Ji lo Dil khol ke...

Hello! Good Evening!

2011-11-25T00:41:00.001Z

आज काल थंडी सुरु झाल्याने लवकर अंधार पडतो. संध्याकाळी ५ वाजताच ७ - ८ वाजल्या सारख वाटत. त्यात मी काल घरी आलोच उशीरा. आणि रस्त्यावर पाहतो तर एक पार्कींग तिकीट देणारा पोलीस मला दुरवर दिसला. म्हटलं इतक्या रात्री हा नक्की काय करतो आहे. जसं जसा तो जवळ येउ लागला तसं माझ्या लक्षात आल की, हा तर पोलीस आहे. मुंबई पोलीसांचा दरारा अजून ही मनात असल्याने मी जगाच्या पाठीवरील सगळ्या पोलिसांकडे आदरयुक्त भीतीने पाहतो. तर लंडन चा हा पोलीस माझ्या जवळ आला आणि मला Hello Good Evening म्हणाला. मी देखील त्याच्याशी थोडसं बोललो आणि मग घरी आलो. पण मनात मात्र एका प्रश्नाने घर करायला सुरुवात केली होती ती म्हणजे, "आपल्याकडे पोलिसांची असलेली भीती कितपत योग्य आहे?"

१ बिलीयन म्हणजे नक्की किती रे भाऊ?

2011-11-25T00:12:00.001Z

भूकंप आणि भूकंपाच केंद्रस्थान याच्याशी माझ काही तरी विशेष नात असल्याचा मला दाट संशय येतो आहे. आर्थिक भूकंपांबद्दल सांगायचं झाल तर २००८ आणि २०११-२०१२ च्या आर्थिक भूकंपाच्या केंद्रस्थानी असण्याचा राजयोग आमच्या हातावर आहे अस कोणा जोतिष्याने मला आधी सांगितलं असत तर माझा विश्वास बसला नसता.

नुकत्याच एका सभेत मी गेलो होतो आणि तिथून बाहेर पडल्या वर मला प्रथम माझी लाज वाटू लागली कारण मला साध १ बिलिअन म्हणजे नक्की किती असा प्रश्न पडला. मी माझ्या शेजारयास विचारले, "१ बिलिअन म्हणजे नक्की किती रे भाऊ?" तो वर पासून खाल पर्यंत मला न्याहाळून बहुदा मनातल्या मनात म्हणाला, "साले कुठून कुठून येतात हे लोक!" वर वर हसत तो म्हटला सोप आहे खूप. त्याने माझे दोन्ही हात hands up केल्या वर जसे वर करतात तसे वर करून दाखवले. आणि म्हटला, "तुझ्या डाव्या हाताची करंगळी म्हणजे १ आणि बाकी सगळी बोट म्हणजे ०. बस आहे काय आणि नाही काय? यालाच तर बिलीयन म्हणतात." माझ्या त्या हातांकडे बघून मला खूप हसू आले, कारण ऐकण्यात येणारे आकडे हातावर मोजता येतील हा माझा अंदाज पार चुकला होता. कारण १ बिलीयन हा तर फार छोटा आकडा होता. आणि गम्मत म्हणजे माझे दोन्ही हात हिंदी सिनेमातील पोलिसांसमोर शरण येणाऱ्या गुम्हेगारा सारखे होते. नशीबाने अभाव होता तो हातातल्या बेड्यांचा.

भर दिवसा रस्त्यामध्ये...

2011-11-24T23:35:00.001Z

भारतात गेले काही दिवस, दिवसा ढवळा रस्त्यामध्ये खून होत आहेत. खुनांच प्रमाण इतकं वाढल आहे, की एखाद दोन अशा बातम्या वाचनात आल्या नाही, तर लोकांना थोडं चुकल्या चुकल्या सारख वाटत. पोलिसांनी खुनाच्या गुन्हेगारांसाठी खूप शोधाशोध केली. पण त्यांच्या प्रयत्नांना हव तितकस यश मिळाले नाही. मयत लोकशाहीच्या नातेवाईकानी लोकशाहीला कधीच वाळीत टाकल्याने, आता पार्थिवावर अंत्यसंस्कार कोण करणार असा पेच सरकारी अधिकाऱ्यांच्या पुढे ठाकला आहे. मी आणि माझ कुटुंब या पुढे सामन्यांची विचारशक्ती जातंच नसल्याने, जाणकारांनी सामन्यांकडून कसल्याही अपेक्षा न बाळगण्याचे ठरवले आहे.

अशा परिस्थितीत आज हे सगळ दु:ख विसरता यावे, यासाठी मी चित्रपट पहावयाचे ठरवले. आणि देव कृपेने मी 'चिल्लर पार्टी' हा चित्रपट पाहिला. खूप छान चित्रपट आहे. लहान मुलांनी दिलेला लढा आणि त्यांची ती एकजूट बघून मला विश्वास वाटतो की लोकशाही नामाशेष होण्याआधी कुठून तरी नक्कीच लोकांमध्ये एकजूट होईल आणि गुन्हेगारांना त्यांच्या गुन्ह्याची शिक्षा ठोठावली जाईल.

आल इज वेल!

2011-11-09T01:12:00.002Z

आल इज वेल!

गेले काही दिवस बर वाटत नाही आहे. तसं काळजी करण्याच कारण नाही. नुकताच डॉक्टरांकडे जावून आलो. त्यांनी रक्त तपासणी केली आणि अजून काही तपासण्या केल्या. बहुतांशी सगळे reports normal आहेत अस ते म्हटले. मला मी किमान आणि कमाल मर्यादे मध्ये आहे हे बघूनच हायस वाटलं. आपल्याला त्यातलं तेवढ कळत नाही खर, पण डॉक्टरांच्या चेहऱ्यावरील हाव भाव वाचून मी समजलो की सगळच काही आलबेल नाही.

