«« I L G E R E K »» ایــل گـئـرک

В регионах Туркмении проходят встречи с кандидатами в президенты - ترکمنستانئنگ ولایاتلارئندا پرزیدنتلیک سایلاو کاندیداتورالار دوشئشئق گچیردیلر

noreply@blogger.com (Blogçy) — Wed, 25 Jan 2012 21:44:07 PST

Центральная комиссия по выборам и проведению референдумов в Туркменистане сообщает о ежедневно проходящих по стране встречах кандидатов в президенты с избирателями.

В частности, сегодня, 23 января встреча с Ярмухамметом Оразгулыевым проходит во Дворце культуры Рухабатского этрапа Ахалского велаята, с Сапармыратом Батыровым – в Государственном драматическом театре Балканского велаята в Балканабате, ...
с Эсендурды Гайыповым – в Государственном драматическом театре Дашогузского велаята в Дашогузе, с Аннагелди Язмырадовым – в Государственном драматическом театре Лебапского велаята в Туркменабате, с Гурбанмамметом Молланыязовым – в Государственном драматическом театре Марыйского велаята в Мары.

Напомним, что всего официальную регистрацию на президентских выборах 12 февраля 2012 года получили восемь кандидатов. Все они уже опубликовали свои предвыборные программы в центральных СМИ республики.

Ussat Ýüsüp Dibaýiniň Türkmen Sesi (Gürgen Radýosy saýty) bilen geçiren söhbetdeşligi اوسساد یوسف دیبائنئنگ ترکمن سسی (رادیو گرگن سایتی)بیلن گچیرن صؤحبتدشلیگی

noreply@blogger.com (Blogçy) — Mon, 16 Jan 2012 11:20:19 PST

Gurbanguly Berdimuhamedowyň Maksatnamasy

noreply@blogger.com (Blogçy) — Thu, 12 Jan 2012 15:23:27 PST

TRTTurkmen:

Türkmenistanyň Prezidentiniň wezipesine dalaşgär görkezilen Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň Maksatnamasy

Hormatly watandaşlar!

Mähriban halkym!

Bilşiňiz ýaly, ýakynda Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi topar meni Türkmenistanyň Prezidentiniň saýlawlarynda dalaşgär hökmünde hasaba aldy.

Şu gün men siziň öňüňizde çykyş edip, mähriban Watanymyzyň geljegini nähili göz öňüne getirýändigim baradaky öz garaýyşlarymy maslahatlaşmak, Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň Prezidentiniň wezipesinde amala aşyrjak işlerimiň maksatnamasy bilen tanyşdyrmak isleýärin.

Bu çykyş hemmeler üçin öz halkyna hyzmat etmegiň ýeňil bolmadyk, örän jogapkärli borçlaryny üstüne alýan adam hökmünde meniň üçin hem, maksatnamada göz öňünde tutulan işleriň ýerine ýetirilişine gözegçilik etmeli adamlar bolan siziň üçin hem örän möhüm diýip pikir edýärin.

Siz meniň häzire çenli eden işlerimi gowy bilýärsiňiz, şoňa görä-de, bu işlere baha berip bilersiňiz. Häzir bolsa men sizi geljek 5 ýylda amala aşyrjak işlerimiň maksatnamasy bilen tanyşdyrmak isleýärin.

Bilşiňiz ýaly, Türkmen döwletini ösdürmegiň täze tapgyrynda öňümizde duran wezipeleri biz Türkmenistanyň Ýaşulularynyň nobatdaky maslahatynda beýan etdik. Özboluşly demokratik gurama bolan Ýaşulularyň maslahatyna gatnaşyjylar öňde goýlan bu wezipeleri makulladylar.

Häzir men ilki bilen, alyp barýan daşary syýasatymyz barada öz garaýyşlarymy beýan etmek isleýärin.

Häzirki Garaşsyz Türkmen döwletinde durmuşa geçirilýän täzeleniş strategiýasy dünýäniň dürli ýurtlary we abraýly halkara guramalary, ilkinji nobatda bolsa, Birleşen Milletler Guramasy bilen giň gerimli we netijeli hyzmatdaşlyk etmek arkaly amala aşyrylýar.

Türkmenistan dünýädäki iň uly, häzirki zamanyň ählumumy meselelerini çözmek boýunça alnyp barylýan işlerden çetde durmaýar. Bu ugurda biziň ýurdumyz halkara bileleşigi bilen arkalaşykly hyzmatdaşlyk edýär. Sebitde parahatçylygyň we abadançylygyň ygtybarly daýanjy bolmak bilen, biziň ýurdumyz öňdebaryjy başlangyçlar bilen çykyş edýär. Bu başlangyçlar bolsa biziň alyp barýan, dünýä bileleşigi tarapyndan giňden ykrar edilýän we goldanylýan, ählumumy bähbitleriň hatyrasyna açyk hem-de özara bähbitli hyzmatdaşlyk etmäge gönükdirilen syýasatymyzyň üýtgewsizdigini tassyklaýar.

Biz geljekde hem ähli ýurtlar bilen deňhukukly esasda özara bähbitli hyzmatdaşlyk etmek we netijeli gatnaşyklary alyp barmak üçin açyk bolan halkara syýasatymyzy bitaraplyk ýörelgelerimizi nazara almak bilen durmuşa geçirmegi maksat edinýäris.

Hormatly watandaşlar!

Döwletimiziň ösüşiniň indiki tapgyrynyň düýp manysy durmuşa geçirýän özgertmelerimizi yzygiderli ösdürmekden we durnukly amala aşyrmakdan ybaratdyr. Döwletimizi galkyndyrmagyň we berkarar etmegiň ilkinji döwrüniň wezipelerini öňümizde goýmak we esasan üstünlikli çözmek bilen, biz indiki tapgyra – ösüş tapgyryna gadam basdyk. Biz ýurdumyzy ösdürmegiň bu tapgyrynda öňümizde durýan wezipeleri çözmäge hem taýýardyrys.

Biziň wezipämiz – XXI asyrda Türkmenistany berk binýatly, kuwwatly, abadan, ýokary derejede ösen, bäsleşige ukyply döwlete öwürmekden ybaratdyr.

Hut şonuň üçin hem, agrar ýurt bolan Türkmenistany senagat taýdan ösen döwlete öwürmek biziň ilkinji nobatdaky wezipelerimiziň biridir.

Ýurdumyzda ylmy ösdürmek hem döwletimiziň alyp barýan syýasatynyň strategiýasyna öwrüler.

Öňümizde durýan giň gerimli wezipeleri durmuşa geçirmek üçin, biz elbetde, iň täze tehnologiýalary, ylmyň we tehnikanyň gazananlaryny durmuşa ornaşdyrmagyň hasabyna ýurdumyzyň ykdysady kuwwatyny pugtalandyrmagy, netijede, Watanymyzda ylmy we bilimi mundan beýläk-de hil taýdan ösdürmegi göz öňünde tutýarys. Ylym we bilim bolsa, eziz Diýarymyzy ösdürmegiň ileri tutulýan iň esasy ugurlarynyň biri bolupdy we geljekde hem şeýle bolmagynda galar.

Bu wezipeler ýurdumyzyň ähli ýerlerinde diňe bir täze zawodlaryň we fabrikleriň guruljakdygyny däl-de, eýsem iň häzirki zaman enjamlary bilen üpjün edilen, gutarnykly önümçilik tapgyry bolan, ägirt uly senagat toplumlarynyň dörediljekdigini hem aňladýar.

Men ýurdumyzyň täze taryhy döwürdäki kanunalaýyk ösüşi türkmen jemgyýetiniň durmuşyna innowasiýalary ornaşdyrmak üçin esas bolup durýar diýip hasap edýärin.

Ýurdumyzy innowasiýalar ýoly bilen ösdürmegiň indiki tapgyry adamlaryň durmuşyny hil taýdan özgertmäge niýetlenen, türkmen jemgyýetiniň ösüşiniň durnuklylygyny, durmuşa ukyplylygyny we netijeliligini ýokarlandyrmaga ýardam berýän, anyk maksatlara gönükdirilen toplumlaýyn işleri alyp barmakdan ybaratdyr.

Täze döwür, elbetde, amala aşyrýan özgertmelerimizi kabul etmäge we goldamaga jemgyýetiň taýýar bolmagyny hem talap edýär.

Şonuň üçin hem, biz häzirki zamanyň ähli kommunikasiýa we multimedia tehnologiýalaryny ele alan işgärleriň we hünärmenleriň täze neslini taýýarlamaga aýratyn üns bereris.

Adamzat paýhasynyň gazanan häzirki zaman ösüşiniň iň çylşyrymly wezipelerini çözmäge ukyply, ösen maglumatlar jemgyýeti boljak biziň ýurdumyzyň geljegi şol adamlara bagly bolar.

Biz öz öňümizde ykdysady strategiýamyzyň ähli tebigy-geografik we durmuş-psihologik aýratynlyklaryna laýyk gelýän anyk wezipeleri goýýarys.

Biz ýurdumyzyň ähli mineral-çig mal serişdelerini adamlaryň abadan durmuşda ýaşamagyna gönükdireris, oba hojalyk, senagat hem-de nebitgaz önümleriniň doly möçberde gaýtadan işlenmegini gazanarys.

Oba hojalyk pudagynda biz öri meýdanlarynda bakylýan maldarçylykdan ähli öňdebaryjy enjamlar, awtomatlaşdyrylan tehnologiýalar bilen üpjün edilen maldarçylyk hojalyklaryna geçeris.

Ýurdumyzda ekinleriň täze, ýokary hasyl berýän görnüşlerini döretmegiň, şeýle hem ýyladyşhana hojalyklaryny giňden ornaşdyrmagyň netijesinde, ekerançylyk pudagy täze derejä göteriler.

Köpugurly suwaryş ulgamynyň ornaşdyrylmagy we suwarymly ekerançylygyň köp asyrlyk tejribesi bize oba hojalyk pudagyny suw bilen üpjün etmek meselesini doly çözmäge mümkinçilik berer. Biz ekerançylyk pudagyny ösdürmek arkaly, diňe bir ýurdumyzyň azyk garaşsyzlygyny doly üpjün etmek bilen çäklenmän, eýsem ýokary hilli, ekologiýa taýdan arassa miwe we gök-bakja önümleriniň daşary ýurtlara köp möçberlerde iberilmegine hem garaşýarys.

Ykdysadyýetimiziň binýatlyk pudagy bolan energetika pudagy barada aýdylanda bolsa, bu ugurda iri nebitgaz ýataklaryny gözlemek we işe girizmek, «mawy ýangyjy» dünýä bazarlaryna ibermek wezipesinden ugur alyp, biz gaz geçiriji ulgamlary mundan beýläk-de ösdürmegi, uglewodorod serişdelerini düýpli gaýtadan işlemegi we benzin, polipropilen, suwuklandyrylan gaz, nebit önümleri ýaly dünýäde köp isleg bildirilýän ýokary hilli dürli önümleri öndürmegi göz öňünde tutýarys.

Men ýygy-ýygydan ýurdumyzyň welaýatlarynda iş saparlarynda bolup, adamlar bilen duşuşyp duramsoň, olaryň ýaşaýşy we durmuşy bilen bagly iň möhüm meseleleri oňat bilýärin.

Ýurdumyzyň her bir sebitinde, her bir aýratyn etrapda, şäherde we obada raýatlarymyz üçin ýokary ýaşaýyş-durmuş şertlerini döretmek biziň esasy üns berýän wezipämiz bolupdy we geljekde hem şeýle bolmagynda galar.

Bu wezipeler, esasan hem:

– ilatymyzyň girdejilerini yzygiderli artdyrmakdan;

– aýlyk zähmet haklaryny, pensiýalary, talyp haklaryny, kömek pullaryny köpeltmekden, ýaşaýyş-durmuş taýdan berilýän ýeňillikleri geljekde hem saklap galmakdan;

– ähli amatlyklary bolan, has oňaýly ýaşaýyş jaýlaryny, bilim, sport, şypahana-bejeriş, sagaldyş we saglyk merkezlerini, medeni-durmuş maksatly desgalary gurmakdan;

– maşgalany maddy taýdan goldamakdan ybaratdyr.

Biziň halkymyz maşgala we çagalara, berk bedenli, sagdyn we arassa ahlakly nesilleri terbiýeläp ýetişdirmäge hemaýat edýän maşgala däplerine aýratyn ähmiýet berýär.

Şonuň üçin hem, men 2012-nji ýylda her bir maşgalanyň ýaşaýyş-durmuş meseleleriniň çözülmegine gönükdirilen serişdeleri has köp möçberde goýbermegi maksadalaýyk hasaplaýaryn. Bu bolsa, maşgalany, eneligi we çagalygy goramak meselesini mundan beýläk-de üstünlikli çözmäge ýardam berer.

Hormatly watandaşlar!

Biz öz ýurdumyzy mundan beýläk-de abadanlaşdyrmagy dowam ederis. Eziz Diýarymyzda täze-täze etraplar dörär, ýaşaýyş toplumlary, mekdepler, hassahanalar, muzeýler we stadionlar gurlar. Biziň ýurdumyz häzirki döwürde ägirt uly gurluşyk meýdançasyna öwrüldi. Nesip bolsa, ýene-de az wagtdan şäherlerimizde we obalarymyzda täze-täze desgalaryň we binalaryň gurluşygy has güýçli depginler bilen alnyp barlar. Netijede, gözel görke giren şäherlerimizde we obalarymyzda hem adamlaryň abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagy üçin häzirki döwrüň talaplaryna laýyk gelýän ähli oňaýly şertler dörediler.

Biz sözüň doly manysynda, medeniýetimizi ösdürmegi we jemgyýetimiziň durmuşyna giňden ornaşdyrmagy hem dowam ederis. Türkmeniň ýurdy ähli döwürlerde hem milli möçberdäki ýiti zehinlere baý bolan mekandyr. Biz hemişe halkymyzyň gözellige bolan söýgüsini we islegini hemmetaraplaýyn höweslendirmäge çalşarys.

Ýurdumyzda syýahatçylygy ösdürmek, sagaldyş-şypahana ulgamyny özgertmek hem geljekde döwletimizde alnyp barylýan işleriň möhüm ugularynyň biri bolar!

Häzirki wagtda Hazaryň kenarynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagyny döretmek bilen bagly iri taslamalary durmuşa geçirmek boýunça işler güýçli depginler bilen alnyp barylýar. Bu ýerde ajaýyp, owadan myhmanhanalar, ähli amatlyklary bolan sagaldyş merkezleri yzygiderli gurulýar.

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagy biziň häzirki döwürde amala aşyrýan iri möçberli we örän uly ähmiýet berýän taslamalarymyzyň biridir.

Ýurdumyza gelýän girdejileri artdyrmaga mümkinçilik berjek bu taslama daşky gurşawy we tebigaty goramak boýunça çäreleri hem öz içine alýar.

