Ivo's Radio Stuff | Programming | Music Scheduling | Talent | Promotions | Marketing |

Waarom 3FM niet scoort

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Sun, 08 Jul 2018 09:28:00 +0000

Daar zijn natuurlijk meerdere redenen voor; het vertrek van een aantal coryfeeën, zwalkend muziekbeleid en het ontbreken van binding met de doelgroep. Maar er is nog iets heel simpels maar zeer essentieel waarmee 3FM zijn eigen graf graaft.

De inspiratie voor het opmerken van deze grandioze misser van 3FM komt van het verhaal van Patrick Kicken die vertelt over een BBQ met vrienden waar hij min of meer gedwongen wordt naar Q-Music te luisteren. Zo moest ik afgelopen woensdagmiddag noodgedwongen naar 3FM luisteren tijdens een bezoekje aan mijn huisarts. Ja het is een zeer eigenzinnige en op sommige fronten moderne huisarts dus er staat behoorlijk hard 538, 3FM of 538 Hitzone in de wachtkamer aan.

22 minuten

Deze keer stond 3FM aan, maar zelfs met mijn getrainde oor kwam ik er pas na 22 minuten achter welke zender het was! In de spreeks van dj’s werd geen stationsnaam vernoemd, zelfs niet in de itemjingle. Uiteindelijk toen het nieuws op het hele uur werd uitgezonden werd ik geconfronteerd met de stationsnaam; in dit geval 3FM. Maar omdat ik al een lange periode weinig 3FM heb geluisterd en ik de stemmen van de dj’s niet meteen herkende, meende ik zelfs even dat er 8FM aan stond of een lokale zender vanwege de wat rommelige presentatie en heel flauwe grapjes met opvolgend hard gelach dat niet bepaald in verhouding stond tot de kwaliteit van de grap.

De meest eenvoudige manier om er voor te zorgen dat je in de CLO-metingen de credits krijgt die je verdient, is met grote regelmaat melden wie je bent. Daar is geen universitair denkniveau voor nodig, kan iedereen bij 3FM bedenken van de zendermanager tot degene die de post intern rondbrengt.

Leiding

Is er dan geen leiding of management die dit probleem detecteert? Blijkbaar niet, anders zou je echt niet als dj in drive-time weg komen met dit soort kamikazeacties. Of het nou een radiostation is dat je runt of een slagerij, de basic-eisen voor succes moeten kloppen. Voor een slagerij is belangrijk dat je een toegang hebt waardoor je klanten in je winkel kunnen komen zoals een voordeur, als je die niet hebt dan kun je het wel vergeten. Voor een radiostation moet je er voor zorgen dat je klanten weten welk product ze gebruiken en bij 3FM is dat voor een radiofanaat dus zelfs al moeilijk uit te vinden.

Koos Spee

Natuurlijk heb ik ook geluisterd naar wat de dj’s te melden hadden buiten de ontbrekende stationsnaamvernoeming. Een telefonisch interview met Koos Spee, ja die van Wegmisbruikers! Een man van 72 ga je vragen om tips voor je vakantie. Nou zaten er voor iemand van een jaar of 40 of 50 heel bruikbare tips bij maar niet echt gericht op je (jonge) doelgroep dus. Ook hier is blijkbaar geen begeleiding of richting gegeven aan de programmamakers. Zelfs Douwe Egberts speelt met hun huidige tv-reclame beter in op de belevingswereld van jongeren door in de spot een moeder te laten zien die de wifi er uit trekt om koffie te kunnen drinken met haar kinderen

Branding 101

3FM zou er goed aan doen om er in elk geval voor te zorgen dat de basics als voldoende stationsnaamvernoeming in spreeks en vormgeving wordt gewaarborgd. Ik denk dat ze bij 3FM nog nooit gegoogled hebben op ‘Branding 101’. Want zelfs als je een geweldig product zou produceren maar je niet meldt wie je bent, krijg je er nooit de credits voor wat je doet en weten je klanten niet waar ze naar terug moeten gaan als ze er meer van willen hebben of er over willen vertellen aan andere potentiële klanten.

Het nut van radio consultants

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Tue, 12 Jun 2018 22:48:00 +0000

Hè hè eindelijk een keer een column van Patrick Kicken waar ik eens tegen in kan gaan. Want meestal ben ik het roerend eens, maar deze keer natuurlijk totaal niet en hij geeft zelf al aan waarom!

Ex-radiodeejays

Radiocoaches; de onderkruipsels van de radiowereld. Tenminste zo worden ze vaak gezien door de ouderwetse Nederlandse radio-dj’s. Voormalige presentatoren die het niet hebben weten te maken als dj en dus maar het vak aan anderen gaan leren. Of zoals Patrick het zelf zegt: “Over het algemeen zijn het ex-radiodeejays die het zelf nooit verder hebben geschopt dan de nacht, het weekend of in het beste geval de avond bij een landelijke zender.”

Broadway Bill Lee

Daarmee scheer je dus alle radiocoaches over één kam inclusief die radiocoach die heel enthousiast riep dat Broadway Bill Lee ook bij Z-100 had gedraaid terwijl hij daar nooit werkzaam is geweest en zijn carrière startte bij KPKE in Denver en via KMEL in San Francisco bij Hot 103 terecht kwam in New York wat later Hot 97 werd en waarna hij overstapte naar 103.5 WKTU en uiteindelijk terecht kwam bij 101.1 WCBS. Maar dat even terzijde.

Polen

Waar was ik ook al weer? Oh ja, scheren en kammen. Patrick wil dus zeggen dat alle radiocoaches voldoen aan het negatieve beeld dat hij schetst, dat is net zoiets als zeggen dat alle Polen crimineel zijn. Misschien zitten er wel mensen tussen wiens talent niet zo zeer ligt in het uitvoeren van het vak maar het aanleren van het radio-métier of het begeleiden van radio-talenten. Wie geeft jou daar de al heersende wetenschap over?

Buitenland

Patrick geeft aan dat er één grote maar zit aan de radiocoaches in ons land: “Het gros van de radiocoaches in Nederland zijn radioLIEFHEBBERS. En daar vliegen ze uit de bocht. Ze houden teveel van radio om er een objectieve en zakelijke kijk op te houden. Zijn zelf té veel jock om in te zien dat er nou eenmaal regels bestaan voor succesvolle radio.” En daar geef je al meteen punt 1 aan van waarom je verhaal geen stand houdt. Je gaat er van uit dat elke radiocoach zo is. Misschien dat de meest bekende in ons land wel zo zijn. Maar er zijn er vast die jou het tegendeel kunnen bewijzen, dat is in het buitenland zeker het geval.

Boek schrijven

Je geeft als suggestie om veel documentatie uit het buitenland te lezen. Informatie die voornamelijk wordt voorzien door…wait for it…radio consultants! Verontwaardigend meldt je: “Er is in Nederland nog geen enkel boek met radiokennis te vinden, geschreven door een Nederlander, in het Nederlands. Ik heb een dappere poging gedaan maar ben niet verder gekomen dan een verzameling columns plus een aantal artikelen. Verdomd moeilijk, zo’n boek maken. En tijdrovend. Waarom begint de radiocoach in Nederland daar dan niet eerst mee?” Door wie zijn de meeste buitenlandse boeken geschreven over radio? Door mensen die op z’n minst gedeeltelijk actief zijn als radio consultant en dat moeten de Nederlandse consultants dus doen terwijl ze volgens jouw eerdere redenering geen knip voor hun neus waard zijn.

Programmaleiders

Vervolgens geef je de schuld aan de programmaleiders van stations voor het opduiken van het fenomeen radio consultant. Nou weet ik dat je al een tijdje uit de radio wereld bent maar ik zou denken dat iemand van jouw kaliber toch wel het inlevingsvermogen zou hebben om in te zien dat er steeds meer op het ‘bordje’ van de PD ligt. Zeker met de ontwikkelingen op online-gebied zie je bij buitenlandse stations zelfs dat dat er een aparte Online-Director wordt aangesteld. Geen wonder dat een PD niet genoeg tijd heeft om zelf de (jonge) radiotalenten op te leiden en te begeleiden.

Toenemende werkdruk

Waar je totaal aan voorbij gaat is de toenemende werkdruk voor een programmaleider en daar op aansluitende de verminderde hoeveelheid tijd die hij of zij aan de opleiding of begeleiding kan bieden voor de air-talents. En daar spelen radio consultants op in, raar hè? Sterker nog; programmaleiders hebben tegenwoordig graag een ‘extra oor’ dat op afstand luistert naar het product en andere input kan geven dan de PD die erg dicht bij het product en de makers staat en het retedruk heeft.

Consultants

Tot slot vermeldt je: “Ik blijf zeggen: investeer in jezelf door online flink wat materiaal te bestellen van radioconsultants uit Amerika, Duitsland, Engeland of Ierland. Die landen zijn veel verder en professioneler ontwikkeld op radiogebied dan wij hier in ons kikkerlandje. Simpelweg omdat het veel grotere landen zijn of de radiomarkt een stuk competitiever.” Dit zijn precies de landen waar radio consultants veel meer geaccepteerd zijn dan in ons land en ook zijn dit precies de landen waar die volgens jou waardevolle informatie wordt verspreid door…RADIO CONSULTANTS!

Veronica toch stil te krijgen?

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Sat, 01 Nov 2014 08:09:00 +0000

In het afgelopen half jaar is er bij Radio Veronica veel gebeurd, maar helaas tot nu toe niets wat hun nieuwe slogan “Niet stil te krijgen” kracht bij zet. Dat lijkt nu te veranderen met de komst van Erik de Zwart als nieuwe radiodirecteur. Naast de vele interne problemen op personeelsgebied was er veel rumoer rond de bedenkelijke beslissingen op programmatisch en marketingtechnisch gebied en het functioneren van programmadirecteur Niels Hoogland die nu wordt opgevolgd door De Zwart.

Uit de NLO-luistercijfers valt op te maken dat in twee jaar tijd het marktaandeel met 2,2 procent is gezakt en pas in de laatste periode augustus-september 2014 lijkt een einde gekomen aan de vrije val waarmee Veronica nu blijft steken op een marktaandeel van 4,1%.

Herpositionering

Dit vertaalt zich natuurlijk meteen in tegenvallende inkomsten; de kwartaalcijfers van TMG, het moederbedrijf van de Sky Radio Group waar Veronica onder valt, laten zien dat net als in de vorige kwartaalcijfers Veronica zorgt voor een daling. De omzet van de Telegraaf Media Groep daalt mede door het slinkende aantal Veronica-luisteraars met 5,7 procent in de eerste 9 maanden van 2014. Toch wil TMG Veronica de tijd geven zich te stabiliseren. Bij de Sky Radio Group is de herpositionering van Radio Veronica volgens TMG nog vers en moet de nieuwe aanpak zich nog vertalen in een groter bereik en hogere omzet.

Het is vrij onwaarschijnlijk dat alle veranderingen van Niels Hoogland nu door De Zwart direct worden teruggedraaid of overboord gegooid dus zal Veronica de formule van de afgelopen maanden met bijbehorende slogan zeker nog wel een paar maanden voortzetten. Maar de belangrijke vraag is of er wel een groter bereik en hogere omzet kan worden gerealiseerd met deze ingezette nieuwe formule die aan alle kanten rammelt? Is Veronica dan misschien toch nog te redden ondanks de late reddingsactie met Erik de Zwart? Of is Radio Veronica wel stil te krijgen zijn?

Pop-Rock

Het muziekformat van Veronica was tot november 2013 een vrij consequente mix van pop- en rockmuziek met onder meer Queen, Red Hot Chili Peppers, Bon Jovi, Rolling Stones, Aerosmith en Nickelback als zogenaamde ‘core artists’. De beoogde doelgroep was 25-34 jaar oud maar in tegenstelling tot zusterstation Sky Radio, zou Veronica zich iets meer richten op de mannelijk luisteraars in die leeftijdsgroep. Iets dat tot op zekere hoogte lukte met marktaandelen van boven de 6%. Ook zouden op deze manier de twee stations elkaar minimaal ‘bijten’.

Luisteraars wisten heel duidelijk waar ze aan toe waren met het format van Veronica; wanneer je het ook aanzet, je krijgt altijd een consistente mix van pop en rock met veel muziek van bepaalde artiesten. Natuurlijk heeft zo’n consequente uitvoering van een formule ook nadelen. ‘Heavy users’ die de hele dag naar het station luisteren, worden de ‘smalle’ formule op een gegeven moment beu omdat ze vaak dezelfde muziek horen.

Hoge rotaties

Niks nieuws op zich want elk serieus radiostation weet dat een kleine ‘library’ met hoge rotaties van de meest populaire nummers scoort omdat steeds minder mensen de hele dag naar dezelfde zender luisteren en als ze wel luisteren willen ze meteen één van hun meest favoriete platen horen. Maar bij Veronica was men blijkbaar wel gevoelig voor deze kritiek. Ook binnen de muren van het Veronica-pand werd de roep om meer variatie steeds harder en dj’s lieten zich in de wandelgangen steeds vaker geïrriteerd uit over de hoge rotaties van een klein aantal artiesten en titels.

Je zou verwachten dat het management van een professioneel radiostation als Veronica ook wel weet dat de roep van dj’s om meer variatie helemaal niet ter zake doet omdat zij het luisteren naar de muziek heel anders ervaren dan de meeste luisteraars. Een dj is actief bezig met het beluisteren en presenteren van de muziek dus valt het hem of haar veel eerder op wanneer een klein aantal nummers in hoge rotatie wordt gedraaid. De ervaring van de dj is dus niet representatief omdat de gemiddelde luisteraar de muziek passief beleeft en de radio op de achtergrond aan heeft staan terwijl hij of zij ook nog andere dingen doet.

Muziektest

Toch werd al halverwege 2013 de muziek-library opnieuw getest en werd ook actief gezocht naar nummers die konden worden toegevoegd aan de tot nog toe alleen pop-rock georiënteerde basis van het station. Nog voor de officiële start van de nieuwe koers kon je op Veronica tussen alle hits van Coldplay, Bad English, Greenday en Lenny Kravitz ineens Freestyler van Bomfunk MC’s horen. Of The Course met Ready or not, Daft Punk met One more time en Faithless met Insomnia.

Uit de nieuwe muziektests bleek dat mannen ook die muziek waardeerden. Maar er werd niet gekeken naar de verenigbaarheid van de muziekstijl van die nieuwe titels met de muziekstijlen die in de bestaande library werden vertegenwoordigd. Wanneer je namelijk een zogenoemd cluster-onderzoek laat uitvoeren waarbij verschillende muziekstijlen in groepen worden ingedeeld en vervolgens worden getest op verenigbaarheid, blijkt dat het mixen van sommige stijlen enorme afbreuk doet aan de waardering van het totaalproduct. Een cluster met bijvoorbeeld Jan Smit, Frans Bauer en Django Wagner past heel slecht bij een cluster met Afrojack, David Guetta en Pitbull. Maar bijvoorbeeld een cluster met Greenday, Bon Jovi en Red Hot Chili Peppers (het cluster van Veronica) mixt ook slecht met een cluster van Bomfunk Mc’s, Faithless en Daft Punk.

Verwachtingspatroon

Het gevolg was dat op dit moment de consequente lijn van Veronica al werd aangetast en het verwachtingspatroon van de luisteraar niet beantwoord werd. Vergelijk het met iemand die een wijn van Chateau Mouton Rotschild of Chateau D’Yquem nuttigt en tijdens het drinken verandert de smaak ineens naar ranja van de Lidl. Dat beantwoordt niet aan het verwachtingspatroon en wordt in de meeste gevallen niet gewaardeerd. In het geval van Veronica was het toevoegen van dit soort titels al een vorm van stijlbreuk die later bleek een voorbode te zijn van een nog veel extremere vorm van aantasting van het verwachtingspatroon.

Want blijkbaar was het marktaandeel van rond de 6% niet voldoende voor de leiding van de Sky Radio Group en moest perse gezocht worden naar een methode om een bredere doelgroep aan te spreken. En die dachten ze te hebben gevonden in het toevoegen van nummers die weliswaar scoorden bij mannen maar totaal niet verenigbaar waren met het originele cluster van de bestaande muzieklibrary.

Mede door de stijgende populariteit van de dance-muziek in Nederland en het feit dat bepaalde nummers van die muziekstijl ook werd gewaardeerd door vrouwen, koos men in november om nog meer en consequenter bepaald dance-titels en dance-artiesten toe te voegen. Met een marketingcampagne werd duidelijk gemaakt dat Veronica nu niet alleen maar Red Hot Chili Peppers en Nickelback zou draaien maar ook Armin van Buuren, Avicii en Alicia Keys. Artiesten die bij een cluster-onderzoek zeker niet als beste mix uit de bus zouden komen met de pop-rock-formule van toen.

Verenigbaar

Als Veronica een cluster-onderzoek zou hebben uitgevoerd op basis van hun formule waarmee ze al over de 6% marktaandeel wisten te behalen en duidelijk had aangegeven dat hun wens was om het format aantrekkelijker te maken voor een bredere (meer vrouwelijke) doelgroep, dan waren ze op heel andere nummers en artiesten uitgekomen. Op titels die qua muziekstijl verenigbaar zijn met pop-rock! Hierbij valt te denken aan goed testende softere pop-titels om het vrouwvriendelijker maken en misschien heel voorzichtig de goed testende 90’s album rock-titels om de perceptie van variatie te bewerkstelligen. The Corrs met Breathless, Adele met Someone like you, Ilse DeLange met Miracle voor de vrouwen 25-34 en Soundgarden en Black hole sun, Blur met Song 2 en Pearl Jam met Jeremy als incidentele ‘spice-titels’ om de ‘heavy users’ onder de luisteraars tevreden te houden. Een pop-rock formule die Virgin in Groot-Brittannië lange tijd erg populair maakte. Een andere wel riskantere optie was geweest om er een echt mainstream ‘90’s till today’-format van te maken. In het buitenland zijn daar wel een aantal zeer succesvolle voorbeelden van die ook erg goed scoren bij vrouwen 25-34 jaar.

Toch koos Veronica er voor om te proberen mee te liften op het succesverhaal van zusterstation Sky Radio die hun Adult Contemporary formule ook hadden geactualiseerd door meer recente dance-hits toe te voegen. Iets dat bij Sky Radio aansloeg omdat het al een mainstream muziekformat had en het met deze wijziging het format alleen heftiger maakte. Bij Veronica werd geprobeerd om van een format dat bijna een niche-positionering was, een mainstream muziekformat te maken.

Het meest vreemde is dat er nu na alle bombarie rond de nieuwe koers nog weinig in de playlists is terug te vinden van die koers met meer dance en r&b. Sterker nog als je een playlist van nu vergelijkt met die van 3 jaar geleden zaten er 3 jaar geleden meer nummers in die niet pop-rock waren. Zou Veronica dan nu een jaar geleden na de start van de nieuwe koers en 1 maand na de nieuwe slogan wéér een nieuwe koers zijn gaan varen die nu toch weer verdacht veel lijkt op de oorspronkelijke formule? Voor de luisteraar zal het er op deze manier niet duidelijker op worden wat ze nou aan Veronica hebben.