डॉक्टरांना मी स्पष्टच विचारलं, "काही गंभीर बाब नाही न? तुम्ही थोडे तणावाखाली वाटता म्हणून म्हटलं." डॉक्टरांनी आणखी काही specialist कडे जावून आपण पुढील काही तपासण्या करू अस सांगितलं. दिवाळीच्या २-३ आठवड्या आधी त्याही काही तपासण्या झाल्या. मग शेवटी डॉक्टरांनी मला भेटायला बोलावलं. इतकं प्रकरण का लांबत आहे म्हणून सरळ ऑफिसला सुट्टी टाकली आणि डॉक्टरांना भेटायला गेलो. अधीरतेने त्यांना म्हटलं, "जे काही असेल ते सांगून टाका. उगाच जीवावर टांगती तलवार नको."

डॉक्टर हसून म्हटले, "आल इज वेल! फक्त थोडी काळजी घ्यावी लागेल." मी विचारलं, "अहो नक्की झालंय काय ते तरी सांगा की आधी." डॉक्टर म्हटले, "हो हो... " डॉक्टर तसा सज्जन गृहस्थ. वडलांच्याही पेक्षा वयाने मोठा. आणि अनुभवाने तर एकदम पिकलेल्या आंब्यासारखा. त्यांनी मला बसायला सांगून नीट लक्ष द्यायला सांगितलं.

डॉक्टर: "तुमचा आजार तसा गंभीर आहे आणि नाही देखील. कसं आहे नं की तुम्ही २१ व्या शतकातली माणस, मग तुम्हाला २१ व्या शतकाने इतर अनेक वरदानांच्या सोबत भेटी दाखल एक नवीन आजारही दिला आहे." मी डॉक्टरांच्या चेहऱ्याकडे एकदम प्रश्नार्थक मुद्रेने पाहू लागलो. म्हटल computer वर सतत टंकलेखन केल्याने हाताच्या बोटांच काही दुखण आहे की डोळ्यांचा काही त्रास होतो आहे. काहीच कळेना.

डॉक्टर: "हा आजार शाररिक नसून मानसिक जास्त आहे. मनाला सतत काही तरी घडाव अस वाटत की नाही?"

मी: "हो."

डॉक्टर: "आणि विशेष काही घडल नाही की मन खूप अस्वस्थ होत. हो नं?"

मी: "हो अगदी खरंय."

डॉक्टर: "तुम्हाला रिकामी रिकामी वाटू लागल, की तुम्ही वर्तमान पत्र उघडता. स्थानिक बातम्यात काही विशेष नसेल तर, जगाच्या कानाकोपरयात कुठे काय घडतंय का म्हणून internet surfing करता."

मी: "हो. बरोबर आहे."

डॉक्टर: "कधी कधी एका पेपरात वाचलेली बातमी पुन्हा पुन्हा दुसऱ्या अजून एक दोन पेपरांच्या websites वरून तुम्ही वाचता."

मी होकारार्थी मान हलवून भुतकाळात हरवून गेलो. डॉक्टरांच्या बोलण्यात कुठे नं कुठे तरी तथ्य आहे.

डॉक्टर: "मित्रांना भेटता येत नसेल तर, facebook वर काही updates च notification नसल तरी परत परत जावून facebook वर कोण काय करतो आहे हे बघता. कोणी आपल्याला काही लिहील आहे का? नाही च तर मग कोणी video links वगेरे पोस्ट केली असेल तर ते बघता."

मी मनातल्या मनात म्हटलं हे नक्की डॉक्टरच आहेत नं. इतका म्हातारा माणूस असून देखील अगदी social networking sites बद्दल इतकी माहिती कशी, अशा विचारात मी गर्क होतो.

डॉक्टर: "आणि एवढा सगळा खटाटोप झाला की मग तुम्हाला अगदी निराश आणि आतून खूप खाली खाली वाटत न?"

इतकं सगळ ऐकल्यावर मला डॉक्टरांचा मुका घ्यावासा वाटत होता. म्हटलं, "अहो पण या आजाराला नक्की म्हणायचं काय? आणि या वर उपाय काय?"

डॉक्टर: "आम्ही याला Hyperinfomia म्हणतो. यात रुग्णावर माहितीचा सतत सगळीकडून इतका वर्षाव होत असतो की जणू तुम्ही माहितीच्या ओढयाखाली असल्या सारख तुम्हाला वाटत. वर्तमानपत्र, टीव्ही, radio, websites, social networking sites, mobile अशी एक नाही अनेक channels तुमच्या वर आक्रमण करत असतात. आणि माहितीचा हा प्रवाह थोडा कुठे थांबला की तुम्ही एकदम विचलित होता. मनात एक चलबिचल सुरु होते. खाली पण आता छळू लागतं कारण तुम्हाला अती माहितीची इतकी सवय झाली असते की तुम्ही तिचे अगदी गुलाम बनलेले असता. आणि मग कुठे तरी काही तरी रोमांचक घडाव अस वाटू लागतं. तुम्ही पेपर उचलता आणि तिथे तुमच्यावर पहिला घात होतो. कारण पेपरात आज काल वाचण्यासारख आणि त्यात देखील होकारात्मक अस फारच थोड असत. असल् तरी ते कुठल्या तरी आतल्या पानावर किंवा एखाद्या पुरवणी मध्ये. भ्रष्ट्राचार, खून, मारामाऱ्या, राजकीय नेत्यांनी चालवलेली लुटालुट, आर्थिक मंदीची चाहूल, अशा एक नाही अनेक बातम्या तुमच्या नकळत तुम्हाला घेराव घालतात. तुम्हाला तुमचच कळत नाही, पण अशी १ - २ वर्तमानपत्र तुम्ही संपवल्या वर खर तर तुम्हीच संपलेले असता. तुमचा Aura इतका नकारात्मक होतो की त्यातून उत्साही आणि विधायक अस काही घडेल याच्या आशेने महराष्ट्रातील शेतकऱ्यां आधीच आत्महत्या केलेली असते. दुर्दैवाने याची बातमी मात्र तुम्हाला कुठे वाचायला मिळत नाही. आणि मग ते काम आम्हा डॉक्टरांना कराव लागतं."

