MCP. Halit YURTTAŞ

Codeigniter'de CRUD işlemlerini kısaltan base model

2014-09-03T02:13:00.000+03:00

Bu yazımda codeigniter ile geliştirme yaparken dikkatimi çeken üç beş satırda olsa sürekli tekrarladığım create, read, update, delete işlemleriydi. Hatta o kadar çok kopyaladığımı fark ettim ki bunun saçma olduğu aklıma geldi. Size kendim için geliştirdiğim tek satır kodla bu işlemleri yapan base model sınıfımı sunacağım.

Öncelikle base sınıfımızı core içine oluşturuyoruz.

class MY_Model extends CI_Model {

 public function __construct() {
  parent::__construct();
 }
 
 public function CRUD_get($table, $filters, $asarray) {
  $this->db->from($table);
  if ($filters != null) {
   $this->db->where($filters);
  }
  $result = $this->db->get();
  if ($asarray) {
   return $result->result_array();
  } else {
   return $result->result();
  }
 }
 
 public function CRUD_insert($table, $data) {
  $this->db->set($data);
  $this->db->insert($table);
 }
 
 public function CRUD_update($table, $data, $filters) {
  $this->db->set($data);
  $this->db->where($filters);
  $this->db->update($table);
 }
 
 public function CRUD_delete($table, $filters) {
  $this->db->where($filters);
  $this->db->delete($table);
 }
 
}

Bu aşamadan sonra modelde oluşturacağımız kod şuna benzeyecektir.

public function get_news_categories($filters, $asarray = false) {
  return $this->CRUD_get('mod_news_categories', $filters, $asarray);
 }

Diğer fonksiyonları da benzer şekilde çözeceğinizi tahmin ediyorum. Tekrar görüşünceye dek esenlikle kalın...

Makale: Uygulama çözümleri ve çözüm kalıpları

2014-08-27T16:19:00.002+03:00

Bu yazımda size var olan bir uygulamaya bir çözüm sürecinin uygulanmasındaki tekniklerden bahsedeceğim. Bu yöntemler kimi zaman yazılımcıyı ilgilendiren kimi zaman ise kullanıcıyı ilgilendiren hususlardır. Ancak bir yazılıma çözüm üretme sürecinde iseniz bu hususları bilmeniz gerektiğini düşünmekteyim.

Uygulama ön çözümü (pre solutions): Bu kavramda bir bilginin bir veri kümesine eklenmesi gibi bir ihtiyaçta oluşabilir. Bu çözümlerde genellikle uygulamaya hiç müdehale edilmez, yapılacak işlem ilgili veriyi kullanılmayan bir alanda tutmak veya dinamik olarak tanımlanmak için referans alanlar gibi uygulama imkanlarınca değerlendirmekle oluşur. Çözüm hiç bir şekilde yazılıma yansıtılmaz, gerekli alan en fazla raporlamada filtre, toplama, gruplama gibi işlevlere katılır. Yazılım dünyasında çözüm olarak kabul edilmemesine rağmen bir çok çözüm bu şekilde sonuçlandırılmıştır.

Uygulama içi çözüm (solutions): Bu kavramda bilgi ilişkisellik gerektiren daha karmaşık bir yapıdadır. Uygulama bu aşamada yeni bir geliştirmeye ihtiyaç duyabilmektedir. Yeni bir veri kümesi oluşturulur, CRUD yapısı kurularak uyulama içi veriler işlenir. Uygulamayı enine geliştirdiği için uygulama içi çözüm olarak uygulamanın bizzat kendisini etkilemektedir. Bu çözüm genellikle süre ve ekonomi açısından pahalı çözümlerdir. Bazı yazılımlar gelişmiş araçlarla bu tarz çözümleri ön çözüm sürecine taşıyabilmiştirler. Bu sayede uygulama içi gelişmesi gereken bir husus ön çözüm denilen yöntemdeki gibi dinamik oluşturulabilir. Bu süreyi ve ekonomiyi düşürmektedir.

Uygulama yan çözüm (friendly solutions): Bu kavramda uygulama içi çözümün pahalı, uzun sürebilmesi veya teknolojik olarak uygulama içi mümkün olmayan durumlarda kullanılan yan uygulama mantığındadır. Bu tarz uygulamalar ana uygulamaya bağımlı yaşayan mantarlar gibidir. Ancak hızlı, düşük maliyetli üretilirken aynı zamanda alternatif teknolojileri rahatlıkla (örneğin win32 uygulamasına paralel mobil uygulama gibi) uygulamak mümkün olabilmektedir. En çok uygulamanın teknolojisine uygun olmayan durumlarda kullanılmaktadır. Bunun dışında ise bir çözümün test edilmesi ve gerçekçiliğini saptanması için uygulama içi bir çözüme giderek kaybedilecek zaman, ekonomi ve enerjiyi düşük maliyetlerle bu yöntemle test etmek mümkündür. Ayrıca Ar-Ge yapılması durumunda bir çözümün gerçekçiliğinin tespiti ve birden fazla süreci kapsayan projelerde prototip olarak da kullanılır. Çözüm bu amaçla kullanılmış ise çözüm yaşam döngüsü uygulama içi çözüm üretilene kadar sürdürülür.

Uygulama arkası çözüm (back-end solutions): Bu kavramda çözüm uygulamanın daha çok teknolojik kısmını ilgilendirmektedir. Uygulama için düşünülen çözüm yan çözüm sürecini tamamladıktan sonra ispatlanmış bir teknolojiyi ana uygulamaya taşımak veya ana uygulamayı yenilemek ile süreç devam eder. Genelde çok pahalı bir çözüm olan bu tarz çözümlerde hedeflenen noktalar, teknoloji, hız, esneklik, yeniden geliştirilebilirlik gibi hususlardır. Bu gelişim için yan çözüm geliştirilip test edilmiş olması nerede ise mecburidir.

Bu yazımda çözüm süreçlerinde ki bu kalıplardan biraz bahsetmiş olsam da önemli bir noktada bazen uygulama ön çözümü uygulama arkası çözüme kadar gereksizce sürüklenebilir. Bunun sebebi çözümün çözümüdür. Yani biri bir çözüme ihtiyaç duyduğunda çözümün çözümü için çalışmaya başlanılması uygulama önünde ki basit bir ihtiyacı arka plandaki teknolojik bir dinamizim gibi kuramla geliştirmeye kadar sürükler. Bu durumlara dikkat edilmeli, öncelikle çözüm tamamlanmalı sonra çözüm süreçleri değerlendirilip Ar-Ge yapılmalı ardından çözümün çözümü düşünülmelidir.

Bir sonraki yazımda görüşünceye dek esenlikle kalın...

Makale: SQL Tuning - Performans kaybetmeyin

2014-08-12T10:40:00.001+03:00

Değerli arkadaşlar, hepimiz sql tuning konusunda hassas davranmaya çalışırız. Özellikle yüksek veri işleyen uygulamalarda bu çok önem arz eder. Ancak performans kazanacağım derken kaybettiğimizde oluyor.
Bugün size bununla ilgili önemli bir bilgi aktaracağımı düşünüyorum. Özellikle indexlemenin önemini bilirsiniz. Ancak şu hususlarda indexlemeden sakının.

Kullandığınız alan indexlemeye uygun tipte değilse, Varchar, Binary gibi.
Alan üzerinde sıklıkla arama yapmıyorsanız.
Çok fazla alanı birden indexlemek gibi bir düşünceniz var ise.

İndexlemeden önce bir kez daha düşünün. Bu durumlar her ne kadar sorguları hızlandırıyor olsada bir o kadarda yazma ve güncelleme hızını düşürecektir.

Esenlikle kalın....

Hızlı Çözüm: Javada GUID üretmek

2014-08-07T17:55:00.001+03:00

Özellikle .Net yazılımları ile Java yazılımlarını haberleştirmek konusunda çalışmalar yapıyorsanız GUID tipinin her iki tarafta da kullanılmasını istemiş olduğunuz anlar olabilir. Hızlı çözüm olarak ideone.com üzerinde hazırladığım örnek ile Java ile GUID (UUID) oluşturmayı örneklendirdim.

https://ideone.com/ALKiDG adresinden örnek koda bakabilir ve çalıştırabilirsiniz.

Esenlikle kalın...

Yeni Başlayanlar: Lua Nedir?

2014-07-12T11:40:00.001+03:00

Aslına bakarsanız uzunca bir konu olmasına rağmen Lua hakkında temel bir bilgi vermek isterim. Lua nereden çıktı ve ne işe yaramaktadır hemen konuya girelim.

