HUHESO DIGITAL BLOG

KLINIKI YA HIMOFILIA YAZINDULIWA HOSPITALI YA RUFAA MKOA WA SHINYANGA, KURAHISISHA HUDUMA ZA MATIBABU KWA MAGONJWA YA DAMU

2026-04-21T18:36:00.000+03:00

Kaimu Mganga Mkuu wa Mkoa wa Shinyanga Timothy Sosoma (wa pili) kulia akikata utepe wakati wa uzinduzi wa Kliniki ya Himofilia na Siko Seli katika Hospitali ya Rufaa Mkoa wa Shinyanga Aprili 21,2026 - Picha na Kadama Malunde

Kaimu Mganga Mkuu wa Mkoa wa Shinyanga Timothy Sosoma akizungumza wakati wa uzinduzi wa Kliniki ya Himofilia na Siko Seli katika Hospitali ya Rufaa Mkoa wa Shinyanga Aprili 21,2026

Mratibu wa Mradi wa kuongeza kasi ya upatikanaji wa huduma za magonjwa ya damu na Katibu wa Chama cha Himofilia Tanzania, Dkt. Abdallah Makalla akizungumza wakati wa uzinduzi wa Kliniki ya Himofilia na Siko Seli katika Hospitali ya Rufaa Mkoa wa Shinyanga.

Kaimu Mganga Mfawidhi wa Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Shinyanga, Dkt. Augustino Maufi akizungumza wakati wa uzinduzi wa Kliniki ya Himofilia na Siko Seli katika Hospitali ya Rufaa Mkoa wa Shinyanga.

Na Kadama Malunde – Malunde 1 Blog

Wananchi wa Mkoa wa Shinyanga sasa wana sababu ya kutabasamu baada ya kuzinduliwa rasmi kwa Kliniki ya Himofilia katika Hospitali ya Rufaa ya Mkoa huo, hatua inayotarajiwa kupunguza adha ya kusafiri umbali mrefu kutafuta matibabu ya magonjwa ya damu na kuimarisha upatikanaji wa huduma hizo karibu zaidi na wananchi wa mkoa huo na maeneo jirani.

Himofilia ni ugonjwa wa kurithi wa damu unaosababisha mwili kushindwa kugandisha damu kwa kawaida kutokana na upungufu au kasoro katika vinasaba vinavyohusika na kugandisha damu (clotting factors).

Akizungumza wakati wa uzinduzi huo Aprili 21,2026 Kaimu Mganga Mkuu wa Mkoa wa Shinyanga Timothy Sosoma amesema tukio hilo ni la kihistoria na lenye umuhimu mkubwa katika juhudi za serikali kuhakikisha huduma za afya zinawafikia wananchi kwa usawa, bila kujali aina ya ugonjwa au mahali wanapoishi.

Amesema serikali kwa kushirikiana na wadau mbalimbali imeendelea kuchukua hatua madhubuti katika kupambana na magonjwa ya damu, na kwamba kuanzishwa kwa kliniki hiyo ni matokeo ya ushirikiano mzuri kati ya Wizara ya Afya, Hospitali ya Taifa Muhimbili, Chama cha Himofilia Tanzania pamoja na wafadhili ikiwemo Novo Nordisk Haemophilia & Haemoglobinopathies Foundation na Novo Nordisk Foundation.

“Tunawashukuru wadau wote waliowezesha kufanikisha upatikanaji wa kliniki hii. Mchango wao umeifanya Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Shinyanga kuwa kituo muhimu cha huduma za magonjwa ya damu, hali itakayopunguza mateso kwa wagonjwa waliokuwa wakilazimika kusafiri umbali mrefu kutafuta huduma,” amesema.

Amesema ugonjwa huo ni wa kurithi na husababisha damu kushindwa kuganda kwa urahisi, hali inayoweza kusababisha mgonjwa kuvuja damu mfululizo.

Ameonya kuwa ugonjwa huo haupaswi kuhusishwa na imani za kishirikina, bali unatakiwa kutibiwa kwa kuzingatia ushauri wa kitabibu.

“Leo tumezindua rasmi Kliniki ya wagonjwa wa himofilia katika Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Shinyanga. Ugonjwa huu usihusishwe na imani za kishirikina; mwenye tatizo la kutokwa damu mfululizo afike hospitali kupata matibabu sahihi,” amesema Sosoma.

Ameeleza kuwa kupitia mradi huo, wataalam wa afya wamepatiwa mafunzo ya kina kuhusu namna ya kuwahudumia wagonjwa wa himofilia, yakihusisha kada mbalimbali ikiwemo madaktari, wauguzi, wataalam wa maabara, wafamasia na wataalam wa tiba ya viungo.

Kwa mujibu wa Sosoma, mafunzo hayo hayakuishia katika hospitali ya rufaa pekee, bali pia yamefika katika hospitali zote za wilaya ndani ya mkoa, hatua inayolenga kuhakikisha huduma bora zinapatikana kuanzia ngazi ya chini hadi ya juu.

“Tumefanikiwa pia kutoa mafunzo kwa wataalam wa tiba asili, maafisa afya ngazi ya jamii pamoja na wadau wa elimu wakiwemo walimu wakuu na maafisa elimu. Hii inalenga kuongeza uelewa mpana kwa jamii kuhusu ugonjwa wa himofilia na namna ya kuwahudumia wagonjwa,” ameongeza Sosoma.

Aidha, amesema upatikanaji wa dawa za himofilia zinazotolewa bure kupitia Shirika la Himofilia Duniani (WFH) ni mafanikio makubwa kwa taifa, akibainisha kuwa dawa hizo ni ghali sana na ni muhimu katika kuokoa maisha ya wagonjwa na kuzuia madhara makubwa yanayoweza kusababishwa na ugonjwa huo.

Katika kusisitiza uendelevu wa huduma, Sosoma ametoa maelekezo mahsusi kwa uongozi wa Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Shinyanga kuhakikisha kliniki hiyo inafanya kazi kwa ufanisi akisisitiza umuhimu wa kuteua wataalam maalum watakaosimamia kliniki hiyo, wakiwemo madaktari, wauguzi, wafamasia na wataalam wa fiziotherapia.

Pia ametaka kuwepo kwa mfumo madhubuti wa ufuatiliaji wa dawa ili kuepusha upungufu, akieleza kuwa dawa za himofilia zinazotolewa na wafadhili zina gharama kubwa na zinahitaji usimamizi makini.

Vilevile, amesisitiza umuhimu wa hospitali kuendelea kununua vitendanishi vya maabara ili kuhakikisha vipimo vyote muhimu vinapatikana kwa wakati, pamoja na kuendeleza mafunzo kwa wataalam wengine ambao hawajapata nafasi hiyo.

Katika hatua nyingine, ameagiza kuanzishwa kwa programu za utoaji elimu kwa umma kupitia vyombo vya habari ili kuongeza uelewa wa jamii kuhusu ugonjwa wa himofilia, akibainisha kuwa elimu ni silaha muhimu katika kupunguza madhara ya ugonjwa huo.

“Ni muhimu sana kuhakikisha tunatunza kumbukumbu sahihi za wagonjwa. Takwimu hizi zitasaidia kupanga huduma, kufuatilia mahitaji ya dawa na kuboresha utoaji wa huduma kwa ujumla,” amesisitiza.

Kwa upande wake, Mratibu wa Mradi wa kuongeza kasi ya upatikanaji wa huduma za magonjwa ya damu na Katibu wa Chama cha Himofilia Tanzania, Dkt. Abdallah Makalla amesema uzinduzi wa kliniki hiyo ni sehemu ya mkakati mpana wa kitaifa wa kuboresha huduma za himofilia nchini.

Amesema ugonjwa wa Himofilia ni changamoto kubwa ya kiafya inayohitaji uelewa na huduma maalum, kwani husababisha damu kushindwa kuganda kwa haraka na hivyo kuhatarisha maisha ya mgonjwa.

“Takwimu za kidunia zinaonyesha mtu mmoja kati ya watu 10,000 ana tatizo la Himofilia, na Tanzania inakadiliwa kuwa na watu takribani milioni 67, hivyo inaweza kuwa na wagonjwa 6,700 hadi 13,000 na mpaka sasa wagonjwa waliobainika hapa nchini ni 631 na wanaendelea na matibabu,” amesema Dkt. Makalla.

Makalla ameeleza kuwa mradi huo pia umeiwezesha kwa vitendo Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Shinyanga kwa kutoa vifaa na rasilimali muhimu za matibabu.

Amebainisha kuwa hospitali imepokea vitendanishi vya maabara vyenye thamani ya zaidi ya shilingi milioni 1.5, vifaa vya mazoezi ya viungo (physiotherapy) vyenye thamani ya zaidi ya shilingi milioni 3.5, pamoja na vifaa vingine muhimu.