Biz jemgyýetimiziň syýasy ulgamyny hem kämilleşdirmelidiris, ýerli ýerine ýetiriji häkimiýeti pugtalandyrmalydyrys, jemgyýetçilik institutlaryny mundan beýläk-de demokratiýa ýoly bilen ösdürmelidiris. Sebäbi, häzirki döwürde jemgyýetçilik guramalarynyň we birleşmeleriniň işini täzeçe guramak zerurlygy ýüze çykdy. Bu guramalaryň geljekde alyp barjak işleri we kabul edýän çözgütleri döwrüň talaplaryna, döwletimiziň ösüşiniň täze tapgyrynyň wezipelerine we biziň alyp barýan syýasatymyza laýyk gelmelidir.

Halkymyz bilen, ýaşulularymyz bilen maslahatlaşyp, dogry çözgütleri gözlemek we kabul etmek bize ata-babalarymyzdan galan iň beýik demokratik mirasymyzdyr, biz bu mirasy syýasy tejribämizde geljekde hem ulanarys.

Biz ýurdumyzy demokratiýalaşdyrmak boýunça alyp barýan işlerimizde raýat jemgyýetiniň guramalaryna aýratyn ähmiýet berýäris. Bu guramalaryň işini talaba laýyk ýola goýmazdan, döwletimizi mundan beýläk-de demokratiýalaşdyrmagy göz öňüne getirmek hem kyndyr.

Bu wezipeleri üstünlikli çözmek üçin biziň ýurdumyzda ýokary syýasy erkiň hem, düýpli kadalaşdyryjy-hukuk binýadynyň hem bardygyny bellemek möhümdir. Türkmenistanyň Konstitusiýasy döwletimiziň mundan beýläk-de öňe gitmegine we gülläp ösmegine ýardam bermek bilen, ýurdumyzyň raýatlarynyň jemgyýetçilik birleşmelerini döretmäge bolan hukugyny amala aşyrmagynyň baş kepili bolup durýar.

Mundan başga-da, Esasy kanunymyzyň 10-njy maddasynda telekeçiligiň, kiçi we orta işewürligiň ösmegine döwlet tarapyndan ýardam berilýändigi bellenýär. Bu ugurda biz anyk işleri, şol sanda milli kanunçylygymyzy kämilleşdirmek, salgyt we maýa goýum şertlerini ýeňilleşdirmek boýunça zerur işleri amala aşyrdyk.

Biz geljekde hem ykdysadyýetimiziň döwlete dahylsyz bölegini çalt depginler bilen ösdürmegi, ýokary tehnologiýaly, dünýä bazarynda bäsleşige ukyply hususy telekeçiligiň döremegine ýardam bermegi göz öňünde tutýarys. Şeýle hem, oba hojalygynda hususy telekeçiligi ösdürmek üçin amatly şertleri döretmegi maksat edinýäris.

Ýurdumyzda eýýäm öz düzüminde senagatçylary we telekeçileri birleşdirýän, telekeçiligi ösdürmäge işjeň ýardam berýän jemgyýetçilik guramasy hereket edýär we onuň bu ugurda gowy tejribesi bar.

Soňky ýyllarda Senagatçylar we telekeçiler birleşmesi diňe ýurdumyzda däl-de, eýsem onuň çäklerinden daşarda hem uly abraýa eýe boldy. Bu Birleşmäniň öz döwrebap işewürlik toplumy, «Rysgal» paýdarlar täjirçilik banky we üstünlikli işleýän ilkinji hususy neşiri – «Rysgal» gazeti bar.

Raýat jemgyýetine mahsus bolan jemgyýetçilik guramalaryny döwlet gurluşynyň wezipelerini çözmekde, ilkinji nobatda bolsa, ýaşaýyş-durmuş syýasatyny amala aşyrmakda ygtybarly hyzmatdaş hasap edýändigimizi ýene-de bir gezek nygtamak isleýärin.

Demokratik institutlary ösdürmek ýurdumyzyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşyna raýatlaryň işjeň gatnaşmagynyň möhüm şerti bolup durýar, bu bolsa adamlaryň raýatlyk medeniýetiniň kemala gelmegine we ösmegine ýardam bermekde örän möhüm ähmiýete eýedir.

Jemgyýetçilik ynamy, raýatlaryň işjeňligi, arkalaşykly işlemek, adam hukuklaryna we azatlyklaryna hormat goýmak diňe bir raýat jemgyýetiniň jebisleşmeginiň esasy şertleri bolmak bilen çäklenmän, eýsem hakyky halk häkimiýetiniň berkarar bolmagynyň hem zerur şertleri bolup durýar.

Men şeýle hem, Türkmen döwletiniň demokratik ýol bilen ösüşiniň täze tapgyrynda saýlawly ýerli wekilçilikli häkimiýet edaralarynyň – welaýat, etrap we şäher halk maslahatlarynyň işiniň netijeliligini artdyrmagyň, ýerli öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň – geňeşleriň jemgyýetçilik - syýasy ulgamdaky ornuny ýokarlandyrmagyň möhümdigini bellemek isleýärin.

Ýerli häkimiýet we öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň netijeli işlemegi serişdeleriň adalatly paýlanmagyna we durnukly artdyrylmagyna, telekeçiligiň ösmegine, dolandyryş ulgamyna raýat jemgyýetiniň has işjeň gatnaşmagyna ýardam berýär.

Şonuň bilen baglylykda, men ýerli häkimiýet we öz-özüňi dolandyryş edaralarynyň hukuk ýagdaýyny ýokarlandyrmagyň, döwlete degişli ygtyýarlyklaryň bir bölegini olara bermegiň wagty ýetdi diýip hasap edýärin.

Şeýle hem biz ýurdumyzda täze partiýalary döretmek we garaşsyz köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň işini talaba laýyk guramak ugrunda çykyş edýäris.

Ýöne bize halkymyzy jebisleşdirjek, adamlary berkarar Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmegi ugrunda yhlas bilen, tutanýerli zähmet çekmäge ruhlandyrjak partiýalaryň zerurdygyny bellemek isleýärin.

Biz halkara terrorçylygyna, ekstremize, serhetüsti guramaçylykly jenaýatçylyga, neşe serişdeleriniň bikanun dolanyşygyna, korrupsiýa garşy alnyp barylýan göreşi halkara guramalary bilen ysnyşykly hyzmatdaşlyk etmek arkaly dowam ederis.

Ýurdumyzyň Harby doktrinasy goranmak häsiýetlidir, ýöne bu biziň döwletimiziň harby ugurda iň täze gazanylan üstünliklerden çetde durjakdygyny aňlatmaýar.

Biziň halkymyza mahsus bolan watançylyk, Watany söýmek duýgulary häzirki zaman ýörelgelerine we talaplaryna laýyklykda özgerdilýän Ýaragly Güýçlerimizde gulluk edýän, ýurdumyzyň çäkleriniň bitewüligini we özygtyýarlylygyny goraýan harby gullukçylarymyzyň hünär endiklerine hem ornaşdyrylýar.

Milli goşunymyz, harby-deňiz güýçlerimiz, serhet goşunlarymyz, hukuk goraýjy edaralarymyz, şeýle hem olary häzirki zaman ýaraglary bilen üpjün etmek, harby gullukçylaryň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak Hökümetimiziň hemişe üns berýän ugurlary bolar.

Biziň Watanymyz – adamlar üçin we adamlaryň bagtyýar durmuşda ýaşamagynyň hatyrasyna berkarar edilen döwletdir. Şeýle ajaýyp ýurdumyzda şahsyýetiň ähli hukuklary doly berjaý edilýär we geljekde hem üýtgewsiz berjaý ediler, adamyň mertebesine hormat goýlar, onuň zehinine, başarnygyna we hünär ussatlygyna ýokary baha berler, şahsyýetiň erkin ösmegi, öz ukybyny we başarnygyny amala aşyrmagy üçin ähli amatly şertler dörediler.

Hormatly watandaşlar!

Men öz mähriban halkymyň öňündäki borjumy ýurdumyzyň raýatlarynyň abadan we parahat durmuşda, geljegine ynamly bolup ýaşamagy üçin ähli şertleri döretmekde, Garaşsyz Watanymyzyň halkara abraýyny pugtalandyrmakda, eziz Diýarymyzyň gülläp ösmeginde görýärin. Berkarar Watanymyzyň aýdyň geljegine barýan bu ýolda meniň esasy daýanjym mähriban halkym bolar!

Biziň bilelikde, agzybirlikde we jebislikde amala aşyrjak işlerimiziň netijesinde ýokary derejede ösen häzirki zaman maglumatlar jemgyýetini döretmek we kuwwatly döwleti gurmak baradaky ähli arzuwlarymyzy we maksatlarymyzy üstünlikli amala aşyryp, ýurdumyzyň her bir raýatynyň abadan hem-de bagtyýar durmuşda ýaşamagy üçin ähli şertleri döretjekdigimize men pugta ynanýaryn!

Üns berip diňläniňiz üçin, sag boluň!

Sözümiň ahyrynda men ýurdumyzyň teleýaýlymlarynda we beýleki köpçülikleýin habar beriş serişdelerinde maňa berlen wagty Türkmenistanyň Prezidenti wezipesine dalaşgär beýleki adamlara bermegi Saýlawlary we sala salşyklary geçirmek baradaky Merkezi topardan haýyş edýärin.

Sag boluň!

Türkmen Döwlet habarlar gullugy

Institute of History of Academy of Sciences of Turkmenistan invites to international conference

noreply@blogger.com (Blogçy) — Thu, 05 Jan 2012 21:00:56 PST

TURKMENISTAN.RU: The Institute of History of the Academy of Sciences of Turkmenistan invites experts to the international scientific conference titled “Medieval Towns of Turkmenistan in the Eurasian Civilization” to be held in Ashgabat on March 28-30, 2012.

The conference will discuss the following topics: international cooperation in protecting and studying the historical and cultural heritage of the Turkmen people in the epoch of New Revival and great reforms; historiography and sources on the history of medieval towns of Turkmenistan; medieval towns of Turkmenistan in the Great Silk Road; development of material and spiritual culture in the medieval towns of Turkmenistan.

According to the official website of the Embassy of Turkmenistan in the Russian Federation, those whishing to attend the conference should submit their abstracts by 15 January 2012. The costs associated with participation in the conference (round trip, accommodation and meals) will be covered by the Organizing Committee.
Turkmenistan,Ru

Türkmenistanyñ Prezidentligi üçin 8 dalaşgär ýaryşar

noreply@blogger.com (Blogçy) — Wed, 04 Jan 2012 21:53:02 PST

Türkmenistandaky saýlawlara daşary ýurtly synçylar hem gatnaşar

TRT Türkmençe websahypasynyñ habar bermegine görä; Türkmenistanyñ Prezidentligi üçin 12-nji fewralda geçiriljek saýlawlarda 8 dalaşgär ýaryşar.

Türkmenistanyñ Prezidentligi üçin 16 dalaşgär hödürlendi.

Merkezi saýlaw topary 8 adamyñ dalaşgärligini kabul etdi.

Häzirki Prezident Gurbanguly Berdimuhamedow hem täzeden dalaşgärlige hödürlendi.

Merkezi saýlaw toparyna gelip dalaşgärlik sertifikadyny alan türkmen lideri Berdimuhamedow ýolbaşçylardan saýlawlar üçin görülýän taýarlyklar hakynda maglumat aldy.

Berdimuhamedow saýlawlaryñ aç-açan we demokratik kadalar çäginde geçiriljekdigini nygtady.

Dalaşgärleriñ arasynda iki ministr bilen buýrokratlar hem bar.

Türkmen saýlawçylar daşary ýurtlarda Stambul bilen birlikde 29 şäherde ses berip biler.

Türkmenistandaky saýlawlara daşary ýurtly synçylar hem gatnaşar.

TRTTURKMENCE

Täze yil gutlagy - Happy New Year - تأزه یئل قوتلاغی

noreply@blogger.com (Blogçy) — Wed, 04 Jan 2012 19:53:29 PST

Täze yyl gutly bolsun, geljek yyllara sag-aman yetilsin yetip gelyän täze 2012 yyly ildeshlerimizing ählisine gutlamak bilen baryna jan saglyk we gün sayyn üstunlikler arzuw etyäris.

Täze yyl düshümli yyly bolup, il-günimizden alynan hak-hukuklary gaytarip almak yolunda alynyp barylyan milli hereketler, yengishe miyesser bolsyn!

یه تیپ گلن 2012 - نجی ییلی، ایلدشلرمیزینگ أهلی سینه تویس یورک دئن قوتلایاریس وگلجک ییللارا ساغ- آمان هم اوًستونلیکلی یه تیلسین دییپ آرزو اتیاریس. تأزه ییل دوًشوملی ییل بولیب ایل- گونی میزدن آلینان حق- حقوق لاری قایتاریپ آلماق یولیندأکی تلاش لار ینگیش قازانسین.

Happy New Year 2012

We wish large achievements to all of our countryments in a coming year, confidence in own forces, incomprehensible enormous driving and realization of all your dreams, hopes and the biggest slice of happiness and good luck.

Iranian Turkman Cultural and Solidarity Union

2011-12-31 // 10.10.1390

تورکمن خالقی نینگ مدنی وسیاسی اُجاغی

10- نجی دی 1390 // 31 – نجی دسامبیر 2011

Turkmenistanyn 20-nji yyl Garassyzlygyna bagyslanan dabara- تورکمنستانئنگ 20-نجی یئل غاراشسئزلئغئنا باغئشلانان دابارا

noreply@blogger.com (Blogçy) — Sun, 25 Dec 2011 18:51:05 PST

Tarih boyunca Tanınan Türkmen LEK, LAK - تاریخ بویونجا تانینان ترکمن لک لاک

noreply@blogger.com (Blogçy) — Thu, 22 Dec 2011 08:39:12 PST

Yazan: Av. Sadun KÖPRÜLÜ

Bu gün olduğu gibi tarih boyunca Dünya Türkmenlerine karşı sinsi Politika alanında baskı, işkence, acı olaylar artarak, birçok devletler dikta rejimler tarafından Dünya Türkmenleri yanında, İran, Irak, Suriye dâhil, Türk dünyasında Türkler günümüze kadar acı olaylarla birlikte yüzde yüz Türkmen olan oymaklara, Aşiretlere yönelik baskı, soykırımlar, acı işken dolu politikalar sürerek, sonu gelmeyen acı baskılar karşısında çok sayıda Türkmen Oymak, Aşiretleri her türlü asimilasyonla Araplaşarak, Kürtleşmiştir.

Türkmen Lek oymağı, aşireti bunların en önemlisi parlak geçmişiyle, yiğit, kahramanlığıyla tanınarak Türkmen soylu, boylu, şanlı, tarihli Türkmen Aşireti Lak, Lek oymağı bir zamanlar Türkiye Van şehrinden bölgede çıkan savaş sonucu kargaşa olaylardan dolayı, yerlerini bırakarak İran’a yerleşmişlerdir, günümüzde Van Türkiye’de Irak Erbil, Kerkük, Köy sancak, Taktak, Altunköprü, Kaya başı gibi bölgelerde bir bölümü Kürtleşerek yaşamaktadırlar.

