<!DOCTYPE html>
<html lang="fr" dir="ltr" prefix="og: https://ogp.me/ns#">
  <head>
    <meta charset="utf-8" />
<noscript><style>form.antibot * :not(.antibot-message) { display: none !important; }</style>
</noscript><script type="text/javascript">
  var _paq = window._paq || [];

  _paq.push([function() {
var self = this;
function getOriginalVisitorCookieTimeout() {
 var now = new Date(),
 nowTs = Math.round(now.getTime() / 1000),
 visitorInfo = self.getVisitorInfo();
 var createTs = parseInt(visitorInfo[2]);
 var cookieTimeout = 33696000; // 13 mois en secondes
 var originalTimeout = createTs + cookieTimeout - nowTs;
 return originalTimeout;
}
this.setVisitorCookieTimeout( getOriginalVisitorCookieTimeout() );
}]);

  /* tracker methods like "setCustomDimension" should be called before "trackPageView" */
  _paq.push(['trackPageView']);
  _paq.push(['enableLinkTracking']);
  (function() {
    var u="//statistiques.cnrs.fr/";
    _paq.push(['setTrackerUrl', u+'matomo.php']);
    _paq.push(['setSiteId', '10']);
    var d=document, g=d.createElement('script'), s=d.getElementsByTagName('script')[0];
    g.type='text/javascript'; g.async=true; g.defer=true; g.src=u+'matomo.js'; s.parentNode.insertBefore(g,s);
  })();</script>
<meta name="description" content="L&#039;institut national des sciences de l&#039;Univers (INSU) du CNRS a pour mission d&#039;élaborer, développer et coordonner les recherches d&#039;ampleur nationale et internationale en astronomie, sciences de la Terre, de l&#039;océan, de l&#039;atmosphère et de l&#039;espace." />
<meta name="abstract" content="Quelle est l’origine de l’Univers ? Comment fonctionne le « système Terre » Quelle évolution du climat ? Quels impacts aura-t-elle sur les systèmes hydrologiques et la ressource en eau et en sols ? Comment prévoir séismes, crises volcaniques ?" />
<meta name="keywords" content="Terre , astronomie, astrophysique, géologie, séismes, volcans, océans, atmosphère, environnement, espace, planète, étoile, galaxie, Univers, orages, paléonthologie, sols, ressources, eau, aléas,recherche spatiale" />
<meta name="robots" content="index, follow" />
<link rel="shortlink" href="https://www.insu.cnrs.fr/fr" />
<link rel="canonical" href="https://www.insu.cnrs.fr/fr" />
<link rel="image_src" href="https://www.insu.cnrs.fr/sites/institut_insu/files/styles/institut_home_top/public/image/InsuHome_0.png?itok=NYMZJ9jA" />
<meta property="og:site_name" content="CNRS Terre &amp; Univers" />
<meta property="og:url" content="https://www.insu.cnrs.fr/fr/institut-national-des-sciences-de-lunivers" />
<meta property="og:title" content="Institut national des sciences de l&#039;Univers | CNRS Terre &amp; Univers" />
<meta property="og:image" content="https://www.insu.cnrs.fr/sites/institut_insu/files/styles/institut_home_top/public/image/InsuHome_0.png?itok=NYMZJ9jA" />
<meta property="og:image:url" content="https://www.insu.cnrs.fr/sites/institut_insu/files/styles/institut_home_top/public/image/InsuHome_0.png?itok=NYMZJ9jA" />
<meta name="twitter:card" content="summary_large_image" />
<meta name="twitter:title" content="CNRS Terre &amp; Univers" />
<meta name="twitter:site" content="@INSU_CNRS" />
<meta name="twitter:image" content="https://www.insu.cnrs.fr/sites/institut_insu/files/styles/institut_home_top/public/image/InsuHome_0.png?itok=NYMZJ9jA" />
<meta name="Generator" content="Drupal 10 (https://www.drupal.org)" />
<meta name="MobileOptimized" content="width" />
<meta name="HandheldFriendly" content="true" />
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0" />
<link rel="icon" href="/themes/custom/institut/favicon.ico" type="image/vnd.microsoft.icon" />
<link rel="alternate" hreflang="fr" href="https://www.insu.cnrs.fr/fr" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://www.insu.cnrs.fr/en" />

