Het Belgisch klassement

Heeft Rubens er een nieuw schilderij bij?

2012-12-29T17:33:00.004+01:00

In het State Museum of Fine Art in Irbit, Rusland, werd een nieuw origineel werk van Rubens ontdekt, dat oorspronkelijk als kopie werd bestempeld. 'Maria rouwend met haar zuster Martha' is daardoor een nieuw trekpleister geworden voor het kleine museum.

Irbit in de Oeral

Irbit is een stadje van nog geen 40.000 inwoners in Centraal-Rusland dat een dikke 250 kilometer van de meest nabije grote stad Yekaterinaburg ligt.
Naast het Nationale Motorfietsmuseum is het State Museum of Fine Art het paradepaardje van het stadje. Het is gespecialiseerd in gravures. In de collectie vind je werk van Italiaanse, Nederlandse, Vlaamse, Duitse, Franse, Engelse, Spaanse, Zwitserse, Oostenrijkse, Poolse, Bulgaarse en Noord-Amerikaanse kunstenaars. Zo vind je er werk van Albrecht Dürer tot Franciso Goya. Ook vele Russische kunstenaars zijn er vertegenwoordigd.

Sensationele ontdekking
Midden november kondigde Valery Karpov, de directeur van het museum, aan dat er een nieuw origineel schilderij van Rubens was ontdekt. 'Maria rouwend met haar zuster Martha' werd oorspronkelijk beschouwd als een kopie van het werk dat momenteel in het Kunsthistorisch Museum van Wenen wordt tentoongesteld, maar tijdens de restauratie bleek dat het eigenlijk een origineel schilderij van de bekende Vlaamse kunstenaar betreft. Op het schilderij zie je een wenende Maria Magdalena en haar zus Martha: weent Maria Magdalena omdat ze na een zondig leven berouw betoont of is het omdat ze het graf van Jezus leeg heeft aangetroffen?

Restauratie
Antonina Nasedkina, kunstrestaurator, vertelt hoe ze tot de conclusie zijn gekomen dat het om een echte Rubens gaat: "Ze droeg een goudkleurige jurk, geel en met vernis donkerder gemaakt alsof het met een waas was bedekt. Toen we de vernis wegnamen bleek de jurk in een koude zilverkleur geschilderd. Het was een totaal verschillende tint en het veranderde ook totaal de sfeer van het schilderij. Het opende de weg naar meer nuances, subtiliteiten."

Door het vuil dat zich door de eeuwen heen op het schilderij had opgestapeld en de oude vergeelde vernis waren zelfs de tranen van Maria Magdalena niet meer te zien. Volgens Karpov kon niemand de ogen van een personage nooit zo mooi geschilderd hebben als Rubens. Geen van zijn leerlingen slaagde er ooit in om hem dat na te doen. Ook vond men de typische schilderstijl van Rubens terug voor de weergave van Magdalena's gelaat en haar armen. Daardoor was het zonneklaar dat een groot deel van dit werk alleen maar door de meester zelf kon zijn geschilderd. In bepaalde elementen herkent men echter wel de hand van Jordaens en van Dyck, beweert Victor Korobov, hoofd van de restauratieafdeling.

Geen kopie
In vergelijking met het werk in Wenen zijn er een aantal verschillen in de details. Zo is de rouwende Magdalena van Irbit levendiger, het gezicht is nobeler en het haar heeft de typische goudkleur van Rubens.
Het is trouwens bekend dat Rubens vaak verschillende versies van hetzelfde schilderij maakte, tot zelfs acht keer, en leerlingen als Antoon Van Dyck de opdracht gaf hem hierin bij te staan. Hijzelf zorgde dan voor de afwerking en het invullen van de details.
De werken in Wenen en Irbit kunnen echter geen kopies van elkaar zijn vermits er te duidelijke verschillen zijn, bijvoorbeeld wat betreft het haar van Maria Magdalena, de vorm van haar gezicht, de weergave van het haar en bepaalde voorwerpen om haar heen.

Geschiedenis van het schilderij
Het schilderij, dat omstreeks 1615-1620 tot stand kwam, zou aan het einde van de negentiende eeuw toebehoord hebben aan een leraar in een militaire academie, waarna het door de Bolsjewieken in de twintigste eeuw werd opgeëist en in 1931 geschonken aan het Hermitage Museum in Sint-Petersburg. 44 jaar later werd het in bruikleen gegeven aan het kleine museum Irbit. Omdat het in slechte staat verkeerde werd het in de archieven opgeborgen. In 2011 werd begonnen met de restauratie, onder andere dankzij de steun van het Hermitage Museum en enige subsidie van de overheid.

Of de conclusies die getrokken werden kloppen, moet nog worden uitgezocht. Ben van Beneden, directeur van het Rubenshuis in Antwerpen, is eerder sceptisch en steunt daarvoor vooral op het feit dat de zuster van Maria Magdalena onbeholpener is geschilderd. Of er al dan niet een bevestiging komt van deze sensationele ontdekking maakt niet uit voor de Hermitage, die reeds beloofde het werk niet te zullen terugvragen.

Een tweede Lof der Zotheid was leuker geweest

2012-09-25T15:18:00.000+02:00

In 2006 schreef Monika van Paemel een pamflet getiteld 'Te zot of te bot'. Hierin beschrijft ze hoe de nuchtere Nederlander en de gemoedelijke Belg tot onherkenbare, onverdraagzame burgers zijn geworden. Centraal stelt de auteur het probleem van de multiculturele samenleving en hoe we daarmee omgaan. De autochtone burger die zich door de overheid in de steek gelaten voelt, steekt zijn voet wrokkig tussen de deur.

Je valt niet achterover

Is dat nieuw? Spat haar tekst als een aardbeientaart in ons gezicht uiteen?

Jammer genoeg is dat niet het geval. De dingen die zij te berde brengt heb ik al lang kunnen constateren, net zoals de bakker, de buschauffeur of de verpleegster die niet constant lopen te slaapwandelen.

Dat extreme standpunten verkondigen vaak voortkomt uit een gebrek aan kennis en dat de vrijwaring van de vrijemeningsuiting noodzakelijk blijft om extremisten van antwoord te kunnen dienen is niet direct een innovatieve gedachte. Dat men in naam van een religie of ideologie niet mag vernietigen met woorden of wapens is de evidentie zelf. En zo kan ik nog wel enkele uitspraken opsommen waarmee je open deuren intrapt. Van Paemel catalogeert wat reeds algemeen geweten is, ook al dateert de tekst van zes jaar terug. De problematiek is niet jong. De analyses evenmin.

Haar Nederlandse vriendin Katrijn herkent ze naar eigen zeggen niet meer: ook zij ruilde haar lieve zelf in voor sjagrijn en zuurdesem. Zij zweerde af wat ze voordien met verve verdedigde. Waar gaat dit naartoe, vraagt de auteur zich af, waarop ze de discussie aangaat.

Van Paemel ergert zich aan het sneren en schelden op haast alles wat beweegt, ook door de progressieve medemens, aan de hypocrisie van de ruimdenkenden die plots heel wat minder ruimdenkend blijken als ze zelf betrokken partij raken, aan de islamitische gemeenschap die niet adequaat reageert op haar zonen, die kleine tirannen. Nu ja, zij is niet de enige.

Reikt ze oplossingen aan vraag je je dan af?

Ik ben me ervan bewust dat een uitweg zoeken niet evident is. Waar politici, onderzoekers en de knapste koppen in de Lage Landen -en daarbuiten- zich al decennia het hoofd over breken, los je niet in een vingerknip op en ik waag me niet op deze slappe koord. Het grote verschil is evenwel dat ik geen pamfletten schrijf en niet de ambitie heb om maatschappelijk te willen wegen.

Voor onze literaire prinses is het zonneklaar: "we zijn de weg kwijt en slaan door" (blz. 7) en verliezen ons in zelfzuchtige reacties waardoor de reële problemen en de zwaarwegende ongelijkheden in onze graaicultuur onder de mat worden geveegd.

Zou het dan niet sympathiek zijn mocht ze ons enkele ideeën aanreiken hoe die weg terug te vinden of een indicatie geven in welke richting we ons moeten begeven? Het pleidooi voor redelijkheid en begrip uit de inleiding strandt op wat onderhuids gemoraliseer als "dat je niet kunt verwachten dat een vreemdeling je taal aanvaardt als je haar zelf verbastert" (blz. 12) of "immigratie is zo oud als de mensheid, het inschikken en aanpassen is nooit rimpelloos verlopen, maar het hoeft geen uitzichtoos conflict te worden, integendeel, alle partijen kunnen er hun voordeel bij doen" (blz. 26) en uithalen naar 'ons', Belgen, die medeverantwoordelijk zijn voor wat er fout loopt: "omdat we de opvoeding verwaarlozen, omdat we partijen steunen die onverdraagzaamheid propageren, omdat we onze eigen waarden niet naleven" (blz. 61).

En ja, ze geeft de richting aan door haar eigen gedrag: niet toegeven aan terreur of angst; nee aan de hoofddoek als symbool van onderdrukking. Is dat het dan? De etiquette voor de multiculturele samenleving waarnaar de achterflap verwijst valt eerder magertjes uit.

Te zot of te bot

Dit alles onder de noemer van 'te zot of te bot'. Het loopt als een rode draad door de tekst: een dialoog mag niet te zot of te bot; columns, spot- of smaadschriften mogen al een keer te zot maar nooit te bot; voor onszelf zijn we te zot, voor de anderen te bot. Het neigt naar ludiciteit, maar toch ademt dit pamflet onvoldoende Erasmiaanse zotheid. Een Tom Lanoye-toets zou een en ander frivoler en minder zeurderig hebben gemaakt. Bot hoefde het sowieso niet te zijn, want botheid leidt tot weerspannig gedrag en daar hebben we al meer dan genoeg van. Vraag het maar aan bovengenoemde buschauffeur of verpleegster.

Van de Grand Old Lady onzer letteren had ik toch een ietsje meer verwacht.

Te zot of te bot, Pamflet, Querido, 2006, 63 blz.

Welke spaarrekening is het interessantst?

2012-04-12T12:39:00.004+02:00

Belgen zijn spaarders. Ondanks de lage interesten blijven ze massaal in het spaarboekje geloven. Zal dat zo blijven nu enkele banken nogmaals de rente hebben verlaagd en deze op een historisch dieptepunt is beland? Of zullen ze uiteindelijk toch naar een alternatief op zoek gaan om niet nog meer geld te verliezen ten gevolge van de inflatie?

Belgen sparen
Eind januari 2012 bleken de Belgen een slordige 222 miljard euro op een spaarboekje te hebben staan. De Nationale Bank rekende uit dat in een maand tijd 3 miljard euro extra op een spaarrekening was gestort en dit niettegenstaande de alarmerend lage interesttarieven. Nu enkele banken begin april die rente hebben verlaagd en de hoogste aanbieders nu zelfs onder de 3% blijven, verliest de gemiddelde spaarder geld aangezien de inflatie op jaarbasis 3% bedraagt.

Door de besparingsmaatregelen van de regering Di Rupo is de Belg nog extra voorzichtig geworden. De Belgische regering ontzag gelukkig de spaarboekjes en blijft de fiscale vrijstelling behouden.

De rente blijft zakken
Begin april raakte bekend dat marktleider BNP Paribas Fortis de rente op zijn spaarrekeningen verlaagde. Dit betekent dat het klassieke spaarboekje nog slechts 1% opbrengt, te weten 0,75% basisrente en 0,25% getrouwheidspremie. De bank verlaagde de basisrentes globaal tussen de 0,2 en 0,25% bij een gelijke getrouwheidspremie.
In het spoor van BNP Paribas Fortis verlaagden ook Belfius, Landbouwkrediet, Centea, Citibank en BKCP de rente op hun klassieke spaarboekje zodat ze ten opzichte van elkaar op ongeveer hetzelfde niveau blijven.

Wat te kiezen?

Ofschoon je je de vraag kunt stellen of het nog loont om je geld op een spaarrekening te parkeren, heeft de doorsnee Belg geen vertrouwen in andere beleggingsmogelijkheden. Vandaar dat de consumentenorganisatie Test-Aankoop zijn keuze bekendmaakte van banken die de beste voorwaarden aanbieden. Zo kan elkeen voor zichzelf uitmaken of hij al dan niet bij zijn eigen bank blijft of de overstap maakt naar een andere.

Ziehier het lijstje:

Ziehier het lijstje:

Bank	Soort rekening	Basisrente	Getrouwheidspremie	Totaal opbrengst
NIBC	NIBC Direct Spaarrekening	2%	0,50%	2,50%
Fortuneo Belgium	Fortuneo Plus	1,90%	0,45%	2,35%
Rabobank.be	Rabo Spaarrekening	1,90%	0,40%	2,30%
BKCP	BKCP Excellence	1,65%	0,40%	2,05%
Keytrade Bank	Azur	1,65%	0,40%	2,05%
Optima	Spaarrekening Plus	1,55%	0,50%	2,05%

Nog drie soorten rekeningen werden eraan toegevoegd, maar hieraan werd wel een beperkende voorwaarde gekoppeld: men moet zijn spaargeld er voor minimum twaalf maanden op plaatsen:

Bank	Soort rekening	Basisrente	Getrouwheidspremie	Totaal opbrengst
NIBC	Directe Getrouwheidsrekening	1,50%	1,50%	3,00%
Fortuneo Belgium	Fortuneo Plus Fidelity	1,25%	1,50%	2,75%
Rabobank.be	Rabo Plus Account	1,25%	1,50%	2,75%

De Tram Experience in Brussel

2012-04-05T14:31:00.010+02:00

Wie Brussel eens op een originele manier wil doorkruisen reserveert best een plaatsje voor de Tram Experience. In het kader van het jaar van de gastronomie degusteer je aan boord van een hightechtram een driegangenmenu, terwijl je door de mooiste straten van de Belgische hoofdstad rijdt.

Brusselicious
2012 werd in Brussel uitgeroepen tot het jaar van de levenskunst en de gastronomie. De toeristische dienst VisitBrussels organiseert daarom het hele jaar door tal van culturele activiteiten zoals een fritkotwandeling, demonstraties, bezoeken aan ateliers, tentoonst

ellingen, etentjes in open lucht en originele degustaties.
Kers op de taart is de Tram Experience, waaraan de MIVB en Electrolux hun medewerking verlenen.