Kerkük, Altunköprü’ye, Erbil’e yerleşenler ise Eski Türk ve çok sayıda beylilikler İmparatorluk Devletler kuran İran Türkmenleri bu bölgeye Horasandan, Erdebil, Urumya, Isfahan’dan bu toprakları kendilerine Yurt seçmişlerdir ayrıca Altunköprü’de yaşayan Türkmen, Acem, Ateş, Ağalar aşiretleri bunun bir kanıtıdır.

Bu gün Türkmen Lak, Lek Aşireti

Hamamköy, Kozan

Çoğunluk Çorum şehrinde ve etrafında yaşayan Lekler. Eskiden bölgeye İran Horasanlı Türkmenler olarak tanınmışlardır.

Osmanlı tarih belgelerinde Lek Aşiretinin Türkmen olduğunu göstererek.

Osmanlı devleti milliyet olgusundan fazla ümmetçilik esas güçlü olarak Türkmen ırkını çoğunluk kez gözardı edilmiştir.

Ve Türkmen aşiretlerine önem verilmeyerek unutularak başka aşiret, oymaklarla karışarak bir araya koyulmuşlardır.

Ve o dönemlerde Türkmen diye birçok Türkmenlerin milli, millet konularından dolayı kayıtlarda Türkmen sözleri çok az

Geçirilmiştir.

Osmanlı tarihi belgelerinde Lek Aşireti çok sık olarak görünmektedir Lek Aşiretinin Türkmen oldukları çok sayıda kayıtlar, arşivlerde belgelerle görünmektedir.

Türkmen Lak, Lek Aşireti başka kaynaklara göre Anadolu’ya İran'ın Kermanşah bölgesindeki Lekistan ya da Luristan denilen topraklardan geldikleri söylenmektedir.

En doğrusuda Türkmen Lek Oymak Aşireti İran Horasan'dan geldiklerini ve Türkmen oldukları bilinmektedir.

Ayrıca İran Horasan'daki 100'e yakın Türkmen köyleri dilleri Türkmen olarak Ankara Haymana'da yaşayan Lekler aşireti Öz Türkçeyi konuşmaktadırlar.

Ankara Haymana'da yaşayan Türkler ise eski dönemlerden Türkmen olarak Irak’ın Kerkük Türkmen şehrinden buraya yerleşmişlerdir.

Öte yandan Çorum Kozan Hamam köyü Türkmenleri

Yüzyıllardır kendilerine Lek Türkmenleri söylemektedirler.

Lekler Osmanlı vilayet salnamelerinde Bozulus Oğuz aşireti olarak geçmektedir.

Horasan'dan Ebu Müslim Horasani İslam ordularında savaşan Lek, Lak aşiretiyle görüşerek, savaşlarda onlara önem verilerek, Osmanlı döneminde Reşwanlar ile birlikte hayvancılıkla uğraşmaya başlamışlardır.

İran Horasanlı Türkmenlerinden olan Lekler oymağı Rakka, Suriye ve Çukurovayı, Ankara, Konya ve Sivas yöresinde yaylada havyacılık ile çalışmışlardır.

Osmanlı Devleti ile Türkmen Safevi Devleti arasında 1514 yılında Çaldıran savaşı sonrası bir bölüm baskılardan dolayı Anadolu'dan İran, Irak, Şama göçler olurken bir Türk yurdu olan İran ve Kafkasya'dan çok sayıda Türkmen göçler Anadolu'ya doğru gelmeye başlarken aralarında Türkmen Lek Aşireti oymağı bulunmaktaydı.

Özellikle Türkmen aşiretlerin Anadolu'ya göçleri hızlı bir dönemde çoğunluk baskı nedeniyle olmuştur.

Osmanlı, İran savaşlarından sonra Anadolu'ya yerleşen Türkmen Lek aşireti Anadolu'nun değişik yerlerine dağılarak, bu toprakları kendilerine ana vatan seçmişlerdir.

Lek Türkmenlerin bu göçleri çok yoğun olarak 1700'lü yılların başlamasıyla Çorum, Yozgat yakınlarında binlerce LEK, LAK aşireti bölgeye yerleşerek, adları Türkmen Lek diye ilçeler, köyler kurmuşlardır.

Bunlardan Hamam köyü 1700'lü yıllarında kurulmuştur.

Ve Osmanlı devleti tarafından Lekler Çukurovaya yerleşmişlerdir.

Böylece Türkmen Lek Aşiretinin 1750 - 1800 yıllarında Hamam köyüne yerleşmişlerdir.

Hamamköyü, Arslanlı, Hacılar, Üçdut ve Gökçeyol köyleride Lek aşiretlerinin yurdu olmuştur.

Lekler Aşiretinin dili öz Türkçe olarak dillerinde kullandıkları birçok sözcükler İran, Azerbaycan, Horasan ve Irak Kerkük, Altunköprü Suriye Türkmenleri

Tarafından kullanıldığı görünerek aynı terimleri tümceleri sözleri Türkmence dillendirmektedir.

Ayrıca günümüzde Kozan, Adana, Konya, Cihanbeyli, Kayseri Yahyalı, Ankara Haymanada, Bala, Kara oğlan, Şanlıurfada, Adıyaman, Kahtada,

Kars, Sivas, Samsun, Trabzon, Tokat, Ankara, İstanbul

Harmancık,

Kayseri, Çorum, Kırşehir, Kırıkkale, Çukurova,

Gibi illerde yaşamaktadırlar.

Ayrıca

Türkmen Lekler Kafkasya Kıbrıs Balkanlar’da

Suriye’nin, Irak’ın kuzeyinde yaşayan Türkmenlerin bir bölümü Lek Aşiretidir.

Ve Şanlıurfa şehrinde Lekliler Mahallesi bulunmaktadır.

Lek Türkmen Oymak, Aşiretinin kendilerine özel Kültür, Edebiyat, halk havaları tanınmış koşmaları

Türkleri dillerde destan olarak etkili ezgileri Türkmen olan geçmişlerini dillendirerek içli coşkulu özellik taşmaktadır.

Lek, Lak sözüne gelince birkaç türlü yazılarak geçmektedir

Lek, Lygii, Lag veya Lezgi’te olarak .

Kısacası Lek ve Lezgi gibidir.

Aynı adın farklı dillerdeki değişmesini görmekteyiz.

Güney Dağıstan bölgesinde Lek, Lak sözleri Türk aşiretleri için kullanılmaktadır. Bunun yanında Rusya’da Türk topraklarında eskiden Lakz diye bir Krallığı kurulmuştur.

Ve Kafkasya’da birçok yerlere, dağ adlarına Lakz adı verilmiştir.

Lakz adı Lak, Lag, Lek yerel dillerde ise Lak, Lek, Lag geçmekle anlamı ise adam, bir adam demektir, başka söylentilere göre Lek, Lak, Lezgiler bir Doğu Kafkas Türk ırkı olarak tanınmaktadır.

Azerbaycan Cumhuriyetinin birçok yerlerimde eskiden büyük bir sayıda Lekler, Lezgiler yaşamaktaydı.

Evliya Çelebi, Seyahatnamesinde yazmış olduğuna göre

Trabzon’un eski adının Lezki Şehri

Olduğunu yazmaktadır. Günümüzde Trabzon’un doğusunda Gezgi diye bir dağ bulunmaktadır. Ve buralarda Gezgilerin yaşadığını söylenmektedir.

Laklar, Lekler bir Türkmen aşireti, oymağı olarak Türkiye gibi birçok bölgelerde topraklarda yaşayarak İran Horasanlı, Iraklı, Suriyeli Türkmenler olarak dillerini unutmayarak konuşmaktadırlar ve şanlı Türkmen milletlerine gönülden bağlı olarak varlıkları ile Türkçe dilleriyle yaşamaktadırlar.

Kaynakça:

1-Edip Yavuz, Tarih Boyunca Türk Kavimleri

2-Evliya Çelebi, Seyahatnamesi

3-Ziya Gökalp Türk Meseleleri

4- Faruk Sümer

Oğuzlar

5- Türkiye’de, Irak’ta birkaç Lek, Lak aileleri ile görüşme bilgileri.
Web Resource: Münevver Düver

2011-nji ýylda edilen iň uly ylmy açyşlar - ه 2011-نجی یئلدا ادیلن اینگ اولی علمی آچئشلار

noreply@blogger.com (Blogçy) — Thu, 22 Dec 2011 08:03:36 PST

Azatlyk Radio:-Riçard Solaş

2011-nji ýylda ylym dünýäsinde gazanylan iň gyzykly üstünlik Şweýsariýa bilen Fransiýanyň araçäginde ýeriň aşagyndan gazylan 27 kilometrlik uzynlykdaky tunnelde edilen açyş bolsa gerek. Ýewropanyň ýadro barlaglary baradaky guramasy SERN-iň alymlary Älemiň iň uly syrlarynyň biriniň üstüni açmaga tarap özleriniň şu ýerde bir ädim ilerlän bolmaklarynyň mümkindigini aýdýarlar.
Üstümizdäki ýyl ylymda we tehnologiýada bolan saldamly öňegidişlikleriň arasynda iň ýokary orunda duran zat bu alymlaryň partikel fizikasynda täze metodlary ulanmak bilen geçiren tejribeleri boldy.

SERN-de iş alyp barýan alymlar toparynyň baş direktory Rolf-Dieter Heuer 13-nji dekabrda öz toparynyň Älemi döreden esasy kerpiçjik diýip hasap edilýän, ýöne şu wagta çenli tejribe arkaly subut bolmadyk bir sypjyk subatom bölejiginiň bardygyny görkezýän gyzykly alamatlaryň üstünden barandygyny bildirdi:
—Higgsiň bu ugurda – Şekspiriň bolmalymy ýa ýok?! – diýen soragyna anyk jogaby tapmagy üçin, biziň geljek ýyl ownuk fiziki bölejikleriň ýene ençeme tejribe çaknyşyklaryny geçirmeli bolarys. Ýöne, meniň pikirimçe, biz örän gowy öňegidişlik etdik.

"Hudawy bölejik"

Massanyň Älemdäki ähli jisimlere ýetmegine kömek eden zat şu Higgs boson diýlip, pikir edilýär. Oňa "hudawy bölejik" hem diýilýär. Alymlar onlarça ýyllap iş alyp barsalar-da, onuň bardygyny subut edip bilmän gelýärler.
Bu subatom bölejiginiň üsti açylsa, onda bu açyş fizikanyň taryhynda iň ýokary orunda durar. Älemiň nähili dörändigi barada bar bolan çylşyrymly soraglaryň käbirine hem şeýdip, jogap tapylmagy mümkin.
Şu ýyl SERN-den şular ýaly ýene bir gyzykly habar gowuşdy. Bu ýadro-barlag merkezi sentýabr aýynda neýtrinolaryň tizligini ölçemek barada geçiren tejribeleriniň netijelerini yglan etdi.
Italiýanyň Gran Sasso şäherinde milli laboratoriýanyň direktory Luçia Wotano bu barlaglara ýolbaşçylyk etdi:
—Biz neýtrinonyň ýagtylykdan çalt hereket edýändigini ýüze çykardyk. Onuň SERN-den Italiýanyň Gran Sasso şäherine ýetmegi 2,4 millisekunda çekdi. Biz bu subatom bölejiginiň tizliginiň garaşylanyndan 60 nanosekund çaltdygyny ýüze çykardyk. Olar ýagtylykdan 0,0001 prosent tiz hereket etdiler. Bu bir uly zat däl, ýöne fiziki täsiri welin, uly täsir.
Bu netije tassyklansa, onda Albert Eýnşteýniň ýagtylykdan tiz gidýän zat ýok diýýäni nädogry bolup çykýar.

Planetalary öwreniş
Planetalary öwrenmek barada hem üstümizdäki ýyl uly öňegidişlikler boldy. Dekabr aýynyň başlarynda NASA-nyň alymlaryň ilkinji gezek "ýaşamaga ýaramly zonada" ýerleşýän bir planetany tapandyklaryny bildirdiler. Bu ýerde jandarlaryň ýaşamagy üçin Ýer togalagynyňka çalymdaş şertleriň bar bolmagy mümkin.
Kaliforniýanyň Ames barlag merkeziniň direktory Pete Worden bu açyşy Ýeriň ekiztaýyny tapmak ugrundaky ýolda möhüm çelgi diýip atlandyrdy:
—Bu günki açyş kosmos gämisi Kepleriň wagtyň geçmegi bilen bir günden bir gün Ýeriň hakyky analoglaryny – eger bar bolsa – tapmagynyň mümkindigini görkezýär. Biz hem Ýere çalymdaş, hem-de ýaşamaga ýaramly zonada ýerleşýän planetany tapmaga barha ýakynlaşýarys.
Şu ýyl ýene bir täsin planeta tapyldy. Ol boýdan-başa göwherden ýasalana meňzeýär.
Ondan soň hem amerikaly astrofizikleriň şu ýyl tapan äpet gara oýlary bar. Olar Günden bir milliard esse uly.
Gepiň gysgasy, ýaňky göwherden ybarat planeta bu garaňky oýlaryň birine gaçyp, dargap gitmesin diýip, dileg edibermek galýar.

Irak Türklerine Uygulanan İnsan Hakları İhlalleri sürmektedir-عراق تزکلرینه اویغولانان انسان حاقلاری اخلالاری سورمکته دیر

noreply@blogger.com (Blogçy) — Tue, 29 Nov 2011 13:28:05 PST

Yazan: Sadun KÖPRÜLÜ

Tarihten önce bu topraklarda Yaşayan Irak Türkleri her türlü Asimilasyon, soykırım, katliamlara maruz kalmışlardı. Günümüze Kadar 24 soykırım, katliam gören Irak Türkleri, şimdide Türklüğünü, milli mücadele davasını vermiş olduğu şehitlerin kanıyla Her türlü baskıya rağmen savunmaktadır.

Irak Türkleri Irak devletinin 1926 yılında kurulduğundan bu yana hiç Bir Bağdat yönetimine karşı durmayarak, Silahlı eyleme katılmayan tüm haklarını demokratik yollardan elde Edilmeye çalışmışlardır.

Türk milletine inanarak, tüm amaç ve arzuları, milli ve kültürel Kimliklerini koruyarak, kendi topraklarında özgürce yaşamayı umut Etmişlerdir. ...
Irak Türkleri her bir dönemde çile acılarla yaşayarak, Irak Türklerine karşı Irak Başına gelen İktidarlar her türlü baskılarla acımasız, işkence, sinsi yok etme politikayla, insanlık dişi ve ürpertici Kıyıcı politikalar uygulayarak, bu kimsesiz, tek başına kalan bu Milleti yok etmeye hala baskılar sürerek ve birçok anayasal haklarına Kavuşmayarak Irak'ta Saddam döneminde Araplaştırma politikası, yerine Amerika işgalinden sora Kürt politikası devam ederek, her türlü Baskılar, Irak Türklerini aleyhine hareket etmektedir.

Irak rejimi, nüfusları 3 milyonun üstünde olan ve ülke toplam nüfusunun %15 ünü oluşturan Irak Türklerinin kimliğini, varlığını açıkça inkâr Edilerek, Irak'ın hukuk sisteminde Türklerin gözerdi olduğu Anayasasıyla açıkça meydana koymaktadır.

