı, başta Isparta olmak üzere Batı Anadolu’daki eski halı merkezlerinde (Uşak, Bergama, Kula, Gördes, Milas, Çanakkale) ve Doğu Anadolu’da bu geleneksel sanatımızın yaşatılması yolunda çalışmalar yapılmaktadır.

Biraz da Türk halı sanatı içinde önemli bir yeri olan seccadelerden söz edelim. Bu önem, büyük ölçüde, seccadelerin namazlık olarak kullanılmalarından gelmektedir. Seccadelerin en erken örnekleri 15. yüzyılı kadar inmektedir. Saf seccade adı ile tanınan ve camilerdeki mihrap nişi motifinin yan yana sıralanması ile oluşan örnekler, 16. yüzyılda da yapılmıştır. Saf seccadelerin önemi, camilerde sıra (saf) halinde namaz kılmaya çok uygun olmalarından gelmektedir. Bu tipin en görkemli örnekleri, 16. yüzyıl Uşak Seccadeleri’dir. Bu seccadelerde mihrap nişi daha kıvrımlı hatlar kazanmış, nişin tepesine bir kandil motifi konulmuş, ayakların basacağı yerler belirtilmiştir. Gerek mihrap nişi köşelerinde gereksekenar şeritlerinde saray seccadelerinden gelen lale, sümbül, karafil gibi bitkisel motifler ve çiçek açmış bahar dalları yer almaktadır. Bu üsluptaki seccadeler 17. yüzyıl ortalarına kadar yapılmıştır. Uşak seccadelerinin bir türü de Transilvanya tipi olarak adlandırılan örneklerdir. Çoğu Transilvanya bölgesinde bulunduğu için bu adla anılırlar. Bu seccadelerin en dikkati çekici özelliği ise kenar şeritlerinde kartuş dediğimiz motifin bulunmasıdır.

Türk seccadeleri içinde en karakteristik örnekler, 17. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında en zengin grubu, Türk düğümüne adını veren Gördes Seccadeleri oluşturur. Kırmızı ve mavi renklerin egemen olduğu mihrap nişinde, kandil motifi yerine kimi zaman ibrik ya da çiçek demeti de kullanılmıştır. Kıvrımlı mihrap nişi, iki yanda sütunçelerle taşınmaktadır. Mihrap nişi dolgularında ve köşegenlerde yer alan çiçek açmış bahar dalları ile stilize çiçekler, Osmanlı saray halılarının etkisini yaşatmaktadır.

17. yüzyıldan itibaren karışmıza çıkan Kula Seccadeleri, Gördes seccadelerine benzemekle birlikte mihrap nişleri daha yalın, renk tonları ise daha açıktır. Kula seccadelerinin en önemli özelliği, kenarlarında yer alan birkaç sıralı şeritlerdir. Kula seccadelerinde mihrap nişi yalın olan örneklerin yanı sıra, niş zemininde belirli bir düzene göre işlenmiş stilize çiçeklerin yer aldığı örnekler de vardır. Kimi örneklerde ise mihrap nişinin ortasında yer alan ve ters duran bir vazo motifinden çıkan stilize çiçeklerle ince uzun mihrap nişi tümüşle doldurulmuştur.

Mihrap kemerinin kademeli olduğu Ladik Seccadeleri’nde, mihrap nişinin içi sütunçelerle iki ya da üç bölüme ayrılmıştır. Bir başka özellikleri de mihrap nişinin bazen altında, bazen de üstündeki sivri dilimli bölemlerden çıkan stilize lale formlarıdır. Ladik seccadelerinde, İslamın temizliği ile ilgili ibrik, tarak gibi motifler de bulunur. Parlak kırmızı ve mavi renkler, en önemli özellikleridir. Çoğu örneklerde ise, Osmanlı saray halılarında görülen lale, sümbül, karanfil motiflerinden oluşan ve “Ladik bordürü” adını alan karakteristik bir bordür deseni bulunmaktadır.

Milas Seccadeleri ise, daha çok sarı, kahverengi, turuncu ve mavi renklere sahiptir. Milas seccadeleri arasında mihrap içi, stilize bir hayat ağacı motifi ile dolgulanmış örnekler de vardır. Bir başka tür, parlak renkleri ve geometrik motifleriyle seçkinleşen Bergama Seccadeleri’dir. En önemli özellikleri ise, mihrap nişinde alttan ya da üstten girinti yapan bir formun bulunmasıdır. Konya yöresi seccadeleri ise çeşitli formları ile büyük bir zenginlik gösterir. Genellikle geometrik desenleri vardır. Hayvan postu üzerinde de namaz kılınabildiği için, post motifi Konya yöresi seccadelerine girmiş ve daha çok da “Benekli postlar” kullanılmıştır.

Mağaza Açılışı

2014-03-26T16:48:00.001+02:00

15 Ocak 2014 Levent mağazamızın açalışını yaptık.

HALIROOM paylaşan: haliroom