Lua C dilinden üretilme bir Scripting dilidir. Scripting dili ne demek tabi onu da kısaca açmak gerekirse sistematik yazılımların üretilmesi yerine daha çok çalışma zamanında programı derlemeden yeniden kodlamak amacıyla kullanılır.

Lua bir çok projede scripting dili olarak kullanılmış güzel bir dildir. VBScript gibi Windows ortamına bağımlı kalmadan bir çok platformda derlenebilmektedir. Eğer bir VBScript veya VBA kodu geliştirmişseniz, geliştirdiğiniz script sadece Windows ortamında çalışacağını bilmenizde fayda var.

Lua C dilinden gelen yapısıyla VBScript ve JavaScript'e nazaran Memory Management konusunda oldukça başarılı bir kaynak yönetimine sahiptir. Her ne kadar C++ yapısında olmamasından dolayı nesnel olmasada JavaScript gibi script yapısında nesne ve tablo üretebilmektedir. Ancak bu yapılar Lua'da özellikle üzerine bastırarak söylemem gerekir ki Memory Management yapısı oldukça güçlüdür. Özellikle kullanıldığı Cheat Engine uygulaması ile de Memory Management özelliklerinin gücünü de göstermiştir. En önemli uygulamalarından biri olduğuna inandığım Corona, Lua sayesinde geliştirilen scriptler ile mobil alanda hem Android hem de IOS ortamına derleme yapabilmektedir.

Lua ile ilgili çeşitli yazılarımla gelecekte oldukça karşılaşacağımız bu dili size tanıtmaya çalışacağım. Tekrar görüşünceye dek esenlikle kalın...

Makale: Organik Yazılım - Kalıtım Nedir - Bölüm 2

2014-07-10T23:56:00.000+03:00

Değerli dostlar bu yazımda kaldığımız yer olan kalıtımın temel nesnelerden son türlere dönüştürülmesi konusunu ele alacağım.

Önceki makalede kalıtımla ilgili temel bilgileri vermiştim ancak kalıtımla oluşturduğumuz temel tipteki nesneleri nasıl tekrar geri elde edeceğiz bu konuya değinmek istedim.

Neden temel tipe dönüştürüp tekrar son tipe dönüştürme ihtiyacı duyarız ona değinelim. İlk olarak eğer ki nesneleri aktarmanız gereken ortak bir fonksiyon yada liste var ise temel tipe dönüştürmek en mantıklı seçenektir. Önceki örnekte alt tipte oluşturulmuş memur ve işçi sınıflarını temel tipteki personele dönüştürerek ekranda grid tarzı bir şekilde listelemeyi sağlayabildik. Bu sayede son tipte farklı olan iki nesnenin ana tipteki ortak özellikleriyle ekranda bir listesini oluşturduk. Farklı bir örnekte ise önceki örneğimizden yola çıkarak kazançları ekrana çıktı veren bir uygulama geliştireceğiz.

using System;
using System.Collections;
using System.Collections.Generic;

public class Test
{
public static void Main()
{
// your code goes here
List listOfPersonel = new List();
Memur personel1 = new Memur();
personel1.adi = "halit";
personel1.maas = 100;
Isci personel2 = new Isci();
personel2.adi = "ahmet";
personel2.maas = 100;
listOfPersonel.Add((Personel)personel1);
listOfPersonel.Add((Personel)personel2);
foreach(Personel personel in listOfPersonel)
{
Memur memur = (Memur)personel;
Console.WriteLine(memur.prim.ToString());
}
}
}

public class Personel
{
public string adi { get; set; }
public string soyadi { get; set; }
public string kimlikno { get; set; }
public decimal maas { get; set; }
}

public class Memur: Personel
{
public decimal prim {
get { return maas * 5 / 100; }
set {} }
}

public class Isci: Personel
{
public decimal mesai {
get { return maas * 10 / 100; }
set {} }
}

Yukarıda ki hazırlamış olduğumuz kodu çalıştırdığımızda listedeki ilk nesne memur tipinde olduğu için ilk nesne dönüştürülebilirken ikinci nesne için geçersiz dönüşüm hatası vermektedir. Peki biz bu durumda nasıl bu iki tipte alacakları ücreti bulabiliriz. Tabi ki tip denetimi yaparak.

using System;
using System.Collections;
using System.Collections.Generic;

public class Test
{
public static void Main()
{
// your code goes here
List listOfPersonel = new List();
Memur personel1 = new Memur();
personel1.adi = "halit";
personel1.maas = 100;
Isci personel2 = new Isci();
personel2.adi = "ahmet";
personel2.maas = 100;
listOfPersonel.Add((Personel)personel1);
listOfPersonel.Add((Personel)personel2);
foreach(Personel personel in listOfPersonel)
{
Console.Write(personel.adi + "\t");
if (personel is Memur)
{
Memur memur = (Memur)personel;
Console.Write(memur.prim.ToString());
}
else if (personel is Isci)
{
Isci isci = (Isci)personel;
Console.Write(isci.mesai.ToString());
}
Console.Write("\n\r");
}
}
}

public class Personel
{
public string adi { get; set; }
public string soyadi { get; set; }
public string kimlikno { get; set; }
public decimal maas { get; set; }
}

public class Memur: Personel
{
public decimal prim {
get { return maas * 5 / 100; }
set {} }
}

public class Isci: Personel
{
public decimal mesai {
get { return maas * 10 / 100; }
set {} }
}

Yukarıda yaptığımız denetleme sayesinde ana tipteki sınıfın alt tipe dönüşebileceğini bir nebze sorgulamış olduk. Bu şekilde ana nesnenin alt tipe dönüşmesi gerçekleşmiş oldu.

Uygulamayı denemek için http://ideone.com/BWSICv adresinden online derleyerek çalıştırabilirsiniz. Bir daha ki yazımda baskın gen yapısını anlatarak bindirilmiş yöntemlere değineceğim.

Tekrar görüşünceye dek esenlikle kalın...

Makale: Organik Yazılım - Kalıtım Nedir?

2014-07-10T15:05:00.001+03:00

Değerli dostalar, bu yazımda yazılım süreçlerinde kalıtımın ne demek olduğunu ve kalıtımın faydalarını size anlatacağım. Özellikle yazılımı organizma olarak ele alacağım bu makale serisinde size yazılımın önemli hususlarını anlatmayı planlıyorum.

Kalıtım aynen bir organizmanın genlerinin başka bir organizmaya aktarıldığı gibi bir kod bloğunun başka bir kod bloğuna entegre olması diyebiliriz. Kalıtım için ilk önce sınıf geliştirilmesi gerekmektedir. Sınıflar olmadan kalıtım söz konusu değildir.

Hemen kalıtımı basit bir örnekle izah edelim. Bir işletmede iki tip personel olsun, bunlar memur ve işçi. Memurların maaş ve prim adında iki ödeneği, işçinin ise maaş ve masraf adında iki ödeneği olsun. İlk olarak bu iki personel tipinin de temel verileri olan adı, soyadı, kimlik nosu gibi verileri olduğunu var sayalım. Aşağıda hemen iki sınıfı da tanımlayalım.

public class Memur
{
 public string adi { get; set; }
 public string soyadi { get; set; }
 public string kimlikno { get; set; }
 public decimal maas { get; set; }
 public decimal prim { get; set, }
}

public class Isci
{
public string adi { get; set; }
public string soyadi { get; set; }
public string kimlikno { get; set; }
public decimal maas { get; set; }
public decimal masraf { get; set; }
}

Gördüğünüz gibi bu iki sınıfta bulunan temel özellikler aynı. Biz bu durumda aynı şeyleri iki farklı sınıf için oluşturmuş olduk. Hemen olayı biraz daha efektif bir hale getirelim. Memur primi maaşının %5 i kadar işçi ise masrafını maaşının %10 undan alsın. Hemen sınıfımızı uyarlıyoruz.

public class Memur
{
public string adi { get; set; }
public string soyadi { get; set; }
public string kimlikno { get; set; }
public decimal maas { get; set; }
public decimal prim {
get { return maas * 5 / 100; };
set; }
}

public class Isci
{
public string adi { get; set; }
public string soyadi { get; set; }
public string kimlikno { get; set; }
public decimal maas { get; set; }
public decimal mesai {
get { return maas * 10 / 100; };
set; }
}

Buradanda görebileceğiniz gibi tüm ortak özellikler dışında hesaplanabilir iki özellik var ki bunları az önce belirttiğimiz oranlar ile yaptırıyoruz. Peki Memur nesnesi İşçi nesnesine dönüşebilir mi? Hayır. Buna ihtiyacımız varmı? Bilmiyorum belkide var :) Ancak gerçek hayatta bu tür dönüşümlere ihtiyaç duyduğumuz olabilir. Öncelikle kalıtımla bu iki nesnenin birbirine dönüşmesi veya ata nesneye dönüşmesini sağlayalım.

public class Personel
{
public string adi { get; set; }
public string soyadi { get; set; }
public string kimlikno { get; set; }
public decimal maas { get; set; }
}

public class Memur: Personel
{
public decimal prim {
get { return maas * 5 / 100; };
set; }
}

public class Isci: Personel
{
public decimal mesai {
get { return maas * 10 / 100; };
set; }
}

Yukarıda kalıtım uygulamış olduk. Gördüğünüz gibi Memur ve İşçi sınıfları Personel sınıfından türetilerek personelde bulunan tüm kodları içine almış oldu. Bunun üzerine her iki sınıfta da kendilerine özgü kodları ayrıca yazmış olduk. Bu sayede karmaşık kodlarla oluşmuş sınıfları dahi kalıtımla alt sınıflara aktarabilir üzerinde özelleştirme yapabiliriz.