Irak başına gelen bu dikta rejimler böylece, çok açık ve net olarak Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen insan hakları Evrensel Beyannamesi günümüze kadar ihlal etmektedirler.

Aydın Türk insanının baskıyla kaçırtması, para fidye vermesi, baskı Patlama olayları korkusuyla kendi yerini, yurdunu, köyünü, toprağını bırakarak Türkiye, Ve üçüncü Avrupa devletlerine uzaklaşmasıyla böylece nüfusunun sayımda Çok az görünmesiyle, Ana yurtları Olan, Kerkük, Erbil, Musul, Altunköprü, Tuzhurmatu, Telafer Türkmeneli bölgelerine yüz binlerce Kürtler, Araplar yerleşmektedir, günümüze kadar 800 yüz bin olan

Kerkük Türk şehrinin nüfusu günümüzde 1 milyon 700 bine çıkmış yüzde, Yüz bir Türk şehri Kerkük'e 700 benin üstünde Irak'ın her bir Yerinden, komsu ülkelerden Kürtler akın ederek, yerleşmişlerdir tapu, Nüfus dairelerini yakıp, yandırarak, mezar taşlarını bile kırarak Türk kimliğini ortadan kaldırmaya uğraşmaktadırlar.

Irak Türkleri ana problemi büyük ölçüde buradan, yani Irak Anayasasında Türklerinin etnik kimliklerini, anayasal ve politik Haklarını tanımamasıyla eşit olarak başkaları gibi yaşamayı istiyorlar.

Irak Türkler Doğru bir Sayım olursa Irak Topraklarında nüfusunun % 17 sini kapsayacaktır.

Baskıyla yok sayılmakta olarak, Irak içinde hiç bir platformda genel haklarını tam doğruca savunmamaktadırlar,

Birçok Toprakları Araplar, Kürtler tarafından el koymuştur hala bu haklar

Almadan verilmemiştir.

2-Irak devletinin kurulusundan bugüne kadar 85 yıl içerisinde Irak Başına gelen bütün iktidarlar hükümetler tam olarak haklarını Vermemişlerdir.

3-Irak'ta kraliyet döneminde bile Türkler genel olarak haklarına kavuşmayarak, Yene o dönemde bir parlamento vardı. Ve Türklerden bile o dönemde iki Ya da üç milletvekili meclise bulunmaktaydı.

1958 de Irak Cumhuriyetinin kuruluşu ile böylece Türklere hiç bir zaman mecliste Temsil hakkı verilmedi, Irak Türkleri, kraliyet döneminde her türlü anayasal haklardan yoksun Kalarak, bu dönemde de 1924 ve 1946 yıllarında Türklere karşı iki Katliam gerçekleşti ve Türk aydınları işlerinden oldular ve Irak'ın Güneyine sürüldüler ve zorunlu olarak yaşadılar.

Cumhuriyetin döneminde Irak rejimi Türk aydınlardan yüzlercesi sürgüne Gönderildi, memurları toplu olarak güney atandılar. Kerkük'te Türkçe Ve Arapça çıkmakta olan gazeteler, dergiler kapatıldı 14 Temmuz 1959 Günü Kerkük'te korkunç bir katliam 3 gün geceli, gündüzlü olarak Yaşandı. Yüzlerce Türkler her türlü baskıyla, canavarca öldürüldü, Sürüklendi, Asıldı, kesildi, bu katliamı, Komünistler ve Kürtler Molla Mustafa Barzani tarafından uyguladılar.

Irak Türkleri daha acısını 35 yıl çile, baskısı, katliamı, soykırımı, Baas partisinin 1968 yılında yapmış olduğu bir darbeyle Irak Yönetimini ele alarak, kıyıcı rejim 1968 ve 1990 tarihli Anayasalarında, 3 milyon Türkleri yok sayarak, Irak halkı Arap ve Kürtlerden oluştuğunu söyleyerek, Türkleri anayasal haklarından yoksun Ederek ve dünyanın gözü önümde Türkleri asimile etme, Türk Bölgelerini Araplaştırma ve 3 milyon Türkü çeşitli yollarla yerinden, Yurdundan, toprağından ederek, bölgenin etnik yapısını değiştirerek, oraları Araplaştırmaya çalışarak, yüz binlerce Arapları, Arap devletlerinden ve Irak'ın güneyinden ev, para vererek Kerkük ve öteki Türk bölgelerine Yerleştirildi, 1970 tarihinde beri en ağır ve çirkin biçimde Uygulamaya başladı, 1975 tarihinde gizli bir kararla Irak'ın kuzeyinde bir Türk kalmayacak Diye 10 yılık bir proje uygulamayı planladı.

Irak Türklerinin kimlik varlığını yok etmekle 1947.1957.1965.1977 ve 1987 yıllarında yapılan nüfus sayımlarında Irak Türklerinin sayısını az sayarak % 2 olarak gösterilişlerdir, Yalnız 1957 nüfus sayımında Türkmen'lerin nüfusu, resmi açıklamaya Göre 500.000 olarak toplam Irak nüfus sayısı ise altı buçuk milyon idi. Irak'ın nüfusu 25 milyon olarak Türkmen nüfusu günümüzde ne kadar Artmıştır acaba binlerce Türkmen aşiretleri, oymakları zorla, baskıyla Bir dönem Arap, yazarak, şimdide Kürtlerin baskısıyla Kürt yazmaktadır.

1987 Irak nüfus sayımında Türklere "kendinizi ya Arap ya da Kürt Yazdırın" diye her türlü tehditleri, öldürme korkusu yapılmıştır.Nüfusta Türk yazanlar sürgün, uzaklaştırma, hapishane, idam, tutulmakla tehdit

Edilirdi. Saddam’a karşı çıkan birçok köy ve yerleşim bölgeleri, Köyleri zorla boşatılarak, köyler yıktırıldı, Türkleri Arap Bölgelerine askeri araçlarla dağıtarak, ve oralarda zorunlu yaşama Mecbur ettiler.

Irak Saddam rejimi, Türk şehir, kasaba ve köylerin Türkçe olan Adlarını Arap adlarıyla değiştirdi. Onlarca mahalle, cadde ve Sokakların adı Arapça oldu. Bu arada Kerkük'ün, Altunköprünün adı Değişildi, 1980 -16 Ocağında, Irak Türk Lider ve aydın kesimlerini oluşturan Onlarca insanimiz gizli yargılama sonunda idam edildi. Bunların Başında: Emekli Albay Abdullah Abdurrahman, Doç. Dr. Necdet Koçak, Ziraatçı Dr. Rıza Demirci, Adil Şerif, Yarbay Halit Akkoyuncu ögretmen Mehmet Korkmaz gelmektedir.

Saddam dikta rejimi yüzlerce Türkmen genci Ve aydını idam ederek, Birçok Türkleri hapiste iken işkence sırasında Hayatini kaybetmektedir. Yapılan yargılama herkese kapalı yürütülmekte Ve sanıklara avukat tayin etmek hakki tanınmaktadır.

Abu Garip Hapse mahkûm edilen aydınlar arasında Çok sayıda genç öğrenciler, yaşlılar, kadın, kızlar Türkçülük, Türkiye'den dolayı Abu Garip siyasi hapishanesinde yatmışlardı ve daha Nice suçsuz gençler idam olmuşlardır.

Son senelerde, tutuklandıktan sonra kaybolan Türkmen'lerin sayısının Çok olduğu bellidir. Birleşmiş Milletler tarafından görevli özel Raportör’ün 13 Temmuz 1994 tarihli raporunda: 27 Kasım 1993 tarihinde Ordunun yüksek rütbeli birçok Türk subaylar tutuklanarak idam Olmuşlardır.

1991 ayaklanması sırasında Kerkük, Erbil, Kifri, Tuzhurmati, Altunköprü, Tazehurmatu şehir ve kasabaları ordu tarafından top ateşine tutularak, Binlerce Türk şehit olarak 28 Mart 1991 tarihinde Altunköprü Katliamında Ramazan ayında oruç sırasında, Kuran Kerim okuyarak, iki yüzün Üstünde Saddam rejimi tarafından kurşuna dizilerek, şehit olmuşlardır, Ve çok sayıda Saddam idam, kurşunundan kaçarak Türkiye'ye göç etmeye

Mecbur kalarak, yollarda yüzlerce Saddam helikopterlerden açılan ateşle Öldürülmüştür.

Açlık ve hastalıktan da onlarca insanimiz dağlarda can Vermiştir ve üçüncü devlete gitmek için çok Irak Türkleri Yunanistan, Türkiye denizinde Boğulmuşlardır.

Ayni günlerde, Altunköprü kasabasında Kürtlerin ve ordunun iki ateşi Arasında kalan ve bir binaya sığınan 80 Türkmen genci Irak Askerlerinin yaylım ateşine tutularak, korkunç bir katliam sonucu şehit Olmuşlardır.

Ve Son yıllarda Saddam rejiminin aldığı ve resmi gazetede yayınladığı Karalar gereğince yüzlerce Türkler ailesi, güneydeki Arap bölgelerine Sürülüp orada zorunlu yaşamaktadırlar.

Saddam döneminde acılar, işkenceler, idam, hapisler bitmeyerek 3003 Saddam dikta Rejimi düştükten sonra demokrasi söylenen Irak Milleti özellikle Türkler Bu baskılardan, acı, işkencelerden kurtulur diye sevindi mutlu oldular, Saddam düştü ve işgalci Amerika geldi Kürtleri yanına alarak Kullanarak yine Saddam döneminde Irak Türkleri görmüş oldukları baskı, Çile, acıyı artmasıyla yaşayarak 2004 yılından 2007 yılana kadar Telafer katliamında Binlerce Türkler şehit olarak çok sayıda Telaferli Türkler Kürtlerin Hapishanesine atıldılar günümüze kadar 24 katliam Telafer, Musul, Erbil, Kerkük, Şirinhan, Karatepe, Karakoyunlu, Yengice, Amirli, Tuzhurmat, Tazehurmatu, Kerkük ve Birçok Türk bölgelerinde uygulanarak, binlerce Türkler şehit olmuştur.

Amerika'n Demokrasi sistemiyle baskıları artarak günümüzde Aydın, önemli Türk şahsiyetler Dokturlar, gençler kaçırılarak şehit olmaktadır ve tüm Türk bölgelerinde Patlama, suikast ve fidye karşılığında yüzlerce Türkler kaçırılarak, Öldürülmektedir.

Saddam Rejimin Araplaştırma politikası yanında günümüzde Mesut Barzani Ve Peşmergeler tarafından Kürtleşme politikası artarak, 31 Ağustos 1996 tarihinde çok sayıda Erbil Türkleri şehit edilerek, şimdi Tam olarak Türk şehri Erbil Barzani yönetimi altında inim, inim inleyerek her türlü Baskılar, haksızlıklar uygulanmaktadır.

Kerkük Türk şehri Araplaştırmadan sonra şimdi Kürtleşme politikasıyla Asimilasyon, baskı sürerek, tüm resmi daireler, kuruluşlar tam olarak Kürtlerin yönetim altındadır baskıyla, zorlukla patlama, kaçırma Olaylarıyla Türkler yerlerini, toprakları bırakarak göç etmektedirler.

Saddam dönemi giderek, ama her türlü acılar, baskılar, çileler Irak Türklerine karşı ve Tüm İnsan Hakları ihlalleri günümüze kadar daha fazlasıyla Sürmektedir. Ve Kerlük Irak Türkleri son yıllarda daha acı günlerini yaşayrak hiçbir midya, basın, yayın uluslar arası, insan hakları, BM Ses çıkarmadan yüzbinlerde Türkke baskı nedeniyle kendi evini, yerini, toprağını bırakarak başka bölgelere, sevletlere yerleşerek sayıları tüm Irak topraklarına aza düşmektedir böylece baskıyla korkuyla bir sayım olunca Kerkük ve tüm Türk bölgelerinin nüfusu görünmeyerek yerlerine Kürtlerin ve Arapların sayıları artarak bu millet asimile yok olup gidecektir, Artık kimsesiz kalan Irak’ta Türklere sahip çıkmalıyız, haklarını topraklarını dış güçlerden birlikte korumalıyız, kurtarmalıyız ve bu acılara, baskılara son verilmelidir.

Not: Bu yazı olduğu gibi II. Türk Dünyası Hukuk Kurultayında dile getirilerek, okunmuştur.

Pyçaklanan azeri žurnalisti aradan çykdy - پئچاقلانان ژورنالیست آرادان چئقدی

noreply@blogger.com (Blogçy) — Sun, 27 Nov 2011 12:43:03 PST

Merdan Saryýew

Azerbaýjanly ýazyjy we žurnalist Rafik Tagi paýtagt Bakuwda ençeme ýerinden pyçaklanyp, keselhana düşenden dört gün geçensoň, aradan çykdy.

Azerbaýjanyň hökümetini, Eýrany we syýasy yslamy tankytlap gelen Rafik Tagi geçen şenbe güni näbelli adamlar tarapyndan pyçaklanyp, ýaralanandan soň, çarşenbe güni keselhanada jan berdi.

Taginiň egindeşi we “Alatoran” atly žurnalyň redaktory Rasim Karaja Taginiň çarşenbe güni öýlän sagat 3 töweregi aradan çykandygyny Azatlyk Radiosynyň Azeri gullugyna mälim etdi.

Tagi dört sagada çeken operasiýany başdan geçirip, onuň dalagy kesilip aýrylypdy.

Ölmeginiň öň ýany - Wideo: Rafig Tagi ölmezinden bir sagat öň...

Ölmezinden bir sagat öň Rafig Tagi Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeş bolup, öz saglygynyň gowulaşyp başlandygyny aýdypdy. Ol: “Meniň ýagdaýym agyr we kadaly. Agyr we kadaly, ýöne bu beterleşmeýär” diýip, gürrüň beripdi.

Taginiň saglygyna sereden lukmanlaryň biri Nizameddin Asgarow Taginiň demigip ölen bolmagynyň mümkindigini aýtdy: “Onuň ýagdaýy durnuklydy. Ol özüniň ögemesi sebäpli demigip öldi. Ol ögände, suwuklygyň onuň dem alyş ýollaryny böwetlän bolmagy ahmal. Biz mundan başga onuň ölüminiň sebäbini göremzok”.

Asgarowyň sözlerine görä, olar Taginiň ýagdaýyny barlanlarynda, jan bermeziniň 10 minut öň ýanynda-da onuň ýagdaýy kadaly ekeni.

Mundan öňinçä, Taginiň käbir egindeşleri onuň bolýan keselhanasynda hökümetiň howpsuzlygy ýeterlik derejede üpjün etmänliginden nägile bolupdylar. Ýöne Tagi özüne hiç hili howpuň abanmaýandygyny Azatlyk Radiosy bilen söhbetdeşlikde aýdypdy.

Tagi şenbe güni giçlik öýüniň golaýynda iki sany näbelli hüjümçi tarapyndan ýedi ýerinden pyçaklanypdy.

