"In alle dingen"

Hoe de duivel het liefst tewerk gaat - Wijsheid van Ignatius van Loyola

2026-06-17T08:00:00.000+02:00

"Wanneer de duivel iemand wil aanvallen trekt hij eerst op verkenning om na te gaan aan welke zijde de verdediging het zwakste is of slecht opgesteld. Vervolgens maakt hij zijn kanonnen klaar om een doorbraak te forceren op die plaats."

Ignatius van Loyola

Uitmuntendheid: "Niemand is veroordeeld tot middelmatigheid" - Serie van Nikolaas Sintobin sj over ignatiaanse pedagogie (4/6)

2026-06-16T08:00:00.000+02:00

(4/6) Uitmuntendheid

Uitmuntendheid staat centraal in de ignatiaanse pedagogie. Het betekent: groeien in waar jij goed in bent. Vandaar, opnieuw, het belang van de terugblik om scherper te krijgen waar jouw diepere verlangen ligt: in wetenschappen, relaties, talen, religie, handwerk.

Uitmuntendheid geldt voor elk kind. Niemand is veroordeeld tot middelmatigheid. Elk kind heeft recht op de vreugde die je ervaart als je groeit in jouw unieke menszijn. Niet alleen de objectieve cijfers zijn belangrijk. Ook en soms nog meer, de persoonlijke groei van elk kind.

De ervaring leert dat je de grootste groei en dus vreugde ervaart als je leert de grens van je eigen persoontje te doorbreken, richting de ander. Dit noemen we opvoeding tot sociale verantwoordelijkheid. De sociale projecten zijn daar een toepassing van: jongeren opvoeden tot mensen voor en met anderen. Niet als een droeve plicht. Wel als bron van de grootste vreugde.

Nikolaas Sintobin sj

NB: In mijn boek "Op het kompas van de vreugde. Ignatius van Loyola als levensgids" ga ik uitvoerig in op diverse aspecten van de ignatiaanse pedagogie. Klik hier om dit boek te bestellen.

Overweging bij een 500-jaar oude beker die iets leert over het genie van Ignatius van Loyola - Nikolaas Sintobin sj

2026-06-15T08:00:00.000+02:00

Je wil het niet geloven, maar dit is een foto van een primitieve drinkbeker. Vijfhonderd jaar geleden heeft Ignatius van Loyola die gebruikt toen hij, een jaarlang, in Manresa verbleef. Dat is een klein stadje niet zo ver van Barcelona. Ignatius werkte er de basis uit van wat later zijn beroemde "Geestelijke Oefeningen" zouden worden.

Op de plaats zelf waar Ignatius verbleef in Manresa staat nu een joekel van een retraitehuis van de Spaanse jezuïeten. In het museumpje alsdaar fotografeeerde ik die beker.

Wat gek, dacht ik eerst toen ik dat ding zag. De artistieke waarde ervan is nihil Toch merkte ik dat ik het aangrijpend vond om die mok te zien. Gewoon al weten dat Ignatius die een jaarlang gebruikt heeft, brengt de man op de een of de andere manier echt dichterbij. Het zicht en de verbeelding maken nu eenmaal deel uit van onze menselijkheid. Het is goed ze te gebruiken. Ze maken het mogelijk om de werkelijkheid van dichterbij en intenser te ervaren.

Ignatius wist dat maar al te goed. In zijn methode om te bidden met de Bijbel raadt hij daarom aan om uitvoerig gebruik te maken van al de zintuigen en van de verbeelding. Ik heb zelf ervaren hoe krachtig dit kan zijn. Het maakt dat Jezus van een abstract begrip Iemand kan worden die je kunt ontmoeten. Noch min, noch meer.

Ja, ik ben blij dat ik die beker heb gezien.

Nikolaas Sintobin sj

Waarom ignatiaanse pedagogie weinig van doen heeft met influencers: Serie van Nikolaas Sintobin sj over ignatiaanse pedagogie (3/6)

2026-06-14T08:00:00.000+02:00

(3/6) Verstand én hart

Jezuïeten staan vooral bekend voor de tien bovenste centimeter van hun lichaam. Eigenlijk is dit een karikatuur. Verstand is belangrijk. Maar de uniciteit van de persoon ligt niet in de blinde ratio, wel in de diepere gevoelservaring. De originaliteit van de ignatiaanse spiritualiteit en pedagogie is dat zij een school zijn van het hart.

Het systematisch terugblikken op de leerervaring helpt ontdekken waar je hart klopt. Niet wat men denkt of wat influencers je aanpraten. Wel datgene waar jij diep van binnen warm van wordt en dat energie en vreugde geeft. Dit verlangen ernstig nemen en daar vervolgens leren voor kiezen dat heet vrijheid. Er is geen humaniora zonder vrijheid. De ignatiaanse spiritualiteit is één grote keuzepedagogie. Hart én verstand gaan daarbij hand in hand.

Nikolaas Sintobin sj

NB: In mijn boek "Op het kompas van de vreugde. Ignatius van Loyola als levensgids" ga ik uitvoerig in op diverse aspecten van de ignatiaanse pedagogie. Klik hier om dit boek te bestellen.

