<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?><?xml-stylesheet href="http://www.blogger.com/styles/atom.css" type="text/css"?><feed xmlns='http://www.w3.org/2005/Atom' xmlns:openSearch='http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/' xmlns:blogger='http://schemas.google.com/blogger/2008' xmlns:georss='http://www.georss.org/georss' xmlns:gd="http://schemas.google.com/g/2005" xmlns:thr='http://purl.org/syndication/thread/1.0'><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541</id><updated>2024-10-03T13:37:59.821-07:00</updated><title type='text'>hodowlazwierzat</title><subtitle type='html'></subtitle><link rel='http://schemas.google.com/g/2005#feed' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/posts/default'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default?redirect=false'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/'/><link rel='hub' href='http://pubsubhubbub.appspot.com/'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><generator version='7.00' uri='http://www.blogger.com'>Blogger</generator><openSearch:totalResults>12</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>25</openSearch:itemsPerPage><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-7023396310017588314</id><published>2011-03-10T11:31:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T11:31:55.012-08:00</updated><title type='text'>Króliki hybrydowe - prawdy i mity.</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;background-color: cyan;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;strong&gt;Różnica pomiędzy królikami rasowymi a królikami hybrydowymi  powinna się uzewnętrzniać w produkcji żywca. Hodowane w Polsce króliki  nowozelandzkie i termondzkie nie odbiegają parametrami od importowanych  hybryd.&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;background-color: cyan;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
Pomimo dość nieciekawej sytuacji na rynku żywca króliczego od czasu  do czasu słychać jeszcze nawoływania przedstawicieli różnych firm  genetycznych, najczęściej francuskich i włoskich obiecujących uzyskanie  rewelacyjnych efektów w produkcji żywca króliczego z zastosowaniem ich  materiału hodowlanego. Proszę pamiętać, że wszystko co Państwu jest  przedstawiane nakierowane jest na sprzedanie królików hodowlanych a nie  na to aby Państwu przysporzyć majątku i poprawić dochody. Podawane dane  produkcyjne nie są wprawdzie nieprawdziwe ale musimy nauczyć się  podchodzić do nich krytycznie. Poniżej podam kilka przykładów danych  produkcyjnych i ich moją, dość swobodną, interpretację.&lt;br /&gt;
Deklarowane przez przedstawicieli firm hodowlanych parametry  produkcyjne stad królików hybrydowych (parametry - druk wytłuszczony):&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Średnia liczba królików w miocie: - 8,5-9&lt;br /&gt;
Takie liczby królików w miocie są możliwe do uzyskania u królików  hybrydowych, lecz byłbym tu ostrożny i do obliczeń produkcyjnych przyjąć  należy średnią na poziomie 8,0 sztuk. Lepiej się rozczarować mile niż  nie mile. Nie wiadomo jak zachowają się samice w naszych warunkach  klimatycznych (pomimo regulowanego mikroklimatu wewnątrz fermy) i na  paszach tu produkowanych. Nie wiemy czy Firmy te stosują w paszy  antybiotyki, co u nas jest niedozwolone. Poza tym są to ilości królików  które się rodzą, czyli zdolność biologiczna. Bardzo możliwe, że linie  takie dają takie możliwości (8,5 - 9,0 szt/miot) lecz należy to  dokładnie monitorować poprzez prowadzenie dokładnych zapisów dotyczących  wielkości rodzących się miotów. Mogą one, w pewnym stopniu, zależeć od  sprawności inseminatora (procedura rozcieńczania nasienia) z jednej  strony, a z drugiej na liczebność miotu może mieć wpływ ilość strawnego  białka w dawce pokarmowej (resorbcja płodów). No ale dość już tego  wybrzydzania, jeżeli deklarują taką ilość to należy, w dobrej wierze,  przyjąć ją jako prawdziwą.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Upadki od urodzenie do odsadzenia (35 dni): - 8-15%&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Podana liczba upadków, od urodzenia do odsadzenia, zależna jest od  bardzo wielu czynników. Najmniej istotną rzeczą jest pasza, przynajmniej  do wieku kiedy króliczęta same zaczynają ją jeść. Przy gorszej paszy  organizm samicy się wyniszczy, ale jej organizm będzie się starał  wyprodukować odpowiednią ilość mleka. Duże znaczenie ma konstrukcja  klatek i domku wykotowego. Należy unikać wszelkich możliwości upadków  spowodowanych przez czynniki techniczne, w tym nieodpowiedniej  temperatury. Podane wartości wydają mi się jednak trochę za małe,  przynajmniej na początku działalności kiedy to będą niedopracowane pewne  wymogi techniczne i będzie brakowało doświadczenia. Najwięcej strat w  tym okresie spowodowane jest poprzez wychłodzenie organizmu noworodka  (wyciągnięcie z wykotnicy, wykot na siatce, itp.) oraz z zachowania  samicy kiedy to z nieokreślonych przyczyn niszczy ona cały miot. Albo  rodzi go już martwego, albo zagryza młode, albo nie karmi i młode  zdychają same. Są to jednak straty możliwe do uniknięcia poprzez bieżący  nadzór nad samicami kocącymi się. Żywe urodzone młode bardzo często  można uratować, poprzez nawet podkładanie do innej samicy, pod warunkiem  szybkiego zlokalizowania zagrożenia. Tutaj dużą rolę odgrywa  pracowitość obsługi, a może nie tyle pracowitość tylko szeroko rozumiana  troskliwość i częste doglądanie stada.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Upadki po odsadzeniu do końca tuczu w 80 dniu: - 5-25%&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Ta ilość z kolei wydaje mi się nieco zawyżona. Jeżeli w hodowli  padało by 25% królików w okresie tuczu to znaczy, że mamy do czynienia z  jakimś czynnikiem chorobowym. Choroby się leczy i nie ma problemu. Poza  tym odpowiednio stosowana profilaktyka zabezpiecza przed stratami. Mam  tu na myśli przede wszystkim kokcydiozę, jako główną przyczynę upadków w  okresie tuczu. Nie bardzo wyobrażam sobie inne przyczyny masowych (1/4  to już bardzo dużo) upadków, no mogą być jeszcze zatrucia pokarmowe, ale  za to, to jest odpowiedzialna firma paszowa. W dobrze zorganizowanej  fermie - klatki, obsługa, mikroklimat, szczepienia ochronne, dezynfekcje  itp., upadki powinny kształtować się na poziomie do 10%. Oczywiście pod  warunkiem stosowania dobrej paszy. Stwierdzenie po jakimś czasie, że  padło nam dużo królików („wywoziłem taczkami, ale to była moja wina  bo...&quot;) i wiemy z jakiego powodu, jest skrajnym brakiem  odpowiedzialności i powinno być karane przynajmniej chłostą. Hodowca  musi umieć przewidywać zagrożenia. Przy fermie na 2&amp;nbsp;000 samic nie ma  miejsca na żadne eksperymenty, nawet najmniejsze.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Skuteczność prowadzonej inseminacji: - 70%&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Jest to realna wartość uzyskiwana na fermach, zarówno przy  inseminacji jak i przy kryciu naturalnym pod warunkiem zapewnienia  odpowiedniej temperatury. Jest to wartość średnia, roczna. Można ją  jednak podnieść do wartości ok. 80% poprzez stosowanie różnych technik  zootechnicznych - u królików rasowych może być to odpowiedni program  świetlny, stosowanie u samic opornych szoku głodowego lub transportowego  itp. Jak można to poprawić u hybryd to dokładnie nie wiem, ale wydaje  mi się, że chodzi tu o bardzo ścisłe przestrzeganie procedury  inseminacji.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Przy każdej inseminacji muszą być zapładniane nowe młode  króliki. Zakup młodych królików może się odbywać co 6 tygodni, w dwóch  grupach wiekowych, np. króliki w wieku 10 i 13 tygodni.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
To stwierdzenie jest dla mnie cokolwiek niejasne. Według procedury,  prowadzenia produkcji żywca króliczego w oparciu o króliki hybrydowe,  wszystkie samice które z jakichś przyczyn są usuwane ze stada, powinny  być zastępowane przez samice nowe, pochodzące z zakupu. Ilość ich będzie  więc równa wielkości stada pomnożonego przez procent brakowania.  Proponowany zakup, co 6 tygodni, wynika najprawdopodobniej z faktu, że  samice po drugiej nieudanej inseminacji (przy założeniu 70%  skuteczności) są eliminowane. Jest to chyba zbytnia rozrzutność. W  przyszłości należy sprawdzić możliwość inseminowania samic pochodzących z  własnego przychówku oraz krycia samic nie poddających się inseminacji w  sposób naturalny, np. samcami również pochodzącymi z własnego  przychówku. Do takich procedur, jako nielegalnych w myśl przedstawionej  przez Firmę dostarczającą samice technologii, nie należy się oczywiście  przyznawać.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Wynik: rocznie do uboju trafia około 45 królików od jednej samicy.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Przy założeniu dokonywania zakupu nowych samic, w podanej wyżej  ilości i przy ścisłym przestrzeganiu procedur inseminacyjnych, taka  produkcja jest możliwa do osiągnięcia. Na początek jednak należy być  ostrożnym w planowaniu takiej wielkości produkcji.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Cykl 42 dniowy, ale tylko 70% ma młode, pozostałe króliki są  inseminowane w następnej grupie, 3 tygodnie później, i mają cykl 63  dniowy. Króliki&amp;nbsp; które 2. zapłodnienia mają negatywne są oddawane do  uboju, ponieważ nie są dość produktywne.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Co to znaczy cykl 42 dniowy? Ciąża u królika trwa przecież ok. 32  dni. Po inseminacji wykoty następują już po miesiącu a ilość królików  nie zapłodnionych jest znana już po 14 dniach, poprzez badanie kotności  metodą palpacyjną. Jeżeli stwierdzimy, że 30% jest nie kotnych to je  inseminujemy od razu. Ja wiem, że jest to dodatkowa robota dla  inseminatora, ale nie można sobie pozwolić na to aby samice siedziały i  „nic nie robiły&quot; tylko w imię utrzymania jakiegoś cyklu. Nigdy nie uda  się tak prowadzić produkcji aby wszystkie wykoty następowały w dużych  grupach, w jednakowym terminie. Po jakimś czasie wszystko to się  „rozjedzie&quot; i będziemy musieli inseminować codziennie i tak samo w  każdym dniu będą przypadały wykoty. Dla ułatwienia sobie pracy  odsadzanie młodych od samic możemy później przeprowadzać np. raz w  tygodniu. Nie podają przedstawiciele handlowi najczęściej danych, czy  technologia zakłada sprawdzanie kotności, jeżeli nie, to podany schemat  nabiera realności, co wcale nie znaczy, że mi się podoba. Jeżeli samica  po drugiej inseminacji nie jest kotna i jest eliminowana ze stada to do  jej wartości zakupu należy dodać wartość zjedzonej przez nią paszy i  pomniejszyć to o wartość rzeźną i wpisać to w straty fermy. Należałoby  przeprowadzić obliczenia czy nie dać takiej samicy jeszcze jednej szansy  i pokryć ją np. naturalnie, ryzykując 14 dniowy, do sprawdzenia  kotności, okres żywieniowy, w nadziei otrzymania od niej potomstwa.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Szczepienie przeciw RHD kosztuje 0,75 i przeciw myxomatozie także 0,75&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Koszt szczepienia przeciw pomorowi, dla jednej sztuki młodej w  okresie odsadzania od samicy, wynosi, wg moich informacji o cenach,  około 0,45zł (1/2 dawki) natomiast przeciwko myksomatozie w granicach  1zł (cała dawka). Do tego należy doliczyć koszt szczepienia całego stada  dorosłego (raz w roku) całą dawką zarówno przeciw myksomatozie jak i  pomorowi. W okresie zimowym, kiedy nie ma zagrożenia występowania  komarów roznoszących wirusa myksomatozy, możemy zrezygnować ze  szczepienia królików młodych przeciwko tej chorobie. Co do cen to nie  mam pojęcia jakie macie układy z weterynarią. Optymalną rzeczą byłoby  zaopatrywanie się w szczepionki bezpośrednio u producenta - Myxovac  produkuje Biowet Puławy (Dział Handlowy - tel. 081 886 36 11), Cunivac  produkuje Zduńska Wola, Zakład Pryszczycy Instytutu Weterynarii (tel.  043 823 51 34). Zakupów należy dokonywać na jakiegoś lekarza weterynarii  z zarejestrowaną praktyką. Przy dużych ilościach, a takie interesują  potencjalnych producentów, lekarz będzie się bał fiskusa. Będzie  wykazywał duży obrót szczepionkami, bez wykazywania dochodu za usługę  (oficjalnie hodowcy nie wolno samemu szczepić).&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Młode króliki są szczepione 2 razy przeciw myxomatozie i raz przeciw RHD.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Młode wystarczy szczepić jeden raz przeciw myksomatozie, przecież one  żyją tylko ok. 70 dni i zaszczepienie w wieku 4 tygodni wystarczy im do  końca tuczu.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Matka z młodymi, samcem i hodowanymi młodymi królikami je rocznie około 450 kg paszy.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Jakim cudem znalazł się tu samiec, przecież ma być to sztuczna inseminacja. Liczmy samicę z młodymi:&lt;br /&gt;
1 samica x 365 dni x 0,25 kg/dzień = 91,25kg/rok. Podana niżej  wartość 150kg zakładałaby dzienną dawkę pokarmową na poziomie 0,4kg co  byłoby możliwe gdyby wszystkie samice były cały czas kotne. W pierwszej  połowie kotności samica zjada ok. 0,15kg (pod warunkiem że nie ma przy  sobie dzieci), w drugiej połowie kotności (a w tym czasie już nie ma  przy sobie dzieci) wartość ta rośnie do 0,25kg. W zakładanym okresie  tuczu (12 tygodni od urodzenia czyli przez ok. 50 dni)) młode - przyjęte  45 sztuk (oby tak było):&lt;br /&gt;
45szt x 0,12kg/dzień x 50dni = 270kg/rok. Jak by nie liczył razem daje mi to najwyżej 420 kg/rok/samicę z młodymi.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Około 150 kg z tego jedzą: matka i młode, które są przy matce.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Jak wyżej.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Młode przy matce zaczynają pobierać pasze między 19-20-21 dniem życia. Potem stopniowo przechodzą z mleka matki na granulat.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
To się wszystko zgadza, tak jest skonstruowana fizjologia królika i na nią nie mamy wpływu.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Przy odsadzeniu jedzą około 80 gr./dzień i przy końcu około 150 gr/dzień&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Podane dawki odpowiadają danym występującym w praktyce i taki należy  przyjmować do obliczeń. Ja przyjmuje średnio w okresie tuczu dawkę na  poziomie 0,12kg.&lt;br /&gt;
&lt;strong&gt;Króliki od urodzenia do sprzedaży są około 12 tygodni w króliczarni. Wówczas króliki mają wagę 2,6-2,7 kg.&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;
Wynika z tego, że króliki są trzymane do wieku ok. 80 dni. Jest to  tylko o 10 dni mniej niż przy królikach rasowych, które jednak w wieku  90 dni uzyskują wagę w okolicach 2,5kg. W tym przypadku widać przewagę  królików hybrydowych nad królikami rasowymi.&lt;br /&gt;
Instrumentalne traktowanie zwierząt, wg proponowanego przez  przedstawiciela handlowego sztywnego grafika, podnosi koszty całego  przedsięwzięcia. Nie podoba mi się pomysł przenoszenia samic z klatki do  klatki. Jest to dodatkowa praca i zbędny stres dla zwierząt. ja bym  raczej optował za stworzeniem planu pracy ale tylko dobowego. Nie jest  dobrą rzeczą jeżeli jakieś czynności obsługowe wykonujemy tylko raz w  tygodniu. Uwzględniając jednak podawane zalecenia pozwolę sobie  zaproponować rozkład pracy, nazwijmy go, dzienny. Będą to prace do  wykonania w ciągu każdego dnia (w kolejności wykonywania i bez podania  czasu pracy który będzie wynikał z ilości zwierząt i ilości pracowników  obsługi):&lt;br /&gt;
1. Rano (nie później niż do 8:00) rozdawanie połowy karmy wszystkim  zwierzętom, dorosłym i w okresie tuczu, w ilości wynikającej z ich stanu  fizjologicznego oraz ilości karmy pozostawionej w karmidłach z dnia  poprzedniego. Ważenia ilości rozdanej karmy i ilości niewyjadów w  klatkach gdzie prowadzona jest kontrola tempa wzrostu. Jeżeli mamy  zamykane wykot-nice to należy je otworzy, na okres około 1 - 2 godzin,  aby samice nakarmiły młode. Jeżeli samice mają stały dostęp do młodych  czynność ta odpada i wydaje mi się że tak jest lepiej. Samica sama  decyduje o terminie karmienia. W trakcie rozdawania karmy sprawdzamy, a  raczej obserwujemy i tylko zaznaczamy (np. kolorowym spinaczem do  bielizny), zwierzęta o podejrzanym wyglądzie. Usuwanie sztuk padłych z  dokonaniem niezbędnych zapisów.2. Przegląd (dokładny) stada ze  szczególnym uwzględnieniem przeglądu gniazd u samic które się wykociły,  liczenie młodych z nowych miotów, usuwanie wilgotnej ściółki w wykot-nicach, królików padłych, standaryzacja wielkości miotów. Dokładnie  oglądamy zwierzęta które zaznaczyliśmy w trakcie rozdawania karmy.  Dokonywanie niezbędnych zapisów w kartach klatkowych zwierząt. Zabiegi  profilaktyczne i lecznicze w stadzie zwierząt dorosłych - świerzb,  odgnioty, grzybica, obcinanie pazurków itp. Ważenia kontrolne wybranych  miotów podlegających ocenie tempa wzrostu w okresie odchowu.3. Czynności  związane z rozrodem - sprawdzanie kotności, wyznaczanie zwierząt do  krycia lub inseminacji w dniu następnym, krycia naturalne lub  inseminacja zwierząt wyznaczonych do tego w dniu poprzednim. Te  czynności powinny zabierać od 60 do 70% czasu pracy, a od ich  sumienności wykonania zależy powodzenie całości przedsięwzięcia.  Dokonywanie niezbędnych zapisów i zaznaczanie (kolorowe spinacze do  bielizny - najbardziej się sprawdzają) zwierząt w odpowiednich stanach  fizjologicznych.4. Osadzanie od samic królików które osiągnęły  odpowiedni wiek i masę ciała i przenoszenie ich, oczywiście po dokonaniu  niezbędnych szczepień, do sektora tuczu. Przeprowadzanie ważeń  kontrolnych wybranych zwierząt do określania tempa przyrostu masy ciała w  okresie tuczu. Przegląd zwierząt w sektorze tuczu i dokonanie  niezbędnych czynności pielęgnacyjnych (świerzb, przerost zębów, od gnioty, grzybica).5. (Alternatywnie z punktem 4, nie ma konieczności  wykonywania tych czynności codziennie). Sprzedaż zwierząt po zakończeniu  okresu tuczu i osiągnięciu niezbędnej masy ciała. Czynności porządkowe  polegające na myciu, dezynfekcji, usuwaniu obornika, drobnych naprawach i  remontach.6. Po południu i wieczorem ponowne otwieranie wykotnic w celu  nakarmienia przez samice młodych (jeżeli jest taka konieczność).  Rozdawanie drugiej połowy karmy z uwzględnieniem tempa wyjadania.  Dodatkowe, uzupełniające, krycia naturalne lub inseminacja (dla większej  pewności co do skuteczności). Przy prowadzeniu rozrodu w oparciu o  sztuczną inseminację może być to nieco utrudnione ale warto spróbować.7.  Noc - w razie bezsenności martwienie się i planowanie czynności na  dzień następny, przy zachowaniu ciszy i ostrożnie (z wykorzystaniem  nikłego światła dyżurnego, w półmroku) sprawdzanie czy nie dzieje się  coś złego na fermie, planowanie produkcji i sposoby wydawania  zarobionych na królikach pieniędzy (lub obmyślanie plany ucieczki przed wierzycielami). [J]&lt;br /&gt;
Uważam, że ten przykładowy rozkład zajęć w ciągu dnia, jest  najbardziej optymalny bo pozwala uniknąć nawet jednego dnia zbędnego w  cyklu rozrodczym. Z praktyki wynika, że i tak nie wiem jak ściśle  przestrzegany harmonogram tygodniowy, po jakimś czasie sprowadza się do  tego co mniej więcej przedstawiłem. Przykładowo jeżeli dzisiaj  sprawdzimy samicę i stwierdzimy, że nie jest kotna to nie ma powodu aby  czekać więcej niż 24 godziny z ponownym jej pokryciem lub inseminacją.  Przy fermach w granicach 500 - 600 samic można się opierać na kryciu  naturalnym i nie zawracać sobie głowy inseminacją. Nie wyobrażam sobie  fermy, zwłaszcza dużej, na której inseminacja byłaby prowadzona raz w  tygodniu. Niepotrzebnie będzie to wydłużało okres miedzyporodowy u  samic. Może na wielkich zachodnich fermach stosunek wartości żywca do  wartości zużytej karmy jest inny ale w naszych warunkach samica która je  „niezasłużenie&quot; obniża rentowność.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Leszek Antoni Gacek&lt;br /&gt;