    <title>CNRS Terre &amp; Univers</title>
    <link rel="stylesheet" media="all" href="/sites/institut_insu/files/css/css_jhvqkp5BJvodtSuUET2NA65Rs70M2dwYG6jTlbFdA2E.css?delta=0&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxFjGsOgzAMgy9U0SNNgQaoljZVnG6w0-8B2_5Y9mfZkxCwx5HAYTp8YYAWRpiq4fJuzlpFbdQtJp6pi7-AcaxqhSQ_OPDmkus1JuuNZDhjmFW9qjPiz4Vc4dm7H8eNjBajtuK7_ZOh19ZHyVg5BexwLsfolvmO-NGhaOrCT5s-T58" />
<link rel="stylesheet" media="all" href="/sites/institut_insu/files/css/css_PAadmHcs9eWYluFSXUJlpDDdURosBqP1WvQNqWl5CRI.css?delta=1&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxFjGsOgzAMgy9U0SNNgQaoljZVnG6w0-8B2_5Y9mfZkxCwx5HAYTp8YYAWRpiq4fJuzlpFbdQtJp6pi7-AcaxqhSQ_OPDmkus1JuuNZDhjmFW9qjPiz4Vc4dm7H8eNjBajtuK7_ZOh19ZHyVg5BexwLsfolvmO-NGhaOrCT5s-T58" />
<link rel="stylesheet" media="all" href="/sites/institut_insu/files/css/css_r7KFt2skelYINgxRy8bzzTvFjCEYak5dRSXbEOb27YI.css?delta=2&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxFjGsOgzAMgy9U0SNNgQaoljZVnG6w0-8B2_5Y9mfZkxCwx5HAYTp8YYAWRpiq4fJuzlpFbdQtJp6pi7-AcaxqhSQ_OPDmkus1JuuNZDhjmFW9qjPiz4Vc4dm7H8eNjBajtuK7_ZOh19ZHyVg5BexwLsfolvmO-NGhaOrCT5s-T58" />
<link rel="stylesheet" media="all" href="/sites/institut_insu/files/css/css_5DzEigAQKWjkuUINXmYQt3Lj5l_NsCuML6ZPDha84fE.css?delta=3&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxFjGsOgzAMgy9U0SNNgQaoljZVnG6w0-8B2_5Y9mfZkxCwx5HAYTp8YYAWRpiq4fJuzlpFbdQtJp6pi7-AcaxqhSQ_OPDmkus1JuuNZDhjmFW9qjPiz4Vc4dm7H8eNjBajtuK7_ZOh19ZHyVg5BexwLsfolvmO-NGhaOrCT5s-T58" />
<link rel="stylesheet" media="all" href="/sites/institut_insu/files/css/css_qvTJAyU6Cx0zo9Eg-8GyGxo5Xmu7E06bVqlUYPCFQZQ.css?delta=4&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxFjGsOgzAMgy9U0SNNgQaoljZVnG6w0-8B2_5Y9mfZkxCwx5HAYTp8YYAWRpiq4fJuzlpFbdQtJp6pi7-AcaxqhSQ_OPDmkus1JuuNZDhjmFW9qjPiz4Vc4dm7H8eNjBajtuK7_ZOh19ZHyVg5BexwLsfolvmO-NGhaOrCT5s-T58" />
<link rel="stylesheet" media="print" href="/sites/institut_insu/files/css/css_twP1LsuWbtG8V9Urdr39dIBghkrw6yw5Sk--DAUc8cQ.css?delta=5&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxFjGsOgzAMgy9U0SNNgQaoljZVnG6w0-8B2_5Y9mfZkxCwx5HAYTp8YYAWRpiq4fJuzlpFbdQtJp6pi7-AcaxqhSQ_OPDmkus1JuuNZDhjmFW9qjPiz4Vc4dm7H8eNjBajtuK7_ZOh19ZHyVg5BexwLsfolvmO-NGhaOrCT5s-T58" />
<link rel="stylesheet" media="all" href="/sites/institut_insu/files/css/css_fnx8L7dG_mIQT99NBOFSLf4-G3Pc8bvGr6MDZFHs6b8.css?delta=6&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxFjGsOgzAMgy9U0SNNgQaoljZVnG6w0-8B2_5Y9mfZkxCwx5HAYTp8YYAWRpiq4fJuzlpFbdQtJp6pi7-AcaxqhSQ_OPDmkus1JuuNZDhjmFW9qjPiz4Vc4dm7H8eNjBajtuK7_ZOh19ZHyVg5BexwLsfolvmO-NGhaOrCT5s-T58" />

    
  </head>
  <body class="path-frontpage front page-node-type-home">
        <a href="#main-content" class="visually-hidden focusable skip-link">
      Aller au contenu principal
    </a>
    
      <div class="dialog-off-canvas-main-canvas" data-off-canvas-main-canvas>
    <div class="layout-container">

  <header class="header-logo-double">
    <div class="inner">
      <div class="header-page">  <div class="region region-header-page-title">
    <div id="block-institut-pageheadertitle" class="block block-cnrs-common block-page-header-title-block">
  
    
      <span>Institut national des sciences de l&#039;Univers</span>
  </div>

  </div>
</div>
      <div class="header-rwd">  <div class="region region-header-rwd">
    <div class="views-element-container block block-views block-views-blocksocial-networks-block-1" id="block-institut-views-block-social-networks-block-1">
  
    
      <div><div class="item-list">
  
  <ul>

          <li>
</li>
    
  </ul>

</div>

</div>

  </div>
<div id="block-cnrsheadersearch" class="block block-cnrs-search block-cnrs-header-search">
  
    
      <div class="header-search">
  <a href="/fr/search"></a>
</div>
  

  </div>

  </div>
</div>
      <div class="burger">Menu</div>
        <div class="region region-header">
    <div id="block-institut-logo" class="block block-iptools block-iptools-logo">
  
    
    <div id="logo" class="logo-double">
    <a href="/fr" title="Accueil" rel="home">
              <img class="logo-main" src="/sites/institut_insu/files/logo/CNRS_TERRE_DIGI_V_RVB.svg" width="115" height="115" alt="Accueil">
                    <img class="logo-variant" src="/sites/institut_insu/files/logo/CNRS_TERRE_DIGI_H_RVB.svg" width="300" height="100" alt="Accueil">
          </a>
  </div>
</div>

  </div>

      <div id="menu">
          <div class="region region-menu">
    <nav role="navigation" aria-labelledby="block-institut-navigationprincipale-2-menu" id="block-institut-navigationprincipale-2" class="block block-menu navigation menu--main">
            
  <h2 class="visually-hidden" id="block-institut-navigationprincipale-2-menu">Navigation principale</h2>
  

        
              <ul class="menu">
                                  <li class="menu-item">
            <a href="/fr" data-drupal-link-system-path="&lt;front&gt;" class="is-active" aria-current="page">Accueil<span class="menu-desc"></span></a>
                      </li>
                            <li class="menu-item">
            <a href="/fr/llnsu" title="Missions &amp; organisation" data-drupal-link-system-path="node/4979">À propos<span class="menu-desc">Missions & organisation</span></a>
                      </li>
                            <li class="menu-item">
            <a href="/fr/recherche" title="Coordonner &amp; explorer" data-drupal-link-system-path="node/4971">Recherche<span class="menu-desc">Coordonner & explorer</span></a>
                      </li>
                            <li class="menu-item">
            <a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/observation" title="Observer &amp; comprendre" rel="noreferrer">Observation<span class="menu-desc">Observer & comprendre</span></a>
                      </li>
                            <li class="menu-item">
            <a href="https://www.insu.cnrs.fr/instrumentation" title="Inventer &amp;  innover" rel="noreferrer">Instrumentation<span class="menu-desc">Inventer &  innover</span></a>
                      </li>
                            <li class="menu-item">
            <a href="/fr/international" target="_self" title="Coopérer en Europe &amp; à l&#039;international" data-drupal-link-system-path="node/41" rel="noopener">International<span class="menu-desc">Coopérer en Europe & à l'international</span></a>
                      </li>
                            <li class="menu-item">
            <a href="/fr/talent/index" target="_self" title="Reconnaitre &amp; distinguer" data-drupal-link-system-path="node/10" rel="noopener">Talents<span class="menu-desc">Reconnaitre & distinguer</span></a>
                      </li>
              </ul>
      