Gelelim olayın polimorfizm kısmına. İş biraz genetik bilimine benzese de aslında yaptığımız şey hemen hemen aynı. Biz iki nesne oluşturacağız ve bunları tek bir tip üzerine dönüştüreceğiz. Hemen kodla olayı daha anlamlı kılalım. Şimdi amacımız işçi ve memur nesnelerini bir listede birleştirip ekrana dökmek, gride listelemek vs. Hemen basit bir örnek yapalım.

using System;
using System.Collections;
using System.Collections.Generic;

public class Test
{
public static void Main()
{
// your code goes here
List listOfPersonel = new List();
Memur personel1 = new Memur();
personel1.adi = "halit";
personel1.maas = 100;
Isci personel2 = new Isci();
personel2.adi = "ahmet";
personel2.maas = 100;
listOfPersonel.Add((Personel)personel1);
listOfPersonel.Add((Personel)personel2);
foreach(Personel personel in listOfPersonel)
{
Console.WriteLine(personel.adi);
}
}
}

public class Personel
{
public string adi { get; set; }
public string soyadi { get; set; }
public string kimlikno { get; set; }
public decimal maas { get; set; }
}

public class Memur: Personel
{
public decimal prim {
get { return maas * 5 / 100; }
set {} }
}

public class Isci: Personel
{
public decimal mesai {
get { return maas * 10 / 100; }
set {} }
}

Yukarıda bizim sınıfları bir konsol uygulaması içerisinde kullandık. Bir memur ve bir işçi nesnesi oluşturup adlarını yazdık. Sonra bunları ana tipe dönüştürdük ve bir listenin içerisine tip dönüşümü yaparak attık. Dikkat ederseniz listeye Add metodu uygulanırken Personel tipine dönüştürme yapılıyor. Döngü içerisinde her iki farklı sınıfı da temel bir sınıfa döndürüp ekrana döküyoruz. Sonuç mükemmel farklı sınıflar da olsa temel sınıftaki özelliklerinden dolayı ana sınıfa dönüştüklerinde temel özelliklerine aynı sınıfmış gibi erişebiliyoruz.

Yukarıda ki kodu çalıştırıp test etmek isteyen arkadaşlar için http://ideone.com/rFAQ58 adresinden online test edebilirler. Böylelikle bu makalede kalıtım ve temel tiplere dönüşümü göstermiş olduk. Başka bir makalede temel tipten türetilmiş tiplere tekrar döndürme işlemine değineceğim.

Tekrar görüşünceye dek esenlikle kalın...

Hızlı çözüm: Basit SOAP servisi

2014-06-27T11:14:00.002+03:00

Eğer SOAP istemcisi üzerinde testler yapmak istiyorsanız w3schools'un güzel bir SOAP servisi bulunuyor. Verdiğiniz dereceyi fahrenayte çeviren bu servis hem veri göndermeyi hemde okumayı test etmenize yarayacaktır. Aşağıda adresi bulunmakta.

http://www.w3schools.com/webservices/tempconvert.asmx

Fantom Projesi: Expression tanımları ve uygulamaya geçiş

2014-06-23T05:46:00.002+03:00

Fantom projesinin expression tabanlı kullanımını ve geliştirme dökümanını size sunuyorum.

Artık son aşama, "expressionBuilder" tipindeki sınıfımızdan bahsedeyim. Öncelikle fantom.codeplex.com adresinde bulunan projemizin "Source Code" sekmesine geçin. Burada "FantomExpression" klasörü altında ki "Expression.vb" dosyasını açın.

Bu sınıf "ExpressionBuilder" den türetilmiştir ve içerisinde iki yeniden bindirilmiş (override) fonksiyon bulunmaktadır ki bu iki fonksiyonun içeriği kalıptır. Ancak isteğinize göre düzenleyebilirsiniz, daha detaylı bilgi için "ExpressionBuilder" sınıfını MSDE içerisinde artınız. Bizi ilgilendiren nokta shared (c# -> static) fonksiyonumuz. Burada aslında yaptığımız bir önceki dökümanda ki veritabanı aracımıza expressiondan gelen parametreleri geçirmek ve dönen değeri geri göndermektir.

Öncelikle bu expressionun tanıtımı için test uygulamamız üzerinden "web.config" dosyasını açın. compilation tagları arasında aşağıdaki tagları göreceksiniz.

<expressionBuilders> <add expressionPrefix="Fantom" type="Fantom.Expression"/> </expressionBuilders>

Yukarıda ki tanımlama sayesinde artık Fantom adında bir expressionmuz var. Şimdi test projemizde ki "default.aspx" dosyasına girip aşağıdaki satırı kontrol edelim.

<asp:Label runat="server" ID="mylbl" Text='<%$ Fantom:MAIN:HELLO %>'></asp:Label>

Gördüğünüz gibi sanki resource dosyasından veri okurmuş gibi fantom üzerinden veri okuyoruz. Burada ilk değer expressionumuzun adı, ikinci değer grup adı ve üçüncü değer ise anahtar değer. Dil tanımı zaten oturumdan gelmekte. Fonksiyonumuza dönecek olursak aslında "Fantom:" tanımından sonrası direk expressiona tek metin olarak düşmekte ve biz split yaparak bunu veritabanından sorgulanması için gönderiyoruz.

Test projesini indirerek konu hakkında testler yapabilirsiniz. Ayrıca test uygulaması içerisinde bulunan Dictionary.sql dosyasında örnek bir tablo oluşturma kodu da var isterseniz kendi tablonuzu oluşturabilir isterseniz çeşitli tablolardan veri alan bir viewi de kullanabilirsiniz.

Proje hakkında geliştirme ve düzenleme çalışması yapacak arkadaşlar bana ulaşarak codeplex.com üzerinden projeye geliştirici olabilirler.

Esenlikle kalın...

Fantom Projesi: Veritabanı okuma ile kelimeleri alma

2014-06-23T05:27:00.001+03:00

Bu yazımda veritabanı okuması, ön bellekleme ve kelimelerin bulunması için sorgu yapısına değineceğim.

Projemizin adresi olan fantom.codeplex.com adresi üzerinden "Source Code" tabına geçin. Buradan "FantomData" klasörü altındaki "DataManager.vb" dosyasını açın.

Standart veritabanı işlevleri gören sınıfımız bunun yanı sıra ön bellekleme (caching) işlevlerini ve dinamik sorgu oluşturmayı da yapmaktadır. New fonksiyonu ile yeni oluşturulan sınıfımıza konfigurasyon yönetimi sınıfımızın bir örneğini oluşturup konfigurasyon dosyamızı geri serileştirme yapıyoruz. m_Config değişkenimize konfigurasyon bilgilerini doldurduktan sonra m_Connection değişkenimizi de konfigurasyonda belirtilen veritabanı bağlantısına göre yapılandırıyoruz.

GetKeyValue adında tek fonksiyonu olan sınıfımızda tüm dil işlemlerini üstlenmektedir. İki parametre alan fonksiyonun ilk parametresi grup adı, ikinci parametresi ise dile ait anahtar değerdir.

İlk olarak fonksiyonumuz HttpContext üzerinden web arabirimine erişip cache sınıfında grubumuzun bir örneği olup olmadığını kontrol etmektedir. Grubumuza ait bir tanım yok ise dinamik olarak konfigurasyondan gelen tablo ve alan adları bilgisine göre sorguyu yapılandırıp oluşturduğu command nesnesi ile tabloya yükleme yapmaktadır. Yükleme işlemi sonucunda bu bilgiyi grup adıyla birlikte yine ön belleğe attık.

Tekrar if bloğuna dönerek eğer ön bellekte grup tanımı var ise direk olarak "DataTable" nesnemize ön bellekten atama yapıyoruz.