मी: "डॉक्टर, या वर काही उपाय? काही तरी मार्ग सांगा हो. मला अगदी अभिमन्यू प्रमाणे चक्रव्यूहात अडकल्या सारख झालंय. यातून बाहेर पडायचा काही तरी मार्ग सांगा की."

डॉक्टर: "या वर उपाय एकच. तुम्हाला एक व्रत घ्याव लागेल."

मनातल्या मनात मी म्हटलं की हे नक्की डॉक्टरच आहेत नं, की मी चुकून भलतीकडेच कुणाकडे आलो आहे.

डॉक्टर: "आज पासून माहिती साठीची होतील तितकी दार बंद करायची. वर्तमानपत्र हातात कुणी दिल तरी खाली टाकायचं. दूरदर्शन संच सुरु झाला की त्याच्या समोरून पळायच. Facebook किंवा इतर social networking sites वर दिवसाला ५ मिनिटांपेक्षा जास्त वेळ घालवायचा नाही. पुस्तक सोडा रस्त्यावरील जाहिराती देखील वाचायच्या नाहीत. फक्त तुमच्या व्यवसायासाठी आवश्यक तितकी माहिती वाचा. हे सुरुवातीला खूप कठीण जाईल, पण एकदा का तुमची सवय तुटली की तुम्ही सुटलात म्हणून समजा."

मी: "डॉक्टर, तुम्ही खरच माझे डोळे उघडलेत. पुन्हा कधी येउ?"

डॉक्टर: "पुन्हा यायची गरज नाही. तुझे खरेच डोळे उघडले असतील तर फक्त कृती कर. आयुष्यातून निष्क्रीयतेला हद्दपार कर आणि येणारा प्रत्येक क्षण जग. ज्या वेळी तुला वाटेल की तुझी सुटका झाली, त्या वेळी पासून हळू हळू आवश्यक असतील तितकीच माहितीची साधन वापर. अती तिथे माती हे ध्यानात ठेव."

डॉक्टरांचा सल्ला ऐकून मी लगेच व्रत घेतलं. आज या घटनेला १ महीना झाला. मी खूप मोकळा श्वास घेऊ लागलोय. आता खूप हलक हलक वाटत. देव करो अन असला आजार कोणाला न लागो.

MIFTA 2011

2011-09-26T00:51:00.000+01:00

आज खूप खूप धमाल केली. MIFTA 2011 programme लंडनच्या O2 arena मध्ये जाउन पाहून आलो. कसं सांगू आणि किती सांगू अस झालय. तुम्ही कार्यक्रम TV वर अवश्य पहा. म्हणजे त्यात मी दिसेन म्हणून नाही, तर त्यातली गम्मत लुटण्यासाठी. पण खर सांगू का? LIVE मध्ये जी गम्मत आहे ती TV telecast मध्ये नाहीच नाही. कुठलाही commercial break न घेता कार्यक्रमाची मजा LIVE बघितल्या शिवाय नाही कळणार. मी खूप आधी म्हटलं होत की पैसा खूप असला तरी त्याचा काय उपयोग. जगण्यातली गम्मत लुटता यायला हवी. अन त्यासाठी हवी ती रसिकता आणि संवेदनशीलता. देव कृपेने आमच्या कडे या दोन्ही खात्यात भरभरून भरणा आहे. असो.

कार्यक्रम सुरु होण्याआधी मी बाहेर उभा होतो. बरेच रसिक आपा आपल्या आवडत्या कलाकारांसोबत फोटो काढत होते नाही तर स्वाक्षरी घेत होते. विजय कदम अगदी बाजूला उभे होते अन त्यांनी दिलेल्या स्मित हास्याला मी तितक्याच नम्रतेने प्रतिसाद दिला. गुप्त्यांच्या अवधूतने अशी काही दाढी वाढवली आहे की मी त्याला ओळखू देखील शकलो नाही. मला कळेच ना की सगळे त्याच्या मागे का धावता आहेत ते. शेवटी मी असाच चक्कर मारायला गेलो तर तो माझ्या समोरून गेला देखील. तरी मी त्याला ओळखल नाही. गेल्या सहा वर्षात मराठी सिने आणि नाट्य विश्वा पासून मी इतका दूर गेलोय की मला आघाडीच्या कलावंताची नाव देखील सांगता येत नाही आहेत. पाटकर आणि एक जेष्ठ कलाकारा सोबत मी आत गेलो. कार्यक्रम सुरु होत नाही म्हणून मी उठलो आणि सिंधू ताई सकपाळ यांच्या शेजारी जावून बसलो. त्यांच्याशी गप्पा मारायला मी सुरुवात केली, तोच कार्यक्रम सुरु होतो की काय म्हणून मी जागे वर परतलो. पण माझी साफ निराशा झाली. कार्यक्रम अजून १०-१५ मिनिटा नंतर सुरु होणार असल्याची ती घोषणा होती. मग परत मी काही जागे वरून उठलो नाही. तितक्यात महेश कोठारे बाजूला आले होते. त्यांच्याशी हस्तांदोलन केल आणि मन बालपणात गेल. महेश कोठारे आणि लक्ष्याचे खूप सिनेमा शाळेत असताना पहिले होते.