De Maatschappij voor het Intercommunaal Vervoer te Brussel stelde een type 7700-tram uit 1975 ter beschikking, speciaal opgeleid p

ersoneel en haar infrastructuur. Electrolux, producent van huishoudelijke apparaten, verzorgde de inrichting en uitrusting van de restauranttram. A&B Project zorgde voor een sneeuwwit decor met een eigentijdse aankleding, een imitatiehouten vloer en blauwe neonverlichting. De inrichting verwijst uitdrukkelijk naar de Scandinavische roots van Electrolux.

Deze firma had trouwens al ervaring met dergelijke projecten, vermits ze de drijvende kracht was van The Cube, het restaurant dat in 2011 drie maanden lang op de Triomfboog van het Jubelpark prijkte.

Sightseeing met vork en mes
Doel van dit project is de binnen- en buitenlandse toerist een unieke ervaring te bezorgen: gedurende een twee uur durende rit doorheen de straten van Brussel kan hij typisch Belgische gerechten proeven op basis van recepten van zes verschillende tweesterrenkoks. De gerechten worden samengesteld met kwaliteitsvolle lokale producten die aan de seizoenen

worden aangepast. Elke kok brengt zijn persoonlijke toets aan en chef en menu worden om de twee weken vernieuwd. Voor de praktische uitvoering staat meesterkok Dennis Robert garant van traiteurservice Les Garrigues uit het Waalse Chaumont Gistoux.

De deelnemende koks zijn:

Lionel Rigolet (Comme chez Soi, Brussel)

Sang-Hoon Degeimbre (l'Air du Temps, Eghezée)

Bart De Pooter (De Pastorale, Reet)

Pascal Devalkeneer (Le Chalet de Forêt, Ukkel)

Pierre Résimont (l'Eau Vive, Profondeville)
Thierry Theys (Nuance, Duffel)

Praktisch
Voor 75 euro per persoon krijgen de

gasten een driegangenmenu voorgeschoteld met aangepaste wijnen. Men heeft recht op twee glazen champagne, twee glazen witte en twee glazen rode wijn.

De tramrit kan elke dag worden gemaakt. Van maandag tot donderdag is het vertrek om 20 uur voorzien, op vrijdag en zaterdag om 18.30 uur en 21.30 uur en op zondag om 12 uur.

De tram rijdt u schokvrij van het Poelaartplein, waar u voor het Justitiepaleis opstapt, langs de luxueuze Louizalaan naar het Flageyplein en dan via het Trammuseum aan de Tervurenlaan verder door naar Bosvoorde. Via het station van Boondaal en het Sterreplein wordt dan naar het uitgangspunt aan het Poelaartplein teruggekeerd.

Het hele jaar door kan er gereserveerd worden. Als u weet dat er voor de eerste rit op 2 maart 2012 niet minder dan tweeduizend geïnteresseerden waren en dat er slechts zeven tafels voor twee personen en vijf tafels voor vier beschikbaar zijn, kunt u zich voorstellen dat tijdig reserveren is aangeraden. Op de website is reserveren online mogelijk.

Waar Brussel de mosterd haaldeHet ludieke concept dat Brussel zijn bezoekers aanbiedt is uniek in Europa, maar niet helemaal origineel. Immers in Melbourne rijdt het Colonial Tram Car Restaurant al sinds 1983 doorheen de straten van Australiës tweede grootste stad. In het chiquekader van een Victoriaans ingericht tramstel kan de toerist genieten van een door kokchefs klaargemaakte maaltijd overgoten met de beste Australische wijnen. Je kan wel naar buiten kijken, maar nieuwsgierige voorbijgangers kunnen evenwel niet naar binnen kijken.

Deze attractie werd al vier keer de National Tourism Award toegekend.

In navolging van Melbourne werd ook in het Nieuw-Zeelandse Christchurch een gelijkaardig project gelanceerd. In in koloniale stijl gerenoveerde oude trams worden typisch lokale gerechten geserveerd. In het Christchurch Tramway Restaurant heb je de keuze tussen vier- of vijfgangenmenu's terwijl je een toeristische rondrit door de Europees getinte stad maakt.

De charme van kleine theatertjes en twee geboren acteurs

2012-04-02T17:53:00.009+02:00

Theater kan zo mooi zijn. Zeker als het gespeeld wordt door twee door de wol geverfde acteurs. Dat is het geval met 'Achter de wolken', een schitterende voorstelling over ouder worden en de gevolgen voor relaties. Is er nog hoop als je zeventig bent?

De intimiteit van 't Arsenaal
Ik prijs de hemel dat er in Vlaanderen kleine zaaltjes zijn. Ik heb een soort pleinvrees voor concertkathedralen waar een massa mensen het idool van hun dromen kunnen gaan aanschouwen. Soms ben je verplicht om ze te betreden als je een internationaal gerenommeerde artiest aan het werk wil zien. Dat was bijvoorbeeld het geval met Paul McCartney in het Sportpaleis te Antwerpen.

Ook wat toneel betreft geef ik de voorkeur aan de intiemere zaaltjes waar je als het ware bij de acteurs op theevisite gaat. Liever dat dan een stuk bekijken met een toneelkijker bij de hand en het hoorapparaat op maximum.

Een van die leuke, kleine zaaltjes is 't Arsenaal in Mechelen. Tot 2001 heette dat het Mechels Miniatuurtheater, zowat het bezit van de gebroeders Verreth, bij uitbreiding de Kollega's. Ofschoon de toegang tot de zaal wat nauwtjes is en je niet bang van wat trappen mag zijn, er een verdufte geur hangt alsof airco nog niet is uitgevonden en je wat geluk moet hebben dat er op jouw rij geen zwaargewichten twee zitplaatsen innemen zodat de doorlopende bank volstaat voor het aantal gereserveerde plaatsen, is dit compleet mijn ding en dus uitermate geschikt om een intiem stuk als 'Achter de wolken' te gaan bekijken.

Achter de wolken
Huisregisseur, directeur en artistiek leider Michael De Cock schreef dit aandoenlijke stuk voor twee iconen uit de Vlaamse toneelwereld, Chris Lomme en Jo De Meyere.

Het is het verhaal van twee oudere mensen die hun partner hebben verloren en elkaar na 43 jaar opnieuw ontmoeten op initiatief van de man die zijn eerste grote liefde nooit uit zijn hoofd heeft kunnen zetten. Ze gaan een kamerrelatie aan, maar het verleden blijft in hun gesprekken constant aanwezig. Het zit achter de wolken en duikt regelmatig op net zoals de meeuwen bij hun eerste ontmoeting.

Het is een thema dat over het hele stuk hangt. Kunnen mensen op oudere leeftijd die getekend zijn door het leven en gebukt gaan onder een hele resem emoties nog onbevangen iets nieuws aanvatten? Of zal de drang naar gezelschap, liefde en geborgenheid het halen van het diep gestockeerde leed, het schrijnende verlies?

Een man heeft behoefte aan een vrouw, een vrouw aan een man om de eenzaamheid te doorbreken, de angst voor het zwarte gat, het niets, de uitzichtloosheid van het bestaan.

Het is een thema dat de veertigjarige De Cock dermate intrigeert dat hij het als hoofdthema in het stuk heeft verwerkt en het expliciet door zijn hoofdpersonages laat verwoorden.

Twee rasacteurs ontmoeten elkaar
Het verhaal van 'de oudjes' -die trouwens nog steeds kwiek en energiek over de planken lopen en huppelen- is op het lijf geschreven van de twee rasacteurs Lomme-De Meyere. Voor het eerst in hun carrière staan ze tot wederzijdse vreugde samen op de planken. Film en televisie hadden ze al samen gedaan maar voor een live-publiek, dat niet.

Met hun carrièrelange ervaring maken ze van dit bij momenten poëtische stuk een beklijvende voorstelling waarin tederheid, speelsheid, vreugde en verdriet als spelende kinderen over elkaar heen rollen. Opvallend is de présence van De Meyere die een prachtig Nederlands hanteert, geprononceerd declameert zodat geen lettergreep je ontgaat, rustig, zelfverzekerd, je inpalmend met zijn woorden. Lomme blijft de Lomme die we kennen, een vrouw met klasse, wel wat onhandig lopend op haar rode pumps maar nog steeds de femme fatale belichamend in een spel van aantrekken en afstoten.

En dan heb je de nabijheid van de acteurs. Het is heerlijk om weten dat een man als Jo De Meyere op een ogenblik van onoplettendheid op je tenen zou kunnen gaan staan of de sensuele adem van la grande dame Lomme je aangezicht zou kunnen beroeren.
De breekbaarheid van een door weer en wind geteisterd koppeltje dringt doorheen je kleren. Toneel maar tegelijkertijd het leven zelf.
Heerlijk toch die kleine theatertjes.

De engelenmaker, een intrigerende roman

2011-11-11T13:30:00.005+01:00

Stefan Brijs is een Vlaamse schrijver die een zekere reputatie heeft verworven met de in 2005 verschenen roman 'De engelenmaker'. Met meer dan 100.000 verkochte exemplaren scoorde hij heel hoog in de literaire wereld. Zijn opvolger 'Post voor mevrouw Bromley', waarop we zes jaar moesten wachten, kreeg intussen al lovende kritieken.

Inhoud
'De engelenmaker' is opgedeeld in drie ongeveer even lange delen. In het eerste deel ontmoeten we de arts Victor Hoppe, die na een lang verblijf in het buitenland, naar zijn (fictief) geboortedorp Wolfheim terugkeert, vergezeld van een drieling die niemand in het dorp oorspronkelijk te zien krijgt wat geruchten en roddels van allerlei aard uitlokt. Dat er problemen zijn met de kinderen blijkt al snel als bekend wordt dat hun gezondheid te wensen over laat.

In het tweede deel worden Hoppes jeugd, schooltijd, hogere studies, zijn wetenschappelijk onderzoek en zijn experimenten aan een Duitse universiteit uitvoerig beschreven. Zij liggen aan de basis van zijn rusteloze zoektocht naar erkenning en de daaruitvolgende problemen met de door hem geconcipieerde kinderen.

In het derde deel ten slotte evolueert het verhaal stilaan naar een naar de keel grijpend slot. Op de locatie van het gebeuren, het Drielandenpunt, dicht bij de Nederlandse en Duitse grens, bevindt zich een toren die een niet onbelangrijke rol speelt in de talrijke hallucinante gebeurtenissen.

Een pageturner
De roman is geen hoogtepunt op puur literair-esthetisch vlak. Het is veeleer een spannend en intelligent geconstrueerde thriller dat de lezer van begin tot einde aan de bladzijden gekluisterd houdt. Met verwijzingen naar de Bijbel en de clash tussen kwaad (de bestraffende God in het Oude Testament) en goed (Jezus in het Nieuwe Testament) tilt Brijs het boek naar een hoger, meer gelaagd niveau.

Actueel thema
Het basisthema weerspiegelt een van de grote problemen van onze tijd: is het voor de mens esthetisch verantwoord leven te scheppen en de plaats van God in te nemen in zijn eindeloze zoektocht naar het eeuwige leven? Wat is ons standpunt in de relatie tussen wetenschap en geloof?

Brijs' standpunt is zonneklaar: Victor Hoppe is een losgeslagen wetenschapper met een missie die ingegeven werd door geldingsdrang. Immers, zijn fysiek (een hazenlip) en zijn opvoeding (met ouders die hem verwaarloosden en dumpten in een klooster en een kostschool) hadden een negatieve invloed op zijn geestelijke ontwikkeling. Zijn obsessie om er kost wat kost in te slagen om mensen te klonen houdt hemelsgrote risico's in waarmee voorzichtig moet worden omgesprongen. Het hallucinante einde van de roman spreekt boekdelen en maakt de lezer ongemakkelijk.

Vertalingen en prijzen

Deze roman werd reeds in verschillende talen vertaald, waaronder het Frans, Duits, Engels, Russisch en Chinees en oogstte lof alom. In 2006 ontving Brijs de Gouden Uil en intussen werd hij ook in het buitenland meermaals bekroond, hetgeen bewijst dat hij niemand onberoerd laat. Brijs lezen is zich wapenen voor een van de fundamenteelste debatten van deze eeuw.

Website: http://www.stefanbrijs.be

Plaats uw spaargeld na rijp overleg

2011-01-03T17:35:00.002+01:00

Sparen is de Belg aangeboren. Net zoals hij een baksteen in de maag heeft, heeft hij ook een sok onder zijn bed hangen. Welke spaarrekeningen bieden u de beste voorwaarden begin 2011?

Sparen is weer populair
Nog niet zolang geleden namen Belgen al eens makkelijker een risico door hun spaarcenten te beleggen omdat daar meer mee te verdienen viel dan met gewone spaarrekeningen. Een tijdje ging het goed, maar sinds de bankcrisis van 2008 weet de man in de straat dat beleggen grote risico's kan inhouden. Velen verloren een smak geld en menige kleine spaarder was de wanhoop nabij.
Dat is de reden waarom het 'spaarboekje' thans populairder is dan ooit. Ook al krijgt men niet veel interest, zijn geld zal men niet zo snel meer kwijtspelen.

Hoe kiezen?
Wie om zich heen kijkt en regelmatig een krant of een tijdschrift leest weet dat grote banken een concurrentieslag voeren om de kleine spaarder binnen te halen Met alle mogelijke middelen tracht men het geschonden vertrouwen weer op te krikken met allerlei aanbiedingen die aanlokkelijk klinken qua interestvoet. Maar is dat zo?

75% van de spaarrekeningen bevinden zich bij de grote banken. Dat is een enorm aantal en het lijkt misschien verwonderlijk omdat deze banken toch de minst gunstige voorwaarden aanbieden als u eens rustig alles op een rijtje zet en gaat vergelijken met kleinere banken. Het is niet omdat een bepaalde bank een kleinere speler op de markt is dat u er geen vertrouwen in kan stellen.

Online rekeningen

De nieuwste trend zijn de online rekeningen. De klant alleen kan ze beheren via het internet en je kunt aan het loket bijvoorbeeld geen geld van die rekening halen. Maar ze brengen wel iets meer op dan de klassieke rekening.