İkinci if bloğu ise eğer oturum bilgisi üzerinde dil tanımı yapılmışsa _culture değişkenine atama yapıyor. Burada tabi ki varsayılan dil olarak "en-US" seçili. Son olarak bir linq sorgusu ile dil, anahtar değer eşleşmesiyle kelimeyi seçtiriyoruz. Son if bloğumuzda kelime bulunmamış ise geriye hiç döndürürken bulunduğunda geriye kelimeyi döndürtüyoruz.

Fonksiyon public olarak tanımlanmasında ki gaye Expression tabanlı kullanmak istemediğiniz durumlarda fonksiyonel olarak da kelimeleri alabilmenizi sağlamaktır.

Diğer yazımda expression üzerinden nasıl okunacağına bakacağız.
Esenlikle kalın...

Fantom Projesi: Konfigurasyonu okuma

2014-06-23T05:09:00.000+03:00

Bu yazımda size fantom projesinin konfigurasyonunu okumaya yaran sınıfı anlatacağım.

Projemiz için fantom.codeplex.com adresine girerek "Source Code" sekmesine geçin. Buradan "FantomSettings" klasörü altından "configmanager.vb" dosyasına erişin.

Bu dosyada bulunan sınıfımız konfigurasyonu okumak için "System.Configuration" uzayı altında bulunan "ConfigurationManager" sınıfının "GetSection" statik fonksiyonunu kullanmaktadır. Bir önceki yazımda konfigurasyonun serileştirileceği sınıfı geliştirdiğimiz için o kısma tekrar değinmiyorum.

Konfigurasyon dosyamıza okuma işlemi için şu bilgileri ekleyebilirsiniz. Örnek konfigurasyon dosyası için "FantomTest" klasörü altında ki "web.config" dosyasına erişin.

"configuration" taglarının arasında eğer yok ise "configSections" taglarını oluşturun. Sırada fantom kofigurasyonu için section tanımlaması yapacağız. Bu bölüm aşağıdaki gibi olmalı.

<configuration> <configSections> <section name="FantomConfig" type="Fantom.Configuration.FantomConfig"/> </configSections>...

Yukarıda görüldüğü gibi "FantomConfig" tagı artık "Fantom.Configuration.FantomConfig" sınıfını işaret edecek. Bu bizim derlenmiş çekirdeğin ad uzayı ve sınıfını içerir.

Bu aşamadan sonra konfigurasyon tagımızı açarak gerekli parametreleri girmemiz gerekecek. "configuration" tagı içerisinde başka bir tag altında olmadan aşağıdaki tanımlamayı yapıyoruz.

<FantomConfig ConnectionStringName="System"/>

Yukarıda FantomConfig yapılandırmasında ConnectionStringName özelliğini System ile eşleştirdik. Önceki makalede bu özellik dışında diğer tüm özelliklerin varsayılan değeri vardı. Bu durumda fantom System adında bir "ConnectionString" i web.config dosyamızda arayacaktır. Diğer özellikleri varsayılan değer dışında atamak için özellik değer eşleşmesiyle atamanız yeterli olacaktır.

Konu ile ilgili soru sormak isteyen lütfen yorum alanından belirtsin, diğer insanlara da fikir olur.

Esenlikle kalın...

Fantom Projesi: Konfigurasyon

2014-06-22T05:36:00.000+03:00

Bugün sizlere fantom projesinin konfigurasyonundan bahsedeceğim.

Projemizin sitesine erişmek için fantom.codeplex.com adresini kullanın. "Source Code" sekmesine geçip "fantomsettings" klasörü altında bulunan "configsettings.vb" dosyasını açın.

Projenin temel sınıfı "System.Configuration" uzayından "ConfigurationSection" sınıfını türeterek oluşturuyoruz. Bunun sebebi eğer "web.config" dosyasına size özgü bir parametre oluşturacaksanız konfigurasyon dosyasını okumaya yarayan nesnenin bu konfigurasyon parametresini yazacağınız sınıfa otomatik dönüştürebilmesini sağlamaktır. Aslında yapılan bir nebze kısmi serileştirmedir (serialization). Şimdi sınıfımıza ihtiyacımıza göre çeşitli özelikler (property) ekleyelim. Ancak ekleyeceğimiz özelliklere öznitelikler de vermeliyiz. Bu serileştirme aşamasında ki gerekli bilgiler için. Eğer Visual Basic kullanıcısıysanız < ve > işaretleri yahut CSharp kullanıyorsanız [ ve ] işaretleri arasında belirtmeniz gerekir. "ConfigurationProperty" nesnesi üzerinden geçirilen bu değerlerin ilki konfigurasyon dosyasında bu özelliğe karşı gelen "tag" dır. diğer değerler ise isteğe bağlı olup değer adı eşitliği değer şeklinde geçirilmiştir. Daha detaylı bilgi ve örnek için bu nesneyi MSDN üzerinden veya bir arama motorundan aratarak ulaşabilirsiniz. Şimdi tanımladığımız özellikleri inceleyelim.

CultureSessionKey: Projemizde kültür kodu dediğimiz (varsayılab değeri tr-TR) değer oturum bilgisinde (session) saklanır. Bu ad varsayılan olarak "SiteCulture" olarak tanımlanmış. Eğer "web.config" dosyasında bu özellik yazılmaz ise bu adla oturuma kaydedilir ve okunur. Değişiklik yapmak için her defasında projeyi yeniden derlemek yerine "web.config" dosyasında özelliğin değeri belirtilmelidir.

ConnectingStringName: Dil kayıtlarının okunması için kullanılacak bağlantının adı. Eğer sitenizin varsayılan veri tabanında bu kayıtları okuyacaksanız, siteniz için oluşturduğunuz bağlantı kodunun web.config de ki adını yazın. Bundan sonra öznitelik parametrelerini söylemeyeceğim, lütfen kod kısmından bakın.

TableName: Dil verisinin tutulduğu tablo adı. Dinamik sorgu oluşturduğu için isterseniz kendinize özgü bir isimle tablo adı atayabilirsiniz. Tablo adı için varsayılan değeri belirtilmiştir.

GroupField: Bu bilgi tabloda hangi alanın grup bilgisini içerdiğini belirtir. Grup verisi eğer bir sayfa yada nesne üzerinde birden çok dil verisi okuyacaksanız işinizi kolaylaştırır. Bu veri sayesinde ilk erişeceğiniz dil verisini çekerken tüm grubu çekerek ön belleğe alıp istediğiniz kaydı döndürür. Daha sonra aynı gruptan başka dil verisini isterseniz sorgu oluşturmak yerine ön bellekten okuyup hızla veri döndürecektir. Bu sebeple aynı sayfadaki kayıtları tek grup altına toplamaya çalışın. Sütun adı için varsayılan değer belirtilmiştir.

KeyField: Okuyacağınız dil verisinin tanımlayıcısının sütun adıdır. Bu sütun adı sayesinde kelime bulunur. Örneğin sayfada Türkçe merhaba ve İngilizce olarak hello yazdıracağınız bir alana ortak bir anahtar atamanız gerekir. Bu örneğe "mrb" diyelim. "mrb" anahtarı ile çağırma yaptığınızda oturumdan okunan dil değerine karşılık gelen veri geri dönecektir. Sütun adı için varsayılan değer tanımlanmıştır.

CultureField: Okuyacağınız verinin hangi dile ait olduğunu belirtirten sütunun adıdır. Bu sütuna oturumdan gelen dil değeri ile filtre yapılarak kelime uygun dile göre bulunur. Örneğin Türkçe için tr-TR Amerikan İngilizcesi için en-US yazabilirsiniz. Sütun adı için varsayılan değer tanımlanmıştır.

ValueField: Tüm filtreler sonucunda kelimenin yazılı olduğu sütunun adını belirtir. Sütun adı için varsayılan değer belirtilmiştir.

Bu yazımda konfigurasyon oluşturmak ve projenin konfigurasyonunda neler olduğunu anlatmış oldum. Bir sonraki yazımda konfigurasyon okumasını içeren sınıfı anlatacağım.

Esenlikle kalın...

BASIC 50 yaşında...

2014-06-17T06:16:00.001+03:00

VB nin geçmişi olan BASIC dili 50'inci yılında anılmakta. "Time Sharing" projesinde BASIC dilini kullanan bir kaç profesörün yıllar önceki anılarının (ingilizce) röportaja döküldüğü sayfa oldukça hoşuma gitti. http://www.dartmouth.edu/basicfifty/ adresinden ulaşabileceğiniz BASIC in 50'inci yılı anısı yanı sıra eğer QuickBasic kullanmış iseniz size nostalji yaptıracak QuickVB programınında linkini sunacağım. https://quickvb.codeplex.com/ adresinden QuickBasic tadında VB.Net editörü ve derleyicisi olan mini bir consol uygulaması ile hoş anlar yaşayabilirsiniz.