  </nav>

  </div>

        <div id="header-top">
            <div class="region region-menu-top">
    <nav role="navigation" aria-labelledby="block-institut-navigationsecondaire-menu" id="block-institut-navigationsecondaire" class="block block-menu navigation menu--secondary">
            
  <h2 class="visually-hidden" id="block-institut-navigationsecondaire-menu">Navigation secondaire</h2>
  

        
              <ul class="header-menu">
                    <li class="menu-item">
        <a href="/fr/news-list" target="_self" data-drupal-link-system-path="news-list" rel="noopener">Actus</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="/fr/event-list" target="_self" data-drupal-link-system-path="event-list" rel="noopener">Agenda</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="/fr/espace-labo" target="_self" data-drupal-link-system-path="node/3796" rel="noopener">Espace labo</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="/fr/grand-public" target="_self" data-drupal-link-system-path="node/1050" rel="noopener">Grand public</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="https://programmes.insu.cnrs.fr" target="_blank" title="Site Programme de l&#039;INSU" rel="noopener noreferrer">Programmes</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="http://www.insu.cnrs.fr/fr/appels-a-candidature" title="Appels à projets, appels à candidature" rel="noreferrer">Appels à candidature</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="http://www.cnrs.fr/fr/annuaires-du-cnrs" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Annuaires</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="https://intranet.cnrs.fr/Pages/default.aspx" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Intranet</a>
              </li>
        </ul>
  


  </nav>
<div id="block-cnrsfoundationlogo" class="block block-cnrs-common block-cnrs-foundation">
  
    
      <a href="https://fondation-cnrs.org/faire-un-don/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Faire un don</a>
  </div>
<div id="block-institut-cnrsheaderontheweb" class="block block-cnrs-ontheweb block-cnrs-header-ontheweb">
  
    
      <div class="header-link">
  <a href="/fr/cbox/ontheweb" class="colorbox">CNRS Header Ontheweb</a>
</div>

  </div>
<div id="block-cnrsheadersearch-2" class="block block-cnrs-search block-cnrs-header-search">
  
    
      <div class="header-search">
  <a href="/fr/search"></a>
</div>
  

  </div>

  </div>

        </div>
      </div>
    </div>
  </header>

    <main role="main">
    <a id="main-content" tabindex="-1"></a>        
      <div class="region region-content">
    <div data-drupal-messages-fallback class="hidden"></div>
<div id="block-institut-contenudelapageprincipale-2" class="block block-system block-system-main-block">
  
    
      <section id="front-slide" class="institut">
  <div class="institut_top__background">
    <div class="slide-background" style="background-image: url(/sites/institut_insu/files/styles/institut_home_top/public/image/MosaiqueINSUHome.jpg?itok=s1pw2LI0);" ></div>
  </div>
  <div class="inner">
    <div class="slide-content">
      <div class="slide-title">
            <div class="field field--name-field-pres-title field--type-string field--label-hidden field__item">Institut national des sciences de l&#039;Univers</div>
      </div>
      <div class="slide-desc">
        
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p><strong>Du centre de la Terre aux confins de l'Univers&nbsp;</strong></p><p class="text-align-justify">Structuré autour des observatoires des sciences de l’Univers, et engagé dans des programmes nationaux et internationaux, l’INSU ouvre des pistes pour répondre aux grands défis scientifiques actuels de l’Univers et de la Terre. Les enjeux de ses recherches concernent notre vie sur la Planète (effets du changement climatique, solutions pour un développement durable, évaluation des énergies renouvelables, anticipation des risques naturels) mais aussi la formation et l’évolution de l’Univers.</p></div></div>
      
      </div>
      <div class="slide-link">
            <div class="field field--name-field-pres-link field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/llnsu" rel="noreferrer">En savoir plus</a></div>
      </div>
              <div class="button">
          
        </div>
          </div>
  </div>
</section>

<section id="news-list">
  <div class="inner">
    <div class="bloc-title">À la une</div>
    <div class="link-all">
            <div class="field field--name-field-home-highlight-link field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/news-list" rel="noreferrer">Voir toutes nos actualités !</a></div>
      </div>

    <div class="left-column">
      
  
  <div class="news-list-bloc paragraph paragraph--type--home-highlight paragraph--view-mode--default">
          <div class="news-galery">
        <div class="items">
          <div class="item-view"><span>
            <div class="field field--name-field-image field--type-entity-reference field--label-hidden field__item">
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-11315">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/Image1_11_0.png?itok=E04tUx2k" width="548" height="400" alt="" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</div>
      </span></div>
          <div class="news-list-desc">
            <div class="date">
            <div class="field field--name-field-highlight-date field--type-datetime field--label-hidden field__item"><time datetime="2026-04-02T12:00:00Z" class="datetime">02.04.2026</time>
</div>
      </div>
                        <h2><a href="#">
            <div class="field field--name-field-content-title field--type-string field--label-hidden field__item">South Pole Telescope : notre modèle de l’Univers est-il à réviser ?</div>
      </a></h2>
                      </div>
          <div class="bloc-link">  <a href="https://www.cnrs.fr/fr/presse/south-pole-telescope-notre-modele-de-lunivers-est-il-reviser" rel="noreferrer">/fr/south-pole-telescope-notre-modele-de-lunivers-est-il-reviser</a>
</div>
        </div>
      </div>
      </div>



    </div>
    <div class="second-column">
      <div class="section-elements">
        
<div class="news-list-bloc paragraph paragraph--type--home-highlight-right paragraph--view-mode--default">
  <div class="news-list-desc">
          <div class="date">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-date field--type-datetime field--label-hidden field__item"><time datetime="2026-03-31T12:00:00Z" class="datetime">31.03.2026</time>
</div>
      </div>
            <h2><a href="/fr/cnrsinfo/le-groenland-carrefour-mondial-des-poussieres-du-passe">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-title field--type-string field--label-hidden field__item">Le Groenland, carrefour mondial des poussières du passé</div>
      </a></h2>