Welke rekening te kiezen hangt af van hoe lang u uw geld op de rekening wil laten staan. Als u bijvoorbeeld niet van plan bent het twaalf maanden lang te laten staan, hebt u geen recht op een getrouwheidspremie en dan is het het best om een rekening te kiezen met de hoogste basisrente.
Bent u evenwel wel van plan om het twaalf maanden te laten staan is de getrouwheidspremie wél van toepassing en dan kiest u best voor een rekening waarop de basisinterest én de getrouwheidspremie samen het hoogst zijn op markt. Vindt u twee rekeningen met eenzelfde opbrengst bent u het beste af met de rekening met de hoogste basisrente.

Lange termijn

Natuurlijk zijn er ook spaarders die hun centen langer dan een jaar op de rekening willen laten staan en hun financiën op langere termijn regelen. Zodoende is het niet belangrijk of u, zoals bij de gewone spaarrekeningen, geld kan afhalen of stortingen kunt doen. Uiteraard is het dan beter om erover te denken een andere formule te kiezen die beter met uw wensen overeenkomt en u een hogere opbrengst garanderen zoals een spaarverzekering of een belegging op termijn.

Wat is nu begin 2011 de beste keuze op de Belgische markt?

BANK	REKENING	BASISRENTE	GETROUWHEIDSPREMIE
Argenta	e-spaar	1,50	0,75
BKCP	BKCP Excellence	1,60	0,40
Deutsche Bank	DB E-saving account	1,65	0,40
Ethias Bank	Spaarrekening Plus	1,80	0,50
Fortuneo Belgium	Fortuneo Plus	1,70	0,45
Keytrade Bank	Azur	1,65	0,40
Landbouwkrediet	iDirect-boekje	1,65	0,40
Rabobank.be	Rabo Internet Spaarrekening	1,80	0,40

De andere Ensor

2010-11-07T18:58:00.007+01:00

150 jaar na zijn geboorte worden er talloze activiteiten rond en tentoonstellingen met het werk van James Ensor georganiseerd gecentraliseerd in Brussel, Gent en Oostende. In Oostende vond een optocht plaats met de live-uitbeelding van diverse schilderijen. In Gent en Brussel zijn tentoonstellingen te bezoeken. Het minder bekende werk vind je op de tentoonstelling in de ING-gebouwen aan het Brusselse Koningsplein.

Anderhalve eeuw

Beroemd werd James Ensor met zijn schilderijen met groteske figuren en gemaskerde personages. Ook zijn massataferelen worden wereldwijd bewonderd: getuige de aankoop van zijn schilderij 'De intrede van Christus in Brussel' door het Getty Museum in Los Angeles in 1987. Vele van deze schilderijen worden tentoongesteld 150 jaar na zijn geboorte (13 april 1860) in musea in Brussel en Gent.
In het ING in Brussel vind je enkele van zijn belangrijke werken waarin zowel de massa een rol speelt als waarin de maskers dominant aanwezig zijn, maar ze vormen de basis van de tentoonstelling niet. 'Ensor ontmaskerd' spitst zich vooral toe op de 'andere' Ensor.

De tekenaar Ensor
Een goede schilder moet ook een goede tekenaar zijn. Talloze kunstenaars maken eerst getekende voorstudies vooraleer ze aan het schilderen slaan. Zoals Beethoven zijn notitieboekjes gebruikte om ideeën ruwweg neer te pennen, zo gebruiken schilders vaak schetsboeken om eerste indrukken vast te leggen.
Ensor tekende als voorbereiding tot een schilderij. Eerst kopieerde hij de grote meesters als Hals, Rembrandt, Goya om wat handigheid te verwerven. Vervolgens maakte hij zijn eigen (portret)tekeningen vooraleer hij zijn personages op het doek vereeuwigde. Deze portretten getuigen van een meesterschap dat indruk maakt en me diep raakte.

Beide aspecten zijn te zien op de tentoonstelling en reveleren een niet bekende, maar sublieme Ensor. Zo vallen er tekeningen te bewonderen van de man in de straat, de volksmens, wat uiteindelijk uitmondt in het prachtige schilderij 'De veerman'.

Hij tekende vrienden, familieleden, zijn moeder. Vooral de tekeningen van zijn moeder zijn van een onwezenlijke schoonheid. De verschillende versies van zijn stervende moeder grijpen naar de keel.

Kritiek

Op het schilderij 'Mijn dode moeder' zie je de moeder op het sterfbed op de achtergrond afgebeeld. Vooraan bevinden zich de talloze potjes en flesjes met medicijnen alsof Ensor door deze te benadrukken de kwakzalvers een veeg uit de pan wilde geven.

Deze satirische kijk op de dingen vind je regelmatig terug in het werk van de Oostendenaar. Met massatekeningen en schilderijen als 'Muziek in de Vlaanderenstraat' en 'De intrede van Christus in Brussel' lijkt het ook alsof hij de massa mensen die zich al te makkelijk laten mobiliseren voor een partij of een persoon op de korrel neemt.

Stillevens
Dat Ensor ook stillevens heeft geschilderd is minder geweten. Zijn twee roggen zijn een sprekend voorbeeld, m

aar de zogenaamde chinoiserieën spreken meer tot de verbeelding. Zijn zuster Marie, die even met een Chinees is getrouwd geweest, zal hem zeker geïnspireerd hebben. Op een stilleven zie je aan de linkerkant een wit masker met scharlaken lippen monkelend de chinoiserieën gadeslaan alsof Ensor hiermee de schilder van stillevens wil bespotten.

Plein-Airisme

Voor de leek zal vooral het eerste deel van de tentoonstelling een verrassing zijn. Dat de jonge Ensor beïnvloed werd door de impressionisten is zonneklaar. Net als de grote Franse schilders Monet, Renoir, Cézanne schilderde hij in 'open lucht' (plein air) en aldus ontstonden zijn eerste tekeningen en schilderijen als 'Daken van Oostende'. Het belang van het licht was onmiskenbaar groot.

Met zijn werk waarbij de zee en de schepen centraal staan leunt hij dicht aan bij de marines van Courbet, met wie Ensor zich verbonden voelde. Met zijn 'Oestereetster', dat een centrale plaats kreeg op de tentoonstelling, een vrouw in een wereld van kleur en licht, bewijst hij zijn verbondenheid met de impressionisten hoewel hij die invloed nooit heeft willen toegeven.

Zo ontdek je bij de ontmaskerde Ensor een man die meer had te bieden dan maskers. Deze tentoonstelling bewijst eens te meer dat een artiest meer is dan zijn bekendste werk en dat de andere, minder bekende aspecten van een oeuvre evenzeer tot de verbeelding kunnen spreken.

Lampedaire failliet: het korte leven van een ambitieuze uitgeverij

2010-08-26T13:58:00.004+02:00

Hoe snel het tij kan keren in het boekenvak: twee jaar na haar oprichting ging de Belgische uitgeverij Lampedaire al overkop. Aan het enthousiasme van de Nederlandse oprichtster Lempereur (foto) zal het niet gelegen hebben, maar het minste wat je kan zeggen is dat ze niet onbesproken was.

Een nieuwe uitgeverij

Op 10 september 2008 maakte een nieuwe uitgeverij in Vlaanderen haar opwachting. Bedoeling was binnen een zeer korte periode een bloeiende uitgeverij die rond bekende Vlamingen draaide uit te bouwen. Uitgeefster Valerie Lempereur was zeker van haar stuk en beloofde de grote uitgeverijen het vuur aan de schenen te leggen.

Valerie Lempereur

Lempereur is een ex-journaliste die van in den beginne de sensatiejournalistiek niet ongenegen was. Ze specialiseerde zich in thema's in de criminele sfeer en werkte bij de Nieuwe Revu, later de Revu. Ze schreef een boek over de Bende van Venlo, die zowat kan vergeleken worden met de Bende van Nijvel in België. Toen ze zich als de minnares van tv-journalist Charles Groenhuysen voordeed voor een stuk over een vrouwengevangenis, werd ze prompt ontslagen.
Bij een andere werknemer, Peter De Vries, misdaadverslaggever met een eigen tv-programma bij de familiezender SBS 6, zou ze vanwege bedrog ook al de bons gekregen hebben. "Dat liep van gerommel met declaraties tot liegen over wat ze deed, over de voorstelling van zaken. Ik heb later gemerkt dat ze een pathologische leugenaar is", verklaarde De Vries op 3 oktober 1996 in De Volkskrant.

Voordien was ze al bevriend geraakt met de intussen vermoorde filmmaker Theo Van Gogh en wijlen Ischa Meijer.

In 1999 verkaste ze naar Vlaanderen en ging daar aan de slag bij 'familiebladen' Story en TV Familie waar ze zich verdienstelijk maakte als verslaggeefster van smeuïge verhalen van Bekende Vlamingen en onder andere het echtscheidingsverhaal van Goedele Liekens bracht.

Voor Het Laatste Nieuws steld

e ze een interviewreeks samen met de ouders van prinses Mathilde. Van haar kwam het verhaal hoe Mathildes vader, graaf Patrick d'Udecem d'Avoz, door zijn broer Henri, voormalig burgemeester van Poperinge, met de dood bedreigd werd. Tussen beide broers heerste er een jarenlange vete.

Sterke persoonlijkheid
Valerie Lempereur werd als man geboren en had een drugsprobleem in haar puberteit. Op 14 oktober 1996 vertelde ze hierover in Trouw: "Ik ben inderdaad 'omgebouwd'. Sommigen denken misschien dat ze toen ook mijn hersens eruit hebben gehaald, maar die werken nog prima. Dan is er nog het punt dat ik drugs gebruikt heb. Dat is waar, ik heb acht jaar gebruikt. Ik ben afgekickt. Daar ben ik trots op."

Lempereur wordt omschreven als zelfzeker, ambitieus, gedreven en koppig, de perfecte kwaliteiten dus om haar droom op een dag waar te maken, het opstarten van een eigen uitgeverij hetgeen in de herfst van 2008 effectief gebeurde. Eindelijk zou ze kunnen uitgeven wat ze wilde en hoefde ze niet te dansen naar de pijpen van een baas, want journalisten kunnen immers nooit schrijven wat ze echt willen vond ze.

Lampedaire
De uitgeverij werd Lampedaire gedoopt en stelde zichzelf als een onconventionele boekenverdeler voor met een gezonde mix van 'eigenzinnigheid, rebellie en kwaliteit'. Bedoeling was zich toe te spitsen op non-fictie binnen de politiek, de showbizz en de misdaad. Aldus bracht Lampedaire met de regelmaat van een klok boeken uit die op een of andere manier voor beroering zorgden zoals bijvoorbeeld Marijn Devalck die in 'Mijn gedacht' over zijn agressieve vader vertelde of Magriet Hermans die een boekje opendeed over biseksualiteit en haar problemen met overgewicht of de omstreden plastische chirurg Jeff Hoeyberghs die het gedrag van rolmodellen als Tom Boonen of Frey Van den Bossche verklaarde of journalist Douglas De Coninck die een boek over de Chinese gokmaffia schreef.

De spektakeluitgeverij, zoals ze soms genoemd werd, stelde vooral ex-journalisten tewerk die vaak de rol van ghostwriters

speelden om minder getalenteerde BV's een handje toe te steken. In het eerste jaar verschenen er een veertigtal titels en draaide men een omzet van twee miljoen euro.

Problemen
Maar al snel rommelde het binnen het bedrijfje met auteurs die hun mistevredenheid met de gang van zaken niet onder stoelen no

ch banken staken. Jean-Pierre Van Rossem en Jacky Lafon klaagden over het gebrek aan inspraak, het oneigenlijk ge

bruik van privémateriaal en het niet nakomen van gemaakte afspraken. De processen volgden elkaar in snel tempo op. Lempereur wuifde de kritiek hieromtrent weg met de opmerking dat elke uitgever wel eens problemen met zijn auteurs heeft, maar dat deze de pers niet halen omdat het dan doorgaans over onbekende schrijvers gaat.

Maar ook van buiten de uitgeverij was er intussen ongenoegen ontstaan: Van Halewyck beschuldigde Lampedaire ervan auteurs van hen weg

te snoepen en Dag Allemaal klaagde Lempereur aan wegens lasterlijke aantijgingen en ondeontologische praktijken vanwege enkele voorpublicaties in Story.

Naar af

Begin 2010 verdween de website van het net, werd de telefoon niet meer opgenomen en bleek Lempereur haar schuldeisers niet meer te kunnen betalen. Nadat de facturen van een drukker niet werden voldaan liet deze beslag leggen op de activa van de uitgeverij. Het Centraal Boekhuis besliste de verspreiding van de boeken stop te zetten en half augustus werd de uitgeverij failliet verklaart.

Twee jaar had uitgeverij Lampedaire voor ophef gezorgd met talloze boeken van BV's die open en bloot hun privéleven op straat gooiden. Roemloos ging ze ten onder. Het straffe verhaal van hoe alles in zijn werk is gegaan zullen we wellicht elders moeten lezen.

Klassieke meesterwerken in mangavorm

2010-08-24T15:02:00.007+02:00

Uitgeverij Epo brengt vanaf de herfst van 2010 een hele reeks van graphic novels op de markt, getekende versies van literaire meesterwerken. Ze hopen hiermee jongeren aan te zetten ook de oorspronkelijke boeken ter hand te nemen.

De Graphic Classics van Epo

Epo haalde zijn inspiratie uit Japan waar westerse literaire klassiekers in mangavorm werden uitgegeven. Manga's zijn de Japanse versies van graphic novels. Ze zijn bijzonder populair in het Land van de Rijzende Zon en worden zelf op de trein en in de winkel gelezen. Zo staan er verstripte versies op stapel van onder andere Karel Marx ('Het kapitaal'), Tolstoj ('Oorlog en vrede'), Vicor Hugo ('Les misérables'), Charles Darwin ('Het ontstaan van de soorten'), Dostojevski ('Misdaad en straf'), Stendhal ('Het rood en het zwart'), Kafka ('De gedaanteverwisseling') en vele anderen als Goethe,

Danthe, Shakespeare, Proust, Machiavelli, Joyce en ga zo maar door.