“Vifaa vilivyotolewa ni pamoja na friji maalum kwa ajili ya kuhifadhia dawa za wagonjwa wa Himofilia, friji kwa ajili ya huduma za fiziotherapia, kompyuta kwa ajili ya kutunza kumbukumbu za wagonjwa, pamoja na vitendea kazi vingine vya zaidi ya shilingi milioni saba,” amesema Dkt. Makalla.

Aidha, ameongeza kuwa mradi huo pia umewezesha upatikanaji wa dawa za Himofilia zenye thamani ya zaidi ya shilingi milioni 525 kwa ajili ya kusaidia wagonjwa, hatua inayotarajiwa kuboresha huduma na kupunguza hatari kwa wagonjwa hao.

Hata hivyo, ameeleza kuwa pamoja na mafanikio hayo, bado kuna changamoto ya upatikanaji wa taarifa sahihi za wagonjwa, hali inayoweza kuchelewesha upatikanaji wa dawa kutoka kwa wafadhili, hivyo kusisitiza umuhimu wa kuboresha mifumo ya ukusanyaji na utunzaji wa takwimu.

Naye, Kaimu Mganga Mfawidhi wa Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Shinyanga, Dkt. Augustino Maufi amesema hospitali hiyo imejipanga kikamilifu kuhakikisha wagonjwa wa himofilia wanapata huduma bora na za haraka, ili kuepuka vifo na ulemavu unaoweza kusababishwa na ugonjwa huo.

Neema Nicolaus, mkazi wa Shinyanga ambaye ana mtoto mwenye tatizo la himofilia, amesema awali kabla ya kupata elimu kuhusu ugonjwa huo, alimpeleka mtoto wake kwa waganga wa tiba za asili akiamini kuwa ni imani za kishirikina. Amesema hali hiyo ilisababisha mtoto wake kuchelewa kupata matibabu sahihi na hatimaye kupata ulemavu.

Ameongeza kuwa baada ya kupata uelewa sahihi, alimpeleka mtoto wake hospitali ambako ilibainika kuwa ana tatizo la himofilia na siyo kurogwa. Kutokana na hali hiyo, alipatiwa rufaa ya kwenda Hospitali ya Rufaa ya Kanda Bugando kwa matibabu zaidi, huku akishukuru huduma za tiba ya ugonjwa huo kuanza kutolewa katika Hospitali ya Rufaa ya Mkoa wa Shinyanga.

Regina Shirima ameiiomba Serikali ya Tanzania kuwekeza zaidi katika upatikanaji wa dawa za kutibu ugonjwa wa himofilia, akibainisha kuwa gharama zake ni kubwa. Amesema endapo wafadhili wataondoka, wagonjwa wengi watakosa huduma hiyo muhimu na hivyo kuhatarisha maisha yao.

Mganga wa Tiba Asili, Mabula Joseph, amesema baada ya kupata elimu kuhusu ugonjwa wa himofilia, hawatapokea tena wagonjwa wenye dalili za ugonjwa huo kwa ajili ya matibabu ya asili, bali watawashauri kwenda hospitali ili kupata tiba sahihi na salama.

Himofilia ni nini?

Himofilia ni ugonjwa wa kurithi wa damu unaosababisha mwili kushindwa kugandisha damu kwa kawaida kutokana na upungufu wa vinasaba vya kugandisha damu (clotting factors). Hali hii hupelekea damu kuvuja kwa muda mrefu kuliko kawaida au kutokwa damu ndani ya mwili.

Hata hivyo, takribani asilimia 30 ya wagonjwa hupata himofilia bila kurithi (sporadic hemophilia), hali inayotokana na mabadiliko ya vinasaba (gene mutation) yanayotokea bila historia ya ugonjwa katika familia.

Mtu mwenye himofilia huishi na ugonjwa huu maisha yake yote, kwani hauponi kabisa, lakini unaweza kudhibitiwa kwa matibabu sahihi na ya mara kwa mara ili kuzuia madhara makubwa.

Dalili za himofilia ni pamoja na kutokwa na damu ndani ya mwili bila jeraha la wazi, hasa kwenye ubongo, misuli au maungio, pamoja na kuvimba na maumivu kwenye viungo kutokana na damu kuvuja ndani. Vilevile, mgonjwa anaweza kupata kutokwa na damu kwa muda mrefu isivyo kawaida baada ya kupata jeraha, pamoja na kutokwa na damu nyingi baada ya kufanyiwa upasuaji au kung’olewa jino.

NCHIMBI: TAIFA LITAUKUMBUKA MCHANGO WA ASKOFU MFUMBUSA

2026-04-21T16:16:00.000+03:00

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe. Balozi Dkt. Emmanuel Nchimbi amesema Taifa litaukumbuka mchango mkubwa aliyoutoa marehemu Askofu Bernadin Mfumbusa, enzi za uhai wake ikiwemo kuwa kiungo muhimu wa kuunganisha Kanisa Katoliki na Madhehebu mbalimbali pamoja na Dini zingine.

Makamu wa Rais amesema hayo mara baada ya kushiriki Ibada ya kumuaga na kumuombea Askofu wa Jimbo Katoliki Kondoa, marehemu Askofu Bernadin Francis Mfumbusa, iliyofanyika Katika Kanisa Kuu la Mtakatifu Paulo wa Msalaba, Jimbo Kuu Katoliki Dodoma.

Amesema Marehemu Askofu Mfumbusa alijitolea katika kuunganisha dini na madhehebu ili zifanye kazi kwa kuheshimiana, kushirikiana na kupendana. Ameongeza kwamba Taifa litakumbuka mchango wake katika kuhamasisha elimu pamoja na kufanya kazi kubwa ya kuhamasisha na kusimamia ujenzi na uendelezaji wa huduma za Afya katika Wilaya ya Kondoa na Taifa kwa ujumla.

Makamu wa Rais amesema Marehemu Askofu Mfumbusa ametoa mchango katika sekta ya Mawasiliano na Habari akiwa mbobezi na mwalimu katika fani hiyo. Amesema Marehemu Mfumbusa atakumbukwa kwa kutimiza wajibu wake kwa binadamu kwa kutambua Maisha tunayoishi leo, na kutimiza wajibu wake kwa Mungu kwa kutuongoza katika njia ya uzima wa milele.

Aidha Makamu wa Rais amewasilisha salamu za pole za Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, alizotoa kwa Kanisa, Waumini na Familia na kuiombea familia nguvu na uvumilivu katika kipindi hiki kigumu.

Makamu wa Rais amewashukuru Viongozi wa Kanisa Katoliki kwa malezi ya marehemu Askofu Mfumbusa ambayo yalimfanya kuwa mtume wa Taifa zima.

Ibada hiyo, imeongozwa na Askofu Msaidizi wa Jimbo Kuu Katoliki Dodoma Mhashamu Wilbroad Kibozi na kuhudhuriwa na Maaskofu mbalimbali, Mapadre, Watawa, Viongozi mbalimbali wa Serikali na Wananchi.

RAIS SAMIA ASHIRIKI KONGAMANO LA KITAIFA LA MAMA NA BABA LISHE JNICC

2026-04-21T13:43:00.001+03:00

Na mwandishi Maalum, Dar es Salaam

Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan,ameshiriki kongamano la kitaifa la Babalishe na Mamalishe na kugua mabanda ya maonesho ya mapishi ya mama na baba lishe mara baada ya kuwasili katika Julius Nyerere International Convention Centre (JNICC), jijini Dar es Salaam, leo Aprili 21, 2026.

Rais Samia pia amepata fursa ya kutembelea mabanda mbalimbali yaliyoandaliwa na wajasiriamali hao, ambapo alijionea aina tofauti za vyakula vya asili na vya kisasa vinavyotayarishwa na mama lishe na baba lishe kutoka maeneo mbalimbali nchini.

Akizungumza kwa ufupi na washiriki wa maonesho hayo, Rais Samia amewapongeza kwa ubunifu wao katika mapishi na mchango wao mkubwa katika kukuza ajira pamoja na uchumi wa taifa. Alisisitiza umuhimu wa kuendelea kuboresha viwango vya usafi, ubora wa huduma na ubunifu ili kuvutia wateja zaidi na kuongeza thamani ya biashara zao.

Maonesho hayo ni sehemu ya kongamano linalowakutanisha mama lishe na baba lishe nchini, likiwa na lengo la kubadilishana uzoefu, kujifunza mbinu bora za biashara na kuimarisha sekta ya chakula ambayo imeendelea kuwa mhimili muhimu wa uchumi wa wananchi wa kipato cha chini na cha kati.

Ujio wa Rais Samia katika tukio hilo umeongeza hamasa kwa washiriki, wengi wao wakieleza kufurahishwa na kitendo hicho cha kutambua na kuthamini juhudi zao katika kujipatia kipato na kuchangia maendeleo ya taifa.

BOT YATAKA WACHIMBAJI KUTUMIA MIFUMO RASMI YA MALIPO KURAHISISHA MIKOPO NA KUIMARISHA USALAMA WA FEDHA

2026-04-21T13:10:00.000+03:00

Kaimu mkurugenzi wa BOT kanda ya Mwanza Amon Mwambonda akizungumza wakati wa mafunzo ya fedha kwa wachimbaji wadogo na wa kati wilayani Kahama yaliyoandaliwa na benki kuu ya Tanzania (BOT).