कार्यक्रमाची सुरुवात छान झाली. मुळातच दारू आणि आमच ३६ च गणित म्हटल्यावर, तळीराम काही बुवा आपल्याला आवडला नाही. पण नंतर विक्रम गोखल्यांचा भक्कम अभिनय, प्रशांत दामलेची चौफेर फटकेबाजी अगदी सुखावून गेली. मराठी नृत्य आणि विविध गाण्यांनी मला अगदी मायभूमीत परत नेल्या सारख वाटलं. मराठी कलाकाराचा माझ्यातला रसिक अगदी सुखावून गेला. पु ल देशपांडे यांचे पात्र छान होते खरे. पण माझ्या डोळ्यात हसून हसून पाणी जर कोणी आणल असेल तर ते मात्र दादा कोंडके आणि निळू फुलेंच्या पात्रांनी. 'हेराफेरी' सिनेमा प्रथम पाहिला होता त्या वेळी हसून हसून पोट दुखू लागल होत, पण हसून हसून डोळ्यात पाणी मात्र दादा कोंडक्यांच्या पात्राने आणले. "झाली भली पहाट" आणि त्या नंतरच सुरेश वाडकरांच गाण मंत्रमुग्ध करून गेल. इथे शब्द खूप तोकडे पडताहेत. तो अनुभव काय हे तुम्ही स्वत: अनुभवायलाच हव.

त्या नंतर जितेंद्र जोशीने साकारलेला नाना पाटेकर हा खऱ्या नानाच्या ६०% पर्यंत पोहोचला. जितेंद्रचा performance भारीच होता पण नानाची एक वेगळीच उंची आहे. लता दिदी आणि आशा ताईंच्या मध्ये काही भेद असतील ही, पण ते मुद्दाम दाखवून आणि लता दीदींची खिल्ली उडवण्याची खर तर काहीच गरज न्हवती. त्या एका वेळी अस वाटलं की मनोरंजनाची पातळी एकदा का होईना पण खालावली खरी. नंतर १-२ गाणी अगदी सुस्तावू लागली आणि कार्यक्रम संपतो कधी अस होऊ लागल. आणि मग आला दाढीवाला अवधुत गुप्ते. त्याने "जय जय महाराष्ट्र माझा" च remix गाण गावून सगळ्यांना अगदी वेड केल. Once more ची विनंती मग मांजरेकर यांना स्वत: येउन "जय जय महाराष्ट्र माझा" ने शेवट करू अस सांगाव लागल.

सिंधू ताई सकपाळ शेवटी stage वर आल्या अन त्यांनी जे ५ मिनिटात सांगितलं ते फक्त ऐकतच राहव अस वाटत होत. अचानक डोळ्यासमोर बहिणाबाई उभी राहिली. इतक्या साध्या राहणीतल्या सिंधू ताई यांनी इतक्या छान गोष्टी सांगितल्या की त्यांच बोलणं record करायला हव होत असच वाटलं. "जय जय महाराष्ट्र माझा" ने शेवट झाला, अन मग मी खूप उशीर झाला म्हणून पळालो.

किती विरोधाभास आहे नाही?

2011-08-10T23:36:00.005+01:00

एकीकडे पवना बंदिस्त जलवाहिनीच्या मुद्द्यावरून मावळात झालेल्या हिंसक आंदोलनात पोलीस गोळीबारात शेतकरी कुटुंबातील ३ जणांचा मृत्यू झाला. तर दुसरी कडे लंडन आणि इतर शहरांमध्ये गेल्या ३ दिवसांपासून रस्त्यावर चाललेल्या लुटालुटीमध्ये मात्र इकडील पोलिसांनी चक्क डोळे झाक केल्यासारखा प्रकार आहे. १० ते १२ वर्षा पासून मोठ्या पर्यंत अगदी मुलींनी देखील या वाहत्या गंगेत हात धुवून घेतलेत. Wife swap कार्यक्रमात जशी एका आठवड्यासाठी एका घरातील बाई दुसऱ्या घरात जावून घर सांभाळण्याचा प्रयत्न करते, तस आपण जरा पोलिसांच्या बाबतीत करून बघायला काय हरकत आहे? तिकडची आक्रमकता आणि इकडची सौम्यता यांची देवाण घेवाण बरीचं फायद्याची ठरेल.

Delhi Belly

2011-08-01T00:09:00.001+01:00

आज दुपारी Delhi Belly बघितला. आणि अर्ध्यानंतर बघण्याच सोडून दिल. संध्याकाळी 'जिंदगी न मिलेगी दोबारा' बघण्याची संधी लाभली. 'जिंदगी न मिलेगी दोबारा' हा खरच Delhi Belly च्या पेक्षा हजार पट चांगला चित्रपट आहे. Delhi Belly बघताना मला खर तर रडू आल असत. मला तरी त्यात काहीच कॉमेडी होत अस नाही वाटल. आमीर खान productions कडून अशा चित्रपटाची अपेक्षा नव्हती.

पालकांची परीक्षा घ्यावी की नाही?

2011-07-30T12:45:00.005+01:00

"पालकांची परीक्षा घ्यावी की नाही?", हा माझ्या मते महत्वाचा प्रश्न नाही. पण "पालकांची परीक्षा का घ्यावी लागते?" हा आहे.

वाढत्या लोकसंखे अनुरूप दर्जेदार शाळांच्या अभावामुळे अस होणे साहजिकच आहे. प्रत्येक पालक आपल्या पाल्याला चांगल शिक्षण मिळाव म्हणून प्रयत्न करणारच. मी माझा वेळ "पालकांची परीक्षा घ्यावी की नाही" या विषयावर घालवण्या पेक्षा, आपण चांगल्या आणि दर्जेदार शाळा कशा निर्माण करू शकू यावर घालवेन. मुलांमध्ये शिक्षणाची गोडी निर्माण करणारे शिक्षक कसे आपण हुडकून काढू शकू हे महत्वाच. स्पर्धेचा पुरस्कर्ता मी नक्कीच नाही. सहकारामुळे मात्र आपल्याला बरच काही शक्य आहे. गावा गावातील किंवा शहरातील शाळा प्रमुखांनी एकत्र येऊन त्यांच्या मध्ये best practices share केल्या तर सर्व शाळांचाच आणि येणाऱ्या पुढील पिढीचा विकास होईल.