      </div>
  <div class="news-list-bloc__visual"></div>
  <div class="bloc-link">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-url field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="/fr/cnrsinfo/le-groenland-carrefour-mondial-des-poussieres-du-passe" target="_blank" rel="noopener">/fr/cnrsinfo/le-groenland-carrefour-mondial-des-poussieres-du-passe</a></div>
      </div>
</div>

<div class="news-list-bloc paragraph paragraph--type--home-highlight-right paragraph--view-mode--default">
  <div class="news-list-desc">
          <div class="date">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-date field--type-datetime field--label-hidden field__item"><time datetime="2026-04-01T12:00:00Z" class="datetime">01.04.2026</time>
</div>
      </div>
            <h2><a href="/fr/cnrsinfo/satellite-swot-une-nouvelle-comprehension-des-ondes-internes-solitaires-et-de-leurs">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-title field--type-string field--label-hidden field__item">Satellite SWOT : une nouvelle compréhension des ondes internes solitaires et de leurs interactions avec leur environnement</div>
      </a></h2>

      </div>
  <div class="news-list-bloc__visual"></div>
  <div class="bloc-link">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-url field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="/fr/cnrsinfo/satellite-swot-une-nouvelle-comprehension-des-ondes-internes-solitaires-et-de-leurs" target="_blank" rel="noopener">/fr/cnrsinfo/satellite-swot-une-nouvelle-comprehension-des-ondes-internes-solit…</a></div>
      </div>
</div>

<div class="news-list-bloc paragraph paragraph--type--home-highlight-right paragraph--view-mode--default">
  <div class="news-list-desc">
          <div class="date">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-date field--type-datetime field--label-hidden field__item"><time datetime="2026-03-25T12:00:00Z" class="datetime">25.03.2026</time>
</div>
      </div>
            <h2><a href="/fr/sol-des-marais-comment-lauto-organisation-des-sols-argileux-faconne-le-paysage">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-title field--type-string field--label-hidden field__item">Sol des marais : comment l’auto-organisation des sols argileux façonne le paysage</div>
      </a></h2>

      </div>
  <div class="news-list-bloc__visual"></div>
  <div class="bloc-link">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-url field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="/fr/sol-des-marais-comment-lauto-organisation-des-sols-argileux-faconne-le-paysage" target="_blank" rel="noopener">/fr/sol-des-marais-comment-lauto-organisation-des-sols-argileux-faconne-le-pays…</a></div>
      </div>
</div>

<div class="news-list-bloc paragraph paragraph--type--home-highlight-right paragraph--view-mode--default">
  <div class="news-list-desc">
          <div class="date">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-date field--type-datetime field--label-hidden field__item"><time datetime="2026-03-30T12:00:00Z" class="datetime">30.03.2026</time>
</div>
      </div>
            <h2><a href="/fr/cnrsinfo/turbulence-lagrangienne-dans-locean-austral">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-title field--type-string field--label-hidden field__item">Turbulence lagrangienne dans l’Océan Austral</div>
      </a></h2>

      </div>
  <div class="news-list-bloc__visual"></div>
  <div class="bloc-link">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-url field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="/fr/cnrsinfo/turbulence-lagrangienne-dans-locean-austral" target="_blank" rel="noopener">/fr/cnrsinfo/turbulence-lagrangienne-dans-locean-austral</a></div>
      </div>
</div>

<div class="news-list-bloc paragraph paragraph--type--home-highlight-right paragraph--view-mode--default">
  <div class="news-list-desc">
          <div class="date">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-date field--type-datetime field--label-hidden field__item"><time datetime="2026-03-26T12:00:00Z" class="datetime">26.03.2026</time>
</div>
      </div>
            <h2><a href="/fr/une-synthese-des-connaissances-sur-le-coeur-mysterieux-de-la-voie-lactee">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-title field--type-string field--label-hidden field__item">Une synthèse des connaissances sur le cœur mystérieux de la Voie lactée</div>
      </a></h2>

      </div>
  <div class="news-list-bloc__visual"></div>
  <div class="bloc-link">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-url field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="/fr/une-synthese-des-connaissances-sur-le-coeur-mysterieux-de-la-voie-lactee" target="_blank" rel="noopener">/fr/une-synthese-des-connaissances-sur-le-coeur-mysterieux-de-la-voie-lactee</a></div>
      </div>
</div>

      </div>
    </div>
  </div>
</section>

<section id="toseealso">
  <div class="inner">
    <div class="toseealso_container ">
      
  
<div class="seealso_highlight paragraph paragraph--type--home-toseealso-left paragraph--view-mode--default">
  <div class="seealso_highlight__media">
            <div class="field field--name-field-home-toseealso-left-media field--type-entity-reference field--label-hidden field__item"><div class="slide-visual" style="background-image: url(/sites/institut_insu/files/styles/article/public/image/PROSPECTIVES%20SIC%20couv%20%281%29.jpg?itok=hbQQO6Gq);"></div></div>
      </div>
  <div class="seealso_highlight__title">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-home-toseealso-left-desc field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><h3><span class="field field--name-title field--type-string field--label-hidden"><strong>Réduire les impacts des changements globaux avec et pour les territoires</strong></span></h3><p class="text-align-justify" dir="ltr">&nbsp;</p><p class="text-align-justify" dir="ltr">Dans ce document, la communauté scientifique dresse les recommandations pour coconstruire la société de demain. Cette coconstruction nécessite l’usage d’un langage commun. C’est le travail d’acculturation science-société auquel se livrent les scientifiques... notamment à travers ce résumé.&nbsp;</p><p class="text-align-right"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/cnrsinfo/reduire-les-impacts-des-changements-globaux-avec-et-pour-les-territoires" rel="noreferrer">&gt; En savoir plus</a></p><p class="text-align-right">&nbsp;</p><p>&nbsp;</p><p>&nbsp;</p></div></div>
      </div>
</div>



              <div class="seealso_list">
          <div class="bloc-title">À voir aussi</div>
          
  
<div class="seealso_right__item bordered_list paragraph paragraph--type--home-toseealso-right paragraph--view-mode--default">
      <div class="date">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-date field--type-datetime field--label-hidden field__item"><time datetime="2026-01-20T12:00:00Z" class="datetime">20.01.2026</time>
</div>
      </div>
      <h2 class="title"><a href="">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">Lancement des appels à projets IRP et IRN 2026</div>
      </a></h2>