Mkuu wa wilaya ya Kahama Frank Nkinda akizungumza wakati wa ufunguzi wa mafunzo ya elimu ya fedha kwa wachimbaji wadogo na wa kati wilayani humo yaliyoandaliwa na benki kuu ya Tanzania (BOT).

Na Mwandishi Wetu - Kahama

Benki Kuu ya Tanzania (BOT), imewataka wachimbaji wadogo wa madini nchini kutumia mifumo rasmi ya malipo ili kuongeza usalama wa fedha zao, kuboresha biashara na kujijengea historia ya miamala itakayorahisisha upatikanaji wa mikopo kutoka taasisi za kifedha.

Akizungumza katika mafunzo ya elimu ya fedha kwa wachimbaji wadogo na wa kati wilayani Kahama mkoani Shinyanga, Latifah Mikoyi kutoka BOT, anayesimamia mifumo ya malipo amesema, matumizi ya mifumo rasmi ya malipo hupunguza utegemezi wa fedha taslimu.

Amesema mifumo hiyo pia inaondoa hatari ya wizi, upotevu na changamoto nyingine za usalama.

Amesema kupitia teknolojia ya kifedha, wachimbaji wanaweza kufanya miamala kwa kutumia simu za mkononi, huduma za kibenki kwa njia ya simu (mobile banking) pamoja na njia nyingine za kidijitali bila ulazima wa kubeba fedha taslimu.

“Mfumo wa malipo unamsaidia mchimbaji kupokea malipo kwa haraka kutoka kwa wanunuzi wa madini, kulipa wafanyakazi kwa urahisi na kuepusha matumizi ya cash ambayo yanaweza kuwa na hatari,” alisema Mikoyi.

Mikoyi amesema matumizi ya mifumo rasmi ya malipo huwasaidia wachimbaji kujenga rekodi za kifedha, jambo ambalo ni muhimu wanapotaka kuomba mikopo kwenye benki na taasisi nyingine za fedha.

“Wachimbaji wengi wanakosa mikopo kwa sababu hawana taarifa rasmi za biashara zao, kwani hutumia cash pekee. Wakianza kutumia mifumo rasmi ya malipo, miamala yao itaonekana na itawasaidia kukopesheka,” aliongeza.

Akizungumza wakati wa semina hiyo, Mukrim Ramadhan kutoka BOT, amesema Taifa lenye wananchi wenye uelewa mkubwa wa masuala ya fedha, lina nafasi kubwa ya kufikia maendeleo ya haraka na endelevu.

“Tunataka wananchi wetu waweze kufanya maamuzi sahihi ya kifedha, kutumia mapato yao kwa tija, lakini pia kuona fursa zilizopo za uwekezaji,” alisema Ramadhan.

Amesema kuwa Benki Kuu imeanzisha mtaala na programu maalumu ijulikanayo kama Certified Financial Educator, inayolenga kuwathibitisha wataalamu wanaotoa elimu ya fedha nchini.

Amesema kupitia programu hiyo, zaidi ya watu 1,050 kutoka maeneo mbalimbali nchini wameidhinishwa kuwa wakufunzi wa masuala ya fedha, ambapo wamekuwa wakifika kwenye jamii na kutoa elimu hiyo kwa wananchi.

Ramadhan ameongeza kuwa miongoni mwa maeneo muhimu yanayosisitizwa katika mafunzo hayo ni uwekezaji, ikiwemo kutumia fursa zinazotolewa na Benki Kuu kama Bonds za Serikali, ambazo ni njia salama ya kukuza mitaji na kuweka akiba yenye tija.

Katika mafunzo hayo, mchambuzi wa masuala ya fedha kutoka BOT, CPA Michael Israel Mwaituka, alieleza pia kuhusu uwepo wa mifuko ya dhamana ya mikopo (Credit Guarantee Schemes) iliyoanzishwa na Serikali kusaidia wajasiriamali na wachimbaji kupata mitaji.

Amesema mifuko hiyo ni pamoja na Export Credit Guarantee Scheme ulioanzishwa mwaka 2012/2013 kwa ajili ya kuchochea mauzo nje ya nchi, pamoja na mfuko wa dhamana kwa wajasiriamali wadogo na wa kati ulioanzishwa mwaka 2015.

Kwa mujibu wa Mwaituka, kupitia mifuko hiyo BOT inaweza kutoa dhamana kwa wachimbaji wanaohitaji mikopo ya kununua vifaa vya uchimbaji au kuendeleza shughuli zao, jambo litakalowasaidia kupata fedha kutoka taasisi za kifedha kwa urahisi zaidi.

Naye Benedict Toto kutoka chemba ya Taifa ya biashara, viwanda na kilimo Tanzania (TNCCIA), amesema wachimbaji wadogo wanakabiliwa na changamoto ya upatikanaji wa mikopo, haswa kutokana na gharama kubwa za vifaa vinavyohitajika katika shughuli za uchimbaji.

Kutokana na hali hiyo, ameishauri BOT na benki za biashara kupitia upya sera za mikopo ili ziendane na mazingira na mahitaji halisi ya wachimbaji wadogo nchini.

Amesema “Wachimbaji wadogo wanahitaji vifaa vya gharama kubwa ili kufanya kazi kwa ufanisi, lakini mara nyingi sera za mikopo zilizopo katika benki za biashara hazikidhi mahitaji yao.”

Wachimbaji wadogo wa madini na wadau wa sekta hiyo Wilayani Kahama wamesema mafunzo hayo yatawasaidia kubadili mtazamo wa matumizi ya fedha, kuweka akiba na kuwekeza kwa manufaa ya baadaye.

Naibu Katibu Mkuu wa Shirikisho la Vyama vya Wachimbaji Madini Tanzania (FEMATA), Gregory Kibusi, amesema elimu hiyo ni muhimu kwani imejikita katika maeneo muhimu kama utunzaji wa fedha, kupanga bajeti, kuwekeza na namna ya kukidhi vigezo vya kupata mikopo.

“Wachimbaji wengi wamekuwa wakilalamika kukosa dhamana za mikopo. Leo wameelezwa kuwa wanaweza kuwekeza kwenye UTT, Treasury Bonds na hatifungani nyingine ambazo zinaweza kutumika kama dhamana ya kukopesheka kwa haraka,” amesema Kibusi.

Mchimbaji mdogo Solomon Mataba amesema changamoto kubwa kwa wachimbaji wengi ni kutumia fedha bila mipango baada ya kupata mapato makubwa.

Amesema “Mtu anaweza kupata hata milioni mia mbili, lakini baada ya wiki mbili au mwezi mmoja hana hata fedha ya matumizi ya kawaida. Mafunzo haya yatatusaidia kujua namna ya kutumia fedha na kuweka mipango ya maisha.”

Naye Irene Msuya, mchimbaji mdogo kutoka kampuni ya Kilosa Kwe, alisema mafunzo hayo yamewasaidia kuvunja hofu kuhusu huduma za benki na mikopo.

Amesema “Watu wengi walikuwa wanaamini ukienda benki ni vigumu kupata huduma. Lakini sasa tumejifunza kuwa tunaweza kupanga mapato yetu, kuweka akiba na hata kukopesheka.”

Awali akimkaribisha mkuu wa wilaya ya Kahama kufumgua mafunzo hayo, kaimu mkurugenzi wa BOT kanda ya Mwanza Amon Mwambonda alieleza kuwa mifumo hiyo ni miongoni mwa mafanikio makubwa ya BOT katika kipindi cha miaka 60.

“Kumetokea mageuzi makubwa sana kwenye mifumo ya malipo, yamerahisishwa sana, na sisi BOT tunalisimamia kuhakikisha watu wanapata huduma za malipo za haraka na zilizo salama.” Amesema Mwambonda

Akifungua mafunzo hayo, mkuu wa Wilaya ya Kahama, Frank Nkinda, (BOT) kwa kuandaa mafunzo hayo na kwamba ni nyenzo muhimu ya kukuza uchumi wa wananchi na maendeleo ya Taifa kwa ujumla.

Amesema ili wananchi wafikie maendeleo ya kweli ni lazima wawe na uelewa wa masuala ya fedha na namna bora ya kutumia rasilimali walizonazo.

Amesema Serikali inaendelea kutekeleza mipango mbalimbali ya maendeleo inayolenga kuinua uchumi wa wananchi, kuboresha ustawi wa familia na kujenga taifa lenye nguvu kiuchumi.

“Kwa kufikia maendeleo tunayoyataka lazima tuwe na elimu ya fedha katika jamii. Hili ni wazo zuri sana na tunawapongeza BOT kwa kuchagua Wilaya ya Kahama kwa mafunzo haya muhimu,” amesema Nkinda.