Waarom is Jezus eigenlijk naar ons toe gekomen? Homilie van Nikolaas Sintobin sj voor deze zondag

2026-06-13T07:45:12.837+02:00

ELFDE ZONDAG DOOR HET JAAR - Jaar A

Mt. 9, 36 – 10, 8

Deze verzen uit Matteüs illustreren het heel eigen karakter van het Evangelie. De christelijke openbaring gaat niet in de eerste plaats over een leer. Het is evenmin een boek met voorschriften en regels. Het is wel het verhaal van een gebeurtenis, een ervaring. Het Evangelie is het verslag van een ontmoeting met Jezus. Een mens die zo uniek is dat mensen in Hem God zelf herkennen. Drie aspecten van de Blijde Boodschap vinden we hier uitdrukkelijk terug.

Ten eerste legt Jezus uit waarom Hij gekomen is. Hij wil ons doen leven. Hij wil de mensen genezen en bevrijden van wat hen belet om te worden wie elk is: beeld en gelijkenis van God. Hoe rijk en sterk ieder mens in de grond ook is, toch stelt Jezus vast dat de mensen die Hij om zich heen ziet afgetobd neerlagen als schapen zonder herder. De ervaring leert het ons scherper, vaker en directer dan ons lief is. We verlangen zoveel goeds en moois te doen. Dikwijls lukt het niet en dreigen we de moed te verliezen. We hebben Gods hulp nodig.

Vervolgens maakt Jezus duidelijk dat Hij zijn zending niet op zijn eentje wil en kan volbrengen. Hij heeft helpers nodig. Matteüs noemt de namen van de mensen die Jezus daartoe roept. Het is een bont allegaartje, met inbegrip van een publieke zondaar - een tollenaar - en een toekomstige verrader. Eigenlijk zijn het allen gewone mensen, mensen zoals wij. De boodschap is duidelijk. Om mee te werken aan Gods Rijk in deze wereld zijn geen bijzondere eigenschappen nodig. Positief uitgedrukt, iedereen kan zijn of haar steentje bijdragen. Of je binnen of buiten de Kerk werkt, of je beschikt over uitzonderlijke talenten dan wel een “gewoon” mens bent, elkeen is welkom. Meer nog, iedereen wordt dringend uitgenodigd om mee de hand aan de ploeg te slaan. De kracht en de inspiratie, zo zegt Jezus uitdrukkelijk, worden ons door Hem zelf gegeven.

De laatste woorden uit deze evangelielezing geven, ten slotte, de subtiele spirituele pedagogie die verklaart hoe het mogelijk is om ja te zeggen op die uitnodiging: Voor niets hebt gij ontvangen, voor niets moet gij geven.” Je geroepen weten door God heeft alles te maken met het besef hoeveel je wel ontvangen hebt van Hem. Dat is veel meer dan je op het eerste zicht kan vermoeden. De dankbaarheid die de vrucht is van die bewustwording zet in beweging. Het maakt dat dat je iets wil teruggeven aan de gever van zoveel goeds. Christen zijn, je geroepen weten en groeien in dankbaarheid gaan hand in hand.

Nikolaas Sintobin sj

Heilig Hart van Jezus, waarover gaat dat eigenlijk over? - Vlog van Nikolaas Sintobin sj

2026-06-12T08:00:00.000+02:00

Vandaag viert de RKK het feest van het Heilig Hart van Jezus.

In deze vlog geef ik u een korte uitleg over wat we vandaag kunnen leren uit de eeuwenoude devotie tot het Heilig Hart van Jezus.

Dit kan in onze geseculariseerde wereld heel ver van mijn bed lijken. Of net niet. Het spreekt namelijk over de tedere liefde en zorg van onze God voor elk van ons, in het bijzonder als we het moeilijk hebben.

Om deze vlog te bekijken, klik op onderstaande afbeelding of op deze link: https://www.youtube.com/watch?v=Z--b3r35t6c

Karl Rahner over de "kadavergehoorzaamheid" van de jezuïeten - citaat

2026-06-11T08:00:00.000+02:00

In 1978 publiceerde Karl Rahner sj zijn vermaarde « Brief van Ignatius aan jezuïeten van nu ». In dit essay kruipt Rahner in de huid en pen van Ignatius van Loyola en levert hij mijmeringen over het betekent vandaag jezuïet te zijn. In dit uittreksel denkt Rahner na over de jezuïtische gehoorzaamheid.

Wie inwendig vrij is, zelfkritiek heeft en bereid is tot stille dienst aan een gemeenschappelijke zaak, wie daarbij nog een beetje humor heeft en mild begrip voor al het dwaze en ontoereikende van de aardse geschiedenis, die zal ook nu geen bijzonder verschrikkelijke problemen hebben met de gehoorzaamheid in een Orde.

Ik heb zelfs de indruk dat een burgerlijke huisvader en werknemer een beperktere ruimte van vrijheid heeft in de profane maatschappij dan jullie in de Orde. In weerwil van dat domme woord in Ignatius' brief over de gehoorzaamheid hoeven jullie geen “kadavergehoorzaamheid” te beoefenen. Wel moeten jullie onbaatzuchtige, nuchtere, dienstvaardige mensen zijn. Er bestaat een “mystiek van de dienst”. Maar daar wil ik het nu niet over hebben. De ontmythologisering van de gehoorzaamheid ten opzichte van de macht van de wereld en staat is ook nu zeker nodig.

