Mijn Catalogus

Mijn boek: 'Ma femme et moi' - Een Gelders Oorlogsverhaal

2020-08-21T19:16:00.004+02:00

Wat hebben opa en oma in de oorlog allemaal meegemaakt? Het is een veelgestelde vraag. In 2015 wees ik op deze blog al naar de groeiende interesse van kleinkinderen in de oorlogsgeschiedenis van grootouders. Die aandacht is alleen maar gegroeid. Voor mij begon het zoeken naar het oorlogsverleden acht jaar geleden en nu heb ik het in boekvorm uitgebracht.

Het begin
In 2012 verhuisde mijn tante naar een verpleegtehuis. Tijdens het opruimen van haar flat vonden haar twee zussen, waaronder mijn moeder, brieven uit de oorlog die mijn grootouders naar elkaar hadden geschreven. De eerste brief kwam uit 1943. Mijn opa werd halverwege dat jaar gearresteerd door de Sicherheidsdienst en daarmee scheidde de wegen van opa en oma. De brieven vormden de brug die hun levens verbond. Het leidde bij mij tot veel vragen. Waarom hadden mijn grootouders Franse krijgsgevangenen in de oorlog geholpen waarvoor opa gearresteerd werd? Wat gebeurde er met hem na zijn arrestatie? Hoe verging het oma die met vier kleine kinderen achterbleef op hun boerderij in de Middelwaard in het Gelderse Huissen (nu: Lingerwaard)? Ik was erg benieuwd naar het verhaal waar na de oorlog weinig over werd gesproken. De speurtocht leidde niet alleen tot antwoorden. Het was ook een reis om mijn onbekende grootouders te leren kennen.

Onderzoek
Het is verrassend wat er nog allemaal te vinden is aan archiefmateriaal over die periode in Nederland. Tegenwoordig verzameld in Netwerk Oorlogsbronnen. Ik ontmoette tijdens mijn onderzoek ook andere mensen die nieuwe informatie boden over mijn grootouders. Daarnaast heb ik veel gelezen in wetenschappelijke literatuur en historische romans. Als ik de posts op deze blog doorneem, zie ik veel recensies terug van boeken en theaterstukken over het onderwerp. Ik was er veel mee bezig in mijn vrije tijd en had met gemak nog dertig jaar onderzoek kunnen doen. Maar op een gegeven moment moet je de informatie structureren, in context plaatsen en het verhaal op papier zetten. De streefdatum werd de tachtigste verjaardag van mijn moeder het vorig jaar. Zij kreeg als cadeau de uitkomst van mijn zoektocht. Het leidde tot leesverzoeken van anderen en daarom is het nu uitgegeven via Brave New Books.

Bijzondere tijd
Het onderzoek en schrijfproces was een bijzondere tijd. Ik kan iedereen aanraden om zo'n speurocht te ondernemen en zo de onderstroom te leren kennen die generaties door de tijd heen met elkaar verbindt.

Wil je het lezen? Dan kun je het hier beneden kopen.

Wilma van den Brink

Ma femme et moi

Gescheiden door oorlog, verbonden door brieven. Als opa in 1943 vanwege zijn verzetswerk wordt gearresteerd op de boerderij in Huissen (Gelderland), staat oma er alleen voor. Ze spraken er zelden over. Als kleindochter vertel ik hun verhaal.

€15,95 Paperback

Nu kopen

Gezien en gelezen: Bob en Carolien van den Berg

2016-10-23T18:40:00.000+02:00

Afgelopen donderdag bezocht ik de voorstelling “Who the f*** is oom Jo” in Kamp Vught. Jo was een oom van actrice Carolien van den Berg. In 1943 werden hij en zijn vrouw doodgeschoten in vernietigingskamp Sobibor. Jo bleek verzekerd te zijn en via de SJOA krijgt Carolien na de dood van haar vader 3.900 gulden op haar rekening gestort. De erfenis van haar oom die haar vader had geweigerd. Maar wie was oom Jo? Het is het startpunt voor Carolien om op onderzoek te gaan naar haar Joodse familiegeschiedenis. Ze begint haar zoektocht met het boek “Buitenspel” uit 1993 waarin haar vader zijn oorlogservaringen heeft opgeschreven.

Het boek
Het boekje van 75 pagina's beschrijft in het kort hoe de Joodse Wolf -Boebie- van den Berg als jongvolwassene de oorlog weet door te komen. Wanneer de strijd uitbreekt in 1940 woont hij in Amsterdam bij zijn moeder die een pension heeft. De gasten zijn voornamelijk gevluchte Joden uit Duitsland. Van hen horen ze gruwelijke verhalen over wat er met Joden gebeurt in Duitsland. Boebie is vastbesloten om niet in een kamp te eindigen. Door zijn werk bij Hollandia Kattenburg, dat regenjassen voor Duitsers maakt, krijgt hij een "sper" dat hem en zijn moeder lange tijd beschermd tegen razzia's en de "arbeitzeinsatz". Daar komt een einde aan als het Joods personeel van het bedrijf in 1942 met hun familieleden wordt opgepakt en via Westerbork naar Auschwitz afgevoerd. Boebie weet te ontsnappen uit de trein. Maar na diverse onderduikadressen wordt het te lastig om in Nederland te blijven en besluit hij om op vrijwillige basis naar Duitsland te gaan en werk te vinden als Nederlander. Met een vervalst persoonsbewijs en zijn nieuwe voornaam "Bob", weet hij diverse banen te krijgen en zo de oorlog te overleven, ondanks zijn overmoedige karakter dat hem vaak in problemen brengt. Zijn moeder en oudere broer Jo hebben dat geluk niet. Zij sterven in respectievelijk Auschwitz en Sobibor.

De voorstelling
In het theaterstuk staat de zoektocht van "Boebie's" dochter Carolien centraal. Na het overlijden van haar vader en de onverwachte erfenis van oom Jo wil ze meer weten over het verleden van haar familie. De voorstelling maakt sprongen door de tijd en wordt daarbij ondersteund door middel van foto's, filmbeelden en archiefbronnen. Ook leest Carolien veel voor uit het boekje van haar vader.

De rode draad door het stuk is de zoektocht van Carolien naar haar eigen identiteit. Zo wordt "kugel kuchen" maken ineens voor haar belangrijk, want dat werd thuis altijd gedaan. Ook de "onvindbare" postzegelalbums van oom Jo die zij jaren geleden heeft gekregen móeten gevonden worden.

Het is daarmee een boeiend persoonlijk verhaal -in woord en beeld- van Carolien over de impact van de familiegeschiedenis op haar leven. De voorstelling wordt echter nooit zwaarmoedig. Dat komt met name door de humor in de verhalen van het boek van haar vader die worden voorgelezen. En ook de steeds terugkerende pogingen van Carolien om kugel kuchen te maken doen je glimlachen.

Carolien bedankte het publiek na afloop voor hun aandacht, maar eigenlijk moet het andersom zijn. We zouden haar moeten danken voor het delen van haar verhaal en familieverleden.

Gelezen: The Apple - Michel Faber

2016-09-30T17:17:00.000+02:00

Na het schrijven van zijn bestseller: The crimson petal and the white, werd Michel Faber vaak gevraagd of er een vervolg kwam. Het open einde van het boek over prostituee Sugar in het Londen van de jaren 1870, leidde tot veel vragen over hoe het verder ging met haar. Hoewel de schrijver geen vervolg wilde maken, komt hij met The Apple toch in de buurt. In ieder hoofdstuk volg je een van de personages uit de bestseller. Daarbij kan het hoofdstuk gaan over de jaren van 1870, ervoor of erna.