Aidha amesisitiza kuwa elimu hiyo itasaidia kubadilisha maisha ya wachimbaji na familia zao, huku akieleza matumaini kuwa maarifa yatakayopatikana yatachochea mabadiliko makubwa ya kiuchumi katika jamii ya Kahama na maeneo jirani.

Latifah Mikoyi kutoka kurugenzi ya mifumo ya malipo BOT, akizungumza na wanahabari baada ya mafunzo ya elimu kwa wachimbaji wadogo na wa kati wilayani Kahama mkoani Shinyanga yaliyoandaliwa na benki kuu ya Tanzania (BOT).

Muwezeshaji wa mafunzo ya elimu ya elimu ya fedha kwa wachimbaji Mukrim Ramadhan kutoka chuo cha benki kuu ya Tanzania (BOT), akitoa elimu hiyo kwa wachimbaji katika mafunzo yaliyoandaliwa na BOT.

Benedict Toto kutoka chemba ya Taifa ya biashara Tanzania (TNCCIA), akizungumza na wanahabari baada ya mafunzo ya elimu kwa wachimbaji wadogo na wa kati wilayani Kahama mkoani Shinyanga yaliyoandaliwa na benki kuu ya Tanzania (BOT).

Mchambuzi wa masuala ya fedha kutoka BOT, CPA Michael Israel Mwaituka akizungumza na wanahabari baada ya mafunzo ya elimu kwa wachimbaji wadogo na wa kati wilayani Kahama mkoani Shinyanga yaliyoandaliwa na benki kuu ya Tanzania (BOT).

Baadhi ya wachimbaji wadogo na wa kati wilayani Kahama wakiwa ukumbini katika mafunzo ya elimu ya fedha kwao, yaliyoandaliwa na benki kuu ya Tanzania (BOT).

Live : RAIS SAMIA AKIFUNGUA KONGAMANO LA KITAIFA LA MAMALISHE NA BABALISHE

2026-04-21T12:40:00.000+03:00

MAGAZETI YA LEOJUMANNE, APRILI 21,2026

2026-04-21T08:55:00.000+03:00

WAZIRI SANGU: TAASISI ZA DINI NI NGUZO MUHIMU YA MAENDELEO NCHINI

2026-04-20T21:41:00.005+03:00

Na: OWM (KAM) - Mwanza

Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu – Kazi, Ajira na Mahusiano, Mhe. Deus Sangu, amesema kuwa taasisi za dini zina mchango mkubwa katika kuimarisha ustawi wa jamii kwa kutoa huduma za kiroho, maadili na malezi bora, hatua inayochangia kwa kiasi kikubwa kuwa na maendeleo endelevu ya Taifa.

Aidha, amesema dhamira hiyo imedhihirishwa kwa vitendo na Serikali ya Awamu ya Sita inayoongozwa na Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa kushirikisha Taasisi za Dini katika masuala mbalimbali nchini.

Waziri Sangu amesema hayo Aprili 19, 2026 alipomwakilisha Waziri Mkuu, Mhe. Dkt. Mwigulu Nchemba katika Harambee ya Ujenzi wa Kanisa Kuu la Jimbo Katoliki Rulenge, Ngara. Harambee hiyo imefanyika katika ukumbi wa Kwatunza Beach Arena, Jijini Mwanza.

Akisoma hotuba hiyo, Waziri Sangu amesema Mheshimiwa Waziri Mkuu amewaomba Viongozi wa dini kuendelea kuwalea kiroho vijana ili waendelee kuwa na maadili, tabia njema, wazalendo na wenye kupenda Taifa lao, malezi bora kwa lengo la kuwa na jamii tulivu na yenye amani.

Vilevile, amehamasisha ushirikiano baina ya Serikali na makundi mbalimbali ya kijamii ikiwemo Taasisi za Dini. Ameongeza kuwa Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan ameanzisha jukumu hili matamanio yake ni kuona Mahusiano baina ya Serikali na Makundi hayo ya Kijamii yanaendelea kuimarika kwa kudumisha tunu za Taifa ambazo ni amani, upendo, mshikamano na umoja wa Kitaifa.

Katika harambee hiyo, Mhe. Sangu amefanikiwa kuchangisha zaidi ya shilingi Milioni 114,982,000 ambapo katika pesa hiyo Waziri Mkuu Mheshimiwa Dkt. Mwigulu Nchemba amechangia Tsh. Milioni 30 taslimu.

Naye, Muhashamu Baba Askofu wa Jimbo la Rulenge Ngara, Severine Niwemugizi amesema ujenzi wa kanisa hilo hadi kukamilika utagharimu shilingi bilioni 7.7 ambazo zitahusisha gharama za ujenzi na ununuzi wa thamani za kanisa.

Kwa upande mwingine, ameipongeza na kuishukuru Serikali kwa kuendelea kushirikiana kwa karibu na taasisi za dini nchini, akieleza kuwa ushirikiano huo umechangia kwa kiasi kikubwa kuimarisha ustawi wa jamii.

WAZIRI NDEJEMBI AWAKARIBISHA WABUNGE KUTEMBELEA KITUO CHA KUFUA UMEME CHA JULIUS NYERERE KIDIGITALI

2026-04-20T17:08:00.001+03:00

📌Awakaribisha kujionea kazi kubwa inayofanyika katika uzalishaji wa umeme

📌Ni katika maonesho ya wiki ya nishati yanayoendelea Bungeni Dodoma

Waziri wa Nishati Mhe. Deogratius Ndejembi amewakaribisha wabunge kutembelea Kituo cha kufua umeme cha Julius Nyerere ambacho kinazalisha jumla ya megawati 2115 za umeme kupitia kifaa maalumu cha uhalisia pepe.

Mhe Ndejembi ameyasema hayo Aprili 20, 2026 wakati akikagua mabanda ya maonesho ya wiki ya nishati yanayofanyika katika viwanja vya Bunge jijini Dodoma yenye lengo la kuonesha shughuli mbalimbali zinazofanywa na taasisi chini ya Wizara ya Wizara ya nishati.

“Kupitia maonesho haya, wabunge watapata nafasi ya kujionea kazi mbalimbali zinazofanywa na Wizara ya Nishati kupitia taasisi zake. Hata ambaye hajawahi kufika katika Bwawa la Julius Nyerere ataweza kuliona kupitia teknolojia ya uhalisia pepe na kushuhudia juhudi kubwa zinazofanyika za kuzalisha umeme nchini,” alifafanua Mhe. Ndejembi.

Aidha, amewafahamisha wabunge kuwa wataalamu wa TANESCO kutoka mikoa mbalimbali wapo tayari kupokea na kushughulikia kero pamoja na changamoto zinazowakabili wananchi katika majimbo yao, ili kuzitatua kwa haraka.

Katika hatua nyingine, Mhe. Ndejembi ameelezea juhudi za Serikali katika kuhakikisha wananchi wanapata nishati ya umeme kwa lengo la kuhamasisha matumizi ya nishati safi ya kupikia. Amebainisha kuwa katika maonesho hayo, kuna majiko yanayotumia umeme kidogo ambayo yanaweza kupika chakula kwa ufanisi mkubwa.

“Katika maonesho haya, watu wataona jitihada zinazofanyika katika matumizi ya nishati safi ya kupikia. Hapa kuna vyakula vinapikwa kwa kutumia nishati safi, mtajionea pia majiko ya kisasa yanayotumia umeme kidogo lakini yanapika kwa ufanisi ,” alisisitiza.

Maonesho ya Wiki ya Nishati yanafanyika kwa siku nne, huku bajeti ya Wizara ya Nishati ikitarajiwa kuwasilishwa bungeni Aprili 22, 2026.

UCHAGUZI JIMBO LA ISIMANI NA KATA 12 ZA TANZANIA BARA KUFANYIKA JUNI MOSI MWAKA HUU

2026-04-20T16:43:00.002+03:00

COMPASSION KAHAMA YAANZISHA MTAALA WA ALPHA KUPAMBANA NA WATOTO WA MTAANI NA KUWAKUZA KIROHO VIJANA

2026-04-20T16:34:00.001+03:00

Huduma ya maendeleo ya ukuaji wa mtoto na kijana ya Compassion Cluster Kahama imeanzisha mtaala maalumu wa Alpha unaolenga kuwasaidia vijana wanaoishi katika mazingira magumu pamoja na kuwaongoza kumjua Yesu, hatua inayotajwa kusaidia kupunguza tatizo la watoto wa mitaani katika Manispaa ya Kahama, mkoani Shinyanga.

Akizungumza wakati wa uzinduzi wa mtaala huo uliofanyika katika Kanisa la Africa Inland Church Tanzania (AICT) Kahama Mjini, Mkuu wa Wilaya ya Kahama, Frank Nkinda, amekiri kuwepo kwa changamoto ya watoto wa mitaani katika manispaa hiyo.

Amesema ili kutokomeza tatizo hilo, wazazi na walezi wanapaswa kusimamia wajibu wao wa malezi na kuhakikisha watoto wanapata uangalizi unaostahili tangu wakiwa wadogo.