De zwart-wit stripboeken, die de orginele Japa

nse tekeningen overnemen, zijn vertaald door Nele Noppe die typisch Japanse verwijzingen aan onze cultuur heeft aangepast.
Het is helemaal niet de bedoeling van alle informatie uit de oorspronkelijke boeken in de verhalen te verwerken, hetgeen trouwens een onmogel

ijke opdracht is. Voor 'Het kapitaal' bijvoorbeeld worden wel bepaalde begrippen als meerwaarde, prijsbepaling en accumulatie in het verhaal verwerkt, maar wie de hele theorie van Karl Marx wil kennen moet het authentieke boek lezen. Vandaar dat deze manga's eerder bedoeld zijn als opstapje voor jonge lezers naar de originele klassieke werken.

De graphic novel

Een graphic novel is de Engelse term voor striproman of beeldroman, een stripverhaal voor volwassenen in boekvorm dat, zoals een literaire roman een bepaalde structuur heeft en waarin verschillende verhaallijnen door elkaar kunnen lopen. Het aantal pagina's overstijgt doorgaans de klassieke 48 tot 64 pagina's van de gewone stripverhalen. De omvangrijkste novel versc

heen in 2004 met de autobiografie 'Blankets' van Craig Thompson die niet minder dan 600 pagina's besloeg!

In het algemeen wordt 'De ballade van de Zilte Zee' van Hugo Pratt (1975), het eerste verhaal van de stoïcijnse zeeman Corto Maltese, als de eerste Europese striproman beschouwd terwijl in Amerika 'A contract with God and other tenement stories' van Will Eisner die eer te beurt viel. Deze bundel van korte verhalen had het leven van gewone mensen in de reële wereld tot onderwerp. Men had deze bundel de term 'graphic novel' meegegeven om hem te onderscheiden van het komische stripverhaal.

De Japanse versie, de manga vond zijn oorsprong reeds in de negentiende eeuw en ontleende zijn naam aan een boek van de houtsnedekunstenaar Hokusai die de door hem gebruikte tekenstijl kenmerkte. De mangaverhalen hadden oorspronkelijke een filosofische ondertoon. Vandaag de dag kunnen ze alle mogelijke thema's behandelen en hebben doorgaans een educatieve bedoeling.

Een nieuwe kunstvorm

In de beginperiode van de graphic novel maakten twee beeldromans furore: 'Maus' van Art Spiegelman, over de jodenvervolging in Na

zi-Duitsland en 'Loopgravenoorlog', een anti-oorlogsverhaal van Jacques Tardi over de Eerste Wereldoorlog. Zij overtuigden vele sceptici ervan dat de graphic novel ook een kunstvorm begon te worden. Maus won in 1992 de Pulitzer-prijs en Jacques Tardi werd uitgegeven door de gerenommeerde Franse uitgeverij Gallimard. In België werd 'Verder' van Marc Legendre in 2008 zelfs op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs geplaatst.

Toen de graphic novel in de jaren tachtig vaste voet aan de grond kreeg in het Verenigd Koninkrijk verschenen er recensies in gezaghebbende kranten en tijdschriften met als terugkomende citaat: 'Strips zijn niet enkel meer voor kinderen'.

Toch bleef de nieuwe kunstvorm omstreden. Schrijver Daniel Raeburn zei: "Ik grinnik bij het neologisme 'graphic novel' omdat het genre met

dit literair equivalent de ambitie heeft om een poetsvrouw 'hygiënisch manager' te noemen en ten tweede omdat de beeldenroman te verlegen is om toe te geven dat hij in wezen nog steeds een gewone strip is, een verbeterde versie van een striptijdschrift."
Recensent Douglas Wolk schreef: "Wat is het verschil tussen een stripverhaal en een graphic novel? Ik zou zeggen: de bindwijze", waarop ontwerper Jeff Smith reageerde met "Het verschil is dat de graphic novel een begin, een midden en een slot heeft."

De uitgeverij

Dat uitgeverij Epo geen gebrek aan kwaliteit kan aangewreven worden bewijst ze al jarenlang. Jaarlijks geeft men 35-tal boeken uit over politieke, economische, sociale, sociaal-culturele, sociaal-psychologische en historische thema's. Het komende najaar staan bijvoorbeeld werken van Noam Chomsky en Dirk van Esbroeck op stapel, naast boeken over Bob Dylan, de theaterkritieken van Wim Van Gansbeke, werken over autisme en kinderboeken van Paul Verrrept. Binnen dit rijtje van hoogwaardige uitgaven zal deze serie manga's of graphic novels zeker niet misstaan.

Literatuur

2010-08-24T14:36:00.019+02:00

Links naar de gepubliceerde artikels:

Paul Koeck
Le Petit Belge weet van aanpakken
Waarvoor staat Herman Brusselmans?
De Gouden Uil 2010 uitgereikt
Klassieke meesterwerken in mangavormLampedaire failliet
De Engelenmaker een intrigerende roman
Een tweede Lof der Zotheid was leuker geweest

Populaire liedjes verklaard: De fanfare van honger en dorst

2010-08-20T13:27:00.005+02:00

Elke cultuur heeft zijn liederen die door het volk worden meegezongen als ze worden ten gehore gebracht. In Vlaanderen is 'De fanfare van honger en dorst' zo een klassieker die met de regelmaat van de klok op festivals en optredens door Vlaamse (en ook Nederlandse) artiesten wordt vertolkt. Iedereen dicht het nummer aan Jan De Wilde (°1944) toe, maar de echte auteur heet Lieven Tavernier.

De grote verdwijntruc

Alleen muziekfanaten weten dat Lieven Tavernier (°1947) 'De fanfare van honger en dorst' heeft geschreven. Dat zo weinigen daarvan op de hoogte zijn heeft te maken met het eenzelvige karakter van de auteur die zich liever wegcijfert dan op de voorgrond te treden. Zo heeft hij talloze liedjesteksten weggegeven aan andere artiesten. Voor de cd 'Héhé' (1991) schonk hij Jan De Wilde drie nummers: naast zijn fanfare waren dat 'De eerste sneeuw' en 'De verdwenen karavaan'.

Typisch was dat op het ogenblik dat Tavernier toch met zijn werk durfde naar buiten komen en onder druk van De Wilde een cd opnam ('Doe het licht', 1995) en op de podia verscheen, het publiek dacht dat hij een eigen versie zong van andermans nummers daar waar het wel degelijk zijn eigen nummers betrof.

Inhoud van het nummer

Het liedje gaat over zes vrienden (zijn het kunstenaars, clochards, studenten?) die een wat zwervend bestaan leiden, de wereld willen verbeteren maar alleen op enkele typische locaties in Gent onder het zingen van Bob Dylans 'A hard rain's gonna fall' hun vriendschap kunnen bezegelen met mosselen, frieten en een stevige pint op de goedkoopste adressen. Soms verlaat een lid de fanfare voor een vrouw maar keert dan ook snel weer. Uiteindelijk zal de fanfare ontbonden worden als de leden een burgerlijk bestaan opbouwen, maar aan het eind zijn er de troostende woorden dat er steeds een nieuwe fanfare van honger en dorst zal opstaan.

Lieven Tavernier over het ontstaan van dit nummer: "Mij interesseren de mensen waar het geluk niet langsgekomen is en die toch dit leven aanvaarden en het dienen. 'Wintermensen', die zich net als de winter onzichtbaar houden, niet in de kijker lopen en toch de moed niet opgeven hoewel het voor hen uitzichtloos lijkt. Ik hou van die mensen en omdat ze anders helemaal verdwijnen, probeer ik ze een plaats te geven in mijn songs."

De thematiek van de 'vrienden van vroeger' kwam reeds aan bod in Taverniers novelle 'Over water' die zich ook in Gent afspeelt en waarvoor de auteur in 1983 de literaire prijs van de stad Gent en in 1991 de August Beernaertprijs van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde kreeg.

Baart het verwondering dat deze Germaanse filoloog afstudeerde met de eindverhandeling 'Sociale stellingname over Gentse arbeidsliederen'?

Jan De Wilde

Het ingetogen nummer werd door Jan De Wilde (bekend geworden met 'Joke', 'Ik kan het, ma', 'Een vrolijk lentelied') meer leven ingeblazen op zijn cd 'Héhé' niet in het minst door toedoen van het arrangement van Doe Maar-zanger Henny Vrienten die er in het tweede deel een echte fanfare aan toevoegde zodat het van een 'praatlied' een 'meezinger' werd. Tot op de dag van vandaag wordt het nog altijd beschouwd als het nieuwe Gentse stadslied dat tot ver buiten de stadsgrenzen door de Vlaming wordt meegezongen en zelfs op het repertoire staat van zangkoren zoals bleek op het Festival van de Amateurkunsten in Gent op 2 mei 2010 toen 1.800 koorzangers een unieke versie brachten.

Maar ook in Nederland raakte het nummer populair inzoverre Nederlandse artiesten er een eigen versie van brouwden. Zo zette de Brabantse folkzanger Gerard van Maasakkers zijn versie op cd, bracht Huub van der Lubbe, zanger van De Dijk, het lied op diverse podia en won Thé Lau met zijn interpretatie de Vlaamse liedjeswedstrijd 'Zo is er maar één' in 2008. Lau bracht het vervolgens op een live-cd uit begeleid door het blaasorkest De Volharding.

Uitspraken over het nummer

Guus Middag in het tijdschrift Onze Taal (12/2008): "De sfeer is middeleeuws. (…) Je zou denken dat dit een oud gildelied is, of een ballade uit de tijd van François Villon, maar daar sluit de inhoud toch niet helemaal bij aan. De fanfare schooiert in de loop van de nacht wat eten en drinken bij elkaar en eindigt de tocht elke nacht bij de jukebox van Eddie… (…) En ook toen kon het wel eens gebeuren dat een van de mannen verliefd werd, zodat de fanfare slonk… (…) De schorre stem van de zanger klinkt nog schorrer - alsof je Tom Waits in het Nederlands hoort zingen."

Benno Barnard bij Friedl Lesage op Radio 1: "Lieven Tavernier zij geprezen voor deze en andere geniale teksten. Eén van de mensen die Vlaanderen niet eert én zou moeten eren, zoals Emile Verhaeren. Eén van de grote zonen van Vlaanderen!"

Thé Lau: "Ik heb het lied met plezier geadopteerd. Al merk ik dat ik af en toe dingen grappig vind die sommige Vlamingen net heel ernstig nemen. (…) Ik belde de componist van het nummer, Lieven Tavernier, om wat achtergrond en toen ik zei dat ik het een grappig lied vond, bleef het even stil. Hij hoorde zelf ooit bij zo'n fanfare, inderdaad, maar daar wilde hij weinig over kwijt. Neem die passage 'En kwam er een vrouw die een van ons meenam'. Die mannen keerden altijd terug naar de club want 'er was nooit een vrouw die mooier kon zingen dan onze fanfare van honger en dorst'. Dat leek mij sterk."

Elders

Dat 'de fanfare van honger en dorst' intussen ingeburgerd is in het Vlaamse taalgebruik en de maatschappij in het algemeen kan geïllustreerd worden door enkele voorbeelden:

In Geel kan je lekker gaan tafelen in een restaurant dat 'De fanfare van honger en dorst' heet.
Op 19 november 2007 had er een manifestatie in Brussel plaats waaraan zowat 40.000 mensen deelnamen om de verbondenheid van de Belgen met een unitair België te benadrukken. Na afloop ervan, zo meldde de reporter van dienst in de krant De Morgen, dronk 'de fanfare van honger en dorst' een frisse pint en schaarde zich in de rij wachtenden bij de gelegenheidsfrituren in het Jubelpark.
Naar de gevleugelde woorden van Jan De Wilde ontstond in juni 2006 'Die Verdammte Spielerei', een nieuwe fanfare bestaande uit vier saxofoons, één percussionist en één van megafoon voorziene 'onnozelaar' die een loopje neemt met de Vlaamse koninklijke harmonieën en fanfares.
In de handelingen van de Belgische Senaat kon men in de editie van 17 november 2003 een toelichting lezen op een wetsontwerp ingediend door Frank Creyelman betreffende de dotaties aan de koninklijke familie: "De Belgische koninklijke familie is niet bepaald de fanfare van honger en dorst. De persoonlijke goederen van de koninklijke familie zijn van enig niveau. (…)"

Michaël Borremans in het koninklijk Paleis te Brussel

2010-07-29T13:18:00.005+02:00

Het is weinige kunstenaars gegeven om nieuw werk te creëren voor het Belgisch koninklijk paleis, maar na Jan Fabre is Michaël Borremans er wel degelijk in geslaagd. Tot 5 september 2010 kan je zijn schilderijen bekijken in het Salon van de Maarschalken tijdens de jaarlijkse opendeurdagen.

Koninklijke interesse

De Belgische koninklijke familie schenkt traditioneel veel aandacht aan kunstenaars uit diverse kunstrichtingen. Koningin Elisabeth is de geschiedenis ingegaan als de meest kunstzinnige koningin die België ooit gekend heeft. Het is dus niet verwonderlijk dat een prestigieuze muziekwedstrijd haar naam meekreeg.
Koningin Paola's interesse voor hedendaagse kunst is bekend. In 2002 creëerde Jan Fabre op haar vraag 'Heaven of delight' in de grote spiegelzaal van het paleis, een werkstuk dat heel wat ophef veroorzaakte.

Nu kreeg Michaël Borremans het verzoek om zijn creativiteit ten dienste van het paleis te stellen. Hij mocht de ruimtes van het paleis komen bekijken en kreeg carte blanche om er zijn ding in te doen. Zeven schilderijen, waarvan één met digitale video, waren het gevolg.

Voorbereiding

Bij zijn speurtocht door het paleis belandde hij op de zolder waar hij lakeienkostuums uit de negentiende eeuw aantrof. Ze inspireerden hem voor een reeks schilderijen. Uit de zeventien werken pikte hij er zeven uit om in het paleis te exposeren.
Hij koos het thema 'lakeien' omdat de lakei doorheen de eeuwen een constante factor was geweest in koninklijke middens en deze bediendes ook nu nog deel van het personeel uitmaken. Hij zag deze vorm van continuïteit niet enkel in lakeien maar ook in zijn persoon zelf aangezien schilders door de eeuwen heen in dienst van vorstenh

uizen werkten. Borremans' grote voorbeeld is Velazquez die hofschilder was van Filips IV van Spanje.