Het verhaal
Na de inleiding waarin de schrijver vertelt over de brieven die hij kreeg naar over zijn bestseller, volgen zeven hoofdstukken. Het eerste gaat over Sugar op 17-jarige leeftijd en speelt zich af rond de kersttijd. Later komt ze terug in het boek bij het verhaal over de appel. Daarnaast komen de personages van dienstbode Clara, haar baas William Rackem en zijn dochter Sophie, Mr Bodley (een vriend van Rackem) en Emmeline Fox (vrijwilligster hervormingsbeweging voor prostituees). De meeste verhalen spelen zich af na 1870 (Clara, Rackem en Sophie) en geven een glimp van het nieuwe leven van hoofdpersonage Sugar.

Recensie
Je hoeft niet per se de oude bestseller gelezen te hebben om de korte verhalen in dit boek te begrijpen. Toch wordt het een stuk interessanter als je de lijnen uit het eerste boek kunt verbinden met dit boek. Hoewel het geen volledig vervolg is op The crimson petal and the white, kom je wel iets meer te weten over Sugar na haar vertrek uit het huis van Rackem. Toch blijven nog veel vragen onbeantwoord. Maar dat vind ik juist interessant aan het boek: het laat iets over voor de eigen verbeelding en daarmee blijft het mysterie rondom het verdere leven van Sugar intact.

Interessant wel en geen vervolg

op The Crimson Petal and the White

Auteur: Michel Faber

Titel: The Apple

JvU: 2006

ISBN: 1 84195 838 7

Gelezen: Geschiedenis van een gevangen engel

2016-07-31T16:01:00.000+02:00

Een vriend van schrijver Henning Mankell wees hem op een opmerkelijke vrouw die hij in de oude koloniale archieven van Mozambique had ontdekt. Een dame van Zweedse komaf zou begin twintigste eeuw naar het land zijn gekomen en in de stad Lourenço Marques het grootste bordeel hebben geleid. De aanzienlijke bedragen die ze aan belastinggeld betaalde waren in de archieven vastgelegd. Het bleken ook de enige bronnen te zijn die melding van haar maken. Hoe de vrouw in Afrika terecht kwam, hoe haar leven eruit zag tijdens en nadat ze het bordeel had verlaten is nergens terug te vinden. Maar de vragen prikkelde de fantasie van Mankell tot het schrijven van dit boek.
Het verhaal
De 18-jarige Zweedse Hanna Renström wordt door haar moeder -na de dood van haar vader en een mislukte oogst- naar de stad gestuurd om te werken. Ze vindt een baan als kokkin op een schip naar Australië. Aan boord wordt ze verliefd op de stuurman. Kort na hun huwelijk aan boord overlijdt haar echtgenoot aan een besmettelijke ziekte en Hanna besluit om bij de volgende stop van het schip de boot te verlaten. Ze komt in Mozambique terecht en krijgt onderdak in een hotel dat een bordeel blijkt te zijn. De eigenaar wordt verliefd op haar, maar na hun huwelijk sterft ook hij plotseling. Hanna is een rijke weduwe geworden en zet het werk van haar man voort. Ze wordt daarbij voortdurend geconfronteerd met de denigrerende behandeling van de donkere inwoners door de blanke overheersers waar ze zich aan stoort. Als een blanke Portugese klant wordt vermoord door zijn donkere minnares, Isabella, neemt ze het voor de vrouw op. Maar haar steun is tevergeefs. Behalve dat de inkomsten van het bordeel teruglopen, omdat de hierdoor klanten wegblijven, wordt Isabella vermoord. Hanna is ondertussen verliefd geworden op Isabella's broer, Moses. Het is een onmogelijke liefde en dus ziet Hanna zich gedwongen Moses en de stad te verlaten. Ze vertrekt per boot naar Beira om aldaar in een bekend hotel te verblijven tot ze ook daar vertrekt naar een onbekende bestemming.

Recensie
Bij een boek dat je aandacht weet vast te houden is 410 pagina's geen probleem om uit te lezen, maar dat was hier niet het geval. Hoewel het een interessante tijd is waarin veel gebeurt en zeker in dit continent, vond ik het verhaal vaak oppervlakkig en daardoor de hoofdpersoon moeilijk te doorgronden.
Jammer.

Auteur: Henning Mankell

Titel: De geschiedenis van een gevallen engel
(in Zweeds: Minnet av en smutsig ángel)

JvU: 2011

ISBN: 978 90 445 2118 4

Gelezen: A History of Loneliness

2016-04-05T18:33:00.002+02:00

Het duurde maar liefst negen romans voordat John Boyne een verhaal over zijn vaderland durfde te schrijven: "I wouldn't write about Ireland, until I had a story that I wanted to tell...". Het thema dat hij uiteindelijk heeft gekozen is niet lichtzinnig: de misstanden in de Ierse katholieke kerk en de vraag hoe schuldig degenen waren die wegkeken.

Het verhaal
Het boek beschrijft het leven van Odran Yates uit Dublin. Na het tragische verlies van zijn jongste broer en vader, besluit hij in de jaren zeventig op 17-jarige leeftijd naar het seminarie te gaan om priester te worden. Hier ontmoet hij Tom Cardle met wie hij tijdens de studie een kamer deelt. Veel gemeen hebben Odran en Tom in eerste instantie niet, maar hoewel ze geen hechte vrienden zullen worden, komen ze elkaar in het leven steeds tegen. Tom is de rebel in het verhaal die gevangen zit in de ketenen van de kerk. Odran wil de waarheid niet zien en houdt daarmee de problemen van Tom in stand. Uiteindelijk is het Tom die Odran de ogen zal doen openen.

Recensie
“I did not become ashamed of being Irish until I was well into the middle years of my life.” Zoals ook bij zijn andere werken, is mijn nieuwsgierigheid gewekt na het lezen van de eerste zin uit het boek. Voor de roman heeft Boyne veel historisch onderzoek gedaan via o.a. interviews met priesters. Hij geeft daardoor overtuigend het veranderende tijdsbeeld weer van de katholieke kerk en de samenleving. In de jaren zeventig stond het katholieke priesterschap in hoog aanzien. Veertig jaar later worden ze met argwaan bekeken.

De impact van de misstanden zijn helder weergegeven en deden me realiseren dat het probleem groter is dan de direct betrokkenen.

Goed geschreven tijdsbeeld

Auteur: John Boyne

Titel: A history of loneliness

JvU: 2014

ISBN: 9780857520951

Gelezen: De vrouw met de bijl

2016-03-08T17:44:00.000+01:00

Wachtend op de bus, besloot ik in januari even de boekenwinkel binnen te stappen om al schuilend voor de regen de tijd zinvol te besteden. Ik was niet van plan om een boek te kopen, maar een kwartier later stapte ik de bus in met het werk: "De vrouw met de bijl en negen andere moordenaressen". De titelpagina beloofde een interessante inhoud waarin 10 waargebeurde moorden centraal staan, gepleegd tussen 1712 en 1946. Iedere avond dook ik daarom voor het slapen gaan in een moordverhaal waarbij de moordenares haar verhaal aan mij opbiechtte.