Kwa upande wa Compassion, mmoja wa maofisa wa shirika hilo amesema zaidi ya vijana laki moja wanahudumiwa na taasisi hiyo nchini Tanzania, huku takribani vijana 3,500 wakihudumiwa katika Mkoa wa Shinyanga.

Amesema vijana hao hupatiwa huduma mbalimbali za msingi zikiwemo elimu, malazi, mavazi pamoja na malezi yanayowajengea maisha bora ya baadaye.

Awali akisoma risala kwa mgeni rasmi, mmoja wa vijana wa huduma hiyo, Happyness Daniel, amesema lengo la mtaala wa Alpha ni kuwakutanisha vijana na kuwasaidia wale wanaovutwa na mambo ya dunia kurejea katika misingi ya maadili mema.

Amesema kupitia mpango huo, vijana watapatiwa mwongozo sahihi na kulelewa katika maadili yatakayowasaidia kuwa raia wema na wenye hofu ya Mungu.

Naye Fatanly John amesema mtaala huo unatarajiwa kuleta manufaa makubwa kwa vijana kwani utawapa nafasi ya kujifunza mambo muhimu kama mafundisho ya Biblia, ukarimu, kuheshimiana na umuhimu wa kuishi kwa upendo bila kujali umri au hali za mtu.

Kwa upande wao, Stephania Gabriel na Lucy Macheyeke wamesema malezi ya mtoto huanza tangu hatua za awali kabisa na yanahitaji ushirikiano wa wazazi wote wawili, baba na mama.

Wamesisitiza kuwa msingi wa maadili ya mtoto hutegemea namna wazazi walivyolelewa na jinsi wanavyoishi, hivyo jamii inapaswa kuwekeza zaidi katika malezi bora ya watoto ili kujenga kizazi chenye maadili na uwajibikaji.

Na Mwandishi Wetu

MARIDHIANO: MSINGI MPYA WA USTAWI NA UMOJA WA KITAIFA TANZANIA

2026-04-20T13:54:00.007+03:00

Katika kipindi ambacho dunia inakabiliwa na misukosuko ya kijamii na kiuchumi, dhana ya maridhiano imetajwa kuwa rasilimali ya kimkakati inayopaswa kupewa kipaumbele ili kujenga Tanzania thabiti, shirikishi na yenye ustawi wa kudumu.

Hayo yamebainishwa na wadau wa habari na maendeleo, wakisisitiza kuwa uwezo wa nchi kuunganisha watu wenye historia, imani na maslahi tofauti ndio nguzo kuu ya mafanikio ya muda mrefu.

Akizungumzia dhana hiyo, Mkurugenzi wa Umoja wa Klabu za Waandishi wa Habari Tanzania (UTPC), Kenneth Simbaya, amefafanua kuwa maridhiano hayapaswi kutafsiriwa kama kulazimisha watu wafanane kimawazo au kufuta utofauti uliopo.

"Maridhiano ni kuunda mazingira ambapo watu wanaweza kusonga mbele pamoja bila kulazimika kufanana fikra. Ni kukubaliana na uhalisia kwa kujenga imani na kuaminiana, badala ya kundi moja kujaribu kutawala jingine," alisema Simbaya.

Simbaya aliongeza kuwa bila maridhiano ya kweli, hata sera bora za maendeleo zitakwama kutokana na kutokuaminiana na migawanyiko inayodhoofisha uhalali wa serikali mbele ya wananchi wake.

Uchambuzi huo unaendana na jitihada zinazofanywa nchini chini ya uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan, ambaye amekuwa akisisitiza maridhiano ya kisiasa kupitia mazungumzo na vyama vya upinzani. Hatua hiyo inatajwa kuwa ni sehemu ya kurejesha uaminifu na kuimarisha umoja wa kitaifa.

Kimataifa, dhana hii inaungwa mkono na Lengo la 16 la Maendeleo Endelevu ya Umoja wa Mataifa (SDGs) linalohimiza amani, haki na taasisi imara, pamoja na Ajenda 2063 ya Umoja wa Afrika ('Afrika Tuitakayo').

Simbaya alikwenda mbali zaidi kwa kuhusisha maridhiano na mafundisho ya kiroho, akitolea mfano simulizi ya Yusufu katika Biblia na mafundisho ya Kuran (Surah An-Nisa), ambayo yote yanasisitiza kuwa upatanisho ni bora kimaadili na kijamii kuliko kulipiza kisasi.

Tanzania imetajwa kuwa mfano hai wa maridhiano kutokana na utamaduni wake wa kuvumiliana kidini, ambapo Waislamu na Wakristo wameishi kwa amani kwa miongo kadhaa, jambo linalotafsiriwa kuwa ni utajiri wa kitaifa badala ya chanzo cha mgogoro.

Licha ya faida hizo, changamoto kama kutokuaminiana na hofu bado zipo. Simbaya ametoa mwito kwa vyumba vya habari, taasisi za elimu, viongozi wa dini na vijana kuchukua nafasi yao.

"Maridhiano ni wajibu wa kiraia. Kila familia, shule na chumba cha habari kina chaguo: tunaweza kuongeza mgawanyiko au kujenga madaraja. Ni lazima tuandike na kuishi kwa ajili ya kuponya jamii," alisisitiza.

Maridhiano sasa yanatazamwa kama injini ya ukuaji wa uchumi, kwani yanavutia wawekezaji na kuelekeza rasilimali za taifa kwenye sekta muhimu kama afya na miundombinu badala ya kutatua migogoro isiyoisha. Kwa Tanzania, hii ni njia kuelekea Dira ya Taifa ya 2050, inayolenga taifa shirikishi na linalojitegemea.

MAGAZETI YA LEO JUMATATU APRILI 20,2026

2026-04-20T08:45:00.000+03:00

Magazeti

WAZIRI ULEGA AHIMIZA AMANI NA MSHIKAMANO WA KIDINI KAMA NGUZO KUU YA UMOJA WA KITAIFA

2026-04-19T22:07:00.002+03:00

Waziri wa Ujenzi, Abdallah Ulega, ametoa wito kwa Watanzania kutumia mafundisho ya dini kama nyenzo muhimu ya kutunza amani, umoja na mshikamano wa kitaifa ambao ndio utambulisho wa kipekee wa nchi yetu.

Akizungumza wakati wa uzinduzi wa Kanisa la Waadventista wa Sabato (SDA) la Musati mkoani Mara, Waziri Ulega amebainisha kuwa utofauti wa kidini nchini Tanzania ni tunu inayopaswa kuenziwa kwa kuwa inaleta upendo na maridhiano badala ya mifarakano.

Ametolea mfano mwaliko wake katika hafla hiyo ya kidini ya Aprili 19 kama kielelezo cha juu cha ukomavu wa Watanzania katika kuvumiliana na kupendana pasipo kujali imani zao, jambo linaloimarisha utulivu wa nchi.

Katika kutilia mkazo kampeni ya kitaifa ya maridhiano na mshikamano, Waziri Ulega ameeleza kuwa tofauti ya Tanzania na mataifa mengine ni namna ambavyo Watanzania wamekataa kugombanishwa na badala yake wamechagua kushikamana.

Alisisitiza kuwa mafundisho ya dini zote yanazungumzia umuhimu wa kupatana, kupendana na kumcha Mungu, mambo ambayo ndiyo msingi wa taifa kuwa salama.

Waziri alibainisha kuwa mshikamano huu wa kijamii ndio unaotoa fursa kwa serikali kuendelea kutekeleza miradi mbalimbali ya maendeleo, ukiwemo ujenzi wa barabara na viwanja vya ndege mkoani Mara, ili kurahisisha huduma za usafirishaji na kukuza uchumi wa mwananchi mmoja mmoja.

Tukio hilo la uzinduzi wa kanisa lilihudhuriwa pia na viongozi waandamizi wakiwemo Waziri wa Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa, Dkt. Rhimo Nyansaho, na Jaji Mkuu wa Tanzania, George Masaju, jambo ambalo linaonyesha umoja wa viongozi katika kusimamia tunu za taifa.

Dkt. Nyansaho alieleza kuwa ujenzi wa kanisa hilo umegharimu zaidi ya shilingi milioni 500 na litakuwa kituo cha huduma za kijamii kwa wote pasipo ubaguzi.

Mkuu wa Mkoa wa Mara, Kanali Evans Mtambi, alihitimisha kwa kushukuru ushirikiano unaoendelea kati ya viongozi na wananchi, akisisitiza kuwa ukarabati na uboreshaji wa mazingira ya watu unafanikiwa kwa sababu ya mazingira tulivu na yenye amani yaliyopo nchini.

MCHUNGAJI ISAYA DANIEL AHIMIZA KUREJEA MAADILI YA KIUNGU KAMA NJIA YA KULINDA AMANI YA TANZANIA

2026-04-19T18:23:00.003+03:00

Na Mwandishi Wetu

Mchungaji Isaya Daniel wa Kanisa la FPCT Mhongolo amewataka Watanzania kurejea katika misingi ya kumcha Mungu, kuheshimiana na kusameheana ili kuendelea kuilinda amani ambayo taifa limejivunia kwa zaidi ya miaka 60.