www.artelis.pl</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/7023396310017588314/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/kroliki-hybrydowe-prawdy-i-mity.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/7023396310017588314'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/7023396310017588314'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/kroliki-hybrydowe-prawdy-i-mity.html' title='Króliki hybrydowe - prawdy i mity.'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-1489226363053279558</id><published>2011-03-10T11:08:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T11:08:55.059-08:00</updated><title type='text'>Koszty hodowli królików</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;background-color: yellow; color: blue;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;strong&gt;Konieczne nakłady na prowadzenie hodowli królików.&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;Opłacalność hodowli królików&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Szereg hodowców narzeka na niskie ceny skupu żywca w stosunku do np.  kosztów paszy. Na pytanie jakie mają koszty żywienia zwierząt, a  bardziej ogólnie jaki mają koszty produkcji już nie umieją dokładnie  odpowiedzieć. Jakakolwiek hodowla królików wymaga prowadzenia dokładnych  obliczeń po stronie zarówno zysków jak i strat.&lt;br /&gt;
Rozwój produkcji i  hodowli królików w głównej mierze zależny jest od kosztów produkcji oraz  od cen zbytu żywca. O ile na koszty produkcji hodowca może mieć jeszcze  jakikolwiek wpływ to na ceny zbytu wpływ ten jest niewielki. W chwili  obecnej można pozazdrościć tym hodowcom dla których króliki są pasją i  zajęciem hobbystycznym. Wszyscy pozostali, hodujący króliki dla  osiągnięcia zysku, mają ciężki orzech do zgryzienia. Hodowca hobbysta  sprzedaje wprawdzie swoje zwierzęta ale bardzo rzadko prowadzi dokładną  ewidencję przychodów i rozchodów. Sama praca przy królikach, uzyskiwanie  satysfakcji płynącej z prawidłowo prowadzonej pracy hodowlanej, jest  dla niego wystarczającą zapłatą za poniesiony trud. Praca ta oczywiście  nie jest wolna od trudności jakie występują we wszystkich rodzajach  hodowli królików, bez względu na jej skalę oraz wielkość stada. Z trochę  innymi problemami będą się borykać producenci żywca króliczego a z  trochę innymi hodowcy hobbyści, najczęściej to jednak będą problemy  różniące się tylko skalą. Wszystkie problemy przekładają się jednak na  ponoszone koszty produkcji, a te należy minimalizować.&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: cyan; color: #20124d;&quot;&gt;Etapy procesu hodowli mające wpływ na koszty produkcji.&lt;br /&gt;
Pasza.&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Podstawowym  kosztem produkcji w hodowli królików jest koszt żywienia zwierząt. Nie  można jednak mówić, że jedynym jego składnikiem jest cena stosowanych  pasz. Na koszt żywienia królików mają wpływ:&lt;br /&gt;
- cena stosowanych pasz,&lt;br /&gt;
- koszty transportu,&lt;br /&gt;
- ilość paszy wsypywana codziennie do karmideł,&lt;br /&gt;
- jakość stosowanych pasz,&lt;br /&gt;
- technika karmienia,&lt;br /&gt;
- wartość genetyczna stada,&lt;br /&gt;
- konstrukcja karmideł,&lt;br /&gt;
- termika klatek&lt;br /&gt;
- system hodowli.&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;background-color: cyan; color: #20124d;&quot;&gt;Energia.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Ferma  do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje nośników energii. Przy  rosnących ich cenach należy bardzo dokładnie prowadzić wszelkie zapisy  dotyczące ich zużycia w poszczególnych miesiącach roku. Dobrze jest  takie zapisy porównywać potem z wynikami produkcyjnymi – procentem  zapłodnień, ilością odsadzonych i tempem wzrostu młodych zwierząt.  Najważniejsze koszty to:&lt;br /&gt;
- koszt energii elektrycznej do oświetlania,&lt;br /&gt;
- koszt energii elektrycznej używanej do wentylacji,&lt;br /&gt;
- koszt nośników energii potrzebnej do ogrzewania,&lt;br /&gt;
- koszty transportu.&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;background-color: cyan; color: #20124d;&quot;&gt;Leczenie i profilaktyka.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Króliki,  jak wszystkie żywe organizmy, narażone są na działanie czynników  chorobotwórczych przedostających się do najbliższego otoczenia zwierząt.  Najgroźniejszymi na fermach są choroby wirusowe (myksomatoza i pomór),  powodujące upadki królików dochodzące do 100 % stada. Niekorzystne  warunki mikroklimatyczne powodują z kolei nasilenie występowania chorób  bakteryjnych – colibakterioza, pasterelloza, infekcje gronkowcem, oraz  chorób pasożytniczych – kokcydioza, grzybica, świerzb. Nie da się  prowadzić fermy bez stosowania profilaktyki a w ostateczności leczenia.  Wszystko to wiąże się z ponoszeniem wydatków na:&lt;br /&gt;
- koszt szczepionek,&lt;br /&gt;
- koszt opieki weterynaryjnej,&lt;br /&gt;
- koszt zakupu środków dezynfekcyjnych,&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;background-color: cyan; color: #073763;&quot;&gt;Rozród królików.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Bez  względu na to czy prowadzimy na fermie krycie naturalne czy sztuczną  inseminację, związane to jest z kosztami. Wybór sposobu prowadzenia  rozrodu powinno być poprzedzone rachunkiem ekonomicznym, uwzględniającym  wielkość uzyskiwanej produkcji, koszy (wymienione poniżej), nakład  czasu pracy.&lt;br /&gt;
- koszt ewentualnej inseminacji,&lt;br /&gt;
- koszt zakupu hormonów,&lt;br /&gt;
- koszt utrzymania samców,&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: cyan;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #073763;&quot;&gt;Koszty ogólne fermy.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Praca  na fermie to nie tylko kontakt ze zwierzętami. Istnieje konieczność  prowadzenia bieżących remontów, modernizacji wyposażenie, uzupełniania  zużytego sprzętu i urządzeń. Jak nie robi się tego na bieżąco to może  dojść do spiętrzenia wszystkich wydatków w jednym terminie co mogłoby  postawić fermę na skraju bankructwa. Koszty, które nie mają  bezpośredniego związku z hodowlą i zwierzętami to:&lt;br /&gt;
- koszty transportu,&lt;br /&gt;
- koszty remontów,&lt;br /&gt;
- koszty reklamy,&lt;br /&gt;
- koszty środków czystości i odzieży roboczej&lt;br /&gt;
- koszt materiałów i urządzeń.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;background-color: cyan; color: #20124d;&quot;&gt;Parytet czasu pracy na fermie&lt;/span&gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Etapy  procesu hodowli mające wpływ na uzyskaną wartość produkcji i uzyskane  przychody (będą omówione w części następnej – drugiej).&lt;br /&gt;
Wielkość stada podstawowego samic.&lt;br /&gt;
Wartość genetyczna stada.&lt;br /&gt;
Uzyskiwany procent zapłodnień.&lt;br /&gt;
Liczba sprzedanych królików w stosunku do ilości klatek wykotowych.&lt;br /&gt;
Procent brakowania stada.&lt;br /&gt;
Zużycie paszy na jeden kilogram przyrostu masy ciała w okresie tuczu.&lt;br /&gt;
Cena zbytu jednego kilograma sprzedanego królika.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Postaramy  się nieco przybliżyć wymienione wyżej zagadnienia i omówić ich  znaczenie dla całokształtu pracy na fermie. Będą to oczywiście  zagadnienia najczęściej spotykane na fermach i mające największe  znaczenie ekonomiczne. Nie można przewidzieć z góry wszystkich możliwych  zdarzeń jakie mogą wystąpić przy hodowli królików jak również nie można  przewidzieć wszystkich koniecznych wydatków.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot;&gt;Koszt żywienia zwierząt.&lt;/span&gt;&lt;br style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot; /&gt;&lt;span style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot;&gt;Cena stosowanych pasz.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Podstawowym  dylematem wielu hodowców, posiadających większe fermy, takie liczące  powyżej 20 samic, jest dylemat polegający na odpowiedzi na pytanie –  czym i jak żywić zwierzęta. W tradycji ludowej odpowiedzią najbardziej  typową jest wskazanie na zielonki, okopowe i zboża. Jest to jednak  najbardziej ekstensywny system żywienia i w przypadku jego stosowania  trudno mówić o uzyskiwaniu dodatniego bilansu kosztów w prowadzeniu  fermy. Można oczywiście żywić króliki w ten sposób, bez szkody dla  zdrowia zwierząt, należy jednak pamiętać o dokładnym zbilansowaniu  dobowej dawki pokarmowej. W jednym kilogramie sporządzonej dawki dobowej  powinno się znaleźć 15 – 18 % białka, 14 – 16 % włókna, 4 -4,5 %  tłuszczu i dawka ta powinna zawierać 2 500 kcal energii. Stosowane dawki  pokarmowe nie mogą być monotonne, tzn. od czasu do czasu należy je  zmieniać i urozmaicać. Chcąc żywić króliki takim tradycyjnym sposobem  musimy dokładnie bilansować dawkę, wychodząc z podanych w tabelach  wartości (białko, włókno, tłuszcz, sucha masa) dla poszczególnych  stosowanych w dawce składników.&lt;br /&gt;
Drugim systemem żywienia jest  stosowanie żywienia kombinowanego. Część dawki pokarmowej stanowi  mieszanka granulowana a część wymienione wyżej pasze gospodarskie. W  takim przypadku również należy dość dokładnie liczyć zawartość  składników pokarmowych w dawce dobowej. Popełnienie na tym etapie błędów  żywieniowych może skutkować albo zatuczeniem stada podstawowego albo  niedoborami pokarmowymi. W obu przypadkach odbije się to negatywnie na  rozrodzie zwierząt i odchowywaniu młodych królicząt. Błędy żywieniowe  mają nieraz odzwierciedlenie w nieprawidłowym wzroście młodych królików w  okresie tuczu. Otrzymujemy zwierzęta ciężkie lecz nie dojrzałe  fizycznie. Króliki takie nie nadają się do rozrodu a także stanowią  gorszy materiał rzeźny. Zwierzęta są otłuszczone, nie zawierają  wystarczającej ilości tkanki mięśniowej, narządy wewnętrzne, a zwłaszcza  narządy rozrodcze, nie są w pełni wykształcone.&lt;br /&gt;
Leżeli stosujemy w  żywieniu wyłącznie granulat pochodzący z zakupu odpada nam konieczność  bilansowania dawki pokarmowej i mamy jednoznaczną sytuację dotyczącą  wartości (wyrażonej w złotych) dobowej dawki pokarmowej. Przy żywieniu  systemem mieszanym i systemem żywienia paszami gospodarskimi będziemy  musieli dołożyć dużo trudu aby prawidłowo obliczyć tę wartość. Przy  obliczaniu kosztów żywienia paszami gospodarskimi musimy liczyć nie  tylko koszt zakupu poszczególnych składników dawki lecz również koszt  ich wytworzenie we własnym gospodarstwie. Nie jest prawdziwe  stwierdzenie, że hodowca żywi zwierzęta tanio bo czyni to własnymi  paszami, paszami z własnego gospodarstwa. Przecież poniósł nakłady na  uprawę pola na nawożenie, zasianie i zbiór. Nie licząc już innych  wydatków związanych z uprawą roli. Przy dzisiejszych cenach i braku  często jakiejkolwiek równowagi cenowej może się okazać, że taniej będzie  coś kupić niż samemu wyprodukować.&lt;br /&gt;
Ceną paszy będzie zatem ogół  nakładów poniesionych na zakup i pozyskanie pasz, bez względu na to czy  dokonujemy zakupu granulatu jako jedynej paszy czy też sami wytwarzamy  poszczególne składniki dawki pokarmowej.&lt;br /&gt;
W planowaniu systemu  żywienia musimy dokładnie znać koszt wszystkich hipotetycznych  wariantów. Może się okazać, że żywienie drogim granulatem w konsekwencji  jest tańsze od stosowania własnych pasz gospodarskich. Każdy przyjęty  wariant musi być poprzedzony dokładnymi wyliczeniami.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot;&gt;Koszty transportu.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Kupując  granulat możemy sobie zażyczyć aby był on dostarczany bezpośrednio na  teren fermy. W takim przypadku nie będzie nas interesował koszt  transportu ale musimy się liczyć z wyższą ceną jednostkową. Mając  odpowiednie zaplecze magazynowe (silosy) można kupować granulat luzem i w  takim przypadku cena jednostkowa jest najniższa. Należy jednak  przeprowadzić obliczenia jak będzie się kształtowała cena granulatu przy  zastosowaniu transportu własnego. Można samemu pojechać do wytwórni lub  dilera i odebrać granulat. Cena jednostkowa powinna być nieco mniejsza.&lt;br /&gt;
Przy  stosowaniu pasz gospodarskich należy do ich wartości dodawać wszelkie  koszty związane z ich transportowaniem z pola na teren fermy lub z  miejsca zakupu na teren fermy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot;&gt;Ilość paszy wsypywana codziennie do karmideł.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Jeżeli  mamy już wyliczoną cenę jednostkową paszy stosowanej w codziennym  żywieniu i złożoną z ceny samej paszy oraz kosztów transportu (w  przeliczeniu na jednostkę wagi pozyskanej paszy) możemy wyliczyć ile  kosztuje nas codzienne zasypanie jednego karmidełka w klatce królika.  Należy sobie zdawać sprawę z faktu, że wszystko co codziennie włożymy do  klatki z królikiem jest już paszą zużytą i stanowi realny i wymierny  koszt. W trakcie codziennego żywienia zwierząt należy dokładnie  obserwować ich zachowanie związane z bieżącym łaknieniem (nasilenie  głodu) oraz ilość paszy pozostawionej przez króliki po poprzednim  karmieniu. Na podstawie tych informacji i obserwacji można dostosować  wielkość zadawanej dawki pokarmowej do potrzeb fizjologicznych zwierząt w  optymalny sposób. Króliki powinny żywo interesować sie procesem  rozdawania karmy, reagować na towarzyszące temu procesowi dźwięki i  energicznie podchodzić do karmników. Jeżeli zaobserwujemy, że pozostała  pasza z poprzedniego karmienia i nie straciła ona swoich właściwości ani  jakości należy o tyle zmniejszyć wielkość rozdawanej aktualnie paszy.  Może to nie zabrzmi nazbyt ładnie ale hodowca powinien być chytry na  paszę i rozdawać jej jak najmniej. Z zachowaniem oczywiście wszystkich  założeń związanych z dostarczaniem niezbędnych składników odżywczych i  utrzymywaniu maksymalnego, możliwego tempa wzrostu i rozwoju.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot;&gt;Jakość stosowanych pasz.&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Nie  trzeba chyba nikogo przekonywać, że tylko pasze najwyższej jakości mogą  zapewnić powodzenie w hodowli. Stosowanie pasz tanich może na krótką  metę być atrakcyjnym finansowo rozwiązaniem, ale może doprowadzić do  katastrofalnych w skutkach następstw. Nikt nie wymaga stosowania  produktów z najwyższej półki, produktów przeznaczonych dla ludzi i  drogich, to się mija z celem, ale dobra jakość powinna dotyczyć  wszystkich składników dawki pokarmowej. Przy żywieniu paszami  granulowanymi musimy zwracać uwagę na ilość miału zawartego w  granulacie, na twardość granulek i chęć królików do ich zjadania. Pasza,  która nam się podoba z wyglądu niekoniecznie może podobać się królikom i  nie będą chętnie jej jadły. Dobra jakość stosowanej paszy dotyczy  zwłaszcza żywienia paszami gospodarskimi. Nie można dopuszczać do  podawania królikom siana złej jakości a zwłaszcza solonego, spleśniałego  czy w inny sposób zanieczyszczonego. Siano powinno być „trzepane” w  celu pozbycia się z niego kurzu i pyłu. Drobiny pyłu dostające się do  układu oddechowego powodują podrażnienie błon śluzowych i mogą otwierać  barierę dla wnikania bakterii chorobotwórczych. Jeżeli hodowca zdecyduje  się na podawanie królikom pasz mokrych (zwilżane śruty zbożowe,  parowane ziemniaki itp.) koniecznie należy przestrzegać daleko idących  zasad higieny żywienia. Pozostawienie nawet niewielkich ilości takiej  karmy na dłuższy okres czasu, w gorące dni wystarczy nieraz kilka  godzin, powoduje jej zakiszenie i w konsekwencji doprowadzi do biegunek u  królików. Podawanie karmy zawierającej nawet śladowe ilości pleśni czy  paszy zakiśniętej zawsze kończy się poważnymi schorzeniami przewodu  pokarmowego. Proszę również pamiętać, że zasada ta dotyczy również  zielonek, nie mogą być mokre i zakiśnięte.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Technika karmienia.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Pod  pojęciem technika karmienia rozumiemy częstotliwość rozdawania paszy,  ilość i rodzaj podawanych komponentów. Przy żywieniu wyłącznie paszami  granulowanymi dostosowanie optymalnej techniki do potrzeb stada będzie  polegało na wypracowaniu schematu dobowego rozdawania. W zależności od  własnych możliwości czasowych hodowca powinien tak sterować czasem  rozdawania granulatu aby zwierzęta otrzymywały należną im, ze względu na  stan fizjologiczny i wiek dawkę, w ciągu jednej doby. Można stosować  jednorazowe w ciągu dnia rozdawanie paszy ale uniemożliwi to  indywidualne dostosowywanie ilości paszy do potrzeb zwierząt. Stosując  minimum dwukrotne rozdawanie paszy możemy reagować na ilość pobieranej  karmy i w miarę potrzeb ograniczać ilość paszy która może ulec  zmarnowaniu. Straty paszy mogą wynikać ze zbyt szybkiego jej pobierania w  dużych dawkach lub z wyrzucania paszy przez zwierzęta z karmideł.  Królik ma słabe ruchy perystaltyczne jelit i przesuwanie treści przewodu  pokarmowego odbywa się na zasadzie przepychania przez kolejne  pobieranie partii pokarmu. Jeżeli dopuścimy do stanu, w którym  zwierzątko będzie cały czas pobierało karmę, może dojść do sytuacji w  której będzie zbyt szybkie przemieszczanie treści pokarmowej w jelitach.  Nie dojdzie w takim przypadku do wszystkich procesów trawiennych oraz  nie zostaną wchłonięte wszystkie substancje odżywcze. Ma to szczególne  znaczenie przy podawaniu całych ziaren zbóż, kukurydzy i gorszej jakości  siana. Jak widać poprzez stosowanie odpowiedniej techniki karmienia  można ograniczyć ilość rozdawanej karmy bez szkody dla stanu  fizjologicznego zwierząt oraz bez zahamowania tempa wzrostu. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot;&gt;Wartość genetyczna stada.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Wydawałoby  się, że na coś takiego jak wartość genetyczna stada hodowca ma mały  wpływ. Nic bardziej błędnego, ma wpływ i to duży. Jest to przecież  doskonalenie stada poprzez prowadzenie świadomej i celowej pracy  hodowlanej. Możemy doskonalić stado, wybierając jako cel wygląd  poszczególnych osobników i zbliżając się do wzorca rasowego, możemy  doskonalić w kierunku maksymalnego tempa wzrostu, opiekuńczości samic  czy plenności. Doskonalenie powinno również iść w kierunku maksymalnego  wykorzystanie karmy. W trakcie odchowy królików, w czasie trwania tuczu,  powinniśmy monitorować zarówno tempo wzrostu zwierząt, czyli przyrost  masy ciała w jednostce czasu, jak i ilość zjadanej w tym czasie karmy.  Pozwoli nam to na wyliczenie ile kilogramów paszy zjada królik na  podniesienie masy swojego ciała o jeden kilogram. Jest to jeden z  najważniejszych parametrów hodowlanych i powinien być stosowany jako  kryterium przy doborze zwierząt do stada rozpłodowego. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot;&gt;Konstrukcja karmideł.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Konstrukcja  karmideł ma istotny wpływ na racjonalne wykorzystanie rozdawanej karmy.  Jak już powiedzieliśmy koszt dobowej dawki pokarmowej to ilość rozdanej  do danej klatki paszy razy jej cena jednostkowa. Praktycznie po  rozdaniu karmy hodowca ma już niewielki wpływ na dalsze jej losy. Od  konstrukcji karmidełek zależy jaki procent karmy zostanie przez króliki  zjedzony a jaki zmarnowany. Nieodpowiednie karmidła umożliwiają królikom  wygrzebywanie pasz sypkich (jest to naturalny odruch tych zwierząt,  występujący z różnym nasileniem u różnych osobników) a przy paszach  objętościowych [powodują nadmierne ich wyciąganie bez możliwości  zjedzenia. Pół biedy kiedy hodujemy kro liki w klatkach z siatkową  podłogą, wyrzucana pasza po prostu spadnie pod klatki. Gorzej jeżeli  taka wygrzebana pasza zostanie niezauważona na dnie klatki i nastąpi jej  zepsucie. Królik może zjadać taki nadpsute resztki i nieszczęście  gotowe. Niewłaściwa konstrukcja karmideł jest w największym stopniu  odpowiedzialna za marnowanie paszy i ewidentne straty. Należy dążyć do  tego aby pasza zjadana przez króliki stanowiła maksymalny procent paszy  rozdawanej. Kalkulację kosztów produkcji liczymy w stosunku do paszy  rozdawanej, a jeszcze ściślej mówiąc w stosunku do paszy zmagazynowanej.  Nie omawiamy sposobów magazynowania ponieważ jest rzeczą oczywistą, że  wszelkie straty spowodowane niedociągnięciami w tym zakresie nie mają  nic wspólnego z hodowlą królików a raczej ze zdrowym rozsądkiem  człowieka.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot;&gt;Termika klatek.&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Na ilość zużytej karmy ma wpływ również  temperatura. Nie można jedynie sugerować się wskazaniami termometru  ponieważ ten parametr, jakkolwiek najbardziej istotny, nie jest  wyłącznie odpowiedzialny za związek z zużyciem paszy. Dopiero połączenie  temperatury z przepływem powietrza jest odpowiedzialne za termikę  klatki w której żyje królik. Niska temperatura, poniżej 12oC, połączona z  dużym przepływem powietrza, powoduje nadmierne ochładzanie ciała  zwierzęcia. Fizjologia ssaków jest tak ustawiona, że energia pochodząca z  paszy w pierwszym rzędzie wykorzystywana jest na utrzymanie temperatury  ciała. Jeżeli u królika nadmiar tej energii pójdzie na utrzymanie  wewnętrznej temperatury ciała na fizjologicznym poziomie 39.5oC to  braknie jej na przykład na odpowiednie tempo wzrostu czy produkcję  mleka. Zapewnienie zwierzętom odpowiedniej termiki ich miejsca bytowania  (klatki czy boksu) w znacznym stopniu racjonalizuje gospodarkę paszami.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;System hodowli.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Króliki,  w zależności od przyjętego systemu hodowli mogą przebywać albo klatkach  metalowych, w klimatyzowanych pomieszczeniach, albo w boksach z głęboką  ściółką bądź też w klatkach drewnianych pod wiatami na wolnym  powietrzu. Najmniejszy, niekorzystny, wpływ na zużycie paszy ma system  klatek w pomieszczeniach ogrzewanych, ze sprawnie działającą wentylacją.  System hodowli w boksach z głęboką ściółką powoduje zaburzenia w  prawidłowym procesie żywienia. Nawet najlepiej zbilansowana dawka  pokarmowa będzie rozcieńczana poprzez pobieraną przez królika ściółkę. W  takim przypadku dojdzie do zmniejszenia tempa wzrostu i osłabienia  produkcji mleka przez samice (spadnie indeks mleczności). Chcąc  wykorzystywać paszę w sposób optymalny należy zapewnić królikom taki  system hodowli, który będzie miał najmniejszy wpływ na zwiększone  zużycie paszy. Dobierają odpowiedni system hodowli można w pewnym  zakresie zmniejszyć nakłady ponoszone na żywienie zwierząt, bez  negatywnego wpływu na wskaźniki produkcyjne.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Energia.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszt energii elektrycznej do oświetlania.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