De verhalen
Behalve dat vrouwen de moorden gepleegd hebben zijn er weinig overeenkomsten. Ieder verhaal begint met de stad, tijd en naam van de moordenares:

Leiden, 1946, Atie Ridder-Visser
Nijmegen, 1712, Sofie van Bemmel
Amsterdam, 1902, Fokje Hanzes Dijkstra
Wekerom, 1763, Willemtje Janssen
Den Haag, 1872, Christien Jut-Goedvolk
Sleeuwijk, 1901, Adriaantje Koek-Roza
Twello, 1773, Hendrika Jans
Steenbergen, 1916, Diena van Gastel-Barrevoets
Amsterdam, 1925, Martha Kossakowski
Middelburg, 1838, Sara Huissoon-Geldof

De lengtes van de verhalen verschillen. Het ene telt slechts 7 pagina's, een andere 33 pagina's. Daarnaast geeft de schrijfster aan welke bronnen zijn geraadpleegd waarbij krantenartikelen en vonnissen van rechtbanken vaak voorkomen. Personen uit de bronnen worden letterlijk geciteerd in de verhalen. Ondanks deze elementen die richting geven aan hoe de gebeurtenissen hebben plaatsgevonden, geeft de schrijfster terecht aan (in de verantwoording) dat de gepubliceerde verhalen in het boek haar interpretaties zijn van de moorden die zijn gepleegd.

Recensie
Een erg mooi geschreven boek om tussendoor te lezen. Mijn favoriete verhaal was het eerste, dat gebasseerd is op interviews en een goed inzicht geeft over de chaotische periode vlak na de oorlog. Bij andere vertellingen mis ik juist die context van de tijd. Met name bij de kortste verhalen. Desondanks is het ook prettig om eens een keer geen diepgaand relaas te lezen en je voor even door de ogen van de moordenares te wanen in vroeger tijden. Daarom vind ik dit boek een aanrader als tussendoortje.

Leuk tussendoortje

Auteur: Steffie van den Oord

Titel: De vrouw met de bijl en negen andere moordenaressen

JvU: 2015

ISBN: 978 90 450 2979 5

Gelezen: Gevangenissen in oorlogstijd 1940-1945

2016-03-08T17:10:00.002+01:00

Het laatste boek dat ik in 2015 uitgelezen heb is Gevangenissen in oorlogstijd van Ralf Futselaar, onderzoeker bij het NIOD. Hoewel de Duitse bezetters veelvuldig gebruik maakten van de Nederlandse gevangenissen in de Tweede Wereldoorlog, bleven de directeuren en gevangenisbewaarders van voor de oorlog in dezelfde functie doorwerken. Futselaar onderzoekt hoe zij omgingen met de nieuwe situatie.

Het boek
In chronologische volgorde van de oorlogsjaren wordt de geschiedenis van de Nederlandse gevangenissen in oorlogstijd weergegeven. Na de Duitse inval werden politieke tegenstanders opgepakt en opgesloten in de Nederlandse gevangenissen tot hun zaak voor de rechter kwam. Uit het onderzoek van Futselaar blijkt dat de nieuwe gevangenen het in de tijdelijke verblijfplaatsen naar omstandigheden goed hadden. Hoewel het aantal personen per cel toenam, kregen ze voldoende te eten en konden ze het overwegend goed vinden met de mensen die er werkten. Volgens Futselaar had het te maken met de achtergrond van deze nieuwe groep deliquenten die vaak tot hogere klassen behoorden dan de gevangenisbewaarders zelf. Men keek aldus op tegen de nieuwe groep en sympatiseerde met hen.

“Een opvallende bevinding was dat het gevangenispersoneel weliswaar meewerkte met de Sicherheitsdienst om gevangenen binnen te houden, maar dat als de gevangenen eenmaal binnen zaten, ze de SD waar mogelijk tégenwerkten.”

Ook de historische visie op gevangenissen speelde een belangrijke rol in de behandeling van gevangenen. In Nederland waren ze in de negentiende eeuw opgezet om deliquenten te rehabiliteren. Na de straf te hebben uitgezeten moest een gevangene wederom opgenomen worden in de samenleving. In dit genezingsproces geloofde men niet bij de oosterburen. Zoveel mogelijk profiteren van deliquenten door hen hard te laten werken was aldaar de oplossing: "Vernichtung durch arbeid".

Recensie
Een boeiend boek over een stuk geschiedenis waarover weinig bekend is. Met name de verschillen in visie over hoe gevangen werden gezien in beide landen was voor mij nieuw. Ik had echter verwacht dat er meer aandacht zou zijn voor de relatie tussen gevangenis en het verzet. Tot slot eindigt Futselaar met diverse aannames over de vraag waarom veel archiefstukken over dit onderwerp niet beschikbaar zijn.

Interessant boek met nieuwe feiten

Auteur: Ralf Futselaar

Titel: Gevangenissen in oorlogstijd, 1940-1945.

JvU: 2015

ISBN: 9789089536600

Gelezen: Een gegeven leven

2015-11-16T10:46:00.000+01:00

Op 4 september bezochten mijn schoonmoeder en ik een boeiende lezing van Hanneloes Pen bij Nationaal Monument Kamp Vught. Aanleiding was het net verschenen boek van de spreekster over Geertje Pels. In 2013 kreeg deze bijzondere vrouw postuum de Yad Vashem voor haar opoffering tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het boek van Pen vertelt niet alleen het verhaal over de Zaanse Geertje. Ook de impact die haar opoffering heeft gehad op degene die ze gered heeft -Marion Swaab- staat centraal.

"[...] Als mijn moeder [echter] had geweten wat Marion na de oorlog was aangedaan... Dat had zij nooit gewild"(p.192)

Het verhaal
De doopsgezinde Geertje en Wijbrand Pels wonen met hun kinderen in Zaandam als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. Er is geen twijfel bij hen om in deze periode van nood klaar te staan voor hun medemens. Gesterkt door hun geloof spelen ze een actieve rol in de illegale hulp aan joden. Behalve het sturen van voedselpakketten, nemen ze ook kinderen die moeten onderduiken in het huisgezin op. Een van de kinderen is Marion Swaab, de kleindochter van goede vrienden van hen. Voor de geboorte van Marion staat de afspraak al vast dat de familie Pels de baby zal opvangen tot het gezin Swaab weer herenigd kan worden. Wijbrand maakt dit echter niet meer mee. Hij wordt ziek en overlijdt korte tijd later. Ondanks dat ze er nu alleen voor staat houdt Geertje zich aan de afspraak en haar verzetswerk gaat door.

De donkere ogen en haren van de baby wekken argwaan bij de buurman die actief lid is van de SD. Geertje wordt opgeroepen om het kindje aan te geven in Amsterdam. Ze besluit echter niet mee te werken. Het meisje laat ze elders onderduiken. Vervolgens vertrekt alleen naar de politie om zichzelf aan te geven. Daarmee is haar lot bezegeld. Via kamp Vught komt ze in Ravenbrück terecht waar ze uiteindelijk overlijdt. Marion zal de oorlog wel overleven en wordt daarna herenigd met haar ouders. Gelukkig wordt ze echter niet. Behalve de spanningen binnen het huwelijk wordt Marion door haar vader en moeder onder druk gezet om goed te presteren op school en in haar verdere leven, omdat iemand haar leven voor die van Marion gegeven heeft.

Recensie
Een mooi geschreven boek waarbij je alleen maar bewondering kunt hebben voor Geertje en de opoffering die ze gedaan heeft. Daarnaast is ook de impact die haar keuze heeft gehad op het verdere leven van Marion indrukwekkend. Pen heeft niet alleen interviews met Swaab en de dochters van Geertje gebruikt voor het verhaal. Ook geeft ze in het boek een overzicht van alle geraadpleegde literatuur en archiefbronnen. Dit maakt het tot een geloofwaardig en boeiend stukje geschiedenis.