Mümkin bolan sebäbler

Tagi bu hüjüme özüniň Azatlyk Radiosynyň Azeri gullugynyň websaýtynda çap edilen “Eýran we gutulgysyz Globalizasiýa” atly makalasynyň sebäp bolan bolmagynyň mümkindigini aýdypdy. Bu makalada ol Eýranyň hökümetini berk tankytlap, Tähranyň Azerbaýjana edýän haýbatlaryny paş edipdi.

Rafik Tagi 2007-nji ýylda Bakuwyň sudy tarapyndan öz 2006-njy ýylda çap bolan makalasy üçin, üç ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdi. Ol şol makalasynda yslam gymmatlyklaryny tankytlapdy. 2007-nji ýylyň soňunda ol prezidentiň yglan eden günä geçişligine düşüp, azatlyga çykypdy.

Bu makalasy üçin eýranly ruhany, ýokary derejeli aýatolla Fazel Lankarani Taga garşy “Fetwa” yglan edip, ony öldürmäge çagyryş edipdi.

Sişenbe güni Eýranyň Bakuwdaky ilçihanasy Taga edilen hüjüme Tähranyň hiç hili dahylynyň ýokdugyny aýdyp, beýanat ýaýratdy.

Azerbaýjanyň resmi häkimiýetleri Tagä edilen hüjüm bilen baglylykda jenaýat işini açdylar
Web Resource: Azat Xabar

Balkan welaýatyndaky taryhy ýadygärlikler - بالکان ولایاتئنداقی تاریخی یادیگأرلیکلر

noreply@blogger.com (Blogçy) — Sat, 12 Nov 2011 23:46:08 PST

Huzur Taryh:

MISSERIAN METJIDININ GALYNDYSY (XIII asyr):

Horezm şalarynyň döwlet ulgamyna giren orta asyr şäheri Misserian Türkmenistanyň söwda we senetçilik merkezleriniň ulularynydan biri bolupdyr. Onda Horezm şalarynyň döwründen galan ýeke-täk ýadygärlik, köpçülikleýin ybadathana metjidiniň galyndylarydyr. Metjidiň esasy jaýynyň portalynyň iki pilony we häzirki wagtda 20 metre çenli ýokary göterilip duran minarasy saklanypdyr. Metjidiň ortasy howuzly, tüweregi gümmezli galereýa bilen gurşalan gönüburçly howlusy bolupdyr. 18 metrlik portal ol galereýanyň üstüne abanyp duran eken. Minara-da, portallaryň sütünleri-de alebastradan edilen palçyk arkaly bişen kerpiçden (21x21x4,5 sm.) örülipdir. Portal dury gök reňkli geometrik we epigrafik şekilleriň guýma terrakot nagşy bilen kemsiz bezelipdir.

A.A.Semýonow we M.Ý.Masson tarapyndan portal ýazgysynyň okalan böleklerinde gurluşygyň wagty we atlar hakynda möhüm maglumatlar berilýär. ...

Tekstde Gurhanyň mazmunyndan alynanlardan başga, şeýle sözler bar: “...dünýäniň we diniň beýigi, yslamyň we dindarlaryň goragçysy, älem-jahanda Allanyň kölegesi, soltan Muhammet soltan Tekeş ogly...”. Ýazgyda Horezmiň hökümdary soltan Muhammediň (hökümdarlyk eden ýyllary 1200-1220-nji ýyllar) adyndan başga metjidi we minarany guranlaryň atlary - Abul-Hüseýin ibn-Muhammet an-Nak we Muhammet ibn-al-Hüseýin an-Nak hem getirilipdir.

Maşat-Misserian minarasy

MAŞAT MISSERIAN MINARASY (1102-nji ýylyň minarasy):(1102-nji ýylyň minarasy)

Juma metjidine degişli diametri 8 metr bolan bu minara 20 metr belentlige çenli saklanypdyr. Alymlaryň çaklamagyna görä, bu olaryň salnan wagtky beýikliginiň ýarysy bolmaly. Bu ymarat şertleýin Demirgazyk minarasy ýa-da Abu Jafar Ahmediň minarasy hem diýip atlandyrylýar. Ol köpçülikleýin ybadathana metjidiniňkidir. Minaranyň özünde inliligi 90 sm. töweregi bolan aýlawly merdiwan gurlupdyr. Merdiwanyň her bir basgançagynyň derejesinde minaranyň öz ýüzünde hem-de daýanç sütüninde 20 sm. töweregi çuňlukda çukur bar, bu bolsa kerbiçden edilen basgançaklaryň agajyň kömegi bilen bejerilenligine şaýatlyk edýär.

Minara kerpijiniuň nagyşly örülişiniň kämilligi bilen hem-de desganyň sütüniniň daşyna üç gezek aýlanan arap hatly lentasy bilen täsindir. Relýef ýazgylary kerpiçden kufa stilinde ýazylypdyr. M.Ý.Massonyň düşündirişine görä ortaky tekstde şeýle diýilýär: “Eziz keremli Allanyň hormatyna! Allanyň medetkärliginde! Rabadyň eýesi Aby-Japar Ahmet Abu-El-Agarra oglunyň buýruk berenliginden, goý ony Allah belent etsin! Aly Zyýadyň (oglunyň) işi”. Aşaky ýazuwyň soňlaýjy bölüminde metjidiň we minaranyň gurlan wagty hijriniň 495-nji ýyly ýa-da milady hasabyndan bolsa 1102-1103-nji ýyllar getirilipdir

Maşat-Misserian metjidi

ŞIRBEKIR KÜMMETI (X asyr)

Maşat-Misserian şäherçesinden 7 km demirgazykda Maşat gonamçylygy ýerleşýär. Häzirki wagtda bu ýerde XI-XII asyralara degişli atsyz kümmetleriň ýarym ýykylan harabaçylyklary bar. Şolaryň arasynda iň oňat saklanyp galany Şirkebiriň metjit-kümmetidirdir. Hürärmenleriň kesgitlemegine görä bu metjit IX-X asyrlarda bina edilen bolmaly. Bu bina 11 metr töweregi bolan çaklaňrak gümmezi bilen tapawutlanýar. Bu jaýyň içinde mährap bar. Ähtimal munuň içinde jaýlaýyş dessurlary ýerine ýetirilendir we bu jaý metjidiň wezipesini hem berjaý edendir.

Düýbüne tarap galňaýan diwarly (ortaça galyňlygy 1,5 metr töweregi) inedördül mawzoleý (taraplary 8,1 metr) inedördül çig kerpiçden (23×25×6 sm) gurlupdyr we iç ýüzünden her diwary 40 sm töweregi çuňlukda, beýik göni üç sany tagçaly desga bolupdyr. Gündogar diwarda aýratyn bezelen mährap bar. Mährabyň çeperçilik bezegi sungatyň seýrek duöýan nusgasydyr. Onuň ýitip barýan reňkleriniň yzy saklanypdyr.

Köp gezek edilen rejeleýiş işleri we üýtgedip gurmalar desganyň ilkibaşdaky kompozisiýasyny bozupdyr. Häzirki wagtda jaýyň daş keşbi özüniň çeperçilik mertebesini ýitiripdir, emma onuň iç ýüzüniň bezegi öz täsinligini saklapdyr.

Arap syýahatçysy Al-Makdisi (X asyr) “agaç sütünleriň üstünde” duran, uly ‘öhrat gazanan köne metjit hakynda aýdanda, belki şu ýadygärligi göz öňünde tutandyr.

HALKIN Sesi iSTANBUL,dan Yükseliyor- خالقئن سسی ایستانبول-دان یوکسلیور

noreply@blogger.com (Blogçy) — Mon, 07 Nov 2011 19:21:00 PST

GURBAN BAÝRAM Gutlagy-Happy KURBAN BAÝRAM - تبریکات عید قربان–قوربان بایرام قوتلاغی

noreply@blogger.com (Blogçy) — Fri, 11 Nov 2011 10:58:58 PST

قوربان بایرامی بارچانگئزا قوتلی بولسئن!

HAPPY KURBAN BAYRAM CELEBRATE OF MUSLEMS!

GURBAN BAÝRAMY BARÇAŇYZA GUTLY BOLSYN!

С НАСТУПАЮЩИМ KURBAN БАЙРАМ!

****************

*******

یتیپ گلن قوربان بایرامئنی بارچانگئزا قوتلاماق بیلن ، سیزه و ایچری ماشغالا اوجاغئنگئزا جان ساغلئق و آغزئبیرلیک هم آلئپ باریان مقصاتلی ایشلرینگیزدا اوستونلیک آرزو ادیأریس! غوی بو یئل بایرامچئلئغی دزبند خلق لارئنئنگ آزاد ادیجیلیک گویچ لرینینگ اوستینلیک غازانان یئلی بولسئن!

Ýetip gel‎‎ýän Gurban baýramyny barçaňyza gutlamak bilen, size we içeri-maşgala ojagyňyza jan saglyk we alyp baryan maksatlyňyzda üstünlik hemra bolsyn! Goý bu ýyl baýramçylygy derbent halklarynyň Azat Edijilik Güýçleriniň üstünlik gazanan ýyly bolsyn!

فرا رسیدن عید قربان را ضمن تبریک، به شما و کانون گرم خانواده تان، آرزوی سلامتی و اتّخاد، همچنین در فعّالیّتهای آرمانخواهانه و هدفمندتان پیروزی یار و یاورتان باشد. .. و آرزومندیم که عید امسال با پیروزی نیروهای آزادیبخش خلق های دربند همراه و همگام گردد!

خوجه نفس – Hojanepes

В ашхабадском «Дворце счастья» расписалась первая пара новобрачных

noreply@blogger.com (Blogçy) — Sat, 05 Nov 2011 17:26:43 PDT

В Дни празднования 20-летия независимости Туркменистана в столице страны был открыт Дворец бракосочетаний «Багт кошги» («Дворец счастья»), в котором заключили узы брака первые пары. Здание оригинальной архитектуры возведено в юго-западной части туркменской столицы. Трехступенчатое сооружение венчает куб, который вбирает в себя шар диаметром 32 метра с изображением карты Туркменистана. ...
Одновременно здесь могут расписываться 7 пар молодоженов. Дворец включает три зала для проведения праздничных мероприятий, семь банкетных залов для проведения свадебных торжеств, несколько десятков магазинов, а также пункты оказания всех необходимых услуг, в том числе – салоны свадебной одежды, свадебного оформления автомашин, проката ювелирных изделий, национальных украшений, фотосалон и салон красоты, автостоянки.

Во Дворце бракосочетаний оборудован культурно-методический центр, созданный в целях популяризации национальных традиций проведения свадебных и семейных торжеств.

В открытии здания принял участие президент Туркменистана Гурбангулы Бердымухамедов, который обратился с напутствием к молодоженам. Он также посадил первый саженец в сквере у дворца, заложив тем самым традицию отмечать бракосочетание посадкой дерева.

Фото (с) «Туркменистан: золотой век»

Türkmen Kultur Ojagy - ترکمن کلتور اوجاغی

noreply@blogger.com (Blogçy) — Thu, 27 Oct 2011 20:31:45 PDT

Gurban baýramyň şanyna

Gadyrdan ildeşler!

Türkmen Kultur Ojagy, Sizi bütin maşgalaňyz bilen Gurbanlyk duzuny datmaga çagyrýar!

Şadyýan duşuşyklar Gurban baýramynyň şatlykly görküni has hem gözelleşdirer diýen

düşünje(duýgu) bilen, sanymyz näçe köp bolsa, didarymyz şonça-da ysnyşykly boljagyna ynanyp,

Siziň geljek ýoluňyza garaşýarys!

Ýeri: Allerweltshaus, Körner Str. 77, 50823 Köln

Zamany: Ýekşenbe, 13.11.2011, sagat: 11:00- 15:00

Türkmen Kultur Ojagy - Müdiriýet topary

Köln, 26.10.2011

Oguz Boýlary - اوعوز بوی لاری

noreply@blogger.com (Blogçy) — Sat, 29 Oct 2011 21:07:37 PDT

Dr. H. Ownuk

Häzirki Türkmenleriň ata-babasynyň dünyä türkileri bilen nesil baglanyşygy we onuň ungun tagmalary!

*********************

Oguzhan atamyzyň döwründen bäri bütin dünýä ýaýran türki-türkmenleriniň (Oguzhanyň 6 oglyndan 24 sany tamuga (tagma) nyşanly perzentlerinden emele gelen Taýpa-tireler) atlary we ungun tagmalary bilen görkezi‎ýär; Şu görkezilen gadymy tiurki (Oguz Xan) neslilleriniň belliklenen tagmalary şu tertipde biri-biri bilen aý‎ratynlaşýarlar.

I. Goşunyň sag tarapyny goraýan “Boz Ok”-lar boýy: ...

a). AÝHAN

1. Dodurga

2. Döger

3. Ýaparly

4. Ýazyr /Ýazar/

b). GÜNHAN

1. Alka öýli

2. Baýat

3. Qara öýli

4. Qaýi (Kaýy)

c). ÝYLDYZHAN

1. Owşar (Avşar”Äfşar”)

2. Begdili

3. Qargyn

4. Qyzyk

1. II. Goşunyň sol tarapyny gora‎ýan “ÜÇ OK”-lar bo ýy:

a). DAGHAN

1. Alaýundly

2. Eýmür (Eýmir)

3. Salyr (Salur “Salyr gazan”) Häzirki Türkmenleriň ata-babasy

4. Ýüregir (Üregir)

b). DEŇIZHAN

1. Bugdüz (Bundüz)

2. Igdir

3. Qynyq

4. Ýuwa

C. GÖKHAN

1. Ba‎ýindir

2. Biçene (Peçenekler)

3. Çawundur

4. Çepni

Netijede häzirki türkmenleriň ata-babasy hasaplanýan Oguzhanyň ogly Daghandan Salyr Gazan (Salyr baba) mälim bolýar. Salyr babadan 2 uly Ýomut topary ýüze çykýar. Olar:

I. Kutlug(Gutlyk) Temir

II. Utlug(Utlyk) Temir

- Diýilip tanalýar. Olar gadymy Gypçak (hazirki Türkmenistan bilen Türkmensähra) hem Üstiýurt we Uzboý ýaly ülkelerinde ýaşaýarlar. Bu topar Oguz türkileri öz “Türkmen” adyny saklap gaýdypdyrlar.

Gutly Temirler Balkan we Etrek - Gürgen ülkelerinde ýaşap, Utly Temirler bolsa, Horezmde (häzirki Ürgenç, Daşoguz[1]) çäklerinde ýaşaýarlar.

----------

Tay‎ýarlan: H. OWNUK – Toronto

[1] . Gadymy Daşoguz has giň göwrüm alypdyr. Ol döwür serhet bölünişikleri “Daşoguz we Içoguz” görnüşde, Syrderýa bilen Amy derýanyň aralygy Içoguz we Amyder‎adan Hazar deňzine çenli Daşoguz çäkleri hasaplanypdyr.