W  okresie jesiennym, począwszy od końca października konieczne jest na  fermie doświetlanie, wydłużające długość dnia świetlnego. Robimy to  oczywiście stopniowo, dodając po około 15 minut dziennie, po okresie  skrócenia dnia do wartości 8 godzin. Niby jest to niewiele, ale proszę  sobie policzyć jaka jest wartość zużytej energii elektrycznej. Im  nowocześniejsze i bardziej wydajne źródła światła będziemy stosowali tym  koszt ten będzie mniejszy. Nie należy jednak rezygnować z doświetlania  ponieważ jest ono w dużej mierze odpowiedzialne za procesy rozrodcze. O  ile w sektorze tuczu królików możemy stosować przez cały czas 8 godzinny  dzień świetlny. Wydłużenie go do 10 godzin nieznacznie podnosi tempo  wzrostu tuczonych królików i jest uzasadnione przy dużej skali  produkcji.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszt energii elektrycznej używanej do wentylacji.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Energia  elektryczna jest niezbędna również do zasilania urządzeń  wentylacyjnych, odpowiedzialnych za prawidłowy skład atmosfery w  pomieszczeniach. Usuwanie nadmiaru wilgoci i amoniaku w istotny sposób  wpływa na zdrowotność zwierząt. Ograniczanie kosztów energii  wykorzystywanej do wentylacji polega na doborze wydajnych urządzeń oraz  na maksymalnym wykorzystaniu wentylacji naturalnej, będącej wynikiem  ruchów powietrza spowodowanych przez otwarte okna, drzwi oraz wentylację  grawitacyjną zamontowaną w dachu budynku. W miesiącach o odpowiedniej  temperaturze możemy, oczywiście unikając przeciągów, tak dostosować  przewietrzanie pomieszczeń aby następowała wymagana wymiana powietrza.  Takie rozwiązanie techniczne pozwoli na ograniczenie do minimum zużycia  energii elektrycznej.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszt nośników energii potrzebnej do ogrzewania.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Stosowane  systemy grzewcze w fermach królików są proporcjonalne do wielkości  stada. Przy stadach niewielkich, utrzymywanych dla przyjemności i w  celach hobbystycznych hodowcy najczęściej nie stosują dogrzewania  pomieszczeń i ich ten problem nie dotyczy. Im hodowla jest większa i  bardziej nastawiona na produkcje żywca tym systemy grzewcze są bardziej  rozbudowane. Coraz rzadziej można też spotkać systemy ogrzewania oparte o  samodzielnie wykonaną instalację. Nowoczesne systemy grzewcze  umożliwiają uzyskanie stałej temperatury przez cały niezbędny czas  trwania sezonu grzewczego. Z jednej strony mogą to być instalacje  centralnego ogrzewania oparte na rozprowadzaniu po instalacji ciepłej  wody lub wykorzystujące nadmuch ciepłego powietrza. Fermy produkcyjne  muszą dysponować takimi systemami ze względu na konieczność prowadzenia  intensywnej produkcji przez okres całego roku. Fermy mniejsze, o mniej  rygorystycznym systemie produkcji, mogą dokonywać wyboru wariantu  ogrzewania. Można świadomie doprowadzić do zwiększonego zużycia paszy  czy zmniejszenia tempa wzrostu w wyniku ograniczenia drogiego  ogrzewania. Za każdym razem musi to być poparte obliczeniami kosztów.  Może się okazać, że ze względów finansowych lepiej było ponieść nakłady  na ogrzewanie, a nie zwiększać wydatków na paszę i wydłużać okres tuczu.  Wszelkie kompromisy pomiędzy kosztami ogrzewania a wielkością uzyskanej  produkcji czy zużyciem paszy muszą być uzasadnione ekonomicznie i  poprzedzone dokładnymi obliczeniami kosztów.&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszty transportu.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Koszty  transportu na fermach obejmują zarówno koszt poniesiony na zaopatrzenie  jak również koszty poniesione na transport królików do miejsca ich  odbioru przez kupującego. Przy dobrej logistyce koszty te nie są  kosztami na które hodowca ma większy wpływ. Nie znaczy to, że są to  koszty małe. Dotyczy to zwłaszcza kosztów transportu królików związanych  z ich sprzedażą. W tym przypadku również należy wybrać rozsądny  kompromis pomiędzy częstym sprzedawaniem zwierząt w mniejszych ilościach  a jednorazowym wyjazdem z większą partią zwierząt. Przy nie wiem jak  doskonale zorganizowanej hodowli króliki będą uzyskiwały handlową masę  ciała w różnym czasie, pomimo tego samego wieku. Przykładowo zakłady  ubojowe skupują króliki w wadze 2,5 kg. Można wozić zwierzęta wszystkie  te które osiągnęły taką wagę w niewielkich ilościach i skracając okres  tuczu ograniczać zużycie paszy. Można również, godząc się na wydłużenie  okresu tuczu dla zwierząt które osiągnęły już wymaganą masę ciała  poczekać aż ostatnie zwierze z danej partii dorośnie do sprzedaży. Dla  większości zwierząt będzie to wydłużenie okresu tuczu a dla hodowcy  większe zużycie paszy. Jeżeli utrzymywane zwierzęta po osiągnięciu  założonej wagi, w przytoczonym przykładzie 2,5 kg, nadal wykazują  przyrosty masy ciała w wystarczającym tempie (minimum 3 dkg dziennie),  nie powoduje to zbytnich strat dla hodowcy. Często jednak w stadach  królików ras średnich, mniej wyspecjalizowanych, lub królików o niskiej  wartości genetycznej, po okresie intensywnego wzrostu przez okres trzech  miesięcy i osiągnięciu 2,5 kg, następuje zahamowanie tempa wzrostu. Nie  znaczy to że króliki przestają jeść, wręcz przeciwnie spada tempo  wzrostu a rośnie ilość pobieranej karmy. Związane to jest z rozwojem  somatycznym i osiąganiem dojrzałości płciowej. Tak więc wszystkie  decyzje podejmowane w sprawie terminu sprzedaży i ilości sztuk  sprzedawanych muszą wynikać z dokładnej analizy wszystkich kosztów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Leczenie i profilaktyka.&lt;/span&gt;&lt;br style=&quot;color: #4c1130;&quot; /&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszt szczepionek.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
W  planowaniu produkcji musimy uwzględniać koszt szczepień  profilaktycznych przeciwko myksomatozie i pomorowi królików. Do wyboru  mamy w obecnej chwili dwa modele postępowania. Jeden to stosowanie  szczepionek krajowych, monowalentnych dających odporność na pojedyncze  choroby. A drugi to stosowanie szczepionek importowanych, skojarzonych i  dające odporność na obie choroby jednocześnie. Wybór stosowanego  schematu zależy wyłącznie od hodowcy i powinien być podyktowany  względami ekonomicznymi, wynikającymi z ceny szczepionek. W różnych  rejonach kraju te ceny są nieco zróżnicowane, a szczepionki dostępne  wyłącznie poprzez lekarzy weterynarii. Nie ma możliwości aby odstąpić od  szczepienia zwierząt i liczyć na szczęście, że nie nastąpi  zachorowanie. Jedynym odstępstwem od tej zasady może być wstrzymanie się  od szczepień przeciwko myksomatozie królików młodych, których okres  życia przypada na miesiące zimowe. Myksomatoza jest przenoszona przez  owady kłujące (komary) i w okresie zimy z powodu braku tych owadów  ryzyko zakażenia jest znikome. Nie ma natomiast odstępstw od  konieczności szczepienia przeciwko pomorowi. Jeżeli stosujemy  szczepionkę skojarzoną nie ma możliwości zrezygnowania ze szczepień  przeciw myksomatozie w okresie miesięcy zimowych. Wszelkie oszczędności,  czynione na szczepionkach, są zupełnie nieuzasadnione i sprzeczne z  zasadami dobrej praktyki hodowlanej. Na profilaktyce nie można  oszczędzać.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszt opieki weterynaryjnej.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Z powyższym  nierozerwalnie związane są koszty ponoszone na szeroko rozumianą opiekę  weterynaryjną. Nie można oczywiście dopuścić aby lekarz weterynarii  robił eksperymenty na naszych zwierzętach, ale z jego opieki musimy  czasem korzystać. Jest on między innymi dostawcom szczepionek. Od czasu  do czasu będzie potrzebne świadectwo zdrowia zwierząt, przepisanie  antybiotyku dla zwierząt chorych itp. W dobie konkurencji na rynku usług  weterynaryjnych możemy dobrać takiego lekarza weterynarii, który  rzetelnie i bez nadmiernego podnoszenia kosztów swoich usług, zapewni  opiekę naszym zwierzętom.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszt zakupu środków dezynfekcyjnych.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Bezpieczna  ferma, to ferma na której nie występują zagrożenia ze strony czynników  chorobotwórczych – bakterii, wirusów i grzybów. Umiejętnie prowadzona  dezynfekcja chroni zwierzęta, jak również samego hodowcę, przez  zakażeniem. Nie jestem zwolennikiem stosowania nadmiernej ilości środków  dezynfekcyjnych. Może to doprowadzić do uodpornienie niektórych  patogenów oraz do wyjałowienia środowiska hodowlanego. Na fermie musi  istnieć stabilna flora bakteryjna, uniemożliwiająca powstanie przewagi  liczebniej niekorzystnych szczepów. Stosowanie do odkażania preparatów  jodowych (Pollena JK, Rapicid itp) co mniej więcej 10 – 14 dni jest  wystarczające. Nie ma potrzeby stosowania preparatów degradujących  wirusy – przeciwko ich niekorzystnemu działaniu stosujemy szczepienia.  Wspomniane wyżej preparaty jodowe powinny również działać degradująco na  grzyby i pleśnie. Oprócz zakupu środków dezynfekcyjnych proszę nie  zapominać o czyszczeniu mechanicznym, regularnym myciu i dezynfekcji  termicznej. Dezynfekcja termiczna to nic innego jak opalanie klatek przy  pomocy palnika gazowego. Nie da się niestety stosować tego doskonałego  środka dezynfekcyjnego w przypadku prowadzenia hodowli królików w  boksach z głęboką ściółką.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot;&gt;Rozród królików.&lt;/span&gt;&lt;br style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot; /&gt;&lt;span style=&quot;background-color: lime; color: #4c1130;&quot;&gt;Koszt ewentualnej inseminacji.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Koszt  sztucznej inseminacji jest zależny od tego czy wykonujemy ją sami czy  jest to zlecenie dla zewnętrznych, wyspecjalizowanych jednostek  organizacyjnych. Zlecając wykonanie inseminacji firmie zewnętrznej nie  interesuje nas zazwyczaj pobieranie nasienia od samców, jego ocena i  przygotowanie. Z naszej strony jest tylko obowiązek, odpowiednio  wcześniejszego, podania samicom hormonów. W zależności od wielkości  stada takie rozwiązanie może mieć swoje uzasadnienie ekonomiczne. Nie  utrzymujemy samców, nie martwimy się o cały sprzęt niezbędny do  pobierania nasienia, jego oceny i konfekcjonowania, nie musimy posiadać  własnego sprzętu do prowadzenia samego zabiegu inseminacji. Chcąc samemu  prowadzić sztuczną inseminacje wszystkie te koszty musimy ponieść sami.  Nie płacimy za przyjazd ekipy inseminacyjnej ale musimy mieć na fermie  kilka sprawdzonych samców od których sami będziemy pobierali nasienie.  Wybór przyjętego wariantu rozrodu w tym przypadku również musi być  poprzedzony dokładnym rachunkiem ekonomicznym. Warto również zwrócić  uwagę na odpowiedzialność za inseminację nie przynoszącą zadawalającego  procentu zapłodnień. Jeżeli wszystko robimy sami to również sami  ponosimy odpowiedzialność za ewentualne niepowodzenia. Jeżeli  inseminacji dokonuje firma zewnętrzna to trudniej znaleźć  odpowiedzialnego za niepowodzenia. Nie będzie jasne czy hodowca podał  hormon w nieodpowiedniej dawce i czasie, czy inseminacja została  przeprowadzona nieprawidłowo, lub z użyciem złego nasienia.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszt zakupu hormonów.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Bez  względu na to kto przeprowadza sztuczną inseminację, sam hodowca czy  firma zewnętrzna, muszą być podawane hormony. Koszt tych hormonów może  być różny w zależności od producenta i dostawcy. Efekt inseminacji jest  widoczny najwcześniej po 14 dniach i jeżeli będzie ona nie skuteczna to  jest to czas zmarnowany. Nie można dopuszczać w związku z tym do  stosowania hormonów o nie pewnym działaniu. Hormony powinny być  najwyższej jakości i pochodzić z pewnego źródła, gwarantującego  prawidłowe ich przechowywanie. Oszczędzanie na jakości hormonów jest źle  pojętą oszczędnością.&lt;br /&gt;
Koszt utrzymania samców&lt;br /&gt;
Samiec ras średnich  zjada dziennie około 150 gramów granulatu i oprócz zajmowania miejsca  jest to praktycznie cały koszt jego utrzymania. Koszt szczepień i  dezynfekcji może zostać pominięty, ponieważ zazwyczaj liczba samców na  fermie stanowi, zaledwie 1/8 liczby samic. Prowadząc krycie naturalne  stosunek zazwyczaj będzie taki jak podano powyżej, natomiast przy  samodzielnie wykonywanej inseminacji na stado przykładowo 200 samic  wystarcza maksymalnie 10 samców. Inseminacja prowadzona przez firmę  zewnętrzną nie wymaga obecności samców na fermie. Znając zdolności  rozpłodowe samic możemy dobrać odpowiedni system rozrodu, wliczając w to  koszt utrzymania samców.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszty ogólne fermy.&lt;/span&gt;&lt;br style=&quot;color: #4c1130;&quot; /&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszty transportu.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Wszystkie  przejazdy związane z funkcjonowaniem fermy, obojętnie czy własnym  środkiem transportu czy wynajętym, powinny być szczegółowo  ewidencjonowane z dokładnym wyliczeniem kosztu przejazdu. Dotyczy to  zarówno transportu płodów rolnych, używanych do karmienia zwierząt, jak i  transportu zwierząt do punktu sprzedaży. Nikogo oczywiście nie trzeba  przekonywać do konieczności ograniczania wydatków. Oszczędności na  transporcie można czynić również poprzez wspólne, z okolicznymi  hodowcami, wyjazdy w celu sprzedania zwierząt czy zaopatrzenia w pasze.&lt;br /&gt;
Koszty remontów.&lt;br /&gt;
Do  kosztów działalności fermy musimy oczywiście dopisywać wszelkie nakłady  ponoszone na zachowanie jaj substancji materialnej w jak najlepszym  stanie. Wszystkie wydatki powinny być zapisywane i doliczane do kosztów  produkcji. Muszą mieć odzwierciedlenie w kosztach wyprodukowania jednego  kilograma żywca króliczego.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszty reklamy.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Nie należy obawiać  się ponoszenia kosztów na promowanie swojej hodowli a zwłaszcza jej  produktów. Będą to, w porównaniu do innych kosztów, wydatki nieznaczne, a  mogą w sposób znaczący wpłynąć na wartość sprzedanej produkcji. Dla  hodowców zajmujących się hodowlą królików rasowych będą to wydatki na  uczestnictwo w wystawach hodowlanych a dla producentów żywca króliczego  promocja zwierząt wysokiej jakości. Największe znaczenie wydatki na  reklamę mają w przypadku prowadzenia sprzedaży bezpośredniej z  gospodarstwa. Sprzedając ubite króliki do bezpośredniego odbiorcy mamy  możliwość sprzedania zaledwie 100 sztuk tygodniowo, ale od naszej  przemyślności zależy w jakiej cenie uda nam się to zrobić.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszty środków czystości i odzieży roboczej&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;.&lt;br /&gt;
Podobnie  jak koszty ponoszone na remonty, wydatek pieniędzy na środki czyszczące  jest wydatkiem niezbędnym i nie podlegającym dyskusji. Nie ma  oczywiście konieczności zakupywania najdroższych mydeł – wystarczy  zwykłe mydło w płynie, antybakteryjne a do prania proszek E. Odzież  robocza może być adoptowana ze zwykłej odzieży nie używanej już w życiu  codziennym. Należy jednak pamiętać o jej regularnym zmienianiu przy  wchodzeniu na fermę aby była ona zawsze czysta. Ponoszone nakłady nie są  zbyt wielkie (muszą jednak być rejestrowane), a ograniczają możliwość  przedostania się na fermę czynników chorobotwórczych.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Koszt materiałów i urządzeń.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Od  czasu do czasu istnieje na fermie konieczność zakupu różnych  materiałów, sprzętu i urządzeń. Okresowe remonty, malowanie, wapnowanie  jest rzeczą nieodzowną i nie do uniknięcia. Większe zakupy, dotyczące  urządzeń, zdarzają się wprawdzie rzadziej ale pociągają za sobą  jednorazowo większe wydatki. Nie będziemy oszczędzać na podstawowych  środkach do produkcji, używanych codziennie do podstawowych prac  obsługowych, natomiast wszystkie inne wydatki muszą znaleźć swoje  uzasadnienie ekonomiczne. Muszą mieć konkretny cel – albo podnoszący  bezpośrednio produkcję, albo poprawiający dobrostan zwierząt, bądź też  ułatwiający i skracający czas pracy na fermie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;background-color: lime;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #4c1130;&quot;&gt;Parytet czasu pracy na fermie.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Parytetem  czasu pracy na fermie nazywamy czas poświęcony na wszystkie czynności w  porównaniu do czasu jaki mógłby być wykorzystany w innych celach.  Jeżeli ktoś ma racę zawodową, i osiąga z tego tytułu dochody, to może  poświęcić czas na nią przewidziany, na hodowlę królików, jeżeli ta  hodowla dostarczy większego dochodu. Konieczny jest chronometraż  wszystkich czynności w celu określenia jaka czynność, i czas na nią  poświęcony, znajduje uzasadnienie ekonomiczne. Typowym przykładem złego  gospodarowania czasem jest problem przygotowywania pasz gospodarskich.  Hodowca w przekonani, że obniża koszty produkcji poświęca dużo czasu na  prawidłowe przygotowanie pasz gospodarskich. Uprawia pole, dokonuje  zasiewu i zbioru, przygotowuje produkty do podania królikom (mycie  okopowych, śrutowanie zboża) i traci na to mnóstwo czasu. Wprawdzie  uzyskana wartość dobowej dawki pokarmowej może być mniejsza niż koszt  pochodzącego z zakupu granulatu, ale czas przygotowania takiej paszy  jest kilkakrotnie większa niż rozdania granulatu. Poświęcenie tego czasu  na zabiegi profilaktyczne, mycie, czyszczenie i dezynfekcje a zwłaszcza  krycie samic może w konsekwencji przynieść większe korzyści ekonomiczne  niż oszczędzanie na kosztach paszy. Generalnie rzecz biorąc czas ma  również swoją wymierna wartość i poświęcanie go na konkretne czynności  musi znajdować odzwierciedlenie w rachunku ekonomicznym.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Leszek Gacek&lt;br /&gt;