नुकतीच बातमी वाचली की आता Video Conference च्या माध्यमाने महापालिकेच्या सर्व शाळा जोडण्याचा प्रयत्न केला. तंत्रन्यानाने आपण चांगल्या शिक्षकांची कमतरता पुरी करू शकू. मागे पडलेल्या शाळांनी जर चांगल्या शाळांना benchmark ठेवून प्रगती केली, तर मग कशाला पालक एकाच शाळेच्या मागे धावतील? मग जमेल हे आपल्याला? अशक्य अस काहीच नाही, हवी ती फक्त इच्छा शक्ती!

या सगळ्याला जबाबदार आहे कोण?

2011-07-16T21:48:00.002+01:00

आज मी Marley & Me हा सिनेमा बघितला. एका कुटुंबाचा जीवनातील प्रवास आणि त्यात त्यांच्या पाळीव कुत्रा Marley या बद्दल चा हा सिनेमा आहे. सिनेमा अखेर ज्या क्षणी Marley मरतो, त्या क्षणी खूप गहीवरून आल. संगीताची नजर चुकवत मी अश्रू टिपले. वाईट जास्त कसल वाटलं माहीते आहे? अमेरिका आणि पाश्च्यात देशात पाळीव प्राण्यांची देखील खूप काळजी घेतली जाते. पण आपल्या भारतात मात्र माणस मेली तरी त्याची कोणाला काही पर्वा नाही. माणसांच्या जीवाचे काही मोलच नाही आपल्या कडे. ज्या वेळी मी प्रथम भारत सोडून लंडनला आलो, त्या वेळी ही गोष्ट मला प्रामुख्याने जाणवली. इकडे यांचा एक सैनिक जरी कुठे युद्धा वर वीरगतीला प्राप्त झाला तर इथे ती इतकी मोठी घटना होते की मला त्याच आश्चर्यच वाटायचं. दूरदर्शन, रेडीओ, वर्तमानपत्र अशा घटनांना खूप महत्व देते. वीरगतीला प्राप्त झालेल्या सैनिकांच्या शहरात त्यांच्या सन्मानार्थ रस्त्याच्या दुतर्फा जनता जमते. हे सगळच इतक पुस्तकातल्या गोष्टी सारख वाटत की काय सांगू. आधी आधी वाटायचं की ही सगळी नौटंकी आहे. पण आता पटत की इथे एखाद्याच्या जगण्याला खरच किंमत दिली जाते. शत्रू बद्दल यांची तीच विचारसरणी आहे की नाही या वर मी काही बोलू इच्छीत नाही. तो एक वेगळा विषय आहे. पण आत्ता विषयांतर नको.

१३ जुलैला मुंबई मध्ये झालेल्या बॉम्ब विस्फोटा नंतर मी खूप चिडलो. गेल्या बॉम्ब विस्फोटा नंतर इथे काही भारतीय जमले होते. गप्पात एका स्त्री ने शेजारील राष्ट्रावर आक्रमण कराव असच सुचवलं. पण त्या वेळी मात्र माझा त्याला खूप विरोध होता. पण या वेळी मात्र खर तर सहनशीलतेचा जणू अंत झाला आहे. आपण हे अस किती सहन करायचं, याला काही मर्यादा आहे की नाही? सगळे आपले म्हणतात अरे वा! मुंबईकरांच्या धैर्याला तोड नाही. कसलं कपाळ घेऊन बसलात धैर्य तुम्ही. मजबुरी आहे बिचाऱ्यांची मजबुरी! घाटकोपरला ज्या रात्री बॉम्ब विस्फोट झाला त्या रात्री कांजूरमार्ग स्टेशनहून डोंबिवलीला मी स्वत: कसा गेलो हे माझ मला ठावूक आहे. अहो सगळ्यांनाच आपला जीव प्यारा असतो. १३ जुलैची माझी प्रतिक्रिया आणि आताचे शांत डोक्याने मी केलेले विचार अगदी टोकाचे आहेत.

आपल्या बऱ्याच व्यवस्था या दुर्दैवाने पोखरल्या गेलेल्या आहेत. त्यांच्या कडून न्याय वगैरे याची मी अपेक्षाच करत नाही. राजकीय पक्षांबद्दल न बोललेलं बर. कॉंग्रेसला त्यांच्या वोट बँकेची चिंता आहे, तर काही विरोधी पक्ष या घटनेनंतर समाजातील दुही अजून वाढवतील अशी भीती वाटते. काही वेळा साठी सगळे विचार बाजूला सारा आणि विचार करा की या सगळ्याला जबाबदार आहे कोण? सरकार? विरोधी पक्ष? पोलीस खाते? दहशतवादी? कट्टर धार्मिक नेते? नक्की कोण?