Esenlikle kalın...

Hızlı Çözüm: SQL de sadece tablo sütun bilgilerini döndürmek (boş tablo döndürmek)

2014-06-11T17:15:00.002+03:00

Ne zaman işinize yaracağı konusunda benim de bir fikrim yok açıkcası. Ancak bir şekilde sadece tablonuza ait sütunların bilgisine ihtiyaç duyarsanız aşağıdakini yapmanız yeterli.

SET FMTONLY ON SELECT * FROM [tablo adı] SET FMTONLY OFF

Fantom Projesi Hayatta

2014-06-06T16:32:00.001+03:00

Asp.Net tarafında yazılımcıların hayatını karartan en büyük hususlardan biridir çoklu dil desteği. Bu konuda ihtiyaca binaen bir araştırma yaptığımda dinamik dil yapısı kurma noktasında pek birşey yapılmamış. Farklı tekniklerle işi uzatanlarımı dersiniz yoksa kodlarla booğulanlarımı. Bu kapsamda Fantom projem ile expression temelli resource mantığında asp.net için kullanımı çok kolay ve esnek bir yapı geliştirdim. Codeplex üzerinde yayınladığım açık kaynak kodlu projemi inceleyerek gelişmesinde katkıda bulunacağınıza inanıyorum. Aşağıda ki linkden projeye erişebilirsiniz. Dökümantasyon sayfası ingilizcedir yakında buradan geliştirme ve kullanım süreci üzerine dökümanları yayınlayacağım.

Esenlikle kalın...
http://fantom.codeplex.com

Orta Seviye: Javascript ile IFrame içeriğine erişmek

2014-05-30T01:19:00.001+03:00

Bu yazımda eğer IFrame kullanıyorsanız ve içeriğindeki nesnelere erişmek istiyorsanız size bunun yolunu göstereceğim.

Elimizde bir iframe olsun ve id olarak da myframe verilsin

<iframe font="" id="myframe" src...="">

Bu frame içerisinde ki bir javascript değişkenine erişmek (veya fonksiyonuna erişmek) için contentWindow özelliğini kullanmak gerekir. iframe de aslında bir window a sahip sayfa içi pencere mantığıyla çalışmaktadır.

var myframeWindow = document.getElementById("myframe").contentWindow;

Evet artık myframeWindow üzerinden istediğiniz javascript nesnesi ve fonksiyonuna erişebilirsiniz. Peki ya orada ki document nesnesine erişerek html objelerini kullanmak istiyorsak (örneğin bir inputun value sini almak)

var myframeDoc = document.getElementById("myframe").contentWindow.document;
var myinput = myframeDoc.getElementById("...

Bu kadar basit.

Tekrar görüşünceye dek esenlikle kalın...

Orta Seviye: SQL de bir sütunun tipini sorgulamak

2014-05-20T15:29:00.002+03:00

SQL de bir tablonun belirli bir sütununun veri tipini sorgulamanız gerekiyorsa (dinamik sorgu kurmak ihtiyacı duymuş olabilirsiniz) aşağıda ki kod işinizi görecektir.

SELECT DATA_TYPE 
FROM INFORMATION_SCHEMA.COLUMNS
WHERE 
     TABLE_NAME = 'tablonuzunAdı' AND 
     COLUMN_NAME = 'sütununAdı'

Makale: .Net'de yazılım dilleri hakkında bilinen yanlışlar

2014-05-19T22:37:00.000+03:00

.Net Framework hakkında o kadar çok efsane üretilmiş durumda ki C# ın C++ ın devamı olduğunu iddia edenler dahi vardır. Yazılım tarihi araştırmacısı olarak bunları .Net Framework'ü bilmeyenlerin uydurduğuna kanaat getirdim. Size bu sürecin gelişimini ve Bill Gates'in kafasından geçenlerden bahsedeceğim.

2000 li yılların başındaydı. Borland'ın Delphi'sinin revaçta olduğu yıllar diyebilirim. Piyasada yazılım geliştirmek zordu, çünkü işi bilen sayısı az ve bilgisini paylaşmamaktaydı. Hatta hatırlarım açık kaynak yazılım platformları o dönemde yeni yeni oluşmaya başlamış, insanların yazılımı daha iyi öğrenmesi için toplumsal girişimlerde bulunuluyordu (acaba*). İyi yazılımcı olmak için Java bilmek gerekiyor gibi tuhaf iddialar dolanıyor C++ bilenlerin diğer yazılımcılardan üstün olduğuna inanılıyordu. E haliyle C++ öğrenmek için bu işin temelini biraz anlamak gerekiyor.

Çok fazla değil sanırım 2001 de Bill Gates geliştirici ekibe geri döneceğini duyurmuş, işin başına geçerek yeni birşeyler yapılması gerektiğini söylemişti. Microsoft'un belki de dönüm noktasıydı. Microsoft Visual Basic 6.0 ürünü tam nesnel değildi. Şu anda ki VB.Net le de alakası yoktu o dönemlerde. Hala bazı 'tipler' tarafından da VB.Net in VB 6.0 ın devamı olduğu fikri tartışma boyutundadır. Ki keza C# ın da C++ nın devamı olduğu fikri Visual Studio'nun varsayılan dilleri (dilleri diyorum dili demiyorum dikkat edin) VB ve C++, 6'ncı versiyondan 7'nci versiyona geçtiğinde (Visual Studio = .Net Framework değildir) VB.Net ve C# olarak yol aldığı için kabiliyetlerinde aynı boyutta kaldığına inanlar oldukça çok.

Bu arada Bill Gates sanırım Java'nın yapısından esinlenerek (sanmak fiili burada varsayım olduğundan değil aksini söylemem ticari sıkıntı yaşatacağı için) yeni bir yapı kurmaya karar verdi. Java bir katman üzerinden her sistemde çalışabilen ama farklı kod kullanmadan bunu sağlamaktaydı. E Bill amca her zaman ki gibi daha iyisini kafaya koymuştu. Bu sistem hem birçok yazılım dili ile kodlanabilmeli hem de birçok platformda çalışabilmeliydi.

Planın ilk bölümü: CLR şeklinde isimlendirilen ara kodlar üretilmeye karar verildi. Yazılacak kodlar CLR diline dönüştürülerek saklanacak yürütme aşamasında .Net Framework bu kodları yürüterek (bu kodlar C# değil daha temel bir sistem) kernek katmanına geçirilecekti.

Planın ikinci bölümü: Windows tabanında çalışan .Net Framework ve Linux için Mono projesi. Bu iki proje ile Windows ve Linux ortamında kodların çalıştırılması başarıldı. Tabi mobil frameworkler de ayrı.

Plan işe yaramıştı. Yaklaşık 30 farklı dille iki platformda yazılım geliştirmek mümkündü. Yalnız bu 30 farklı dil aynı sonucu üretebiliyordu. Native derleyicilerde derleyici farklılığı yüzünden kodların assamble edilmesi arasında ciddi algoritma farklılıkları ve dosya boyutları oluşabilmektedir. Uzman bir yazılımcı iseniz bu konunun ciddi bir husus olduğunu bilirsiniz. Bazı geliştiriciler Pascal ve C gibi dillerde birçok derleyici bulabildiği için projelerine göre derleyici seçiyordular. Ancak .Net Framework'de böyle bir sorun yok. Çünkü derleyici tek ve istediğiniz dilde geliştirebiliyorsunuz. Aslında derleyici zaten tam bir derleme yapmıyor. Standart native kodun geri dönüşümü imkansız sayılırken derlenmiş .Net kodlarının geri dönüştürülmesi zor değil (konuya hakim olmalısınız). Buradan da anlaşılacağı gibi derleme işlemi tamamlanmadığı için hangi dil kullanmışsınız bir manası yok.

Gelişimin temeli bu. Ancak temel olarak yanlış bilinen hususların başını C# ın .Net Framework'ün ana dili olduğuna dair hurafeler. C# ve VB.Net Microsoft'un yıllarca gözdesi olmuş iki dildir (C++ ve VB den başlayarak). Bu iki dilin arasında güç açısından hiçbir testte hiçbir şekilde fark görülmemiştir. (Ancak VB ile C++ arasında ki fark ciddi idi. Örneğin ADO standart veri işlemlerinde C++ da %25 daha hızlı çalışabiliyordu). Bunun temel sebebi aslında kodların hiçbir anlamı olmadığı, .Net Framework nesnelerinin tek oluşundandır. Kullandığınız primitif veri tiplerinden tutun en karmaşık kütüphanelere kadar her şey zaten .Net Framework'ün kendi yapıları. Pascal veya C++ da memory yönetimi yapabiliyordunuz (uzmanlar bilir pointer meselelerini) ve memory manuplasyonları oldukça kullanılırdı. Şu anda bu işlemleri yapmıyoruz, zaten alt yapıda .Net oldukça başarılı ve başka bir yapıya ihtiyaç duymuyor.