Vergeving als bevrijding - een gesprek over de genade van de onmogelijke vergeving

2026-06-10T08:00:00.000+02:00

In deze ontmoeting Leo Fijen spreek ik uitvoerig over het mysterie van de vergeving. Over hoe bevrijdend vergeving wel is, en ook boosheid en wrok als vergif zijn. Ik noem er bijzondere voorbeelden van onmogelijke vergeving die toch mogelijk blijkt. En vooral, hoe die dan wel kan gebeuren.

Klik hier of op onderstaande afbeelding om dit gesprek te volgen.

Theresia van Lisieux aan het woord: de vreugde van de onvolmaaktheid

2026-06-09T08:00:00.000+02:00

Ingetreden in de Karmel als 15-jarige en gestorven op 24-jarige leeftijd, is Theresia van Lisieux een van de grote heiligen van onze Kerk. Haar autobiografie (Geschiedenis van een ziel) is een parel. Het getuigt van een uitzonderlijk geloof, onderscheidingsvermogen en ervaring in de liefde.

Graag dit uittreksel.

“In het begin van mijn geestelijk leven, toen ik zo’n dertien, veertien jaar was, vroeg ik me af waar ik later nog voortgang in kon boeken. Ik dacht dat ik de volmaaktheid onmogelijk nog beter begrijpen kon.

Algauw heb ik ingezien dat hoe verder iemand op deze weg komt, hoe meer hij verwijderd denkt te zijn van het doel. Nu berust ik erin mezelf nog altijd onvolmaakt te zien en vind ik er mijn vreugde in."

Waarom ChatGPT het menselijk onderwijs niet kan vervangen - Serie van Nikolaas Sintobin sj over ignatiaanse pedagogie (2/6)

2026-06-08T08:00:00.000+02:00

(2/6) - Het belang van de ervaring

Ignatius zegt: Niet het vele weten voldoet en verzadigt de ziel. Wel het innerlijk voelen en smaken. Leerlingen hebben recht op de beste kennis. Maar kennis volstaat niet om te groeien als mens. Geen leerkracht kan qua kennis concurreren met ChatGPT. Nog belangrijker dan veel weten is wat Ignatius omschrijft als innerlijk voelen en smaken. Anders gezegd, wat doen die kennisinhouden met mij? Wat interesseert mij echt? Wat geeft mij vreugde? Wat denk ikzelf hierover? Wat kan ik hieruit leren over wat mij echt drijft?

Vandaar het belang van de terugblik en de persoonlijke verwerking van de leerervaring. In de jezuïetencolleges uit de 16° tot 18° eeuw kregen leerlingen per dag één uur input. De rest was individuele en collectieve verwerking en terugblik. Leerkrachten én ouders kunnen hier niet voldoende aandacht aan geven. Het recente project van de ignatiaanse pauze, een dagelijks klassikaal terugblikmoment, is daar een interessante toepassing van.

Nikolaas Sintobin sj

NB: In mijn boek "Op het kompas van de vreugde. Ignatius van Loyola als levensgids" ga ik uitvoerig in op diverse aspecten van de ignatiaanse pedagogie. Klik hier om dit boek te bestellen.

Waarom liefde en intuïtie hand in hand gaan - 9/9 - Een serie van Nikolaas Sintobin sj over intuïtie

2026-06-07T08:00:00.000+02:00

Voor LFK schreef ik een essay over intuïtie. Hier enkele uittreksels – 9/9

Tot slot nog dit. Kenmerkend voor de verschillende gevoelens en innerlijke bewegingen die ik in deze serie heb genoemd als richtinggevend voor de intuïtie is dat ze alle, rechtstreeks of onrechtstreeks, te maken hebben met de ervaring van liefde. Geen toeval. Liefde is, wat mij betreft, het beginpunt en het eindpunt van een mensenleven. Meer in het bijzonder, het is liefde die een mensenleven zinvol kan maken. Dit is meer dan zomaar een verheven slotgedachte. Het raakt aan de kern van intuïtie.

Intuïtie is meer dan even de natte vinger in de lucht steken om te voelen in welke richting de wind vandaag waait. Intuïtie is niet lukraak. Voor mij zegt het iets over hoe iemand in het leven staat en over wat goed is voor hem. Het gaat over zin versus onzin, vertrouwen versus chaos. Vandaar dat ik ervoor durf te kiezen om me toe te vertrouwen aan mijn intuïtie. Mijn intuïtie is geen persoonlijke verdienste. Wel een geschenk dat ik zomaar ontvang. Ik maak de keuze daarin te geloven.