Boeiend boek over keuzes en gevolgen

Auteur: Hanneloes Pen

Titel: Een gegeven leven. Een Zaanse vrouw, een Joodse baby en één daad van verzet

JvU: 2015

ISBN: 978 90 450 2770 8

Vitrine: ongewenst

2015-11-06T13:33:00.000+01:00

Aan medewerkers van de bibliotheek op de Amstelcampus werd gevraagd of ze een vitrine wilden vullen met interessante boeken. Onze fotograaf Monique Kooijmans maakte vervolgens van elke bibliotheekmedewerker die meedeed een prachtige foto die erin werd gelegd. Ik vond het een erg leuk initiatief en heb me dus aangemeld. De boeken die ik wilde tentoonstellen moesten -zo vond ik- een verbinding met elkaar hebben en de actualiteit. Daarom heb ik de vitrine de titel: ongewenst gegeven. Een zwaar thema, maar wel een die dagelijks voor verhitte discussies zorgt.

Waarom deze titel?
De televisie toont dagelijks de gevolgen van de oorlog in Syrië. Het versterkt de beeldvorming dat de situatie uniek is en de reacties ongekend hard zijn. De inhoud van deze vitrine laat geeft aan dat het juist herkenbare situaties zouden moeten zijn als we terugkijken in de geschiedenis. Oorlog zorgt voor verdeeldheid. Groepen inwoners zijn niet langer gewenst in hun land van geboorte. Ook in het land waar ze naar toe vluchten zijn ze niet welkom. Daarnaast is er weerstand tegen degenen die zich aan-sluiten bij de tegenstander. De drie werken beschrijven waargebeurde verhalen waarin de auteurs zelf een belangrijke rol hebben gehad. Centraal staan de keuzes en de impact ervan tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

Mijn bijdragen

Gelezen: de Stamhouder

2015-11-01T17:20:00.000+01:00

Onlangs won het werk de Libris Geschiedenis Prijs 2015. De auteur is journalist en vervend schaker Alexander Münningshof. In het boek beschrijft hij zijn familiegeschiedenis: van zijn grootvader tot hemzelf, de stamhouder. Het schrijven nam maar liefst 15 jaar in beslag. Dat had onder andere te maken met zijn drukke baan en twijfel over de schrijfvorm. Zijn vrouw wees hem er bovendien op dat de familieverhalen te rooskleurig werden vertelt.(1) Hij had tijd nodig om het verhaal objectief en goed leesbaar op papier te zetten. Is hij daarin geslaagd?

Het verhaal
De kleine Alexander vindt in de kast van zijn vader een SS-helm en toont het voorwerp aan de familie. Het is het begin van een spannend verhaal. Vlak voor het uitbreken van de oorlog moet grootvader -een succesvolle Nederlandse zakenman- Letland verlaten. Hij keert met zijn gezin terug naar zijn geboorteland. Zijn oudste zoon, Frans, komt tegen die beslissing in verzet. Hij voelt zich meer verwant met Duitsland. Daarom sluit hij zich aan bij de SS om zo tegen de Russen te vechten. Voor zijn vertrek trouwt hij met Wera en samen krijgen ze een zoon: Alexander, de stamhouder van de familie. Nadat Frans is vertrokken, worden Wera en Alexander opgehaald om in de onrustige tijd bij de familie Münninghoff in Nederland te wonen. De band tussen grootvader en Wera is niet bepaald hecht. Maar als moeder van de stamhouder wordt ze getolereerd. Ook de relatie tussen Wera en Frans is gespannen na zijn terugkeer. Uiteindelijk strand het huwelijk en Wera gaat met Alexander bij haar familie in Duitsland wonen. Het verblijf aldaar van Alexander is echter van korte duur. Hij wordt ontvoerd en teruggebracht naar zijn vader die inmiddels een nieuwe vriendin heeft. Het zal 18 jaar duren voor moeder en zoon elkaar weer zien.

Recensie
Het is een goed geschreven boek waarin zoveel is gebeurd dat ik me vaak onder het lezen afvroeg hoe het allemaal mogelijk is geweest. Grootvader doet er alles aan om zijn gezin te beschermen, maar door zijn sterke wil bereikt hij juist het tegenovergestelde. Aan het einde van het boek lijkt er nog nauwelijks een band tussen de generaties te bestaan.

Spannende familiegeschiedenis

Auteur: Alexander Münninghoff

Titel: De stamhouder

JvU: 2014

ISBN: 9789035142268

Noten
(1) Zie ook het interessante radio interview van Tessel Blok met de schrijver over het boek.

Gelezen: Tante Roosje

2015-09-18T22:02:00.001+02:00

Als ziekenhuisdirecteur Paul Glaser voor een congres in Krakau is besluit hij een bezoek te brengen aan Auschwitz waar hij een koffer tegenkomt van zijn tante Roosje. Het is het begin van een zoektocht naar de familiegeschiedenis over een periode waar thuis niet over gesproken werd. Zijn zoektocht wordt beschreven in een prachtig boek dat in 2010 werd uitgegeven. Inmiddels zal het verhaal zes jaar later -in 2016- ook als toneelstuk worden opgevoerd. De schrijver vertelt over zijn tante en familiegeheim in onderstaand interview.

Tante Roosje - Interview Paul Glaser from Crescas.

Recensie
Het veelbewogen leven van de "Zweedse tante" wordt op een boeiende manier door Paul vertelt. De vele foto's en teksten van haar hand versterken de beeldvorming ervan. Minstens zo boeiend vond ik de zoektocht van Paul naar Roosje en de complexe relatie met zijn vader en andere familieleden over het onderwerp. Zoals bij zoveel families bestaan er verhalen over het verleden. Paul gaat na in hoeverre ze kloppen en komt door te speuren in archieven, gesprekken en het archief van Tante Roosje zelf tot nieuwe inzichten over de duistere periode in de familiegeschiedenis.

Ik ben erg benieuwd naar het toneelstuk.

Boeiende tocht naar het duistere verleden

Auteur: Paul Glaser

Titel: tante Roosje: het oorlogsgeheim van mijn familie

JvU: 2010

ISBN: 9074274439

Gelezen: Zusje

2015-08-24T13:42:00.001+02:00

Geprezen door de New York Times en winnaar van de Carlton Television's new writers' competition zette dit debut van Rosamund Lupton wereldwijd in de spotlight. Het werk dateert alweer van 2010 en onlangs vond ik het in de Nederlandse vertaling. Een mooi vakantieboek waarin de zusterband centraal staat, gecombineerd met een spannend detective verhaal.

Het verhaal

Nadat Beatrice hoort dat haar jongere zus wordt vermist, verlaat ze haar comfortabel leven in New York en keert terug naar haar familie in Londen. Ze is vastbesloten erachter te komen wat er met haar zusje is gebeurd. In haar zoektocht komt ze echter steeds meer alleen te staan. Haar verloofde, moeder en de politie leggen zich neer het verlies. Beatrice blijft vasthouden aan haar vermoeden dat er meer aan de hand is en uiteindelijk slaagt ze dan ook in haar zoektocht, waarvoor ze ook een prijs zal betalen.