मी अगदी साधा प्रश्न मलाच केला. म्हटलं की एखादा माणूस दुसऱ्या माणसाला का बर मारेल? तर उत्तर खूप खोलात गेल्यावर मला मिळाल. या सगळ्याच मूळ म्हणजे उधारची विचारसरणी. एका माणसाने दुसऱ्या माणसाला आदराने न दिलेली वागणूक हे महत्वाच कारण आहेच. आणि त्या वागणुकीतून निर्माण होणारी वैमनस्यता. ही माणस कधी एकटी असतात तर कधी धर्म, जात पात यांच्या कुबड्या घेत वावरत असतात. आपली शैक्षणिक व्यवस्था कमजोर की जी मुलांना original thinking च करून देत नाही. तिथे तीच मुलं मोठी झाली की ती देखील कधीच प्रश्न न विचारता वर्षानु वर्षे इतरांनी दिलेल्या उधारच्या विचारसरणीने कृती करत राहतात. हिंदू म्हणतो मुसलमान शेण खातो. तर मुसलमान म्हणतो की हिंदू आणि ख्रिश्चन चुकीचे आहेत, आणि इस्लामच श्रेष्ठ आहे. पण या पैकी कधीच कोणीच थांबून स्वत: ला विचारत नाही की मी जे करतो आहे ते योग्य आहे की नाही? आपण धर्माच्या, जातींच्या अन रंगांच्या भेद भावाला छेद देऊन कधी तरी एक माणूस म्हणून जगू शकू का? ज्या दिवशी ते शक्य होईल, तो दिवस सोनिया चा म्हणावा लागेल. माणसाने माणसाला आदराने दिलेली वागणूक, आपल्या सगळ्यांनाच येणाऱ्या विनाशा पासून वाचवू शकेल. पण राजकीय पक्ष आणि धार्मिक नेते हे त्यांचा डाव साधण्यासाठी अस होऊ देतील अस वाटत नाही.

पण या सगळ्यात "मी" एक सामान्य माणूस म्हणून काय करू शकतो? लक्षात ठेवा क्रांती फक्त व्यक्तिगत पातळी वर होऊ शकेल, अन सामाजिक पातळी वर न्हवे. मी जो बदल अपेक्षित करतो आहे, त्या साठी सगळ्यात प्रथम माझ्या स्व: मध्ये बदल आवश्यक आहे. विचारसरणी बदलली की कृती आपोआप बदलेल. वैमनस्यता संपली आणि प्रेम व बांधिलकी यांचा प्रचार झाला तर कोण कशाला दुसऱ्याला इजा करेल?

जरा जपून बर...

2011-06-19T08:47:00.000+01:00

Ganesh, tu baryapaiki NAVAKALCHYA KHADILKARI TYPE ne bolato aahes. aaplya shalewar, bhatanchi shala asa ek shikka hota, jo aaj nahi yachi karanae anek hoti ni aahet. pan abhyas eke abhyas aani abhyas dune abhyas asa ek mantra satat jithe ja...pla jayacha, tithe anek udayonmukha kalakar, kheladuncha paddhatshir khun zala. jyancha udo udo zala te aaj kuthe aahet? kabaddit chamaklele so called stars kuthe lupta zalet? pustaki ghokampatti karnarya hushar mulanche thave shaletun baher padun pudhe tyanche kay zale? aaj jevha aapna palak aahot, tyavelela haa vichar karavasa watato. me kadhich abhyasat hushar nhavate karan me tikade lakshach dila nahi.jiv shastrat tyavelela jiv vataycha nahi. aani tich me, rajyabharchya shikshakaana, pranyanchi sharir rachana khelakhelatun shikavate. maz 9 bharatiya bhasahnvarcha prabhutva he me swakashatane milavlel aahe. ABC bai, XYZ bai, XYZ sir kuthehi bhetale ki aavarjun sangtat ki shalet astana Parkhe tuzyakdun hopes nvavtya. hya vidhana mage aapli typical manovrutti disate. - Roopali Parkhe-Deshingkar

गणेश ठाकूर माझा लहानपणीचा खास दोस्त. जोशी बाईंकडे तो आणि मी सांभाळायला असायचो. गण्या तुला कदाचित आठवत नसेल, पण मला अजून जोशी बाईंच्या घराबाहेर पडणाऱ्या पावसाची आणि तिथल्या साचलेल्या पाण्याची आठवण येते. गमबूट घालायचो आपण आठवत? कसले दिवस होते ते यार... बर आमचा हा गण्या पुढे शाळेत कधीच माझ्या वर्गात आला नाही, आणि नंतर त्याचा पत्ताच नाही. रूपालीच्या डोक्यावर हात फिरवून, पाठी वर कौतुकाची एक थाप मारावीशी वाटते. रूपाली एक थाप मारूनच घे बर तू.या दोघांच्या विचारांशी मी कुठे न कुठे सहमत होतो. पण तुम्हा दोघानाही एक गोष्ट सांगावीशी वाटते.

राहुल जोशी आमच्या समोरच्या बिल्डिंग मध्ये राहायचा. त्याचे वडील सोमय्या कॉलेज मध्ये शिकवायला होते. जोशी काकांना मी खूप मानायचो. ते माझी management ची फक्त शिकवणी घेत अशातला प्रकार नाही. ते माझे Mentor च होते. त्या वयात माझ्यात आजच्या इतकी समज नक्कीच न्हवती. आणि खर सांगायचं झाल तर मी त्याच्या वर अवलंबून होतो. त्यांच्या अकाली निधना नंतर, मी पार गोंधळलो होतो. काही सुचेना. काय कराव, काहीच कळेना.

राहुलही त्या वेळी माझ्या हून २-३ वर्षांनी लहान म्हणजे १७ - १८ वर्षांचा होता. राहुलने आईला सांभाळाव म्हणून तिच्या समोर तो अगदी नॉर्मल राहण्याचा प्रयत्न करे. कदाचित त्याला लोकांच्या त्याच्या कडे दयेने बघणाऱ्या नजरा त्रास देत असाव्यात. त्याने कॉलेज ला जाण सुरु केल आणि एके दिवशी आम्हाला येवून म्हणाला की शाहरुख खानचा नवीन सिनेमा छान आहे. मी उडालोच. त्या नंतर त्याने अजून काही प्रयत्न केले की जणू सगळ नॉर्मल आहे. पण तस ते न्हवत. कारण साधे ३ आठवडे देखील उलटले न्हवते. मी माझ्या जीवनातील समस्यांशी एकटा झुंझत होतो. आणि मला खरच थोडा अजून वेळ हवा होता. अमेय आमचा खास दोस्त. तो कधी कधी मला धीर देई.