Nikolaas Sintobin sj

Wat de vikings mij leerden over het heilig Sacrament - Homilie Nikolaas Sintobin sj

2026-06-06T08:00:00.000+02:00

Sacramentsdag 2026 – jaar A

Deut. 8, 2-3. 14b-16a. Ps. 147 1 Kor. 10, 16-17 Joh. 6, 51-58

Ooit was ik schoolpastor bij 11-12jarigen. Ik herinner met een gesprek met een groepje vormelingen. Het ging over de invallen van de vikings. De kinderen waren aan het discussiëren over wat het meest waardevolle was dat die vikingen hadden kunnen roven. Ik zie nog een van die jongetjes, Pierre, heel diep nadenken vooraleer hij met grote overtuiging het antwoord gaf: het tabernakel, want dat was de plek waar God zelf aanwezig was. De andere kinderen keken hem verbauwereerd aan. Ik was eerlijk gezegd ook een beetje verbaasd. Het is wel het enige van de antwoorden dat ik heb onhouden.

Ik twijfel eraan dat de vikingen er net zo over dachten als Pierre. Toch verwoordde die jongen, in zijn kinderlijke naïviteit, iets van de kern van ons geloofsleven. Datgene dat we vandaag vieren met het feest van het heilig Sacrament. De Katholieke Kerk gelooft dat in de sacramenten en in het bijzonder in de eucharistie de Heer, God zelf, op een heel bijzondere wijze zichzelf aanwezig maakt. De evangelielezing van vandaag getuigt ervan hoe complex dit geloofspunt is.

Reeds ten tijde van het begin van de Kerk leidde het tot misverstanden en zelfs tot schandaal. Wie de Jezus’ woorden letterlijk interpreteert kan makkelijk concluderen dat christenen kanibalen zijn. Dat is uiternaard niet de bedoeling. Evenmin dat de eucharistie een soort van objectieve, puur materiële aanwezigheid van de Heer met zich zou brengen. Dat zou immers kunnen leiden tot de conclusie dat Vikings die een kerk met een tabernakel erin brand staken God zelf in brand staken.

Toch hoorden we Jezus daarnet zeggen: Het brood dat Ik zal geven, is mijn vlees”. Dat is behoorlijk expliciet. Ook de belofte die Jezus aan deze eucharistische communie verbindt is vergaand: Wie mijn vlees eet en mijn bloed drinkt, heeft eeuwig leven en Ik zal hem doen opstaan op de laatste dag. De eucharistische communie, zo onderricht Jezus, opent de weg naar het eeuwig leven en dus naar de verrijzenis. Ze opent de weg naar God zelf.

Tegelijk voelen we aan dat dit geen automatisme kan zijn. De eucharistie, evenmin als de andere sacramenten, is geen magie. Zo worden de sacramenten ook niet begrepen in de traditie van de Kerk. Wil de deelname aan de eucharistie voor de mens sacramenteel zijn dan is in hoofde van de ontvanger een welbepaalde, persoonlijke ingesteldheid nodig. In de evangelie-lezing van vandaag vinden we daar sporen van terug. Jezus zegt er: Zoals Ik door de Vader die leeft, gezonden ben en leef door de Vader, zo zal ook hij die Mij eet, leven door Mij.

Jezus maakt de vergelijking met de band die bestaat, in God zelf, tussen de Vader en de Zoon. Tussen beiden bestaat een relatie van liefde. De Vader geeft het leven aan zijn Zoon. De Zoon ontvangt met open armen die genade en geeft het leven door aan anderen. Dat is zijn zending. Niet eenmalig. Wel voortdurend. Op dezelfde wijze kan het sacament maar sacrament zijn als wij op onze beurt verlangen te delen in de zending van de Heer. Niet eventjes. Wel doorlopend. Gods genade is eindeloos groot. Ze dringt zich echter niet op. Ze vraagt een antwoord van onze vrijheid.

Het ontvangen van het brood en de wijn leidt dus niet automatisch, op objectieve wijze, tot deelname aan het lichaam en bloed van de Heer. Het vooronderstelt in hoofde van de christen het verlangen om ook zelf te leven als Jezus.

Dan betekenen dat stukje brood en die slok wijn zo oneindig veel meer dan gebakken meel en gefermenteerd druivensap. Dan worden ze Gods leven en gedrevenheid zelf dat wij, zo maar, mogen ontvangen in ons diepste zelf. Dan wordt de communie, zoals de kleine Pierre het zo juist had aangevoeld, het allermooiste dat ons kan overkomen.

Hoe komt het toch dat jezuïeten zoveel investeren in onderwijs? - Serie van Nikolaas Sintobin sj over ignatiaanse pedagogie (1/6)

2026-06-05T07:34:35.666+02:00

1/6: Waarom jezuïetenscholen?

476 jaar geleden startte in Sicilië het eerste jezuïetencollege en meteen een nieuw onderwijsmodel: het middelbaar onderwijs. De jezuïeten noemden het: humaniora - meer mens worden. Waarom investeren jezuïeten zoveel in onderwijs?

Kennisoverdracht is belangrijk. Maar het is niet enkel omwille van de schoonheid van wiskunde of Latijn dat ontelbare jezuïeten hun leven gaven en geven aan het onderwijs. De reden is wel dat kennisoverdracht een uniek middel is voor persoonlijkheidsvorming. Denk aan het opnieuw actuele klassikale twistgesprek, het zo vormende groepswerk of het verrijkende parascolaire aanbod.