OGUZHAN

Bagşy Mansur Sabuhy aradan çykdy - باغشی منصور صبوحی آرادان چئقدی

noreply@blogger.com (Blogçy) — Thu, 13 Oct 2011 07:25:15 PDT

Taher Shir Mohammadi Azatlyk Radiosynyň Germaniýadaky habarçysy.

Duşenbe güni Türkmen-sährada giňden tanalýan ussat bagşy Mansur Sabuhy 45 ýaşynyň içinde aradan çykdy. Ol Eýran türkmenleriniň meşhur sazadndasy we bagşysydy.
Mansur Sabuhynyň iýmitden zaherlenme sebäpli aradan çykandygy habar berilýar. Aradan çykmazyndan biraz öň ol Türkmensährada çapdan çykýan “Ýaprak” žurnalyna interwýu beripdi. Şol beren interwýusynda ol özüniň bagşyçylyk hünäri we bu hünäre gelşi bilen baglanyşykly gürrüň beripdi.
1964-nji ýylda eneden doglan Mansur Sabuhynyň şol beren gürrüňine görä, ol 18 ýaşynda ussat bagşy Nazarly Mähjubynyň ýanynda dutar çalyp, bagşyçylyk hünärine girişipdir. ...
Mansur Sabuhy Türkmensährada döredilen “Azady“ adyndaky aýdym–saz ansamblylnyň ýolbaşçylarynyň biridi. Ol 18 ýyllap Türkmensähranyň belli bagşylary, şol sanda Durdy Törrik, Abdulmennaf Ahangary, Arazmuhammed Şirmuhammedly we Rahym Hywaly bilen bile il arasynda aýdym-saz bilen çykyş edip, il-günüň köp alkyşyny we söýgüsini gazanypdy.
Şeýle-de ol Eýranda geçirilen dürly aýdym-saz festiwallarynda birnäçe gezek baýraga mynasyp bolupdy. Sabuhy Eýranda geçirilýän Fajir saz-sungat festiwalynda hem birnäçe gezek birinji orny eýeledi.

Fransiýada we Şwesiýada-da çykyş edipdi
Mansur Sabuhy ýewropalylary türkmen aýdym-saz sungaty bilen tanyşdyrmak üçin Fransiýada we Şwesýada-da çykyş edipdi.
Şwesiýada medeni çäreler bilen meşgullanýan ildeşimiz Şapur Düýejiniň sözlerne görä, Mansur Sabuhy 2009 ýylyñ 23-nji maýynda Şwesiýanyñ Göteborg şäherinde beýik türkmen klassyk şahyry Magtymgulynyñ ömrüne we döredijiligine bagyşlanyp geçirilen halkara konferensiýa hem gatnaşypdyr.
Şapur Duýeji Mansur Sabuhyny ýatlap, “onuň ýaş we biwagt aradan çykmagy biziň üçin uly ýytgi” diýip, gynanç bildirdi.

“Bagşy öz ömürni iline bagyşlaýar”
Mansur Sabuhy Türkmenistanda-da birnäçe gezek bolyp, ol ýerdäki belli bagşy-sazandalar bilen hem duşyşypdy.
Mansur Sabuhy Türkmensährada çäp bolýan “Ýaprak” žurnalyna beren soňky interwýusynda Akmyrat Çaryýew hem-de Hangeldi Annamyradow maňa bagşyçylyk patasyny berdiler diýpdi.
“Ýaprak” žurnalyndaky bu interwýusynda Mansur Sabuhy “bagşy öz ömrüni iline bagşlaýar” diýip hem nygtapdy. Ol ozüniň uzak bolmadyk ömrüni iline-de bagyşlapdy.
Mansur Sabuhy 11-nji oktýabrda Eýranyň Türkmensähra regionynda Kummet-Howuz şäherinde jaýlandy.

Azathabar.com, web sahypadan alyndy

Tähranda surat alan türkmen studenti 21 ýyl aldy - تهران دا صورات آلان ترکمن استودنتی 21 یئل آلدی

noreply@blogger.com (Blogçy) — Sun, 09 Oct 2011 17:07:42 PDT

Eýranyň Ewin türmesiniň kamerasy, 2007-nji ýyl

Ýowşan Annagurban - Azat Xabar

Eýran häkimiýetleri ýaşrynlykda sud edilen türkmen raýatyny 26 aý bäri türmede saklaýarlar. Eýran oppozisiýasynyň Kaleme.com internet saýtynyň ýazmagyna görä, Türkmenistanyň raýaty Çarymuhammet Myradow 21 ýyl türme tussaglygyna höküm edilipdir. Oňa ýüklenen esasy günäleriň biri 2009-njy ýylyň prezident saýlawlaryndan soň Tähranda bolan protestleri surata düşürmek we wideo ýazgy etmek bilen bagly.

Düýbi Parižde ýerleşýän Serhetsiz reportýorlar guramasy hem türkmen raýatynyň Tähranda hökümete garşy guralan protestleri surata düşüreni üçin tussag edilendigini tassyk edýär.
Bu guramanyň Ýewropa we Merkezi Aziýa bölüminiň başlygy Ýohan Bir 26 aý bäri Ewin türmesinde oturan Myradow barada bir hepde gowrak mundan öň maglumat alandyklaryny we soň bu habary Eýrandaky başga çeşmeler arkaly barlandyklaryny gürrüň berdi. Ýohan Biriň öz çeşmelerine salgylanyp tassyklamagyna görä, Çarymuhammet Myradow 21 ýyl türme tussaglygyna höküm edilip, öz düşen ýagdaýy barada ýakyn garyndaşlary bilen hem habarlaşyp bilmän otyr.

Kaleme.com Myradowyň sud diňlenişiginiň bikanun, ýaşrynlykda geçirilendigini habar berýär we eýran metbugatynyň daşary ýurtly tussaglar meselesinde esasy ünsüni içalyçylykda aýyplanan amerikan tussaglaryna gönükdirendigini belleýär. Mälim bolşy ýaly, yrak-eýran serhetinde tutulyp, 8 ýyl tussaglyga höküm edilen iki amerikan golaýda azat edilipdi.

Eýranyň oppozisiýa saýtynyň ýazmagyna görä, Çarymuhammet Myradow awtobusda öz halaşýan gyzy bilen barýarka Tähranyň köçelerinde bolan protestleriň birine şaýat bolýar we, beýleki adamlaryň hem köpüsiniň edişi ýaly, protestçileriň birnäçe suratyny alýar we wideo düşürýär. Eýranyň Aňtaw ministrliginiň agentleri soň bu suratlary we wideoýazgylary Myradowy “içalyçylykda” hem režime garşy “propagandada” aýyplamak üçin bahana edinipdirler. Ol şu iki aýyplama esasynda 10 ýyl tussaglyga höküm edilipdir. Mundan başga, Myradowa “bir türkmen biznesmeni bilen hemşerilik” etdi diýibem 10 ýyl berlipdir. Ol şol diýilýän türkmen biznesmenine birnäçe gün terjimeçilik edipdir. Ahyrynda Myradowyň türme tussaglygy jemi 21 ýyla ýetirilipdir.

Diplomatik tagallalar şowsuz

Azatlyk Radiosynyň Eýranyň Daşary işler ministrligine telefon edip, Çarymuhammet Myradow barada Eýran metbugatynda çykan habar bilen bagly düşündiriş almak üçin synanyşygy netije bermedi.
“Kaleme” saýtynyň ýazmagyna görä, Myradow Tährandaky Ewin türmesiniň 350-nji umumy böleginde saklanýar. Onuň sud diňlenişigini gaýtadan getirtjek bolup eden tagallalary, Tährandaky türkmen ilçisiniň aladalary hiç bir netije bermändir. Tährandaky türkmen ilçihanasy bu habar barada Azatlyk Radiosynyň diňleýjilerine düşündiriş bermekden saklandy.
Türkmenistanda geçirilýän günä geçişliklerde, beýleki daşary ýurt raýatlary bilen bilelikde, eýranly tussaglaryň hem azatlyga çykarylýany habar berilýär. Emma Türkmenistanda Eýran ýaly daşary ýurtlarda tussag edilýän türkmen raýatlary barada statistika çap edilmeýär. Ýöne 2003-nji ýylyň sentýabrynda şol wagtky prezident Saparmyrat Nyýazowyň Eýranda tussaglykda saklanýan aýallar barada aýdan sözleri Eýranda türmä düşýän türkmenleriň az däldiginiň resmi tassyknamasy bolupdy. Ol şonda aýallaryň neşe söwdasy üçin tutulýandygyny aýdyp, şeýle diýipdi: “O taýda, iň erbet ýeri, köp aýallar bar. Näme getirýärler? Oňňun ana, 5 kilo tirýek, 600 gram geroin.”
Emma Myradow Eýranda syýasy sebäpler esasynda tussag edilen ilkinji bilinýän türkmen raýaty bolup görünýär. 1976-njy ýylda doglan Çarymuhammet Myradow Tähran uniwersitetinde syýasat ylmy ugrundan ýokary bilim alypdyr. Ol Eýranda terjimeçi bolup işlemek bilen, Türkmenistanyň we Eýranyň bilim ministrlikleriniň beren stipendiýasy esasynda, Eýranyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary kollejinde diplomatiýa we halkara guramalary ugrundan magistr derejesini almak üçin okaýan eken.

Page Resource

NÄME SEN? – OL MENEM - ! - نأمه سن؟ - اول منم

noreply@blogger.com (Blogçy) — Thu, 27 Oct 2011 00:18:00 PDT

Esasy Goşgyny dowamyndan göriň!...

NÄME SEN? – OL MENEM!

M.P.- Asla seni görmemişem, dildarym!

Gumrymy sen, bilbilmi sen, näme sen?!

Gamgyn köňlüm hyýalyňda aldaram,

Bag içinde gülgülmi sen, näme sen?!

H. N.- Aslym sorsaň bir göwherden dörän biz,

Guşlar içre ak kepderem, düz menem.

Hýyal-da däl, hakykatda ýaran biz,

Baglar içire läle gül men roz menem!

M.P.- Garaçymyň, ýa seýitmiň, hojamyň,

Ýa sakymyň, ýa şerapmyň, ýa jammyň,

Ýa ýylmy sen, ýa gündizmiň, gijemiň,

Ýa Aýmy sen, ýa Günmi sen, näme sen?!

H. N.- Garaçydan saýlanmanam deňlikde,

Jam-da hak şerap men, saky aňlykda,

Gije ýalkym, gündiz saýa daňlykda,

Hakykat aý bolsa, günde köz menem!

M.P.- Ýa müşkmi sen, ýa kokunar anbarmyň,

Aýda bilmen, ýa çarhmy sen, çenbermiň,

Ýa derýamyň, ýa möwçmi sen, lenbermiň,

Ýa girdapmyň, ýa burgunmyň, näme sen?!

H. N.- Müşki-anbar kokan tupan-gaýdan men,

Çarhy pelek gerdandygyn aýdan men.

Deňizleriň tolguny dek saýdan men,

Rowşen salan, öwüşgün atan ýüz menem!

M.P.- Altynmy sen, kümüşmi sen, zermi sen,

Ýa arşmy sen, ýa kürsmi sen, ýermi sen,

Ýa ýakutmyň, ýa merjenmiň, dürmi sen,

Ýa çyragmyň, ýa röwşenmiň, näme sen?!

H. N.- Altyn-kümüş zowkyn däner hak ýarka,

Arşda ýyldyz, ýerde şehit gan barka,

Ýakut-merjen nedir? hakykat dürkä,

Şam çyragyň aýdyň pasly ýaz menem!

M.P.- Magtymguly, geç namysdan, aryňdan,

El götergil bu wepasyz käriňden,

Jahan doly, sen gapyl sen ýaryňdan,

Meý-mestmi sen, ýa şeýdamyň, näme sen?!

H. N.- Bu gün Iller! Namys üçin, ar üçin,

El götermen, bu wepaly kär üçin,

Bu gün söweş güni, ol bimar üçin,

Hakykata mest hem şeýda, baz menem!

Aşgabat : Ýaz-1990 – H.Ownuk

· M. P. (Magtymguly Pyragy)

· H. N. (Hangeldiň Neziresi) …

Türkmen Döwlet Opera Baletiniň Talantly işgäri Aýdogdy Gurbanowyň Owazy

noreply@blogger.com (Blogçy) — Mon, 03 Oct 2011 21:22:04 PDT

Azat Habar : Halmyrat Gylyçdurdyýew

Garaşsyzlyk baýramyna taýýarlyklaryň çäginde klassyky saz sungatyna bolan üns belli bir derejede artýar. Golaýda Türkmenistanyň paýtagtynda ilkinji gezek Wena balynyň geçirilmegi, Wenanyň dünýä belli simfoniki orkestriniň Aşgabatdaky çykyşy muňa mysal bolup biler.

Mundan sähel wagt öň Türkmenistanda uly saz toparlary hem balet teatry işleýärdi. Soňra Opera we balet teatrynyň ýapylmagy, fortepianoda saz çalmagyň gadagan edilmegi professional sungata agyr zarba urdy. Ýogsam bolmasa geçen asyryň ortalarynda kemala gelen professional aýdym-saz medeniýeti halkyň söýgüsini gazanmagy başarypdy. Milli kompozitorlar, ençeme sazandalar hem belli aýdymçylar ösüp ýetişdi. Olar türkmen milli aýdym-saz sungatynyň täze bir ugruny döretdiler. Bu ugurda belli aýdymçy, Türkmenistanyň halk artisti Aýdogdy Gurbanowyň hem öz orny bar.

Türkmenistanyň halk artisti Aýdogdy Gurbanow 1933-nji ýylda Kaka etrabynyň öňki Lenin adyndaky daýhan birleşiginde dünýä inýär. Onuň çagalyk hem ýetginjeklik döwri 30-40-njy ýyllaryň ýowuz döwründe geçýär. Ol 1948-nji ýylda doly däl orta mekdebi tamamlap, bäş ýyllap kolhozda işleýär. Ol ýer sürýär, orak orup, döwek döwýär, mal-gara bakyp, çopançylyk edýär.

Aýdogdy 1953-nji ýylda Türkmen döwlet sazçyklyk uçilişesine okuwa girýär. Uçilişäniň solfejio mugallymy Silwia Semýonowna Şteýnberg Aýdogdynyň mylaýym, örän ýakymly sesini halap, oňa aýratyn üns berýär. Silwia Semýonowna Aýdogdyda geljekki özboluşly opera aýdymçysyny görýär we onuň bilen irginsiz işleýär. Ol tejribeli mugallym Aýdogdynyň sesiniň liriki tenordygyny kesgitleýär we ony düzgüne salýar. Aýdym aýdanyňda nähili dem almalydygyny, nähili hereket etmelidigini, diksiýa, ýagny sahna diliniň üstünde nähili işlemelidigini öwredýär. Oňa opera artistiniň diliniň arassa, anyk we örän düşnükli bolmalydygyny düşündirýär.