27-10-2014 18:54 Give A Little Bit Supertramp

27-10-2014 18:48 Yesterdays Guns N' Roses

27-10-2014 18:40 Bend And Break Keane

27-10-2014 18:36 When The Lady Smiles Golden Earring

27-10-2014 18:24 Runaway Train Soul Asylum

27-10-2014 18:20 Photograph Nickelback

27-10-2014 18:16 Easy Lover Phil Collins & Philip Bailey

27-10-2014 18:10 When I Come Around Green Day

27-10-2014 18:06 Chasing Cars Snow Patrol

27-10-2014 17:52 Took A Hit Racoon

27-10-2014 17:50 I Love Rock And Roll Joan Jett And The Blackhearts

27-10-2014 17:46 Nobody's Wife Anouk

27-10-2014 17:42 Don't You Forget About Me Simple Minds

27-10-2014 17:40 Iris Goo Goo Dolls

27-10-2014 17:06 Thriller Michael Jackson

27-10-2014 16:54 A View To A Kill Duran Duran

27-10-2014 16:50 You Oughta Know Alanis Morissette

27-10-2014 16:46 Supergirl Reamonn

27-10-2014 16:40 Black Betty Ram Jam

27-10-2014 16:36 Enjoy The Silence Depeche Mode

27-10-2014 16:32 Heaven Live

27-10-2014 16:22 Bad Medicine Bon Jovi

27-10-2014 16:18 Waves Mr Probz

27-10-2014 16:14 Gimme All Your Lovin' Zz Top

27-10-2014 16:08 Just Like A Pill P!nk

27-10-2014 16:04 Hedonism Skunk Anansie

27-10-2014 15:52 Such A Shame Talk Talk

27-10-2014 15:50 Ruby Kaiser Chiefs

27-10-2014 15:44 I Wish It Would Rain Down Phil Collins

27-10-2014 15:40 Beds Are Burning Midnight Oil

27-10-2014 15:38 Sweet Goodbyes Krezip

27-10-2014 15:32 Alive Pearl Jam

2010-03-06 - 03:09:51 Dire Straits Brothers In Arms
2010-03-06 - 03:06:30 Eagle-Eye Cherry Save Tonight
2010-03-06 - 03:02:37 Toto Rosanna
2010-03-06 - 02:58:48 Guns N\' Roses Sweet Child Of Mine
2010-03-06 - 02:53:28 BLOF & Counting Crows Holiday In Spain
2010-03-06 - 02:51:00 Ram Jam Black Betty
2010-03-06 - 02:47:09 Faithless We Come One
2010-03-06 - 02:42:33 Eric Clapton Layla (Live)
2010-03-06 - 02:39:24 The Bangles Walk Like An Egyptian
2010-03-06 - 02:35:45 Robbie Williams Rock Dj
2010-03-06 - 02:31:22 Boston More Than A Feeling
2010-03-06 - 02:27:03 Bad English Time Stood Still
2010-03-06 - 02:22:51 Daft Punk Around The World
2010-03-06 - 02:19:32 Blondie Call Me
2010-03-06 - 02:15:16 U2 The Unforgettable Fire
2010-03-06 - 02:10:27 Racoon Laugh About It
2010-03-06 - 02:07:08 Doobie Brothers Long Train Running
2010-03-06 - 02:03:06 Enigma Sadeness
2010-03-06 - 01:59:39 Bryan Adams Run To You
2010-03-06 - 01:53:40 Lenny Kravitz I\'ll Be Waiting
2010-03-06 - 01:50:05 Bette Midler Beast Of Burden
2010-03-06 - 01:45:28 Mr Mister Broken Wings

Marketingcampagne

Bij de lancering van het nieuwe Radio Veronica konden niet alleen muziek-technisch vraagtekens worden gezet. Ook de marketingcampagne leek overhaast en niet doordacht opgezet. Tegelijkertijd met spotjes op tv waarin Avicii en Armin van Buuren prominent werden neergezet als de artiesten die voor variatie zouden zorgen viel op de website van Veronica te lezen: “We zijn gestart met een nieuwe koers! Veel meer variatie in de muziek, een vernieuwde vormgeving, een meer verfrissende huisstijl en een aangepaste DJ-line-up, dat is wat je kunt verwachten! De playlist biedt per uur een meer uitgebreide en gevarieerde muziekmix met naast de klassiekers extra aandacht voor hits uit de 90’s en 00’s en muziek van huidige Top 40 artiesten als Avicii, Armin van Buuren en Kings of Leon, waarmee we jou regelmatig verrassen. Ontdek het zelf!” Een vanuit de radiomaker geschreven tekst met veel termen als ‘playlist’, ‘vormgeving’ en ‘huisstijl’ die de gemiddelde luisteraar worst zullen zijn.

Buiten de spotjes op tv en een outdoor-campagne is er tijdens de eerste week op de radio weinig terug te horen van de nieuwe koers. Elk uur is er een promo te horen die de nieuwe koers aankondigt maar in de rest van de vormgeving is pas na anderhalve week inhoudelijk iets terug te vinden over de nieuwe formule. En de dj’s weten in hun teases niet veel meer te melden dan in de persberichten en promo’s al te horen is.

Ondoordacht

Ook de slogan is dan nog dezelfde als voorheen: “alleen echte hits”, die verandert pas op 1 september 2014. Je zou verwachten dat als je met een radiostation een nieuwe koers gaat varen, je bepaalde facetten vooraf goed voorbereid en dan tegelijkertijd en elkaar versterkend inzet.

De slogan ‘Alleen echte hits’ is bedacht vanuit de associatie met ‘kwaliteitsmuziek’. Hits van Coldplay, Bon Jovi, Snow Patrol, Melissa Etheridge, Nickelback in tegenstelling tot de ‘plastic nep-hits’ van Serebro, Britney Spears, Kylie Minogue, Venga Boyz, Rick Astley, etc. Vreemd dus dat dit niet direct is aangepast toen er eind 2013 voor de nieuwe koers werd gekozen. Dit komt op z’n minst ondoordacht en slordig over.

Emotie

De nieuwe slogan werd pas gelanceerd toen ook bekend werd gemaakt dat Jeroen van Inkel de plek van Rob van Someren zou in nemen. En de nieuwe leus die perfect zou aansluiten op de eerder ingezette nieuwe koers bleek te zijn: “niet stil te krijgen”. Zeker niet een slogan die het gevoel en de ervaring van de nieuwe muziekkoers en bijbehorende doelgroep verwoordt. Een goeie slogan maakt bij de gebruiker een emotie los. Zoals bijvoorbeeld het ‘Just do it’ van Nike. Brutaal, eigenwijs, vastberaden, etc. en dat gevoel wisten ze uit te leggen en te versterken met een reeks van goed aansluitende commercials waarin duidelijk werd dat deze schoenen zijn bedoeld voor mensen met een ‘niet-zeuren-maar-doen-mentaliteit’. Of in het verleden Kodak foto’s met “omdat jouw herinneringen belangrijk voor ons zijn”. Daarmee krijgt de klant of luisteraar het gevoel dat zijn of haar herinneringen (op fotopapier) veilig en in goede handen zijn bij dat bedrijf.

Wat bij Veronica werd gedacht dat de slogan ‘niet stil te krijgen’ zou los maken bij de luisteraar is me niet duidelijk. In elk geval is het eigenlijk al een ongeschreven en bewezen regel dat negatieve woorden als ‘niet’ en ‘geen’ een negatieve ervaring overbrengen en dus niet in een slogan moeten zitten. Daarnaast vrees ik dat de gemiddelde luisteraar van Veronica niet begrijpt wat ze er mee willen overbrengen. On-air wordt ook op geen enkele manier zoals in promo’s uitgelegd wat ze er mee bedoelen dus dat blijft een raadsel.

Slap ouwehoeren

Geen raadsel is hoe de slogan over komt. Vraag maar eens 10 willekeurige – niet bij de radio werkende vrienden – tussen de 25 en 34 jaar wat zij denken dat Veronica wil zeggen met ‘niet stil te krijgen’. Bij mijn eigen steekproef was de meest gehoorde opmerking: “ik denk dat die dj’s dan nog meer onzinnige stomme grapjes gaan doen en nog meer slap gaan ouwehoeren”. Iets dat je zeker niet wilt dat de luisteraar van jouw station dat over je denkt. Een andere terugkerende reactie op de slogan was een associatie met baby’s die ook niet stil te krijgen zijn.

Waarschijnlijk is de slogan bedacht door een aantal radiomakers die vanuit hun eigen belevingswereld misschien het einde van Radio Veronica als zeezender wilden aan grijpen omdat het dit jaar precies 40 jaar geleden was dat de zender stopte als piraat op de Noordzee. Of dat ze het lekker brutaal vonden klinken maar niet hebben onderzocht hoe het bij Mien van 31 uit Schoonhoven over komt.

Ophef

Naast de bedenkingen die je zou kunnen hebben bij de uitvoering van de nieuwe koers zijn er natuurlijk ook nog de interne personeelsproblemen. Het binnen 1 jaar ontslaan van successievelijk Bart van Leeuwen, Erwin Peters, Luc van Rooij, Sven van Veen en Rob van Someren heeft niet alleen binnen de muren van het Veronica-pand voor veel ophef gezorgd.

Vooral de rechtszaak tussen Van Someren en Veronica bezorgde Veronica als station en huidig programmadirecteur Niels Hoogland in verschillende media flink wat rake kritiek over de uitvoering van de nieuwe koers en het personeelsbeleid. In een radio-interview liet Rob van Someren onlangs weten: “Als radiostation moet je blijven vernieuwen en dingen proberen en kijken of het werkt. Wat mij vooral zorgen baarde was de uitvoering er van. Die klopte gewoon niet.” Bij een koerswijziging zouden volgens Van Someren op een gegeven moment ook conclusies moeten worden getrokken wanneer de resultaten uitblijven. Op de vraag of de luisteraar misschien moet wennen aan de nieuwe koers waarbij met de muziek nu ook iets meer op vrouwen wordt gericht antwoordt hij: “We zitten nu een jaar na de start van de nieuwe koers en er is geen enkel teken van herstel.”

Stil

Het zou zonde zijn als een mooi radiomerk als Veronica verloren gaat. Veronica heeft in het verleden altijd gestaan voor vernieuwing en creativiteit. Het was een station dat andere radiomakers inspireerde en waar naar werd gekeken vol bewondering. Zeker in de jaren ’90 ontwikkelde Veronica zich met mensen als Unico Glorie, Jeroen van Inkel, Rob Stenders, Bart van Leeuwen, Erik de Zwart en later Robert Jensen tot een merk waar niemand omheen kon. 40 jaar geleden bleek dat Radio Veronica op zee wel degelijk stil te krijgen was maar dat het Veronica daarna lukte om uit te groeien tot iets nog groters. Hopelijk is het deze keer niet nodig dat het eerst stil wordt voor Veronica weer opbloeit tot een nog groter merk dan voorheen.

In elk geval staat er nu met Erik de Zwart weer een Veronica-man in hart en nieren aan het roer van dit radiostation. Als hij een moderne op de huidige mediaconsumptie gebaseerde versie weet te creëren van het oude Veronica vol gevoel, emotie en plezier, dan kunnen ze misschien de niet geweldige slogan toch waar maken.

De taal van de luisteraar

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Fri, 02 May 2014 11:59:00 +0000

Hoe zou jij reageren als een vriend je zou opbellen en vol enthousiasme begint te praten over het nieuwe album van Coldplay op de volgende manier: “Eerwaarde kompaan, heb jij je oor reeds te luisteren kunnen leggen bij het laatstelijke muzikale wapenfeit van Coldplay daterend van februari jongst leden? En heb jij tevens opgemerkt dat deze lieden technieken bezigen die gelieerd zijn aan werkwijzen van weleer?”

Predikant
Zou je misschien denken dat hij zich heeft aangemeld voor een opleiding tot predikant? Of dat hij misschien gisteren toch een paar blowtjes te veel heeft genomen? In elk geval zal de kans klein zijn dat je het normaal vindt dat iemand tussen de 25 en 49 jaar oud zijn enthousiasme over de nieuwe cd van Coldplay uitlegt. De manier waarop hij communiceert sluit niet echt aan bij wat we gewend zijn qua woordgebruik van iemand van die leeftijd waardoor er een afstand in de communicatie tussen jou en die persoon ontstaat. En heel waarschijnlijk sluit deze ook niet aan bij jouw taalgebruik waardoor de kans op een communicatieve ‘klik’ vrij klein wordt.

Klik
Bij de communicatie tussen een jock en zijn luisteraar is het net als in het echte leven belangrijk een connectie te krijgen met de luisteraar. Dat kan door middel van wat je doet; welke muziek je draait, welke informatie je geeft. Maar ook op de manier hoe je die muziek en informatie brengt. Je wilt dat in de communicatie met de luisteraar een ‘klik’ ontstaat dus moet die communicatie op hetzelfde niveau plaats vinden als die van je doelgroep. Lijkt logisch. En toch vinden veel jocks het moeilijk om bepaalde ‘moeilijke’ woorden in hun communicatie te vermijden.

Automatisme
Vaak glippen deze woorden er uit een automatisme tussendoor en merk ik bij monitoring sessies dat de jock niet eens in de gaten dat hij of zij bepaalde ‘moeilijke’ termen gebruikt. Vaak pas wanneer de jock wordt geconfronteerd met een aircheck waarin ze zichzelf de woorden horen gebruiken, valt het kwartje. De reden om moeilijkere woorden te gebruiken dan nodig is meestal bij de jock onbekend en “dat ben ik zo gewend, ik denk er niet echt over na” is het meest gegeven antwoord op de vraag waarom ze bijvoorbeeld niet “ook” zeggen in plaat van “tevens”. Natuurlijk zal een luisteraar niet meteen de radio uitzetten wanneer een presentator een woord gebruikt dat de luisteraar zelf niet snel zal gebruiken. Maar als het gaat om een groot aantal ‘moeilijke’ woorden dat met grote regelmaat wordt, komt de jock onbewust wel steeds verder van de luisteraar te staan.

Doelgroep
Voor elk radiostation is afhankelijk van de voorgenomen doelgroep te bepalen op welke manier je de luisteraar het beste aan kunt spreken en welke woorden je daar wel en niet bij zou moeten gebruiken. Bij een zender als Slam FM ligt dat bijvoorbeeld totaal anders als bij Radio 4 of Radio 1. Bij een station dat zich op jongeren richt, sluiten woorden als ‘tevens’ of ‘eveneens’ totaal niet aan op de manier van communicatie van een jongere. Maar op Radio 1 zouden de woorden qua leeftijd en het opleidingsniveau misschien wel op hun plaats zijn.

Detail
De manier waarop je communiceert en met welke woorden lijkt misschien maar een klein detail maar het is wel een van de dingen die er aan kan bijdragen of iemand zich thuis voelt bij jou of niet. En het komt vaker voor dan je in eerste instantie in de gaten hebt, dat de manier van communicatie van de jock mijlenver ligt van die van de luisteraar. Als voorbeeld een fragment van 3FM, een zender die zich primair richt op een leeftijdsgroep van 25-34 jaar oud en bovendien een station dat zich wil profileren als jong van geest, modern en vernieuwend. Dan verwacht je niet dat de jock woorden gebruikt als ‘tevens’ en ‘gelieerd aan’. En toch hoor je in onderstaande fragment van ‘Met Michiel’ precies die woorden. Overigens wordt in de zin met het woord ‘tevens’ gebruikt in combinatie met ‘ook’ waardoor het dubbelop wordt en dus helemaal overbodig!

listen to ‘3FM - Met Michiel [4 april 2014]’ on Audioboo

Belangrijk
Waar komt toch die drang vandaan bij jocks om toch dit soort woorden te gebruiken? In een coaching sessie trof ik eindelijk een eerlijke jock die na confrontatie met zijn eigen ‘moeilijke’ woorden tot de volgende conclusie kwam: “we zijn toch als jocks een beetje een soort van ego-trippers en we willen gewaardeerd worden, geliefd zijn, interessant en belangrijk gevonden worden. Misschien doe ik het wel omdat ik dan denk interessanter en intelligenter over te komen”. En waarschijnlijk zit in die observatie best een kern van waarheid. Jammer is dat volgens deze redenering de jock uit onzekerheid niet zichzelf is en probeert interessant te doen. Terwijl de jock zonder de ‘moeilijke’ woorden minstens zo interessant is en dichter bij de luisteraar staat. Vooral omdat hij of zij dan pas echt zichzelf is.

We hadden toch ook een slogan?

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Fri, 04 Apr 2014 18:26:00 +0000

Vrijwel elk radiostation heeft er één. Maar bijna elke zender in Nederland en België haalt er bij lange na niet het maximale effect uit. Hun slogan!

Elke keer wanneer ik een monitoring studie doe voor een station in deze twee landen verbaas ik me weer over hoe minimaal er effect wordt gehaald uit hun slogans. Dit in tegenstelling tot veel stations in Groot Brittannië, Duitsland en de Verenigde Staten.

Bij een recente sessie voor een Nederlands station beleefde ik het toppunt van je slogan slecht gebruiken toen twee jocks letterlijk zeiden: “Een slogan? Hebben wij een slogan?” Gelukkig zijn bij de meeste stations de medewerkers en vooral de jocks wel op de hoogte van het feit dat er een slogan is, alleen wordt in de praktijk weinig mee gedaan.

Vormgeving

Vaak is de slogan wel consequent verwerkt in de (gezongen) stationsvormgeving zoals bij Q-Music ‘Q is good for you’, op Radio Veronica ‘Alleen echte hits’ of bijvoorbeeld het Belgische MNM met ‘Music & more’. Een enkeling weet de slogan ook nog te verwerken als laatste zin in hun promo’s maar daar houdt het dan ook echt op.

Uitleggen

Het gebruik van de slogan is op die manier niet meer dan het letterlijk noemen van de slogan en buiten de herkenning er van en de associatie met je station bereik je er dus niets mee. Een goeie slogan moet natuurlijk de lading dekken maar moet andersom ook gedragen en uitgelegd worden in de uitingen van je station. Het gevoel van je slogan en het gevoel van je station wil je bij de luisteraar binnen laten komen.

Just do it!

Zelfs een van de meest succesvolle slogans allertijden van Nike werd niet op zich staand gebracht. Want ‘Just do it’ zegt op zich niks maar als je die slogan in je campagne ondersteund met commercials die uitleggen wat je er mee bedoelt en het gevoel overbrengen wordt hij ineens veel sterker. Nike deed dat destijds bijvoorbeeld met beelden van een man die nog maar 1 been had en toch nog sportte. Sterker nog hij behaalde allerlei overwinningen op de 100 meter horde lopen. Als je na die beelden de woorden ‘Just do it’ ziet valt alles op z’n plaats. En dat is wat bij radiostations vaak vergeten wordt.

Wat is ‘more’?

Neem bijvoorbeeld de slogan van MNM in België, die luidt ‘Music & more’ maar uit het alleen noemen van die slogan blijkt niet wat dat ‘more’ is. Daar zou je dus onder andere een promo-lijn voor kunnen creëren die in elke spot een gedeelte uitlegt van wat dat ‘more’ van MNM is.

Of de slogan ‘Alleen echte hits’ van Radio Veronica vraagt natuurlijk ook om verduidelijking. Wat zijn echte hits? Dat moet je consequent ondersteunen met promo’s waar uit blijkt wat je er mee bedoelt. Toen ik de term ‘echte hits’ bedacht had ik namelijk daarbij heel duidelijk de associatie met ‘kwaliteitsmuziek’ in gedachten. Hits van Coldplay, Bon Jovi, Snow Patrol, Melissa Etheridge, Nickelback in tegenstelling tot de ‘plastic nep-hits’ van Serebro, Britney Spears, Kylie Minogue, Venga Boyz, Rick Astley, etc. Maar dat moet je dan wel aan de luisteraar uitleggen!

Overigens is met de nieuwe koers van Veronica ook de vraag of de huidige slogan nog wel de lading dekt omdat de focus van het het ‘music brand’ een stuk minder is geworden en er muziek is toegevoegd die afwijkt van waar de slogan ‘Alleen echte hits’ voor staat.