Wat is kenmerkend voor het jezuïtische opvoedingsmodel? Het vertrekt van de ignatiaanse spiritualiteit. Daarin staat de ontplooiing van de mens centraal. Christenen geloven dat de mens, elke mens, goddelijke waardigheid heeft. Niets is belangrijker dan de menswording. Daarom is het ignatiaanse ideaal om elk kind zo op te voeden dat het zijn of haar unieke persoonlijkheid kan ontplooien.

Ik deze serie zal ik kort vier pijlers van deze pedagogie bespreken.

Nikolaas Sintobin sj

NB: In mijn boek "Op het kompas van de vreugde. Ignatius van Loyola als levensgids" ga ik uitvoerig in op diverse aspecten van de ignatiaanse pedagogie. Klik hier om dit boek te bestellen.

Waarin ezel en kat op mekaar gelijken - Wijsheid van Anthony de Mello sj

2026-06-04T08:00:00.000+02:00

Anthony de Mello sj (1931 – 1987) was een Indisch jezuïet en psychotherapeut. Hij had veel aandacht voor de dialoog tussen de ignatiaanse spiritualiteit en de Indische wijsheidstraditie. De Mello is bekend om zijn korte verhaaltjes.

Iemand was door zijn geliefde in de steek gelaten en zei: “Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen. Ik word nooit meer verliefd.”

Hierop zei de wijze: “Je bent net als de kat die, na zich verbrand te hebben aan de kachel, nooit meer wilde zitten.”

Anthony de Mello sj

Over het drama van de tijd - Commercial die indringende vragen stelt

2026-06-03T08:00:00.000+02:00

· Wat in mij wil vooruitspoelen?

· Wat in mij wil terugdraaien?

· Geloof ik dat God ook aanwezig is in de momenten die ik liever zou overslaan?

Klik hier of op onderstaande afbeelding om te kijken naar deze video

Over de mysterieuze opvolging van geluksdagen en ongeluksdagen - Wijsheid (?) van Balsasar Gracián sj

2026-06-02T08:00:00.000+02:00

Baltasar Gracián (1601-1658) was een Spaanse jezuïet van wie ondermeer een verzameling van 299 aforismen - Handorakel en kunst van de voorzichtigheid - bewaard is gebleven. Vele getuigen van grote mensenkennis en wijsheid. Vele andere kunnen schokken door hun cynisme en opportunisme. Je vindt er de subtiliteit van Ignatius van Loyola in terug. De evangelische gedrevenheid is echter vaak ver te zoeken.

Uw ongeluksdagen kennen, want die zijn er. Dan lukt niets; hoe u het spel ook afwisselt, de tegenspoed houdt aan. Na twee rondes hoort u te weten waar u aan toe bent en u terug te trekken, al naar gelang het al of niet uw dag is. Zelfs uw oordeelsvermogen is aan schommelingen onderhevig, want niemand is onafgebroken wijs. Er komt geluk aan te pas de juiste overwegingen te maken, als voor het goed opstellen van een brief. Alle goede dingen hebben hun getij; zelfs schoonheid heeft haar slechte ogenblikken. Ook bedachtzaamheid is niet altijd gelijk aan zichzelf en gaat nu eens te ver, dan weer niet ver genoeg. Alles moet dus zijn dag hebben om te slagen.

Zoals op sommige dagen alles misgaat, zo zijn er andere waarop alles lukt en met minder inspanning: alles loopt van een leien dakje, u krijgt goede ingevingen, bent in de juiste stemming, en het geluk lacht u toe. Dan moet u uw kans waarnemen en ten volle benutten.

Toch zal een verstandig man na een tegenslag of succes een dag niet tot slecht of goed bestempelen omdat het mogelijk is dat het een niet meer dan een losstaande hindernis is, en het ander alleen een gelukkig toeval.

Baltasar Gracián sj

Een vriendschappelijke begroeting die er geen bleek te zijn - Mijmering van Nikolaas Sintobin sj

2026-06-01T08:00:00.000+02:00

Met veel vertraging zit ik dan uiteindelijk toch in de tram, huiswaarts. Een halte voor tijd ga ik alvast naar de achterkant van de tram, klaar om uit te stappen.

De tram neemt een bocht en ik raak een beetje uit mijn evenwicht. Voor mij zit een man die mij vriendelijk aankijkt terwijl ik even wankel. Net op dat moment reikt hij mij de hand. Hé, dacht ik, van waar ken ik dat gezicht? Spontaan neem ik de uitgestrekte hand aan.

Dan wordt me duidelijk, uit de reactie van die man, dat we mekaar helemaal niet kenden. Zijn uitgestoken hand was er niet een van vriendschappelijke begroeting. Wel van spontane hulp aan een onbekende waarvan hij dacht dat die zou kunnen vallen.

Ik voelde me heel klein, dankbaar en eigenlijk ontroerd.

Zou ik in de tram mijn hand uitstrekken naar een wildvreemde die even het evenwicht kwijt was?