Ýaşlykda zähmetde bişişen Aýdogdy okuwa erjellik bilen girişýär hem uçilişäni gowy tamamlaýar. Sazçylyk uçilişesinde okan ýyllarynda Türkmen Döwlet Opera we Balet Teatrynyň köpçülik sahnalarynda, ýagny horda çykyş edýär. Bu bolsa Aýdogdynyň teatr sungaty bilen has ýakyndan tanyşmagyna we ussatlygyny kämilleşdirmegine ýardam edýär.

Aýdogdy Gurbanow 1958-nji ýylda Moskwanyň Çaýkowskiý adyndaky Döwlet konserwatoriýasyna okuwa girýär. 1963-nji ýylda konserwatoriýany üstünlikli tamamlap, Magtymguly adyndaky Türkmen Döwlet Opera we Balet Teatrynda solist bolup, döredijilik işine başlaýar.

Onuň güýçli hem ýakymly liriki tenor sesi bolansoň, opera aýdymçylarynyň arasynda esasy orny eýeleýär. Operalarda esasy gahrymanlaryň obrazlaryny döredýär. Olardan “Şasenem we Garypda” Garybyň, “Leýli we Mežnunda” Mežnunyň hem Kömegiň, “Zöhre we Tahyrda” Tahyryň, “Kemine we kazyda” Daňataryň hem Keminäniň obrazlaryny üstünlikli ýerine ýetirýär. Aýdogdynyň döreden ol obrazlary halkyň söýgüsine mynasyp bolýar.

Bu klassyky opera spektakllaryny görmek üçin ýurduň dürli künjeklerinden Aşgabada ýörite gelerdiler. Ol belli operalar halkyň söýgüli spektakllaryna öwrülip, ahlak taýdan arassalygy ündäp, ýaş nesil üçin özboluşly merkdebe öwrüldi.

Aýdogdynyň mylaýym, gulaga ýakymly, örän milli türkmen sesi bilen birlikde, atristlik ussatlygy-da birkemsiz kämilleşdi. Ol “Magtymguly” operasynda Magtymgulynyň, “Abadan” operasynda Batyryň, “Sonada” Annanyň, Üzeýir Gajybekowyň “Arşin mal alan” operettasynda Askeriň obrazlaryny döretdi. S. Rahmaninowyň “Aleko” operasynda Alekonyň, I.P.Çaýkowskiniň “Ýewgeniý Onegin” operasynda Lenskiniň obrazlaryny türkmen sahnasyna çykaryp bildi. Žanrlary boýunça biri-birinden düýpli tapawutlanýan bu obrazlar şowly çykypdy.

Kinorežissýor Alty Garlyýewiň “Aýgytly ädim” filminde Artygyň “Aýna” diýen aýdymyny aýtmagy Aýdogdy Gurbanowa uly abraý getirdi. Oba ýerlerinde daýhanlaryň, çopanlaryň bu aýdyma hiňlenýändiklerine gabat gelinýärdi. Bu bolsa onuň döredijiliginiň halk köpçüliginiň aňyna däl, eýse ganyna siňendiginiň subutnamasydy.

Aýdogdy halkyň hak artisti hem hakdan içen aýdymçy saýylýar. Aýdogdy Gurbanowa 1965-nji ýylda ”Türkmenistanyň at gazanan atristi” diýen hormatly at berildi. 1977-nji ýylda bolsa ol ”Türkmenistanyň halk artisti” diýen ýokary hormatly ada mynasyp boldy. Ol konsert programmalary bilen Wengriýada, Bolgariýada, Fransiýada, Türkiýede we ençeme daşary ýurtlarda türkmen aýdym-saz sungatyny dünýä jar etdi.

“Türkmenistanyň halk artisti” Aýdogdy Gurbanow soňky wagtda Türkmen döwlet milli konserwatoriýasynda ýaşlara sapak berýär. Garaşsyzlygyň 20 ýyllygy mynasybetli geçirilýän dabaraly günlerde halka hyzmat eden, täze medeniýeti döreden şeýle aýdymçylaryň atlary-da tutulsa, gowy bolardy diýip, ýerli intelligensiýa wekilleri hasaplaýarlar.

Halmyrat Gylyçdurdyýew Azatlyk Radiosynyň Aşgabatdaky habarçysy.

Туркменистан намерен войти в Исполнительный совет ЮНЕСКО

noreply@blogger.com (Blogçy) — Thu, 22 Sep 2011 22:22:24 PDT

Turkmenistan Ru: 15.09.11 13:15

В числе приоритетных задач Туркменистана в процессе взаимодействия Организацией Объединенных Наций по вопросам образования, науки и культуры – активизация деятельности по выдвижению кандидатуры страны в состав Исполнительного совета ЮНЕСКО на период 2013-2015 годов.

Об этом сообщает Государственное информационное агентство Туркменистана (TDH) в связи с предстоящим участием президента страны Гурбангулы Бердымухамедова в 66-й сессии Генеральной Ассамблеи ООН, открывшейся в Нью-Йорке.

В сообщении отмечается, что приоритетные направления политики Туркменского государства по возрождению, сохранению и популяризации уникального культурного наследия туркменского народа гармонично сочетаются с целями ЮНЕСКО, что дает стимул для интенсификации традиционного многолетнего партнерства.

Важным совместным проектом, который предстоит реализовать, названа групповая номинация в Список Всемирного наследия ЮНЕСКО памятников Великого Шелкового пути, расположенных на территории 12 стран – Японии, Кореи, Китая, Индии, Непала, Афганистана, Ирана, Казахстана, Узбекистана, Кыргызстана, Таджикистана и Туркменистана.

“Tebriz-Bakü-Ankara - Biz hara, Farslar hara” - تبریز، باکو ، آنکارا - بیز هارا، فارسلار هارا

noreply@blogger.com (Blogçy) — Thu, 15 Sep 2011 20:05:18 PDT

ANTI GAZETE- Masum EKİNCİ - masumekinci@yahoo.com

Ortalık yine toz duman. Ortadoğu ve İsrail’e odaklanan Türkiye, yanıbaşında İran’daki çok önemli gelişmeleri ıskalıyor gibi. Biliyorum ki, Dışişleri ve MİT, İran’daki gelişmeleri, özellikle Tebriz merkezli Türk hareketleri yakından izliyor, detaylı raporlarla hükümete iletiyor. Ancak, Tahran yönetimi ile yürütülen PKK karşı işbirliğini sabote etmemek için, Ankara şimdilik sessiz kalmayı tercih ediyor. ...
Iskalamaktan kastım bu.
Belki bu doğru bir taktik ama Ankara’dan gelecek ufak bir açıklama bile orada yaşayan Türkleri müthiş mutlu edecek, moral verecek. ...

Bunun göz ardı edilmemesi gerekir diye düşünüyorum.
Geçen sene “İran Türkleri ve Tebriz'in devrimciliği” ismiyle İran üzerine bir yazı yazmış ve orada yaşayan Türklerin durumuna dikkat çekmeye çalışmıştım. (http://www.antigazete.com/yazar_yazilari.php?yazi_no=274)
Türkiye’den sonra en çok Türkçe konuşulan bu komşu ülkedeki kardeşlerimizi ihmal ediyoruz ve işin daha kötü tarafı bu durumun farkında bile değiliz.
Aramızda sadece kan bağı değil gönül bağı da olması gereken bu kardeşlerimiz üzerine oynanan oyunlar isim değiştirerek sürüyor.
Ülkenin kuzeyinde yaşayan on beş milyona yakın Türk şimdi ata topraklarından değişik bir taktikle sürülmeye çalışılıyor.
Bunun için, pek çoğumuzun ismini bilmediği Urmiye Gölü, İran yönetimi tarafından bilinçli olarak kurutuluyor. Hatta bu işte o kadar kararlılar ki, kağıt 50 bin Riyalin arka yüzündeki İran haritasından Urmiye Gölünü şimdiden kaldırmışlar.

Şimdi diyeceksiniz ki, “Ne var bunda, bir göl kurudu diye milyonlarca insan niye topraklarını terketsin”
Hemen anlatayım.
Urmiye, Van Gölü’nden sadece 150 kilometre uzakta. (Gölün batısındaki Urmiye ve doğusundaki Tebriz şehirlerinde yaşayanların büyük çoğunluğu Türk)
İran'ın en büyük, tuz rezervi bakımından da dünyanın ikinci büyüğü olan Urmiye Gölü'ndeki suyun yüzde 60'ı son 10 yıl içinde kurumuş durumda. Urmiye Gölü’ne akan nehirlerin üzerine onlarca baraj inşa edilmiş. Bu da gölün su seviyesinin düzenli olarak her gün azalmasına yol açıyor. Uzmanlara göre önlem alınmaması halinde birkaç yıl içinde göl tuzlu bir kara parçasına dönüşecek.
Suyun büyük oranda azalması tuz oranını yükselterek litre başına yüzde 33’e çıkarmış durumda. Dünyanın en alçak noktası olarak bilinen Ürdün’deki Ölüdeniz'de bile ortalama tuz oranı yüzde 30’un altında ölçülüyor.
Suyun azalması gölün kurumasının kısmi bir nedeni olarak görülse de uzmanlar çevrede kurulan barajların temel neden olduğunu belirtiyor. Gölün kuruması sadece İran’ın kuzeyini değil aynı zamanda Türkiye ve Azerbaycan üzerinde de olumsuz etkilere yol açacak.
Gölün tamamen kuruması halinde, göl tabanında açığa çıkacak tuzlar rüzgarla bölgeye savrulacak. Bunun sonucunda da, bölgenin ekosistemi alt üst olacak, tarım ve hayvancılık sektörü tamamen bitecek ve bölgedeki çoğu Türk 15 milyon milyon insan evini, topraklarını terk etmek zorunda kalacak.

Orada yaşayanlar, yakındaki nehirlerden göle su akıtılmasını istiyorlar.
Gölün kurumasını bilinçli bir şekilde engellemeyen İran yönetiminin bu tehlikeli oyunun sonucunda Urumiye Gölü'nün iki seneye kadar kuruması bekleniyor. Son aylarda, özellikle Urmiye ve Tebriz kentlerinde onbinlerce insan düzenledikleri protestolarla bu çölleşme operasyonlarını engellemeye çalışıyorlar. Bölgeden gelen haberlere bakılırsa şimdiye kadar çok sayıda protestocu tutuklandı, yüzlerce kişi de yaralandı.

Protestoların başlamasına sebep olan ana etkense, Urmiye Gölü’nü kurtarma projesine İran Meclisi gündemine alınmasının bile red edilmesi oldu. Red oyu verenlerden 16'sının ise Azerbaycan milletvekilleri olması Türklerin sabrını taşıran son damlaydı.
Bütün bu gelişmelerin ardından hız kazanan protestolar için sokaklar tehlikeli olunca devreye Traktör girdi.
Şimdi, Traktör’de ne diye soranlarınız olabilir.
Onu da açıklayalım.
Taraftarı “Kızıl Kurtlar” olarak bilinen, kırmızı-beyaz renklere sahip resmi adı Traktorsazi Tabriz kısa adı Traktör olan bu futbol takımı, İran Türkleri arasındaki birliği sağlamada en önemli faktör.
Adını Tebriz'deki İran’ın en büyük traktör fabrikasından alan, yaşarken efsane olan bu takım, deplasmanlar dahil her karşılaşmasına ortalama 80 bin seyirci topluyor.
Traktör’ün maçlarındaki Türkçe sloganlar aslında herşeyi anlatıyor.
“Tebriz-Bakü-Ankara - Biz hara, Farslar hara”
“Ya ya ya, şa şa şa, Azerbaycan çok yaşa”
“Azerbaycan bir olsun / Merkezi Tebriz olsun”
“Türk dilinde medrese, olmalı herkese”
“Azerbaycan var olsun, istemeyen kör olsun”
Ebülfez Elçibey’in, “Milletime sözüm var, Güney Azerbaycan azat olmadan sakallarımı kesmeyeceğim” dediği bu bölgenin insanları Traktör’ün her maçından sonra özellikle Urmiye Gölü ile ilgili ses getiren gösteriler düzenliyorlar.
Geçen hafta sonu Traktör’ün 3-2 galip geldiği İstiklal-Traktör maçı sonrası yine benzer görüntüler geldi. Hem de Tahran’dan. Hatta Tahran Üniversitesi önündeki İran bayrağı indirilip yerine Traktör takımının flaması asıldı. (İstiklal İran'ın en güçlü ve en köklü takımlarından birisi. Bu maça kadar İran Şampiyonlar Ligi’nin birinci sırasında bulunan İstiklal aldığı yenilgiden sonra ikinci sıraya inerken, Traktör’se liderliğe yükseldi. Bu maça yüklenen önem, İstiklal’in önemli bir Fars takımı olması ve yıllardır İstiklal takımının resmi internet sitesinde Traktör takımına ve Türklere ağır küfürler yazılmasından kaynaklanıyor)
Daha önce demiştik, “Görünen o ki, İran’da genel olarak yönetimlere karşı çok da agresif olmayan Türk toplumu üzerine kurulan baskıcı ve küçümseyici tablo kum saatindeki akışı daha da hızlandırıyor.
Son söz, önümüzdeki çok da uzun olmayan zaman diliminde İran büyük gelişmelere gebe. Ben derim ki özellikle Tebriz’i ve burdaki hareketlenmeleri yakından takip edin.”
Tarih boyunca İran devrimlerinin hepsinde Tebriz şehrinin etkili rol oynaması daha doğrusu Tebriz olmadan hiçbir değişimin gerçekleşmeyeceğini bilen yönetim karşıtları, Türk isyanını nihayet görmüş olmalılar ki değişim umudu yeniden yükselmeye başladı. Türklerin yaptığı her şeyden korkan bazı çevreler hariç, Fars aydınlarının çoğu Türk hareketlenmesine destek çağrılarını üst perdeden olmasa da yapıyorlar.
Muhalif tüm iletişim araçlarında Hameney'in kaderinin de artık Türklerin elinde olduğu yazılırken, Meşrutiyet Devriminin sembol ismi Türk Sattar Han'ın Tahran'daki mezarına ziyaretçi akını ve çiçek yağdırılması da oldukça anlamlı olsa gerek.

Sattar Han

Büyük devlet olmak, “Yurtta sulh, cihanda sulh” gibi Atatürk’e ait olmadığına inandığım sığ bir slogana sığınıp dünyadaki gelişmelerin dışında kalmakla olmuyor.
Ortadoğu, Afrika, Balkanlar, Kafkasya bizim stratejik hamleler yapacağımız alanlar olsun ama bize “Abi” gözüyle bakıp, zaman zaman sadece bir ses bekleyen kan kardeşlerimizi de gönülden ırak eylemeyelim.

Kaynak: ANTI GAZETE

Magtymgulynyň eserlerinde romantiki garaýyşlar - مختومقلئنئنگ اثرلرینده رمانتیکی غارایئشلار

noreply@blogger.com (Blogçy) — Thu, 06 Oct 2011 18:17:16 PDT

Dr. Ownuk H.