Recensie
Het verhaal deed me erg denken aan Het gouden ei van Tim Krabbe waarin de zoektocht naar een geliefde centraal staat en uiteindelijk gevonden wordt als de wanhopige achterblijver hetzelfde lot ondergaat. De schrijfstijl is echter verschillend. Het boek wordt geschreven als een lange brief van Beatrice aan haar zusje en neemt tegen het einde een interessante wending. Of het boek goed of slecht afloopt wordt niet duidelijk. Rosamund geeft in een interview aan dat ze voor het eerste kiest.

Een mooi boek en ik ben erg benieuwd naar de andere werken van deze schrijfster.

Mooi boek voor de vakantie

Auteur: Rosamund Lupton
Titel: Zusje (Oorspronkelijk in het Engels: Sister)
JvU: 2010
ISBN: 9789022574577

Gezien:(Boeken-)kunst met een scalpel

2015-08-11T15:13:00.000+02:00

Boekenkunst (Foto: WvdB)

Georgia Russell (Schotland, 1974) maakt van oude boeken nieuwe kunstwerken door ze met een scalpel te bewerken. Afgelopen vrijdag ontdekte ik bij toeval een kleine tijdelijke tentoonstelling van haar werk in het Noordbrabants Museum.

"Russell creëert met haar snijwerk een soort sculpturale archieven, waarin ze de onzichtbare betekenissen en geschiedenissen van de objecten vangt en er nieuwe betekenis aan geeft" (Bron: Noordbrabants Museum)

Ik hoop dat de schrijvers van de boeken daar ook zo over denken ;-)

Meer informatie over de kunstenares en de tentoonstelling is te vinden op de website van het museum

Georgia Russell, "Difference & Repetition" à la... door artforbreakfast

Mooie kleine tentoonstelling

Gelezen: Grijs gebied

2015-06-26T20:10:00.000+02:00

Marion Pauw mocht voor De maand van het spannende boek dit jaar een thriller schrijven. Het werk krijg je in de boekhandel gratis als je 12,50 euro of meer aan een Nederlandstalige boek hebt besteed. Maar weet het gratis werk van nog geen 100 pagina's de lezer te boeien?

Verhaal
De jonge vrouw Naomi is in Amsterdam komen wonen waar ze werkt vindt in een café. Op een avond wordt ze als ze naar huis fietst 's nachts aangerand op een zeer geweldadige manier. De dader is een man met zeer lichte ogen. Bij de plaats van het delict woont een buschauffeur die tijdens de gebeurtenis op zijn balkon zit te roken. Hoewel hij Naomi hoort schreeuwen en de dader heeft gezien, twijfelt hij of hij iets moet doen. Uiteindelijk wordt Naomi gered door een voorbij fietsende docent. Als de politie gearriveerd is komt ook de buschauffeur naar de plaats van het delict gelopen en verklaart dat hij alles gezien heeft. "En u deed helemaal niets?", is de reactie van de docent. Hoewel hij het niet hardop zegt, is de chauffeur het met de kritiek achter deze vraag eens. Ook hij vindt dat hij meer had moeten doen tijdens de aanranding. Hij besluit daarom om zelf de dader op te sporen. Uiteindelijk zal hem dit ook lukken, hoewel hij in zijn speurtocht zijn eigen leven en dat van een ander op het spel zet.

Recensie
De titel beschrijft de dekking van het verhaal goed. Het is geen spannend verhaal en het is verwonderlijk dat een niet zo snuggere en verongelijkte buschauffeur de dader opspoort en de politie niet. Het positieve aan het boekje vond ik de heldere schrijfstijl. Maar daar blijft het dan ook bij.

Helder geschreven,

maar onlogisch verhaal

Gelezen: Als je het licht niet kunt zien

2015-06-26T16:04:00.002+02:00

De Amerikaanse schrijver Anthony Doerr won de Pulizerprijs voor fictie in 2015 met zijn boek: All the light we cannot see. Het verhaal heeft bovendien bovenaan de bestsellerlijst van de New York Times gestaan. Inmiddels is het vertaalt in het Nederlands en met 542 pagina's een fors boek. Hoe de schrijver op het idee voor het verhaal kwam wordt in onderstaand YouTube filmpje door hem zelf verteld. De magie van de radio, de Franse plaats St. Malo en de Tweede Wereldoorlog staan daarbij centraal in de levens van twee mensen.

Het verhaal
Marie-Laure is een blind meisje die met haar vader in Parijs woont. Dagelijks vergezelt ze hem naar het Natuurhistorisch Museum waar hij als curator werkt. Aan de vooravond van de Duitse inval is Marie-Laure 12 jaar. Uit angst dat de Duitsers bij hun komst het museum leegroven maakt de directeur duplicaten van het duurste voorwerp in het museum. Samen met het origineel verdeeld hij de objecten onder medewerkers - inclusief de vader van Marie-Laure - waarbij niemand weet wie de echte heeft. Daarna verlaten Marie-Laure met haar vader de stad en komen ze bij een oudoom in St. Malo terecht. In het nieuwe onderkomen bevindt zich het oude radiosysteem waar haar opa vroeger uitzendingen mee maakte die beluisterd werden door een kleine jongen uit een Duits mijnstadje.

De jongen heet Werner Pfenning. Samen met zijn zusje woont hij in een weeshuis. Door de uitzendingen van Marie-Laure's grootvader wordt hij gefascineerd door de magie van radio's, de techniek erachter en wiskunde. Zijn talent voor het maken van kapotte radio's en wiskunde kennis wordt opgemerkt door de leiding van de Hitlerjugend school. Na zijn studie aldaar beland hij in Rusland waar hij zijn kennis over de techniek in praktijk moet brengen. Tegen het einde van de oorlog komt hij in St. Malo terecht waar hij Marie-Laure ontmoet op een crusiaal moment. Ook na het scheiden van hun wegen zal deze samenkomst een blijvende impact hebben op hen en de verwanten.

Recensie
Het is een bijzonder boek met een prachtig verhaal. De paragrafen binnen de hoofdstukken zijn erg kort waarbij het verhaal van Marie-Laure en Werner elkaar steeds afwisselen. De tijdsindeling is verrassend en mijn inziens de kracht van het boek. Steeds als het spannend wordt ga je terug in de tijd die soms ook weer verklaringen biedt voor gebeurtenissen die je eerder hebt gelezen. In het ene hoofdstuk overlijdt bijvoorbeeld een van Werners medesoldaten. In het hoofdstuk erop ga je terug in de tijd. De medesoldaat is dan nog springlevend en kom je erachter wat voor persoon het was, terwijl je weet dat hij gaat overlijden. De bijzondere volgorde van de hoofdstukindeling is:

7 augustus 1944
1934
8 augustus 1944
juni 1940
8 augustus 1944
januari 1941
8 augustus 1944
augustus 1942
9 augustus 1944
mei 1944
12 augustus 1944
1945
1974
2014

De schrijfstijl is helder. Het enige minpunt is dat het even duurt voor je in het verhaal zit. De eerste 100 pagina's is dus doorbijten, maar daarna kun je het moeilijk wegleggen.