  
  <div class="bloc-link">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-url field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="/fr/appel-offres/lancement-des-appels-projets-irp-et-irn-2026" target="_self" rel="noopener">/fr/appel-offres/lancement-des-appels-projets-irp-et-irn-2026</a></div>
      </div>
</div>

  
<div class="seealso_right__item bordered_list paragraph paragraph--type--home-toseealso-right paragraph--view-mode--default">
      <div class="date">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-date field--type-datetime field--label-hidden field__item"><time datetime="2025-12-16T12:00:00Z" class="datetime">16.12.2025</time>
</div>
      </div>
      <h2 class="title"><a href="">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">Comment rechercher d’autres planètes habitables ?</div>
      </a></h2>

  
  <div class="bloc-link">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-url field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="/fr/rechercher-dautres-planetes-habitables">/fr/rechercher-dautres-planetes-habitables</a></div>
      </div>
</div>

  
<div class="seealso_right__item bordered_list paragraph paragraph--type--home-toseealso-right paragraph--view-mode--default">
      <div class="date">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-date field--type-datetime field--label-hidden field__item"><time datetime="2025-12-09T12:00:00Z" class="datetime">09.12.2025</time>
</div>
      </div>
      <h2 class="title"><a href="">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">Comment sait-on qu’il y a eu de l’eau sur Mars ?</div>
      </a></h2>

  
  <div class="bloc-link">
            <div class="field field--name-field-highlight-right-url field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="/fr/eau-sur-mars" target="_self" rel="noopener">/fr/eau-sur-mars</a></div>
      </div>
</div>


        </div>
          </div>
  </div>
</section>





<section id="mag-slide">
  <div class="inner">
    <div class="section_title--big">
            <div class="field field--name-field-home-slide-section-title field--type-string field--label-hidden field__item"> France 2030 : Nos programmes de recherche pour répondre aux grands défis contemporains</div>
      </div>
  </div>
  
<div class="ipslide--2 slide">
  <div class="arrow left"></div>
  <div class="arrow right"></div>
  <div class="slide-inner">
    <div class="items">
        <div class="slide-item paragraph paragraph--type--auto-promote-slide paragraph--view-mode--default">
          <div class="slide-visual" style="background-image: url(/sites/institut_insu/files/styles/article/public/image/tanya-grypachevskaya-80x3QULJDN4-unsplash.jpg?itok=VPm4BxKa);"></div>
      <div class="slide-content">
        <div class="slide-title">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">Gestion des risques : hydroclimatiques, telluriques, technologiques, sanitaires...)</div>
      </div>
        <div class="slide-desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-desc field--type-text-long field--label-hidden field__item">PEPR exploratoire Irima&nbsp;</div>
      </div>
        <div class="link-all">
            <div class="field field--name-field-link field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/PEPR-irima" rel="noreferrer">En savoir plus</a></div>
      </div>
      </div>
      </div>
  <div class="slide-item paragraph paragraph--type--auto-promote-slide paragraph--view-mode--default">
          <div class="slide-visual" style="background-image: url(/sites/institut_insu/files/styles/article/public/image/wood-trail-france-soil-colors-geology-647603-pxhere.com.jpg?itok=nYRjWKW7);"></div>
      <div class="slide-content">
        <div class="slide-title">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">Utilisation responsable et durable du sous-sol, patrimoine commun</div>
      </div>
        <div class="slide-desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-desc field--type-text-long field--label-hidden field__item">PEPR exploratoire sous-sol</div>
      </div>
        <div class="link-all">
            <div class="field field--name-field-link field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/PEPR-soussol" rel="noreferrer">En savoir plus</a></div>
      </div>
      </div>
      </div>
  <div class="slide-item paragraph paragraph--type--auto-promote-slide paragraph--view-mode--default">
          <div class="slide-visual" style="background-image: url(/sites/institut_insu/files/styles/article/public/image/cnrs_20120001_0239_MD.jpg?itok=S3ukuiwt);"></div>
      <div class="slide-content">
        <div class="slide-title">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">Modélisation du climat</div>
      </div>
        <div class="slide-desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-desc field--type-text-long field--label-hidden field__item">PEPR exploratoire TRACCS</div>
      </div>
        <div class="link-all">
            <div class="field field--name-field-link field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/PEPR-traccs" rel="noreferrer">En savoir plus</a></div>
      </div>
      </div>
      </div>
  <div class="slide-item paragraph paragraph--type--auto-promote-slide paragraph--view-mode--default">
          <div class="slide-visual" style="background-image: url(/sites/institut_insu/files/styles/article/public/image/alessandro-zanini-T1FrGaYTNXs-unsplash.jpg?itok=RahOgeiC);"></div>
      <div class="slide-content">
        <div class="slide-title">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">Souveraineté de la France dans le sud-ouest de l’océan Indien</div>
      </div>
        <div class="slide-desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-desc field--type-text-long field--label-hidden field__item">PEPR Bridges</div>
      </div>
        <div class="link-all">
            <div class="field field--name-field-link field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/PEPR-bridges" rel="noreferrer">en savoir plus</a></div>
      </div>
      </div>
      </div>
  <div class="slide-item paragraph paragraph--type--auto-promote-slide paragraph--view-mode--default">
          <div class="slide-visual" style="background-image: url(/sites/institut_insu/files/styles/article/public/image/82%20-%20Meteor%20Crater%20Arizona.jpg?itok=O6lUCtLu);"></div>
      <div class="slide-content">
        <div class="slide-title">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">Les origines de l&#039;Univers et de la vie</div>
      </div>
        <div class="slide-desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-desc field--type-text-long field--label-hidden field__item">PEPR exploratoire Origins</div>
      </div>
        <div class="link-all">
            <div class="field field--name-field-link field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/PEPR-origins" rel="noreferrer">En savoir plus</a></div>
      </div>
      </div>
      </div>
  <div class="slide-item paragraph paragraph--type--auto-promote-slide paragraph--view-mode--default">
          <div class="slide-visual" style="background-image: url(/sites/institut_insu/files/styles/article/public/image/Bylot10juil16%20%2897%29.JPG?itok=zhpkugB1);"></div>
      <div class="slide-content">
        <div class="slide-title">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">Mieux comprendre le cycle du carbone</div>
      </div>
        <div class="slide-desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-desc field--type-text-long field--label-hidden field__item">PEPR exploratoire FairCarbon</div>
      </div>
        <div class="link-all">
            <div class="field field--name-field-link field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/PEPR-faircarbon" rel="noreferrer">En savoir plus</a></div>
      </div>
      </div>
      </div>
  <div class="slide-item paragraph paragraph--type--auto-promote-slide paragraph--view-mode--default">
          <div class="slide-visual" style="background-image: url(/sites/institut_insu/files/styles/article/public/image/linus-nylund-Q5QspluNZmM-unsplash_1.jpg?itok=Q-xTd0u1);"></div>
      <div class="slide-content">
        <div class="slide-title">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">L&#039;eau, notre bien commun</div>
      </div>
        <div class="slide-desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-desc field--type-text-long field--label-hidden field__item">PEPR Onewater</div>
      </div>
        <div class="link-all">
            <div class="field field--name-field-link field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/PEPR-onewater" rel="noreferrer">En savoir plus</a></div>
      </div>
      </div>
      </div>
  <div class="slide-item paragraph paragraph--type--auto-promote-slide paragraph--view-mode--default">
          <div class="slide-visual" style="background-image: url(/sites/institut_insu/files/styles/article/public/image/LC08_L1TP_174029-031_20201230_20201230_01_RT.EasternBlackSea.crop.small.jpg?itok=xw8zwNcG);"></div>
      <div class="slide-content">
        <div class="slide-title">
            <div class="field field--name-field-title field--type-string field--label-hidden field__item">Connaissance et protection de l&#039;océan et de son écosystème</div>
      </div>
        <div class="slide-desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-desc field--type-text-long field--label-hidden field__item">PPR Océan et climat</div>
      </div>
        <div class="link-all">
            <div class="field field--name-field-link field--type-link field--label-hidden field__item"><a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/PPR-ocean-et-climat" rel="noreferrer">En savoir plus</a></div>
      </div>
      </div>
      </div>