Jocks

Maar ook de presentatoren kunnen de effectiviteit van een slogan van het radiostation versterken. Op een of andere manier vinden jocks in Nederland maar ook in België het moeilijk om een slogan te verwerken in hun spreek. Typische is dat ook dit in landen als Duitsland, Groot Brittannië en de Verenigde Staten wel de normaalste zaak van de wereld is.

Natuurlijk moet een jock niet letterlijk gaan roepen: “Music & more, dit is MNM met more in de vorm van…” of “Radio Veronica met alleen echte hits en dat was zo’n echte hit van Coldplay.” Maar door de slogan tactisch te gebruiken op momenten dat er ook zo’n ‘echte hit’ te horen is versterk je wel die associatie. En in het geval van MNM zou de slogan door de jock gebruikt kunnen worden op het moment dat je ook echt iets anders doet dan alleen hitjes draaien.

Alleen een slogan roepen is zonde van de tijd en slechts een bijna loze kreet. Om het maximale te halen uit een slogan zul je ‘m moeten ondersteunen met vormgeving en creatief in spreeks verwerken.

Maar hij test goed in de doelgroep!

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Sun, 30 Mar 2014 12:25:00 +0000

Over muziek-research is al veel geschreven, zowel zinnige als onzinnige dingen. Belangrijkste bij alle research is natuurlijk dat je je hersens gebruikt en je nooit 100% blind vertrouwt op wat er uit het onderzoek blijkt. Elke vorm van research heeft namelijk een foutmarge die te danken is aan de belangrijkste factor in het hele (muziek)research-verhaal, namelijk menselijkheid.

Onontbeerlijk

Hoewel muziek-research absoluut onontbeerlijk is voor elk radiostation dat zijn luisteraars een beetje serieus neemt, is de menselijke factor altijd minstens zo belangrijk omdat je luisteraars ook mensen zijn. Eén op één vertalen van onderzoeksgegevens is erg gevaarlijk en zeker niet alleen vanwege de grilligheid van de luisteraar bij het beantwoorden van de vragen bij muziekresearch.

Ook aan de kant van de onderzoeker zit een menselijke kant die een foutmarge met zich meebrengt. De vraagstelling van het onderzoek moet bijvoorbeeld objectief gevormd zijn en de uitkomsten moeten op een juiste manier worden geïnterpreteerd.

Beinvloed

Vaak wordt door een bepaalde vraagstelling of antwoordmogelijkheid de uitkomst al beïnvloed en daarmee zijn alle gegevens die uit het een onderzoek voorkomen meteen minder betrouwbaar. Als wordt gevraagd aan een luisteraar of hij of zij van een fragment van een nummer wil vertellen of hij/zij het nummer vaker, minder, gelijk of nooit meer wil horen, wordt vaak niet gevraagd of ze dat nummer vinden passen bij het station waarvoor het onderzoek wordt uitgevoerd.

Wat dacht je van een vrouwelijke Sky Radio luisteraar van 20 tot 34 jaar oud. Als je die Afrojack (Don't stop me now) laat horen en je vraagt alleen of ze 'm leuk vindt, zal ie nog best goed scoren. Maar als je vraagt of ze die plaat op Sky verwacht, is het antwoord natuurlijk nee.

Of neem 100% NL, een station met overwegend vrouwelijke luisteraars van lage tot gemiddelde opleidingsgraad in de leeftijd van 25 tot 49 jaar. Als je een sample-groep hiervan wat stevigere nummers van Bon Jovi (You give love a bad name/Living on a prayer), Pearl Jam (Alive) of Aerosmith (Crazy, Amazing, What it takes) voorschotelt, zullen deze nummers best goed testen. Dus als je deze titels in het onderzoek gooit, testen ze misschien zelfs beter dan een track van Gerard Joling of Jan Smit.

Verwachtingspatroon

Moet je ze dan meteen op de zender gooien omdat “ze heel goed testen in onze doelgroep?” Natuurlijk niet, tenminste niet als je je hersens gebruikt! Want de belangrijke vraag die vergeten is, is: “verwacht je dit nummer als je luistert naar 100% NL?” Zouden ze die nummers puur op basis van research-gegevens toevoegen dan zouden ze een risicovolle stijlbreuk plegen en daarmee het image en verwachtingspatroon dat een luisteraar van een station heeft schade toebrengen.

Radio Veronica

Zo blijkt al luisterend naar Radio Veronica duidelijk dat een onderzoek heeft uitgewezen dat hun doelgroep naast de rock-tracks ook Faithless (God is a DJ), Bomfunk MC’s (Freestyler), The Course (Ready or not) en R. Kelly (I believe I can fly) leuk vindt. Maar de vraag rijst dan meteen of je ze wel op een station moet draaien dat inmiddels een reputatie heeft opgebouwd om pop- en rock-tracks te draaien.

Tijd om de proef op de som te nemen met 10 personen die een regelmatige luisteraar zijn van Radio Veronica. Ik legde ze de volgende lijst met tracks voor met bijbehorende geluidsfragmenten en met de vraag: “welk tracks vind je niet thuis horen op Radio Veronica”.

Dit was de lijst met tracks en 'hooks':

1. Spin Doctors - Two Princes

2. Bon Jovi - Always

3. Faithless - God is a DJ

4. Nickelback - How you remind me

5. R. Kelly - I believe I can fly

6. Lenny Kravitz - Are you gonna go my way

7. Anouk - R u kiddin'me

8. Ram Jam - Black Betty

9. Bomfunk Mc's - Freestyler

10. The Course - Ready or not

Van de tien ondervraagden was er geen één (!) persoon die de door mij verwachtte niet-passende tracks niet aan kon wijzen als nummers die ze niet vinden thuis horen op Radio Veronica. De reacties waren soms nog verder strekkend: “als Veronica ook het station is met R. Kelly, dan luister ik er niet meer naar”. Daar sta je dan met je Live, Lenny Kravitz, U2, Roxette, etc. Eén plaat van R. Kelly en je reputatie ligt dus bij de vuilnis!

Site

En als je dacht dat “I believe I can fly” van R. Kelly raar op Radio Veronica zou klinken, check dan deze ‘capture’ van de site met in de player R. Kelly omringt door artiesten als Prince, Anouk, Meatloaf en Cutting Crew.

Uitzonderingen

Natuurlijk zijn er uitzonderingen wat betreft platen die niet voldoen aan het verwachtingspatroon. Als ze dan maar gelegitimeerd worden door middel van een item of iets anders dat de luisteraar duidelijk maakt dat wordt afgeweken van het normale format.

538 heeft bijvoorbeeld tegenwoordig de Top 40 Classic waarbij een luisteraar zijn of haar favoriete Top 40 hit gedraaid kan krijgen. Dit zorgt soms voor verrassende niet verwachtte keuzes maar die zijn dan in elk geval verantwoord naar de luisteraar toe. Of bijvoorbeeld de 5 ‘O Clock Whistle op Z-100 in New York en andere Amerikaanse stations waarbij om 5 uur op vrijdagmiddag speciale tracks worden gedraaid. En niet te vergeten de steeds populairder wordende ‘specialty weekends’ met bijvoorbeeld alleen maar 90’s, 80’s of een ander thema.

Zelfs bij een 'Jack FM' of 'Variety format' zijn er grenzen aan de 'variety' en wordt gelet op het verwachtingspatroon. Neem een Jack FM in Groot Britannie die echt van alles draaien van disco to punk-rock maar bijvoorbeeld niet de nieuwste track van Skrillex. Bovendien communiceren ze ook duidelijk dat de grote afwisseling hun meerwaarde is en legitimeren ze daarmee hun soms 'slingerende' muziekmix.

Zout

Dus als bij jou station binnenkort een muziekonderzoek wordt gedaan, zorg er dan voor dat je de gegevens op de juiste manier interpreteert en dat vraagstelling zo objectief mogelijk is.

Een spreekwoordelijk korreltje zout is bij de interpretatie in elk geval belangrijker dan je in eerste instantie denkt!

Wanneer ben je een goeie radiojock?

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Sun, 16 Jun 2013 18:46:00 +0000

Natuurlijk is het een hele moeilijke vraag om te beantwoorden of iemand een goeie radiopresentator/jock is of niet. Voor het grootste deel is je succes toch afhankelijk van de smaak van de luisteraar. Hij of zij bepaalt door wel of juist niet te luisteren of iemand de taak van presentator/jock goed uitvoert.

Factoren

Daarnaast spelen nog een heleboel andere factoren een rol bij het succes van een radiojock. Iemand die veel luisteraars trekt met een rustige serieuze ‘newsy’ presentatie op een regionale publieke zender zal zeer waarschijnlijk slecht scoren op een hitradio-station als 538 of een station dat zich op een jongere doelgroep richt als Slam FM.

De markt waarin de jock te horen is, het station, de doelgroep, het format en positionering van de zender, de positie van concurrerende stations en de trends en tijdperk zijn allemaal zaken die medebepalend zijn bij het antwoord op de vraag “wanneer ben je een goeie jock”.

Voorlees-robot

Maar er is 1 ding dat onder alle omstandigheden, in alle markten, in elk format, etc. bepalend is voor het succes van een radiojock. De presentator moet de luisteraar weten te entertainen, weten te boeien, weten hoe je de luisteraar ‘vasthoudt’.

En dat doe je niet door een voorlees-robot te zijn maar door iets van jezelf toe te voegen, door iets saais boeiend te maken, door te entertainen! Als je alleen maar een bericht uit de krant voorleest, waarom zou ik er dan naar luisteren? Dat nieuws kan ik zelf ook lezen in de krant of via een gratis nieuws app op m'n telefoon of tablet bekijken of zien op TV. Zonder die meerwaarde is een dergelijke presentator dus volledig overbodig.

Windmolens

Het mooiste voorbeeld hiervan hoorde ik een week geleden bij het nieuwsbericht over de ANWB die zich blijkbaar druk maakte over de mogelijke komst van windmolens voor de Nederlands kust en hier een onderzoek naar gaat doen onder de ANWB-leden.

Een bericht dat natuurlijk in verschillende ochtendshows op de radio werd behandeld en doordat hetzelfde onderwerp op 2 verschillende muziekzenders op zeer uiteenlopende manieren werd neergezet werd pijnlijk duidelijk dat de jock op de ene zender niet meer dan een voorlees-robot was en de jock op de andere zender een entertainer die de luisteraar weet te boeien door op een creatieve manier het verhaal ‘eigen’ te maken en iets toe te voegen.

Verduidelijking

In de ene ochtendshow werd het bericht als volgt gebracht: “En de ANWB is in het nieuws omdat ze een onderzoek zijn gestart onder hun leden naar wat mensen er van vinden dat er wellicht meer windmolens voor de kust van ons land komen te staan. De ANWB vindt het een aantasting van het Nederlandse landschap”.

En dat was het! Er werd helemaal niets toegevoegd aan wat in de krant of op internet stond en de presentator ging direct door naar het volgende berichtje en startte een plaat in. En dat terwijl zo’n bericht toch behoorlijk wat vragen oplevert en bijna smeekt om meer verduidelijking. Ook om er iets entertainends van te maken moet je er in elk geval iets meer mee doen dan alleen voorlezen.

Creatief

Gelukkig was de jock van de andere ochtendshow wel zo creatief om er iets aan toe te voegen dat tegelijkertijd verduidelijkte en de luisteraar op een grappige manier entertainde. Check hier het fragment van Giel op 3FM die wél een heleboel toevoegt aan een simpel nieuwsberichtje. Hij beschrijft een beeld van een foto met een zwemmer en maakt daar een opmerking over. Hij legt een link tussen lelijke windmolens en lelijke gele praatpalen. En tot slot voelt hij ook nog eens de file-lezer van de ANWB aan de tand over de windmolens:

listen to ‘GIEL 3 FM 6 JUNI 2013’ on Audioboo

Het verschil van behandeling van een dergelijk nieuwsbericht is precies het verschil tussen een emotieloze en niet boeiende voorleesrobot en een succesvolle entertainende radiojock!

Follow-up

Dus zorg er voor dat je de objectieve voorgelezen nieuwsberichten over laat aan de nieuwslezer en de nieuwszenders en voeg iets creatiefs van jezelf toe. Bij een krant wordt de dag er na ook niet nóg een keer hetzelfde artikel gepubliceerd maar wel vaak een zogenaamde ‘follow-up’ die meer achtergrondinformatie geeft of het verhaal vanuit een andere invalshoek belicht of een interview geeft met een persoon uit dat eerdere bericht.

Nieuwsberichten in ochtendshows (zeker die van muziekzenders) zijn al lang geen nieuws meer op het moment ze on-air komen dus breng het niet als nieuws maar als een ‘follow-up’.

Wat radio kan leren van Dr. Phil

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Fri, 09 Nov 2012 21:46:00 +0000

Misschien dat je meteen denkt aan de soms spraakmakende gasten of de eigenwijze unieke manier waarop Dr. Phil presenteert als het gaat om dingen die een radio-jock zou kunnen leren van Dr. Phil. Natuurlijk kunnen spraakmakende gasten en onderwerpen en een unieke presentatiestijl bijdragen aan het succes van radiopresentator maar wat mij onlangs opviel, is dat je als jock ook veel kunt leren van de manier waarop Dr. Phil bepaalde dingen ‘teased’.

Speciaal
Zowel voor reclameblokken maar ook naar volgende shows toe en in ‘teases’ voor z’n website weet deze tv-dokter je zo aan te spreken dat je ook echt gaat kijken of blijft kijken. Wat doet hij dan zo speciaal of in elk geval op een andere manier dan de gemiddelde presentator?

Leugendetector
Laatst bijvoorbeeld had Dr. Phil in z’n show een ziekelijk jaloerse man die zijn vrouw verdacht van vreemd gaan en daar had hij ook bewijs voor. Tenminste dat meende hij. Hij had een audio-opname waarin zijn vrouw te horen was met een man in een intieme situatie. De vrouw legde uit dat zij dit samen was met hem zelf, maar de man kon dat intiem moment zich niet herinneren en herkende zichzelf niet in de opname. De vrouw had al eerder een leugendetector test doorstaan waaruit bleek dat ze de waarheid sprak maar de man beweerde dat er met die test geknoeid zou zijn.

Enige uitweg
Op dat moment onderbrak Dr. Phil het gesprek omdat er een reclameblok aan kwam en zei hij het volgende: “okay, jij gelooft dus niet dat deze leugendetectortest die gedaan is door één van de meest gewaardeerde ex-FBI-specialisten van ons land deugdelijk was? Blijf kijken want ik heb iets gedaan waar ik eigenlijk faliekant op tegen ben. Maar voor deze ene keer heb ik het toch gedaan. En ik doe echt niet snel iets waar ik niet helemaal achter sta, maar soms kan je gewoon niet anders. Ik heb iets gedaan waar ik niet trots op ben maar wat in dit geval blijkbaar de enige uitweg is. Wat het is dat ik heb gedaan, zie je zo meteen…”

Spanning
Dat is een ‘tease’ waarin hij niet eens een tastbaar onderwerp of een duidelijke omschreven gebeurtenis ‘teased’ maar waar hij de spanning opwekt door je het gevoel te geven dat er iets heel aparts, spannends en iets dat je moet zien, staat te gebeuren. Door de toevoeging dat het iets is dat hij normaal nooit zou doen, geeft datgene dat hij heeft gedaan nog meer zwaarte en waarde en wordt je bijna in de ‘tease’ gezogen zonder dat hij iets concreets vertelt.

Lucht
Hij ‘teased’ eigenlijk lucht en toch wil je zien wat er gaat gebeuren. Met andere woorden hij weet van bijna niets iets te maken dat je het gevoel geeft dat je dit niet mag missen. Net als dat er geen slechte verhalen zijn maar alleen slechte verhalenvertellers, is het ook zo met ‘teases’. Er is geen slechte ‘tease’ maar alleen jocks die slecht ‘teasen’.

Wat hij nou uiteindelijk bleek te hebben gedaan was de betreffende vrouw nog een keer een leugendetectortest laten doen en dat vond hij vanuit zijn beroep als arts eigenlijk niet verstandig voor de psychologische toestand van de vrouw. Maar omdat de man er zo van overtuigd was dat er met de eerste test geknoeid was, vond hij dat er geen andere uitweg was dan nog maar een keer zo’n test.

Triggeren
Dus zorg er als jock op de radio voor dat jouw ‘teases’ de luisteraar ook dat gevoel geven dat er zo meteen of verderop in de dag of week iets gebeurt dat ze niet mogen missen. En dat doe je niet met: “straks de nieuwe Kesha, en ook Rihanna en Nickelback staan voor je klaar”. Of met: “straks nog veel meer hits” en “zo meteen deel 3 van deze radioshow”. Dat doe je met iets dat de luisteraar aanspreekt en van waarde is voor hem of haar. Of zoals Dr. Phil in het voorbeeld doet door de luisteraar op een beetje mysterieuze manier te ‘triggeren’ om te blijven kijken omdat er iets heel opmerkelijks staat te gebeuren.

Aandacht
Zoek elke keer naar ’n nieuwe unieke manier waarmee je de aandacht van de luisteraar kunt grijpen. En dat betekent van te voren nadenken over wat je wilt ‘teasen’, waar je dit wilt doen en op welke manier. Net als in alle andere ‘spreeks’ is het belangrijk dat je ook in je ‘teases’ varieert qua inhoud en vorm. Probeer je zelf uit te dagen om elke keer iets nieuws te verzinnen dat de luisteraar het gevoel geeft dat ze wel moeten blijven luisteren.

Radio-jocks en Twitter #FAIL

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Sun, 04 Nov 2012 21:31:00 +0000

Social media als Twitter en Facebook en ook de website van een station zijn tegenwoordig niet meer weg te denken uit de radiowereld. Steeds meer radiozenders gebruiken hun website en social media om de band met de luisteraar te versterken en ook presentatoren en disc-jockeys gebruiken deze ‘tools’ steeds vaker met een eigen account.

Alleen vaak op zo’n manier dat je je afvraagt of het wel een waardevolle toevoeging is voor de luisteraar of misschien juist eerder een soort van ongewenste en vooral nutteloze ‘spam’.

“We zijn los”

Vooral bij het gebruik van Twitter worden door radiostations en jocks tweets de wereld ingeslingerd waar het nut je volledig van ontgaat. Met grote regelmaat zie ik ze voorbij komen, tweets als: “We zijn weer los”, “We gaan nu van start, luister je mee?” en “ik ga nu beginnen met de show”. Dat is net zoiets als een groenteboer op de markt die roept: “we zijn geopend”! Een luisteraar/klant zal denken: “Nou en?!” of “wat schiet ik daar mee op?”

Voor tweets van een jock of radiostation die bedoeld zijn om de luisteraar te motiveren om te gaan luisteren moet je in de huidige mediawereld met legio aan andere stations, streams en eigen iPod’s, wel met iets beters komen dan: “Daar ben ik weer”.

Reden

Eigenlijk geldt voor een dergelijke tweet hetzelfde als voor een tease on-air dat het iets moet bevatten dat ook echt een reden vormt om te gaan luisteren naar die jock of dat specifieke radiostation. Een luisteraar vraagt zich af: “What’s in it for me?”

Dus denk na over hoe je de luisteraar genoeg zou kunnen interesseren in 144 tekens om de radio af te stemmen op jouw show. Want naast het feit dat de luisteraar naar –tig andere muziekkanalen of muziekapparaten kan luisteren, heeft de luisteraar ook nog een leven en zit echt niet de hele dag te wachten om naar jou te gaan luisteren tot je een tweet stuurt dat je gaat beginnen.