Adamzadyň eneden dünýä inenden beýläk, öz ösüşiniň dürli tapgyrlaryny başdan geçirişi ýaly, taryhyň uzak eýýämleriniň jümmüşinden başlanyp, sungatda dil we edebiýat ylymlary hem öz ösüş mertebelerini başdan geçiripdir. Ýazuw ilki başda manyly suratlary dag-daşlaryň üýzüne suratlandyrmagy bilen, sungatyň ilkinji görnüşlerini beýan edilipdir. Adamzat öz aňyndaky aýdyň we gözel oýlary hat arkaly özlerinden miras galdyrypdyrlar. Şeýle tapgyrlaryň dowamynda sungat we sowatlylyk öz ähmiýetine eýe bolupdyr. Şunlukda her bir köpçiligiň medeniýeti öz sowatly edebiýaty we sungaty bilen kesgitlenipdir. Jemgyýetçiligiň dürli döwürlerde öz synp gatlaklaryny jemgyýet esaslary boýunça, belli formatsionlarda şekillendiren bolsa, şol jemgyýete tabynlykda onuň hem edebiýaty hem-de medeniýeti öz döwruniň anyk beýany hökmünde geljek nessillere gymmatly tejribe toplapdyrlar.

Edebiýat wekilleri öz döwrüniň tejribelerini toplamak bilen çäklenmän, geljek nesillere täze ideýa we garaýyşlaryň otopiasyny galdyrypdyrlar. Her bir döwriň talabyna laýyklykda uzak eýýämiň dowamynda geçmişdäki edebiýat wekillerimiziň eden arzuwislegleri soňky nesilleriň üsti bilen täze garaýyşlara eýe bolupdyr. Şeýdibem edebiýat we sungat öz her bir döwrüniň beýanyny köpçilige ýetirip durupdyr.

Türkmen dil we edebiýaty has irki döwürlerden, ýagny baryp Orhun-Ýeniseýi ýazgylary eýýäminden bäri alanyňda dürli döwürleri başdan geçiripdir. Muňa Gorkut ata kitaby, Mahmut Kaşgarlynyň Diwan-e lugat-et-türk lugatnamasy, Bilge Kagandan galan ýazuw ýädigärlikleri, Artönge(Artöňňe), kysas il-änäbýa Räbguzy, Ýusup Hashajybyň eseri, Hoja Ahmat Ýasawynyň Diwan-e Hekmeti, umuman X we XI asyrlardan bäri türkmeniň dini wekilleriniň tarapyndan göýberilen eserler şeýle hem Mir Alyşir Nowaýynyň eserleri, Jahanşa Hakykynyň diwany, Döwletmammet Azadynyň eseri, Magtymgulynyň diwany, Mollanepesiň eserleri we beýleki ýüzlerçe eserler güwä geçýär.

Şu agzalyp geçilen edebiýat wekillerimiziň hersiniň edebi miraslary öz döwrüniň edebi häsiýetleri bilen aýratynlaşýar. Şol hatarda biziň häzirki döwür edebiýatçy alymlarymyzyň bellemegine görä, “ … Türkmen halkynyň klassik edebiýaty orta asyrlar döwürinde romantismiň täsirinde ýaýbaňlanypdyr.”.

Romantismyň açyk manysyny W. Belinskiý onuň çeşmelerini görkezip şeýle garaýyşda çäklendirýär: ” Romantism ýeke bir sungat, diňe bir poeziýa degişli däldir.

Onuň çeşmesi sungatyň we poeziýanyň çeşmesi nirede bolsa, şol ýerdedir, durmuşdadyr. Durmuş bolsa, adamzadyň bar ýerindedir. Nirede adam bar bolsa, ol ýerde romantism hem bardyr. Romantism özüniň iň dar we iň anyk manysynda adam ruhynyň içki dünýäsi, onuň üýreginiň iň gizlin we mukaddes ýaşaýyşydyr. Romantismyň

syrly we gizlin çeşmesi adamyň köňlündedir. Duýgy we söýgi romantismiň hereketi we üýze çykyşydyr. Şonuň üçin-de, her bir adam tahmynan romantikdir. Diňe özlerinden

başga hiçkimi söýüp bilmeýän menlikciler ýa-da halk yzagalaklary ýa-da garyp we gödek ýaşaýyşyň maddy mätäçlikleri bolan, ruhlarynda simpatiýanyň we antipatiýanyň mukaddes tohumlary owradylan we mynjyradylan adamlar bu duýgudan boş bolup bilerler. Şu garaýyş romantism hakyndaky iň tebigy we iň deslapky düşünje diýip hasap edilýär.”.[1]

Alymlarymyzyň şeýle garaýyşyna esaslansak, biziň klassik edebiýatçylarymyz we şahyrlarymyz öz eserlerini romantismiň täsirinde döredipdirler. Sebäbi olaryň yaşan döwüri dünýäde öňdebaryjylaryň aňynda romantik ideýalaryň örboýuna galan galkynyş eýýämi hasaplanypdyr.

XVIII – XIX asyrlardaky Türkmen edebiýatynda Türkmen halkynyň geljeginiň romantiki maksatnamasynyň çägi ýeke söýgi we maşgala serhedi bilen çäklenmän, eýsem ol durmuşyň ähli pudaklaryna ýaýrapdyr. Şolaryň hemmesini birin-birin barlap geçmek welin, şu günki Türkmen öňdebaryjylarynyň borjy bolup duryar. Sebäbi ol saňa miras galan medeniýetiň hökmünde özüni tanatmak we seniň aňyňda täzeçe ideýany urukdyrmagy talap etýär.

Romantismiň bir aýratynlygy onda şahsyýet hereketdäki durmuşyň içinde işeňňirlik bilen gatnaşýar. Durmuş hemişe duýdanly-duýdansyz ösyär. Onuň keşbi ýütgäp gitýär. Şonuň bilen birlikde, onuň içinde hereket etýän adamlar hem özgerýär. Bu ýerde adam durmuşa laýyk we onuň kanunlaryna kibaodaşlykda özüni alyp baryar.” [2]

Romantisimiň ýene-de bir esasy aýratynlyklarynyň biri, onda bir gahrymanyň ýa-da başgaça aýtsak, şahsyýetiň üsti bilen belli bir halkyň, belli bir toparyň ýa-da şahyryň hut özüniň üýreginde besläp gelen süýji we mukaddes arzuwlarynyň gam bilen galtaşyp perwaz urmagydyr.

Magtymgulynyň eserine göz aýlanyňda, onuň köňlündäki hyýallar jahan syýahatyna, ylym almaga tarap ganat kakyar. … Görkezilen goşguda Magtymguly Pyragy bir uly sorag bilen “dildarynyň” gözlegine çykýar. Dildaryny görmek uçin ony dürli sypatlarda ölçäp görýär. Emma şol zamananyň şertleri onuň bu arzuwlarynyň amala aşmagyna mumkinçilik bermeýär. Şoňa görä-de, ol arzuwlar haýsy ýana uçsa-da, gam olaryň gapdalyndan galmaýar. Iň soňunda bolsa, bu wepasyz kär üçin Magtymguly meýmestlikde we şeýdalykda özüne gelýär. …

Romantisimiň hususy aýratynlyklarynyň biri hem onda şahyryň, ýazyjynyň romantiki hýyallarynyň, duýgularynyň çyrpynşyp, näbelli maksatlara tarap heýejan urup uçmagydyr. Şonda-da, real durmuş şahyry kanagatlandyrmaýar. Onuň arzuw hem köňül-hyýallary entäk gutarnykly şekillenmedik halat-da, çykyş etýärler. Beýle ýagdaýlar entäk, şahyrlaryň ýaş wagtlarynda ýaş köňülleriniň nämälim süýji arzuwlary bilen göňklerde çyrpynyan döwründe bolýar we köp duş gelýär.

Magtymguly Pyragynyň döwründen eýýäm ençeme asyr geçipdir. Romantism özözüni ýuwaş-ýuwaşdan realisma çalyşan XXI asyryň bosagasynda otyrys. Bu günki nesil her bir döreýişi öz real halatynda göresi gelýär. Elbetde ýaşlykda ýaňlanýan romantismiň näbelli sesleri we näbelli arzuwlary, geljekde olaryň ýazuw işlerinde we eserlerinde nusgalanyar we täzeçe ideýalar bilen galtasyp, şekillenjek anyk islegleriň we realismiň buşlukçysydyr.

Magtymguly Pyragynyň agtaran ”dildaryny” bu günki nesil tapýar welin, ony tapmak üçin eýýäm ençeme asryň we nesliň gelip-geçmegi bilen miýesser bolupdyr. Dimek ony döwür talap etmeli. …

Aşakda Magtymguly Pyragynyň “Näme Sen?” atly goşgusyny mysal getiryäris.

Magtymguly pyragynyň her toppak goşgusynyň arasynda gyzyl bellikde berilen goşgy bu günki nesliň ideýasy görnüşde berilýär:

NÄME SEN? – OL MENEM!

M.P.- Asla seni görmemişem, dildarym!

Gumrymy sen, bilbilmi sen, näme sen?!

Gamgyn köňlüm hyýalyňda aldaram,

Bag içinde gülgülmi sen, näme sen?!

H. N.- Aslym sorsaň bir göwherden dörän biz,

Guşlar içre ak kepderem, düz menem.

Hýyal-da däl, hakykatda ýaran biz,

Baglar içire läle gül men roz menem!

M.P.- Garaçymyň, ýa seýitmiň, hojamyň,

Ýa sakymyň, ýa şerapmyň, ýa jammyň,

Ýa ýylmy sen, ýa gündizmiň, gijemiň,

Ýa Aýmy sen, ýa Günmi sen, näme sen?!

H. N.- Garaçydan saýlanmanam deňlikde,

Jam-da hak şerap men, saky aňlykda,

Gije ýalkym, gündiz saýa daňlykda,

Hakykat aý bolsa, günde köz menem!

M.P.- Ýa müşkmi sen, ýa kokunar anbarmyň,

Aýda bilmen, ýa çarhmy sen, çenbermiň,

Ýa derýamyň, ýa möwçmi sen, lenbermiň,

Ýa girdapmyň, ýa burgunmyň, näme sen?!

H. N.- Müşki-anbar kokan tupan-gaýdan men,

Çarhy pelek gerdandygyn aýdan men.

Deňizleriň tolguny dek saýdan men,

Rowşen salan, öwüşgün atan ýüz menem!

M.P.- Altynmy sen, kümüşmi sen, zermi sen,

Ýa arşmy sen, ýa kürsmi sen, ýermi sen,

Ýa ýakutmyň, ýa merjenmiň, dürmi sen,

Ýa çyragmyň, ýa röwşenmiň, näme sen?!

H. N.- Altyn-kümüş zowkyn däner hak ýarka,

Arşda ýyldyz, ýerde şehit gan barka,

Ýakut-merjen nedir? hakykat dürkä,

Şam çyragyň aýdyň pasly ýaz menem!

M.P.- Magtymguly, geç namysdan, aryňdan,

El götergil bu wepasyz käriňden,

Jahan doly, sen gapyl sen ýaryňdan,

Meý-mestmi sen, ýa şeýdamyň, näme sen?!

H. N.- Bu gün Iller! Namys üçin, ar üçin,

El götermen, bu wepaly kär üçin,

Bu gün söweş güni, ol bimar üçin,

Hakykata mest hem şeýda, baz menem!

Asgabat : Ýaz-1990 – H.Ownuk

· M. P. (Magtymguly Pyragy)

· H. N. (Hangeldiň Neziresi) …

[1] . REJEPOWRAHMAN,” XVIII-XIX ASYRLAR TÜRKMEN EDEBIÝATYNYŇ DÖREDIJILIK STILI”, A.:

“Ylym”, 1995 ý. 8 sah.

[2] . Şol ýerde, 22 sah.

Avrupa'yı titreten korku gerçek oldu - آوروپایی تیتردن غورقو گرچک اولدی

noreply@blogger.com (Blogçy) — Fri, 09 Sep 2011 19:58:12 PDT

Masum EKİNCİ: - masumekinci@yahoo.com

Dünya her taraftan kaynıyor. Libya’da devam eden savaş, Suriye’deki çatışmalar, Norveç’teki katliam, artık şiddete dönen İngiltere’deki şok gösteriler ve dünya ekonomisindeki çatırdamalar.

Biz, bunların içinden artan milliyetçiliğe bir göz atalım. ...
Avrupa Birliği, özellikle İskandinav ülkelerinde artış gösteren ırkçılık karşısında uzun zamandır çaresizlik içinde olacakları bekliyordu.
Beklenenin çok ötesindeki olay Avrupa’nın kuzeyinde gerçekleşti.
Irkçı, İslam karşıtı Norveçli bir Viking, ilk anda El-Kaide'ye mal edilen yüzyılın katliamını gerçekleştirerek çoğu kendi ırkından insanları kurşunladı, kamu binalarını bombaladı.
Katliam derecesinde olmasa da aşırı ırkçı eylemler zaten bekleniyordu.
Avrupalı liderler, aşırı sağ partilerin artan oylarını kendilerine kanalize etmek için uzun zamandır ırkçı söylemlere kaymışlardı. Minareleri yasakladılar, göçmenleri yerden yere vurdular, özellikle müslüman ve terörist kelimelerini birarada anmakta herhangi bir sakınca görmediler.
Norveç’teki katliamın ardından hepsi kıvırmaya başlasalar da, bu korkunç olayda Avrupalı liderlerin birçoğunun payı var.
Onlarda son zamanlarda artan ırkçılığın farkındaydılar ve bu onları fazlasıyla korkutuyordu.
Özellikle sakin insanların ülkesi Finlandiya’da ırkçı politikalarıyla öne çıkan Gerçek Finlandiyalılar Partisi, AB’yi rahatsız eden bir yükselişe geçmişti. Kimi çevrelerce ''ırkçı'' bir parti olmakla suçlanan ve ülkedeki son seçimlerden sonra Finlandiya siyasetinin merkezine oturan bu parti Parlamentodaki sandalye sayısını 5'den 39'a çıkartmıştı.
Aynı şekilde parlamentoyu rüyasında bile göremeyen, aşırı uçta bir parti İsveç'te ilk kez geçen yıl parlamentoya girmeye hak kazandı.
Holanda'da ırkçı Özgürlük Partisi, 2010 yılındaki seçimlerde İslam ve göç karşıtı söylemleri ile milletvekili sayısını 9’dan 24’e çıkararak seçimlerde oyunu en fazla yükselten parti olmuştu.
İsviçre'deki 2007 yılı seçimlerinde aşırı sağ görüşlü İsviçre Halk Partisi, yaklaşık yüzde 29 oy alarak ülke tarihindeki en yüksek oy oranına ulaşmış, 2009 yılında da İsviçre’deki büyük tepki toplayan minare inşaatı yasağı başlamıştı.
Avrupa’da doğup daha sonra tüm dünyaya yayılan aşırı ırkçılık şimdi tekrar kıtasına dönüyor ifadesi herhalde yanlış olmaz.
Neredeyse 50 yıldır uyuyan dev şimdi uyanıyor.
“İslam Avrupası değil, kendi hristiyan Avrupamızı isteriz” diyenlerin durumu artık hiç de iç açıcı gözükmüyor.

Kaynak: Anty Gazete