Als voorbereiding voor zijn schilderijen gebruikte hij het personeel als model. Hij fotografeerde ze maar kwam dan tot de constatering dat het generaliserend effect dat hij beoogde zo niet zou werken. Daarom koos hij voor één figuur voor al zijn creaties die in verschillende poses werd geschilderd en soms ook een vreemde activiteit verricht (of hoe noem je het anders als een lakei zich ostentatief in de vinger snijdt of zichzelf een oog uitsteekt?). De lakei draagt de kostuums uit de negentiende eeuw omgekeerd wat een vervreemdend effect tot gevolg heeft en doet denken aan schilderijen van Magritte of Ensor. Magritte werd trouwens slechts 15 km van Borremans' geboortestad (Geraardsbergen) in Lessines geboren. De noodzaak voor surrealisme en absurditeit heeft met de geografische afkomst te maken, vindt de kunstenaar.
Zodus krijg je de paradox van een verwijzing naar de portretschilderijen uit vorige eeuwen gecombineerd met de absurde schilderkunst uit de twintigste eeuw. Deze psychologische spanning maakt een veelzijdige interpretatie mogelijk.

Wie is Borremans?

Michaël Borremans (°1963) is op zeer korte tijd uitgegroeid tot een van de grootste Belgische schilders van onze tijd. Hoewel hij een kunstopleiding volgde aan de Hogeschool voor Kunst en Wetenschappen Sint-Lucas te Brussel en hij vooral de fotografie beoefende, legde hij zich pas toe op het tekenen en schilderen in de loop van de jaren negentig. Na tien jaar lesgegeven te hebben aan het Stedelijk Secundair Kunstinstituut te Gent, trad hij door toedoen van Jan Hoet van het SMAK Gent (Stedelijk Museum voor Actuel Kunst) eindelijk naar buiten met zijn werk. De Antwerpse kunstgalerij Zeno X werd de start van een blitzcar

rière die hem in een mum van tijd tentoonstellingen bezorgde in de Verenigde Staten, Japan, Zwitserland, Italië, Finland en Duitsland.

Zijn werk, doorgaans in klein formaat, wordt omschreven als een boeiend gesprek met de traditionele teken- en schilderkunst uit de 18de en 19de eeuw, gekoppeld aan een bespiegeling over de eigentijdse mens en de samenleving. De bijzondere aandacht voor het detail valt op, een verwijzing naar schilders als Vermeer met wie hij zich technisch verwant voelt, alsmede de keuze voor het borstbeeld. De titels van zijn werk zijn snaakse knipogen die hij ons toezendt: 'Taking Turns', 'Honest ways of percepting your environment' of 'Looking at the face I had before the world was made' (citaat van John Keats). Een man in een dwangbuis geeft hij als titel 'Advantage' mee.

"Een titel kan je leiden of misleiden", stelt hij in een interview, "het stemt tot nadenken."

Borremans schildert in pak. Hij vindt dat hoe netter hij gekleed is, hoe beter het schilderij wordt. Respect voor hetgeen waarmee je bezig bent is de drijvende kracht achter zijn werk. Net zoals mensen vroeger met zondagse kleren naar de mis gingen, zo schildert de artiest in zijn eigen mis.

Borremans schrijft ook liedjes en maakt deel uit van een improvisatieband met twee collega's die ze The Singing Painters hebben gedoopt (met Hans Van Heirseele, zang en keyboards, en Merlyn Paridaen, drums). Hij vindt de groep een logisch verlengstuk van zijn beeldend werk dat ook vol rock'n roll zit. De Belgische groep Deus koos trouwens een tekening van hem als cover van hun cd Vantage Point.

Het Atomium drie dagen Frans bezit

2010-07-10T11:45:00.004+02:00

Wie Parijs zegt, zegt de Eiffeltoren. Wie Brussel zegt, zegt het Atomium. Sinds de restauratie van 2006 ontvangt Belgiës bekendste icoon gemiddeld 4.000 bezoekers per dag. Begin juli 2010 wapperde op het Atomium drie dagen de Franse driekleur. Ligt een annexatie in het verschiet?

Geschiedenis

Ingenieur André Waterkeyn kreeg het idee voor het Atomium in november 1954 toen hij het netwerk van een ijzerkristal 160 miljard keer vergrootte. Zijn idee lag aan de basis van de constructie van het grootste paviljoen op de wereldtentoonstelling van Brussel (Expo 58). Hij koos voor ijzer omdat het een materiaal in volle ontwikkeling was. Toch werden de negen bollen van het Atomium in aluminium vervaardigd, eveneens een materiaal in opkomst, omdat het blijkbaar beter tegen corrosie bestand was.
Bedoeling was het monument, dat het midden hield tussen een modern architectonisch bouwwerk en een kunstwerk, zes maanden op de Heizelvlakte te laten pronken, maar door het immense succes werd die periode verlengd, waarna uiteindelijk beslist werd het niet af te breken.

Structuur
Het Atomium is precies 102, 705 meter hoog. De negen bollen die de structuur van het ijzerkristal weergeven hebben elk een diameter van 18 meter met een oppervlakte van 1082 m2 en liggen precies telkens 29 meter van elkaar. Ze worden met elkaar verbonden door 20 buizen waarin trappen en roltrappen werden verwerkt. Op de meridianen van de bollen werden lichtjes geplaatst. Sinds de restauratie licht het Atomium 's avonds feeëriek op door de 2.970 knipperende lichtjes. De led-lichtjes kunnen na elkaar knipperen zodat het traject van een elektron die rond zijn kern draait wordt gevisualiseerd.
Het interieur van de bollen werd ingericht door de architecten André en Jean Polak.

Een pittig detail is dat de negen bollen overeenkwamen met de negen provincies waaruit België op dat moment bestond (de provincie Brabant was toen nog niet gesplitst).
Sinds de restauratie in 2006 werd het monument met roestvrij staal bekleed en schittert het als nooit tevoren.

Doel

De Expo 58 was een uiting van het naoorlogse enthousiasme om de toekomst positief tegemoet te zien. Het Atomium weerspiegelde het tomeloze geloof in de technische en wetenschappelijke vooruitgang in een vredevolle wereld. Nog steeds zijn deze idealen actueel en wil België met het monument dezelfde boodschap blijven uitdragen.

Inhoud van de bollen

Van de negen bollen zijn er maar vijf toegankelijk voor het publiek:
In de basisbol werd een permanente tentoonstelling geplaatst over de wereldtentoonstelling van 1958. 'Expo 58. Tussen droom en werkelijkheid' was oorspronkelijk een tijdelijke tentoonstelling om de 50ste verjaardag van deze historische gebeurtenis te vieren, maar daarna werd beslist om er een permanente versie van te maken. Zo kan je er 27 maquettes bekijken van de originele paviljoenen waaraan miljoenen mensen zich eertijds vergaapten.

In de tentoonstellingsbol vind je tijdelijke tentoonstellingen die rond diverse thema's draaien steunend op de pijlers wetenschap, vooruitgang en toekomst. In 2010 waren dat onder andere 'België en immigratie' en 'Belgian Design'.
In de kinderbol kunnen kinderen een nachtje blijven slapen in minibollen en genieten van het prachtige uitzicht over het nachtelijke Brussel. 's Morgens krijgen ze een geleid bezoek doorheen het Atomium. Deze bol is niet voor het grote publiek open.
In de centrale bol bevindt zich een snackbar.
Vanop de hoogste bol heb je een 360° panoramazicht over Brussel en de 19 randgemeenten. Historische gebouwen als het stadhuis, het Justitiepaleis of de Basiliek van Koekelberg liggen als het ware aan je voeten. Bij helder weer kun je de Sint-Romboutstoren van Mechelen zien en zelfs tot de kathedraal van Antwerpen kijken. In deze bol is ook een restaurant gevestigd. Sinds het overlijden van ontwerper Waterkeyn in 2005 is deze bol naar hem genoemd.

Audiogidsen
Zoals op de meeste tentoonstellingen dezer dagen kun je een audiogids huren voor een bezoek aan het Atomium. Uniek in Europa is wel dat er 26 talen beschikbaar zijn, waaronder alle 23 in Europa gesproken talen. Daar werden Russisch, Chinees en Turks aan toegevoegd.

De Franse vlag

Bij de viering van de 50ste verjaardag van Expo58 werd op de hoogste bol de Belgisch vlag gehesen. Twee jaar later wapperde van 3 tot 5 juli de Franse vlag naar aanleiding van de doortocht van de Ronde van Frankrijk door België. Op 4 juli kwam de tweede rit in Brussel aan.
Het andere Brusselse icoon, 'Manneke Pis' kon bij deze speciale gelegenheid niet achterblijven en pronkte drie dagen met de gele trui.

België danst het EU-voorzitterschap op gang

2010-07-04T12:21:00.008+02:00

Met 'België danst' werd het EU-voorzitterschap van België op een ludieke manier ingezet. Tienduizenden Belgen uit alle hoeken van het land dansten simultaan dezelfde passen als teken van verbondenheid met de Europese gedachte.

Viering

Toen Robert Schuman de aanzet gaf tot de oprichting van de EGKS (Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal) in 1951 had hij nooit gedacht dat zijn Europese droom zo relatief snel werkelijkheid zou worden. De EG bevat nu 27 landen, met nog enkele landen in de wachtkamer, en om de zes maanden wordt het voorzitterschap van de raad door een ander lid overgenomen. Sinds het Verdrag van Lissabon (2007) wordt dit voorzitterschap beperkt tot het voorzitten van de vergaderingen van de vakministers (op Buitenlandse Zaken na), daar er beslist werd tot de verkiezing van een permanente voorzitter (de Europese president) die tweeënhalf jaar (met een mogelijkheid tot verlenging van het mandaat) zal aanblijven.

Op 1 juli 2010 werd België voor de zesde keer voorzitter van de Europese Unie: 1970, 1973, 1977, 1993 en 2001 waren de vorige beurten. Dit historisch feit ging gepaard met talrijke feestelijkheden. Een van de meest gesmaakte was 'België danst', een bal moderne dat simultaan in 12 steden werd georganiseerd.

Wat houdt 'België danst' in?

'België danst/Belgique danse' is een zogenaamd 'bal moderne', waarbij professionele dansers het publiek binnen een kort tijdsbestek een choreografie op een bekend muzieknummer aanleren. Het is een concept van de vzw Arenal, en meer bepaald van Tomas Leyers, die dit niet alleen op openbare plaatsen doet, maar 's winters ook in balzalen.
Een eerste keer werd dit concept nationaal georganiseerd ter gelegenheid van de viering van 175 jaar België toen op de klanken van 'Ik hou van U/Je t'aime tu sais', gezongen door Stijn Meuris (Monza) en Marie Daulne (Zap Mama), door 40.000 Belgen over het hele land eenzelfde dans (een wals) werd uitgevoerd.

Ter gelegenheid van het begin van het Belgische Europese voorzitterschap gebeurde iets gelijkaardigs. Jaune Toujours herwerkte zijn bekendste nummer 'Bruxelles ici/Brussel hier' speciaal voor dit evenement en Maria-Clara Villa Lobos, een Brusselse van Braziliaanse origine, zorgde voor de choreografie. Aan het publiek in twaalf Belgische steden werd deze dans aangeleerd in 50 minuten. Om 21.40 uur precies vond dan de simultane uitvoering op de verschillende locaties plaats die rechtstreeks werd uitgezonden door de nationale tv-zenders.

Wie waren de hoofdrolspelers?
Jaune Toujours is een Brusselse mestizoband die een stevig livereputatie heeft uitgebouwd. Ze spelen enthousiaste muziek die een samenraapsel is van talloze muziekgenres zoals latino, salsa, balkan, rap, hiphop, punk, ska, rock met de nadruk op balkan eerder dan salsa. Swingend als een rockgroep, maar zonder gitaren.
Danseres Villa Lobos werkte een choreografie uit die op het ritme van de muziek de uitgelatenheid van een volk, een in zijn diversiteit, illustreert. Immers, België is Europa in het klein in die zin dat met Wallonië en Vlaanderen twee verschillende culturen werden samengebracht die vooralsnog in harmonie samenleven. Met haar dans maakte ze een (humoristische) trip doorheen Europa met een link naar het multiculturele Brussel.

De keuze van de steden
Belgen van over het hele land konden participeren aan dit reuzendansfeest. Zoals zo vaak was het zaak om het perfecte evenwicht tussen de verschillende taalgroepen te bewerkstellingen. Daarom werd er gekozen voor vijf Vlaamse (Antwerpen, Brugge, Gent, Hasselt en Leuven) en vijf Waalse steden (Charleroi, Doornik, Louvain-La-Neuve, Luik en Namen) waar er zou gedanst worden, aangevuld door Eupen voor de Duitstalige Belgen en de Europese hoofdstad Brussel/Bruxelles.

Doel
Dit evenement dat door toedoen van de kanselarij van de Eerste Minister tot stand kwam had tot doel om de betrokkenheid van de burger bij dit historische gebeuren te versterken. Door een collectieve danspartij over het hele land te organiseren wilde men hulde brengen aan de diversiteit en de gezelligheid die in heel België heerst.

Met de deelname van tienduizenden Belgen uit alle lagen en klassen van de bevolking, ongeacht hun politieke overtuiging, hun religie, hun afkomst of hun huidskleur, uit alle leeftijdsgroepen werd aan dit opzet een kleurrijke invulling gegeven.

Van 1 tot 11 juli viert Vlaanderen feest

2010-07-03T15:05:00.006+02:00

Sinds 2002 viert Vlaanderen de eerste elf dagen van juli feest om de Guldensporenslag van 1302 te herdenken. De aanstekelijke melodie van 'Vlaanderen boven' draagt bij tot de vrolijke sfeer van het gebeuren en mondt steevast uit in een afsluitend volksfeest op 11 juli, de Vlaamse feestdag.

Waarom?
De aanleiding tot de feestdag is de overwinning van het Vlaamse burgerleger bestaande uit voetvolk dat gerecruteerd werd uit ambachtslieden en boeren op het Franse leger dat bestond uit ridders te paard op 11 juli 1302 aan de Groeningekouter te Kortrijk. Na de strijd werden op het slagveld honderden gouden sporen teruggevonden. De Guldensporenslag werd voor Vlaanderen een mytische overwinning die hun geschiedenis verder zou bepalen.
Aanleiding tot de slag was de strijd van Vlaanderen om niet bij het kroondomein van de Franse koning te worden aangehecht. Bij uitbreiding werd het door de Vlamingen als symbool beschouwd van verzet tegen een vreemde overheerser in het verlangen van een volk naar zelfstandigheid.