    </div>
  </div>
</div>

</section>


<section id="carousel_hightlight">
  <div class="inner">
    
<div class="ipslide slide">
  <div class="arrow left"></div>
  <div class="arrow right"></div>
  <div class="slide-inner">
    <div class="items">
      
<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-2081">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-11399">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/CouvUndertsandingAlmost_0.jpg?itok=GSQ_R4bg" width="548" height="400" alt="Visuel understanding" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Understandig (almost) everything about the Climat</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>La version anglaise du livre "Tout comprendre (ou presque) sur le climat" est désormais disponible en ligne</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://www.calameo.com/read/0064605871f75f8b9ee81?page=1"></a></div>
  </div>
</div>

<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-137">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-4588">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/feuillet%20visuel.png?itok=9X3vrj1d" width="548" height="400" alt="visuel fiches" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Plaquette institutionnelle INSU</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>Présentation, chiffres-clés, observatoires, grandes infrastructures de recherche, services nationaux d'observation ...</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://fr.calameo.com/read/006460587f1ab2a3fa09c"></a></div>
  </div>
</div>

<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-139">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-5268">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/Les%20recherches%20spatiales%20au%20CNRS_Page_3.png?itok=mj-5COkw" width="548" height="400" alt="Les recherches spatiales au CNRS" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Les recherches spatiales au CNRS</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>L’espace est un lieu privilégié pour observer tant la Terre elle-même que le reste de l’Univers ...</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://fr.calameo.com/read/00646058759e9daff1b40"></a></div>
  </div>
</div>

<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-138">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-4884">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/5_1.png?itok=VT9IPYkA" width="548" height="400" alt="" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Guide des programmes nationaux en sciences de la Terre et de l’Univers</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>Les programmes nationaux associent de nombreux organismes et établissements partenaires pour un total de plus de 6 M€ par an de financement&nbsp; et sont déclinés&nbsp; en&nbsp; quatre&nbsp; domaines&nbsp; scientifiques.</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://www.calameo.com/read/006460587430a894af9e6"></a></div>
  </div>
</div>

<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-1594">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-9833">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/1_33.png?itok=9GtOZVTp" width="548" height="400" alt="" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Les recherches sur le changement climatique au CNRS</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>Le CNRS est un des acteurs mondiaux majeurs de la recherche sur le climat</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://www.calameo.com/read/006460587027d6199a13c"></a></div>
  </div>
</div>

<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-140">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-9834">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/3_1.png?itok=zQdFJN70" width="548" height="400" alt="" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Explorations martiennes</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>Mars sous toutes ses facettes !</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://fr.calameo.com/books/0064605872be7e03e0028"></a></div>
  </div>
</div>

<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-1595">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-9837">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/2_21.png?itok=GBp4VXtK" width="548" height="400" alt="" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Explorations joviennes</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>Jupiter et ses lunes sous toutes leurs facettes !</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://www.calameo.com/read/0064605878efbc1b0636f"></a></div>
  </div>
</div>

<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-141">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-5928">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/4_0.png?itok=GN1mJEqZ" width="548" height="400" alt="" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Explorations en Méditerranée</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>La Méditerranée sous toutes ses facettes !</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://fr.calameo.com/books/0064605872be7e03e0028"></a></div>
  </div>
</div>

<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-245">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-7149">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/7_3.png?itok=yUcuCuFy" width="548" height="400" alt="" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Prospective transverse INSU (version intégrale)</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>Quels sont les défis scientifiques interdisciplinaires sur lesquels l’INSU sera collectivement transformant dans les 5 à 10 années à venir ?</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://fr.calameo.com/read/006460587ef2de3ce5bce?page=1"></a></div>
  </div>
</div>

<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-246">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-7148">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/9_0.png?itok=kJGFnhsX" width="548" height="400" alt="" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Prospective transverse INSU (synthèse)</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>Quels sont les défis scientifiques interdisciplinaires sur lesquels l’INSU sera collectivement transformant dans les 5 à 10 années à venir ?</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://fr.calameo.com/read/00646058716bf7392fb37?page=1"></a></div>
  </div>
</div>

<div class="carousel_home__item slide-item" id="block-content-107">
  <div class="carousel_home__item_flexcontainer">
    <div class="carousel_home__item__visual">
      <span>
<div class="content-visual entity-block" id="entity-block-visual-4336">
  <span>  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/news_list/public/image/6_0.png?itok=zrQa-tZ8" width="548" height="400" alt="" class="image-style-news-list" />