www.artelis.pl</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/1489226363053279558/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/koszty-hodowli-krolikow.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/1489226363053279558'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/1489226363053279558'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/koszty-hodowli-krolikow.html' title='Koszty hodowli królików'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-8388752653536086722</id><published>2011-03-10T10:52:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T10:52:49.200-08:00</updated><title type='text'>Pochodzenie króliów hodowlanych</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;strong&gt;Artykuł zawiera informację o historii udomowienia królików i  wprowadzeniu tego gatunku do gospodarstwa rolnego człowieka. Dane  zawierają informacje począwszy od starożytnego Rzymu.&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://www.agrotrader.pl/pictures/2009-10/1711440060_middle.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; height=&quot;151&quot; id=&quot;il_fi&quot; src=&quot;http://www.agrotrader.pl/pictures/2009-10/1711440060_middle.jpg&quot; style=&quot;padding-bottom: 8px; padding-right: 8px; padding-top: 8px;&quot; width=&quot;200&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;&lt;u style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;Pochodzenie królików hodowlanych.&lt;/u&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;&lt;br style=&quot;color: black;&quot; /&gt;&lt;span style=&quot;color: black;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Z wszystkich gatunków zwierząt  gospodarskich tylko królik, jako przedstawiciel rządu gryzoni, ma  znaczenie gospodarcze i jest użytkowany jako zwierzę laboratoryjne oraz  zwierzę dostarczające mięsa, skór i wełny. Coraz częściej znajduje  również miejsce w domach jako zwierzę pokojowe, utrzymywane dla  towarzystwa.&lt;/span&gt;&lt;br style=&quot;color: black;&quot; /&gt;&lt;span style=&quot;color: black;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Króliki zalicza się do rodziny Leporidae i pomimo, że  wykazują zewnętrzne podobieństwo do zajęcy są genetycznie dość od nich  odległe. Różnice występują również w sposobie zachowania, o ile króliki  są zwierzętami kopiącymi nory i spędzają w nich znaczną cześć dnia o  tyle zające w ogóle nie wykazują zdolności kopania nor ani nie wykazują  nimi zainteresowania. Nie udało się również wyhodować krzyżówki między  królikiem i zającem.&lt;/span&gt;&lt;br style=&quot;color: black;&quot; /&gt;&lt;span style=&quot;color: black;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Pierwsze wzmianki o wykorzystaniu królików  znajdujemy u Konfucjusza w VI w. p. e. W okresie tym na terenie Chin  prowadzono już regulowany rozród królików w specjalnych zagrodach i były  one używane jako źródło cennego mięsa jak również składane bogom na  ofiarę. Na terenie Europy królik pojawił się najprawdopodobniej w drugim  tysiącleciu p. n . e. i już jako zwierzę udomowione od tego czasu  rozpoczął swoją ekspansję począwszy od Hiszpanii. Nie ma jednoznacznych  dowodów na to skąd wzięły się króliki na Półwyspie Iberyjskim. Mogły tam  trafić z Liberyjczykami z Afryki jak również pozostać jako rdzenna  fauna Europy po ostatnim zlodowaceniu, które oszczędziło południową  część Półwyspu Iberyjskiego. Za tym drugim poglądem mogą przemawiać  szczątki kopalne z przed okresu ostatniego zlodowacenia i wskazujące na  zasięg występowania obejmujący południowo wschodnią część Europy. Po  ustąpieniu zlodowacenia króliki ponownie zasiedliły całą Hiszpanię i  południowo zachodnią Francję tworząc szereg odmian geograficznych o  różnej wielkości ciała i odmiennym umaszczeniu. Zawsze jednak był to  jeden gatunek – królik - Oryctolagus cuniculus.&lt;/span&gt;&lt;br style=&quot;color: black;&quot; /&gt;&lt;span style=&quot;color: black;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; W rozprzestrzenianiu  królików dużą rolę odegrał człowiek, prowadząc mniej lub bardziej  przemyślana hodowlę. Pierwsze wzmianki pochodzą od Fenicjan z roku 1 100  p.n.e. którzy nadali Hiszpanii obecną jej nazwę, która w dość dowolnym  tłumaczeniu oznacza „Ziemię królików”. Feniccy żeglarze, z Tyru i  Sydonu, przypływający w końcu drugiego tysiąclecia p.n.e. do brzegów  Hiszpanii zauważyli, że ziemi tego kraju cała pokryta jest norami i  kopcami będącymi wynikiem działalności puszystych zwierzątek podobnych  do zwierząt występujących w ich ojczyźnie czyli do góralków – shephan. Z  tego powodu nazwali ziemie Półwyspu Iberyjskiego – ishephanim , co  oznacza ziemia góralków. Nazwa ta została później skrócona do Hiszpania.  Fenicjanie, zajęci w głównej mierze handlem, nie zwracali uwagi na te  dzikie króliki i nie zajmowali się ich udomowieniem. Istnieje jednak  pogląd, że króliki mogły być wykorzystywane jako zapas mięsa na statkach  i poprzez fenickich kolonistów z Utyki i Kartaginy zasiedliły ziemie  współczesnej Algierii i Maroka. Pierwszy półwolny chów królików jest  dziełem Rzymianina – Warrona. Rzymianie cenili zarówno mięso królicze  jak i ich futra. Hedonistyczny stosunek do życia patrycjuszy zaowocował  bardzo dziwnymi, z naszego punktu widzenia, przepisami kulinarnymi.  Wielką popularnością cieszyły się potrawy z noworodków króliczych a w  późniejszym czasie z embrionów, zwanych laurices. Warron wprowadził  króliki do tzw. leporariów w miejsce zajęcy. Leporaria stanowiły coś w  rodzaju ogrodzonych pastwisk dla zajęcy skąd łatwo były odławiane dla  celów konsumpcyjnych. Zające w takich warunkach jednak się nie  rozmnażały i należało od czasu do czasu uzupełniać ich liczbę  zwierzętami pochodzącymi z dość kłopotliwych odłowów w naturalnym  środowisku. Wprowadzone do leporariów króliki rozmnażały się w niewoli i  stanowiły niewyczerpalny zapas mięsa, a zagrody zaczęto z czasem  nazywać cunicularia. Zagrody dla królików różniły się od zagród dla  zajęcy tym, ze ogrodzenie musiało być głęboko wkopane w ziemie z powodu  podkopywania się zwierząt i ich masowych ucieczek. Tak utrzymywanych  królików nie można jednak nazwać w pełni udomowionymi, ponieważ nie  prowadzono w cuniculariach planowej pracy hodowlanej ani selekcji w  kierunku poszczególnych cech użytkowych.&lt;/span&gt;&lt;br style=&quot;color: black;&quot; /&gt;&lt;span style=&quot;color: black;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Zgodnie z regułą Nachtsheima  selekcja w takim chowie faworyzuje zwierzęta z cechami dzikimi,  eliminując (poprzez odłów) zwierzęta o cechach spokojnych i ufnych w  stosunku do człowieka. W taki sposób, w tak zwanych „ogrodach  króliczych”, króliki przetrzymywane były aż do mniej więcej XIV wieku na  terenie Francji a w Anglii i Niemczech aż do wieku XVII. Przez cały ten  czas były one źródłem zasilania środowiska naturalnego przez króliki  uciekające i tworzące dzikie populacje lub je uzupełniające. Zasiedlanie  różnych części Europy przez dzikie króliki datuje się od XII wieku a  najpóźniej zaobserwowano je w Niemczech w XV wieku. Działo się to  najprawdopodobniej za sprawą hodowli przyklasztornych, które to  przodowały w procesie domestykacji królików. Wynikało to z faktu, że  płody królików były uznawane za coś pośredniego między jajkiem a rybą i  mogły one być spożywane nawet w okresie wielkiego postu, czego zabronił  dopiero papież Grzegorz z Tours.&lt;/span&gt;&lt;br style=&quot;color: black;&quot; /&gt;&lt;span style=&quot;color: black;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Prowadzona przez mnichów praca  selekcyjna doprowadziła do powstania ras królików o zróżnicowanej barwie  futra oraz różnej wielkości. Tak powstałe rasy znacznie różnią się od  królików dzikich. Prace prowadzone przez Darwina, nad jego teorią  ewolucji, w znacznej mierze opierały się właśnie na porównaniu królików  dzikich z udomowionymi. Po dokonaniu analizy porównawczej wykazał on  szereg istotnych zmian, jakim ulegał królik w trakcie udomowienia.  Następowało zwiększenie wymiarów ciała, wydłużanie małżowin usznych,  zmiana struktury i barwy okrywy włosowej oraz zwiększanie mięsności przy  jednoczesnym ograniczaniu masy ciała kośćca. Darwin skupił się na  porównaniu masy i długości ciała, a także pojemności puszki mózgowej  królików dzikich i hodowlanych. Okazało się, że ciężar dzikich królików  ma się do ciężaru królików hodowlanych jak 1 : 2,17 stosunek długości  ciała wynosi 1 : 1,41 a pojemność puszki mózgowej – 1 : 1,15. Ze  stosunków tych wynika, że pojemność puszki mózgowej a co za tym idzie i  wielkość mózgu, zwiększała się w toku domestykacji mniej niż wymiary  ciała.&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: black; font-weight: normal;&quot;&gt;Leszek Gacek&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;font-size: small;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: black; font-weight: normal;&quot;&gt;www.artelis.pl&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/8388752653536086722/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/pochodzenie-kroliow-hodowlanych.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/8388752653536086722'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/8388752653536086722'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/pochodzenie-kroliow-hodowlanych.html' title='Pochodzenie króliów hodowlanych'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-1866989625717684107</id><published>2011-03-10T02:26:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T02:26:08.754-08:00</updated><title type='text'>Rozród królików w zależności od temperamentu samców.</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;color: #38761d;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;strong&gt;Samce o różnym temperamencie mają różne wyniki produkcyjne. organizacja rozrodu na fermie królików.&lt;/strong&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zależność pomiędzy temperamentem samców królików białych termondzkich a czasem potrzebnym do pokrycie samicy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;Wstęp.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
W  produkcji żywca króliczego, prowadzonej na fermach średniotowarowych, o  obsadzie do 200 samic, podstawową metodą rozrodu, oprócz inseminacji  jest krycie naturalne. Po włożeniu samicy do klatki samca należy  obserwować zwierzęta aż do czasu oddania przez samca skutecznego skoku.  Przejawia się to podciągnięciem tylnych kończyn do przodu i  przewróceniem się na bok (.Harkness M.W.). Dopiero po takim zachowaniu  samca można zapisać w karcie klatkowej samicy, że doszło do pokrycia  (Stauffacher M.). Prowadzona selekcja w hodowli u samców idzie kierunku  takiego doboru zwierząt, aby wykazywały się dużym popędem płciowym i  były aktywne w stosunku do samic. Niniejsza praca miła na celu  określenie zależności pomiędzy temperamentem samców a ich aktywnością  płciową, wyrażoną w czasie niezbędnym do pokrycia samicy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;Materiał i metoda.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
W  doświadczeniu wzięło udział 42 samce i 210 samic rasy termondzki biały,  utrzymywanych systemem klatkowym na fermie w Chorzelowie. Zwierzęta  stanowiły część stada podstawowego fermy stworzonego z 96 samców i 480  samic. Całe stado było podzielone na grupy rodzinne złożone z jednego  samca i pięciu samic. Wszystkie badane samce poddano testowi  empatycznemu, w celu określenia ich temperamentu. Test polegał na  wkładaniu do klatki badanego zwierzęcia, na wysokości oczu, czerwonej  kokardki zawiązanej na cienkim drążku. Osoba przeprowadzająca testy  starała się odgadnąć nastawienie królika w stosunku do wkładanej  kokardki.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Na podstawie ulotnych i niemierzalnych zachowań samców, w  oparciu o odczucia obserwatora, starano się przyporządkować samce do  następujących kategorii zachowań, przypisując im wartości liczbowe:&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;1.  zwierzęta płochliwe&lt;/span&gt; – po włożeniu kokardki, pomiędzy oczka siatki z  której zbudowana jest klatka, królik uciekał na drugą stronę klatki,  wykonywał ruchy stereotypowe i starał się w panice opuścić klatkę. W  zachowaniu widać było wyraźny strach.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;2. zwierzęta nieufne&lt;/span&gt; – po  włożeniu kokardki królik uciekał na drugą stronę klatki, odwracał głowę w  sposób pozwalający na usunięcie widoku kokardki z pola widzenia, kulił  się i kład uszy na grzbiecie. Zwierzę zazwyczaj miało szeroko otwarte  oczy (wytrzeszczone), które zamykało w momencie przybliżania do niego  kokardki.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;3. zwierzęta obojętne&lt;/span&gt; – króliki nie wykazywały  najmniejszego zainteresowania wkładaną do klatki kokardką, nawet jak  dotykała ich ciała.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;4. zwierzęta ciekawe&lt;/span&gt; – króliki podchodziły z  wyraźną ciekawością do wkładanej kokardki, obwąchiwały ją i ocierały o  nią swój pyszczek, łapały zębami zarówno kokardkę jak i pręt do którego  była przymocowana.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #0b5394;&quot;&gt;5. zwierzęta agresywne&lt;/span&gt; – zaraz po włożeniu  kokardki króliki rzucały się na nią z pazurami, starały się złapać ją  zębami wysoko unosiły tułów na łapach i zadzierały ogon. Często takiemu  zachowaniu towarzyszyło fukanie i parskanie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Przeprowadzenie testu  wymaga od obserwatora nabycia pewnej wprawy w rozpoznawaniu zachowań  królików i musi się opierać na subiektywnej ocenie dotyczącej motywów  postępowania zwierzęcia. U wszystkich 42 samców przeprowadzono po pięć  testów w odstępach 7 dniowych i zgodnie z podaną wyżej skalą zostały  podzielone na pięć grup, w zależności od prezentowanych form zachowania.  Wszystkie przeprowadzane testy były zapisywane w formie wyżej podanych  cyfr, a zaliczenie samca do konkretnej kategorii następowało po  wyliczeniu mediany ze wszystkich przeprowadzonych testów. Przez okres 6  miesięcy notowano dla wszystkich samców czas potrzebny na pokrycie  samicy. Po włożeniu samicy do klatki samca niezwłocznie uruchamiano  stoper i wyłączano go po przewróceniu się samca na bok, oznajmiającego  oddanie skoku. Notowano ilość zmierzonych sekund.&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;Wyniki.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
W wyniku  przeprowadzonych testów stwierdzono, że najwięcej jest samców  obojętnych i ciekawych, najrzadziej trafiały się zwierzęta agresywne  (tab.1). Samców obojętnych i ciekawych było w sumie 23 sztuki a  wszystkich pozostałych tylko 19 sztuk.&lt;br /&gt;
Połączono 685 par królików  notując ich zachowanie oraz czas krycia. W 480 przypadkach zwierzęta  przed kopulacją goniły się po klatce, w 178 przypadkach miało miejsce  wzajemne lizanie i obwąchiwanie Podobne zachowania były obserwowane  przez McBride A. I Magnus E.. Średnio od włożenia samicy do klatki samca  do momentu wspięcia upływało 20,4 sęk (tab. 2). Najkrócej, 14,3 sekundy  trwało krycie samcami obojętnymi, podobnie (15,4 sek.) samcami  ciekawymi a najdłużej samcami płochliwymi i nieufnymi – odpowiednio 26,8  i 25,7 sek.&lt;br /&gt;
&lt;br style=&quot;color: orange;&quot; /&gt;&lt;u style=&quot;color: red;&quot;&gt;Wnioski.&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
1. Określenie temperamentu samców za pomocą testu empatycznego może być dobrym narzędziem do prowadzenie selekcji.&lt;br /&gt;
2.  W produkcji żywca króliczego należy prowadzić selekcję w kierunku  otrzymania samców o obojętnym lub ciekawym temperamencie (usposobieniu)  ponieważ krycie takimi samcami zabiera najmniej czasu i potwierdza  badania Marai M. i Rashwan A.&lt;br /&gt;
3. Temperament samców nie ma wpływu na uzyskiwany procent zapłodnień o czym donoszą także Luzi F., Martino P. i Verga M&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Tabela 1. Liczba zaobserwowanych form zachowania&lt;br /&gt;
Formy  zachowania w/g skali. Kolejne powtórzenia testu empatycznego. Ilość  samców Suma zachowań z wszystkich powtórzeń .&lt;br /&gt;
Procent stwierdzonych  zachowań we wszystkich powtórzeniach&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
I II III IV V   &lt;br /&gt;
Płochliwe 12 7 8 9 6 8 42 20,0&lt;br /&gt;
Nieufne 10 15 11 1 2 8 39 18,6&lt;br /&gt;
Obojętne 10 11 14 9 19 13 63 30,0&lt;br /&gt;
Ciekawe 8 7 7 18 11 10 51 24,3&lt;br /&gt;
Agresywne 2 2 2 5 4 3 15 7,1&lt;br /&gt;
Razem 42 42 42 42 42 42 210 100&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Tabela 2. Uzyskany procent zapłodnień i średni czas krycia dla samców o różnych formach zachowania.&lt;br /&gt;
Formy zachowania w/g skali Liczba pokryć. Uzyskany procent zapłodnień .Średni czas trwania krycia (sekundy)&lt;br /&gt;
Płochliwe 123 68,4 26,8&lt;br /&gt;
Nieufne 118 70,2 25,7&lt;br /&gt;
Obojętne 198 71,6 14,3&lt;br /&gt;
Ciekawe 148 69,4 15,4&lt;br /&gt;
Agresywne 98 74,2 19,7&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Leszek Antoni Gacek&lt;br /&gt;
www.artelis.pl</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/1866989625717684107/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/rozrod-krolikow-w-zaleznosci-od.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/1866989625717684107'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/1866989625717684107'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/rozrod-krolikow-w-zaleznosci-od.html' title='Rozród królików w zależności od temperamentu samców.'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-4329420476801635537</id><published>2011-03-10T02:15:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T02:27:33.962-08:00</updated><title type='text'>Fizjologia rozrodu królików.</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;color: #38761d;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;Zależność rozrodu królików od warunków środowiskowych.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u style=&quot;color: magenta;&quot;&gt;Problemy z rozrodem – konieczność uczciwego oszukiwania.&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; W  okresie późnego lata i wczesnej jesieni następuje na fermach obniżenie  plenności stada wynikające ze zmniejszonego procentu zapłodnień.  Sytuacja jest o tyle skomplikowana, że najczęściej okazuje się, samice  wykazują chęć do krycia, samce są o sprawdzonej użytkowości a zakoceń  nie ma. Na fermach stosujących jako metodę rozrodu sztuczną inseminację  problem ten nie występuje z takim nasileniem i z tego powodu należy  szukać przyczyn w gospodarce hormonalnej samic.&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Zapłodnienie komórki  jajowej przez plemnik jest możliwe tylko w sytuacji kiedy dochodzi do  bezpośredniego spotkania obu komórek w odpowiednim miejscu i czasie.&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Układ  rozrodczy samca składa się z jąder, najądrzy, nasieniowodów, prącia i  gruczołów dodatkowych. U młodych samców jądra znajdują się w obrębie  jamy brzusznej i dopiero w okresie dojrzewania zstępują do parzystych  worków mosznowych. Moszna, przez całe życie samca, zachowuje połączenie z  jamą otrzewnową i z tego powodu nawet w pełni dojrzały osobnik w  niektórych przypadkach może wciągać jądra wraz z moszną do wnętrza  ciała. Im starszy samiec tym rzadziej dochodzi do takiego zjawiska.  Niedoświadczony hodowca może jednak potraktować taki objaw, zwłaszcza u  młodych samców, jako objaw niepłodności co oczywiście nie jest prawdą.&lt;br /&gt;
Układ  rozrodczy samicy zaczyna się jajnikami położonymi po obu stronach  ciała. Jajnik jest owalny i jest wydłużony. Na jego powierzchni widać  gołym okiem pęcherzyki, będące różnymi stadiami cyklu wytwarzania  komórek jajowych. Jajniki objęte są z jednej strony lejkami jajowodów  mających ujście do dwóch macic. Macice mają osobne, poprzez szyjkę  macicy, ujścia do pochwy. Do pochwy, w dogłowowym odcinku przedsionka  pochwy, ma ujście cewka moczowa. Końcowy odcinek stanowi szpara sromowa z  wargami sromowymi. Wygląd warg sromowych jest pewnym wyznacznikiem  gotowości samic do rozrodu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;b&gt;&lt;u&gt;Rozwój zarodkowy królika.&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;