Wat zijn bepaalde waardevolle onderdelen, gimmicks, gasten, optredens, verhalen, onderwerpen, platen die je potentiële luisteraar kunnen overhalen om te gaan luisteren? Denk na over de onderdelen die een inschakelfactor kunnen zijn of relateer aan de bezigheden van de luisteraar op dat moment in de zin van: “druk aan het werk? Met de hits van … gaat het werken een stuk lekkerder…”

Specifiek

En ben in je tweet zo specifiek mogelijk over deze reden om te in te schakelen maar ook over de uitzendtijd! “Verderop in de show” zegt niks over wanneer ik als luisteraar ‘beloond’ wordt met de inschakelreden. En ook “vanmiddag tussen 15 en 18 uur” is voor een luisteraar met een druk leven niet specifiek genoeg. Ben zo precies mogelijk: “over tien minuten” of “straks om tien over 3”.

Een goeie waardevolle tweet voor je show of station de wereld in slingeren is niet moeilijk maar je moet wel even nadenken over wat je wilt bereiken met de tweet en hoe je dat dan het beste kunt formuleren in 144 tekens of minder.

Doe eens wat anders!

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Thu, 04 Oct 2012 22:11:00 +0000

Een maand geleden maakte zangeres Pink bekend dat nu ze moeder is van de 15 maanden oude Willow, ze zich past echt bewust is geworden van hoe veel ze vloekt. Ze zei zelfs : "Ik ben mama, ik ben me er meer bewust van. Ik snap waarom mijn vrienden boos op mij zijn als ze hun kinderen in de auto hebben en mijn muziek staat op. Sorry!"

Voorspelbaar

Logisch dat je als jock dit verwerkt in je spreek als je een plaat van Pink op je playlist hebt staan. Maar alleen jammer dat ik al zappend langs de verschillende radiostations hoor dat elke keer dit verhaal bij elke jock op dezelfde voorspelbare manier wordt gebracht.

Aan de factoren van wat nieuws is en wat niet kun je als jock niks veranderen waardoor je op veel stations (die Pink draaien) dezelfde verhalen zult horen maar als jock kun je je wel onderscheiden op de manier hoe je het verhaal brengt.

Onderscheidend

Elke jock bracht het verhaal namelijk die week als volgt: “Pink was dat bij [NAAM RADIOSTATION] en ze heeft laatst belooft dat ze minder gaat vloeken omdat bla bla…”. Of: “[NAAM RADIOSTATION met Pink en Blow me one last kiss, en geloof het of niet ze heeft in een interview beloofd dat ze minder gaat vloeken etc.” Met andere woorden om en nabij elke keer hetzelfde verhaal op dezelfde manier en dus niet onderscheidend van alle andere stations en jocks.

En als je niet opvalt in de grijze massa van de vele stations die Pink draaien en er dus iets over melden, is het belangrijk dat je je onderscheidt en daar je stationsnaam ‘aan hangt’ zodat het de herinnering stimuleert van je luisteraars die respondenten zijn voor het luisteronderzoek.

Fuck

Dus zoek een andere manier dan de luie gemakkelijke manier waarop iedereen het verhaal zal brengen. Roep direct na de plaat bijvoorbeeld eens een paar vloekwoorden: “fuck, shit, bitch, asswipe, dipshit!” En zeg dan: “dat zijn woorden die je Pink voortaan niet meer hoort roepen want bla bla.”

Dan trek je meteen de aandacht na de plaat en dus de kans om de stationsnaam te laten herinneren en je brengt hetzelfde verhaal op een unieke manier.

Invalshoek

Of zoek een andere invalshoek. Begin na de plaat bijvoorbeeld met: “hoe vaak vloek jij eigenlijk en welke woorden gebruik jij dan? Pink heeft zich in elk geval voorgenomen om minder te gaan vloeken want bla bla…” Je kunt er zelfs een interactieve oproep aan vastplakken door de luisteraar op te roepen om hun favoriete scheld/vloekwoorden door te geven.

Belangrijk is dat je in elk geval niet kiest voor de weg die iedereen al neemt want dan voeg je niets toe. Denk dus niet alleen na over wat je zegt maar ook over de manier HOE je het zegt en brengt.

Zinloze jingles

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Fri, 07 Sep 2012 09:24:00 +0000

In elk radioprogramma en bij elk radiostation zijn jingles belangrijk. Deze zorgen er namelijk naast de stationsnaamvernoemingen van de jocks voor dat de luisteraar wordt geholpen zich te herinneren naar welk station die heeft geluisterd.

Luisteronderzoek

Respondenten van het luisteronderzoek in Nederland vullen via internet of schriftelijk in welk radiostation ze op welke tijd hebben beluisterd. Maar natuurlijk houdt niemand dat exact bij op het moment dat de beluistering plaats vindt. In de praktijk gebeurt dit aan het einde van elke dag of soms zelfs aan het einde van de week! Hierbij moeten ze zich dus juist herinneren welk station aan heeft gestaan op tijdstippen die soms een week eerder hebben plaats gevonden. Erg belangrijk dus dat die luisteraars weten welk radiostation het was dat aan stond.

PPM

Zelfs in markten in de V.S. en Zwitserland waar de PPM-meter de invuloefening van de luisteraar heeft verdreven en er met een soort ‘fingerprinting’ digitaal wordt gemeten naar welk station de persoon luistert, blijkt de vernoeming van de stationsnaam nog steeds belangrijk. Voor de ‘awareness’ van de merknaam, de terugkering van regelmatige luisteraars en de opwekking van interesse bij nieuwe luisteraars is zelfs bij het gebruik van een PPM-meter de naam van het station altijd erg belangrijk.

Gebruik dus elk moment dat er is tussen de verschillende programma-elementen om de stationsnaam in het geheugen van de luisteraar te prenten. Natuurlijk wel op ’n gevarieerde manietr zodat de grote herhaling van de naam niet gaat irriteren. Maar laat in elk geval geen mogelijkheid tot stations identificatie schieten.

Logisch

In de praktijk gebeurt dit namelijk nog regelmatig, ook bij landelijke radiostations. Soms wordt er ‘droog doorgestart’ waarbij tussen 2 platen geen jingle wordt gedraaid noch een stationsnaamvernoeming wordt gedaan door de presentator. Bij sommige station wordt dit bewust zo nu en dan gedaan om de luisteraar niet té veel de stationsnaam voor te schotelen. Of dat een goede keuze is, daar valt over te discussiëren. Zeker met de tegenwoordig korte luistertijd.

Roodshow

Iets waar in elk geval geen discussie over mogelijk is, is dat wanneer je dan toch een jingle draait die ook de stationsnaam moet bevatten. Dat lijkt logisch maar als je wat rond zapt op de radio schrik je al snel van de hoeveelheid jingles zonder stationsnaam. Zo ook bij Radio 2 afgelopen woensdag 5 september in het programma ‘de Roodshow’van Jan Willem Roodbeen. Hierin wordt tussen 2 platen in een jingle gedraaid met alleen maar de tekst: “De Roodshow”. Doe dan niks! Dit is een compleet zinloze jingle die met de toevoeging van de naam “Radio 2” ineens wel waardevol wordt.

Check hier het fragment van Radio 2:

listen to ‘Radio 2 Jingle zonder stationsnaam’ on Audioboo

Alleen de programmanaam noemen in een jingle gaat uit van de verwachting dat de luisteraar dan weet dat het een programma op Radio 2 betreft. Dat gaat misschien nog voor je P1-luisteraar op maar zeker niet voor je P2’s en P3’s. En het scheelt maar 2 woorden! Twee woorden die het verschil kunnen maken tussen wel en geen kruisje bij het beluisterde kwartier in het luisteronderzoek.

‘Phantome cume’

Dit soort jingles is de grootste oorzaak van een probleem waar veel stations in ons land onbewust last van hebben: “phantom cume” of “fantoom cumulatief”. Dit zijn luisteraars die wel naar je luisteren maar noteren dat ze niet hebben geluisterd of nog erger, naar een ander hebben geluisterd. Scherp en kritisch hiermee omgaan is de makkelijkste en goedkoopste manier om je marktaandeel op te krikken.

De Wikipedia-dj

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Thu, 30 Aug 2012 20:54:00 +0000

Een jaar of tien terug waren nog niet zoveel jocks in ons land er van overtuigd dat ze hun radioshow moesten voorbereiden. Vaak gehoorde argumenten waren dat de show dan niet meer spontaan zou klinken of de jock was gewoon zo geweldig goed dat hij of zij geen voorbereiding nodig had. Maar als je ze de vraag stelde of ze zich zouden voorbereiden als ze morgen een toespraak moesten doen in een zaal met 10.000 mensen antwoordden ze allemaal met “ja, natuurlijk”. En voor een radioshow met het tien- of honderdvoudige aantal toehoorders zou je dat dan niet doen?

Ontwikkeling

Het besef dat goede voorbereiding noodzakelijk is voor een succesvolle radioshow is gelukkig in de afgelopen jaren bij dj’s flink toegenomen. En dat is een goede ontwikkeling want net zoals een beroepssporter niet zonder training een marathon loopt en een muzikant niet zonder oefening een concert geeft, hoort een jock die zichzelf en de luisteraars serieus neemt, niet zonder voorbereiding de zender op te gaan.

Steeds meer hoor je zelfs presentatoren bij lokale omroepen zeggen: “ik moet zo nog ff preppen voor ik m’n show begin”. Maar als je dan eens over hun schouders mee kijkt wat die ‘prep’ dan inhoudt, vraag je je af of dit soort ‘showprep’ wel zin heeft.

Wikipedia

In de praktijk blijken veel jocks te denken dat op een copy/paste-manier van een paar sites wat opmerkelijke berichtjes afhalen en wat oeroude uitgekauwde feitjes bij de platen in hun playlist zoeken voldoende is. Nog even in een Word-document plakken, printen en klaar is de ‘showprep’.

De veruit meest bezochte site voor zogenaamde ‘showprep’ is dan vaak ook Wikipedia. En dat terwijl de informatie van deze site totaal ongeschikt is voor goede ‘prep’! Wikipedia is een referentie-tool en niet een website waar je actuele informatie vindt waarmee je luisteraars kunt entertainen en boeien.

Het resultaat is meestal een radioprogramma dat niets heeft te maken met de belevingswereld van de luisteraar vol met informatie die de luisteraar niets interesseert of die ze zelf ook zo kunnen opzoeken op internet.

Doel

De veel gemaakte fout bij het ‘preppen’ is dat de jock niet duidelijk voor ogen heeft waar de informatie voor dient en waar de uiteindelijke ‘showprep’ voor bedoeld is.

Het doel van de ‘prep’ is dat je goed voorbereid de luisteraar kunt entertainen met informatie die voor hen relevant is. Effectieve ‘showprep’ is informatie waar de luisteraar wat aan heeft. De luisteraar moet er een gevoel bij hebben, een gevoel van herkenning, het gevoel dat ze geholpen worden met deze informatie, het gevoel dat ze blij worden van de informatie of dat het juist een aandoenlijke emotie te weeg brengen. De ‘showprep’ moet informatie bevatten over de dingen die jouw luisteraar bezig houden. Of het nou een nieuwsbericht, een grap of een nieuwtje over een artiest is.

Dat is dus meestal niet het jaartal waaruit een plaat stamt en ook niet een vermelding van wie de track geproduceerd heeft of het het hoeveelste nummer van welke cd dit is. Dat is informatie die alleen radio- en muziekfreaks interessant vinden.

Content

Vaak wordt bij het verzamelen van ‘prep’ alleen gekeken naar wat de presentator zelf grappig vindt om te vertellen. Terwijl je daar toch echt niet alleen voor jezelf zit maar vooral juist voor de luisteraar. Inhoudelijk is het bij ‘preppen’ dus verstandig om goed te kijken naar het leefpatroon en levensstijl van de luisteraar en wat jij aan hen kunt bieden om hun leven wat makkelijker en leuker te maken. Dat kan dus per station nogal afwijken afhankelijk van de doelgroep van het station. Bij een CHR-station ligt het voor de hand dat je daar eerder over de nieuwe liefde van Rihanna praat dan bij een soft AC-station. Maar ook in de selectie van nieuwsberichten zou je bij een soft AC-station eerder kiezen voor een bericht over de veiligheid van kinderen dan bij een station dat zich richt op jongeren.

Zoek uit wat jouw luisteraars interessant vinden en wat hen bezig houdt. Als er bij jouw station geen research naar gedaan wordt, gebruik dan alternatieve middelen zoals het lezen van de postings van je luisteraars op Facebook en hun Twitter-berichten. Als je luisteraars aan de telefoon krijgt, praat met ze en vraag aan ze wat belangrijk is voor hen. Zorg dat je ‘in hun hoofd’ kunt kijken zodat je de info die je verzamelt daar naadloos op aan kunt laten sluiten. Zorg dat je hun vriend bent die begrijpt wat hen bezig houdt.

Muziek gerelateerd

Een groot misverstand dat vaak bij jocks ‘van de oude stempel’ nog steeds levendig is, is dat alles dat je in een muziekprogramma vertelt met de muziek en artiesten te maken moet hebben. Bij heel specialistische muziekprogramma’s als een country- of jazz-uurtje kan dat misschien wel het geval zijn maar bij de meest algemene programma’s is dat volledige onzin. De luisteraar luistert namelijk niet alleen om de muziek. Dan zetten ze hun iPod of een digitaal muziekkanaal wel aan. Ze willen ook geëntertaind worden, ze willen op de hoogte zijn van wat voor hen belangrijk is en dat kan net zo goed een bericht zijn over een man die met 30 kilometer per uur over de A6 rijdt, als een nieuwtje over de naaktfoto’s van Carly Rae Jepsen.

Opmerkelijke berichten

Ook wordt vaak gedacht dat ‘prep’ het verzamelen is van wat opmerkelijke nieuwsberichten van het kaliber ‘man bijt hond’. Daar kunnen soms best wel bruikbare verhalen bij zitten maar dat zijn niet noodzakelijk de beste berichten voor je ‘prep’. De reden dat snel voor dit soort berichten wordt gekozen is omdat deze verhalen van nature vaak al grappig zijn. En het dus erg makkelijk en lui is om hier je luisteraars mee te laten lachen. De kunst zit ‘m in het vinden van informatie die voor je luisteraar van belang is en waar je ZELF een grappige draai aan geeft. Dat kan door de manier waarop je het vertelt of door er een grappige uitspraak over te doen. Het is altijd belangrijker om in je ‘prep’ te streven naar voor de luisteraar waardevolle informatie dan persé grappige verhalen.

Uniek

Een ander ondergewaardeerd deel van ‘showprep’ is het ‘eigen’ maken van een bericht. Veel jocks lezen berichten of nieuwtjes voor zonder er zelf iets mee te doen. Vaak maakt de informatie dan niets los bij de luisteraar. Het bericht komt pas tot leven wanneer de jock er iets speciaals mee doet en iets aan toevoegt dat die interpretatie uniek maakt. Een verrassende punchline, toevoegingen van geluidseffecten, een luisteraar met een mening over het bericht, iets dat het verhaal meer maakt dan wanneer je het in de krant leest. Nog mooier is als je ook nog een pakkende invalshoek weet te vinden die afwijkt van die van de concurrenten die waarschijnlijk hetzelfde bericht gebruiken. Dus lees het verhaal niet alleen voor maar voeg zelf ook iets toe. Anders ben je gewoon een nieuwslezer of een pratende krant.

Wat vaak goed werkt bij het bedenken van een invalshoek en punchline, is goed bedenken wat je onderwerp is en hoe je daar de luisteraar mee aanspreekt en interesseert (je startpunt) en of je de luisteraar wil raken met een grappige of juist aandoenlijke of provocerende punchline (je eindpunt).

Spreektaal

De copy/paste-manier van ‘preppen’ is overigens ook zelfs bij nationale stations een nog steeds veel gemaakte fout die nog een nadeel met zich meebrengt. Het taalgebruik bij geschreven teksten is vaak veel officiëler en ambtelijker dan spreektaal en als je dus één op één teksten kopieert en gaat voorlezen mis je dus compleet je doel. Woorden als ‘aldus’, 'evident' en ‘participeren’ en zinnen als ‘het wordt hoogst onwaarschijnlijk geacht’ en ‘een woordvoerder bevestigde dit’ gebruik je ook niet als je iets vertelt aan een vriend of vriendin. Gebruik ze dus ook niet op de radio maar herschrijf de tekst in een vorm zoals je het letterlijk zou vertellen aan iemand die dichtbij je staat.

Op deze site vind je al een heleboel tips over hoe je ambtelijk taalgebruik om kunt zetten in begrijpelijke spreektaal: http://www.toolkitvtv.nl/organisatie-en-proces/redactierichtlijnen/heldere-taal-gebruiken. Zorg dat je een vriend bent die hun taal spreekt.

Benadering

Ook de manier waarmee je de ‘prep’ in de show introduceert is van belang bij het herschrijven. Je kunt natuurlijk kiezen voor de luie makkelijke manier: “ik heb hier nog een opmerkelijk nieuwtje”. Maar een stuk aantrekkelijker klinkt het voor de luisteraar als je begint met: “misschien heb je ze net ook gezien als je in de auto op weg naar je werk bent”. Of in plaats van: “het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft aangekondigd dat de maximum snelheden omhoog gaan op de A12”, wordt de luisteraar veel meer aangesproken door: “als je van stevig doorrijden houdt en regelmatig op de A12 zit, is er goed nieuws voor je. De maximumsnelheid op de A12 gaat omhoog”. Dat het Ministerie van Verkeer en Waterstaat dat meldt is bovendien niet van belang voor de luisteraar. Dat kun je weglaten, het gaat om de informatie waar de luisteraar echt iets aan heeft. Denk bij de onderwerpkeuze maar ook bij het herschrijven altijd vanuit de luisteraar en de vraag: “Wat heb ik er aan als luisteraar?”

Lokaal

De keuze van berichten voor je ‘prep’ kunnen ook afhankelijk zijn van de locatie van de gebeurtenis. Over het algemeen geldt: hoe dichterbij des te belangrijker. Iets dat letterlijk dichterbij gebeurt, voelt voor de luisteraars ook ‘dichterbij’ en raakt ze meer. Bij nationale zenders is dit een stuk minder van belang dan bij lokale of regionale zenders, daar zou je wel dezelfde soort afweging kunnen maken tussen nationale en internationale ‘prep’.

Personality

Verder is het verwerken van ‘personality’ in je ‘prep’ een waardevolle toevoeging. Je luisteraar komt zo meer te weten over jou als jock waarmee je de band tussen jou en je luisteraar versterkt en tegelijkertijd maak je je ‘prep’ uniek door jouw eigen ‘sausje’.

Ben niet bang om je eigen kijk of mening te verwerken in een ‘prep’-bericht. Als je bijvoorbeeld een nieuwsbericht behandelt over de bliksem die is ingeslagen op RTL-tent op het binnenhof zou je bijvoorbeeld kunnen vertellen dat je ook eens mee hebt gemaakt dat de bliksem in jouw huis in sloeg en er een vuurbal door jouw huiskamer vloog: “nog zes jaar gratis stroom van gehad, kijk Eneco da’s nog eens een goeie deal”. Of in elk geval iets waarmee je wat van jezelf laat zien en horen.

‘Real life prep’

Zelfs dingen die je in je privéleven meemaakt kunnen op zich al een ‘prep’-item opleveren. Heb je gisteren wat op tv gezien waar je van denkt dat je luisteraars daar ook naar hebben gekeken, ben je ergens naar toe geweest waar je luisteraars ook komen of heb je gewoon iets meegemaakt dat herkenbaar is voor jou doelgroep dan kan dat al materiaal voor je ‘showprep’ zijn. Zeker als je er nog een leuke draai aan kunt geven door met een grappige punchline te eindigen of juist iets vertederends of waarin je jezelf kwetsbaar maar heel herkenbaar opstelt.