Spannend, helder geschreven boek

Het duurt even voor je in het verhaal zit

Auteur: Anthony Doerr
Titel: Als je het licht niet kunt zien
(vertaald uit het Engels: All the light we cannot see)
JvU: 2015
ISBN: 904434594X

Gelezen: Zolang er tranen zijn

2015-06-12T16:53:00.000+02:00

Hoewel de generatie die de oorlog heeft meegemaakt steeds kleiner wordt, betekent het niet dat de interesse voor het onderwerp afneemt. Integendeel zelfs. De belangstelling van met name jongeren voor het oorlogsverleden van ouders en grootouders is groter dan ooit. Misschien is de interesse gegroeid doordat een groot deel van de oudere generaties over de donkere periode zweeg. Degenen die wel hun verhaal op papier hebben geschreven laten een kostbare bron achter. Een ervan is net verschenen in boekvorm. De schrijfster is Hannelore Grünberg-Klein.

Het verhaal
De Duitse Hannelore Klein wordt geboren in 1927 in een welgesteld Joods gezin. Met de komst van het nationaalsocialisme in Duitsland wordt de vrijheid van de joden steeds meer aan banden gelegd. De ouders van Hannelore besluiten daarom in 1939 om per schip naar Havanna te vertrekken. Ze zijn niet de enigen: vele joden doen hetzelfde en de zeewateren waren dan ook gevuld met bootvluchtelingen. Bij aankomst in de Cubaanse hoofdstad mogen ze echter niet van boord. En zo begint het wachten waarbij met name de kapitein zijn best doet om een veilig heenkomen voor de reizigers te vinden. Pogingen om alternatieve verblijfsplaatsen te vinden in de Dominicaanse Republiek en Amerika mislukken. Ze zijn niet gewenst en uiteindelijk vaart het schip terug naar Europa waar de reizigers verdeeld worden over België, Frankrijk, Engeland en Nederland die ze wel willen opnemen. Het gezin van Hannelore komt in het Lloyd hotel terecht. Met de komst van de Duitsers worden ze naar kamp Westerbork gestuurd dat tot 1942 onder Nederlands beheer valt. Als dit wordt overgenomen door de Duitsers wordt het leven aldaar moeilijker en uiteindelijk worden ze in 1944 op transport geplaatst richting Theresiënstadt. Daarna reist ze door naar Auschwitz-Birkenau, dan Freiberg en uiteindelijk komt ze in Mauthausen terecht. Ze weet de kampen te overleven en komt via Parijs na de oorlog terug in Amsterdam.

Recensie
Hannelore heeft het boek in de jaren negentig geschreven. Haar ervaringen zijn helder verwoord en met 167 pagina's had ik het binnen een dag uit. Ik kon het ook moeilijk wegleggen. Je hebt het idee dat je naar je oma zit te luisteren die haar verhaal doet en dan kun je niet weglopen, want je wilt weten hoe het afloopt. Behalve de herinneringen, bevat het werk ook historische informatie waardoor de context rondom beslissingen duidelijk worden, zoals de politieke motivaties die achter de weigering zitten om de bootvluchtelingen toe te laten. Dit deel van het boek deed me denken aan de huidige problematiek rondom dit thema en de overeenkomstige reacties van landen.

Ik kan het boek van harte aanbevelen. Samen met de foto's uit het familiealbum die erin verwerkt zijn is het een indrukwekkend verhaal en geeft het een boeiend beeld over een periode waar zo velen uit de jongere generaties vragen over hebben.

Helder geschreven boeiende
autobiografie van de oorlogsjaren

Auteur: Hannelore Grünber-Klein
Titel: Zolang er tranen zijn
JvU: 2015
ISBN: 978 903 88 0053 0

Gezien: Sneeuw op het prikkeldraad

2015-05-14T12:14:00.000+02:00

Affiche voorstelling
(door Marc van den Berg)
Bron: Kamp Vught

In het kader van het 25-jarig bestaan van het Nationaal Monument Kamp Vught werd een speciale voorstelling geschreven. Begin mei bezocht ik het toneelstuk dat aldaar werd opgevoerd. Het verhaal gaat over Bart van Vliet. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij gemeenteambtenaar en actief in het verzet. Hij is dan getrouwd met Sophie, een Joodse vrouw. Beiden worden opgepakt en komen in Kamp Vught terecht. Net voor de arrestatie staan ze hun pasgeboren dochtertje, Janna, ter adoptie af. Sophie zal de oorlog niet overleven. Bart wel. Het toneelstuk begint in 1979 als hij thuis op een journaliste wacht die met hem wil praten over de oorlog. Door hevige sneeuwval duurt het langer voor zij arriveert en in die tijd herbeleeft Bart alles wat hij en zijn vrouw in Vught hebben meegemaakt.

Recensie
Het is een aangrijpend stuk, dat met name door het sterke spel van de twee hoofdrolspelers, Kees en Debby van de Loo, je doet huiveren. Ook de kleine ruimte waarin het werd opgevoerd maakt de ervaring intiemer en daardoor heviger. Hoewel het verhaal is verzonnen, staat het vol met gebeurtenissen die daadwerkelijk in Kamp Vught hebben plaatsgevonden, zoals het bunkerdrama, de kindertransporten, het "hut ab, hut auf"-spelletje van het zoontje van de kampcommandant tijdens de appèls van de gevangenen etc. Het enige wat ik kan aanmerken op het verhaal is dat de hoofdrolspelers wel erg lang in Kamp Vught vastzaten, vanaf het begin in 1943 tot bijna het einde van het kamp in 1944. In werkelijkheid was een verblijf van een half jaar al erg lang voor een gevangene.

Het is jammer dat de voorstelling slechts enkele keren is opgevoerd. Het stuk laat je vooral voelen hoe het kamp werd ervaren en de impact die het had op de levens van mensen daarna. Gelukkig eindigt het met een positieve wending: de journaliste blijkt in werkelijkheid dochter Janna te zijn die wordt herenigd met haar vader: de sneeuw -wellicht- die de pijn van het prikkeldraad doet verzachten.

Heftig verhaal dat vaker opgevoerd mag worden

-------------------------------------------------------
Update: 11-08-2015
Bron: Facebookpagina NM Kamp Vught
Bericht van 03-08-2015

De voorstelling is nog te boeken tot medio 2016.

Voor informatie omtrent boekingen kunt u contact opnemen met:

jeroen@stichtingdroomproducties.nl of info@stichtingdroomproducties.nl.

Gelezen: "Elke dag een druppel gif" en "De lege stad"

2015-05-04T11:10:00.001+02:00

Sommige boeken begin je te lezen en kun je niet meer wegleggen. Onlangs las ik twee romans die ik tot deze categorie reken. Beide werken spelen zich af in de Tweede Wereldoorlog en passen in een nieuwe benadering van die periode waarbij de nadruk niet wordt gelegd bij goede en foute mensen, maar waarin de keuzes centraal staan die worden gemaakt om te overleven in de tijd van oorlog en onzekerheid.

Vice-president van de Raad van State Donner formuleerde het onlangs prachtig bij de herdenking van Kamp Amersfoort:

"Maar hoe meer het verleden van ons verwijderd is, des te meer lijkt het uitsluitend uit zwart en wit te bestaan. Dan dreigen we te vergeten dat het goede en heldhaftige de lichtpunten waren in een overwegend grijs en donker getint verleden waarin mensen vooral trachtten te overleven, door zich aan te passen en machteloos toe te zien bij leed en onrecht aan anderen." (Bron)

Over de innerlijke strijd van mensen gaan deze twee aanraders.