Hendrik Conscience
Geïnspireerd door het schilderij 'De Groeningeslag' van Nicaise De Keyser schreef Hendrik Conscience 'De Leeuw van Vlaanderen'. Het strijdtoneel vormde het decor van een liefdesverhaal. De roman werd een gigantisch succes en was de reden waarom Conscience werd beschouwd als de man die zijn volk leerde lezen. Hij leidde een aanzienlijke bijdrage tot de Vlaamse bewustwording in de 19de eeuw.
In 1985 werd 'De Leeuw van Vlaanderen' verfilmd door Hugo Claus met als adjunct-regisseurs Stijn Coninckx en Dominiek De Ruddere.

Feest van de Vlaamse Gemeenschap
Het Feest van Vlaanderen vindt sinds 1973 traditioneel plaats op 11 juli. Dit is een vrije dag voor de Vlaamse ambtenaren (het personeel van de Provinciebesturen en de lokale overheden) en sommige privésectoren zoals de bankensector.
Sinds oktober 2007 werd er federaal een principeakkoord afgesloten die de wettelijke feestdag van de gemeenschappen regelde. Voor Vlaanderen was dat uiteraard 11 juli, voor de Franse gemeenschap 27 september, de dag dat de Belgen in 1830 het Nederlandse leger in Brussel versloegen.

Het wapenschild van Vlaanderen
Op de vlag van Vlaanderen vind je een rechtstaande zwarte leeuw met rode tong en klauwen terug op een gele achtergrond. In tegenstelling tot een gelijkaardig wapen van de provincie Oost-Vlaanderen vind je er noch een leuze noch buitenversiering op terug.

De leeuw zou afkomstig zijn van het wapen van graaf Filips van Elzas (12de eeuw). Hij zou het volgens sommige bronnen veroverd hebben op een Arabische heerser tijdens een kruistocht, terwijl anderen het toeschrijven aan de overname van het wapen van Willem van Ieper die het op zijn beurt uit Engeland had meegebracht. In die tijd werden vaak dieren gebruikt als teken van dapperheid en moed.
De leeuw stond ook afgebeeld op het wapen van de Brabantse hertogen en zou later ook gebruikt worden op het Belgische wapenschild.

De Vlaamse Leeuw
De Vlaamse Leeuw is het officiële Vlaamse volkslied sinds het decreet van de Raad voor de Nederlandse Cultuurgemeenschap van 6 juli 1973. In 1985 werd het ook federaal vastgelegd. Het lied wordt vooral gespeeld op de officiële plechtigheden die georganiseerd worden in het kader van het Feest van de Vlaamse Gemeenschap.
Het lied werd in 1847 gecomponeerd door Karel Miry op een tekst van Hippoliet van Peene naar aanleiding van een discussie over volks- en nationale liederen die ze voerden binnen het amateurtoneelgezelschap 'Broedermin en Taelyver'.
Gezien tegen de achtergrond van de Franse Revolutie in 1848 die leidde tot de Tweede Republiek, kun je het lied beschouwen als een vrees voor annexatie door de Fransen. Het was dus duidelijk geen anti-Belgisch lied.
In 1973 werden de eerste twee strofen vastgelegd als officieel volkslied. Ze luiden als volgt:

Zij zullen hem niet temmen, de fiere Vlaamse Leeuw,
Al dreigen zij zijn vrijheid met kluisters en geschreeuw.
Zij zullen hem niet temmen, zolang een Vlaming leeft,
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.

Zij zullen hem niet temmen, zolang een Vlaming leeft,
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.

De tijd verslindt de steden, geen tronen blijven staan.
De legerbenden sneven: een volk zal nooit vergaan.
De vijand trekt te velde, omringd van doodsgevaar.
Wij lachen met zijn woede, de Vlaamse Leeuw is daar!

Zij zullen hem niet temmen, zolang een Vlaming leeft,
zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft,
zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.

Vlaanderen boven
Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux lanceerde in 2002 'Vlaanderen feest!', een elfdaagse activiteitencampagne waarbij over heel Vlaanderen tal van activiteiten worden georganiseerd van straatfeesten over dorpsfestiviteiten tot concerten en allerlei soorten van animatie.
De Gulden Ontsporing, een door de Vlaamse overheid aangesteld coördinatiecomité van het Vlaamse feest, kreeg de opdracht een bekend Vlaams lied als officieel feestlied aan te duiden. Niet 'Vlaanderen mijn land' van Will Tura, noch 'Mijn vlakke land' van Jacques Brel, noch 'De lichtjes van de Schelde' in de versie van Hans de Booy werd verkozen maar wel 'Vlaanderen Boven' van Raymond van het Groenewoud vanwege zijn vrolijke en meeslepende ritme. Nochtans klinkt er in de ironische tekst enige kritiek door op Vlaanderen en zijn bevolking.
De lichtjes gewijzigde tekst (op een nieuw arrangement) gaat zo:

Waar er mossel met friet is
waar er kip aan het spit is
waar de kerk in 't midden staat
waar de purperen hei bloeit
en het geld in het zwart vloeit
waar men nauwelijks Nederlands praat.

waar het zwijgen veel zin heeft
en de koning een kind heeft
waar de schuimwijnkoningin defileert
waar het volk goedlachs is
en een vuist zonder kracht is
waar men faalt en aan de toog expliceert

Vlaanderen Boven
waar men de Heer nog kan loven
waar de mensen belangrijk zijn
en de buiken omvangrijk zijn
Vlaanderen buiten
waar de vogeltjes fluiten
Vlaanderen m'n land
bij het Noordzeestrand

waar de kleurenbuis grijs is
en een schroef nog een vijs is
waar de rijkswacht goed functioneert
waar een pik een houweel is
en een pintje teveel is
alle wegen dicht zijn gesmeerd

waar de g soms een h is
AVV VVK is
en men ernst zodanig prijst
waar de Chiro paraat staat
de man aan de vaat staat
waar de camera traag gaat
de premier nogal vaag praat
de vakantie naar Spanje wijst

Vlaanderen Boven
waar men de Heer nog kan loven
waar de mensen belangrijk zijn
Vlaanderen buiten
waar de vogeltjes fluiten
Vlaanderen m'n land
bij het Noordzeestrand

de Kemmelberg
het Gravensteen
de Koekelbergbasiliek
ja, die van Koekelberg
de waterzooi
het meisje in 't hooi
de Vlaamse romantiek

Vlaanderen Boven
waar men een peer nog kan stoven
waar de mensen belangrijk zijn
en de pensen omvangrijk zijn
Vlaanderen buiten
waar ik de Heer nog zag fluiten
Vlaanderen m'n land
bij het Noordzeestrand

4 oktober is de échte nationale feestdag van België

2010-07-01T12:21:00.007+02:00

21 juli is de nationale feestdag in België. Die valt echter niet samen met de proclamatie van de onafhankelijkheid die plaatsvond na de gevechten met de Nederlandse troepen in oktober 1930.

De tweede Bourgondische Nederlanden

Na de nederlaag van Napoleon te Waterloo in 1815 werd op het Congres van Wenen beslist dat het toenmalige Vlaanderen bij Nederland zou gevoegd worden. Op die manier werden de Bourgondische Nederlanden, de 'Zeventien Provinciën', als het ware herenigd met dien verstande dat nu ook het vroegere Prinsbisdom Luik en het Groot Hertogdom Luxemburg er deel van uitmaakten. Koning Willem I van Nassau kreeg als opdracht er een eenheidsstaat van te maken.

Te vele verschillen

Makkelijk bleek dat niet want er bleken veel verschillen tussen het Noorden en het Zuiden. Die situeerden

zich op het vlak van de economie (Nederland was een handelsstaat, Vlaanderen meer toegespitst op landbouw en industrie), de godsdienst (het protestante Noorden en het katholieke Zuiden), de taal (de Franstalige elite kon het niet pruimen dat ze door Willem verplicht werd Nederlands te leren) en de politiek (de bijna 4 miljoen Vlamingen waren in de Staten-Generaal ondervertegenwoordigd tegenover de 2,5 miljoen Nederlanders).

Ook het verlicht despotisme van Willem zette in Vlaanderen kwaad bloed: ministers moesten bijvoorbeeld enkel aan de koning verantwoording afleggen en niet aan de Staten-Generaal (het parlement), de koning bemoeide zich te veel met het onderwijs, het grondbezit werd te hoog belast en in de ambtenarij werden Nederlanders voorgetrokken.

Een opera ontketent de revolutie

De driedaagse revolutie in Parijs tegen Karel X van Bourbon had indruk gemaakt op de Vlamingen. In Frankrijk was er trouwens een gelijkaardige alliantie tot stand gekomen tussen liberalen en katholieken. Toen er in Brussel relletjes uitbraken na een opvoering in de Muntschouwburg van 'De Stomme van Portici' van Daniel Auber op een libretto van Eugène Scribe en Germain Delavigne (hierin wordt het verhaal verteld van de opstand van Napels tegen Spanje in 1647), was het geenszins de bedoeling een revolutie te ontketenen om een onafhankelijke staat te verwezenlijken maar eerder druk te zetten zodat de koning aan de verzuchtingen van Vlaanderen zou tegemoetkomen, getuige de leuze WWWWWWWWWWWW die op muren werd geschilderd: 'Wij willen Willem weg, wil Willem wijzer worden, wij willen Willem weer'.

De gegoede burgerij die opgejut was door de aria 'Amour sacré de la patrie' schopte relletjes op het Muntplein, er werden straatkeien uitgebroken en ruiten ingegooid van huizen die tot de overheid behoorden, het gebouw van de gezagsgetrouwe krant Le Nationale werd bestormd. Sommige bronnen gewagen ook van Franse intriganten die de bevolking zouden opgeruid hebben.

De schutterij die toen voor de ordehandhaving verantwoordelijk was werd makkelijk opzij geschoven en ook het leger moest het onderspit delven tegen een opstand die was overgeslagen naar de lagere klasse die gefrustreerd was door de slechte sociaal-economische toestand waarvoor ze de koning aansprakelijk stelde. De vlag van oranje werd neergehaald en vervangen door de Franse driekleur, die symbool stond voor revolutie. Het feit dat men niet direct een alternatief voorhanden had bewees het geïmproviseerde karakter van de omwenteling. Even later werd door toedoen van Lucien Jottrand de tricolore vervangen door de Brabantse driekleur: de kleuren zwart, geel en rood waren afkomstig van het oude hertogdom Brabant en werden in 1790 gebruikt bij de Brabantse Revolutie die tot een kortstondige Belgische republiek had geleid. Ook met de keuze van 'La Brabançonne' als nationaal volkslied later werd naar Brabant verwezen.

Willem reageert

Op 23 september nam het Nederlandse leger, 10 000 man sterk, Brussel in. Er werd vijf dagen gevochten. Vooral in het Warandepark werd er verwoed slag geleverd. Om verder bloedvergieten te vermijden besliste koning Willem uiteindelijk om zijn troepen terug te trekken.
Nagezeten door het Belgisch leger verschanste het Oranjeleger zich onder generaal Chassé in de Citadel van Antwerpen. Vanuit het fort alsmede vanop kanonneerschepen werd Antwerpen genadeloos gebombardeerd. Van dan af was het voor de bevolking duidelijk: door de talloze doden die de Nederlandse koning op zijn geweten had was er geen weg meer terug. Men wilde van 'den Hollander' niet meer weten.

De onafhankelijkheid wordt uitgeroepen

Er werd een Voorlopig Bewind ingesteld dat op 4 oktober 1830 de onafhankelijkheid uitriep. Men koos voor een constitutionele monarchie met uitsluiting van het huis van Nassau. Er werd een parlement met twee kamers ingesteld dat een nieuwe grondwet zou opstellen. Toen deze op 7 februari 1831 van kracht werd, bleek deze dusdanig liberaal dat ze als voorbeeld voor andere landen zou dienen. In de grondwet werden de vrijheid van godsdienst, onderwijs en drukpers vastgelegd alsook de scheiding van kerk en staat.

De Conferentie van Londen

In het conflict tussen Nederland en Vlaanderen hadden de Europese grootmachten zich afzijdig gehouden. Op vraag van Willem I werd op 4 november 1830 de Conferentie van Londen georganiseerd. Daar werd door de Europese grootmachten de splitsing van het koninkrijk Nederland officieel bekrachtigd. België werd een onafhankelijke, maar neutrale staat. De principes van een vredesverdrag werden overeengekomen, maar het zou tot 1839 duren voor het Verdrag van de XXIV Artikelen uiteindelijk werd geratificeerd.

Eerst leidde Wilem, Prins van Oranje (de latere Koning Willem II) nog de Tiendaagse Veldtocht (2-12

augustus 1831): met een leger van 37.000 man sterk viel hij België binnen. Het slecht georganiseerde en over verschillende streken verdeelde Belgische leger was niet in staat om de opmars te stuiten. In de roman 'De heldeninspecteur' van Atte Jongstra (2009) wordt deze veldtocht van binnenuit beschreven. Toen Leuven viel werden de Nederlanders geconfronteerd met een Frans expeditieleger dat de Belgen was ter hulp gesneld. Immers, de grote mogendheden vonden het onverstandig dat Nederland België opnieuw zou annexeren. Wijselijk besliste Willem om zich terug te trekken en zich neer te leggen bij de Belgische realiteit.

Op 21 juli 1831 had Leopold van Saksen-Coburg als eerste koning van België de eed reeds afgelegd op het Koningsplein.

België is een van de weinige landen met kiesplicht

2010-06-07T17:26:00.004+02:00

In theorie zijn verkiezingen een feest van de democratie waaraan zoveel mogelijk mensen moeten kunnen deelnemen. Daarom werd de kiesplicht in België ingesteld, maar er gaan steeds meer stemmen op om die af te schaffen.