Tot slot een handige 'showprep-checklist' met vragen die je helpen bij het samenstellen van je 'prep':

Waar praten mijn luisteraars over?
Wat is het grote nieuws van de dag?
Welk groot evenement vindt binnenkort plaats?
Wat voor dag is het vandaag?
Wat voor weer is het vandaag?
Wat doet mijn luisteraar op het moment van de uitzending?
Welke nieuwe lifestyle-ontwikkelingen zijn er?
Wat is de meest bezochte bioscoopfilm op dit moment?
Welke tv-shows werden gisterenavond het best bekeken?
Wat heb je laatst van een luisteraar of vriend(in) gehoord?
Welke stations-acties lopen er op dit moment?

Nieuw record Q-Music

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Thu, 21 Jun 2012 09:15:00 +0000

Of je nou beginnend radiomaker bent of een radioveteraan, een personality-show maakt of strakke hitradio, voor een succesvol programma zijn bij elke radiomaker kennis en goede uitvoering van de ‘basics’ onontbeerlijk.

Herkenning

De meest algemene beginselen die toepasbaar zijn op elk radiostation of programma of zelfs een product of bedrijf beginnen altijd met naamherkenning. Het is de meest basale techniek om te zorgen voor de juiste herkenning van het beluisterde station bij de respondenten van het CLO. Het regelmatig noemen van de naam van het station door de dj of door middel van een jingle zorgt er voor dat de respondent weet waar hij of zij naar luistert en dit juist noteert in het (digitale) dagboek dat ze bijhouden. Wat weer resulteert in verdiend marktaandeel en bereik.

PPM

Daarnaast is het regelmatig vermelden van de stationsnaam belangrijk voor de naamsbekendheid van het station. Zelfs in markten waar tegenwoordig de PPM-meter (People’s Person Meter) wordt gebruikt om de luistercijfers te meten blijkt dat ook dan de naamsvermelding belangrijk blijft. Bij het principe van PPM wordt weliswaar technisch de zender herkend en hoeft de luisteraar in theorie niet eens bewust te weten waar hij of zijn naar luistert, als er maar wordt geluisterd detecteert het PPM-systeem dit en vertaalt dit simpel gezegd in het juiste marktaandeel.

Essentieel

Echter blijkt dat ook de naamsbekendheid van een zender een grotere rol speelt in de luistercijfers, ‘top of mind awareness’ dus die luisteraars laat praten over het station tegen andere potentiele luisteraars. Daarnaast is het natuurlijk belangrijk te weten welk station je beluistert om te kunnen weten waar je naar terug moet keren om opnieuw naar dat specifieke station te luisteren. Zeker in de huidige manier van luistercijferverzameling is het belangrijk om de stationsnaam met grote en consequente regelmaat te vermelden maar zelfs in de toekomst wanneer PPM ook in ons land intrede doet blijft dit essentieel.

Basic

Je zou dus verwachten dat een landelijk radiostation in drive-time erg zorgvuldig met deze ‘basic’ zou omgaan. Maar bij Q-Music hebben ze waarschijnlijk het idee dat het niet meer nodig is om te vertellen welk radiostation de luisteraar op heeft staan. In een middagshow van Jeroen van Inkel kreeg Q-Music het in drive-time-uren voor elkaar om 40 minuten geen stationsnaam te vermelden. Niet door de jock maar ook niet in de vormgeving. 40 minuten laten ze de luisteraar in het ongewisse over welk station ze het marktaandeel moeten toebedelen. Overigens van de vormgevers ook niet slim om in de item-jingles geen 'Q-Music' te verwerken; een verloren kans om te claimen en branden.

Check hier een aircheck van de 40 minuten Q-Music zonder enige stationsidentificatie. De eerste spreek wordt geen Q-Music genoemd maar daarna wordt er wel een jingle gedraaid. Alleen dáárna blijft 40 minuten onduidelijk welk station je beluistert.

listen to ‘Jeroen van Inkel op Q-Music’ on Audioboo

Een nieuw record voor een landelijk station in drive time denk ik. Alleen of het nou een record is waar Q-Music trots op moet zijn. En dat in uren waarin de luisteraar maar korte onafgebroken momenten naar de radio luistert en je misschien zelfs zou moeten overwegen om nog meer stationsidentifcatie te doen dan de andere uren. Zelfs een beginnend radiomaker zou hier voor van een goeie PD voor op z’n flikker krijgen. Je zou verwachten dat iets dergelijks dan al helemaal niet kan gebeuren bij een landelijk radiostation en bij een jock die genoeg ervaring heeft om beter te weten en anders toch altijd erg graag veel jingles draaide:)

Time for Q-Music to go BACK TO BASICS!

Terug in de tijd met Slam FM

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Sun, 10 Jun 2012 15:26:00 +0000

Kun je het nog herinneren? Hoe je luisterde naar de radio in de jaren ’80? Op de publieke muziekzender Radio 3 hoorde je elke dag een andere omroep; op maandag ondermeer de Avro met Arbeidsvitaminen en ’s middags Van Velthuyzen en natuurlijk de Volle Vrijdag van Veronica met Van Inkel in de ochtend, Goud van oud en de Nederlandse Top 40.

’s Ochtends zette je ‘m aan en dan luisterde je de hele dag! En dat was niet omdat het de beste radioprogramma’s ter wereld waren, maar omdat er verder weinig anders te ontvangen was!

Luistertijd

Dat is tegenwoordig wel anders! In de jaren ’90 met de komst van de commerciële zenders werd het luisteraanbod al een stuk diverser. De luisteraar wisselde steeds vaker van station op zoek naar hun favoriete plaat of entertainment waardoor de luistertijd van alle stations terugliep. En vandaag de dag is de keuze nog veel groter door de komst van digitale radiokanalen en de vele zenders via internet waardoor de gemiddelde luistertijd nog verder daalde. Op dit moment is die 3 uur en 9 minuten maar bij CHR-stations ligt die vaak nog veel lager. Zeker met een jonge doelgroep die het erg druk heeft met de consumptie van alle verschillende media kom je meestal niet ver boven de 2 uur gemiddeld per dag.

Om misverstanden te voorkomen; die 2 uur gemiddeld van zo’n station per dag is dus niet 2 uur onafgebroken luistertijd maar een gemiddelde van een heleboel veel kortere luistermomenten!

Illusie

Je zou dus verwachten dat radiostations met hun contests en marketing ook zouden inspelen op die korte luistermomenten maar niets is minder waar! Bij veel stations hebben de PD en marketeers nog steeds de illusie dat ze met het weggeven van prijzen de luisteraar de hele dag kunnen laten luisteren naar hun zender.

En dat terwijl hun luisteraars het daar veel te druk voor hebben! Nog even los van alle andere concurrentie op mediagebied waardoor mensen niet meer de hele dag naar 1 zender luisteren, hebben luisteraars naast het luisteren naar de radio ook nog een leven! Als radiomaker ben je de hele dag bezig met het radiostation en probeer je zoveel mogelijk mee te krijgen van het on-air-product, maar zelfs als radiomaker lukt het je niet om de hele dag alles te horen. Waarom verwachten dat dan wel van onze luisteraars?

Slam FM

Een mooi voorbeeld hiervan is een contest die deze week gaat lopen op Slam FM. Een station met een jonge doelgroep en dus een lage luistertijd oftewel TSL (Time Spent Listening). Als luisteraar kun je bij Slam FM kaartjes winnen voor het Dreamfields Festival en wat moet je doen? Jawel!!! “De HELE dag luisteren tot je de MC hoort”!

Beluister hier de promo van Slam FM:

‘CONTEST PROMO SLAM FM’

De luisteraars van Slam FM hebben daar echt geen tijd voor, die hebben ook nog een leven dat al druk genoeg is! De hele dag luisteren naar een radiostation en dan ook nog om slechts een paar tickets voor een festival te winnen zou in 1985 misschien nog hebben gewerkt maar in de overvolle mediawereld van vandaag niet. De hoop van Slam FM is natuurlijk dat door dergelijke acties/contests de gemiddelde luistertijd zal stijgen maar dit blijkt eerder averechts te werken omdat de luisteraar bij het horen van de opdracht om “de hele dag te luisteren” al afhaakt omdat hij of zij daar toch geen tijd voor heeft.

Levensritme

Het huidige drukke levensritme en de diverse mediaconsumptie van mensen vraagt om een andere aanpak om de luistertijd te verhogen. Namelijk door de korte luistermomenten niet te verlengen maar de hoeveelheid korte luistermomenten te verhogen. En dat doe je niet door te vragen om de hele dag te luisteren maar door te vragen om op specifieke momenten even te luisteren.

Dus bij een contest waarmee je de gemiddelde luistertijd wilt verhogen is het raadzaam om de luisteraar een paar momenten per dag te geven waarop ze kunnen meespelen. Vertel de luisteraar gewoon op welke specifieke tijden er iets te winnen is zodat je een afspraak maakt met de luisteraar om te luisteren. Een afspraak die realistisch genoeg is om voor de luisteraar na te komen. En voor Slam FM: 1985 heeft gebeld, of ze hun contest terug kunnen krijgen!

Wie zijn die Mattie en Wietze dan?

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Thu, 12 Apr 2012 09:32:00 +0000

Sinds afgelopen dinsdag is de nieuwe ochtendshow van Q-Music een feit. Na maandenlange rumoer rond de Goeiemorgenshow met Jeroen Kijk in de Vegte, Kristel van Eijk en Jasper de Vries zijn zij of naar een ander time-slot verhuisd of hebben ze het station helemaal verlaten.

Geniaal of impulsief

De nieuwe ploeg die de zware taak op zich mag nemen om het marktaandeel van Q-Music in de ochtenduren op te krikken bestaat eens een keer niet uit voor de hand liggende namen. In de mediawereld werden meteen logische opvolgers geopperd als Jeroen van Inkel, Wouter van der Goes, Ruud de Wild, etc. Maar het werden nieuwkomers Mattie Valk en Wietze de Jager. Een geniale zet of een impulsieve (paniek)actie van PD Iwan Reuvekamp?

Iwan staat bekend om het ‘op de zender gooien’ van onervaren presentatoren waarin hij iets speciaals ziet en hoort. Maar dat gebeurde toen hij nog talent-coach bij 3 FM was voornamelijk in de nacht en daar waren de bijbehorende risico’s door het uitzendtijdstip een stuk kleiner. Bovendien was hij toen nog in de gelegenheid om die personen van dichtbij en voortdurend te begeleiden. In zijn huidige functie wordt het een stuk moeilijker om zijn nieuwe ochtendcrew nauwgezet te coachen.

Iets anders

Door het niet kiezen voor de geijkte ochtend-presentatoren doe je in basis absoluut wel iets anders dan men verwacht en dus iets anders dan de rest. Maar de vraag is of het in de praktijk echt zo anders is dan de rest. Luisterend naar de eerste uitzending blijkt het als snel dat de show inhoudelijk niet erg veel afwijkt van de voorgaande Q ochtendshow en ook wijkt de content niet veel af van wat er in de shows van de concurrenten gebeurt. Ook de sfeer, humor en opbouw is niet afwijkend genoeg om dermate op te vallen dat het op basis daarvan meer recall krijgt.

Rolverdeling

Ook de timing en rolverdeling tussen de twee presentatoren loopt nog niet helemaal soepel. Iets wat de twee kersverse presentatoren in dit stadium niet echt valt te verwijten omdat ze net in het diepe zijn gegooid en ook nog moeten aftasten. Niettemin is al wel hoorbaar dat Mattie de voortrekkersrol op zich neemt bij de meeste 'spreeks' en Wietze duidelijk meer een sidekick is. De wisselwerking klinkt alleen nog wat ongemakkelijk en nog veel belangrijker; de twee presentatoren missen personality. Nou kun je stellen dat ze allebei nog niet de tijd hebben gehad om die credits op te bouwen. Maar ze hadden wel al kunnen nadenken over een bepaalde rol met bijbehorende personality binnen de show. Ze lijken nu in elk geval te veel op elkaar qua persoon. Ze hebben niet beiden een duidelijke plek, mening en stijl ten opzichte van de content in de show. Met het uiteen trekken van die eenheid en het creëren van twee duidelijk afgebakende persoonlijkheden kun je als duo beter relateren tot een bredere doelgroep. Zoals bijvoorbeeld een Howard Stern de flapuit is en Robin de Voice of reason. Dan kan de luisteraar zich herkennen in één van de twee. Natuurlijk is dit ook iets dat zich misschien nog moet ontwikkelen en wat je de nieuwe ploeg niet direct kunt kwalijk nemen maar wat duidelijk wel aandacht nodig heeft.

Benchmarks

De opbouw en structuur van de show had in elk geval wel degelijk beter kunnen worden voorbereid! Twee ‘vorkjes’ met exact dezelfde opbouw slechts onderbroken door 1 plaat. Weinig tijdmeldingen voor ‘drive time’. Weinig verticale teasing naar andere dagdelen. Weinig gevoel van service-georiënteerde onderdelen. En het ontbreken van echte originele ‘benchmarks’ die ‘recall’ bij de respondenten veroorzaakt. Dat zijn zaken die bij een serieuze ochtendshow toch niet mogen ontbreken.

Image en positionering

Daarnaast is er blijkbaar nog niet echt nagedacht over het allerbelangrijkste van een ochtendshow; de positionering! Wat is het voor een ochtendshow? Waarin onderscheidt deze ochtendshow zich van de rest? En waarom zou ik als luisteraar juist naar die show moeten luisteren. Wat is het image van de show? Zijn het de twee jonge gasten die je aan het lachen brengen? Is het de show die je een goed gevoel geeft? Is het de groffe spraakmakende show? Of de een beetje stoute ochtendshow? Of juist de vriendelijke ‘veilige’ ochtendshow? Of de ochtendshow die meer muziek draait dan anderen?

Rumoer

Ook de promotie van de komst van een nieuwe ochtendshow brengt hier geen duidelijkheid in. Er is wel flink wat rumoer ontstaan door het inzetten van 2 nieuwkomers op een landelijke ochtendshow. Maar dat rumoer vond vooral plaats in de mediawereld zelf en helaas niet in de wereld van de potentiele luisteraars.

Alle publiciteit rondom Mattie en Wietze beperkt zich sowieso tot het feit dat er weer een nieuwe ochtendshow is. Maar niks over hoe die show anders is dan de rest en wat de specifieke reden is om naar deze show te luisteren en niet naar bijvoorbeeld Evers op 538? Alleen maar regelmatig roepen dat je een nieuwe ochtendshow hebt, zorgt er echt niet voor dat mensen dan vanzelf gaan luisteren. Vertel dan waarom ik er naar zou moeten luisteren, geef me 1 goeie reden! WHAT’S IN IT FOR ME als luisteraar?

Etalage

In de aanloop naar de eerste uitzending werden ter promotie de twee presentatoren letterlijk in de etalage van de Bijenkorf in Amsterdam gezet. Dat lijkt een leuke actie maar heeft zoiets wel effect met 2 nog betrekkelijk onbekende presentatoren? Niet echt natuurlijk! Mattie en Wietze hebben namelijk nog niet het effect van een BN’er dus het is niet zo dat een potentiele luisteraar de twee mannen ziet zitten in de Bijenkorf en dan denkt “hey die ken ik en die vind ik leuk dus daar ga ik maandag eens naar luisteren”.

Bovendien zaten ze achter het glas van de etalage en was er dus geen mogelijkheid om echt kennis te maken met de nieuwe ochtendjocks. In het geval van twee nog onbekende presentatoren wil je juist dat de luisteraar kan communiceren met die jock en zich een beeld kan vormen en misschien een klik krijgt en gaat luisteren.

Laat Mattie en Wietze dan een mega-speed-date doen met potentiele luisteraars of laat ze door verschillende winkelcentra rondrennen met een sandwich-bord om voorzien van de tekst “ik wil je maandag wakker maken”. En maak daar Youtube-filmpjes van die je naderhand op de site zet en promoot. Nog beter zou zijn als ze met een dergelijk bord om de uitzending van DWDD en RTL Boulevard weten binnen te dringen.

Underdog

Gelukkig was er ook gedacht aan promotie op de zender zelf. Promo’s met als rode draad de boodschap dat niemand Mattie en Wietze kent. En in het weekend voorafgaand aan de eerste uitzending werd on-air een spel gespeeld met de presentatoren terwijl zij in de etalage in de Bijenkorf zaten.

De promo heeft op zich nog wel een logische underdog-invalshoek maar die zou nog veel explicieter kunnen worden uitgebouwd. Trek dan het feit dat nog weinig mensen weten wie Mattie en Wietze zijn nog meer in het belachelijke door te eindigen met “niemand weet wie ze zijn en dat willlen we graag zo houden”. Of een paar spin-off-versies waarin willekeurig mensen worden gebeld met de vraag of ze Mattie en Wietze kennen. En in elk geval een promo waaruit blijkt wat voor soort programma ik als luisteraar krijg en wat de reden is waarom ik juist naar die show moet luisteren!

Veel geblaat

Het nut van het spel dat op Q-Music werd gespeeld met Mattie en Wietze ontging mij in elk geval volledig en dus de luisteraar al helemaal. In bijgaande fragmenten hoor je Wim van Helden op zondagmiddag contact hebben met de twee nieuwe ochtendpresentatoren die dan in de Bijenkorf in de etalage zitten. Los van dat het gesprek erg ‘inside’ en rommelig over komt, wordt je als luisteraar van te voren totaal niet op de hoogte gebracht van het feit dat Mattie en Wietze het nieuwe ochtendteam vormen. Vervolgens wordt er wel telkens een gesprek gevoerd met de mannen maar daaruit kun je niets opmaken over wat de nieuwe show gaat brengen of welke rol de heren daarin gaan spelen. Een tease-actie op de radio die veel tijd in beslag nam maar helaas het niveau van ‘veel geblaat en weinig wol’ niet kon overstijgen.

listen to ‘Q Music Wim van Helden 08042012’ on Audioboo

Moeilijker

Kortom de opdracht voor Mattie en Wietze is bij voorbaat al een stuk moeilijker en zwaarder geworden omdat ze slecht in de markt gezet zijn. Als het om een nieuw automerk zou gaan, zou Q-Music het brengen als “alweer een nieuw automerk erbij, een merk dat niemand kent, dat niemand vertrouwt, een auto zonder pluspunt dat ‘m interessanter maakt dan de rest en ondanks dat alles hopen wij dat u ‘m koopt”.

Verwarrend

Ook niet echt handig is dat er op de site van Q-Music nog steeds melding wordt gemaakt van de oude Ochtendshow en er nog verschillende logo’s, foto’s en audio te vinden zijn met daarin de oude presentatoren Jeroen Kijk in de Vegte en Kristel van Eijk. Nogal verwarrend voor de luisteraar en weer iets dat niet bijdraagt aan het makkelijker maken van Mattie en Wietze’s taak.

Kort dag

Nou zou je kunnen denken dat het allemaal kort dag was en er veel in heel korte tijd geregeld moest worden. Per slot van rekening werd het nieuws over wie de nieuwe ochtendshow ging doen pas 6 april bekend gemaakt en was 10 april al de eerste uitzending. Dus maar 1 lang weekend om de show te promoten en voor te bereiden. Maar al in de week van 27 februari hoorde ik het uitgelekte nieuws al dat Mattie en Wietze in de ochtend terecht zouden komen. Dus niet 1 lang weekend maar meer dan een maand is er tijd geweest om voorbereidingen te treffen en goeie promotie op te zetten en dit is dus het resultaat!

Ondersteuning

Aan het enthousiasme van Mattie en Wietze zal het in elk geval niet liggen, dat is in elk geval wel hoorbaar aanwezig. Het is wel te hopen dat ze de juiste ondersteuning krijgen op het gebied van coaching, marketing en programming-input.