De Verhalen
Elke dag een druppel gif - Wilma Geldof *
Maarten, het hoofdpersonage, groeit op in een NSB-gezin. Hij is 11 jaar als de oorlog uitbreekt en merkt dat de relatie met zijn vrienden langzaam verandert. In 1937 is hij nog de held van de buurt als hij voorkomt dat Eva, een Joods vriendinnetje, verdrinkt in een kanaal. Maar in de oorlog ziet hij Eva nog nauwelijks. Zijn beste vriend Arthur schaamt zich voor hun vriendschap en probeert hem te ontlopen. Op de HBS in Haarlem wordt hij gepest en hij is dan ook blij om toegelaten te worden tot de Reichsschule -een exclusieve Hitlerschool- in Zuidlimburg. In de omgeving met gelijkgestemden voelt hij zich veilig. Na de capitulatie van Duitsland valt zijn wereld echter uiteen en wordt hij geconfronteerd met een woedende samenleving op alles wat met Duitsland te maken heeft. Toch wordt zijn grootste strijd niet gevoerd met de menigte, maar met zichzelf waarin schaamte en schuldgevoel de boventoon voeren.

De Lege stad - Simone van der Vlugt
De roman vertelt het verhaal van Katja. Haar zorgeloze leven van pasgetrouwde vrouw verandert compleet na het bombardement op haar woonplaats Rotterdam van 14 mei 1940. Een deel van haar familie overleeft de aanval van de Duitsers niet. Katja besluit met haar man om te zorgen voor de overgebleven broers en zusjes. Dat wordt niet eenvoudig. Haar broers sluiten zich aan bij het verzet, haar zusje krijgt een relatie met een jongen van NSB-ouders, haar schoonouders zijn NSB'ers en haar man - die arts is- wordt opgepakt na een protest van hem en zijn collega's tegen de Duitse overheersers. Katja neemt bovendien de zorg van een pasgeboren Joodse baby op zich, als diens vader en moeder zijn verraden en opgepakt worden. In een periode waarbij voedsel steeds schaarser wordt probeert ze haar familie te beschermen en de oorlog te overleven.

Recensies
Beide boeken zijn helder en realistisch geschreven. Als lezer begrijp je de gedachtegang en keuzes die de hoofdpersonages maken en vraag je je af: "Wat zou ik doen?". De romans deden me denken aan de "De hemel en de helvisj" van Benny Lindelauf en de werken van Bettina Drion. Verhalen die de oorlogstijd op een andere manier benaderen door stil te staan bij de keuzes en dilemma's die de periode met zich meebracht.

Uitstekend geschreven boeken die van begin tot eind weten te boeien.

Auteur: Wilma Geldof

Titel: Elke dag een druppel gif
JvU: 2014
ISBN: 978 90 488 2036 8

Auteur: Simone van der Vlught
Titel: De lege stad
JvU: 2015
ISBN: 978 90 498 0391 9

* Inmiddels heeft de auteur de Thea Beckmanprijs gewonnen voor dit boek: http://nu.nl/cultuur-overig/4129189/wilma-geldof-wint-thea-beckmanprijs-jeugdroman.html

Gelezen: Mystery in White - Jefferson Farejeon

2015-04-19T15:10:00.000+02:00

Het boek Mystery in white uit 1937 was een verrassende bestseller voor de kerst van 2014. De hernieuwde uitgave is te danken aan de British Library en onderdeel van de serie: British Library Crime Classics. Met deze reeks wil de nationale bibliotheek de golden age of crime writing vlak voor de Tweede Wereldoorlog doen herleven. In april liep ik letterlijk tegen het boek aan toen Chris en ik mijn favoriete boekenzaak Foyles in Londen bezochten. De lente is wellicht niet de handigste tijd van het jaar om een verhaal te lezen dat zich afspeelt tijdens een koude kerstavond. Maar een goede detective is bij mij altijd welkom. De vraag is of dit opnieuw uitgebrachte werk tot deze categorie behoorde.

Het verhaal
Op kerstavond stopt een trein vanwege hevige sneeuwbuien in de buurt van het Engelse dorpje Hemmersby. Omdat het er naar uitziet dat de stremming lang gaat duren, besluit een handjevol reizigers uit te stappen. Lopend door de dikke laag sneeuw ontdekken ze een verlaten huis op het platteland. Hoewel de eigenaar van de woning nergens te bekennen is, komt het gezelschap terecht in een huis waar de openhaard brand, het water kookt en de theekoppen klaarstaan. Behalve het mysterie van de verdwenen eigenaar wordt de groep geconfronteerd met moord. De steeds hevig wordende sneeuwstorm zorgt er bovendien voor dat de ze veroordeeld zijn tot elkaar en geleidelijk worden de donkere geheimen van het huis prijsgegeven.

Recensie
Wat me aantrekt in het verhaal is de Mousetrap-achtige setting: sneeuwbuien, een groep mensen die tot elkaar veroordeeld zijn en uiteraard moord. In tegenstelling tot dit briljante Agatha Christie-verhaal, miste dit werk echter het verrassende element. Ook de aanpak om de oudere wijze man (Mr. Maltby of the Royal Phychical Society) die zich de rol van detective-who-knows-it-all toe-eigende die wordt geholpen door de dappere jongeman-who-hasn't-got-a-clue (David), was niet vernieuwend. Het was een jaren dertig variant van de negentiende eeuwse Sherlock Holmes - Dr Watson combi. Mr Maltby wekte bovendien mijn irritatie op door vaak mensen in de reden te vallen met zijn vreemde vragen en conclusies. Het merkwaardig gedrag van de medereizigers vormden dan weer een prima afleiding, hoewel het gelijk duidelijk is dat één van hen veel op zijn geweten heeft..

Een heerlijk boek voor een koude winternacht,
helder geschreven, maar weinig verrassend.

Auteur: J. Jefferson Farjeon

Titel: Mystery in White: A Christmas Crime Story

JvU: 1937 (nieuwe uitgave 2014)

ISBN: 978 0 71235770

Mijn Boekenplank

2015-04-19T15:09:00.002+02:00

De laatste tijd is mijn leesplank aan het groeien.

Vandaar deze digitale schap met recensies.

JeBibliotheek: van Blogger naar Wordpress

2010-07-26T18:44:00.000+02:00

Hoewel ik in vergelijking met andere maanden wel erg weinig blogposts heb geschreven in juli, ben ik er achter de schermen nog nooit zo druk mee geweest. Het begon allemaal toen ik van mijn Haarlemse twittermaatje en makker Ad Aerts via zijn Stichting een prachtig cadeau kreeg: een domeinnaam. Je Bibliotheek is dus tegenwoordig: jebibliotheek.nl. Ik was en ben er natuurlijk ontzettend blij mee.

De verandering zette me tot nadenken wat ik nu eigenlijk wil bereiken met mijn blog. Ik ben met bloggen afgelopen december begonnen en wilde het als medium gebruiken om kennis van mezelf en anderen over sociale media, literatuur en historische onderwerpen in blog- en vlogvorm te delen met informatieprofessionals. Het was een mooie hobby waarin ik mijn interesses kwijt kon en hoopte dat anderen er iets aan hadden. Maar inmiddels is het allemaal serieuzer geworden. Ik word nu ook benadert om filmpjes te maken of lezingen te geven over sociale media. Ik kwam daarom tot de conclusie dat mijn blog er een stuk professioneler mocht uitzien. Maar hoe?

Waarom Wordpress?
Wederom was het Ad die me aan het denken zette. Hij liet me de mogelijkheden van Wordpress zien. Een paar voordelen vielen me onmiddellijk op. Naast de layout met vele tabbladen (tegenwoordig ook in Blogger), ben ik vooral te spreken over de korte urls (handig met twitter) en de diverse plugins. Met name de WP Touch waardoor je de blogposts op je mobiele telefoon kunt bekijken maakte indruk. Ik vind nog steeds dat Blogger veel gemakkelijker is in gebruik, maar de genoemde voordelen bij Wordpress deden me overstag gaan zonder twijfel.