Akizungumza leo katika ibada kanisani hapo, Mchungaji Isaya amesema amani ya Tanzania haikujengwa kwa bahati mbaya, bali ilitokana na maadili mema, upendo wa kweli na mshikamano uliorithishwa kutoka kizazi hadi kizazi.

Amesema katika miaka ya nyuma jamii ilikuwa na utamaduni wa kusikilizana, kuheshimu wakubwa na kuishi kwa kujali wengine, jambo lililosaidia kuondoa migogoro isiyo ya lazima.

Kwa mujibu wa mchungaji huyo, hofu ya Mungu ilikuwa nguzo muhimu iliyowaongoza watu kufanya yaliyo mema na kujiepusha na chuki, ubaguzi na matendo yanayoweza kuvuruga umoja wa taifa.

“Mtu anayemcha Mungu hawezi kufurahia kuona mwenzake anaumia, Upendo wa Mungu unatufundisha kuishi kwa amani na watu wote,” ameeleza.

Akinukuu mstari wa biblia kitabu cha Waebrania 12 na mstari wa 14 unasema kuwa,

"Tafuteni kwa bidii kuwa na amani na watu wote, na huo utakatifu ambao hapana mtu atakayemwona Bwana asipokuwa nao."

Mchungaji Isaya pia amewataka wazazi, viongozi wa dini na jamii kwa ujumla kushirikiana katika malezi ya watoto kwa kuwajenga katika maadili ya heshima, ukweli na uwajibikaji.

Mchungaji Isaya Daniel amesema amani ni tunu ya taifa inayopaswa kulindwa kwa matendo ya kila siku kupitia upendo, subira na maridhiano.

#HekimaYetu #TanzaniaTulivu

DKT. MWIGULU AWEKA JIWE LA MSINGI MRADI WA MAJI WA MIJI 28, CHAMWINO DODOMA

2026-04-19T17:04:00.004+03:00

WAZIRI MKUU, Dkt. Mwigulu Nchemba leo Aprili 19, 2026 ameweka jiwe la msingi la Mradi wa Maji wa Miji 28 katika mji wa Chamwino mkoani Dodoma.

Mradi huo wa kimkakati wenye thamani ya Shilingi bilioni 17.20, unatekelezwa na Serikali kupitia Wizara ya Maji kwa kushirikiana na Mamlaka ya Maji Safi na Usafi wa Mazingira Dodoma (DUWASA) na mpaka sasa umefikia asilimia 70.2 ya utekelezaji.

Kukamilika kwa Mradi huo kutawezesha kuhudumia zaidi ya wananchi 60,000 katika kata za Msanga, Buigiri, Chamwino na Mtumba, na kuongeza upatikanaji wa maji safi kutoka asilimia 91 hadi 100 pamoja na kuimarisha uzalishaji wa maji kukidhi mahitaji ya sasa na ya baadaye.

Akizungumza katika tukio hilo, Waziri Mkuu alimpongeza Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa utekelezaji wa mradi huo mkubwa ambao utanufaisha wakazi wa Wilaya ya Chamwino.

MAGAZETI YA LEO APRILI 19,2026

2026-04-19T06:57:00.000+03:00

WAZEE WAELEZA SIRI YA AMANI YA TANZANIA NA NJIA YA KUIIMARISHA

2026-04-18T21:07:00.006+03:00

Na Mwandishi Wetu

Wazee wa Kahama Mkoani Shinyanga wameeleza kuwa siri kubwa iliyowafanya Watanzania kuishi kwa amani kwa zaidi ya miaka 60 ni kuheshimiana, kusameheana, kuvumiliana na kutanguliza maslahi ya taifa mbele kuliko tofauti binafsi.

Wakizungumza kwa nyakati tofauti wazee hao wamesema zamani jamii ilijengwa katika misingi ya upendo, malezi bora na utatuzi wa migogoro kwa mazungumzo badala ya mabishano au nguvu.

Mzee mmoja aliyejitambulisha kwa jina la Shija mkazi Mhongolo amesema enzi zao watu walihesabiana kama ndugu bila kujali kabila, dini au eneo analotoka mtu.

“Tulikuwa tunaishi kama familia moja ukiona jirani ana shida unamsaidia, Hakukuwa na nafasi ya chuki wala ubaguzi hiyo ndiyo siri ya amani yetu,” amesema.

Mzee Shija ameeleza kuwa wazazi na walezi walikuwa mstari wa mbele kufundisha watoto maadili ya heshima, ukweli na kuwathamini wengine tangu wakiwa wadogo.

“Mtoto akilelewa vizuri hukua akiwa mtu wa amani tunapaswa kurudi kwenye malezi ya maadili ili kulinda taifa letu,” amesema.

Mzee mwingine Shabani Twaha amesema migogoro mingi ilitatuliwa kwa busara za wazee waliowakutanisha wahusika na kusikiliza pande zote kwa haki.

“Tulikaa chini, tukasikiliza kila upande na kutafuta suluhu lengo halikuwa kumwangusha mtu, bali kurudisha uhusiano mzuri,” amesema.

Wazee hao wameonya kuwa maneno ya chuki, kukosa uvumilivu na kupuuza ushauri wa wakubwa vinaweza kudhoofisha mshikamano wa jamii iwapo havitadhibitiwa mapema.

Wamesema ili kurejesha na kuimarisha siri hiyo jamii inapaswa kusikiliza wazee, kuendeleza mila nzuri za kusameheana, kutumia lugha ya staha na kujenga tabia ya kusikiliza wengine hata wanapokuwa na mawazo tofauti.

“Amani ni urithi wetu tukiilinda kwa busara na upendo, vizazi vijavyo vitaifaidi kama tulivyoifaidi sisi,” amesema mzee Twaha.

Wazee hao wamehitimisha kwa kuwataka Watanzania wote kuendelea kuwa walinzi wa umoja wa taifa, wakisisitiza kuwa amani huanza ndani ya familia ndipo huenea kwenye jamii na hatimaye hulijenga taifa imara.

#HekimaYetu #TanzaniaTulivu

MAGAZETI YA LEO JUMAMOSI APRILI 18,2026

2026-04-18T07:44:00.002+03:00

JOSEPH YUSUFU: AMANI NI NGAO YA UCHUMI NA MAISHA YA WANANCHI KAHAMA

2026-04-17T23:19:00.003+03:00

Na Mwandishi Wetu

Baadhi ya wakazi wa Kahama mkoani Shinyanga wameitaka jamii kuendelea kulinda amani na utulivu wa nchi, wakisema vurugu na machafuko yana madhara makubwa kwa wananchi hasa wenye kipato cha chini wanaotegemea kazi za kila siku kujikimu.

Akizungumza kuhusu hali ya kijamii na kiuchumi baada ya matukio yaliyopita, mkazi wa Kahama, Joseph Yusufu, amesema matokeo ya machafuko hayo hayapaswi kujirudia kwani huathiri maisha ya watu wengi pamoja na shughuli za uzalishaji na biashara.

Amesema wananchi wa kawaida ndio wanaobeba mzigo mkubwa wa matukio hayo kwa kuwa wengi wao hutegemea kutoka kila siku kutafuta kipato cha kuendesha maisha yao.

“Wananchi wengi ni wa maisha ya chini, Inapotokea hali ya vurugu au kufungwa kwa shughuli za kila siku hata kwa siku chache tu, maisha yanakuwa magumu kwa sababu watu wanategemea kufanya kazi ndipo wapate chakula,” amesema Joseph.

Aidha, ameiomba Serikali kuendelea kusikiliza wananchi na kuboresha maeneo yenye changamoto ili kuimarisha zaidi amani iliyopo na kurejesha hali ya kawaida kwa wananchi wakati wowote panapotokea sintofahamu.

Kwa upande wa biashara, amesema machafuko husababisha hasara mbalimbali ikiwemo kusimama kwa shughuli za kiuchumi na uharibifu wa mali za wananchi, jambo linalowaumiza wengi.

Kuhusu vijana wanaoshawishika kujiunga na makundi yanayoweza kusababisha migogoro, Joseph amewataka kutafakari kwa kina madhara na faida ya kila jambo kabla ya kushiriki.

“Vijana ni nguvu kazi ya taifa na msingi wa familia nyingi, Ni muhimu kuchagua njia sahihi na kuachana na makundi yasiyo na tija ambayo yanaweza kuharibu maisha yao na ya wengine,” amesema.

Ameongeza kuwa vijana wanapaswa kuelekeza nguvu zao katika shughuli za maendeleo, elimu na ubunifu badala ya kushiriki vitendo vinavyoweza kuhatarisha amani na ustawi wa taifa.

WADAU WAKUTANA DAR KUJIFUNZA FURSA ZA UBIA

2026-04-17T20:49:00.006+03:00

Mkurugenzi Mtendaji wa PPPC, David Kafulila akizungumza wakati wa mkutano wa ushirikiano wa kimkakati katika warsha ya kujengea uwezo viongozi wa sekta mbalimbali na Wakurugenzi Wakuu kutoka mashirika ya sekta binafsi.