पण ती काळी संध्यकाळ आली. अमेयला राहुलची काळजी वाटत होती आणि तशी ती आम्हाला सर्वांनाच होती, की मुलगा कुठे हाताबाहेर तर जात नाही न? विचार करून डोक फुटायची वेळ आली, की करायचं काय. राहुलच्या घरच्यांना सांगायचं की नाही. आणि ठरलं आम्ही सगळे दोस्त राहुलच्या घरी पोहचलो. मी काही बोलणार, इतक्यात राहुल काही तरी बोलला, आणि माझ डोकच फिरलं. मी त्या वेळी गरम डोक्याचा होतो आणि आज ही आहे. फरक फक्त आहे तो मी कशा मुळे रागावतो याचा. आणि रागाच्या भरात मी राहुल ला खूप मोठ्या आवाजात झापल. आणि जे न व्हाव नेमक तेच झाल. आम्ही राहुल ची काळजी वाटते म्हणून त्याच्या घरी गेलो होतो, आणि परिणाम असा झाला की माझी आणि राहुलची मैत्रीच संपली. नाती ही इतकी नाजूक असतात की त्याला किती ही जोडण्याचा प्रयत्न केला, तरी त्यात एकदा चीर गेली की ती नाही जोडली जात. मला आज पर्यंत पश्चाताप होतो आहे की जरा माझ माझ्या रागावर आणि बोलण्या वर नियंत्रण असत, तर आज माझ आणि राहुल च्या घरच्यांच नात शाबूत असत.

यातून मी खूप शिकलो. रागावर नियंत्रण हवच आणि महत्वाच म्हणजे आपण नक्की काय शब्द वापरतो. शब्द हे शस्त्रांपेक्षा ताकदवान आहेत, वगेरे आपण पुस्तकात वाचतो. पण मी अजून ही माझ्या चूकीची किंमत मोजतो आहे. नाती जोडण कठीण आणि तोडण अगदी सोप आहे.त्या वेळी पासून मी जरा विचार करूनच तोंड उघडतो. कधी कधी आपल्याला जे सांगायचं तेच वेगळ्या होकारात्मक तऱ्हेने देखील मांडता येत. आणि त्यातून जास्त काही साध्य होत, असा माझा अनुभव आहे. म्हणून म्हणतो की जरा जपून बर... तुम्ही दोघे ही हुशार आहात. अजून तुम्हाला काही सांगायची गरज नाही.

शाळा खरच आपले व्यक्तिमत्व घडवते का?

2011-06-18T15:40:00.035+01:00

I remember Sandesh as a very shy person. सदैव एखाद्या भेदरलेल्या कोकरासारखा गप्प, ... पण इतक talent असून शाळेत कधीच समजत नाही..... शाळा खरच आपले व्यक्तिमत्व घडवते का?
- मंजुषा खाडीलकर/पाध्ये

टिळक नगर शाळेने मला बरच काही दिल. पाया तिथे घडला खरा. पण माझी खरी ओळख मात्र नंतरच मला कळली. शाळेने नक्कीच बरयाच जणांना खूप संध्या आणि वाव दिला, यात वादच नाही. पण प्रामाणिकपणे सांगायचं झाल तर सगळ्यां सोबत न्याय झालाच अस नाही वाटत. त्यात शिक्षक चुकले अस नाही म्हणत मी. त्यांच्याही मर्यादा आहेतच की. १९९८ - १९९९ च्या सुमारास मी स्वत: व्यक्तिमत्व विकासाच एक शिबीर घेतलं होत. फक्त ६-७ मुला मुलींची ती batch होती. कारण एक व्यक्ती व्यवस्थित पणे ६ जणांना पाहू शकते. त्याच्या पुढे नाही जमत. टिळक नगर शाळेत आमच्या वेळी ५०-६० मुलांचे वर्ग असायचे. तरी बिचारे शिक्षक त्यांच्या परीने प्रयत्न करायचे.

स्कॉटलंड यार्ड, अमेरिकेच्या आणि मुंबई पोलीस यांच्यात जंगलातील सिंहाला लवकरात लवकर शोधून आणायची शर्यत लागली. अमेरिकेच्या team ने अर्ध्या तासात सिंह पकडला. स्कॉटलंड यार्ड वाल्यांनी १५ मिनिटात सिंहाला हुडकून काढला. मुंबई पोलीस जंगलात गेले खरे, पण ४ तास झाले तरी त्यांचा पत्ता नाही. शेवटी स्कॉटलंड यार्ड आणि अमेरिकेच्या teams त्यांना शोधायला जंगलात शिरल्या. पाहतात तर काय, एका झाडाला एक अस्वल बांधलेला आणि मुंबई पोलीस त्याला पट्ट्याने फोडून म्हणत होते, "बोल भोसडीच्या बोल की तूच सिंह आहेस."

आपल्या कडे शिक्षक, पालक आणि समाज हे अगदी मुंबई पोलिसांच्या सारखेच वागतात. अजूनही मुल/मुली ही हुशारच झाली पाहिजेत या कडे खूप आग्रह आहे. मी शाळेत कधीच हुशार मुलांमध्ये गणलो गेलो नाही. पण अगदीच ढ होतो अशातलाही भाग नाही. हुशारी होती, पण त्या वयात समज न्हवती. माझ्या नशीबाने घरी माझ्या वर कधीच कोणी अपेक्षांचं ओझ टाकल नाही. माझ्या मते शाळेत सगळ्यांकडेच लक्ष द्यायला हव, मग ते तळा गाळा तले असले तरी देखील. आणि सर्वात महत्वाच म्हणजे आपण प्रत्येकाला तो/ती जसे आहे तसे स्वीकारायला हवे. नाही तर त्या कळ्या रुपी मुल/मुली फुलूच शकत नाहीत.