Prześledźmy po kolei, jakie procesy zachodzą w zarodku i płodzie królika po udanym procesie zapłodnienia.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień  pierwszy&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Do zapłodnienia dochodzi w bańce jajowodu a otaczające  komórkę jajową komórki pęcherzykowe odpadają. Powierzchnia komórki  jajowej pokrywa się warstwą białka o grubości około 100 mikronów.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień drugi.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Rozwój zarodka w jajowodzie zakończony procesami bruzdkowania asynchronicznego.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień  trzeci i czwarty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Pod koniec trzeciej doby zapłodniona komórka jajowa,  mająca około 90 mikrometrów średnicy, trafia do macicy i następują  kolejne cykle rozwojowe. Powstaje blastocysta złożona z trofoblastu i  węzła zarodkowego. Przez kolejne cztery dni nie łączy się ze śluzówką  macicy lecz powiększa pęcherz blastodermalny do średnicy 280  mikrometrów. Powiększenie jest wynikiem nagromadzenia płynu w bańce  pęcherzyka. Komórki trofoblastu stają się płaskie a węzeł zarodkowy  przybiera kształt soczewki.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień piąty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Powstają pierwotne listki  zarodkowe a wymiary pęcherzyka osiągają 1,5 mm. Węzeł zarodkowy dzieli  się na dwie warstwy komórek - na komórki z dużymi jądrami, zewnętrzną, z  których powstanie ektoderma oraz na cienką warstwę płaskich komórek, z  których powstanie entoderma.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień szósty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Wymiary pęcherzyka wynoszą  około 4 mm, a tarczki zarodkowej 0,75 mm. Warstwa ektodermy staje się  coraz grubsza. Komórki entodermy zajmuje 1/3 powierzchni pęcherzyka  blastodermalnego.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień siódmy&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Pęcherzyk blastodermalny przyjmuje  kształt owalnego woreczka wypełnionego płynem. Na końcu pola zarodkowego  powstaje zgrubienie ektodermy stanowiące tzw. smugę pierwotną. Smuga ta  pod koniec siódmej doby zajmuje już 2/3 osi pola zarodkowego. Wygląd i  budowa zarodka królika w siódmej dobie jest bardzo podobny do zarodka  kury w 16 godzinie wysiadywania.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień ósmy&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
W ektodermie, na  przedzie smugi pierwotnej, pojawia się fałd nerwowy i rozwija się płytka  nerwowa. Następuje różnicowanie mezodermy celomatycznej na somity i  blaszki boczne.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień dziewiąty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Płytka nerwowa zamyka się do cewki  nerwowej. Zarodek oddziela się od pęcherzyka zarodkowego za pomocą fałdu  głowowego, ogonowego i fałdów bocznych. Zawiązuje się owodnia i  omocznia. Powstaje łożysko żółtkowe., funkcjonujące obok omoczniowego.  Zawiązują się dwie duże żyły żółtkowe a zarodek przypomina pod względem  rozwoju zarodek kurzy z 27 godziny wysiadywania. Powstają pierwsze  zaczątki przwodu pokarmowego&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień dziesiąty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Żyły żółtkowe zlewają  się w nieparzyste serce podobne do serca kury w 40 godzinie inkubacji.  Omocznia rozrasta się i powstaje łożysko omoczniowo - kosmówkowe.  Powstają parzyste wypuklenia jelita skrzelowego i worki skrzelowe.  Przełyk dzieli się na przełyk właściwy i krtań. Pojawia się wątroba jako  wyrostek ściany jelita.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień jedenasty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Zespalanie się łożyska  omocznio – kosmówki ze ścianą macicy rozpoczyna okres intensywnego  rozwoju królika. Powstają przewody wątroby i jej miąższ. Pojawiają się  pączki kończyn.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień dwunasty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Pojawiają się zaczątki języka i  żołądka. Kształtuje się trzustka. Następuje wzmożony wzrost głowy i  pojawiają się pierwsze oznaki członkowania kończyn.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień trzynasty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Wyraźnie oddziela się język i żołądek. Powstają zaczątki woreczka  żółciowego. Powstają wzniesienia na w łożysku omoczniowym. Zaznacza się  przewód słuchowy.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień czternasty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Pojawiają się zalążki palców na  łapkach przednich i tylnych. Kształtuje się czewioczaszka, powstają  zawiązki małżowin usznych.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień piętnasty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Wyraźnie kształtują się  małżowiny uszne, dają się wyróżnić zaczątki włosów czuciowych. W  kończynach oddzielają się wszystkie palce. Wyraźnie zaznacza się  śródmózgowie. Powstają zawiązki parzystych gruczołów mlecznych.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień  szesnasty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
W kończynach przednich wyodrębnione są wszystkie palce, w  dalszym ciągu powiększa się wzgórek w okolicy śródmózgowia. Dają się  zaobserwować największe, w proporcjach do reszty ciała, oczy.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień  siedemnasty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Wyraźnie wyodrębniona jest część pyszczka, widać zawiązki  powie, powiększa się ilość włosów czuciowych. Wyodrębniają się wszystkie  palce stopy.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień osiemnasty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Znika wzgórek w okolicach  śródmózgowia i głowa przybiera okrągły kształt. Kończyny się wydłużają a  palce nabierają ostatecznego kształtu zarówno w przedniej jak i tylnej  kończynie.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień dziewiętnasty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Od tego dnia embriolodzy przestają  używać określenia zarodek a zaczynają posługiwać się terminem płód.  Związane to jest z wyraźnym powiększeniem rozmiarów. Oczy są zamknięte  powiekami a głowa ulega wyprostowaniu.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień dwudziesty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Następuje dalsze prostowanie głowy a kończyny są wyraźnie ukształtowane.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień dwudziesty pierwszy&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Wydłużanie się szyi i dalsze prostowanie głowy.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: orange;&quot;&gt;Dzień dwudziesty drugi, trzeci i czwarty&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Nie widać wyraźnych zmian w budowie. Następuje zwiększanie wymiarów i masy miotu.&lt;br /&gt;
Począwszy  od dnia dwudziestego piątego następuje powiększanie rozmiarów ciała,  powstają pazurki i sierść. Zaczyna się intensywny wzrost małżowin  usznych.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Tak pięknie to wygląda w teorii (i najczęściej w praktyce)  ale w wymienionych okresach roku dochodzi do zachwiania tego procesu.  Najprawdopodobniej nie dochodzi do uwolnienia komórek jajowych w tym  momencie kiedy następuje krycie. Za moment owulacji odpowiedzialny jest  zespół hormonów, z których część jest uwalniana w podwzgórzowej części  mózgu, i dopiero one, poprzez system naczyń krwionośnych, z krwią  docierają do jajników i macicy powodując uwalnianie kolejnych hormonów.  Te tzw. hormony gonadowe są dopiero bezpośrednio odpowiedzialne za  uwalnianie komórek jajowych z pęcherzyków Graffa.&lt;br /&gt;
Z takim drastycznym  spadkiem procentu zapłodnień przyszło mi walczyć w chwili obecnej na  Fermi królików w Chorzelowie. Zdarzały się dni, że tylko 20 % z  wszystkich pokrytych w danym dniu samic zostawało kotnych. Z początku  starałem się zaradzić problemowi poprzez podawanie hormonu Receptal, ten  sam jaki stosuje się w trakcie zabiegu inseminacji. Podawanie Receptalu  zaraz po kryciu, w dawce 0,2 ml na samicę, nie przyniosło niestety  poprawy sytuacji. Procent zapłodnień nadal pozostawał na poziomie ok. 40  %. Kolejnym zabiegiem zootechnicznym jaki postanowiłem zastosować było  krycie podwójne. Każda kryta samica była kryta ponownie tym samym samcem  po okresie około 3 – 4 godzin. Również ta procedura nie przyniosła  zadawalających rezultatów. Ze stosowanych metod wynikało jasno, że brak  kotności nie jest związany z brakiem hormonu uwalniającego komórki  jajowe oraz, że nie jest związany ze zmniejszoną ilością plemników w  drogach rodnych samic. Przyczyn należało szukać gdzie indziej. Należało  się zastanowić czy nie zachodzi sytuacja w której po prostu nie ma  komórek jajowych w jajnikach albo są one niedojrzale. Pierwszym  zastosowanym zabiegiem było zacienianie tych klatek, w których doszło do  wykotu. Samica z nowo narodzonymi króliczętami pozostawała w cieni  przez okres od 5 do 7 dni. Po tym okresie pozostawiano samicę przez dwa  dni w normalnym oświetleniu (ok. 14 godz.) i przeprowadzano krycie.  Jednocześnie notowano ilość upadków w klatkach zaciemnianych i w  klatkach bez stosowania zaciemnienia. Różnice w ich ilości zostaną  podane kiedy indziej bo to temat niejako na „inną bajkę”. Okazało się w  konsekwencji, że zacienianie klatek nie powoduje wzrostu poziomu  zapłodnień w stosunku do klatek, w których nie stosowano zacieniania.  Poprawę procentu zapłodnień udało się doprowadzić, do w miarę  zadowalającego poziomu 70 %, dopiero poprzez wcześniej zalecane przeze  mnie wprowadzenie sztucznej wiosny. Dzień świetlny został skrócony na 14  dni, do wartości 8 godzin doświetlania na dobę (pomimo istniejących  okien). Światło włączało się o godzinie 8:00 i świeciło do godz. 15:00. W  pawilonie o rozmiarach 12 na 50 m było to 20 świetlówek o mocy 40 W  każda. Na całej długości ścian, po obu stronach, są okna o wysokości 50  cm. Krycia przeprowadzane w tym okresie to już zupełna katastrofa.  Procent zapłodnień nie przekraczał 20. Po tym okresie, systematycznie  przez okres kolejnych 14 dni dodając po mniej więcej 30 minut dziennie,  doszliśmy do dnia trwającego od 4:00 do 21:00. Dopiero osiągnięcie  maksymalnej długości dnia i odczekanie jeszcze około 5 dni dało  zadawalające rezultaty.&lt;br /&gt;
Jak więc widać z powyższego, nie da się  uniknąć dokładnego oszukiwania królików. Jakkolwiek stwierdzenie uczciwe  oszukiwanie może budzić mieszane uczucia, musimy wprowadzanie sztucznej  wiosny (oszukiwanie) robić bardzo uczciwie. Nie da się tego zastąpić  półśrodkami typu podawanie hormonów uwalniających, zwiększaniem  częstotliwości krycia czy samym zmniejszaniem oświetlenia.&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt; &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Leszek Antoni Gacek&lt;br /&gt;
www.artelis.pl</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/4329420476801635537/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/fizjologia-rozrodu-krolikow.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/4329420476801635537'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/4329420476801635537'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/fizjologia-rozrodu-krolikow.html' title='Fizjologia rozrodu królików.'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-73934197004613226</id><published>2011-03-09T11:39:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T02:27:54.517-08:00</updated><title type='text'>Diagnozowanie chorób królików</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;color: #38761d;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;Na podstawie przeprowadzonych sekcji królików  padłych diagnozuje się szereg groźnych chorób. Po samodzielnym wykonaniu  sekcji można przesłać zdjęcia do redakcji kwartalnik KRÓLIKI i uzyskać  wstępną diagnozę przycvzyny padnięcia królika.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Wychodząc na przeciw oczekiwaniom naszych czytelników redakcja  Kwartalnika „Króliki&quot; uruchamia system porad hodowlanych, związanych ze  zdrowotnością stad. Problem zdrowia królików był wielokrotnie poruszany  na łamach naszego czasopisma co nie znaczy, że wszystko już zostało  powiedziane. W dalszym ciągu zdarzają się upadki zwierząt i jest to  sytuacja normalna w każdej hodowli. Rola hodowcy powinna ograniczać się  do zapewnienia zwierzętom optymalnych warunków oraz do umiejętności  diagnozowania schorzeń. Ostateczności pozostaje stwierdzenie przyczyny  jaka doprowadziła do śmierci zwierzęcia. Najczęściej taką diagnozę  stawia lekarz weterynarii, lecz i sam hodowca może z dużą dozą  prawdopodobieństwa określić przyczynę upadku. Stwierdzenie przyczyny  śmierci zwierzęcia zazwyczaj pozwala na zastosowanie środków zaradczych i  leczenia, zapobiegających rozprzestrzenianiu się choroby i występowaniu  następnych strat. Chcąc pomóc w diagnozowaniu przyczyn upadków  proponujemy Państwu przesyłanie zdjęć padłych królików, wraz z opisem  warunków hodowli, na podany niżej adres e-mail. Redakcja nawiązała  współpracę z najlepszymi w kraju patologami weterynaryjnymi, którzy na  podstawie przedstawionych im zdjęć będą mogli z dużą dozą  prawdopodobieństwa stwierdzić ogólne przyczyny upadku królika. W  przypadku występowania upadków masowych będzie konieczne oczywiście  badanie laboratoryjne pobranych próbek. Zdalna niejako diagnoza może  jednak ukierunkować miejscowego lekarza weterynarii do podjęcia  skutecznego leczenia.&lt;br /&gt;
Proponujemy Państwu następującą procedurę:&lt;br /&gt;
Padniętego królika należy w przeciągu najwyżej trzech godzin po  śmierci rozkroić (wykonać sekcję) i wykonać zdjęcia aparatem cyfrowym  zgodnie z załączonymi na wzór fotografiami i zgodnie z poniższym&amp;nbsp;  schematem. Sekcje najlepiej jest wykonywać przy pomocy ostrych nożyczek i  ostrego noża. Po zakończeniu należy wszystko dokładnie zdezynfekować.  Sekcji powinniśmy dokonywać w rękawiczkach chirurgicznych (dostępne w  aptece w różnych rozmiarach).&lt;br /&gt;
Fot. 1 Usunięcie skóry. Fotografia powinna ukazywać powłoki brzuszne  królika po usunięciu skóry oraz okolice odbytu. Na zdjęciu powinno być  widoczne czy zwierze było wzdęte i czy miało biegunkę oraz czy nie  występują krwawe wybroczyny podskórne.&lt;br /&gt;
Fot. 2 Jelita w jamie ciała. Kolejną czynnością będzie odkrojenie  płata powłok brzusznych w celu odsłonięcia jelit w jamie brzusznej.  Celem zdjęcia ma być pokazanie czy jelita wypełnione są treścią  pokarmową, gazami i czy występują wybroczyny krwotoczne.&lt;br /&gt;
Fot. 3 Rozcięta klatka piersiowa. Należy rozciąć i rozchylić żebra w celu ukazania serca i płuc w ich naturalnym położeniu.&lt;br /&gt;
Fot. 4 Wypreparowane jelita i śledziona. Proszę delikatnie wyjąć i  rozłożyć jelita w sposób pokazany na fotografii. Należy zwrócić uwagę  aby była widoczna śledziona (przyklejona do żołądka).&lt;br /&gt;
Fot. 5 Płuca z rozciętą tchawicą. Po wyjęciu płuc z klatki piersiowej  razem z tchawicą proszę ją rozciąć wzdłuż i zaprezentować zgodnie ze  pokazanym schematem.&lt;br /&gt;
Fot. 6 Serce. Fotografując serce należy je tak ułożyć aby były  widoczne obie jego komory, na prezentowanym zdjęciu wyraźnie widać że  jedna z komór jest wyraźnie powiększona.&lt;br /&gt;
Fot, 7 Wątroba. Proszę sfotografować wyjętą wątrobę z widocznym woreczkiem żółciowym.&lt;br /&gt;
Fot. 8. Nerka w przekroju. Wyjętą nerkę należy rozciąć na pół i sfotografować w pokazany sposób.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Leszek gacek&lt;br /&gt;
www.artelis.pl</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/73934197004613226/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/diagnozowanie-chorob-krolikow.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/73934197004613226'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/73934197004613226'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/diagnozowanie-chorob-krolikow.html' title='Diagnozowanie chorób królików'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-6560551037005280450</id><published>2011-03-09T11:32:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T02:28:20.879-08:00</updated><title type='text'>Temperament królików a czas kopulacji</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;color: #38761d;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;Czas poświęcany przez pracownika obsługi na pokrycie samic jest  jednym z większych kosztów fermy. Skrócenie tego czsu pozwala na poprawę  rentowności produkcji żywca króliczego. Dobór samców o sprzyjającym  temperamencie powinno być jedną z metod selekcji.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;b&gt;&amp;nbsp;Zależność pomiędzy temperamentem samców królików białych termondzkich a czasem potrzebnym do na pokrycie samicy.&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;
Zakład Doświadczalny Instytutu Zootechniki PIB Chorzelów Sp. z o.o.&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;u&gt;Wstęp&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;W produkcji żywca króliczego, prowadzonej na fermach  średniotowarowych, o obsadzie do 200 samic, podstawową metodą rozrodu,  oprócz inseminacji jest krycie naturalne. Po włożeniu samicy do klatki  samca należy obserwować zwierzęta aż do czasu oddania przez samca  skutecznego skoku. Przejawia się to podciągnięciem tylnych kończyn do  przodu i przewróceniem się na bok (.Harkness M.W.). Dopiero po takim  zachowaniu samca można zapisać w karcie klatkowej samicy, że doszło do  pokrycia (Stauffacher M.). Prowadzona selekcja w hodowli u samców idzie  kierunku takiego doboru zwierząt, aby wykazywały się dużym popędem  płciowym i były aktywne w stosunku do samic. Niniejsza praca miła na  celu określenie zależności pomiędzy temperamentem samców a ich  aktywnością płciową, wyrażoną w czasie niezbędnym do pokrycia samicy.&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;u&gt;Materiał i metoda.&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;W doświadczeniu wzięło udział 42 samce i 210 samic rasy termondzki  biały, utrzymywanych systemem klatkowym na fermie w Chorzelowie.  Zwierzęta stanowiły część stada podstawowego fermy stworzonego z 96  samców i 480 samic. Całe stado było podzielone na grupy rodzinne złożone  z jednego samca i pięciu samic. Wszystkie badane samce poddano testowi  empatycznemu, w celu określenia ich temperamentu. Test polegał na  wkładaniu do klatki badanego zwierzęcia, na wysokości oczu, czerwonej  kokardki zawiązanej na cienkim drążku. Osoba przeprowadzająca testy  starała się odgadnąć nastawienie królika w stosunku do wkładanej  kokardki. Na podstawie ulotnych i niemierzalnych zachowań samców, w  oparciu o odczucia obserwatora, starano się przyporządkować samce do  następujących kategorii zachowań, przypisując im wartości liczbowe:&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt;1. &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt;zwierzęta płochliwe&lt;/b&gt; - po włożeniu kokardki,  pomiędzy oczka siatki z której zbudowana jest klatka, królik uciekał na  drugą stronę klatki, wykonywał ruchy stereotypowe i starał się w panice  opuścić klatkę. W zachowaniu widać było wyraźny strach.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt;2. &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt;zwierzęta nieufne&lt;/b&gt;  - po włożeniu kokardki królik uciekał na drugą stronę klatki, odwracał  głowę w sposób pozwalający na usunięcie widoku kokardki z pola widzenia,  kulił się i kład uszy na grzbiecie. Zwierzę zazwyczaj miało szeroko  otwarte oczy (wytrzeszczone), które zamykało w momencie przybliżania do  niego kokardki.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt;3. &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt;zwierzęta obojętne&lt;/b&gt; - króliki nie wykazywały najmniejszego zainteresowania wkładaną do klatki kokardką, nawet jak dotykała ich ciała.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt;4. &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt;zwierzęta ciekawe&lt;/b&gt;  - króliki podchodziły z wyraźną ciekawością do wkładanej kokardki,  obwąchiwały ją i ocierały o nią swój pyszczek, łapały zębami zarówno  kokardkę jak i pręt do którego była przymocowana.&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt;5. &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt;zwierzęta agresywne&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;color: #a64d79;&quot;&gt; &lt;/span&gt; - zaraz po włożeniu kokardki króliki rzucały się na nią z pazurami,  starały się złapać ją zębami wysoko unosiły tułów na łapach i zadzierały  ogon. Często takiemu zachowaniu towarzyszyło fukanie i parskanie.&lt;br /&gt;