De aap-dj

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Fri, 17 Feb 2012 14:36:00 +0000

De prachtige documentaires op Discovery Channel doen je soms rare dingen beseffen. Zo ook ’n programma over de intelligentie van verschillende soorten apen. De uitkomst van één bepaalde test bij een intelligenter soort apen liet een schrikbarende gelijkenis zien.

Apen

De apen werden namelijk aangeleerd om bij het zien van bepaalde afbeeldingen een bepaald geluid te maken. Wanneer ze een banaan zagen moesten ze een specifiek geluid maken en als ze een plaatje van een auto zagen werd ze aangeleerd om daar consequent een ander uniek geluid bij te produceren. De apen bezaten genoeg intelligentie om dit te kunnen leren.

Ook bleek uit het experiment dat als één aap bij het zien van een bepaalde afbeelding steeds weer hetzelfde geluid maakte, andere apen dat zelfde geluid ook gingen gebruiken wanneer ze diezelfde afbeelding zagen.

Nou zou het wat ver gaan om te zeggen dat veel jocks/presentatoren niet slimmer dan zo’n aap zijn maar er zijn helaas wel een groot aantal overeenkomsten. Vooral bij de jongere jocks maar ook oudere vastgeroeste presentatoren zijn een aantal werkwijzen herkenbaar die qua intelligentieniveau overeenkomen met die van de apen in de documentaire.

Waarom

Jongere radio-dj’s zijn tegenwoordig wel gewend dat ze ’n playlist krijgen voorgeschoteld waarop staat welke platen ze moeten draaien, waar ze een ‘spreek’ hebben en eventueel wat ze moeten zeggen en hoe lang het mag duren.

Op zich is daar niks mis mee zolang de jock maar blijft nadenken over wat en waarom hij of zij iets aan het doen is en hoe ze het uniek en van ‘zichzelf’ kunnen maken. Als je aan veel jocks vraagt: “waarom zei je dat daar nou op die manier”? Krijg je bijna altijd als antwoord: “er stond op m’n playlist dat ik dat daar moest doen”. En daarmee is de gelijkenis met het apen-experiment rond! “Er staat op mijn papiertje dat ik hier een bepaalde tekst moet oplezen”. Het waarom is vaak niet duidelijk waardoor de stationsnaamvernoemingen en teases waarin de playlists om wordt gevraagd, meestal ongemotiveerd en bijna robot-matig worden uitgevoerd. Dat is een trucje dat een aap ook kan uitvoeren!

Doel

Als je het niveau van ‘omdat het in m’n playlist staat’ wilt ontstijgen is het belangrijk is om te weten waarom je bepaalde dingen doet in je radioshow. Wat is het doel? Als jock moet je niet klakkeloos uitvoeren wat er op een playlist staat, je moet begrijpen wat ermee bereikt moet worden. Dus heb het er met je PD over en met andere jocks. Misschien blijkt wel dat wat op de playlist staat helemaal niet zo goed te motiveren is als iedereen altijd dacht. Daarnaast moet je iets niet roepen omdat het in je playlist staat of omdat je PD het zegt of omdat een of andere consultant dat ergens geschreven heeft. Denk gewoon na over wat je wilt bereiken met wat je doet en zegt en doe het vooral voor de luisteraar!

Gevoel

Een landelijke jock ging op Twitter laatst nog zover om te zeggen dat je niets moet doen wat consultants zeggen omdat radio geen wetenschap zou zijn maar iets met gevoel. Dat lijkt me lichtelijk overdreven want een goeie consultant heeft namelijk ook gevoel! En daarnaast is radio niet alléén gevoel maar ook een business waarbij bepaalde wetenschap het product kan versterken. Bepaalde psychologie- en marketing-technieken zijn van toepassing op elk product of bedrijf dus ook op een radiostation! Het wordt juist gevaarlijk als je alleen op gevoel of alleen op wetenschap stuurt.

Grote jocks

Zijn andere advies om alleen naar ‘de grote jocks’ te luisteren en daar lering uit te trekken, blijkt in de praktijk ook niet ‘n oplossing. Want hoeveel beginnende jocks kom je niet tegen bij lokale omroepen die roepen: “welkom bij deel 3 van dit radio feuilleton”. En als je ze dan vraagt waarom ze dat roepen en wat ze ermee proberen te bereiken, krijg je als antwoord: “ja maar Edwin Evers doet dat ook dus dan zal het wel goed zijn”. Los van de vraag of alles (nog) ‘goed’ is wat een grotere jock doet, is het natuurlijk nooit goed om een andere jock zomaar te kopiëren zonder na te denken of dit wel is hoe jij het wilt doen en wat je ermee wilt bereiken. Dit is namelijk de andere gelijkenis met de apen in het experiment op Discovery Channel. De ene aap die een trucje had aangeleerd gekregen werd nageaapt door de anderen. En met dat soort klakkeloos gekopieer ben je dus eigenlijk ook niks meer dan een aap-dj.

Overigens beschik je als beginnende jock vaak nog niet over het inzicht om te herkennen wat een andere jock goed doet en waar ze van kunnen leren en wat niet. Dus verzamel gewoon zoveel mogelijk feedback van verschillende soorten experts in het radiovak of het nou een consultant, een ochtendshowjock of een vormgever is. En luister naar kritische luisteraars, mensen die deel uitmaken van de doelgroep die je probeert te bereiken.

Time/temp jock

Het zonder nadenken roepen van wat in de playlist staat is trouwens denk ik niet te wijten aan de jocks zelf. Bange, visieloze programmaleiders en consultants hebben in de jaren ’90 en begin de jaren ’00 veel kapot gemaakt bij aanstormend presentatietalent. Door niet de tijd te willen inevesteren om dingen uit te leggen en te motiveren is bij veel jocks het idee ontstaan dat een zogenaamde ‘time/temp jock’ is wat luisteraars willen horen. Maar dat is alleen maar wat veel PD’s en Consultants wilden horen.

Makkelijk

Veel PD’s in die tijd (en er zijn er nog steeds genoeg) wilden niet een jock die vragen stelde. Ook zeker niet een jock die gewaagde afwijkende dingen deed on-air die luisteraars leuk zouden vinden. Want dan zouden er ook wel eens luisteraars kunnen zijn die het niet leuk vinden en dat zou de PD weer extra tijd kosten om zo’n jock goeie begeleiding en coaching te geven. Dat die jock daardoor nooit verder zou groeien dan het niveau ‘aap-dj’ was voor de PD alleen maar handig. Een team van mensen die alleen maar netjes de platen aan- en afkondigen, de stationsnaam, tijd en het weerbericht roepen, maakt de taak van de PD makkelijk. En voor een consultant is er niks makkelijker dan een formule bedenken waarbij er niet wordt gekeken naar de kwaliteiten van de individuele radiomakers maar alleen naar een robot-radiostation. Maar het levert geen spannende en entertainende radio op!

Basics en ‘formatics’

Natuurlijk is het belangrijk om de stationsnaam te noemen, natuurlijk is het belangrijk om horizontaal en verticaal te teasen, en natuurlijk is het belangrijk dat de sound van het station consequent klinkt.

Maar het is minstens zo belangrijk dat je weet waarom je iets on-air doet. Dat je een gevoel hebt bij wat je doet en zegt en niet een robot wordt! Een goeie jock weet de basics als stationsnaamvernoeming etc. uit te voeren op een afwisselende en gemotiveerde manier maar daarnaast is hij of zij vooral zichzelf! Alles wat je in je show doet kun je uniek en van jezelf maken zonder aan de ‘formatics’ van een station voorbij te gaan. Dat is wat je anders maakt dan een ‘aap-dj’.

Ruyer vs. Labrand

Neem bijvoorbeeld een Dennis Ruyer en Mark Labrand. Beiden jocks op Radio 538 en allebei jocks die de basics erg consequent uitvoeren. Toch klinkt een standaard service-item als de verkeersinformatie bij Dennis heel anders dan bij Mark. Ze geven er elk een uniek tintje aan door zichzelf te zijn maar tegelijkertijd de ‘formatics’ van het station doeltreffend uit te voeren. Maar ook in hun andere presentatiemomenten weten ze zichzelf te zijn en tegelijkertijd passend bij het 538-‘brand’ te klinken.

Trucje

Dus hoewel zaken als consequente stationsnaamvernoeming, teasing etc. altijd belangrijk zullen zijn om te scoren als jock, is het minstens zo belangrijk dat je geen aap-dj wordt die alleen maar elke dag een inspiratieloos, voorspelbaar trucje kan uitvoeren. Dat is alleen maar entertainend als een echte aap dat doet omdat je van hem/haar niet meer verwacht.

Het item en zijn verhaal

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Sat, 17 Dec 2011 00:20:00 +0000

Niks is mooier dan een beetje competitie tussen twee radiostations of jocks van verschillende radiostations. Een WFLZ The Power Pig in de jaren ’90 die een contest creëert waarbij de luisteraar die raadt wanneer de ochtendjock van de concurrent wordt ontslagen een reis naar Hawaï wint. Of Alan Kabel van WLOL in Minneapolis die rechtstreekse concurrent jock Bobby Wilde van KDWB stalkt tijdens zijn show.

Commercial free

Of de hoogtijdagen van de strijd tussen WHTZ Z-100 en 95.5 PLJ in New York waarbij Z-100 een producer elk uur liet monitoren hoeveel platen PLJ commercial free had gedraaid en er op Z-100 meteen een promo te horen was met: “PLJ only played 6 songs commercial free, Z-100 played 11…which station do you wanna listen to…”.

Strijd

Maar in Nederland komt de echte strijd tussen radiostations pas los als de jock van het ene station een item kopieert van een jock van een ander station. Want ondertussen is de onenigheid tussen ex-collega’s Jeroen van Inkel en Bart van Leeuwen zo hoog opgelopen dat Radio Veronica overweegt juridische stappen te ondernemen tegen Jeroen van Inkel wegens het stelen van het item ‘De plaat en zijn verhaal’.

Het item werd ooit bedacht door Erik de Zwart en is sinds 2003 in het programma van Bart van Leeuwen te horen. Deze week bleek dat Jeroen van Inkel een soortgelijke rubriek in zijn programma heeft onder de titel Kerstplaat en zijn Verhaal. Nou geeft de actie van Van Inkel niet echt blijk van originaliteit en creativiteit maar de reactie van Bart van Leeuwen via Twitter geeft ook te denken: "Jeroen van Inkel is nu dus echt z'n creativiteit kwijt: Plaat en z'n (kerst)verhaal op Q-music. Dat is MIJN item op Radio Veronica!"

Achterhaald

Blijkbaar staat niemand er maar 1 seconde bij stil dat het item niet eens de moeite waard zou kunnen zijn om te stelen. Het gaat hier om iets dat een benchmark voor Radio Veronica zou moeten zijn maar niets meer is dan destijds misschien een goed idee maar ondertussen 20 jaar later niet meer dan een achterhaald radio-item.

Een disc-jockey die (soms bijna te letterlijk) een songtekst vertaalt en deze voorleest met een stemmig muziekje op de achtergrond. Het klinkt bijna ‘piraterig’ en dat is het ook bijna! De meest gehoorde reacties (buiten die van Veronica’s P1-luisteraars) wanneer ‘de plaat en zijn verhaal’ wordt uitgevoerd is: “wat is dit? Zet alsjeblieft af”. Of “ja bla bla bla, draai maar een fatsoenlijke plaat”.

Deugt er dan niets aan ‘de plaat en zijn verhaal’? Natuurlijk wel! De vertaalde tekst klinkt vaak nog confronterender dan de originele versie en daarmee ook nog meer herkenbaar voor de luisteraar. Daarnaast vormt het element dat je je afvraagt om welke plaat het gaat een aansporing tot actie/nadenken bij de luisteraar. En tot slot is het item snel en makkelijk (vooruit) te produceren.

Van deze tijd

Maar is het item nog wel van deze tijd? Een tijd waarin je met Google Translator dit soort teksten zelf makkelijk kunt laten vertalen. Een tijd waarin een goeie jock niet alleen tegen je praat maar echt met je communiceert. Een tijd waarin de luisteraar zich bij elk item afvraagt: “wat heb ik hier aan?”

Houdbaarheidsdatum

Misschien dat het opstootje tussen Van Inkel en Van Leeuwen bij beide jocks de ogen opent dat ze mee moeten gaan met hun tijd en vooral de tijd van hun luisteraars! Het lijkt me niet overbodig de houdbaarheidsdatum van dit item eens te bekijken en te onderzoeken of er niet een spin-off valt te bedenken die meer is toegespitst op de huidige leefwijzen van de beoogde luisteraar.

Om maar een extreme versie te noemen: ‘de plaat en zijn verhaal’ voorgelezen door één van de New Kids op hun eigenwijze manier zou al een stuk meer binding hebben met de huidige beleveniswereld. Een contest-element waarbij de luisteraar kan raden om welke plaat het gaat zou ook meteen voor meer interactie zorgen.

Luiheid

Maar dit kost wel meer tijd en dus geld en daar zit vaak het probleem. Want de jock wil er niet te veel tijd in steken en management niet te veel geld. Dit soort zogenaamde benchmarks wordt vaak uit luiheid geboren. Niets is zo makkelijk maar ook nietszeggend als een muziek-item met een plaat en daar geven dan een naam aan. We kennen ze allemaal: “de Werkplaat”, “de Fileplaat”, “de Zet ‘m op tien Schijf”. Allemaal items waarbij een plaat zonder gegronde reden tot iets wordt gebombardeerd dat die niet waard is. En waarbij de luisteraar de beweegredenen totaal ontgaan.

Benchmark

Een goeie benchmark speelt in op de emoties van luisteraars. Het ontroert ze, maakt ze bang, laat ze lachen, haalt het bloed onder hun nagels vandaan of geeft ze herkenning. Het doet iets met ze! Een goed voorbeeld hiervan is op dit moment ‘War of the Roses’ van WKTU in New York. De moeite waard om eens online te beluisteren.

Dus als je op zoek gaat naar een programma-item. Creëer dan iets origineels met waarde voor de huidige luisteraar. Verdiep je in de levens en de behoeftes van je publiek en stem daar je benchmarks op af. En jat niet zomaar iets van een ander station of een andere jock en al helemaal niet een item dat misschien wel niet eens meer zo goed werkt.

Radio slogans suck

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Wed, 26 Oct 2011 22:27:00 +0000

Lang niet alle slogans maar wel de meeste slogans van radiostations en zeker radiostations in Nederland zijn niet al te best! En als er al een slogan is, wordt deze slecht gebruikt en onderbouwd. Dat bleek mij maar weer eens na wat gesprekken met een professionele marketeer en een aantal ‘brand managers’ van multinationals als Coca Cola en Unielever.

Classic of Modern Rock

En ook een voorbeeld van Wild FM PD Dave Leusink via Twitter bevestigde dit. Hij plaatste een foto van een advertentie in een dagblad van het station Arrow Classic Rock met als slogan “the best of classic and modern rock”. Rijst natuurlijk de vraag wat het nou is? Modern of classic rock of allebei?

Beschrijving

Naast het feit dat deze uiting op z’n minst onduidelijk over komt, is “the best of classic and modern rock” niet eens een slogan maar een beschrijving van de content! Wanneer een radio station (in Nederland) een slogan heeft, is dit vaak niet een echte slogan. Meestal is het een omschrijving van het product; zoals bij Veronica voorheen “80’s en 90’s hits”. Een term die goed beschrijft wat voor product het station heeft voor de luisteraar maar het zegt niets over wat het betekent voor de luisteraar, wat voor gevoel het geeft, welke ‘attitude’, wat voor voordeel het heeft. En dat is nou precies wat een goeie slogan wel hoort te bevatten.

Gevoel

Een goeie slogan zoals bijvoorbeeld ‘Just do it’ van Nike zegt in eerste instantie niet zoveel. Maar als met een reeks van goed aansluitende commercials wordt duidelijk gemaakt dat dit sportschoeisel bedoeld is voor mensen met een ‘niet-zeuren-maar-doen-mentaliteit’ heeft de slogan ineens gevoel, emotie en een bepaalde levenswijze waar de klant/luisteraar zich mee kan identificeren.

Of in het verleden Kodak foto’s met “omdat jouw herinneringen belangrijk voor ons zijn”. Daarmee krijgt de klant luisteraar het gevoel dat zijn of haar herinneringen (op fotopapier) veilig en in goede handen zijn bij dat bedrijf.

Product

Wat doen radiostations fout bij het kiezen van hun slogans? Ze kijken naar hun product en proberen het samen te vatten in één korte zin en denken dat ze daarmee een pakkende effectieve slogan hebben. Vandaar dat het stikt van de productbeschrijvingen als ‘80’s en 90’s hits’, ‘de meeste hits’, ‘the new music station’, ‘de beste muziekmix’, etc.

Apple

De meeste pd’s en marketeers bij radiostations zouden dus voor een bedrijf als Apple niet de slogan ‘Think different’ hebben bedacht maar zouden komen met ‘Apple, een heel groot software- en multimedia-bedrijf’.

In ons land zijn er maar weinig stations die iets hebben dat lijkt op een slogan. Q-Music en Sky hebben met ‘Q is good for you’ en ‘Have a nice day’ misschien nog wel de beste. Maar de slogans worden bij lange na niet genoeg uitgelegd in vormgeving en marketing-uitlatingen.

Leren

Wat dat betreft kunnen wij radiomakers nog veel leren van degenen die slogans en bijbehorende marketingcampagnes voor multinationals creëren. Een goeie bron van inspiratie zijn de vele Blogs over deze materie waaronder die van Seth Godin: http://sethgodin.typepad.com of kijk eens op http://www.adslogans.co.uk en bedenk nu direct een betere slogan voor jouw station!

Gratis prep-tool

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Thu, 13 Oct 2011 08:42:00 +0000

Een jock die zichzelf en de beoogde doelgroep een beetje serieus neemt, probeert zijn of haar ‘spreeks’ en ‘prep’ natuurlijk zoveel mogelijk te richten op de interesses en bezigheden van de doelgroep van het radiostation.

Telefoon

Vroeger was het een stuk moeilijker om zonder gedegen lifestyle-research een beeld te krijgen van deze onmisbare gegevens. Je kon natuurlijk met je luisteraar aan de telefoon praten over wat hij of zij aan het doen was en vragen naar hun interesses maar dat kostte veel tijd en gaf altijd maar een momentopname. Gelukkig is het met de huidige technieken een stuk makkelijker geworden voor de jocks om een redelijk beeld te krijgen van deze factoren.

En toch valt me bij coaching-sessies steeds weer op hoe vaak er excuses worden gegeven wanneer er wordt gewezen op hun ‘spreeks’ en ‘prep’ die niet genoeg gericht zijn op de doelgroep van het station. De meest gehoorde uitvlucht is “ja, het station wil geen geld uitgeven aan research daarover dus hoe kan ik als jock dan weten waar ik over moet praten”.

Social media

Het is ongelofelijk hoe veel jocks nieuwe ontwikkelingen als Twitter en Facebook totaal vergeten als het gaat om de ‘content’ van hun ‘spreeks’ en ‘prep’. Zeker de jongere generatie weet er alles van en voorziet elke scheet die hij of zij laat van een ‘tweet’ maar de ‘social media’ gebruiken als een ‘prep-tool’ wordt helaas vaak vergeten. Of wordt weggewuifd omdat die informatie “niet van officiële kanalen komt en dan is het niet betrouwbaar genoeg om daar iets mee op de zender te doen” . Hoe betrouwbaar wil je het krijgen! Dit is info over wat jouw doelgroep doet en wat hen bezig houdt uit eerste hand! Bovendien is de info ‘real-time’, hier droomden PD’s en jocks in 1990 van!