İşte kısacası Bill amca ürettiği yeni sistemle herkese bildiği yazılım diliyle aynı güçte uygulama üretme imkanı sundu. Bunun dışında gerçek bir C++ yazılımcısı iseniz zaten klasik C++ ve .Net kütüphanelerini bir arada bulunduran C++.Net uygulama geliştirme ortamıda Visual Studio da var. Üzgünüm hiçbir şey C++ ın yerini dolduramaz :) Bu arada .Net Framework yayıldıkça Java'yı öğrenenlerin sayısıda arttı malum model.

Asıl tartışma konusuna gelelim. Yanlış bilinenler. C# ın diğer dillerden üstünlüğü olmadığını anladık. Tabi C# istesekde istemesek de en çok kullanılan dil (ki VB.Net sevenlerden olmama rağmen C# ile çalışmaktayım) ve bunun biraz da hata mesajları stak trace lerin bu dilde oluşması da diyebiliriz. Tabi VB dilinin terminolojisde C# a göre yüksek bir dil olduğu (daha anlaşılır) gerçeğini unutmamak gerek. Ayrıca VB.Net tip dönüşümlerinde yapay zeka kullanabilme yeteneğine sahip (ToString fonksiyonundan bıkanlara duyurulur), geliştirme aşamasında birçok hazır fonksiyonu ile (örneğin isnumeric fonksiyonu VB de bir stringin metne dönüşebilme ihtimali varmı diye kontrol edebilirken C# da int.tryparse gibi hata üzerinden denetleme yapan bir mekanizmaya sokmak) ve en en önemlisi VB geliştirme ortamının arka planda koca bir projeyi sürekli canlı olarak build etmesi ile anında hataları gözlemleyebilme imkanı da var. Bu karmaşık projelerde çok işe yarayan bir durum.

Biraz VB yi fazlamı övdüm bilemiyorum ancak Bill amca kopamadığı VB yi süslemeyi unutmamış. Bunun dışında PHP, Pascal ve Java gibi dillerle de .Net ortamında uygulama geliştirebilirsiniz. Bu arada Bill amca bize bir sürpriz hazırlamış, herhangi bir .Net dili ile Java uygulaması geliştirebiliyoruz. Evet bu gayet mümkün. Bu konuda ilerleyen yazılarımda bilgi vereceğim.

Tekrar görüşünceye dek esenlikle kalın...

Orta Seviye: C# da Adapter yapılar ve temelleri

2014-05-18T13:20:00.000+03:00

Bu yazımda .Net de adaptör yapıları anlatacağım. Adaptör yapılar sayesinde Fabrika yapılar geliştirilmektedir. Adaptör yapılar temel bir arabirimde (interface) farklı işlevleri yapabilen sınıfları bu arabirimle kullanıcıya tek bir nesne gibi sunabilmekteyiz.

Ideone.com üzerinde ki örnek uygulamamızda Adapter ve Adapter2 sınıfı IAdapter arabirimden türetilmiştir. Burada konsol girişinden 1 girildiğinde Adapter farklı bir sayı girildiğinde ise Adapter2 sınıfı üretilmekte. Ancak üretilen bu sınıf aslında sınıfın referansı olan bir nesne değil arabirimin referans ettiği bir sınıf olarak geliştirilmiştir.

Örnektende anlaşılacağı gibi iki farklı sınıf duruma göre aynı arabirime dönüştürülerek bu arabirimden kullanılmıştır. Örneğimiz çok temel kapsamda olduğu için belki bir fonksiyonla çözülebilecek bir durum ancak kapsamlı yapılarda da aynı şey mümkün.

Kodu inceledikten sonra ideone.com üzerinde deneyebilir düzenleyebilirsiniz.

Esenlikle kalın...

Orta Seviye: VB.Net ile Parola Şifreleme (MD5 + SHA1)

2014-05-18T12:39:00.001+03:00

Bu yazımda MD5 ve SHA1 ile Crypto işlemleri yaparak bir metni her iki Crypto servisinden geçirerek güçlü parola saklama tekniği üzerinde çalışacağız.

İdeone.com üzerinde ki örnek uygulamamızda aşağıda da göreceğiniz gibi System.Security.Cryptography kütüphanesinde ki MD5 ve SHA1 Crypto Servislerini kullanarak iki shared (c# da static) fonksiyon oluşturarak string tipinden string tipine dönüşümü sağlayacağız. Normalde bu iki servis bize binary formatta sonuç verdiğinden dolayı Base64 ile stringe dönüştürüyoruz.

Base64 64 bitlik metinlerden oluşan bir diziden 4 karakter seçerek 256 biti tanımlamış olur. Tekrar byte dönüştürmek için yine 4 karakteri kullanarak geri dönüşüm işlemi ile 256 bitlik byte tipine dönüşümü sağlayan nadide bir yapıdır. Base64 global bir tanımlama olup tüm yazılımlarda aynı standartı taşır.

Burada System.Text kütüphanesi ile metinlerin byte değerlerini almak için ve tam tersi byte lerin metine dönüşmesini sağlamak amacıyla kullanıyoruz. Aşağıda örnek kodumuz bulunmakta ideone IDE si üzerinden test edebilir (fork) ve indirebilirsiniz (plain).

Esenlikle kalın...

Yeni Başlayanlar: Qt ile grafik çizimleri

2014-05-12T00:05:00.001+03:00

Qt konusunda pek kaynak bulunmayışı bu nadide sistemin tanınmasına biraz engel olması nedeniyle yeni başlayanlara ufak fikirler vermek istedim. Tabi ki sizin C++ bilginizin var olduğunu kabul ediyorum.

Bunun için sayfamıza bir GraphicsView ve iki PushButton nesnesi ekliyoruz. Ekran görüntümüz şu şekilde olabilir.

Bu işlemden sonra referans tanımlarımızı yapmamız gerekir. Aşağıdaki kodları header dosyamıza ekliyoruz.

#include

Şimdi private olarak GraphicsScene pointerimizi oluşturmaya geldik. Burada pointer kullanarak oluşturacağımız scene nesnesinin bellekteki adresini yakalamış oluyoruz.

private:

Ui::MainWindow *ui;

QGraphicsScene *_qscene;

};

Private tanımımız yukarıda ki gibi bir hal almış olmalı. _qscene pointerimiz şimdilik boş. Tabi ki bunu widgetimizin oluşturulma anında tanımlayacağız. CPP dosyamıza geçerek oluşturma aşamasında kodumuzu şu şekilde ayarlıyoruz.

MainWindow::MainWindow(QWidget *parent) :

QMainWindow(parent),

ui(new Ui::MainWindow)

{

ui->setupUi(this);

_qscene = new QGraphicsScene(this);

ui->gwMain->setScene(_qscene);

}

Scene pointerimizi burada oluşturuyoruz. Tabi oluşturduğumuz scenenin parentini uygulamamızı referans olarak geçirmemiz gerek. gwMain ana ekrana oluşturduğumuz GraphicsView imize verdiğimiz ad. gwMain'in setScene özelliği ile pointerimizi geçiriyoruz. Artık _qscene nesnemiz üzerinde işlem yaptığımızda pointerimiz de değişeceği için GraphicsView nesnemiz otomatik güncellenecektir.

Her iki butonun clicked slotunu aşağıda ki gibi yapıyoruz.

void MainWindow::on_pbLine_clicked()

{

QPen _qpen(Qt::black);

_qscene->addLine(0,0,100,100, _qpen);

}

void MainWindow::on_pbRect_clicked()

{

QPen _qpen(Qt::blue);

QBrush _qbrush(Qt::yellow);

_qscene->addRect(20,20, 120,120, _qpen, _qbrush);

}

Yukarıda ki iki kod QPen ve QBrush ile çizgi ve dörtgen oluşturmak için kullanılacak. Burada addLine ve addRect fonksiyonlarını anlamışsınızdır. Uygulamayı çalıştırıp her iki tuşa bastığımızda GraphicsView nesnemizde çizimler olacaktır.

Bir sonraki yazımda görüşünceye dek esenlikle...

Orta Seviye: Excel - Alternatif Formüller - DUSEYBUL

2014-05-08T06:44:00.000+03:00

Böyle bir fonksiyonmu vardı yada sakın o düşeyara olmasın demeyin. Bu fonksiyonu makro ile oluşturacağız. Özellikle düşeyara fonksiyonunun metin alanlarda ki sıkıntılı tavrı ve arama ile değer dizilerinin bir tabloda olması, tablonun ilk sütunun arama sütunu olması filan oldukça sıkıntıya sokabilir sizi.