Przeprowadzenie testu wymaga od obserwatora nabycia pewnej wprawy w  rozpoznawaniu zachowań królików i musi się opierać na subiektywnej  ocenie dotyczącej motywów postępowania zwierzęcia. U wszystkich 42  samców przeprowadzono po pięć testów w odstępach 7 dniowych i zgodnie z  podaną wyżej skalą zostały podzielone na pięć grup, w zależności od  prezentowanych form zachowania. Wszystkie przeprowadzane testy były  zapisywane w formie wyżej podanych cyfr, a zaliczenie samca do  konkretnej kategorii następowało po wyliczeniu mediany ze wszystkich  przeprowadzonych testów. Przez okres 6 miesięcy notowano dla wszystkich  samców czas potrzebny na pokrycie samicy. Po włożeniu samicy do klatki  samca niezwłocznie uruchamiano stoper i wyłączano go po przewróceniu się  samca na bok, oznajmiającego oddanie skoku. Notowano ilość zmierzonych  sekund.&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;u&gt;Wyniki.&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;W wyniku przeprowadzonych testów stwierdzono, że najwięcej jest  samców obojętnych i ciekawych, najrzadziej trafiały się zwierzęta  agresywne (tab.1). Samców obojętnych i ciekawych było w sumie 23 sztuki a  wszystkich pozostałych tylko 19 sztuk.&lt;br /&gt;
Połączono 685 par królików notując ich zachowanie oraz czas krycia. W  480 przypadkach zwierzęta przed kopulacją goniły się po klatce, w 178  przypadkach miało miejsce wzajemne lizanie i obwąchiwanie Podobne  zachowania były obserwowane przez McBride A. I Magnus E.. Średnio od  włożenia samicy do klatki samca do momentu wspięcia upływało 20,4 sęk  (tab. 2). Najkrócej, 14,3 sekundy trwało krycie samcami obojętnymi,  podobnie (15,4 sek.) samcami ciekawymi a najdłużej samcami płochliwymi i  nieufnymi - odpowiednio 26,8 i 25,7 sek.&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;u&gt;Wnioski.&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;1. Określenie temperamentu samców za pomocą testu empatycznego może  być dobrym narzędziem do prowadzenie selekcji.2. W produkcji żywca  króliczego należy prowadzić selekcję w kierunku otrzymania samców o  obojętnym lub ciekawym temperamencie (usposobieniu) ponieważ krycie  takimi samcami zabiera najmniej czasu i potwierdza badania Marai M. i  Rashwan A.3. Temperament samców nie ma wpływu na uzyskiwany procent  zapłodnień o czym donoszą także Luzi F., Martino P. i Verga M.&lt;br /&gt;
Tabele.&lt;br /&gt;
Tabela 1. Liczba zaobserwowanych form zachowania&lt;br /&gt;
&lt;table&gt;&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Formy zachowania w/g skali&lt;/td&gt; &lt;td&gt;Kolejne powtórzenia testu empatycznego&lt;/td&gt; &lt;td&gt;Ilość samców&lt;/td&gt; &lt;td&gt;Suma zachowań z wszystkich powtórzeń&lt;/td&gt; &lt;td&gt;Procent stwierdzonych zachowań we wszystkich powtórzeniach&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;I&lt;/td&gt; &lt;td&gt;II&lt;/td&gt; &lt;td&gt;III&lt;/td&gt; &lt;td&gt;IV&lt;/td&gt; &lt;td&gt;V&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Płochliwe&lt;/td&gt; &lt;td&gt;12&lt;/td&gt; &lt;td&gt;7&lt;/td&gt; &lt;td&gt;8&lt;/td&gt; &lt;td&gt;9&lt;/td&gt; &lt;td&gt;6&lt;/td&gt; &lt;td&gt;8&lt;/td&gt; &lt;td&gt;42&lt;/td&gt; &lt;td&gt;20,0&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Nieufne&lt;/td&gt; &lt;td&gt;10&lt;/td&gt; &lt;td&gt;15&lt;/td&gt; &lt;td&gt;11&lt;/td&gt; &lt;td&gt;1&lt;/td&gt; &lt;td&gt;2&lt;/td&gt; &lt;td&gt;8&lt;/td&gt; &lt;td&gt;39&lt;/td&gt; &lt;td&gt;18,6&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Obojętne&lt;/td&gt; &lt;td&gt;10&lt;/td&gt; &lt;td&gt;11&lt;/td&gt; &lt;td&gt;14&lt;/td&gt; &lt;td&gt;9&lt;/td&gt; &lt;td&gt;19&lt;/td&gt; &lt;td&gt;13&lt;/td&gt; &lt;td&gt;63&lt;/td&gt; &lt;td&gt;30,0&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Ciekawe&lt;/td&gt; &lt;td&gt;8&lt;/td&gt; &lt;td&gt;7&lt;/td&gt; &lt;td&gt;7&lt;/td&gt; &lt;td&gt;18&lt;/td&gt; &lt;td&gt;11&lt;/td&gt; &lt;td&gt;10&lt;/td&gt; &lt;td&gt;51&lt;/td&gt; &lt;td&gt;24,3&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Agresywne&lt;/td&gt; &lt;td&gt;2&lt;/td&gt; &lt;td&gt;2&lt;/td&gt; &lt;td&gt;2&lt;/td&gt; &lt;td&gt;5&lt;/td&gt; &lt;td&gt;4&lt;/td&gt; &lt;td&gt;3&lt;/td&gt; &lt;td&gt;15&lt;/td&gt; &lt;td&gt;7,1&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Razem&lt;/td&gt; &lt;td&gt;42&lt;/td&gt; &lt;td&gt;42&lt;/td&gt; &lt;td&gt;42&lt;/td&gt; &lt;td&gt;42&lt;/td&gt; &lt;td&gt;42&lt;/td&gt; &lt;td&gt;42&lt;/td&gt; &lt;td&gt;210&lt;/td&gt; &lt;td&gt;100&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt; &lt;/table&gt;Tabela 2. Uzyskany procent zapłodnień i średni czas krycia dla samców o różnych formach zachowania&lt;br /&gt;
&lt;table&gt;&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Formy zachowania w/g skali&lt;/td&gt; &lt;td&gt;Liczba pokryć&lt;/td&gt; &lt;td&gt;Uzyskany procent zapłodnień&lt;/td&gt; &lt;td&gt;Średni czas trwania krycia (sekundy)&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Płochliwe&lt;/td&gt; &lt;td&gt;123&lt;/td&gt; &lt;td&gt;68,4&lt;/td&gt; &lt;td&gt;26,8&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Nieufne&lt;/td&gt; &lt;td&gt;118&lt;/td&gt; &lt;td&gt;70,2&lt;/td&gt; &lt;td&gt;25,7&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Obojętne&lt;/td&gt; &lt;td&gt;198&lt;/td&gt; &lt;td&gt;71,6&lt;/td&gt; &lt;td&gt;14,3&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Ciekawe&lt;/td&gt; &lt;td&gt;148&lt;/td&gt; &lt;td&gt;69,4&lt;/td&gt; &lt;td&gt;15,4&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Agresywne&lt;/td&gt; &lt;td&gt;98&lt;/td&gt; &lt;td&gt;74,2&lt;/td&gt; &lt;td&gt;19,7&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt; &lt;/table&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;&lt;u&gt;&lt;b&gt;Piśmiennictwo.&lt;/b&gt;&lt;/u&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;Harkness M.W. (1998). Rabbit behavior as related to environmental stress. Journal of Applied Rabbit Research 11 (3), s. 2270-236&lt;br /&gt;
Luzi F., Martino P., Verga M. (2005). Behavior and production of  fattening rabbits in colony cages, with and without environmental  enrichment. Journal of Hellenic Veterinary Medical Society, vol 56, s.  301 - 306&lt;br /&gt;
Marai M., Rashwan A. (2003). Rabbits behavior under commercial production conditions. Tierzucht, vol. 46, s. 3570-376.&lt;br /&gt;
McBride A., Magnus E. (2004) Behavior problems in the domestic rabbit. Book of Companion Animal Behavior. London, s. 164 - 182&lt;br /&gt;
Stauffacher M. (1992). Group Housing and enrichment cages for  breeding, fattening and laboratory rabbits. Animal Welfare 1, s. 105 -  125&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Leszek Gacek&lt;br /&gt;
www.artelis.pl</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/6560551037005280450/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/temperament-krolikow-czas-kopulacji.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/6560551037005280450'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/6560551037005280450'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/temperament-krolikow-czas-kopulacji.html' title='Temperament królików a czas kopulacji'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-4821855445784205957</id><published>2011-03-09T11:27:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T02:28:48.333-08:00</updated><title type='text'>Żywienie królików</title><content type='html'>&lt;a class=&quot;rg_hl&quot; href=&quot;http://www.google.pl/imgres?imgurl=http://www.faunaflora.com.pl/archiwum/2009/kwiecien/krolik_1.jpg&amp;amp;imgrefurl=http://www.faunaflora.com.pl/archiwum/2009/kwiecien/kwiecien.php&amp;amp;usg=__2QEYkA3BmiP7fTWKwc532qoT5p4=&amp;amp;h=307&amp;amp;w=400&amp;amp;sz=35&amp;amp;hl=pl&amp;amp;start=0&amp;amp;zoom=1&amp;amp;tbnid=n-nLZzVUcRURzM:&amp;amp;tbnh=128&amp;amp;tbnw=167&amp;amp;ei=gtR3TYyGIoX3sgaMmuD_Cw&amp;amp;prev=/images%3Fq%3D%25C5%25BCywienie%2Bkr%25C3%25B3lik%25C3%25B3w%2Bhodowlanych%26um%3D1%26hl%3Dpl%26sa%3DG%26biw%3D1440%26bih%3D691%26tbs%3Disch:1&amp;amp;um=1&amp;amp;itbs=1&amp;amp;iact=hc&amp;amp;vpx=490&amp;amp;vpy=73&amp;amp;dur=235&amp;amp;hovh=197&amp;amp;hovw=256&amp;amp;tx=129&amp;amp;ty=131&amp;amp;oei=gtR3TYyGIoX3sgaMmuD_Cw&amp;amp;page=1&amp;amp;ndsp=29&amp;amp;ved=1t:429,r:2,s:0&quot; id=&quot;rg_hl&quot; style=&quot;clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img class=&quot;rg_hi&quot; data-height=&quot;197&quot; data-width=&quot;256&quot; height=&quot;153&quot; id=&quot;rg_hi&quot; src=&quot;http://t3.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcT55N8gsJOMQKGfPZMNGVbD0gKAVJr4HR_p5bn2YbyVjEJdN4e6&quot; style=&quot;height: 197px; width: 256px;&quot; width=&quot;200&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;color: #38761d; font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;Nie zawsze żywienie kroplików paszami gospodarskimi okazuje się  tańszym rozwiązaniem niż żywienie granulatem. Zmniejszenie tempa wzrostu  może skutkować w takim przypadku podwyższeniem kosztów, zwłaszcza kiedy  jesteśmy skazani na komponenty paszowe z zakupu.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span class=&quot;rg_ctlv&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt; &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;color: #990000;&quot;&gt;&lt;u&gt;Optymalny model żywienia i rodzaj stosowanego granulatu. &lt;/u&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
Na ogólny stan zdrowia stada królików ma wpływ wiele czynników i  najczęściej są one wszystkie jednakowo ważne. Zarówno wartość genetyczna  stada, stworzone warunki mikroklimatyczne, wyposażenie jak i stosowana  karma mają taki sam wpływ na efekt końcowy hodowli. Dla hodowców  królików rasowych efektem końcowym będzie uzyskanie królików o  parametrach założonych w toku prowadzonej pracy hodowlanej, a dla  producenta żywca będzie to wyprodukowanie królików jak najmniejszym  nakładem kosztów i w jak najkrótszym czasie. Stosowany system żywienia  ma wpływ nie tylko na opłacalność hodowli ale również na zdrowotność  całego stada. Niewinne z początku zaburzenia w pracy przewodu  pokarmowego mogą z czasem przekształcić się w trudne do opanowania  upadki i zahamowanie tempa wzrostu. Jak już pisaliśmy w poprzednich  numerach kwartalnika, należy zwierzętom zapewnić stały dostęp do  wszystkich składników odżywczych. Niedobory witaminowe i niedobory mikro  i makroelementów występujące w sposób ciągły w diecie królików  doprowadzą z czasem do powstania problemów zdrowotnych. Zdaję sobie  sprawę z faktu, że nie wszyscy hodowcy żywią zwierzęta wyłącznie  granulatem. Jest to wprawdzie najbardziej bezpieczny system żywienia,  ale w czasie niskich cen skupu i ekonomicznej racjonalizacji hodowli,  można szukać rozwiązań alternatywnych.&lt;br /&gt;
Takim rozwiązaniem na pewno będzie stosowanie żywienia kombinowanego -  część granulatu , część pasz gospodarskich. Stosując taki system  żywienia musimy pamiętać o kilku podstawowych zasadach z nim związanych.&lt;br /&gt;
&lt;b&gt;&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;color: #674ea7;&quot;&gt;Zasada 1.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;/b&gt; Należy pamiętać aby dawka pokarmowa, złożona z pasz  gospodarskich, zawierała mniej więcej podobny skład jak pasza  granulowana. Ogólnie rzecz biorąc należy zapewnić królikowi podobną  ilość białka i włókna w dawce. Jeżeli produkowane granulaty zawierają  zazwyczaj ok. 16 - 18 % białka i średnio 15 % włókna to w praktyce  należy zastosować (wagowo) dawkę 1/3 siana i 2/3 pasz treściwych  (zboża). Ważenie siana może być nieco kłopotliwe ale jest to niezbędne.  Dobrym rozwiązaniem jest podawanie królikom do klatki siana w formie  brykietu. Coraz więcej jest brykieciarni zajmujących się brykietowaniem  słomy na potrzeby energetyczne i można skorzystać z ich usług przy  brykietowaniu siana. Siano w ten sposób przygotowane ma szereg zalet,  których nie ma siano bezpośrednio zebrane z łąki. Brykietowanie powoduje  rozpulchnienie twardych łodyg, niszczy niektóre pleśnie i grzyby,  umożliwia lepsze ścieranie zębów i łatwiej się magazynuje (zajmuje mniej  miejsca).&lt;br /&gt;
&lt;b&gt;&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;color: #674ea7;&quot;&gt;Zasada 2.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;/b&gt; Nie wolno uzupełniać podawanego granulatu sianem, bez  podawania dodatkowych pasz treściwych. Królik mający dostęp do słomy i  siana oraz żywiony granulatem nie będzie miał wystarczającej ilości  składników odżywczych w dobowej dawce pokarmowej. Po spożyciu pewnej  ilości siana czy słomy uczucie głodu zostanie znacznie ograniczone a  wzrośnie uczucie sytości. Wynikiem tego będzie zmniejszenie ilości  granulatu jaki zostanie zjedzony (chociaż w sumie często o to właśnie  chodzi hodowcy) i rozcieńczenie dawki pokarmowej. Mówiąc po prostu,  zabraknie energii dostarczanej w ciągu doby. Problem ten występuje  zwłaszcza u królików utrzymywanych w boksach i klatkach ze ściółką.  Zjadanie ściółki również rozcieńcza dawkę pokarmową i należy uzupełniać  karmę w wysoko białkowe i energetyczne składniki (pszenica, kukurydza,  soja). Tak samo przedstawia się sytuacja u kocących się samic, które do  gniazd wykotowych otrzymały siano lub słomę. Zjadanie ściółki przez  karmiącą samicę może negatywnie odbić się na indeksie mleczności i  zmniejszyć tempo wzrostu miotu. W sytuacji, w której zależy nam na  osiąganiu jak największych mas królików odsadzonych w krótkim czasie  (np. 600 g/szt w 35 dniu), dobrze jest stosować jako wyściółkę gniazd wylotowych wiór z pod strugarki. Nie ma tu znaczenia z jakiego drewna,  ważne aby zawierały jak najmniej trocin.&lt;br /&gt;
&lt;b&gt;&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;color: #674ea7;&quot;&gt;Zasada 3.&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;/b&gt; Podawany granulat, jak również pasze gospodarskie, przy  kombinowanym systemie żywienia muszą być każdorazowo ważone i musimy  prowadzić rejestrację ilości podanej i zjedzonej karmy. Hodowca musi  wiedzieć jakie jest zużycie granulatu, ile podał pasz gospodarskich i  ile króliki z tego zjadły a ile zostało wysypane, zadeptane czy w inny  sposób zmarnowane. W połączeniu z okresowymi ważeniami zwierząt pozwoli  nam to na określenie zużycia paszy na jeden kilogram przyrostu a co za  tym idzie umożliwi wyliczenie realnych kosztów produkcji. Wiem, że to  brzmi nieco surrealistycznie, te ciągłe ważenia i liczenia, ale jeżeli  ktoś twierdzi, że są za niskie ceny skupu i opłacalność hodowli spada,  to proszę mi powiedzieć jaka jest skala odniesienia. Prowadząc hodowle  królików rasowych i traktować ją jako swoje hobby również nie zwalnia z  obowiązku prowadzenia rejestracji ponoszonych kosztów. Przynajmniej  będziemy wiedzieli ile dokładamy do interesu.&lt;br /&gt;
&lt;b&gt;&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;color: #674ea7;&quot;&gt;Zasada 4. &lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;Prowadzona rejestracja ilości zjadanej karmy, osobno  wszystkich jej składników - granulatu i pasz gospodarskich - w  połączeniu z uzyskiwanymi masami ciała królików w określonym wieku, jest  jednym z ważniejszych kryteriów selekcyjnych. Praca hodowlana  prowadzona na fermie i mająca na celu doskonalenie stada musi w swoich  założeniach zawierać elementy związane z żywieniem. Wyprowadzenie linii  królików, obojętne jakiej rasy, dobrze wykorzystującej pasze i  charakteryzującej się szybkimi przyrostami jest obowiązkiem każdego  hodowcy. Nie można ukierunkowywać selekcji wyłącznie na cechy zewnętrzne  zwierzęcia, jego wygląd na wystawie i ocenę licencyjną. Za tymi,  bezsprzecznie najważniejszymi parametrami, muszą iść wskaźniki  produkcyjne - wykorzystanie paszy i parametry szeroko rozumianego  rozrodu. Jeżeli w rozmowach hodowców można, od czasu do czasu, usłyszeć  informacji dotyczące ilości sztuk odchowanych w miocie przez samicę,  ilości uzyskanych miotów, to o wykorzystaniu paszy, tempie przyrostu,  już raczej się nie mówi. Poprawa tego stanu rzeczy jest jednym z  czynników poprawiających opłacalność hodowli i produkcji.&lt;br /&gt;
Wybór granulatu. Na rynku krajowym, a trafia się również indywidualny  import z państw ościennych, istnieje wiele rodzajów granulatu.  Porównując deklarowane parametry przez poszczególnych producentów  dochodzimy najczęściej do wniosku, że granulaty te niewiele się od  siebie różnią. Najczęściej różnica leży w różnych dodatkach smakowych,  mających poprawić jego smakowitość. Obowiązujące prawo weterynaryjne  kładzie bardzo duży nacisk na monitorowanie higieny produkcji pasz, ich  składy i terminy przydatności do spożycia. Prowadzony monitoring w  wytwórniach pasz skutecznie wyeliminował wytwórnie stosujące  niedozwolone praktyki i produkujące granulat o niewłaściwych  parametrach. Wynika z tego prosty wniosek - nie ma specjalnego znaczenia  jaki granulat zastosujemy dla naszych królików. Na pewno będzie on  wyprodukowany w dobrych warunkach i z właściwych składników. Decyzja co  do wyboru dostawcy będzie uzależniona od parametrów, nazwijmy to poza  surowcowych.&lt;br /&gt;
Na pewno decydujące znaczenie będzie miała tutaj cena granulatu, jego  dostępność, możliwość reklamacji i jakość. Cena granulatu nie może być  jednak określana jako ilość pieniędzy jaką musimy wydać na jego zakup.  Cena granulatu musi być liczona w kosztach wyprodukowania jednego  kilograma żywca. To co zostało wcześniej powiedziane o konieczności  okresowego ważenia zwierząt i rejestracji zużycia paszy, w tym miejscu  znajduje swoje zastosowanie. Granulat jakiejś firmy może świetnie  sprawdzać się na jednej fermie a być zupełnie nieprzydatny na innej.  Będzie to zależne od bardzo wielu czynników, począwszy od konstrukcji  karmideł, wartości genetycznej stada i jego nerwowości (wygrzebywanie),  termiki budynku i związanego z nim parametru zwanego ochładzaniem  (pomiar katatermometrem Hilla), konstrukcji klatek a skończywszy na  częstotliwości karmienia i dokładności w tym samego hodowcy. Za każdym  razem granulat musimy sprawdzać na konkretnej fermie i to w różnych  porach roku. Z ceną granulatu związana jest oczywiście jego dostępność.  Jeżeli nie będziemy mieli dostarczanego granulatu bezpośrednio na fermę  to koniecznie musimy doliczać koszty transportu poniesione na jego  przywiezienie a także koszty jego magazynowania. Proszę się nie  sugerować czymś takim jak stwierdzenia, że przywozimy granulat „przy  okazji i składujemy w swoich pomieszczeniach&quot;. W skali roku mogą to  wyjść znaczne kwoty. Istotną cechą granulatu jest ilość zawartego w nim  pyłu, nie zgranulowanych surowców lub granulatu rozkruszonego. Szanująca  się firma paszowa powinna w ramach gwarancji odbierać ten miał i w  zamian dawać granulat pełnowartościowy. Tak powinno być a jak jest  wszyscy wiedzą. Należy zatem wybierać taki granulat, w którym miału  będzie jak najmniej. Reasumując należy stwierdzić, ze ten granulat jest  dobry, który na danej fermie pozwala uzyskać przyrosty masy ciała  królików najniższym kosztem. a jak wykazałem koszty to nie tylko cena za  jeden kilogram u dostawcy. Stosując się do powyższych zaleceń będzie  można bardziej zracjonalizować system żywienia królików i uczynić go  bardziej przyjaznym dla zwierzęcia poprzez zapewnienie mu wszystkich  składników odżywczych, oczywiście bez narażania hodowcy na ruinę  finansową,&lt;br /&gt;
Poniżej przedstawiam fragment opracowania dotyczącego porównania  granulatów dwóch różnych firm na podstawie tego schematu można sobie  samemu przeprowadzić podobną analizę i porównać z nią swoje wyniki.&lt;br /&gt;