Nikolaas Sintobin sj

Een God die één en ook drie is. Hoe moet je dat in Godsnaam verstaan? - Een uitleg door Nikolaas Sintobin sj

2026-05-31T08:00:00.000+02:00

Waar of niet waar? “Het eigene van christenen is dat ze geloven in God.” Als ik een precies antwoord wil geven op de vraag naar de eigenheid van het christelijk geloof moet ik zeggen “niet waar”. Uiteraard geloven christenen in God. Maar het godsgeloof is niet het eigene van de christenen. Dat geloof in de ene God delen we namelijk met de andere monotheïstische godsdiensten.

Wat is dan wel het eigene aan de christenen? Dat we geloven in Jezus Christus? Dit is een stap in de goede richting. En wel een belangrijke. Maar het is nog onvolledig. Het eigene van ons christenen is dat we geloven in de Drieëne God: Vader, Zoon en Geest. De kern, het absolute hart van het christelijke dogma is het dogma van de Triniteit.

Eigenlijk is het christelijke dogma heel beperkt. Alles samen niet meer dan enkele bladzijden. Er is ongeveer 1000 jaar aan gewerkt door duizenden theologen, de kerkvaders genoemd. Het zijn geen gebeden, laat staan gedichten. Het gaat over uiterst bondige kapstokken, kurkdroge formuleringen, op het raakpunt tussen filosofie en theologie, waarin de Kerk de kern van het christelijke geloof heeft vastgelegd; eens en voorgoed. Om te vermijden dat men ooit zou afdwalen van het fundament van de historische openbaring die heeft plaatsgevonden in Jezus. Elk tijdperk staat dan voor de uitdaging om die beknopte en abstracte bewoordingen te interpreteren en te vertalen in de woorden, beelden en ervaringen van de steeds veranderende cultuur.

Naar waar verwijst dan het dogma naar de Drievuldigheid? Het verwijst naar de aanwijzingen in de Schrift dat God één is en tegelijk meervoudig. De kerkvaders hebben dit proberen uit te drukken door te stellen dat er één unieke goddelijke natuur bestaat en dat deze ene goddelijke natuur gedeeld wordt door drie unieke personen: drie onherleidbare wijzen waarop God volledig God is: Vader, Zoon en Geest. Een beetje zoals zoals wij ervaren dat er één menselijke natuur is, en dat elke individuele persoon op een unieke wijze vorm en inhoud geeft aan die menselijke natuur.

Deze drie goddelijke personen staan met elkaar in relatie, een relatie van liefde. God is liefde. Maar op je eentje kan je geen liefde zijn. Je kan niet enkel maar jezelf beminnen. Om echt liefde te kunnen zijn, moet onze God dus wel meervoudig zijn.

Ik wens u een mooi feest van de Drie-Eenheid toe.

Een drieëene God: wat wil dat zeggen? - Homilie Nikolaas Sintobin sj, feest Drieëenheid

2026-05-30T08:00:00.000+02:00

Homilie voor het feest van de Drieëenheid

We zien ze vaak afgebeeld in de schilderkunst. Vader, Zoon en Heilige Geest. Een deftige oude Heer met een lange witte baard, gezeten op een wolkje, de hand reikend naar naar Jezus, de Zoon, al of niet met het kruis. De Geest, de derde in rij, neemt vaak de vorm aan van een duif of van een heldere lichtstraal. Gewoonlijk vertrekt het samenspel uit de hemel. Vaak is er een link met wat er gebeurt op Aarde. Nu eens wordt er een verbondenheid uitgebeeld tussen God de Vader en Jezus, de mensgeworden Zoon. Andere keren is er een gerichtheid van de drieëenheid op concrete mensen.

Samen met het christologische dogma over de menswording en de dubbele natuur van Christus (mens én God) behoort het dogma over de Triniteit tot de kern van ons christelijk geloof. Wij geloven niet zomaar in de ene God. Dat doen de Joden en de moslims ook. Wij christenen geloven in één God die meer in het bijzonder drieëen is: één unieke en zelfde goddelijke natuur, die bestaat in drie unieke Personen. Die drie zijn met elkaar verbonden in dezelfde liefdesband. Liefde kan immers niet alleen op zichzelf gericht zijn. Dat geldt ook voor God.

Liefde richt zich op de ander. Liefde wil geven en delen. De goddelijke Drieëenheid breekt dan ook uit haar eigen grenzen en voegen. Niet eenmalig. Wel voortdurend. Dat noemen wij schepping. God die het leven en de liefde, die Hij zelf is, deelt door een werkelijkheid te maken die bestaat buiten Hem om.

Vermits Gods liefde echt gratuit is, mag en kan die schepping helemaal zelfstandig bestaan en leven. Als de schepsels dat willen kunnen zij dat ook zonder God. Er is geen ingebakken afhankelijkheid van de mens ten overstaan van God. De mens is vrij. Helemaal vrij.

Toch is het goed en wenselijk voor de mens om de drieëne God te kennen en zich voor Hem te kunnen openen. Dat blijkt echter niet zo makkelijk te zijn. Het verhaal van de openbaring van de Bijbel beslaat niet minder dan 2500 jaar. Zo’n lange tijd was er nodig om ons de sleutels te geven die ons helemaal en definitief toegang geven tot God. Anders gezegd, het is pas in de persoon van Jezus dat we ten volle de drieëne God leren kennen. Dat is het wat we Jezus tot Nikodemus hoorden zeggen: Zozeer heeft God de wereld liefgehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon heeft gegeven, opdat al wie in Hem gelooft, niet verloren zal gaan, maar eeuwig leven zal hebben.