Bu yazımda geliştireceğimiz bu formül ile oldukça basit bir şekilde bir aralıkta aranan değerin karşılığı olarak ikinci bir aralıktan değer alan nadide güzel bir formül olacaktır.

İlk olarak Visual Basic düzenleyicisine gidelim. Eğer şeridinizde geliştirici seçeneği yok ise Office 2007 de ofis tuşu altında bulunan seçeneklerden gelen ekranda ki Geliştirici sekmesi görünsün işaretini, daha üst versiyonlarda ise dosya sekmesinden yardım altında seçeneklere girerek şeridi özelleştir ekranına ulaşıp geliştirici seçeneğinin yanındaki kutucuğu işaretleyerek tamamlayabiliyoruz. Farklı sürüm ve durumlarda google üzerinden "Excelde şerit sekmelerini özelleştirme" hakkında destek alabilirsiniz.

Geliştirici sekmemize geçip Visual Basic tuşuna tıklıyoruz. Karşımıza bir editor geliyor. Burada sol tarafta bulunan çalışma kitabımızla aynı isme sahip klasöre sağ tıklayarak bir modül ekliyoruz.

Eklediğimiz modülün adı çok önemli değil. Gelen ekranda aşağıda ki kodları yazmamız gerek.

Public Function DIKEYBUL(AramaListe As Range, SonuclarListe As Range, Aranan As String) As String

    For i = 1 To AramaListe.Rows.Count
        If AramaListe.Cells(i, 1) = Aranan Then
            DIKEYBUL = SonuclarListe.Cells(i, 1)
            Exit Function
        End If
    Next i

    DIKEYBUL = "Bulamadım"
End Function

Yukarıda ki fonksiyon iki range değeri ve bir string değeri alıyor. Döngü içerisinde ilk range de eşleştirme methoduyla aranan değeri bulmaya çalışıyor. Bulduğunda geri dönecek değeri sonuc range de ki aynı sırada ki satırdan okuyor ve fonksiyondan çıkıyor. Eğer fonksiyon birşey bulamazsa en son satırda bulunan geri döndürme çağrısı (fonksiyonun adı aynı zamanda geri döndürme çağrısıdır VBA da) üzerinden ne döneceğini gösteriyor. Burada ki Cells değerinde bulunan ilk parametre satır numarası (1 den başlar 0 değil) ikinci parametre ise sütun numarasını belirtir. Tek sütunlu aralıklarda çalışacağımız için 1 olarak belirledik. Hemen bir örnek uygulayalım.

A1 sütununda D1 değerini arayıp B1 sütununda ki aralıktan değerini döndürmesini isteyeceğiz. Yani Veli değerine karşılık 13 gelmesi gerek.

Evet artık string alanlar üzerinde gönül rahatlığıyla istediğimiz aralığı sorgulayıp istediğimiz aralıkta bulma işlemi de yapabiliriz.

Bir sonraki yazımda buluşmak dileğiyle esenlikle kalın...

Makale: Ado.Net - Disconnected yapılarda Typed DataSet'lerin yerini hiçbir şey dolduramaz!

2014-05-08T06:03:00.000+03:00

Özellikle Entity Framework'e bu kadar heveslice ve hızla geçişimiz bizim bilgi yetersizliğimizin bir göstergesi olarak görmekteyim. Entity Framework aslında güzel bir yapı olmasına rağmen sürekli Ado.Net nesneleri karşısında yetersizliği ile bizi daha dikkatli davranmaya çağırıyor.

Bu yazımda Ado.Net'in önemli bir özelliği olan ve yeri dolmayan Typed Dataset konusunu ele alacağım.

Typed Dataset kelime anlamıyla tipli veri kümesi demektir. Tipli oluşu gelebilecek nesnenin tipini ve durumunu önceden bilmemiz ile alakalı. Entity Framework de daha doğrusu bir nesnenede bunu başaramıyormuyuz, elbette ama kısmen. Eğer Sql Server kullanıyor ve varchar(30) luk bir alanınız varsa üzgünüm bunu karşılayacak nesne string dir ki sınırını belirlemeniz mümkün değil.

Bu durumu çok önemsemiyorum lakin asıl önemli husus daha farklı. Bir dataset içerisinde DataTable'ler bulunur. Bunlar verilerin tablo olarak tutulduğu yerdir. Tablolar satırlardan, satırlar da sütunlardan oluşur. Ayrıca tabloları birbirine bağlayan ilişkileri (relations) unutmamak lazım. Tümleşik bu yapının yerini nesneler kısmen doldurabiliyor. Ancak iş disconnected olarak uzun süre verilerin üzerinde işlem yapmaksa bu husus bu yazının asıl konusu oluyor.

Disconnected olarak uzun süre bir Dataset (veya DataTable) üzerinde işlem yapıyorsanız satırların üzerinde değişiklik yapmışsınız anlamına gelir. Eğer bir nesne kullanıyor (ki bunun tabloya karşılık gelebilmesi için en basiti bir liste içerisinde nesne örnekleri vardır) iseniz kayıtlar üzerinde değişiklik yani nesnenin propertylerinde değişiklik yapmaya çalışırsanız ilgili kayıtlar SQL Serverden kayıtları tekrar okumadan (veya nesnenin bir kopyasını bulundurmuyorsanız ki hangi kaydı güncellediğinizi bilmeniz de başlı başına bir konu) asla bilemeyeceğiniz anlamına gelir.

DataRow tipinin en önemli özelliği olarak tabir edeceğim RowState Enumeratorudür. RowState bir satırın durumunu belirler, bu orijinal, yeni eklenmiş, düzenlenmiş ve silinmiş olabilir. Bir DataTable'dan RowState değerine göre satırları da almanız mümkün. Bu durumda uygulamanız anlık kayıt güncellemesi yapmıyor ise nesneler ile başınız dertte demektir.

Kısacası Typed Dataset'lerin bir çoğu faydasını sayabilsekde şu anda değindiğimiz bu husus bile ciddi ciddi iş planınızda göz önüne alacağınız bir husus olmalı.

Bir sonraki yazımda görüşünceye dek esenlikle kalın...

Makale: Qt nedir?

2014-05-08T05:36:00.001+03:00

Qt yi duyanınız varmı bilemiyorum. Aslında çok ciddi bir önemi olan bu yapı pek dikkatleri çekmemiş durumda. Öncelikle Skype ve Opera gibi ciddi yazılımların temelinde bulunduğunu söylemem gerek. Bir C++ katmanı olan Qt hakkında ki yazıma başlayabilirim.

Her ne kada C++ yazılımcıların gözünü korkutuyor olsa da Qt yi tanıdıktan sonra böyle düşünmeyeceksiniz. İlk olarak Qt nedir ona manalı bir bakış atalım.

Nokia'nın resmi himayesinde olan Qt geliştirme katmanında ki temel amaç Windows, linux gibi işletim sistemi farkı olmadan platformdan bağımsız uygulama geliştirebilmek. Nokia symbian da da bu sistemi kullanıyor.

Peki bu işi nasıl başarıyor. Temel olarak C++ ın windows ve linux versiyonlarında (vcc, gcc gibi) temel tiplerde bit farklılıklarına rastlanmakta. Bu manada eğer bir floating sayıyı Windows ortamından Linux ortamına (yada tam tersi) taşırsanız hata almamanız büyük şans olur. Qt bu bağlamda platforma göre bu ayarlamayı yapmak için kendi temel tiplerini oluşturmuş durumda. QString, qint, qdouble gibi platformun yapısına göre temel tipleri ayarlayabiliyor. Bu çok önemli, eğer bu tipleri kullanarak uygulama geliştirmişseniz uygulama kesinlikle her platformda çalışabiliyor (ki buna android de dahil). Kendi kütüphanelerinde gelen bu temel sayesinde herşey gayet uyumlu. Ancak isterseniz örneğin; Windows veya Linux gibi işletim sistemlerinde ki runtime'ları kontrol ederek kod bloklarınızı işletim sistemine göre dallandırıp VS Runtime için ayrı Ming için ayrı kod blokları oluşturup runtime göre o runtime'ın sağladığı C++ nesnelerini de kullanmanız mümkün. Temel de zaten uygulamanın yürütme işlemini Qt sağlamakta. En önemlisi ise Qt nin gömülü sistemler dediğimiz elektronik cihazlar vs ortamında oldukça başarılı sonuçlar elde etmesi.