Er vanuit gaande dat jouw radiostation zo sociaal is om hun ‘followers’ automatisch terug te volgen, heb je in de tijdslijn van het Twitter-account van jouw station een enorm waardevolle bron van informatie over wat jouw luisteraar bezighoudt en wat ze die luisteraar aan het doen is op het moment dat ze waarschijnlijk ook naar jou luisteren. Mocht jouw radiostation niet automatisch terug volgen dan kun je zelf natuurlijk makkelijk een account of een ‘listing’ aanmaken met alle volgers van jouw station.

Om maar een paar berichten van een aantal volgers van een willekeurig station te nemen:

“Om half 11 naar de dokter en daarna door naar gouda voor en avonddienst!”

“lekker eerder thuis van werk op de bank hangen en ff niks”

“iPhone update ios5 error 3200.... Vanaaf maar nieuwe poging wagen!.. #DikkeVetteFail”

“ios 5 op iPhone en iPad geinstalleerd t werkt:)”

“Mastering my education. finishing practicle asignment taskst preparing exam”

“ff douchen dan weer wie trouwt mijn zoon kijken”

“RT @RandomRTshit: Retweet als je blij bent dat je BB het weer normaal doet =)!”

“@Top_Moppen heeft GE-WEL-DIGE #BB moppen !!”

“Vandaag precies 1 maand gestopt met roken#hiep hier hoera!”

“Benieuwd hoelaat et was zie ik dat mn bb et weer doet!! Helemaal blij! Benieuwd voor hoelang... Snel nog een paar uurtjes slapen! #Zzzz”

“En nu doen alsof ze alles heeft gedaan om het recht te zetten #glennisgrace #rtlboulevard #liegen”

Dit zijn de dingen waar je luisteraars het over hebben, wat hen bezig houdt! Dus als ‘vriend op de radio’ deel je die interesses door de content hierop aan te passen.

Tease

Als je ziet dat Blackberry storing nog steeds aanhoudt en veel van jouw luisteraars er last van hebben kun je dat bijvoorbeeld makkelijk in een ‘tease’ verwerken: “als je vandaag een beetje in een dip zit omdat je met je BB nog steeds niet op internet kunt, om de pijn een beetje te verzachten krijg je hier zo meteen…”.

Of richtend op de groep luisteraars die hun IOS5 proberen te installeren: “ik weet niet of jij toevallig net bezig bent je IOS5 op iPad of iPhone te installeren, grootste probleem vind ik altijd dat het enorm lang duurt dat installeren en je tegelijkertijd niet echt iets anders kunt gaan doen. Nou ja luisteren naar ‘STATION X’ gaat natuurlijk wel perfect, hier hoor je zo meteen…”.

Zelfs “Wie trouwt mijn zoon” kun je prima in een spreek verwerken omdat het iets is wat relateert aan wat jouw luisteraar net heeft gezien of meegemaakt en dat geeft hetgeen jij er daarna over communiceert met je luisteraar enorm veel impact.

Content

Dus onderschat de waarde van kanalen als Twitter maar ook Facebook niet als het gaat om de ‘content’ van je programma. Ze bieden een ‘real-time’ kijkje in de interesses en actuele bezigheden van jouw doelgroep dus maak gebruik van deze gratis ‘prep-tool’ en maak jouw ‘spreeks’ en ‘prep’ nog sterker!

Update
En dat Twitter een universele prep-tool is blijkt nu ook uit de tips van de Amerikaanse consultant Randy Lane die hij in maart 2012 publiceerde:

Radio is geen ‘spreekbeurt’

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Wed, 24 Aug 2011 23:40:00 +0000

Kun jij je het nog herinneren? Die eerste keer dat je iets voor de klas moest voordragen? Bijna iedereen had er in de tijd van de basisschool en de middelbare school ’n enorme hekel aan…de spreekbeurt!

Je was zenuwachtig omdat je tegenover alle andere leerlingen en de leraar iets moest vertellen en het liefst ook nog op een aantrekkelijke manier zodat de anderen niet in slaap zouden vallen. Dus je begon je verhaal met een goeie tease! Een waanzinnige binnenkomer waardoor de toehoorders zich aangesproken zouden voelen en de rest van het verhaal zouden willen horen. Meestal werd het: “hoi, ik ga het vandaag hebben over vrachtwagens” of “ ik wil het graag hebben over de bruine kikker”.

Duizenden luisteraars

Onwetendheid en onervarenheid beperkten onze introducties van de spreekbeurten bijna altijd tot “we gaan het hebben over…”. En op die leeftijd en voor dat doel voldeed een dergelijke introductie prima. Maar 20 tot 30 jaar later en ten overstaan van duizenden luisteraars mag je toch hopen dat je de begin-tease van je programma niet op dezelfde manier doet.

En toch gebeurt het! En dit fragment van het programma Denktank van BNR is slechts één van de vele voorbeelden van slechte content teasing.

BNR Programma Tease (spreekbeurt-style) (mp3)

Variatie

Als je het fragment hebt geluisterd valt direct op dat de presentator naast het niet aanspreken van de luisteraar, de opsomming weinig creatief en bijzonder lui brengt. Er is zelfs geen variatie in de letterlijke bewoording! Bij elk onderwerp wordt er gezegd: “we gaan het hebben over”, “en we gaan het hebben over”. Het wel betrekken van een redacteur bij de uitzending maar niet de luisteraar maakt dit voorbeeld van het hoe het niet moet compleet.

Los van dat er duidelijk niet is nagedacht over een gevarieerd woordgebruik en zinsconstructie, is de uitspraak “we gaan het hebben over” er één die de luisteraar eerder buiten sluit dan deze op een intrigerende manier betrekt bij het onderwerp. “We” in deze context klinkt als en betekent eigenlijk ‘wij hier in de studio’ en dat spreekt de luisteraar dus niet aan. Die wil weten wat het voor hem of haar betekent of wat het hen oplevert.

What’s in it for me?

Dus als je een content tease bedenkt voor je programma, stel je zelf dan de vraag: ‘waarom is dit zo interessant dat ik moet blijven luisteren?’ ‘What’s in it for me?’ Als je antwoord geeft op die vraag heb je al heel vaak een goede tekst voor een tease van dat onderwerp.

In het geval van het audiofragment van BNR’s Denktank had een betere tease als volgt kunnen klinken:

“U heeft vast wel eens gehoord van windenergie, zonne-energie en groen energie. Maar wat is blauwe energie? En hoe kan die blauwe energie u geld besparen?”

“En verder legt een expert u straks uit waarom het belangrijk is dat we iets hebben zoals een Nationale Denktank. Wat is het nut en wat voor voordeel haalt u als consument daar uit.”

“En veel mannen vinden het hartstikke normaal als ze het zelf doen maar als hun vrouw het doet zijn ze op hun teentjes getrapt. Vrouwen die masturberen! Ook daar vertellen we u straks meer over in BNR’s Denktank”.

Zoutloos

Makkelijk misschien om even een fragmentje te voorzien van zoutloos commentaar terwijl je niet weet hoe de omstandigheden waren vlak voor de uitzending. Misschien kwam de presentator net binnen lopen en kon hij het blaadje met de teases niet vinden of had de redacteur/producer het te druk met het voorbereiden van een aantal goede tease voor de inhoud van het programma.

Hoe dan ook blijft het zonde om een programma waar zoveel tijd en moeite is ingestoken te voorzien van teasing die de luisteraar niet vast zal houden, hoe goed de items en interviews ook zullen zijn. Een slechte tease kan al het werk dat in de rest van het programma zit overbodig maken. Dus besteedt altijd voldoende tijd aan het voorbereiden van teases die de luisteraar motiveren om ook echt naar die geweldige onderwerpen te luisteren!

Vormgeving - Use as directed

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Wed, 10 Aug 2011 22:15:00 +0000

Vormgeving, imaging, jingles en promo’s…hoe je het ook wilt noemen, deze onderdelen van een radiostation zijn als het goed is gemaakt voor een bepaald doel. Namelijk herkenning en herinnering bij de luisteraar stimuleren zodat deze bij de CLO-onderzoeken ‘jouw’ station invult.

Regels

Logisch dus dat er voor het gebruik een aantal regels gelden waardoor die herkenning en herinnering extra bevorderd wordt. Niettemin denken sommige jocks dat die regels niet gelden voor hen of dat het juist stoer is om iets te doen wat tegen de regels is…en dat de luisteraar dit waardeert. Niet dus…

Irritatiefactor

Gebruik vormgeving waar hij voor bedoeld is! Als je de filler instart die bestemd is voor het weerbericht, geef de luisteraar dan ook het weerbericht en ga niet eerst een half uur ouwehoeren over iets dat de luisteraar misschien wel leuk vindt maar op dat moment niet wenst te worden voorgeschoteld. Zeker bij verkeersinformatie is het irritatiefactor nummer 1 dat dj’s nadat de verkeersfiller is gestart, eerst rustig beginnen te vertellen dat ze net zijn gebeld door Saskia die heel zwoel klonk en de nieuwe van Lady Gaga wilde horen. Als de luisteraar de verkeersfiller hoort, wil hij of zij ook de verkeersinformatie horen!

Traffic assist

Vooral wanneer de luisteraar dan ook nog eens luistert via de autoradio en traffic-assist heeft ingeschakeld. Hierbij onderbreekt de voorgeselecteerde zender een andere zender of een iPod of cd-speler speciaal voor de files en flitsers. Als de luisteraar dan wordt geconfronteerd met eerst een voor hem of haar zinloze aubade aan zwoele Saskia, is dat niet alleen een eenmalige tune-out-factor maar een permanente beschadiging van het ‘brand’ van ‘jouw’ radiostation! De zender komt namelijk in de ogen van de luisteraar niet zijn beloftes na.

Voorspelbaar

Dat wil niet zeggen dat je het weer en verkeer altijd op dezelfde saaie voorspelbare manier aan de luisteraar hoeft te presenteren. Juist niet! Maar ben dan kort, ‘to the point’ en ‘on topic’ dus heb het wel over het weer of het verkeer: “hoe lang is het geleden dat jij je remmen eens flink hebt getest? Bereid je maar vast voor op flink in de remmen gaan op de A 12 ter hoogte van Arnhem…”. Klinkt een stuk verrassender en persoonlijker dan: “12 km file tussen Oberhausen en Arnhem bla bla”. Ook bij het weer is het juist goed om de luisteraar op het andere been te zetten maar heb het wel over het onderwerp waar je het programmatisch, het format en de vormgeving over hoort te hebben. Bijvoorbeeld bij een tegenvallende temperatuur in de zomer: “Pffieuw het is heet en het wordt nog heter, nou ja ik zit hier in de Playboy te kijken naar de reportage van Beyoncé. Voor wat betreft het weer, trek maar iets warms aan”. Of “sorry ik ben nog een beetje buiten adem van het hout kappen voor in de openhaard vanavond. Ja echt het wordt vannacht onder de 10 graden maar morgen wel weer wat zon…”.

‘Use as directed’

Maar ook voor de gezongen jingles en de sweepers geldt: ‘use as directed’. De vormgever van jouw station heeft er goed over nagedacht hoe de stationsidentificatie het beste in het product verwerkt kan worden. Dus geen heftige sweepers over het bijna onhoorbare intro van een ballad. Of sweepjingles met muzikale elementen over intro’s die niet een ‘droge’ drum als begin hebben. En ook geen transition cuts in een tegenovergestelde overgang! Bij twijfel over hoe je bepaalde imaging moet gebruiken, neem contact op met de vormgever van het station of je PD.

Want niemand (en zeker de luisteraar) zit niet te wachten op vormgeving die onprettig overkomt of irritereert!

Teasen - de klok en de klepel

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Sun, 07 Aug 2011 14:42:00 +0000

Het teasen is zondermeer één van de belangrijkste ‘tools’ op de radio om luisteraars te motiveren langer en vaker te luisteren naar een bepaald radiostation. Logisch dat een programmaleider zijn of haar jocks dan ook zal vragen om op gezette momenten bepaalde zaken te teasen. En als een jock niet te eigenwijs is zal die ook beseffen dat dit belangrijk is en voert dit uit. Alleen wordt er zoals ik eerder in "Teasen is nutteloos" al aangaf, vaak te weinig nagedacht over het doel en de inhoud van de tease en de persoon waar deze tease zich op richt!

Lucht

Er worden dus wel met alle goede bedoelingen teases gedaan maar als je goed luistert is het alleen maar “zo meteen hier bla bla bla”. En zo komt het op de luisteraar ook over! Zap maar eens een half uurtje door de Nederlandse radiozenders en je wordt dood gegooid met de ene tease na de andere…en in de meeste gevallen wordt er alleen maar ‘lucht’ ge-teased.

Hoe vaak hoor je niet een dj een item teasen: “en straks een update van de Dagtop 5” of “straks ook het Retro-rad”. Het merendeel van je luisteraars zegt dit niets omdat ze niet weten wat dat item is en vooral wat dit item voor hen kan betekenen. De jock hoort duidelijk wel de klok maar weet niet waar de klepel hangt en in feite tease je in dit voorbeeld dus ‘niets’!

Voordeel

Bij een item dat ge-teased wordt is belangrijk uit te gaan van een luisteraar zonder voorkennis. Een groot deel van je luisteraars is nieuwe en kent de items nog niet. Vertel dus wat het item inhoudt, hoe het werkt, hoe de luisteraar er aan kan deelnemen en het allerbelangrijkste: wat voor voordeel de luisteraar er aan heeft als die blijft luisteren naar het item!

Bij een update van een Dagtop 5 kun je bijvoorbeeld inspelen op het feit dat luisteraars graag willen weten welke muziek populair is op dit moment. Je zou in deze tease dus kunnen zeggen: “en als je net zit te denken welke nieuwe tracks je vandaag nog wil downloaden voor op je iPod. Straks een update van de Dagtop 5 met de 5 populairste platen van dit moment, bepaald door jouw stem! De absolute musthaves dus voor op je mp3-speler!”

Uit een onderzoek van de Amerikaanse consultant Alan Burns bleek namelijk dat de reden om te kiezen voor muziek op de radio in plaats van muziek op een nonstop internetstream of een iPod was dat radio ze vertelt welke muziek populair is. Ook bleek trouwens dat we als radio-industrie niet zo schichtig en bang moeten zijn voor iPods en dergelijke maar gewoon moeten accepeteren en zien als het cassettebandje van de jaren 2000. We kunnen ons juist beter concentreren op de kracht die radio wel heeft en een iPod niet.

Vals gevoel

Het gevaar is dat teases als “straks een update van de Dagtop 5” een vals gevoel van veiligheid geven. De programmaleider die door zijn drukke schema terloops op de radio hoort dat zijn of haar jocks daadwerkelijk aan het teasen zijn geslagen, denkt dat dit geregeld is en geen verder aandacht meer nodig heeft. En de jocks teasen inderdaad maar omdat ze ‘niets’ te teasen heeft het geen effect en omdat ze van hun PD niet meer krijgen te horen dat ze te weinig teasen, denken ze dat ze het dus goed doen.

De klepel

Waar het vaak fout gaat is bij de opdracht van de programmaleider naar de jocks. Meestal wordt geroepen dat er meer en consequenter ge-teased moet worden. Maar uitleggen wat, waarom, hoe en voor wie vergeet men vaak.

En dat is jammer want dan blijft de jock denken dat hij goed teased, de programmaleider blijft denken dat er genoeg ge-teased wordt en de luisteraars zappen weg. Stop met ‘lucht’ teasen en vind de klepel! En haal wel het maximale effect uit een tease!

Stop de ‘stoel-tafel showprep’

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Fri, 29 Jul 2011 10:15:00 +0000

Het aantal jocks dat volledig zonder enige voorbereiding een radioshow doet is gelukkig in de afgelopen jaren steeds verder afgenomen. En hoewel er altijd nog (beginnende) jocks zullen zijn die denken dat ze voor de luisteraar interessante content uit hun duim kunnen zuigen, neemt het grote deel van de presentatoren hun luisteraars voortaan een stuk serieuzer.

Kunst

Showpreppen is een wetenschap en een kunst en dus niet even wat informatie van het internet verzamelen over de artiesten die op je playlist staan en die feitjes in je spreeks verwerken! Dat is ‘stoel-tafel showprep’ die niet is afgestemd op de behoefte van de luisteraar en bovendien zo voor de hand liggend is dat deze content niet opvalt en dus geen recall bij de onderzoeken van het CLO bevordert.

Vooral de oudere garde van de jocks prept vaak op deze manier. Ze hebben wel geleerd om hun uitzending voor te bereiden maar doen dit meestal nog op de manier die toen actueel was. Ik zeg ‘stoel’, jij zegt ‘tafel’. We draaien Robbie Williams, dus je prept iets over Robbie Williams en dat hij weer met Take That aan het touren is. Die denkwijze is achterhaald en valt niet meer op tussen de enorm gegroeide hoeveelheid signalen die er tegenwoordig op de luisteraar worden afgevuurd. Dit soort showprep heeft weinig tot geen effect omdat de content niet uniek genoeg is en niet genoeg is afgestemd op de interesse van de luisteraar.

Behoeften

Goede showprep is ten eerste toegespitst op de informatiebehoefte van je luisteraar. En een aantal recente onderzoeken in de V.S., Europa en Australië wijzen uit dat de meeste luisteraars informatie over artiesten niet een tune-out factor vinden maar er ook niet echt op zitten te wachten. De meeste luisteraars in de leeftijdsgroep 20-54 jaar willen informatie en entertainment over dingen die voor hen belangrijk zijn zoals:

- Veiligheid (vooral de veiligheid van hun kinderen)
- Financiën
- Te weinig tijd
- Gezondheid & fitness
- Lokaal nieuws dat de luisteraar rechtstreeks treft
- Praktische informatie om de dag door te komen (weer, verkeer, flitsters)

Het is dus belangrijk om te weten waar jouw luisteraar graag iets over hoort. Dit kan door dure research maar met een beetje gezond verstand kom je ook al een heel eind. Vorm een goed beeld van je ‘doorsnee luisteraar’ en zijn of haar interesse’s, lifestyle, angsten, behoeften, hobby’s, werk etc. Door te zoeken op Google op basis van die factoren kom je al een heel eind dichterbij de luisteraars informatiebehoefte. Stem daar vervolgens de onderwerpen op af die je in je showprep wilt verwerken. Een heel betaalbaar hulpmiddel daarvoor is bijvoorbeeld Showprepper.

Ombuigen

Moet je het dan als jock na een track van Robbie Williams zo maar ineens hebben over een nieuwe manier van fitness? In een ochtendshow zou dat nog wel kunnen maar in de rest van de programmering wordt dat al wat moeilijker. Maar je zou er ook voor kunnen kiezen om de insteek van het feit dat Robbie weer met Take That gaat touren om te buigen naar dat weer touren met Take That voor Robbie wel betekent dat hij weer optimale conditie moet zijn. En dat hij misschien ook wel gebruik maakt van een nieuwe vorm van fitness. Op deze manier kun je altijd wel een invalshoek bedenken waarbij je op een natuurlijke en logische manier aandacht besteedt aan één van de onderwerpen waar je luisteraar echt in geïnteresseerd is.

Uniek

Verder is het belangrijk om jouw showprep zo uniek mogelijk te maken. Als je showprep bestaat uit Wikipedia-achtige info over artiesten die je bij elke willekeurige andere jock in een vrijwel identieke bewoording en vorm kunt horen, doe je niet genoeg je best en neem je je luisteraar niet serieus genoeg. Om nog maar niet spreken van jocks die één keer een feitje hebben opgezocht over een bepaalde artiest en elke keer hetzelfde grapje maken als ze weer eens een plaat van die artiest moeten draaien.