Zastosowanie granulatu firmy Y w początkowym okresie tuczu królików.&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;b&gt;&lt;u&gt;Metoda&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;Granulat był testowany na królikach białych nowozelandzkich,  umieszczonych w klatkach z siatki drucianej, z zapewnieniem stałego  dostępu do wody pitnej. Zwierzęta były odsadzane od samic w wieku 35 dni  i tuczone do wieku 56 dni, czyli przez okres trzech tygodni. Testowany  granulat porównywano z granulatem X, traktowanym jako granulat  kontrolny. W każdej z grup doświadczalnych, liczących po 60 zwierząt,  zapewniono równy udział płci i były one umieszczane po pięć sztuk w  klatce. Dla wszystkich klatek notowano dzienne zużycie paszy, masy ciała  zwierząt w niej przebywających w momencie rozpoczęcia doświadczenia i  po jego zakończeniu.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;&lt;u&gt;&lt;b&gt;Wyniki.&lt;/b&gt;&lt;/u&gt;&lt;/div&gt;Średnia masa zwierząt przebywających w jednej klatce dla badanego  granulatu wynosiła 3&amp;nbsp;833,33g a dla granulatu kontrolnego 4&amp;nbsp;556,67g  (Tabela 1). Powstała różnica w średnich wagach klatkowych, wynosząca  723,33g, okazała się różnicą statystycznie istotną i wynikała ona z  losowego dobierania zwierząt do grup doświadczalnych. Po zakończeniu  doświadczenia średnia masa klatkowa zwierząt z grupy doświadczalnej  wynosiła 5&amp;nbsp;956,67g, a z kontrolnej 6&amp;nbsp;575,0g i już nie była różnicą  statystycznie istotną. Średnie klatkowe zużycie paszy, dla grupy  doświadczalnej wynosiło 7&amp;nbsp;300,0g a dla grupy kontrolnej 8&amp;nbsp;220,0g i było  statystycznie istotnie niższe. Szczegółowe dane zawiera Tabela 1.&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;u&gt;Wnioski.&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;W wyniku przeprowadzonych obserwacji stwierdzono, że granulat Y jest  bardzo dobrze wykorzystywany przez króliki w okresie wzrostu od 35 do 56  dni i pozwala osiągać zadawalające parametry produkcyjne. Pomimo  istotnie mniejszej klatkowej masy ciała królików z grupy doświadczalnej w  trakcie rozpoczynania tuczu, nastąpiło wyrównanie klatkowych mas ciała  przy zakończeniu tuczu. Pozwala to na wyciągnięcie wniosku o szybszym  tempie przyrost, w badanym okresie czasu, w grupie zwierząt żywionej  granulatem Y w porównaniu do granulatu kontrolnego. Zużycie paszy na  jeden kilogram przyrostu, wynoszące 3,44 kg okazało się mniejsze od  zużycia granulatu kontrolnego. Średnie, klatkowe, zużycie granulatu Y  było mniejsze niż granulatu kontrolnego a różnica okazała się  statystycznie istotna.&lt;br /&gt;
Tabela 1.&lt;br /&gt;
&lt;table&gt;&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Parametry&lt;/td&gt; &lt;td&gt;Grupy doświadczalne - granulat&lt;/td&gt; &lt;td&gt;Różnica&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Kontrolna - X&lt;/td&gt; &lt;td&gt;Doświadczalna Y&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Średnia masa klatkowa zwierząt w wieku 35 dni (g)&lt;/td&gt; &lt;td&gt;4&amp;nbsp;556,67&lt;/td&gt; &lt;td&gt;3&amp;nbsp;833,33&lt;/td&gt; &lt;td&gt;723,33*&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Średnia masa klatkowa zwierząt w wieku 56 dni (g)&lt;/td&gt; &lt;td&gt;6&amp;nbsp;575,0&lt;/td&gt; &lt;td&gt;5&amp;nbsp;956,67&lt;/td&gt; &lt;td&gt;618,33&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;% upadków&lt;/td&gt; &lt;td&gt;13,3&lt;/td&gt; &lt;td&gt;5,0&lt;/td&gt; &lt;td&gt;-&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Łączny przyrost masy grupy (g)&lt;/td&gt; &lt;td&gt;24&amp;nbsp;220,0&lt;/td&gt; &lt;td&gt;25&amp;nbsp;480,0&lt;/td&gt; &lt;td&gt;1&amp;nbsp;260,0&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Klatkowe średnie zużycie paszy (g)&lt;/td&gt; &lt;td&gt;8&amp;nbsp;220,0&lt;/td&gt; &lt;td&gt;7&amp;nbsp;300,0&lt;/td&gt; &lt;td&gt;920,0*&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Łączne zużycie paszy (g)&lt;/td&gt; &lt;td&gt;98&amp;nbsp;640,0&lt;/td&gt; &lt;td&gt;87&amp;nbsp;600,0&lt;/td&gt; &lt;td&gt;11&amp;nbsp;040,0&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt; &lt;td&gt;Zużycie paszy na 1 kg przyrostu (kg)&lt;/td&gt; &lt;td&gt;4,07&lt;/td&gt; &lt;td&gt;3,44&lt;/td&gt; &lt;td&gt;0,63&lt;/td&gt; &lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt; &lt;/table&gt;* - oznacza różnice statystycznie istotne (Test Dukana porównań wielokrotnych)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Leszek Antoni Gacek&lt;br /&gt;
www.artelis.pl</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/4821855445784205957/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/zywienie-krolikow.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/4821855445784205957'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/4821855445784205957'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/zywienie-krolikow.html' title='Żywienie królików'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-3890450915302856767</id><published>2011-03-09T11:14:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T02:30:28.868-08:00</updated><title type='text'>Choroby królików</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;color: #38761d;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;Opis podstawowych chorób króliów, zasady postępowania i profilaktyki.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
Ze względu na czynnik wywołujący, choroby dzieli się na: zakaźne –  wirusowe, bakteryjne i inwazyjne, niezakaźne – wywołane czynnikami  fizycznymi, np. złamania, pogryzienia czy zatrucia.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;Choroby wirusowe&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;b style=&quot;color: #3d85c6;&quot;&gt;Myksomatoza &lt;/b&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Jedną  z najniebezpieczniejszych chorób królików, atakującą wszystkie rasy  królików bez względu na wiek zwierzęcia, jest myksomatoza. Zakażenie  następuje poprzez kontakt zwierząt zdrowych z chorymi, poprzez zakażony  sprzęt a najczęściej po pokąsaniu przez komary przenoszące tą chorobę.  Pierwsze objawy chorobowe występują po 2 – 5 dniach od zakażenia.  Choroba rozpoczyna się od zapalenia spojówek objawiającego się wyciekiem  z oczu oraz obrzękiem powiek. Obrzęk stopniowo obejmuje uszy, głowę,  kończyny, podbrzusze i zewnętrzne narządy rodne. W tkance podskórnej  mogą tworzyć się guzy, które pękając zakażają środowisko. Myksomatoza  należy do chorób zwalczanych z urzędu i podlega obowiązkowi zgłaszania.  Podejrzewając, na podstawie objawów, że w naszej hodowli może występować  myksomatoza, należy natychmiast zgłosić to lekarzowi weterynarii. Do  czasu przybycia lekarza weterynarii nie wolno nikogo wpuszczać na fermę,  nie wolno dokonywać uboju i prowadzić handlu zwierzętami. Królików  chorych nie leczy się.&lt;br /&gt;
&lt;b&gt;&lt;u style=&quot;color: #3d85c6;&quot;&gt;Pomór królików.&lt;/u&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;
Obecnie najgroźniejszą  chorobą jest pomór królików. Spowodował on ogromne straty w hodowli tych  zwierząt na terenie Azji i Europy. W Polsce hodowcy również boleśnie  odczuli skutki pojawienia się tej choroby. Pierwsze sygnały o pojawieniu  się pomoru w Polsce pojawiły się w 1987 r. Jest to choroba wirusowa i  odznacza się niezwykle ostrym a nawet nadostrym przebiegiem. Najczęściej  w ciągu 48 godzin, a w niekturych udokumentowanych przypadkach nawet  już po 18 godzinach, od zakażenia dochodzi do zejścia śmiertelnego  wszystkich królików w stadzie. Na 2 – 3 godzin przed upadkiem obserwuje  się gwałtowne osłabienie i duszności, pojawia się surowiczy wysięk z  nosa, przybierający formę krwawej piany. Króliki przed śmiercią wykonują  gwałtowne ruchy. Badania sekcyjne wykazują powiększenie śledziony,  zwyrodnienie nerek i wątroby. Królików chorych się nie leczy. Choroba  ta, do czasu wyprodukowania skutecznej szczepionki była olbrzymim  zagrożeniem. Obecnie służby weterynaryjne dysponują skuteczną  szczepionką, którą należy stosować bezwzględnie u wszystkich królików.  Najczęściej szczepi się króliczęta w momencie odsadzania od samic. A  następnie w odstępach 6 – 9 miesięcy.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #b45f06; font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;Choroby bakteryjne.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;color: #3d85c6;&quot;&gt;Pasterelloza.&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Bakteria  wywołująca tę chorobę (Pasterella multocida) bytuje w drogach  oddechowych każdego zdrowego królika, nie wyrządzając mu żadnej szkody.  Dopiero w wyniku osłabienia organizmu spowodowanego np. złymi warunkami  chowu, dochodzi do uzjadliwienia bakterii. Pasterelloza rozpoczyna się  od wycieku z nosa i oczu, który w miarę rozwoju choroby staje się ropny.  Króliki kaszlą i kichają, występują trudności w oddychaniu a śmierć  następuje z powodu uduszenia. Jeżeli bakterie umiejscawiają się pod  skórą powodują tworzenie się ropni, które pękając stwarzają źródło  zakażenia dla zwierząt zdrowych. Choroba może mieć przebieg ostry lub  przewlekły. W ostrej postaci powoduje dużą śmiertelność w stadzie,  natomiast w przewlekłej prowadzi do wychudzenia, a u samic do poronień.  Zapobieganie polega na prowadzeniu hodowli zgodnie z wymogami i usuwaniu  czynników uzjadliwiających bakterie (duże stężenie amoniaku,  nieodpowiednia temperatura, złe żywienie). Leczenie polega na stosowaniu  zalecanych przez lekarza weterynarii antybiotyków, sulfonamidów lub  surowic.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;u style=&quot;color: #b45f06;&quot;&gt;&lt;b&gt;Choroby pasożytnicze&lt;/b&gt;&lt;/u&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;b style=&quot;color: #3d85c6;&quot;&gt;Kokcydioza.&lt;/b&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Choroba wywoływana  jest przez pierwotniaki z rodzaju Eimeria i może przybierać postać  jelitową lub wątrobową. Zakażenie następuje przez przewód pokarmowy.  Najczęściej chorują sztuki młode, zaraz po odsadzeniu. Króliki chore są  senne i apatyczne, nie jedzą, mają matową i nastroszoną sierść. Pojawia  się uporczywa biegunka, prowadząca szybko do odwodnienia organizmu i  śmierci. W postaci wątrobowej dodatkowo występuje obrzęk wątroby,  zażółcenie błon śluzowych i częste oddawanie moczu. Leczenie polega na  podawaniu zaleconych przez służby weterynaryjne leków.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;span style=&quot;color: #3d85c6;&quot;&gt;&lt;b&gt;Świerzb.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Świerzb  jest schorzeniem skóry, wywoływanym przez pasożytnicze roztocza.  Źródłem zakażenia są chore zwierzęta, jak i skażone środowisko. Złe  warunki chowu przyczyniają się do nasilenia choroby. Najczęściej  pasożyty umiejscawiają się w zewnętrznym przewodzie słuchowym. Gromadzi  się tam gęsta, żółtobrunatna maź o nieprzyjemnym zapachu. W uchu tworzą  się warstwowo ułożone strupy powodujące świąd. Królik drapiąc je  rozsiewa pasożyty w środowisku. Leczenie polega na dokładnym czyszczeniu  przewodów słuchowych patyczkiem z nawiniętą watą nasączoną środkiem  leczniczym (Bidylon, Novoscabin, 20% roztwór Biowalu). Zużytą watę i  patyk należy spalić. Zabieg wykonuje się 2 – 3 krotnie w odstępach 8 –  10 dniowych. Zwalczanie świerzbu powinno być połączone z poprawą  warunków sanitarnych.&lt;br /&gt;
&lt;u&gt;&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;color: #3d85c6;&quot;&gt;Grzybica.&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/u&gt;&lt;br /&gt;
Choroba ta występuje najczęściej w  hodowli wielkostadnej i jest wynikiem zakażenia grzybami z gatunku  trychophyton. Zapobieganie polega na utrzymywaniu czystości pomieszczeń i  okresowych dezynfekcjach preparatami jodowymi (Pollena JK, Rapicid).  Przy masowym występowaniu należy przeprowadzać szczepienia  profilaktyczne i lecznicze szczepionką Alopevac w dawkach określonych  przez lekarza weterynarii.&lt;br /&gt;
U niektórych zwierząt można również  zaobserwować przerost zębów co je eliminuje z dalszej hodowli ponieważ  jest to cecha dziedziczna, przenoszona na potomstwo. Zwierzęta z  przerośniętymi zębami poddaje się zabiegowi ich obcinania (przy pomocy  obcinaczek do drutu) do osiągnięcia wagi ubojowej.&lt;br /&gt;
Omówione choroby  nie są jedynymi, nękającymi króliki. Istnieje szereg, nie wymienionych  tutaj schorzeń, z którymi może się spotkać hodowca. Generalną zasadą  przy wprowadzaniu nowych zwierząt do stada jest poddanie ich obserwacji  przez okres 3 – 4 tygodni, a w przypadku jakichkolwiek wątpliwości  dotyczących zdrowotności stada należy niezwłocznie zasięgnąć porady  lekarza weterynarii.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Leszek Antoni Gacek&lt;br /&gt;
www.artelis.pl</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/3890450915302856767/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/choroby-krolikow.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/3890450915302856767'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/3890450915302856767'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/choroby-krolikow.html' title='Choroby królików'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-7724364979416393910</id><published>2011-03-09T10:59:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T02:29:00.009-08:00</updated><title type='text'>Zaburzenia pracy przewodu pokarmowego królika</title><content type='html'>&lt;a class=&quot;rg_hl&quot; href=&quot;http://www.google.pl/imgres?imgurl=http://www.xn--krliki-rasowe-clb.pl/grafika/krolik.jpg&amp;amp;imgrefurl=http://www.xn--krliki-rasowe-clb.pl/hodowane_rasy.html&amp;amp;usg=__b0FqZ2VT24VBf6L2prAXkMvKPgw=&amp;amp;h=346&amp;amp;w=347&amp;amp;sz=12&amp;amp;hl=pl&amp;amp;start=0&amp;amp;zoom=1&amp;amp;tbnid=OogjL0g6MA9gkM:&amp;amp;tbnh=129&amp;amp;tbnw=137&amp;amp;ei=u8x3TbzbJNGDswbi3OX1BA&amp;amp;prev=/images%3Fq%3Dkr%25C3%25B3liki%2Bhodowla%26um%3D1%26hl%3Dpl%26sa%3DX%26biw%3D1440%26bih%3D691%26tbs%3Disch:1&amp;amp;um=1&amp;amp;itbs=1&amp;amp;iact=hc&amp;amp;vpx=635&amp;amp;vpy=360&amp;amp;dur=1858&amp;amp;hovh=224&amp;amp;hovw=225&amp;amp;tx=110&amp;amp;ty=134&amp;amp;oei=u8x3TbzbJNGDswbi3OX1BA&amp;amp;page=1&amp;amp;ndsp=29&amp;amp;ved=1t:429,r:25,s:0&quot; id=&quot;rg_hl&quot; style=&quot;clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img class=&quot;rg_hi&quot; data-height=&quot;224&quot; data-width=&quot;225&quot; height=&quot;224&quot; id=&quot;rg_hi&quot; src=&quot;http://t3.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcRaikaLWabK2C5kHyFY7MXp8kAY3lKi3qdeYYA-PG3Hw9bjHfdr&quot; style=&quot;height: 224px; width: 225px;&quot; width=&quot;225&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;color: #38761d; font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;Przyczyny powstawania biegunek i niestrawności u królika w warunkach chowu przemysłowego.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Najczęściej  spotykanymi niedomaganiami królików są zaburzenia pracy układu  pokarmowego. Schorzenie te są przyczyną największych strat w hodowli,  poprzez swoją uciążliwość i uporczywość w występowaniu. Bez względu na  ilość posiadanych zwierząt w hodowli od czasu do czasu znajdujemy  królika martwego. Nie ma najczęściej reguły jakie zwierzęta padają, duże  czy małe. Upadki dotykają zarówno sztuk młodych jak i dorosłych. Ze  względu na zazwyczaj większy stan królików młodych wydaje nam się, że  pada ich więcej. Warto jednak ewidencjonować ilość królików padłych, nie  w liczbach bezwzględnych, lecz w procentach ogólnej liczby zwierząt  dorosłych albo młodych. Pozwoli nam to na bardziej precyzyjne określenie  przyczyny występujących padnięć.&lt;br /&gt;
Prowadząc dokładne zapiski,  dotyczące zdarzeń mających miejsce na fermie, a w tym ilości upadków i  aktualnego stanu zwierząt, możemy porównać czy występujące upadki są na  takim samym poziomie czy też uległy zwiększeniu. Ma to znacznie  zwłaszcza w poszczególnych okresach roku. Jeżeli się na przykład okaże,  że zawsze w maju mieliśmy upadki królików młodych, w pierwszym tygodniu  po odsadzeniu na poziomie powiedzmy 5 %, a w tym roku wzrosły one do 20  %, przy niezmienionych parametrach hodowli, wszystkich innych oprócz  zastosowanej farby do malowania ścian, to z dużą dozą prawdopodobieństwa  będzie można stwierdzić, że to właśnie ta farba zaszkodziła królikom.  Jest to oczywiście tylko przykład, niemniej oparty na bardo podobnym  przypadku zaistniałym w rzeczywistości. Nie byłoby możliwe do  określenia, co spowodowało wzrost upadków akurat w takim wieku gdyby nie  precyzyjnie prowadzone notatki.&lt;br /&gt;
Zła praca przewodu pokarmowego może  się objawiać biegunkami, wzdęciami, brakiem apetytu i ogólnym  osłabieniem organizmu. Króliki często są osowiałe, trzymają spuszczoną  na dół głowę i zgrzytają zębami. W niektórych publikacjach zgrzytanie  zębami przedstawiane jest jako objaw bólu. Nie jestem do końca  przekonany o takiej interpretacji zjawiska. Pracując w hodowli  wielkostadnej, nieraz miałem wątpliwą przyjemność obserwować króliki z  poważnymi urazami mechanicznymi i nigdy królik, który cierpiał potworne  męki, nie zgrzytał zębami.&lt;br /&gt;
Przyczyną wystąpienia biegunek może być  zarówno niewłaściwa jakość paszy jak i wody. Stosując paszę o  sprawdzonym składzie i z wiarygodnego źródła minimalizujemy ryzyko  zatrucia toksynami jak również możliwość braku zbilansowania dawki  pokarmowej. U królików bardzo ważną rolę w procesie trawienia odgrywają  bakterie zasiedlające przewód pokarmowy, a zwłaszcza jelito ślepe.  Bakterie te są odpowiedzialne za prawidłowy przebieg zachodzących w  jelitach procesów trawiennych, a ich kondycja i skład gatunkowy jest  indywidualną cechą każdego królika i wynika ze stworzonych mu przez  hodowcę warunków bytowych. Stabilność składu flory bakteryjnej związana  jest zarówno z kwasowością przewodu pokarmowego (z jego pH) jak i z  wzajemnego stosunku białka, włókna i energii, zawartych w dostarczanej  dawce pokarmowej. Nie należy upatrywać przyczyny wystąpienia biegunek od  razu w jakimś czynniku chorobotwórczym. Najpierw należy wykluczyć  przyczyny natury żywieniowej i środowiskowej (np. brak dostatecznej  higieny, możliwość zatruć pozapokarmowych itp.) a także nadmierny stres  zwierząt. Dopiero po wykluczeniu możliwości wystąpienia zmian w składzie  paszy czy wody oraz wykluczeniu innych czynników, możemy zacząć się  zastanawiać nad możliwością wystąpienia infekcji bakteryjnej  (najczęściej są to pałeczki coli), inwazji pasożytów (kokcydioza) czy  mało prawdopodobnej infekcji wirusowej (rotawirusy).&lt;br /&gt;
Z moich  doświadczeń związanych z hodowlą królików najczęstszymi przyczynami  upadków, którym towarzyszą biegunki, oprócz błędów żywieniowych, jest  właśnie kokcydioza. Jeżeli króliki żywione są wyłącznie paszami  granulowanymi to należy przestrzegać zalecanego i opracowanego przez  producenta programu profilaktycznego. Jeżeli stosujemy żywienie  mieszane, polegające na stosowaniu zarówno pasz gospodarskich jak i  granulatu to stosowany granulat powinien zawsze w swoim składzie  zawierać środek kokcydiostatyczny. Nie ma potrzeby stosowania  kokcydiostatyku przez cały okres życia zwierzą, jest to nawet w końcowym  okresie tuczu zabronione przepisami weterynaryjnymi. Zastosowanie  kokcydiostatyka powinno być świadomym wyborem, dokonanym na podstawie  obserwacji zwierząt. Jeżeli stwierdzamy występowanie w klatkach lub na  ściółce odchodów o galaretowatej konsystencji lub też w trakcie uboju  zauważamy przekrwienia jelita cienkiego i wypełnienie go gazami bądź  białe guzki na wątrobie, jest to właściwy czas na zastosowanie  kokcydiostatyka.&lt;br /&gt;