Konu hakkında daha fazla bilgi almak adına Qt nin Türkiye ayağında ki gelişimine katkıda bulunmak için katıldığım topluluktan da faydalanabilirsiniz. qt-project.org adresinde bulunan Türkiye formlarında ve Türkçe dökümanlardan faydalanmanız mümkün. İlerleyen süreçte olayın mantığıyla ilgili çeşitli uygulamalar paylaşacağım.

Tekrar görüşmek dileğiyle esenlikle kalın.

Yeni başlayanlar: Android programlamaya giriş - örnek uygulama: textView in textini değiştirme

2014-05-07T05:06:00.001+03:00

Amacımız basitçe bir uygulama geliştirerek Android'de nesnelere erişmek ve özelliklerini kullanmak nasıl oluyor şeklinde tanımak.

İlk önce Android Studio uygulamasını indirin. Nerden mi bulacaksınız benim gibi googleden zaten googlenin kendi ürünü. İndirdikten sonra sizden JDK nın makinanıza kurulu olmasını isteyecektir. Tabiki yine googleden JDK download araması ile indiriyoruz. Kurulumunuz tamamlandıktan sonra uygulamayı çalıştıralım. İlk başta boş bir proje açın gelen şeylere next demeyi unutmayın :) Tabi projenize makul bir ad da verin.

Şimdi projemizin ekranı karşımıza geldi. İlk başta kod ekranını göreceksiniz. Tasarım ekranına geçmek için res klasörü altında bulunan layout klasörüne girin ve oradaki xml dosyasını açın. Açılan xml dosyası tasarım bilgisini içermektedir. Benim gibi eski bir yazılımcı iseniz bu olayı linuxda uygulama yazmaya çalışırken hatırlamış olmalısınız. İster tasarım kısmında ister alt kısımda ki iki butondan text olana basarak xml kaynağında çalışın fark etmez. Önemli olan sonuç.

Sayfaya iki adet element ekliyorum biri textView denilen label diğeri de buton. Yapılandırmayı xml dosyası olarak yazıyorum.

xmlns:tools="http://schemas.android.com/tools"

android:layout_width="match_parent"

android:layout_height="match_parent"

android:paddingLeft="@dimen/activity_horizontal_margin"

android:paddingRight="@dimen/activity_horizontal_margin"

android:paddingTop="@dimen/activity_vertical_margin"

android:paddingBottom="@dimen/activity_vertical_margin"

tools:context="com.example.sampleapp2.app.MainActivity">

android:orientation="vertical"

android:layout_width="fill_parent"

android:layout_height="fill_parent"

android:layout_alignParentTop="true"

android:layout_alignParentLeft="true"

android:layout_alignParentStart="true">

android:layout_width="wrap_content"

android:layout_height="wrap_content"

android:text="@string/main_text"

android:id="@id/lblMain" />

android:layout_width="wrap_content"

android:layout_height="wrap_content"

android:text="@string/click_me"

android:id="@id/btnMain" />

Yukarıda ki kodların tamamı şimdilik sizi ilgilendirmiyor. Sadece LinearLayout yani satır satır oluşan bir layout üzerine nesnelerimizi koyduğumuzu bilin. Bunu tasarım ekranında sol tarafta ki layout kategorisinden bularak sayfaya sürükleyip bırakabilirsiniz.

İkinci olarak textView nesnemizde sayfaya atılmış durumda. Yine sol taraftan atmanız mümkün. Burada iki önemli husus var. Eğer tasarım ekranından iş görüyorsanız text özelliğini ayarlamak için Properties ekranındaki text özelliğine girip yan tarafında bulunan "..." tuşuna basarak aşağıdaki ekranı açmalı ve ekranın altında bulunan new resources butonuyla yeni bir metin eklemelisiniz.

Eğer xml formatında düzenleme yapıyorsanız yukardaki örnekteki gibi bir referans oluşturup bu referansı res klasörü altında ki values klasöründe bulunan strings içinde tanımlamanız gerek. Yukarıda benim örneğimde ki referansın tanımı aşağıdaki gibidir.

    SampleApp2
    Hello world!
    Settings
    Bu ana yazıdırTıkla

Burada gördüğünüz gibi main_text tanımlanmış durumda. Aynı şey id değeri içinde geçerli. Yine her iki yöntemi kullanabilirsiniz. Ancak id tanımları için res/values/ids.xml dosyasına tanımlama yapmanız gerek.

lblMainbtnMain

Bu işlemleri yaptıktan sonra aynı şeyleri buton için de yapın. Şimdi android ekranında iki nesneniz var. İlk textView ikincisi ise buton. Gelelim kod kısmında ki uğraşımıza.

package com.example.sampleapp2.app;

import android.support.v7.app.ActionBarActivity;
import android.os.Bundle;
import android.view.Menu;
import android.view.MenuItem;
import android.view.View;
import android.widget.Button;
import android.widget.TextView;

public class MainActivity extends ActionBarActivity {

    @Override
    protected void onCreate(Bundle savedInstanceState) {
        super.onCreate(savedInstanceState);
        setContentView(R.layout.activity_main);
        Button _button = (Button)findViewById(R.id.btnMain);
        _button.setOnClickListener(new View.OnClickListener() {
            @Override
            public void onClick(View view) {
                btnMain_OnClickListener(view);
            }
        });
    }

    public void btnMain_OnClickListener(View view) {
        TextView _mainText = (TextView)findViewById(R.id.lblMain);
        _mainText.setText("New world!");
    }

    public boolean onCreateOptionsMenu(Menu menu) {

        // Inflate the menu; this adds items to the action bar if it is present.
        getMenuInflater().inflate(R.menu.main, menu);
        return true;
    }

    @Override
    public boolean onOptionsItemSelected(MenuItem item) {
        // Handle action bar item clicks here. The action bar will
        // automatically handle clicks on the Home/Up button, so long
        // as you specify a parent activity in AndroidManifest.xml.
        int id = item.getItemId();
        if (id == R.id.action_settings) {
            return true;
        }
        return super.onOptionsItemSelected(item);
    }

}

Yukarıda kodlarımız bulunmakta. Burada neler yaptık onlara değineyim. MainActivity nesnemiz ActionBarActivity tipinden türetilmiştir. Ve bu sınıf onCreate fonksiyonunu otomatik çalıştırır. Dikkat ederseniz üst kısmında @override yazmaktadır. Bunun anlamı bu fonksiyonun ana nesneden devralındığını (ezdiğini) belirtmektir.

Öncelikle yapmamız gereken butonumuzu bu sınıfa tanıtmak. Bunun için findViewById fonksiyonunu kullanıyoruz. Bu fonksiyon genel control tipinde bir nesne döndürdüğü için başında buton tipine dönüşüm ifadesi bulunmakta. Zaten eşitliğin diğer yanında butonumuz da var. Dikkat! import kısmında buton kütüphanesi ekli. Aksi halde kodlarınız tanımayacaktır. butonumuzu bulmak için kullandığımız id değeri dikkatinizi çektiyse xml deki ile aynı. Yalnız R nedir diyecek olursanız hani res klasörümüz vardıya (yani resource) işte onu ifade ediyor. Resource yapısı linux sistemlerinde olduğu gibi android ve hatta qt gibi yapılarda da kullanılmaktadır. Evet artık buton nesnemizi oluşturduk. Tıklama olayını yakalamak için setOnClickListener fonksiyonunu çağırıyoruz. Bu da bizden View.OnClickListener() referansını istiyor. Biz standart new ile objeyi lambda olarak oluşturduk. Aslında yeni bir sınıf oluşturmak daha mantıklı olurdu. Her ne ise. Bu işlemi yaptıktan sonra içte bir fonksiyon daha oluştu. Bu fonksiyondan gelen değerleri dışarıda rahatça kullanabilmek için kendim oluşturduğum başka bir fonksiyona gönderdim. O da hemen o bloğun altında. btnMain_OnClickListener fonksiyonuna ulaştıktan sonra burada da textViewimizi tanımlıyoruz. Aynı butonda ki mantık. Daha sonra setText fonksiyonuyla da yeni yazımızı textView e attık. Aslına bakarsanız yeni yazı bu şekilde statik ise yine resource üzerinden başka bir adla oluşturup onu vermek daha mantıklı olurdu. Bu seferlik bu şekilde olsun.

Uygulamayı çalıştırmak için play tuşuna basın ve sizden bir emulator oluşturmanızı istemesini bekleyin. Derleme bittikten sonra bir emulator seçme ekranı gelir. Açılan kısımdan emulator oluşturarak işleminize devam edebilirsiniz. Daha fazla bilgi için Google Android Studio sayfalarında ki yardım başlıklarını kullanabilirsiniz.

Bir daha ki yazımda görüşünceye dek esenlikle kalın...