Kituo cha Ubia kati ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi (PPP Centre), kwa kushirikiana na Jukwaa la Sekta Binafsi Tanzania (TPSF), kimewakutanisha wadau kwa sekta binafsi jijini Dar es Salaam katika mafunzo maalum ya kujenga uwezo kuhusu miradi ya ubia (PPP).

Mafunzo haya yamelenga kutoa uelewa wa kina kuhusu namna Tanzania inavyoweza kutumia kikamilifu mfumo wa PPP kuharakisha utekelezaji wa miradi ya maendeleo, hususan katika muktadha wa mabadiliko mapya ya sheria na fursa zilizopo kwenye orodha ya miradi (pipeline).

Kupitia majadiliano ya kitaalamu na uzoefu wa wataalam kutoka sekta binafsi, washiriki wamepata uelewa mpana juu ya nafasi ya sekta binafsi katika kufanikisha Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050, huku wakihamasishwa kuchangamkia fursa za uwekezaji katika sekta za kimkakati.

Mkurugenzi Mtendaji wa PPPC, David Kafulila (katikati), akiwa kwenye picha ya pamoja na wajumbe wa sekretarieti za PPPC na TPSF wakati wa mkutano wa ushirikiano wa kimkakati katika warsha ya kujengea uwezo viongozi wa sekta mbalimbali na Wakurugenzi Wakuu kutoka mashirika ya sekta binafsi.

Kikao kililenga kuchambua na kujadili Sheria ya PPP Na. 4 ya mwaka 2023, pamoja na kupitia miradi ya PPP iliyo kwenye mchakato, huku kikirahisisha njia za uwekezaji wa sekta binafsi katika miradi ya mageuzi nchini Tanzania.

MAGAZETI YA LEO IJUMAA APRILI 17,2026

2026-04-17T06:31:00.001+03:00

magazeti

JK AKUTANA NA MJUMBE MAALUM WA JUMUIYA YA MADOLA, RAIS MSTAAFU WA MALAWI DKT. LAZARUS CHAKWERA JIJINI DAR ES SALAAM

2026-04-16T22:08:00.002+03:00

Rais Mstaafu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, lamemkaribisha Rais Mstaafu wa Malawi, Dkt. Lazarus Chakwera, ofisini kwake jijini Dar es Salaam Jumatano April 15, 2026, kwa mazungumzo yenye lengo la kuimarisha maridhiano ya kisiasa nchini.

Dkt. Chakwera yupo nchini kwa ziara rasmi ya kikazi kufuatia kuteuliwa kwake kuwa Mjumbe Maalum wa Jumuiya ya Madola (Commonwealth), chini ya uongozi wa Katibu Mkuu Bi. Shirley Ayorkor Botchwey.

Aliwasili Aprili 8, 2026, amepewa jukumu la kusaidia juhudi za kidiplomasia za kupunguza mvutano wa kisiasa uliotokana na uchaguzi mkuu wa Oktoba 29, 2025.

Katika kipindi cha ziara yake, Dkt. Chakwera amekutana na wadau mbalimbali wakiwemo viongozi wa serikali, vyama vya siasa, asasi za kiraia, viongozi wa dini pamoja na wanadiplomasia.

Amekutana pia na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Dkt. Samia Suluhu Hassan na kufanya naye mazungumzo yanayo lenga kuweka msingi wa majadiliano jumuishi ya kitaifa yatakayochochea maridhiano, maboresho ya mfumo wa utawala na kudumisha utulivu wa kisiasa wa muda mrefu nchini.

Ziara hii ni sehemu ya mfumo wa “Good Offices” wa Commonwealth, unaolenga kuhamasisha mazungumzo ya faragha na suluhu za amani miongoni mwa nchi wanachama.

Rais Mstaafu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Jakaya Mrisho Kikwete, akiwa na Rais Mstaafu wa Malawi, Dkt. Lazarus Chakwera, ofisini kwake jijini Dar es Salaam Jumatano April 15, 2026, kwa mazungumzo yenye lengo la kuimarisha maridhiano ya kisiasa nchini.

MHE. LAZARUS CHAKWERA AMALIZA ZIARA YA SIKU 9 NCHINI

2026-04-16T18:53:00.006+03:00

Mhe. Lazarus Chakwera amaliza ziara ya sikiu 9 nchini

Na Mwandishi wetu

Mjumbe Maalum wa Katibu Mkuu wa Jumuiya ya Madola ambaye pia ni Rais wa zamani wa Malawi, Mhe. Lazarus McCarthy Chakwera ameondoka nchini Aprili 16, 2026, kupitia Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Julius Nyerere (JNIA) na kuagwa na viongozi waandamizi wa serikali wakiongozwa na Balozi wa Tanzania nchini Uingereza, Mhe. Mberwa Kairuki, baada ya kumaliza ziara yake ya kikazi ya siku 9 nchini Tanzania.

Mhe. Chakwera ambaye aliwasili nchini Aprili 8, 2026 kwa ziara ya kikazi, alikutana na kufanya mazungumzo na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, Mawaziri akiwemo Waziri wa Mambo ya Nje na Ushirikiano wa Afrika Mashariki, Mhe. Balozi Mahmoud Thabit Kombo pamoja na Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu - Sera, Bunge, Uratibu Wenye Ulemavu, Prof. Palamagamba Kabudi ambaye aliongoza ujumbe wa Serikali kukutana na Mjumbe huyo Maalum.

Katika kikao na ujumbe wa Serikali, Mhe. Profesa Kabudi alimueleza kwa kina Mhe. Chakwera, kuhusu hatua mbalimbali zinazoendelea kuchukuliwa na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania katika kuimarisha demokrasia nchini huku ikiweka msisitizo katika kulinda na kuheshimu utu wa Mtanzania, kuzingatia haki na uwajibikaji, amani na utulivu pamoja na kudumisha umoja wa kitaifa.

Kikao hicho na Mjumbe huyo Maalum kilikuwa chenye mafanikio baada ya Mhe. Chakwera kuelezwa namna serikali inavyoendelea kuchukua hatua mbalimbali hususani katika kudumisha amani, umoja wa kitaifa na ustawi wa Watanzania na kuhakikisha nchi inaendelea kuwa tulivu na kumuwezesha kila Mtanzania kushiriki kikamilifu katika kujenga uchumi jumuishi na kujiletea maendeleo.

Mbali na kukutana na ujumbe wa Serikali, Mheshimiwa Chakwera alifanya mazungumzo na Msajili wa Vyama vya Siasa, Mhe. Jaji Mstaafu Francis Mutungi, na pia vyama vya siasa vya ACT–Wazalendo, Chama cha National League for Democracy (NLD), United Democratic Party (UDP), Chama cha National Reconstruction Alliance (NRA), Chama cha NCCR Mageuzi, Chama cha Sauti ya Umma (SAU), Chama cha Alliance for Democratic Change (ADC), Alliance for African Farmers Party (AAFP) na Chama cha ADA-TADEA.

Vyama vingine ni pamoja na Democratic Party (DP), Tanzania Labour Party (TLP), Union for Multiparty Democracy (UMD), United People’s Democratic Party (UPDP), Chama cha Kijamii (CCK), Demokrasia Makini, Chama cha Ukombozi wa Umma (CHAUMA) na Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA).

Mjumbe huyo Maalum pia alikutana na wadau mbalimbali akiwemo Mwenyekiti wa Tume ya Uchunguzi wa matukio yaliyotokea Oktoba 29, 2025 na baada ya Uchaguzi Mkuu, Jaji Mkuu Mstaafu Mhe. Mohamed Othman Chande, Waziri Mkuu Mstaafu na Makamu wa Kwanza wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mhe. Jaji Joseph Warioba, Jumuiya zisizo za Kiserikali, Mwenyekiti wa Tume ya Uchaguzi Zanzibar, Mhe. Jaji George Joseph Kazi, Mwenyekiti wa ACT – Wazalendo Mhe. Othman Masoud Othman, Spika wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe. Mussa Azzan Zungu, Jaji Mkuu wa Mahakama ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe. Jaji George Mcheche Masaju, Mwenyekiti wa Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi Jaji Mstaafu wa Mahakama ya Rufaa Mhe. Jacobs Mwambegele na Katibu Mkuu wa Chama cha Mapinduzi Mhe. Balozi Dkt. Asha-Rose Migiro.

Akiwa nchini, Mhe. Chakwera alipata fursa ya kujionea namna Tanzania ilivyowekeza katika sekta ya usafiri ambapo wakati akienda Zanzibar kukutana na viongozi wa kisiasa kisiwani humo, alitumia usafiri boti ya kisasa inayofanya safari zake katika ya Dar es Salaam na Unguja, wakati akielekea Dodoma alitumia usafiri wa treni ya mwendokasi (SGR) na kufurahia namna Serikali ilivyowekeza na kuimarisha sekta ya usafiri nchini.