Hodowca powinien znać wielkość upadków występujących  „normalnie” w jego hodowli. Nie da się hodować królików tak by upadki  nigdy nie występowały. Wynika to z prostej statystyki i praktyki  hodowlanej. Należy jednak te upadki minimalizować w każdy dostępny  sposób (oczywiście uzasadniony ekonomicznie). W przypadku wzrostu ilości  upadków, związanych z zaburzeniami pracy układu pokarmowego, należy  oczywiście skonsultować się z lekarzem weterynarii, znającym się na tym  gatunku zwierząt. Zawsze należy jak najszybciej doprowadzić do ustalenia  przyczyny wystąpienia biegunek. Doraźnie należy zapewnić zwierzętom  dostęp do wody o jak najlepszych parametrach (woda pitna dla ludzi, nie  przegotowana) oraz niezwłocznie odstawić pokarmy objętościowe mokre  takie jak zielonki, kiszonki i okopowe. Jeżeli mamy możliwość to dobrze  jest królikom podawać do jedzenia wyłącznie granulat i to z  kokcydiostatykiem. Jest to pasza zbilansowana i nie powinna wpływać na  dalsze rozregulowywanie przewodu pokarmowego. Jeżeli króliki przez cały  czas otrzymywały paszę granulowaną i pomimo to doszło do wystąpienia  biegunek należy niezwłocznie wstrzymać podawanie tego granulatu i  zastąpić go granulatem z innej firmy. W ostateczności można podawać  śrutę pszenną lub jęczmienną oraz bardzo dobrej jakości siano. Pod  kontrolą lekarza można zacząć stosować zalecane leki. Proszę jednak  zawsze pamiętać o określeniu przyczyny wystąpienia biegunek. Nie można  dopuścić do leczenia „na ślepo” przez dłuższy okres czasu. Na pewno  pierwsze podawane preparaty będą zapobiegały objawom, ale wszystkie  następne muszą już likwidować skutek. W myśl powyższych uwag należy  wprowadzać do żywienia królików pokarmy i granulaty zawsze w sposób  powolny i w niewielkich ilościach. Nowo zakupiony granulat, nawet od tej  samej firmy co kupujemy zawsze, należy najpierw podać niewielkiej  liczbie zwierząt. Dopiero jak się przekonamy, że zwierzęta chętnie go  jedzą i nie występują po nim niepokojące objawy możemy podać go dla  całego stada. Zasada ta dotyczy oczywiście wszystkich rodzajów pasz, Ne  tylko granulatów, ale i siana, zboża i wszystkich innych. Mogą się  zdarzyć przypadki, że nawet własne siano, lecz przechowywane w różnych  warunkach, stanie się z czasem toksyczne dla zwierząt ze wzglądu na  zawartość mykotoksyn.&lt;br /&gt;
Jak więc prawidłowo zdiagnozować przyczyny  biegunek i wzdęć, a w konsekwencji przyczyny upadków? Po pierwsze do  jakichkolwiek oględzin należy przeznaczyć padłe zwierzęta jak  najpóźniej, tzn. zwierzęta jeszcze ciepłe i bez stężenia pośmiertnego.  Oczywiście optymalnym rozwiązaniem byłoby jak by sekcję zwłok wykonywał  lekarz weterynarii, znający się na królikach. Nie zawsze mamy jednak  możliwość powiadomienia lekarza i nie zawsze zna się on na królikach.  Jeżeli jednak sami prawidłowo wykonamy sekcję, zapiszemy wszystkie  spostrzeżenia i przekażemy je lekarzowi, łatwiej będzie dojść przyczyny  upadku.&lt;br /&gt;
Rozpoczynamy zawsze od ułożenia królika na grzbiecie i  rozchyleniu wszystkich czterech łap na boki. Następnie staramy się  odciąć jak największy płat skóry z okolic brzucha, klatki piersiowej,  szyi i podgardla. Bardzo dobrze jest posługiwać się ostrymi nożyczkami o  lekko odgiętych ostrzach. Po odsłonięciu podskórnej tkanki mięśniowej  sprawdzamy czy nie ma mechanicznych uszkodzeń powłok ciała, krwawych  wybroczyn i zsinień. Po rozcięciu warstwy mięśni ukarzą się jelita a po  rozcięciu klatki piersiowej i okolic przełyku oraz jamy gębowej  pozostałe narządy wewnętrzne. Bardzo delikatnie staramy się wszystkie te  narządy wyjąć i ułożyć obok badanego królika. Dobrze jest skorzystać z  dowolnego podręcznika o królikach, zawierającego rysunki narządów  wewnętrznych, aby w miarę dokładnie ustalić „co jest co”. Po pierwsze  sprawdzamy. Idąc nijako od góry, czy w obrębie jamy gębowej nie ma  uszkodzeń mechanicznych, czy nie są wbite w wewnętrzne strony policzków,  języka i podniebienia jakiś ciała obce, jak również czy nie są  przerośnięte zęby. W obrębie przełyku należy szukać tkwiących tam  ewentualnie ciał obcych, krwawych wybroczyn czy pęknięć ściany przełyku.  Ewentualnych pęknięć poszukujemy również w obrębie żołądka oraz całych  jelit. Po rozcięciu żołądka należy sprawdzić, co stanowi jego treść oraz  jak wygląda wewnętrzna powierzchnia jego ścian. Powierzchnia ta powinna  być trwała i nie powinno się dać jaj złuszczać i nie powinna mieć  krwawych wybroczyn. Masa wypełniająca żołądek powinna wyglądać jak  rozmoczona karma i nie zawierać zmieszanych z krwią płynów. Do żołądka,  od jego górnej, dogłowowej strony, przyklejona jest śledziona, która z  grubsza rzecz biorąc powinna mieć kolor zbliżony do koloru wątroby oraz  wymiary mieszczące się w granicach 5 – 6 cm długości, 0,5 do 1,0 cm  szerokości i zaledwie 3 do 5 mm grubości. Każde powiększenie o około 100  % wielkości śledziony może wskazywać na bardo poważne schorzenia  (występujące między innymi przy pomorze). Ważną rzeczą jest sprawdzenie  czy w jelitach cienkich nie występują krwawe wybroczyny, czy nie ma tam  krwistego płynu, a zwłaszcza czy nie wypełnione są gazami. W oparciu o  rysunki książkowe warto odszukać jelito ślepe i również sprawdzić, czym  ono jest wypełnione i czy nie jest powiększone. Jelito ślepe zakończone  jest wyrostkiem robaczkowym, który powinien zawierać szaro żółtą masę,  którą da się łatwo ugniatać. Masa ta jest złożona w głównej mierze z  bakterii odpowiedzialnych za procesy trawienne, a zwłaszcza za trawienie  włókna. Wszelkie zmiany w tym narządzie są przyczyną bardzo poważnych  zaburzeń w pracy całego układu pokarmowego. Końcowy odcinek jelita,  jelito grube, również wymaga poświęcenia mu trochę uwagi. Należy  sprawdzić czy nie jest ono wypełnione zbyt zbitą czarną masą i czy zaraz  przed odbytem widać uformowane, typowe dla królika, kulki kałowe.  Wszystkie spostrzeżenia należy zapisać i przedstawić lekarzowi  weterynarii. Dobrym rozwiązaniem jest dyktowanie spostrzeżeń osobie  towarzyszącej, ponieważ likwiduje to konieczność częstego mycia i  wycierania rąk w trakcie robienia sekcji, którą należy wykonać w jak  najkrótszym czasie.&lt;br /&gt;
Nie da się w tak krótkim czasie i w paru słowach  podać jednoznacznej recepty na unikanie występowania biegunek i innych  zaburzeń pracy przewodu pokarmowego. W różnych warunkach, na różnych  fermach, przyczynami upadków i biegunek mogą być różne czynniki, dające  takie same objawy. W jednym przypadku wystarczy podawanie Sulfatywu w  pierwszych dniach po odsadzeniu, w innym konieczne jest podawanie  osłonowo antybiotyków (np. Tiamutinu). Za każdym razem należy to jednak  wykonywać zgodnie z zasadami sztuki weterynaryjnej i w oparciu o  rzetelną wiedzę diagnostyczną. Przerażeniem napełnił mnie ostatnie jeden  z telefonów od hodowcy, który przyznał się do podawania „na wszelki  wypadek” wszystkich antybiotyków, jakie pozostawały z domowej apteczki.  Telefon dotyczył oczywiście problemów z biegunkami i brakiem  odpowiedniego tempa wzrostu. Już bym wolał jakby sam zżarł te  antybiotyki i odchorował, a nie truł niewinnych zwierząt i narażał je na  niepotrzebne cierpienia. Często niestety się zdarza, że z braku  rzetelnej wiedzy dochodzi do robienia eksperymentów, mniej lub bardziej  udanych prób ratowania zwierząt po ewidentnych zaniedbaniach  hodowlanych. Rozumiem tutaj hodowców, działających najczęściej w dobrej  wierze i chcących pomóc swoim zwierzętom, natomiast nie znajduję  dostatecznie dobitnych słów krytyki dla niedouczonych lekarzy  weterynarii, którzy próbując ukryć swoją indolencję i usankcjonować  wysokie, wystawiane rachunki za swoje, wątpliwej jakości usługi, robią  to samo.&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt; &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
Leszek Antoni Gacek&lt;br /&gt;
www.artelis.pl &lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/7724364979416393910/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/zaburzenia-pracy-przewodu-pokarmowego.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/7724364979416393910'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/7724364979416393910'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/zaburzenia-pracy-przewodu-pokarmowego.html' title='Zaburzenia pracy przewodu pokarmowego królika'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-9061333758267391884</id><published>2011-03-09T10:54:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T02:29:14.063-08:00</updated><title type='text'>Warunki hodowli królików.</title><content type='html'>&lt;a href=&quot;http://www.ekosz.republika.pl/graf%5Cgal%5Ckrolik%5Ckrolik2_mid.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; height=&quot;150&quot; id=&quot;il_fi&quot; src=&quot;http://www.ekosz.republika.pl/graf%5Cgal%5Ckrolik%5Ckrolik2_mid.jpg&quot; style=&quot;padding-bottom: 8px; padding-right: 8px; padding-top: 8px;&quot; width=&quot;200&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;color: #38761d; font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;Warunki mikroklimatyczne w pomieszczeniach hodowlanych dla królików&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nowoczesne,  towarowe metody produkcji królików wymagają określonych  warunków  mikroklimatycznych, które pozwolą na uzyskanie rentownych wskaźników  użytkowości rozpłodowej i tucznej. Głównymi czynnikami kształtującymi  mikroklimat są: temperatura, wilgotność, światło oraz zawartość w  powietrzu szkodliwych składników.&lt;br /&gt;
Temperatura.&lt;br /&gt;
Króliki należą do  zwierząt o ograniczonej termoregulacji, dlatego tak ważne jest  zapewnienie im właściwej temperatury otoczenia. Są one szczególnie  wrażliwe na wysokie temperatury, ponieważ nie pocą się, a nadmiar ciepła  tracą prze zwiększenie częstotliwości oddychania. Króliki, kiedy jest  wysoka temperatura, tracą apetyt, nie przyrastają, a nawet chudną.  Przegrzanie królików w czasie transportu w upalny dzień może być powodem  ich padnięć. Szczególnie niepożądane są zbyt wysokie temperatury  (powyżej 25° C), w których prowadzi się intensywny tucz. Duża obsada  zwierząt w pomieszczeniu  powoduje wzrost wilgotności  i temperatury  otoczenia, wzrastają zagrożenia chorobowe, rozwijają się choroby skórne,  zmniejszają przyrosty i pogarszają wyniki tuczu. Optymalna temperatura w  pomieszczeniach, w których prowadzony jest tucz młodych, powinna  wynosić 14-18° C, w zależności od wieku królików. Przy odsądzeniu  królików w 28 dniu wskazane jest utrzymanie przez okres 10 dni  temperatury około 18° C. Dla nieco starszych królików wystarczy  temperatura obniżona około 14° C. Nie należy dopuszczać do spadków  temperatury poniżej 10o C ponieważ następuje w niej znaczne spowolnienie  tempa przyrostu. Temperatura w pomieszczeniu dla samic stada  produkcyjnego powinna utrzymywać się w granicach 16-20°C. Wynika to z  konieczności ochrony noworodków przed przeziębieniem. Temperatura w  pomieszczeniach, zarówno dla stada podstawowego jak i tuczonej  młodzieży, powinna być stała, bez wahań dobowych i sezonowych.  Utrzymywanie stałych temperatur w króliczarni wymaga stosowania urządzeń  grzewczych. W warunkach krajowych najbardziej rozpowszechniony wydaje  się być system centralnego ogrzewania. Coraz częściej spotyka się w  kraju jednak system ogrzewania w postaci nadmuchu ciepłego powietrza. W  tym celu w budynku umieszcza się perforowany rękaw foliowy lub metalowy  pod stropem wzdłuż całego pomieszczenia. Wentylator tłoczy do rękawa  ciele powietrze, które wydostaje się z niego przez otwory umieszczone z  dołu i z boków. Otwory rozmieszczone są w różnych odległościach, na  początku (bliżej wentylatora) są rzadkie, a zagęszczone w części  końcowej rękawa. Średnica rękawów wynosi od 45 do 60 cm, w zależności od  długości pomieszczenia. W okresie letnim rękaw ten może służyć jako  urządzenie wentylacyjne do obniżenia temperatury w budynku.&lt;br /&gt;
Światło.&lt;br /&gt;
Światło  jest ważnym czynnikiem wpływającym na użytkowość rozpłodową królików  oraz na wyniki tuczu. Rozróżniamy oświetlenie: naturalne, sztuczne i  kombinowane. W budynkach dla stada podstawowego w tzw. sektorze rozpłodu  powinny być okna, a więc jest tam oświetlenie naturalne, które powinno  być uzupełniane w okresie jesieni, zimy i wiosny oświetleniem sztucznym.  W budynkach ferm towarowych nie ma okien, musi być więc sztuczne  oświetlenie. Najlepsze wyniki uzyskuje się stosując tzw. świetlówki,  dające niebieski i żółty kolor światła, zbliżonego do światła dziennego.  Przy oświetleniu budynków produkcyjnych istotny wpływ ma długość dnia  świetlnego, a także natężenie światła. W literaturze podaje się różne  wartości dla długości dnia świetlnego, jak i natężenia światła.   Najkorzystniejsze efekty w tuczu młodych królików uzyskuje się stosując  długość dnia świetlnego 12-14 godzin na dobę, przy natężeniu światła 25  luksów. Dla stada reprodukcyjnego długość dnia świetlnego powinna  wynosić 14-16 godzin na dobę, a natężenie światła 50 luksów.&lt;br /&gt;
Wentylacja.&lt;br /&gt;
Wentylacja  reguluje wilgotność w króliczarni, usuwa zużyte powietrze z zawartymi w  nim szkodliwymi gazami i doprowadza świeże powietrze. Może być  naturalna lub mechaniczna. Wentylacja naturalna działa przy odpowiedniej  różnicy temperatur i ciśnień na zewnątrz i wewnątrz budynku. Sprawność  jej zależy głównie  od  ilości  ciepła  wytworzonego  przez  znajdujące  się w pomieszczeniu   zwierzęta.   W   najniższych   temperaturach  zewnętrznych wentylacja działa na zasadach grawitacji, czyli różnicy  masy ciepłego, lekkiego powietrza i ciężkiego zimnego. Wymiana powietrza  odbywa się przez odpowiednio otwarte kanały wyciągowe i otwory  nawiewne. Wiatr, poruszający wywietrzniki, dodatkowo zwiększa wydajność  kanałów wyciągowych. W wyższych temperaturach zewnętrznych wentylacja  odbywa się przy pełnym przelocie kanałów wyciągowych i otworów  nawiewnych, z ewentualnym dodatkowym otwieraniem okien. Natomiast kiedy  temperatury są wysokie, obok otwartej wentylacji przewodowej, konieczne  jest otwieranie wszystkich okien, a nawet drzwi. Wymiana powietrza  odbywa się wtedy na zasadzie różnicy ciśnień powietrza wewnętrznego o  wysokiej zawartości pary wodnej i suchego powietrza zewnętrznego.  Wentylacja  wymuszona (mechaniczna) polega na wymianie powietrza w  budynku za pomocą wentylatorów napędzanych silnikami elektrycznymi.  Wentylację mechaniczną stosuje się wyłącznie w dużych pomieszczeniach.  Jest ona bardzo kosztowna i musi być sterowana automatycznie przez  odpowiednie czujniki-termostaty. Nadmiar pary wodnej i szkodliwych gazów  usuwa się przez system wentylacji. Urządzenia wentylacyjne muszą być  tak skonstruowane, aby szybkość przepływu powietrza wynosiła od 0,20 m/s  do 0,25 m/s. Większa szybkość powietrza powoduje przeciągi i może  doprowadzić do przeziębień u królików. A oto wskaźniki techniczne  decydujące o właściwej wentylacji pomieszczenia w zależności od pory  roku:&lt;br /&gt;
• wentylacja zimą 0,5-0,6 m3/! kg masy ciała/h; latem: 2,5-4 m3/! kg masy ciała/h;&lt;br /&gt;
• wymiana powietrza 0,8 m3 (zimą) do 6 m3 (latem) /l h;&lt;br /&gt;
• szybkość przepływu powietrza 0,1 m/s zimą; 0,4 m/s latem;&lt;br /&gt;
• odległość zwierząt od wlotu powietrza min. 1,5 m, zalecane od 1,8 do 3,0 m.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Leszek Antoni Gacek&lt;br /&gt;
www.artelis.pl</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/9061333758267391884/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/warunki-hodowli-krolikow.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/9061333758267391884'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/9061333758267391884'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/warunki-hodowli-krolikow.html' title='Warunki hodowli królików.'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-2428529133368168541.post-1083859758109827727</id><published>2011-03-09T10:40:00.000-08:00</published><updated>2011-03-10T02:29:27.908-08:00</updated><title type='text'>Szczepionki dla królików</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;color: #38761d;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;Polskie wytwornie zaprzestały produkcji szczepionek dla królików  przeciwko myksomatozie i pomorowi. Hodowcy skazani są na szczepionki z  Czech lub Słowacji.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: large;&quot;&gt;&lt;b&gt;Koniec z polskimi szczepionkami.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Leszek Antoni Gacek&lt;br /&gt;
Z przykrością muszę państwu donieść wiadomość z ostatniej chwili -  zaprzestano definitywnie produkcji szczepionek dla królików  zapobiegających myksomatozie i pomorowi. Produkowany w Zduńskiej Woli, w  Zakładzie Pryszczycy Instytutu Weterynarii Cunivac oraz Myxowac z  Biowetu Puławy bezpowrotnie zniknęły z naszego rynku. Niby nic się nie  stało, bo są na rynku dostępne szczepionki importowane, ale pozostaje mi  jakiś niesmak po tych decyzjach. Po pierwsze został zaprzepaszczony i  zmarnowany dorobek naukowy wielu ludzi, pracujących nad wytworzeniem  tych szczepionek i wdrożeniem ich do produkcji, po drugie pozostaje  pytanie czy szczepionki importowane są tak samo skuteczne jak krajowe.  Prowadzone z dużym mozołem prace badawcze nad opanowaniem produkcji  szczepionek, pomijając fakt, że pochłonęły znaczne koszty, dotyczyły  wirusów występujących na terenie polski i zarażających nasze króliki.  Nie jest do końca pewne i jednoznacznie określone czy serotypy wirusów w  Czechach czy na Słowacji są takie same jak w Polsce. Ponieważ z dość  bliska miałem możliwość przyglądania się procesowi badawczemu wiem ile  wymagało to wkładu wiedzy i umiejętności. Pierwsze próby z zastosowaniem  opracowanych szczepionek były robione na fermie na której pracowałem i  wiem jak nieraz nieskuteczne były to działania. Chcąc wyprodukować  skuteczną szczepionkę nie wystarczy jednorazowe namnożenie wirusa i  uzyskanie odpowiednich z niego preparatów. Konieczne jest ciągłe  doskonalenie szczepionki i niejako uaktualnianie jej w odpowiedzi na  zmieniającego się w środowisku wirusa. Wielu Polskich naukowców  poświęciło dużo swojej pracy, oczywiście z wykorzystaniem środków  budżetowych, a te na badania były nie małe, po to by po opanowaniu  procesu produkcyjnego, po wdrożeniu i przyzwyczajeniu hodowców do  produktu zaprzestać produkcji. Nie są mi znane przyczyny zaprzestania  produkcji krajowych szczepionek, pozostaje jedynie mieć nadzieję, że nie  wynikają one z urzędniczej bezduszności i przyczyny leżą poza  merytoryczną stroną zagadnienia. Z tego co jest wiadome redakcji to  również szczepionki dla zwierząt mięsożernych spotkał podobny los.  Jeżeli zaprzestanie produkcji wy niknęło z braku profesjonalizmu i  perspektywicznego sposobu myślenia to należy się głęboko zastanowić nad  celowością wspierania z budżetu państwa jakichkolwiek badań naukowych.  Jest mi tym bardziej przykro, gdyż sam do tej pory uważałem się za  malutkiego wyrobnika w działalności szumnie nazywanej nauką. Jeżeli  takie mają być losy wdrożonych do praktyki badań naukowych, to czarno  widzę dalszy rozwój nauk weterynaryjnych.&lt;br /&gt;
W zamian za dotychczasowe, krajowe, szczepionki mamy obecnie na rynku  szczepionki importowane ze Słowacji i z Czech. O słowackiej szczepionce  mogą się Państwo dowiedzieć w firmie Biowet Drwalew natomiast teraz  nieco informacji o mniej popularnych szczepionkach Czeskich. Dostępne są  trzy szczepionki - Myxoren, Postorin i Postorin Mormyx. Myxoren jest  szczepionką wymagającą rozpuszczania i jest przeznaczony do zapobiegania  wystąpieniu myxomatozy. Podaje się ja w ilości 1 ml podskórnie.  Postorin uodparnia przeciwko pomorowi (szczep CAMP V-351) i jest w  formie roztworu, podawanego również podskórnie w ilości 1 ml. Postorin  Mormyx to szczepionka skojarzona, o działaniu uodparniającym zarówno na  pomór jak i na myxomatozę, i przed zastosowaniem należy ją rozpuścić.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Artykuł pochodzi z serwisu http://artelis.pl</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/feeds/1083859758109827727/comments/default' title='Komentarze do posta'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/szczepionki-dla-krolikow.html#comment-form' title='Komentarze (0)'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/1083859758109827727'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/2428529133368168541/posts/default/1083859758109827727'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://hodowlazwierzat.blogspot.com/2011/03/szczepionki-dla-krolikow.html' title='Szczepionki dla królików'/><author><name>tarzan</name><uri>http://www.blogger.com/profile/01686185089549561896</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><thr:total>0</thr:total></entry></feed>