Jezus vervolgt zijn onderricht aan Nicodemus door te zeggen: God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gezonden om de wereld te oordelen, maar opdat de wereld door Hem zou worden gered.

Waarvan redt Jezus ons?

Ik zei het daarnet reeds, God heeft ons geschapen als vrije mensen. Onze vrijheid maakt inderdaad dat we ook vrij zijn om ons af te keren van God. Het eerste woord dat Adam tot God sprak leek te zijn: NEEN, ik doe mijn eigen zin. De ervaring heeft ons tot in den treure geleerd dat onze vrijheid vaak ertoe leidt dat we verdwalen. Dat we ons afkeren van de enige echt levensbron die er is voor ons.

In de eerste lezing uit Exodus hoorden we de Heer echter zeggen aan Mozes: De Heer is een barmhartige en medelijdende God, groot in liefde en trouw. Welnu, Jezus is onze Redder omdat Hij toont hoe grenzenloos Gods liefde voor ons wel is. Ook al kunnen we het niet of nauwelijks geloven, God is vergeving. Niet een beetje, niet af en toe. Maar helemaal, altijd en steeds meer dan we vermoeden, hoezeer we ook van de weg afgeraakt zijn. De liefde die God geeft is vergeving.

Op het feest van de Drieëenheid vieren we dat God liefde is. Vandaag gedenken we dat God in ons verlangt te wonen. God, Vader – Zoon – en Geest, kan maar in ons wonen in de mate dat wij zijn liefde - die vergeving is - aanvaarden. Zo wordt de schepping voltooid. Daarom ook vieren we zo vaak eucharistie: om steeds opnieuw te gedenken dat Jezus ons de hand reikt om mét God helemaal tot leven te komen. Tot eeuwig leven.

Het verschil tussen slimme en domme mensen - Wijsheid (?) van Balsasar Gracián sj

2026-05-29T08:00:00.000+02:00

In 2014 werd bij Athenaeum – Polak & van Gennep een nieuwe vertaling gepubliceerd van een boek van Baltasar Gracián (1601-1658) , genaamd “Handorakel en kunst van de voorzichtigheid” in een vertaling van Theo Kars. Baltasar Gracián was een Spaanse jezuïet van wie ondermeer deze verzameling van 299 aforismen bewaard is gebleven. Vele getuigen van grote mensenkennis en wijsheid. Vele andere kunnen schokken door hun cynisme en opportunisme. Je vindt er de subtiliteit van Ignatius van Loyola in terug. De evangelische gedrevenheid is echter vaak ver te zoeken.

Toegewijd en intelligent

Wat het verstand grondig heeft uitgedacht, wordt door de toewijding uitgevoerd. Haast is een eigenschap van domme mensen: omdat zij het gevaar niet zien, gaan zij zonder nadenken tot handelen over.

Wijze mensen daarentegen maken eerder de fout traag te zijn: besef van gevaar leidt tot bedachtzaamheid. Het komt voor dat een goed bedacht plan mislukt door een trage uitvoering ervan.

Doortastendheid is de moeder van het fortuin. Wie niets aan de dag van morgen overlaat, verricht veel werk. (53)

Baltasar Gracián sj

Over de meest efficiënte manier om de instemming van anderen te verkrijgen - Wijsheid van Ignatius van Loyola

2026-05-28T08:00:00.000+02:00

Zorg er eerst voor dat je zelf echt gelooft in wat je wil doen. Dan wordt het veel makkelijker om de instemming van anderen te verkrijgen.

Ignatius van Loyola

Wat als het bidden echt "niet leuk" is? - Het antwoord van twee specialisten

2026-05-27T08:00:00.000+02:00

Ieder die trouw probeert te bidden, zal niet alleen vertroosting ervaren, maar ook het tegendeel. Dorheid, duisternis, verwarring, onrust, zich aangetrokken voelen tot lage en minderwaardige dingen; of ook een innerlijke leegte, saaiheid, volledig gebrek aan concentratie. De eerste raad in deze situatie is heel moeilijk, nl. niet opgeven en zelfs niet de gebedstijd inkorten. Die raad gaat lijnrecht tegen mijn gevoelens in. Want wat ik ervaar is nu precies dat het allemaal geen zin heeft! En dan toch trouw blijven!! Dat is echt heel moeilijk. Maar ook heel wezenlijk.

Behalve dit trouw zijn moet ik me toch ook wel een paar vragen stellen:

1. Ben ik misschien te moe? Dan moet ik voor het gebed eerst wat uitrusten, anders is het vechten tegen de bierkaai.

2. Kan het zijn, dat ik God iets weiger, wat Hij duidelijk van mij verlangt? Daar hoef ik echt niet lang over na te denken, want ik weet heel goed dat ik een bepaald iets moet doen of juist niet moet doen. Dat is mij duidelijk bewust. Maar ik wil niet. Ik luister niet naar mijn geweten, ofschoon het duidelijk spreekt. Dan zegt God: als je niet wilt doen, wat ik wil, dan ga je gang, maar dan wel zonder Mij. En dat is dan dorheid, innerlijke leegte.