Eerst was er het cijnskiesrecht

De geschiedenis van de kiesplicht dateert al van het begin van de onafhankelijkheid van België. In 1830 werd het cijnskiesrecht voor mannen ingesteld. Men moest een cijns (belasting) betalen om het recht te krijgen om te mogen stemmen. Het ligt voor de hand dat dan ook enkel de rijkeren gingen stemmen. Dat waren er toen 46.000.

Algemeen meervoudig stemrecht voor mannen

De negentiende eeuw was een eeuw van ontvoogding en strijd van de werkende mens. Door toedoen van stakingen in Wallonië die vaak in een bloedig treffen eindigden, maar ook onder druk van vooruitstrevende liberalen en de socialisten werd in 1893 het algemeen meervoudig stemrecht ingevoerd. Dit hield in dat elke mannelijke burger minimum één en soms meer stemmen had (bijvoorbeeld als hij cijns betaalde of als hij een goede positie had of een combinatie van beide).
Tegelijkertijd met dit stemrecht werd de opkomstplicht ingevoerd en de kiesleeftijd bepaald op 25 jaar.

Algemeen enkelvoudig stemrecht voor mannen

Vijfentwintig jaar later (1918) werd het algemeen enkelvoudig stemrecht voor alle mannen ingevoerd en de kiesgerechtigde leeftijd verlaagd tot 21 jaar. Niet verwonderlijk dat de populaire koning Albert I hierin een belangrijke rol had gespeeld.

Algemeen enkelvoudig stemrecht voor alle Belgische burgers

In 1948 werd dan de grootste hervorming van het kiesstelsel ingevoerd: nu mochten (of beter: moesten) ook alle vrouwen gaan stemmen, waardoor het algemeen enkelvoudig stemrecht nu voor alle Belgische burgers vanaf 21 jaar gold. Deze leeftijd zou in 1981 tot 18 jaar verlaagd worden. In 1992 kregen alle EU-burgers stemrecht bij de provincie- en gemeenteraadsverkiezingen en vanaf 1999 ook niet-Europese vreemdelingen die minstens vijf jaar legaal in het land verbleven.

Iedereen moet gaan

Vaak is er sprake van een stemplicht daar waar er eerder van een kiesplicht moet gewaagd worden. Immers elke Belg dient zich met zijn oproepingsbrief naar een kiesbureau te begeven waar hij zijn stem kan uitbrengen. Men heeft dus wel het recht om ongeldig of blanco te stemmen. Ook is het mogelijk bij volmacht te stemmen maar daarvoor dient een speciaal formulier te worden ingevuld met de reden van de aanvraag om misbruik tegen te gaan.

Wie zijn kiesplicht niet vervult riskeert volgens het Algemeen Kieswetboek boetes tussen de 25 en 50 euro.

Een van de laatste landen

België is een van de weinige landen waar de kiesplicht nog geldt. Ook Luxemburg, Griekenland, Australië, Thailand en de meeste Zuid-Amerikaanse landen verplichten hun burgers nog om naar de stembus te gaan.
In Nederland was er een opkomstplicht tussen 1917 en 1970. Sinds deze plicht is weggevallen is de opkomst bij verkiezingen fel gedaald. Het hoogst is die nog bij de parlementsverkiezingen.

De uitslag van de Koningin Elisabethwedstrijd voor piano 2010

2010-05-30T15:33:00.001+02:00

Arie Van Lysebeth, voorzitter van de internationale jury gaf op zaterdagavond 29 mei lezing van de officiële uitslag.

Hier leest u er alles over.

Internet

2010-05-29T16:42:00.001+02:00

Links naar de gepubliceerde artikels:
Azur, de eerste Belgische onlinewinkel

De eerste Belgische onlinewinkel ooit: Azur.be

2010-05-28T19:21:00.005+02:00

Daar waar in de jaren negentig de onlinewinkels eerder beperkt waren en men nog sceptisch stond tegenover de kansen op succes, is dat wantrouwen intussen helemaal weggeëbd en zijn de internetwinkels vandaag serieuze concurrenten voor de reële winkels. Azur was de eerste Belgische onlinewinkel en heeft intussen een stevige reputatie opgebouwd.

Online sinds 1965

Azur bestempelt zichzelf als een 'competente online shop' die 7 dagen op 7, 24 uur op 24 geopend is en zijn producten aan de meest voordelige prijzen aanbiedt, gaande tot -35%.

De virtuele winkel werd in 1995 online gesteld en was daarmee de eerste Belgische onlineverkoper.

In deze winkel kan je Nederlandstalige en anderstalige (Frans, Engels, Duits, Spaans, Italiaans) boeken kopen, muziek, films en tv-series (op dvd en blu ray), software en games. De winkel bevat meer dan 1,2 miljoen titels. Voorlopig is het aanbod beperkt tot nieuwe titels. Op termijn zouden wellicht ook tweedehandsproducten aangeboden worden.

Zoeken

Op de site werd een zoekbox ingevoerd waarlangs je een gewenst product kan opzoeken. Zo kan je naar boeken zoeken op trefwoord of auteur, op uitgever, op uitgavedatum of op EAN-code.
Ben je op zoek naar iets fijns en wil je graag suggesties dan kan je die op verschillende manier krijgen: als je een product bekijkt krijg je namelijk automatisch suggesties op je pagina van artikelen van dezelfde auteur of van een vergelijkbare categorie of een analoog thema. Ook zie je er suggesties van consumenten die eenzelfde aankoop hebben gedaan.
Op de site vind je een top 5, de populairste boeken van het moment, de tips van de maand (dvd's), speciale acties (cd's), boeken in de kijker enzomeer. Alles uiteraard in functie van het aanbod.

Scherpe prijzen

Azur staat er garant voor dat de aangeboden producten telkens lager liggen dan de officiële prijzen. Dit is slechts mogelijk doordat het bedrijf grote hoeveelheden aankoopt en zo speciale voorwaarden kan bedingen. Ook worden de (marketing)kosten tot een minumum beperkt en beschikt men niet over dure winkelpanden of stockruimtes.

Betaling en verzending

Voor elk aangekocht product wordt een forfaitair bedrag van 2 euro aangerekend, zowel voor België als Nederland. Voor elk extra product komt daar 0,35 euro (Nederland: 0,50 euro) bij. Is een product niet voorradig krijg je het nagestuurd zonder extra portkosten.

De verzending gebeurt automatisch via De Post.

Kies je voor een verzending onder rembours zodat de postbode het pakje persoonlijk komt aanbieden en je aan hem betaalt, word je een supplement van 6,5 euro aangerekend. Dezelfde extra kost betaal je als je kiest voor een afhaling in een Taxipost Pick Up & Go-punt.

Betaling gebeurt elektronisch via een door Ogone beveiligd betaalsysteem. Je kan betalen met Visa of MasterCard 'secured' zodat niemand van je kaartgegevens misbruik kan maken.

Als jouw bestelling op voorraad is, word je pakje binnen de 24 uur verzonden zodat je het heel snel in huis hebt. Via de site kan je de status van je pakje volgen. Je krijgt trouwens automatisch een bevestiging van je bestelling in je mailbox, alsook een link waarmee je de status kan volgen.

Voor internationale zendingen doet Azur een beroep op DHL, een bedrijf dat wereldwijd actief is.

Bescherming van de klant

Azur heeft in 2006 als eerste onlinewinkel het BeCommerce label gekregen. Dit houdt in dat de website door een onafhankelijke organisatie wordt gecontroleerd op het correct toepassen van de richtlijnen inzake de bescherming van de belangen van de consument.

Koningin Elisabeth, een populaire koningin der Belgen

2010-05-27T12:42:00.004+02:00

Koningin Elisabeth van België was de echtgenote van Albert I. Elisabeth was een intelligente en kunstminnende vrouw die door haar sterke karakter respect en bewondering afdwong maar ook voor controversie zorgde.

Opvoeding en huwelijk

Elisabeth werd op 25 juli 1876 in Possenhofen (Beieren, Duitsland) geboren als dochter van Karel Theodoor in Beieren, een bekend oogarts, en Maria José van Bragança, prinses van Portugal. Ze was de nicht en het metekind van Elisabeth van Oostenrijk, beter bekend onder de naam Sisi.

De basis van de kwaliteiten die haar naam zouden maken werd tijdens haar jeugd gelegd. In het ziekenhuis dat door haar vader in Tegernsee werd gesticht werd zij ingewijd en vertrouwd gemaakt met de geneeskunde. Haar vader verrichtte er onder andere kataraktoperaties. Zelf was hij geen onaardig musicus en hij gaf zijn liefde voor de muziek en de kunsten in het algemeen aan haar door. Daardoor begon ze te schilderen, te beeldhouwen en viool te spelen.

Op de begrafenis van een tante, Sophie in Beieren, een jongere zus van Sisi, onmoette zij prins Albert van België. Op 2 oktober 1900 trouwden zij en ze hadden drie kinderen (Leopold, de latere koning, Karel, regent tussen 1944 en 1951) en Marie-José.

Verpleegster

Tijdens Wereldoorlog I kwam Elisabeth als Duitse in een moeilijk parket terecht: ze werd ervan verdacht militaire geheimen aan haar vaderland doorgespeeld te hebben. Op eigen houtje nam ze wel enkele vredesinitiatieven. Terwijl haar man zich tussen de soldaten begaf in de loopgraven, werkte zij actief mee met het Rode Kruis, verpleegde de soldaten en was een troost voor gewonde en depressieve soldaten. Ze assisteerde chirurgen zelfs bij operaties in de veldhospitalen. Ze kreeg er de bijnaam 'de Witte Engel van de IJzer'.

Filantropie

Haar interesse voor de geneeskunde en haar wens om zich te engageren om minder bedeelden te helpen kwamen tot uiting in filantropische stichtingen als het Nationaal Werk voor Oorlogsinvaliden (1920), het Werk der Oorlogsblinden (1923), de Geneeskundige Stichting Koningin Elisabeth (1926) en het Fonds Koningin Elisabeth voor Hulp aan de Inboorlingen (na een reis in Belgisch Kongo,1930).

Ook interesseerde zij zich voor Egypte en bestudeerde de rijke geschiedenis van het land. Onder invloed van Jean Capart, een gerenommeerd Egyptoloog, verleende zij haar steun aan de oprichting van de Egyptologische Stichting Koningin Elisabeth en bezocht ze verschillende keren het land. Zij was een van de eersten om het graf van Toutanchamon te bezoeken.

Weduwe

Na de dood van Albert I (omgekomen bij een val van de rotsen van Marche-les-Dames in 1934) trok zij zich helemaal terug uit het openbare leven, maar toen anderhalf jaar later ook koningin Astrid verongelukte, zag zij zich genoodzaakt de zorg van haar drie kleinkinderen op zich te nemen.

Rechtvaardige onder de Volkeren

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam ze opnieuw in de lastige situatie van een kwart eeuw vroeger terecht waarbij het op eieren lopen was om niemand voor het hoofd te stoten. Zij was evenwel begaan met het lot van de joden. Uit vrees voor de positie van haar zoon, Leopold III, kon ze dat niet openlijk aangeven, zodat zij zich in het geheim bezighield met het redden van joden. Waarschijnlijk was zij hierin succesrijk door haar goede contacten met de leiding binnen het Duitse Rode Kruis.

Voor haar inzet voor vervolgde en ondergedoken joden werd haar door de staat Israël in 1965 de Hebreeuwse eretitel 'Chassid Umot ha-Olam' verleend, wat zoveel betekent als 'Rechtvaardige onder de Volkeren'. Hiermee kwam zij in het gezelschap van grote namen als paus Johannes XXIII en Oscar Schindler.

Tegendraads

Haar tegendraadse karakter kwam ook tot uiting tijdens de Koude Oorlog toen ze haar sympathie voor het communisme niet onder stoelen of banken stak en verschillende Oostbloklanden bezocht (Polen, de Sovjet-Unie, Joegoslavië) alsmede China waar ze sprak met grote leiders als Tito, Chroesjtsjov en Mao. Het bracht haar de bijnaam 'de rode koningin' op. Dat de Navolanden en de Verenigde Staten in het bijzonder daar niet opgetogen over waren spreekt voor zich.

De basis van haar linkse sympathieën werd in de jaren twintig gelegd toen Elisabeth in contact kwam met pacifisten, kunstenaars en vrijzinnigen met linkse signatuur. Ze was tevens een goede vriend van de socialistische voorman Camille Huysmans.

Beschermvrouw van de kunsten

Koningin Elisabeths interesse voor kunst en wetenschap bleek onder andere door de keuze van haar vrienden. Kind aan huis waren onder andere de natuurkundige Albert Schweitzer, componist Camille Saint-Saëns, violist Eugène Ysaÿe, schilder Eugène Laermans en dichter Emile Verhaeren. Omdat ze met de kunstenaars die ze frequenteerde dweepte werden haar door roddeltantes soms relaties toegeschreven.

In 1951 werd het Internationaal Concours Eugène Ysaÿe naar haar vernoemd en werd zij beschermvrouwe van de Koningin Elisabethwedstrijd voor piano, viool en zang.

Koningin Elisabeth was een frêle vrouw met een sterk karakter, intelligent en altijd nieuwsgierig om dingen bij te leren en daarop dieper in te gaan. Zij wilde zich altijd een eigen opinie der dingen vormen. Hoewel ze van nature wat stijfjes was, een autoritair kantje had en zelden lachte, won ze door haar inzet voor de soldaten en haar menslievendheid het hart van de Belgen.

Elisabeth overleed aan een hartinfarct in 1965.

Is België een belastingparadijs?

2010-05-24T00:27:00.005+02:00

België is een belastingparadijs las ik onlangs in de krant en deze uitspraak sloeg me met verstomming daar ik België meer ervaar als een staat waar mensen overmatig veel belasting moeten betalen. Hetgeen verklaart waarom er zoveel gesjoemeld en ontdoken wordt en de Belg alsmaar meer trucjes verzint om zo weinig mogelijk van zijn zuurverdiende centjes aan Vadertje Staat te moeten afgeven…

Waarom belasting betalen?
Er zijn weinig mensen die precies weten waarom je belasting moet betalen en zoveel van je loon aan de staat moeten afstaan.