Ziara ya Mhe. Chakwera imekuwa ya mafanikio na kuionesha Afrika na dunia hali ya Amani na utulivuza iliyopo nchini Tanzania, licha ya changamoto zilizojitokeza wakati na baada ya uchaguzi mkuu, na namna ambavyo Serikali imeendelea kuchukua hatua madhubuti za kushughulikia changamoto hizo huku ikisimamia misingi ya kuimarisha demokrasia, Amani, utulivu na kuhakikisha kila mtanzania anashiriki vema katika kujenga nuchumi na kuifikia Dira 2050 ambapo ifikapo mwaka 2050, Tanzania inalenga kuwa na uchumi wa dola za Marekani trilioni 1, huku kipato cha mtu mmoja mmoja kikizidi dola za Marekani 7,000.

Katika ziara yake hiyo, Mjumbe Maalum wa Katibu Mkuu wa Jumuiya ya Madola aliwezeshwa kukutana na wadau wote aliohitaji kukutana nao pamoja na wale wote walioainishwa na Sekretarieti ya Jumuiya ya Madola.

-MWISHO-

TAFAKARI YA KITAIFA: AMANI NA UMOJA KAMA MHIMILI WA MAENDELEO YA TANZANIA

2026-04-16T18:44:00.010+03:00

Katika mazingira ya siasa za Tanzania ya sasa, mijadala kuhusu amani, utulivu, na umoja wa kitaifa imevuka mipaka ya taasisi rasmi na kuwa sehemu ya tafakari ya kina ya viongozi waliotumikia taifa kwa weledi.

Kwa aliyekuwa Mkuu wa Mkoa wa Tabora, Aggrey Mwanri, utulivu wa kisiasa si jambo la hiari, bali ni mhimili mkuu unaobeba hatua zote za maendeleo. Katika mahojiano , Mwanri anasisitiza kuwa bila utulivu, hata nchi yenye rasilimali nyingi na sera bora haiwezi kupiga hatua ya maana kuelekea ustawi wa wananchi wake.

Katika mazungumzo Mwanri anatoa wito kwa Watanzania kutumia fursa za kutoa maoni na kushiriki katika mijadala ya kitaifa kwa njia ya ujenzi badala ya kubomoa.

Anasema utulivu wa kisiasa nchini unategemea juhudi za makusudi za viongozi na wananchi katika kuheshimiana na kuthamini amani. Kwake, mustakabali wa Tanzania umo mikononi mwa jamii iliyo tayari kulinda umoja wake kama hazina kuu, huku ikikumbatia maridhiano kama njia pekee ya kuelekea maendeleo endelevu.

Mwanri anaamini kuwa kuelewa umoja wa sasa kunahitaji kurejea kwenye historia ya waasisi wa taifa, Mwalimu Julius Nyerere na Abeid Amani Karume. Viongozi hawa walipanda mbegu ya umoja iliyobadilisha utambulisho wa Watanzania kutoka makundi yaliyotengwa na ukoloni hadi kuwa taifa moja imara.

Katika kipindi cha kupigania uhuru, kulikuwepo na kile alichokiita 'umoja wa mapambano', ambapo Watanzania waliunganishwa na adui mmoja wa nje—ukoloni—lengo likiwa ni kupata mamlaka ya kujitawala na kutoa huduma muhimu kama elimu, afya, na maji.

Baada ya kupata uhuru, changamoto kubwa ilikuwa ni kugeuza umoja huo wa mapambano kuwa 'umoja wa kitaifa' wa kujenga nchi. Kupitia vyama vya TANU na ASP vilivyounda CCM, Tanzania ilifanikiwa kuimarisha mshikamano wa ndani uliolenga maendeleo badala ya kupambana na adui wa nje.

Mwanri anabainisha kuwa umoja huu mpya ni wa kudumu zaidi lakini unahitaji usimamizi wa makini, kwani unapaswa kuhimili tofauti za ndani za kisiasa na kijamii bila kuruhusu mgawanyiko utokee.

Katika kuelekea mustakabali wa kidemokrasia, Mwanri anapigia mstari umuhimu wa Katiba ya mwaka 1977 kama msingi wa kisheria unaoongoza haki na majukumu. Anasisitiza kuwa uchaguzi na siasa za ushindani hazipaswi kuwa chanzo cha uhasama, bali ni majukwaa ya kupima mawazo bora kwa ajili ya taifa. Kwake, ukomavu wa kisiasa unaonekana pale viongozi na wananchi wanapoweka maslahi ya nchi mbele ya itikadi za vyama vyao.

Mwanri anaipongeza dhamira ya Rais ya kufanya mazungumzo na viongozi wa upinzani, ikiwemo hatua ya kukutana na wagombea urais baada ya matukio ya kisiasa ya hivi karibuni. Juhudi hizi, pamoja na kazi ya wataalamu kama Jaji Othman Chande, zinaonesha ukomavu wa hali ya juu na utayari wa taifa kusikiliza maoni tofauti ili kuboresha mifumo ya uongozi na haki.

SIDO YACHOCHEA MAPINDUZI YA NISHATI SAFI KAHAMA

2026-04-16T16:44:00.018+03:00

Na Paul Kayanda, Kahama

SHIRIKA la Kuhudumia Viwanda Vidogo nchini (SIDO) limewahamasisha wananchi na wadau wa maendeleo katika Wilaya ya Kahama kujitokeza kuwekeza katika teknolojia ya kisasa ya kutengeneza mkaa mbadala kutoka kwenye taka ambayo ni mapumba ya mpunga hatua inayolenga kulinda mazingira na kukuza uchumi wa wananchi.

Wito huo umetolewa na Mkurugenzi wa Maendeleo ya Teknolojia na Viwanda wa SIDO, Mhandisi Kalumuna Benedicto, wakati wa mafunzo maalum yaliyofanyika katikà Manispaa ya Kahama, ambapo alieleza kuwa teknolojia hiyo ni suluhisho la kudumu la kupunguza utegemezi wa kuni na mkaa wa asili.

Alisema SIDO kwa kushirikiana na Shirika la Maendeleo ya Viwanda la Umoja wa Mataifa (UNIDO), chini ya ufadhili wa Serikali ya Japan, wanatekeleza mradi wa kuzalisha mkaa mbadala kwa kutumia taka mbalimbali kwa gharama nafuu, huku wajasiriamali wakipatiwa mashine za kisasa za uzalishaji.

“Teknolojia hii inatumia malighafi inayopatikana kirahisi kama taka za majumbani na mapumba ya mpunga, hivyo kutoa nishati safi ya kupikia, kuongeza kipato kwa wananchi na kulinda mazingira,” alisema Benedicto.

Aliongeza kuwa Kahama ina fursa kubwa ya kufanikisha mradi huo kutokana na wingi wa taka zinazotokana na uzalishaji wa mpunga, hasa mapumba yanayotumika kama malighafi kuu ya mkaa huo mbadala.

Baadhi ya washiriki wa mafunzo hayo walieleza kufurahishwa na mradi huo, wakisema ni fursa muhimu ya kiuchumi na kimazingira.

Bakari Kile alisema kuwa uwekezaji huo utasaidia kupunguza utegemezi wa kuni ambao bado unatumika kwa zaidi ya asilimia 90 ya wananchi.

“Teknolojia hii ni jibu la changamoto za mabadiliko ya tabianchi na pia itasaidia kufikia malengo ya maendeleo endelevu ya taifa na dunia,” alisema.

Washiriki walitoa wito kwa taasisi husika kuongeza elimu kwa wananchi, hasa maeneo ya vijijini, ili kuongeza uelewa na matumizi ya nishati hiyo mbadala.

Pia waliwashauri wananchi kutembelea vituo vya mfano kama kampuni ya Dorfla ili kujifunza zaidi kuhusu matumizi ya mashine hizo.

Akizungumza kwa niaba ya washiriki, Mathias Charles kutoka Kata ya Ngaya alisema bado kuna uelewa mdogo kuhusu matumizi ya mkaa mbadala kutokana na uhaba wa majiko maalum, na kusisitiza haja ya elimu zaidi.

Kwa upande wake, Mzee Abdu Mhamed alisisitiza kuwa pamoja na uwekezaji katika uzalishaji, ni muhimu pia kuwekeza katika elimu ya matumizi sahihi ya nishati hiyo ili kuondoa kabisa utegemezi wa kuni na mkaa wa asili.

Mratibu wa mradi kutoka UNIDO, Faustene Msangira, alisema mradi huo unatekelezwa katika mikoa ya Shinyanga (Kahama), Morogoro (Kilosa) na Mbeya tangu mwaka jana, ukiwa na lengo la kupunguza ukataji wa miti na uharibifu wa mazingira.

Alibainisha kuwa mradi huo unatarajiwa kuwa chachu ya matumizi ya nishati safi ya kupikia nchini, huku ukiwawezesha wananchi kiuchumi na kulinda rasilimali za asili kwa manufaa ya vizazi vijavyo.