3. Kan het zijn, dat ik in mijn bidden nonchalant en slordig geworden ben. Ik doe het nog wel, maar ik loop er wel de kantjes van af. Het is echt maar half werk. En dan zegt God, OK, als je zo wilt bidden, dan doe dat maar, maar dan wel zonder Mij. Daar laat IK me niet op in. En dat is dan weer de ervaring van grote leegte.

4. Het kan ook zijn, dat God de rank aan de wijnstok die goede vrucht draagt bij-snoeit, opdat hij meer vrucht draagt. Dan is er met mij niets mis; integendeel, dan ben ik echt in Gods hand. Maar God wil de vruchtbaarheid nog verhogen, en mijn vereniging met Hem nog verdiepen en versterken. En daarvoor is snoeien nodig. Maar dat doet wel pijn. Toch is het goed. Mijn opgave is het: het uit te houden en trouw te blijven.

Piet van Breemen sj en Hans van Leeuwen sj

Waarom intuïtief leven niet bepaald comfortabel is 8/9 - een reeks van Nikolaas Sintobin sj over intuïtie

2026-05-26T08:00:00.000+02:00

Voor LFK schreef ik een essay over intuïtie. Hier enkele uittreksels – 8/9

Leven in de dynamiek van de intuïtie is niet noodzakelijk een garantie voor permanent comfort. Het interpreteren van wat er zich in je hart afspeelt kan moeilijk zijn. In het bijzonder als je op kruispunten komt of als je je uitgenodigd weet tot iets nieuws of onbekends. Dit kan gepaard gaan met stevige gemoedsschommelingen.

Aan de ene kant kan het nieuwe vooruitzicht dat zich aandient je hoop, kracht en verlangen geven. Maar tegelijkertijd kan je hevige weerstand voelen. Vertrouwde dingen loslaten doet vaak pijn. Het perspectief van een mogelijke verandering kan gepaard gaan met angst voor het onbekende. Heftigheid en strijd zijn in zulke situaties eerder regel dan uitzondering.

Tijd, geduld en vertrouwen zijn dan nodig. Om opnieuw tot evenwicht te komen, vast te stellen welke gevoelens uiteindelijk de overhand krijgen en of, met andere woorden, de intuïtie al of niet bevestigd wordt.

Waar de Heilige Geest allemaal goed voor is - Pinkstergebed van Karl Rahner sj

2026-05-25T08:00:00.000+02:00

Ik geloof in de heilige Geest.

Ik geloof,
dat Hij mijn vooroordelen kan afbreken.

Ik geloof,
dat Hij de sleur kan doorbreken.

Ik geloof,
dat Hij mijn onverschilligheid kan overwinnen.

Ik geloof,
dat Hij mij vindingrijk in de liefde kan maken.

Ik geloof,
dat Hij mij kan waarschuwen voor het kwaad.

Ik geloof,
dat hij mij de moed tot het goede kan geven.

Ik geloof,
dat Hij mijn droefheid weet om te buigen.

Ik geloof,
dat Hij mij liefde voor het woord van God kan geven.

Ik geloof,
dat Hij mijn minderwaardigheidsgevoelens kan wegnemen.

Ik geloof,
dat Hij mij kracht kan geven in mijn lijden.

Ik geloof,
dat Hij mij een broeder kan geven, die mij steunt.

Ik geloof,
dat Hij mijn wezen kan doordringen.

Karl Rahner sj

Kom, o Geest des Heren, kom - Pinkstersequentie

2026-05-24T08:00:00.000+02:00

Met het feest van Pinksteren sluiten we de Paastijd af. De liturgie van de Kerk gaat terug over op de “gewone tijd”.

Ook in ons gewone leven mogen we de prachtige Pinkstersequentie verder blijven bidden.

Hieronder vindt u de tekst.

Pinkstersequentie

Kom, o Geest des Heren, kom
uit het hemels heiligdom,
waar Gij staat voor Gods gezicht.

Kom der armen troost, daal neer,
kom en schenk uw gaven, Heer,
kom wees in de harten licht.

Kom o Trooster, Heil'ge Geest,
zachtheid die de ziel geneest,
kom verkwikking zoet en mild.

Kom o vrede in de strijd,
lafenis voor 't hart dat lijdt,
rust die alle onrust stilt.

Licht dat vol van zegen is,
schijn in onze duisternis,
neem de harten voor U in.

Zonder uw geheime gloed
is er in de mens geen goed,
is de ziel niet rein van zin.

Was wat vuil is en onrein,
overstroom ons dor domein,
heel de ziel die is gewond,

maak weer zacht wat is verstard,
koester het verkilde hart,
leid wie zelf de weg niet vond.

Geef uw gaven zevenvoud,
ieder die op U vertrouwt,
zich geheel op U verlaat.

Sta ons met uw liefde bij,
dat ons einde zalig zij,
geef ons vreugd die niet vergaat.