Net even andere info vinden en met je luisteraar delen is een gedeeltelijk begin van het uniek maken van jouw showprep. Maar vaak is nieuws niet voor niks nieuws en wanneer jij dan om uniek te zijn iets gaat melden dat weliswaar niet door andere gemeld wordt maar wel uniek is, is de kans groot dat je iets meldt dat niet zo interessant is al het ‘echte nieuws’.

Invalshoek

Het uniek maken van je showprep zit ‘m voor een deel in het vinden van originele onderwerpen maar nog veel meer in een unieke benaderingswijze van de onderwerpen die iedereen brengt omdat ze nou eenmaal belangrijk zijn voor de luisteraar. En daar valt nog veel te winnen in de Nederlands radiowereld!

Zap voor de gein maar eens op een ochtend dat er een grappig onderzoek is gepubliceerd lang alle ochtendshows en ze melden allemaal vrijwel exact hetzelfde. Overal wordt hetzelfde persbericht over krantenartikel vrijwel letterlijk voorgelezen. En natuurlijk als ik zeg ‘stoel’ zeg jij ‘tafel’ dus als ik zeg ‘onderzoek’ zegt de producer ‘ik regel wel ff een gesprekje’ met de ‘onderzoeker’. Die je vervolgens 5 minuten later bij de concurrent exact hetzelfde interview hoort doen!

Je zou de info uit het onderzoek ook eens kunnen spiegelen aan ervaringen van je luisteraars en die laten reageren daarop. Of heb naast de onderzoeker ook een expert die het onderzoek onzin vindt aan de lijn. Of bedenk een compleet andere invalshoek die jouw manier van het onderzoek behandelen in elk geval zoveel mogelijk uniek maakt!

Een goede tip om jezelf als jock te dwingen tot betere en meer unieke showprep is te bedenken hoe je normaal een onderwerp zou behandelen en dan precies het omgekeerde te doen. Het is even wennen en het kost wel wat meer tijd maar het levert ook wat op!

Tot slot nog een fragment van een heel oud (kijk maar naar het kapsel van Dan O’Day) maar nog steeds actueel seminar over showprep met ondermeer The Greaseman, Ross Brittain en Gary Burbank:

Sky Radio muziekgarantie

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Thu, 21 Jul 2011 08:00:00 +0000

Nieuw is het in elk geval niet! Want een paar jaar geleden probeerde Sky Radio zichzelf hier ook al mee te positioneren en na een tijdje hebben ze dat U.S.P. toch weer laten vallen. Je vraagt je af waarom ze er nu dan toch weer mee beginnen? Blijkbaar heeft het ze destijds toch wel iets opgeleverd.

Natuurlijk is het voor een nonstop muziekzender als Sky Radio moeilijk om een Unique Selling Point te creëren. Zonder presentatoren lijkt het bijna onmogelijk om een niet te kopiëren U.S.P. neer te zetten. Het music-brand heeft absoluut een paar unieke kenmerken maar door de vele cross-over-hits is dat onderdeel van het station niet uniek genoeg om het te kunnen marketen zoals een ‘no repeat workday’. Sky lijkt maar te blijven zoeken naar een manier om de indruk te wekken dat ze ‘meer variatie’ bieden. Een jaar of twee terug hebben ze een poging gewaagd met 90’s at 9 maar ook dat fenomeen hebben ze weer laten varen.

Luisteraar

Belangrijke vraag is natuurlijk waarom zou je nooit 2 keer dezelfde plaat willen draaien tussen 9 en 5 en nog belangrijker; zit de luisteraar van Sky Radio daar wel op te wachten? Gaat de interactie met een luisteraar zo ver dat die precies de voordelen snapt van een dergelijke garantie en dat vertaalt in een kruisje in hun dagboek?

De variatie waar de radioluisteraar zo vaak om roept blijkt namelijk erg relatief. In de praktijk willen luisteraars een breder aanbod maar als de muziek dan te onbekend wordt, zijn ze verontwaardigd over het feit dat hun favoriete plaat niet (nog een keer) wordt gedraaid. Bovendien blijkt uit vele onderzoeken over variatie in het muziekaanbod van radiozenders dat het niet gaat om de actuele platen maar om de ‘burned out’ classics en (power) recurrents.

Hoewel Sky door hun AC format en de grote hoeveelheid ‘at-work-listening’ een stuk minder afhankelijk is van ‘instant gratification’ dan een CHR station, zal de ‘no repeat garantie’ dus ook nadelige effecten hebben. Want hits kunnen ze tussen 9 en 5 ook maar 1 keer draaien. En die tracks geven de luisteraar juist vaak die ‘instant gratification’ in antwoord op hun behoefte. Als ik als luisteraar een bepaalde actuele plaat erg gaaf vind, weet ik dus nu dat als ik ‘m die dag 1 keer op Sky heb gehoord ik naar een ander station moet gaan om ‘m nog een keer te horen.

Haken en ogen

Daarnaast zitten er aan de ‘no repeat workday’ een aantal praktische haken en ogen waar de luisteraar na een tijdje ook doorheen prikt. Het aantal posities dat gevuld moet worden blijft hetzelfde per dag, of je nou wel of niet de ‘muziekgarantie’ hanteert. En in het geval je dat wel doet zul je meer platen nodig hebben om die klus te klaren omdat je simpelweg een plaat niet 2 keer kan draaien in die periode.

In de praktijk betekent dit dat de artist separation in de uren omlaag gaat en je weliswaar niet dezelfde plaat 2 keer hoort maar zeker wel 2 of meerdere keren dezelfde artiest. Waarschijnlijk nog dichter op elkaar dan voorheen!

Ook betekent het voor het aanbod van de titels en artiesten in de opeenvolgende dagen meer ‘doubleringen’. De kans dat je dag er op exact dezelfde titels hoort in een andere volgorde wordt alleen maar groter doordat je de hits die je normaal vaker per dag draait dan nog maar 1 keer tussen 9 en 5 draait.

TSL vs. Cume

Als je dan de perceptie van ‘meer variatie’ wil versterken, doe het dan met gecalculeerde spice-platen en benadruk dat in je imaging zodat het een nog grotere deal lijkt dan het in werkelijkheid is. Promo’s met niet zo voor de hand liggende tracks waarbij een luisteraar aangeeft dat die plaat haar dag heeft gemaakt. Content die inspeelt op gevoel en emotie. Maar 1 keer in de uren 9-5 Adele met Someone like you draaien levert misschien een grotere TSL (luisterijd) op maar ook heel waarschijnlijk een lagere ‘cume’ (bereik).

Of de luisteraar het misschien toch als een zege ziet is afwachten maar een onpersoonlijk concept als de ‘muziek garantie’ draagt in elk geval niets bij aan waar de overwegend vrouwelijk 25-44 jarige luisteraar van Sky naar op zoek is; namelijk een emotionele band. Een maatje die haar (of soms hem) begrijpt. Het voordeel van een zender zonder dj’s is misschien in dit geval juist een nadeel. Want zonder die presentatoren is het erg moeilijk om een persoonlijke band met je luisteraar op te bouwen.

Vormgeving

Toch is dat niet helemaal afhankelijk van de dj’s. Sky zou hun vormgeving veel actiever kunnen gebruiken in het leggen van contact met de luisteraar. Het bedrag dat ze uitsparen aan dj’s kunnen ze misschien beter uitgeven aan een copywriter die weet hoe je op een emotioneel level de Sky-luisteraar raakt en een peloton aan vormgevers die élke dag nieuwe liners en promo’s maken waruit blijkt dat Sky de vriend is die hen begrijpt.

Acties

Maar ook in de acties die het station voert zou ze misschien nog dichterbij de doelgroep kunnen komen. Want hoe geweldig een prijs als ‘Bruno Mars live op de Bahama’s’ meemaken ook is (en chapeau voor het binnen slepen van zo’n actie), onderzoeken wijzen juist uit dat vrouwen tussen de 25 en 44 jaar niet zo ‘bezig zijn met artiesten’. Ze maken zich druk om het geluk en het welzijn van henzelf en hun kinderen en familie. Ze houden zich bezig met gezondheid, financiën en het feit dat ze elke dag te weinig tijd hebben (voor zichzelf). ‘Bruno Mars live op de Bahama’s’ is dus leuk maar wie zorgt er dan voor de kinderen? En kan manlief dan wel vrij nemen zonder dat hij zijn positie op het werk in gevaar brengt? Misschien dat een weekendje Center Parcs of een huishoudster voor een jaar met de juiste benadering dan nog wel een meer begrijpend gebaar maakt dan zo’n ‘dure prijs’.

De ‘no repeat workday’ van Sky is wellicht een goede marketing tool om het station in het nieuws te brengen en misschien ook een aanwinst voor de luisteraar maar of het ook zorgt voor extra recall bij de respondenten en een ‘ratings-booster’ wordt voor Sky valt te betwijfelen. De tijd zal het uitwijzen...

De onbenutte kracht van lokale/regionale radio

noreply@blogger.com (Ivo Boudewijns) — Fri, 17 Jun 2011 11:51:00 +0000

Als je een gemiddelde lokale of regionale omroep tegenwoordig aanzet, hoor je meestal niet direct dat het een lokale of regionale zender is. Helemaal in muziekprogramma’s probeert de jock vaak zo gedetailleerd mogelijk de sound van een 538 of 3FM na te bootsen en schijnt men de grootste kracht van het station juist te vergeten.

Hoewel regionale stations en zeker veel lokale stations het nadeel hebben van een klein budget en hebben ze ook één zwaar onderschat voordeel; ze kunnen ALLES wat ze uitzenden nauwgezet richten op hun lokale uitzendgebied. Waar een landelijk station nooit alle aandacht bij een specifiek deel van Nederland kan leggen, kan een lokale zender hun content volledig aanpassen aan de interesses en gebeurtenissen in een klein afgebakend gebied.

Maar helaas bestaat bij de meeste van deze zenders het lokale aandeel van de content voornamelijk uit een nieuwsbulletin, misschien een actualiteitenprogramma met lokale politiek, het integraal doorsturen van de Gemeenteraadsvergaderingen, de reclame en dat is het dan zo’n beetje.

En dat terwijl er nog zoveel meer manieren zijn om het U.S.P. (Unique Selling Point) van een lokale/regionale zender verder uit te buiten.

Vormgeving

Vrijwel elke jingle en promo van een lokale of regionale zender zou bijvoorbeeld iets moeten bevatten waaruit blijkt dat deze zender heel dichtbij de luisteraar en een bepaald gebied staat en dat de luisteraar er een enorm voordeel bij heeft om naar die zender te luisteren.

Sommige stations hebben het geluk dat uit de stationsnaam al blijkt voor welk gebied het radiostation uitzendt. Maar dat is niet genoeg! De vormgeving moet overbrengen waarom ik juist naar dát station moet luisteren en niet naar een andere zender. Die belangrijkste reden is bij een lokaal/regionaal station dat ze zowel inhoudelijk maar ook qua emotionele band dichterbij de luisteraar staan dan een nationale zender. Wat is de lokale factor die mij als luisteraar iets oplevert dat ik niet bij een landelijk zender kan krijgen?

Oplossing

Vertel de luisteraar niet alleen in z’n algemeenheid dat ze een voordeel hebben bij luisteren naar jouw lokale/regionale radiostation in de zin van: “altijd dichterbij”, “dichterbij Haarlem”, “het nieuws bij jou in de buurt”. Maak de luisteraar duidelijk met herkenbare praktische problemen in de regio en hoe jouw lokale/regionale zender een oplossing heeft voor hun probleem. Verkeersinformatie kan bijvoorbeeld een pluspunt zijn: “aan de files in Amsterdam heb je niks in de Maasvallei, het verkeer in Midden-Limburg hoor je op…”. Of “Als je vanavond bij jou in de buurt iets leuks wilt gaan doen en niet eerst een uur in de auto wilt zitten, De Uitagenda voor …. en omstreken met alles wat er te doen is bij jou in de buurt”. Of “Politiek Den Haag lijkt wel een andere wereld, je wil weten wanneer er eindelijk iets wordt gedaan aan de gaten in de weg naar (plaatsnaam), waarom in (plaatsnaam) het tarief voor de GFT-containers voor komend jaar verdubbeld wordt en waar dat geld blijft! Jij wilt net als wij weten wat er gebeurt in (plaatsnaam) en wat dat voor jou betekent!”

Muziekprogramma’s

Bij veel lokale omroepen wordt bij gebrek aan semiprofessionele mankracht en budget voor meer inhoudelijk lokale programma’s, vaak gekozen om een flink aantal uren muziekprogramma’s uit te zenden. Vaak jongere inwoners van de gemeente die graag ‘dj spelen’ doen hun best om net zo te klinken als Radio 538 en muziekfreaks uit de omgeving laten een paar uur lang hun favoriete muziek horen. En het jammere aan deze programma’s is dat deze in de meeste gevallen totaal geen gebruik maken van de unieke kracht die een lokale/regionale zender bezit.

Buiten speciale programma’s met specifiek muziek van lokale/regionale artiesten valt er bij de algemene muziekprogramma’s op lokale zenders vaak erg weinig lokaals te bespeuren. Op zich niks mis mee om populaire (inter)nationale muziek op een dergelijke zender te draaien, die is immer universeel populair bij een grote groep luisteraars en ook bij een lokale zender wil je zoveel mogelijk luisteraars. Maar door alleen maar muziek te draaien die de luisteraar ook kan horen op een nationale muziekzender (en nog beter researched en scheduled ook) win je de strijd niet.

Belangrijkste wapen

Ook in een doelgroep muziekprogramma waarin (inter)nationale muziek (bijvoorbeeld country) wordt gedraaid, klinkt op de jingles, reclame en misschien het accent van de presentator na hetzelfde in Groningen als in Maastricht. En daarmee vergeet men het belangrijkste wapen dat een lokale omroep heeft te gebruiken! Overigens is het tegenwoordig bij doelgroep muziekprogramma’s die geen lokale muziek bevatten de vraag of die nog wel bestaansrecht hebben op een lokale zender . Het is een ‘niche within a niche’ product met een erg kleine potentiele doelgroep en het draagt niks bij aan het lokale of regionale karakter. Bovendien zijn er ondertussen op internet duizenden stations te vinden die zo’n specifiek muzieksoort 24 uur per dag uitzenden.

Maar ook bij de regionale publieke en commerc iele zenders is er in de presentatie veel te weinig te horen dat het een zender is voor een bepaald gebied! Bij bepaalde publieke regionale omroepen wordt zelfs vaak bewust in een muziekprogramma alleen over muziek gepraat: “Want het is een muziekprogramma”. Dat ze daarmee eigenlijk hun eigen bestaansrecht afbreken en hun U.S.P. in de vuilnisbak gooien, daar ze staan ze vaak niet bij stil.

Regionaliseren

In de presentatie van lokale/regionale muziekprogramma’s moet juist duidelijk inhoudelijk te horen zijn voor welk gebied het station uitzendt. Als de ‘spreeks’ relateren tot wat de potentiele luisteraars in dát gebied bezighoudt, hebben ze meer waarde en kracht. En het mooie is dat je uiteindelijk alles kunt regionaliseren, zelfs een aankondiging van The Beatles of de afkondiging van de nieuwe Rihanna. Bij zo’n afkondiging van Rihanna een opmerking maken over haar nieuwe haardracht heeft geen lokale inhoud. Maar wanneer je bij die opmerking refereert aan een kapperszaak in de stad (zonder reclame te maken natuurlijk) of een vergelijking maakt met een in het dorp bekend persoon die ook nogal een opzichtig kapsel heeft, heb je een afkondiging van een internationale artiest lokaal van belang gemaakt voor de luisteraar.

Zeker bij een lokale zender past het om in een muziekprogramma tussen de platen door op een hedendaagse luchtige manier de onderwerpen aan te snijden die nieuws zijn in dat gebied. Hierdoor creëer je een enorm sterke band met de luisteraar, een relatie met de luisteraar waar een nationale zender altijd jaloers op zal zijn. Als je wil weten wat de luisteraar van een lokale/regionale zender bezighoudt, kijk dan eens op de pagina met ingezonden brieven van de regionale krant. Dat zijn de dingen waar mensen in die regio zich druk over maken en waar over wordt gepraat.

Zelfs een keer een internationaal onderzoek met een grappige uitkomst kun je altijd regionaliseren of het lokaal maken door een link te leggen met iets in jouw uitzendgebied. Dus als zoals afgelopen week blijkt dat vrouwen de oorzaak zijn van meer files in Nederland, kan bijvoorbeeld een zender in Tilburg dat makkelijk regionaliseren door te vragen: “wat denk jij? Wat is de reden dat het op de A58 elke dag helemaal vast staat bij Moergestel? Dat komt door de vrouwen!” Nou bleek overigens dat het komt doordat steeds meer vrouwen buiten de deur zijn gaan werken en dus ook in de auto stappen.

Of heb het gewoon over iets dat je zelf in het uitzendgebied hebt gezien of meegemaakt. Niets is zo sterk als wanneer een luisteraar iets herkent of zich herinnert ook te hebben gezien of meegemaakt van wat de presentator vertelt. Dus als in de regio bijvoorbeeld iemand een spandoek boven een viaduct heeft gehangen met een huwelijksaanzoek er op, heb het daar dan over in de uitzending! Want de kans is dat jouw luisteraar dat spandoek ook heeft gezien.

Phoners

Hoewel het bij lokale/regionale zenders al een stuk moeilijker is om bellers in de uitzending te krijgen (je zit nou eenmaal met een kleinere potentiele groep luisteraars dan bij een nationaal station), is het wel degelijk mogelijk luisteraars te motiveren om te bellen. Maar dan moet je ze wel ‘raken’ met je oproep om te bellen! “Vertel wat jij gaat doen vanavond” of “waar ben jij mee bezig” nodigen niet uit tot het opnemen van de telefoon en naar een radiostation bellen. Prikkel ze met iets lokaals/regionaals waar je van weet dat veel luisteraars daar een mening over hebben. Ben zo specifiek mogelijk. “Ik weet niet of jij regelmatig over de N804 rijdt, je weet wel de weg van Hoenderloo naar Schaarsbergen. Maar elk jaar in de zomer is het hetzelfde liedje dat er door ik denk de hitte enorme bobbels in de weg komen waar je je banden compleet op kapot rijdt. En elk jaar wordt die weg afgesloten om weer opnieuw te asfalteren en elk jaar…jawel daar zijn die bulten in de weg weer! Ben ik nou de enige die zich afvraagt of het nou zo moeilijk is om die weg definitief goed te asfalteren of heb jij ook ondertussen zoiets van HOE KAN DIT? Bel me dan…”.

En als je de luisteraar dan aan de lijn krijgt, vergeet dan niet te vragen waar hij of zij vandaan belt, dat maakt het namelijk ook weer lokaler/regionaler.

Checklist

Is jouw radiostation of programma lokaal of regionaal genoeg? Je zou er een mooie checklist voor kunnen maken maar kort gezegd…als je de jingles, stationsnaam en het lokale/regionale nieuwsbulletin weg zou denken…is het programma/radiostation dan net zo goed uit te zenden in Sneek als in Vlissingen? Zo ja, dan laat je heel waarschijnlijk de grootste en meest waardevolle kracht van jouw lokale/regionale zender of programma onbenut.

Buitenland

Nederlandse lokale en regionale zenders zouden wat dit betreft nog veel kunnen leren van hun collega’s in onder andere Duitsland en Groot Brittannië. Stations als BRMB in Birmingham, FFH in Hessen en N1 in Nürnberg zijn slechts een paar goede voorbeelden.