</span>
  <div class="visual-desc"></div>

  </div>
</span>
    </div>

    <div class="carousel_home__item__content">
      
      <h2 class="carousel_home__item__content__title">
        
            <div class="field field--name-field-carousel-title field--type-string field--label-hidden field__item">Charte des outils nationaux labellisés par l&#039;INSU</div>
      
      </h2>
      

      <div class="carousel_home__item__content__desc">
            <div class="clearfix text-formatted field field--name-field-carousel-des field--type-text-long field--label-hidden field__item"><div class="tex2jax_process"><p>L’INSU appuie le travail de ses communautés par des outils collectifs et notamment comme les Instruments Nationaux, sites et parcs instrumentés, codes communautaires et centres de données.</p></div></div>
      </div>
    </div>

    <div class="bloc-link"><a href="https://fr.calameo.com/books/0064605875ae2a2288e36"></a></div>
  </div>
</div>

    </div>
  </div>
</div>

  </div>
</section>

<section id="network-flow">
  <div class="inner">
    <div class="bloc-title">Suivez l’INSU</div>

    <div class="field__item twitter_container twitter_container--institut">
  <div class="twitter_home__subtitle">Derniers tweets <a href="https://twitter.com/" target="_blank" class="twitter" rel="noopener noreferrer">@</a></div>

  <div class="twitter_home__links network-link">
    <a href="https://twitter.com/" target="_blank" class="twitter" rel="noopener noreferrer">Nous suivre sur Twitter</a> <a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/tous-nos-rss" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Tous nos flux RSS</a>
  </div>

  
</div>
  </div>
</section>


  </div>

  </div>

  </main>
  
    <section id="footer-top">
    <div class="inner">
        <div class="region region-footer-top">
    <div id="block-institut-newsletterinfooter" class="block block-cnrs-common block-cnrs-newsletter-footer">
  
    
      
<div>
  <div class="footer-desc">
    <p><strong>Restez informé avec l&#039;INSU</strong></p><p>
      Découvrez les actualités de l’Institut national des sciences de l'Univers
    </p>
  </div>

   
    <div class="button"><a href="/fr/news-list">Découvrez les actualités</a></div>
    </div>

  </div>

  </div>

    </div>
  </section>
  
      <footer role="contentinfo">
      <div class="inner">
        <div id="block-institut-cnrsfooterlogo" class="block block-cnrs-common block-cnrs-footer-logo">
  
    
      <img src="/themes/custom/institut/logo-footer.svg" alt="Accueil" />

  </div>


          <div class="region region-footer-right">
    <div id="block-institut-cnrsfollowus" class="block block-cnrs-common block-cnrs-follow">
  
    
        <h3 class="footer__title">Nous suivre</h3>
<div class="item-list">
  
  <ul>

          <li>
</li>
    
  </ul>

</div>


<a href="/fr/nous-suivre-sur-twitter" class="link-font link-icon">Nous suivre sur twitter</a>

  </div>
  <div>

<div class="label">
  <div class="title">Nos Labels</div>
  <div class="item-list">
  
  <ul>

          <li><a href="http://erc.cnrs.fr/" target="_blank">
            <div class="field field--name-field-image field--type-image field--label-hidden field__item">  <img loading="lazy" src="/sites/institut_insu/files/styles/thumbnail/public/label/ERC_Logo_red.png?itok=CbaW8wNn" width="100" height="93" alt="Accédez aux ERC du CNRS" title="ERC" class="image-style-thumbnail" />


</div>
      </a></li>
    
  </ul>

</div>

</div></div>

<nav role="navigation" aria-labelledby="block-institut-pieddepagesecondaire-menu" id="block-institut-pieddepagesecondaire" class="block block-menu navigation menu--footer-secondary">
            
  <h2 class="visually-hidden" id="block-institut-pieddepagesecondaire-menu">Pied de page secondaire</h2>
  

        
              <ul class="credits">
                    <li class="menu-item">
        <a href="/fr/credits" target="_self" data-drupal-link-system-path="node/1095" rel="noopener">Crédits</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="/fr/mentions-legales" target="_self" data-drupal-link-system-path="node/12" rel="noopener">Mentions légales</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="/fr/reglement-general-sur-la-protection-des-donnees-rgpd" target="_self" data-drupal-link-system-path="node/1106" rel="noopener">Données personnelles</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/gestion-des-cookies" rel="noreferrer">Gestion des cookies</a>
              </li>
        </ul>
  


  </nav>

  </div>

          <div class="region region-footer-last">
    <nav role="navigation" aria-labelledby="block-institut-menu-footer-menu" id="block-institut-menu-footer" class="block block-menu navigation menu--footer">
      
  <h2 id="block-institut-menu-footer-menu">Naviguer</h2>
  

        
              <ul class="menu">
                    <li class="menu-item">
        <a href="/fr/news-list" target="_self" data-drupal-link-system-path="news-list" rel="noopener">Actualités</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/llnsu" target="_self" title="Misssion et organisation" rel="noopener noreferrer">À propos</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="https://www.insu.cnrs.fr/fr/observation" title="Observer et comprendre" rel="noreferrer">Observation</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="https://www.insu.cnrs.fr/instrumentation" title="Inventer et innover" rel="noreferrer">Instrumentation</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="/fr/international" target="_self" data-drupal-link-system-path="node/41" rel="noopener">International</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="/fr/talent/index" target="_self" data-drupal-link-system-path="node/10" rel="noopener">Talents</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="/fr/event-list" target="_self" data-drupal-link-system-path="event-list" rel="noopener">Agenda</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="/fr/espace-labo" target="_self" data-drupal-link-system-path="node/3796" rel="noopener">Espace labo</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="/fr/grand-public" target="_self" data-drupal-link-system-path="node/1050" rel="noopener">Espace grand public</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="https://programmes.insu.cnrs.fr/" title="Site programme de l&#039;INSU (appel d&#039;offres ...)" rel="noreferrer">Site Programme</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="https://intranet.cnrs.fr/Pages/default.aspx" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Intranet</a>
              </li>
                <li class="menu-item">
        <a href="http://www.cnrs.fr/fr/annuaires-du-cnrs" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Annuaires</a>
              </li>
        </ul>
  