Belastingen hebben te maken met solidariteit, rechtvaardigheid en een degelijke werking van de staat, zo luidt het Het algemeen belang wordt daardoor verzekerd: zo wordt de dienstverlening op verschillende domeinen georganiseerd (stadsdiensten bijvoorbeeld, uitkeringen ziekte, werkloosheid, scholen, ziekenhuizen, openbaar vervoer) en voor openbare infrastructuur gezorgd (wegen, verlichting). Dit kan enkele gefinancierd worden door solidariteit vanwege de burgers door een deel van hun inkomen af te staan voor het algemeen belang.

Belasting op arbeid

In 2009 plaatste de Wereldbank België op de 150ste plaats (op 183 landen) qua belastingdruk. Daartegenover staat wel een uitstekende sociale zekerheid en een prima gezondheidszorgsysteem bijvoorbeeld, maar daaraan denkt men niet op het ogenblik dat men gemiddeld de helft van zijn loon ziet verdwijnen in de handen van de overheid.

De belasting op arbeid, dus op hetgeen men verdient met zijn werk, is van de hoogste ter wereld. Een alleenstaande zonder kinderen met een gemiddeld inkomen betaalt bijvoorbeeld 57,3% aan inkomstenbelasting en sociale bijdragen.

Moeilijk heeft de Belgische staat het niet om deze belastingen te innen. Dankzij de medewerking van de werkgevers is de staat perfect op de hoogte van wat iedereen verdient. Het is dus een makkie om op basis van de hoogte van de arbeidskosten de belasting te bepalen.

Belasting op vermogen

Hoe komt het dan dat mensen verbaasd staan als er sprake is van het 'belastingparadijs' België?

Naast de belasting op arbeid bestaat er ook een belasting op vermogen en daar wringt het (oneerlijke) schoentje, want België belast dit soort inkomen aanzienlijk minder. Voor een belegging van 5 miljoen euro op aandelen en obligaties betaalt men bijvoorbeeld slechts 15 procent belasting. In vergelijking met andere landen is dat een peulschil: Nederland heft 26%, Duitsland 30% en Frankrijk zelfs 37%. Voelt u het verschil?

Maar daarnaast is België ook een van de weinige landen waar het bankgeheim nog geldt, hetgeen inhoudt dat de fiscus rekeningen en andere financiële documenten van een bank niet kan controleren. Het bevindt zich op die manier in het gezelschap van andere 'belastingparadijzen' als Luxemburg, Monaco, Zwitserland en andere Andorra's.

Miljoenen belastingvrij

Maar België is wel degelijk een belastingparadijs voor multinationals zoals onlangs weer werd bewezen, toen CVC Capital Partners, dat 49,9% aandelen bij De Post heeft, via België meer dan 600 miljoen euro winst opstreek zonder 1 cent belastingen te betalen. Via allerlei financiële constructies en trucs slaagde CVC erin om de monsterwinst naar Luxemburg veilig te stellen. Niettegenstaande de Bijzondere Belastinginspectie meende dat de firma belastingen ontdook en 47 miljoen euro roerende voorheffing eiste, wilde CVC die betalen en stapte het naar de rechtbank waar het werd vrijgepleit.

Met andere woorden: langs België om kunnen firma's die niets met het land te maken hebben hun miljoenenwinsten veilig stellen zonder belasting hoeven te betalen.

België, een belastingparadijs dus… Het hangt alleen af van het gezichtspunt.

Bobbejaan heeft zijn laatste berg beklommen

2010-05-19T11:56:00.003+02:00

Een voor een verdwijnen ze, de iconen van de 20ste-eeuwe Vlaamse cultuur: na nonkel Bob eerder dit jaar, verliezen we Bobbejaan Schoepen, de fluitende en jodelende cowboy, maar tevens zakenman van de eerste orde. Hij werd 85 jaar.

Waarom was Bobbejaan zo populair?
Bobbejaan Schoepen was de eerste naoorlogse artiest die furore maakte in Vlaanderen. In brede lagen van de bevolking was hij bekend en geliefd. Populaire liedjes als 'Café zonder bier' of 'De lichtjes van de Schelde' of nog 'Ik heb eerbied voor jouw grijze haren' werden echte evergreens en behoren tot het Vlaamse culturele erfgoed.

Hij zette de mensen aan tot meezingen, meefluiten, meeneuriën met zijn nu eens humoristische dan ontroerende of sentimentele composities. De eerste Vlaamse cowboy, beïnvloed door de country muziek, liet niemand onberoerd en het was dan ook niet verwonderlijk dat hij naar het Eurovisiesongfestival afgevaardigd werd en ook in het buitenland triomfen vierde.

Zijn eerste stappen in de showwereld

Bobbejaan werd op 16 mei 1925 als Modest Schoepen in Boom geboren.

Reeds in het begin van de jaren veertig stond hij op een podium maar zijn Duitse spotliederen tijdens de Tweede Wereldoorlog deden hem voor drie weken in de cel belanden. Zijn beeld als de zingende cowboy dateert uit de tijd dat hij voor de Amerikaanse troepen in Duitsland optrad en zich spiegelde aan Roy Rodgers, een Amerikaanse zanger en acteur, die hij had leren kennen via de cinema.

Zijn pseudoniem haalde hij uit een Zuid-Afrikaans Boerenliedje 'Bobbejaan klim die berg' waarmee hij net na de Tweede Wereldoorlog zijn muzikale carrière echt opstartte. Pikant detail: in 1951 maakte de legendarische Toots Thielemans (als gitarist) deel uit van zijn begeleidingsband.

De populariteit wordt internationaal

Het succes bleef niet uit en hij trad in de grootste zalen van het land op. In de Brusselse Ancienne Belgique had hij in 1955 gedurende een week zelfs Jacques Brel in het voorprogramma.

Het succes bleef niet beperkt tot het eigen land. In de jaren vijftig trad hij op in het Amerikaanse Nashville, wat hem de eerste Belg met internationaal succes maakte, en werd hij in de Ed Sullivan Show uitgenodigd. Ed Sullivan was in de jaren vijftig en zestig immens populair in de VS.

Verder trad hij op in Engeland (op een galabal voor de koningin), Congo, Indonesië (als entertainer van de Nederlandse troepen) en vierde hij triomfen in Frankrijk, Oostenrijk en Duitsland. In Duitsland bijvoorbeeld maakte hij naam met een Duitse versie van 'Café zonder Bier' ('Ich steh' an der Bar und habe kein Geld') en scoorde met de Duitse versie van het succesnummer van The Cousins, 'Kili Watch'.

Bobbejaan werd ook vertaald door collega's: zo was Catherina Valente succesrijk met haar Italiaanse versie van 'Schaduw van de mijn' ('Amici miei'), scoorde de Fransman Richard Anthony in 1965 een hit met 'Je me suis souvent demandé', een vertaling van 'Ik heb me dikwijls afgevraagd', terwijl de Amerikaanse countryzanger Tex Williams zijn 'Fire and Blisters' in 1973 uitbracht.

In 1957 werd hij door België naar het tweede Eurovisiesongestival afgevaardigd met het liedje 'Straatdeuntje' dat op de achtste plaats eindigde (op tien deelnemers).

Bobbejaanland

Vanaf 1958 toerde Bobbejaan in zijn eigen circustent zodat hij niet meer afhankelijk was van zaaleigenaars en concertorganisatoren die op zijn rug veel geld probeerden te verdienen. Toen hij het rondreizen wat moe begon te worden besloot hij een vaste plek te zoeken om op te treden. Die vond hij in het Kempsense Lichtaart waar hij op moerasgrond een theaterzaal neerplantte midden de zwemvijvers en de stranden. Daar trad hij vooral in het hoogseizoen op en introduceerde hij jong aankomend talent als Louis Neefs, Rocco Granata en Will Tura, maar ook de Nederlander Rudi Carrell en de Duitser Rex Gildo.

In 1975 breidde hij het park, dat Bobbejaanland was gedoopt, verder uit en werd het een echt attractiepark met onder andere een interactief cowboydorp en een artistiek indianenmuseum, waar gezinnen een fijne dag konden doorbrengen en de dag konden besluiten met een wervelende show van de stichter en zijn vrouw Josée die hem in alles steeds steunde.

Zakenman eerste klas

Dat Bobbejaan een succesvol ondernemer was bevestigt iedereen die met hem zaken deed. Zo had hij niet minder dan 400 mensen in dienst en werd Bobbejaanland in 2004

door het consumentenmagazine Test Aankoop tot een van de drie beste Europese attractieparken uitgeroepen.

Toen in 1999 darmkanker werd vastgesteld besloot hij het wat rustiger te gaan aandoen en in 2004 werd het park zelfs aan een Spaanse pretparkengroep verkocht. Momenteel wordt het door een Britse investeringsmaatschappij gerund.

Duizendpoot

Bobbejaan was een man van vele talenten: niet alleen was hij een geweldig muzikant en een begenadigd entertainer, maar ook acteur, komiek, fluiter en jodelaar en een uitmuntende zakenman. Hoewel hij als volksfiguur op handen werd gedragen en bijzonder populair was vanwege zijn innemende persoonlijkheid en zijn vriendelijkheid jegens mensen betekende dat niet dat hij een makkelijke man was. Hij had een sterke persoonlijkheid en was recht door zee als het op zaken doen aankwam.

Zijn laatste jaren

In 2007 ontving Bobbejaan de Lifetime Achievement Award in een volgepakte Ancienne Belgique, wat hem ertoe aanzette nog een laatste cd te maken waarop enkele pakkende nummers stonden. De Vlaamse artiesten Daan, Geike Arnaert en Axelle Red verleenden hun medewerking aan zijn laatste project. Niettegenstaande hij op dat moment al lange tijd ziek was (darmkanker) zette hij door en nam met 'Verankerd' zijn testament op ('Geen leven meer/ Uitgekankerd en ontredderd/ Leg ik mij weer neer').

In het totaal nam Bobbejaan zowat 500 nummers op en verkocht meer dan 5 miljoen platen/cd's.

In juli 2009 speldde koning Albert II hem het ereteken van Officier in de Kroonorde op, een teken dat slechts wordt uitgereikt aan Belgen met grote artistieke, letterkundige of wetenschappelijke verdiensten.

Schoepen overleed aan een hartstilstand in het Sint-Elizabethziekenhuis in Turnhout de dag na zijn 85ste verjaardag. Na een andere legende, Bob Davidse, verliest Vlaanderen op korte tijd weer een van zijn stamvaders.

De rentemeter van de spaarrekeningen

2010-05-08T12:15:00.005+02:00

Het wordt steeds moeilijker voor de consument om door het spaarrekeningenbos de eurobomen te zien. Niettegenstaande vorig jaar wettelijke veranderingen werden doorgevoerd is het voor de gemiddelde Belgische burger nog steeds bijzonder moeilijk om te weten wat zijn spaarrekening nu echt jaarlijks opbrengt (voor zover de inflatie daar niet anders over beslist).

Onduidelijk

De Belgische spaarder klonk het refreintje van de klassieke spaarrekening, de meest betrouwbare spaarvorm voor de doorsnee burger tot voor kort, zo: je had de basisrente, daarboven kreeg je een getrouwheidspremie en dan was er ook nog de aangroeipremie. Dus wat je uiteindelijk aan het einde van het jaar aan rente zou krijgen, was niet zo duidelijk, zeker als er ook nog gegoocheld werd met de voorwaarden als er bijvoorbeeld in de loop van het jaar bedragen werden afgehaald.

Hervorming

Eind december 2008 werd er dan een hervorming van het zogenaamde spaarboekje doorgevoerd door toedoen van minister van Financiën Reynders. Het belangrijkste punt was de afschaffing van de aangroeipremie, een premie die het extra geld dat tijdens het jaar op een rekening werd gestort beloonde. De onderliggende filosofie was: hoe meer centjes je bijspaart op hoe meer extra's je kon rekenen (op voorwaarde dat het geld ook het hele jaar op de rekening bleef staan). Wat de getrouwheidspremie betreft werd er een minimum en een maximum voorzien en ook aan de basisrente werd een maximum percentage gekoppeld.

Geen oplossing

Hierdoor werd de renteregeling al iets transparanter als je louter naar de feiten kijkt: een zekere basisrente en een afgebakende getrouwheidspremie. Maar dat is dan zonder rekening te houden met de inventiviteit van de banken die op alle mogelijke manieren spaarders trachten aan te trekken met (tijdelijke) acties en promotiestunts die niet altijd zonneklaar zijn tot waar ze je brengen. De voorwaarden die er vaak aan gekoppeld worden zijn niet altijd duidelijk voor de modale burger zodat de doorsnee spaarder zich maar al te vaak laat vangen door de op het eerste gezicht aanlokkelijke voorwaarden zonder de kleine lettertjes te lezen.

Enkel een basisrente is een oplogssing

Is dat gerechtvaardigd voor een product dat de kleine spaarder nauw aan het hart ligt en dat hij voorziet van zijn zuur verdiende centjes die hij opzij zet voor als het even wat minder gaat of in functie van een grote aankoop? Duidelijkheid en transparantie zijn toch een noodzakelijke voorwaarde om de mensen zekerheid te bieden. Als er bijvoorbeeld enkel een basisrente zou bestaan, zou de consument écht kunnen gaan vergelijken en de verschillende aanbiedingen van de banken tegen elkaar afwegen.

Voor we niet kan volgen is er nog altijd de mogelijkheid om een overzicht te behouden van het ruime aanbod door naar de website van de krant 'De Tijd' te surfen. Daar vind je een rentegids die steeds geüpdatet wordt en waar je de verschillende formules in een oogopslag kan bekijken: basisrente en getrouwheidspremie per soort spaarrekening worden netjes naast elkaar gezet en informatie betreffende de geldende voorwaarden overzichtelijk gepresenteerd. Zo kun je bijvoorbeeld zien dat momenteel de Fortuneo Plus spaarrekening de hoogste basisrente biedt (2%), maar dat drie verschillende banken de hoogste getrouwheidspremie (1,50%) voorstellen, maar dat de hoogste combinatie van de twee zowel het reeds genoemde Fortuneo Plus als BNP Fortis Online Premium als de Fintro Blue Select Spaarrekening vormen (2,50%).

Oppassen

In tijden waarin de inflatie de rente van de spaarrekeningen overtreft is het meer dan ooit aangewezen voor de interessantste spaarformules te kiezen nu de crisis iedereen met een modaal inkomen begint pijn te doen en het vertrouwen in de beurs tot een dieptepunt is gezakt.