Layout
Het ontwerpen van de layout heeft wel even geduurd. Met name de afbeelding voor de header. Uiteindelijk vond ik die in het filmpje dat ik bij DOK onlangs maakte voor Followalibrary. Dezelfde stijl heb ik inmiddels ook overgenomen bij de JeBibliotheek hyve- en twitterpagina.

Dank aan Ad
Na 57 blogposts, 20 videoblogs en 100 reacties (incl die van mezelf) in blogger ga ik dus nu overstappen naar Wordpress en ik hoop natuurlijk dat jullie me blijven volgen en blijven reageren. En tot slot een grote MERCI aan Ad. “De ware leraar inspireert”

De nieuwe link naar de JeBibliotheek website is

www.jebibliotheek.nl

Het eerste Internationale Fietscongres voor Bibliotheken

2010-07-20T15:53:00.005+02:00

Je kunt veel zeggen over de bibliotheekwereld, maar niet dat er een tekort is aan leuke ideeën.

Lukas Koster vertelde mij onlangs over het initiatief van enkele Finse collega's die het eerste fietscongres voor bibliotheken gaan organiseren in de lente/zomer van 2011. De route begint in Kopenhagen en eindigt in Berlijn. Nu ben ik meer een wandel- dan een fiets- persoon. Bij sommigen springen zelfs de tranen in de ogen als ze mijn 20 jaar oud vehikel op 2 wielen aanschouwen. Toch draag ik dit Finse idee een warm hart toe.

Doel
Het doel van deze sportieve onderneming is namelijk om bibliotheken te promoten en dit willen ze bereiken door verslag van de tocht te doen met behulp van sociale media. Uiteindelijk moet alle informatie leiden tot een mooie documentaire.

Meer informatie en meedoen?
Werk je bij de bibliotheek en wil je meedoen aan de fietstocht dan kun je meer informatie hierover vinden op hun blog en facebookpagina. Je kunt natuurlijk, net als ik, ook meedenken. Je suggesties zijn van harte welkom via: http://www.cyclingforlibraries.org/ --> About

foto

Bezocht: Tentoonstelling Godfried Bomans

2010-07-06T19:06:00.008+02:00

Vanmiddag was hij er weer. Het voelt alsof een goede bekende uit het verleden ineens weer voor je neus staat. Allerlei goede herinneringen die ergens in een gepensioneerde hersencel waren opgeslagen komen plotseling weer tot leven. Dat was ongeveer mijn gemoedstoestand, nadat ik vandaag in de wereld stapte van Godfried Bomans.

De tentoonstelling over de schrijver in De Hallen is een echte aanrader. Via beeld, geluid en brieven passeren in twee uur tijd zijn ideeën, boeken en leven de revu. Waarbij zijn humor die tijdloos blijft, de boventoon voert.

Bill Clifford
Het deed me teruggaan naar mijn jeugd waar ik Bomans boek over de eigenzinnige Bill Clifford fantastisch vond en vaak bij de bibliotheek ging lenen. Na het zien van de tentoonstelling vermoed ik dat het de invloed van de Engelse manier van verhalen vertellen was die me aanspraak in het boek. Maar als je tien bent, denk je daar niet over na.

Sprookjes
Wat ik niet wist was dat Bomans ook twee boeken met sprookjes heeft geschreven. Zijn liefde voor het schrijven vormde voor hem de reden om te stoppen met zijn studie rechten:

"Hoeveel meesters in de rechten heeft Haarlem?
120. En hoeveel sprookjesvertellers? Geen een"

Een van zijn mooiste sprookjes vind ik De koning die niet dood wilde

#Followanarchive dag op twitter

2010-07-03T17:10:00.003+02:00

Ruim een maand later dan de followalibrary -actie zal de followanarchive -dag op twitter plaatsvinden. De motor achter beide initiatieven is het Zeeuws Archief. Het was aldaar de systeembeheerder, Poulus Bliek, die met het aanmaken van de blog voor followalibrary het startschot gaf voor onze actie.

Voordat we in bibliotheekland over een dergelijke twitteractie nadachten had Poulus met zijn collega van educatie/exposities Anneke van Waarden-Koets en Deense archieven al de eerste stappen ondernomen voor #followanarchive.

Ik wilde daarom graag mijn inmiddels bekende twittervrienden in het echte leven eens ontmoeten en hun plannen op film zetten. Het resultaat zie je hier beneden. Omdat het om een internationale actie gaat is het een Engelstalige vlog geworden.

Daarnaast was mijn bezoek aan Zeeland een mooie gelegenheid om met Edwin en Poulus te sparren over ons project en hen voor een followalibrary -teaser te filmen.

Het was een heerlijke dag in Zeeland en bij deze wil ik mijn gastheren en -dame hartelijk danken daarvoor. En natuurlijk ga ik op 12 november meedoen. Ik heb ook al een vermoeden welk archief ik dan als favoriet ga noemen in mijn tweet. Iets met een Z.. :-)

Gerelateerde links

Followanarchive op twitter
Blog Followanarchive

Blog posts

Arkivformidling: #followanarchive dag på Twitter: 12. november 2010
De Digitale Archivaris: #followanarchive op 12-11-10
Je Bibliotheek: Archief variant van #followamuseum op twitter?
Mijns Inziens: Van den Brink doet Middelburg
Mijns Inziens: Volg een bibliotheek en archief op twitter
Weblog Regionaal Archief Tilburg: Follow an archive op 12 november 2010 #followanarchive
Zeeuws Archief: Followanarchive op Twitter

Onderzoekers en de digitale wereld

2010-06-24T00:52:00.003+02:00

In het kader van de informatie professional als gids is het van belang om te weten hoe je doelgroep met digitale middelen omgaat. Dat kan per vakgebied verschillen. Deze week werden in dit kader een paar interessante voorbeelden getoond.

Academische vaardigheden
Roger Schmitz verwees in zijn blogpost naar drie interessante filmpjes van onderzoekers van de Letterenfaculteit bij de Vrije Universiteit en hun gebruik van wetenschappelijke informatie.

Digitaal samenwerken
Daarnaast zette SURF zojuist een aantal filmpjes op YouTube over hun SURF-Share projecten met de Universiteit van Leiden, Het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en de Erasmus Universiteit. Onderzoekers vertellen daarin hoe ze gebruik maken van een digitale sociale omgeving om met collega's samen te werken en de uitkomsten ervan te delen met de rest van de wereld. Het project is niet alleen een leerproces voor de wetenschappers geweest. Dat blijkt tenminste uit het interview met adjunct-bibliothecaris van de Erasmus Universiteit Gert Goris in het bijgevoegd filmpje.

Presentatie
Behalve de projecten zelf, vind ik de vorm waarvoor gekozen is, namelijk film, een mooie manier om de uitkomsten te presenteren. Ik kijk liever naar een filmpje van 5 minuten, dan dat ik een rapport erover lees. In de eerste plaats duurt lezen langer. In de tweede plaats vind ik deze visuele vorm veel aantrekkelijker. En tot slot is je bereik veel groter als je een dergelijk verslag op YouTube plaatst. Ik vind het aldaar bijvoorbeeld en schrijf er een blogpost over :-)