  </nav>

  </div>

      </div>
    </footer>
  
</div>
  </div>

    
    <script type="application/json" data-drupal-selector="drupal-settings-json">{"path":{"baseUrl":"\/","pathPrefix":"fr\/","currentPath":"node\/4","currentPathIsAdmin":false,"isFront":true,"currentLanguage":"fr"},"pluralDelimiter":"\u0003","suppressDeprecationErrors":true,"axeptio":{"clientId":"60bf8229f2af487d389b1d9c","userCookiesDuration":180,"userCookiesSecure":true,"cookiesVersion":"version-insu-fr"},"data":{"extlink":{"extTarget":true,"extTargetAppendNewWindowLabel":"(opens in a new window)","extTargetNoOverride":true,"extNofollow":false,"extTitleNoOverride":false,"extNoreferrer":false,"extFollowNoOverride":false,"extClass":"0","extLabel":"(le lien est externe)","extImgClass":false,"extSubdomains":false,"extExclude":"","extInclude":"","extCssExclude":".sharing .item-list","extCssInclude":"","extCssExplicit":".main-column .field, .tender-list-bloc h2, .tender-list-bloc .field, .header-menu .menu-item, .footer-nav ul.menu, .view-research .item-list, .join .link-all,  #mag-slide .items .link-all, .left-column .links-related, .other-resources .item-list, .press_slide__main .media-link, .press_slide__main .visual-link, #news-list .link-all","extAlert":false,"extAlertText":"This link will take you to an external web site. We are not responsible for their content.","extHideIcons":false,"mailtoClass":"0","telClass":"tel","mailtoLabel":"(link sends email)","telLabel":"(link is a phone number)","extUseFontAwesome":false,"extIconPlacement":"append","extPreventOrphan":false,"extFaLinkClasses":"ext","extFaMailtoClasses":"fa fa-envelope-o","extAdditionalLinkClasses":"","extAdditionalMailtoClasses":"","extAdditionalTelClasses":"","extFaTelClasses":"fa fa-phone","whitelistedDomains":[],"extExcludeNoreferrer":""}},"ipslide":{"ipslide":{"arrow":"1","speed":"2000","speed_effect":"500","effect":"ipslide_effect_slide","effect_settings":{"number":"2"},"auto_play":0,"player":0,"randomize":0,"counter":0,"title":"Custom carousel","btnLeftSelector":".arrow.left","btnRightSelector":".arrow.right","itemsSelector":".items","playserSelector":".player","theme_name":"ipslide_custom","globalSelector":".ipslide"},"ipslide--2":{"auto_play":"1","arrow":"1","player":"1","speed":"3000","speed_effect":"500","effect":"ipslide_effect_fade","randomize":0,"counter":0,"title":"Custom carousel","btnLeftSelector":".arrow.left","btnRightSelector":".arrow.right","itemsSelector":".items","playserSelector":".player","theme_name":"ipslide_custom","globalSelector":".ipslide--2"}},"mathjax":{"config_type":0,"config":{"tex2jax":{"inlineMath":[["$","$"],["\\(","\\)"]],"processEscapes":"true"},"showProcessingMessages":"false","messageStyle":"none"}},"colorbox":{"opacity":"0.85","current":"{current} sur {total}","previous":"\u00ab Pr\u00e9c.","next":"Suivant \u00bb","close":"Fermer","maxWidth":"98%","maxHeight":"98%","fixed":true,"mobiledetect":true,"mobiledevicewidth":"480px"},"user":{"uid":0,"permissionsHash":"ce03974781594b24a556ee259c2649c304becae3f933164187366d825705d8c5"}}</script>
<script src="/sites/institut_insu/files/js/js_8iGX6CVAL0_XMHpYPUyZXgJIvbG6K-9Z-W37UsDJJCw.js?scope=footer&amp;delta=0&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxdjlEKAyEMRC8k5khLNomtrRrRCB6_LNvtSv_eG4ZhcEq1qLBjF0el9e2gRUlz1gIL-6BqRU362WiPyvAjj-eiI03adp1wwZ2wBBzJnExLsbyB26iY_FddrPeHWHuK_CcBWTYJQciu7NClmdGeL5zQdTSSD0KaWT8"></script>
<script src="/sites/institut_insu/files/js/js_F0JkETVhivtl8glS036Ox_0QyxpSmfsIuY0z2gBjz2o.js?scope=footer&amp;delta=1&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxdjlEKAyEMRC8k5khLNomtrRrRCB6_LNvtSv_eG4ZhcEq1qLBjF0el9e2gRUlz1gIL-6BqRU362WiPyvAjj-eiI03adp1wwZ2wBBzJnExLsbyB26iY_FddrPeHWHuK_CcBWTYJQciu7NClmdGeL5zQdTSSD0KaWT8"></script>
<script src="/sites/institut_insu/files/js/js_rGaSKjwo95TPudE9Mhs5_Mb6Th2Dtco6Kwe2-0Q48TM.js?scope=footer&amp;delta=2&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxdjlEKAyEMRC8k5khLNomtrRrRCB6_LNvtSv_eG4ZhcEq1qLBjF0el9e2gRUlz1gIL-6BqRU362WiPyvAjj-eiI03adp1wwZ2wBBzJnExLsbyB26iY_FddrPeHWHuK_CcBWTYJQciu7NClmdGeL5zQdTSSD0KaWT8"></script>
<script src="/sites/institut_insu/files/js/js_xweVr-H-vYlkL-r5KGjQLgOiRj4BZOZh6jx1AvrT3go.js?scope=footer&amp;delta=3&amp;language=fr&amp;theme=institut&amp;include=eJxdjlEKAyEMRC8k5khLNomtrRrRCB6_LNvtSv_eG4ZhcEq1qLBjF0el9e2gRUlz1gIL-6BqRU362WiPyvAjj-eiI03adp1wwZ2wBBzJnExLsbyB26iY_FddrPeHWHuK_CcBWTYJQciu7NClmdGeL5zQdTSSD0KaWT8"></script>
<script src="/libraries/MathJax/es5/tex-mml-chtml.js"></script>

  </body>
</html>