शाळे नंतर माझ्यात अचानक बदल झाला की काय अस कधी कधी वाटत. पण माझ्या प्रगतीच खर कारण हे मला कॉलेज मध्ये लाभलेले प्रोफेसर. इतकी चांगली माणस भेटली की काय सांगू. प्रत्येक ठिकाणी कोणी न कोणी तरी मला प्रोत्साहन द्यायला सतत असायचं. शाळेतल्या शिक्षकांना हे का नाही जमल ह्याच कोड मला नाही सुटत. माझ्यात इतका बदल झाला की मी वेग वेगळ्या विषयात top करू लागलो. कॉलेजमध्ये लाभलेल्या प्रोफेसरांच्या शिवाय इतर चांगले Mentors लाभले. त्यांनी वेळोवेळी मार्गदर्शन केल आणि खूप मदत केली.

पुढे आर्थिक परिस्थिती खूप कठीण झाली. आणि खूप संकट आली. परिस्थिती सगळ्या बाजुनी मला कोंडीत पकडत असे, तरी हार मी कधीच मानली नाही. सतत वाचन चालू ठेवलं. Self Development, Management, साहीत्य, इत्यादी इत्यादी वाचत राहीलो.वाचनाने समजूतदारपणा आला. त्याच काळात अध्यात्मिक वाचनामुळे विचारात खोली आली. जीवनाकडे बघण्याचा दृष्टीकोन बदलला.

बरेचदा शिक्षण हे शाळा कॉलेज नंतर बंद होत. पण माझ्या बाबत थोड उलटच झाल. खर शिक्षण शाळा कॉलेज नंतर सुरु झाल. CDAC, NCST, IIT Mumbai पासून चा माझा प्रवास आता London School of Business पर्यंत येऊन ठेपला. शिक्षण हे कधी संपूच नये. आपण नेहमीच काही तरी शिकावं असच वाटत.

या सगळ्याच तात्पर्य एका वाक्यात सांगायचं तर बाह्य शिक्षकाच काम फक्त इतकच असत की त्याने अंतर शिक्षकाला जाग करायचं. त्या पुढे बाह्य शिक्षकाच काम संपत. माझ्या बाबतीत नेमक तेच घडल, आणि मी घडत गेलो. मी घडलो ते परिस्थिती मुळे आणि त्या परिस्थितीला मी दिलेल्या झगड्या मुळे. नियोजित अस त्यात काहीच न्हवत.

शाळा खरच आपले व्यक्तिमत्व घडवते का? माझ्या अनुभवा नुसार, शाळा तुमचे व्यक्तिमत्व घडवते खरी. पण ती सुरुवात असते, शेवट न्हवे.

अरे हो ... एक राहूनच गेल. पाचवी नंतर आजू बाजूची मुल कधी एखाद्या मुली सोबत बोललो की चिडवायला लागायची. तोच प्रकार थोड्या बहुत प्रमाणात कधी कधी शेजाऱ्या पाजारयांकडून देखील व्हायचा. या सगळ्यातून सुटका म्हणून, मी पुढे पुढे मुलींशी बोलणंच टाळू लागलो. कदाचित तुम्हाला खर वाटणार नाही, पण मी सातवी नंतर कॉलेज संपे पर्यंत कुणा मुलीशी बोललोच नाही. मुलगा आणि मुलगी यांच्यात निव्वळ मैत्री असू शकते. पण त्या मैत्रीला समाज सहजपणे का स्वीकारू शकत नाही? मंजुषा आणि इतर मुली कधी दिसल्याच तर मी त्यांना ओळख ही दाखवत नसे. तुम्ही माझ्या वर हसाल, पण ही सत्यस्थिती आहे. माझ्या भेदरलेल्या कोकरासारखा गप्प असण्या मागच खर कारण ते आहे. त्या मूळे मला सर्वांनी माफ कराव हीच विनंती.

Titanic

2010-03-20T23:40:00.001Z

आज रात्री Titanic सिनेमा बघितला TV वर. बरेचदा शेवट पहिला होता, पण आज बरया पैकी सुरुवाती पासून पाहीला.

जीवन मरणाचा तो संघर्ष पाहून खुप वाईट वाटल. सुनामीची आणि मुंबई मधील पुराची आठवण ताज़ी झाली. त्या वेळी नक्की काय झाल असेल याचा अंदाज आला, आणि खुप कससच वाटल. खुप वाटत की आपल्याला अशा कठीण वेळी मदत करता यायला हवी. मी सामजिक कामासाठी मला जमेल तशी मदत करतो. पण जितक काराव अस वाटत, तितक नाही जमत आहे आज. अजून खुप छोटा पडतो आहे मी. आज मी स्वत: माझी मदत करण्याचा प्रयत्न करतोय. कुटुंब म्हटल की जबाबदारी आलीच. आणि मग माणूस किती ही झाल तरी अड़कतोच चक्रा मधे. खर सांगायचा तर खुप प्रयत्न करतो आहे की या चक्राला भेदुन बाहेर येण्याचा. मागे बघितल तर डोळ्यात अश्रु दाटतात. कठीण दिवस आठवतात, पैशाची चणचण आठवते. अन आयुष्य बदलून टाकायच म्हणुन सुरु केलेला झगडाही आठवतो. त्या दिवसानी जो मला बनवला आहे, त्या बद्दल मी त्या दिवसांचा नेहमी ऋणी राहीन.

कधी वाटत की उद्या मरण उभ राहिल तर काय अर्थ आहे अशा जगण्याला? नक्की काय अर्थ असतो जगण्याचा? आपण खुप विचार करतो इतर गोष्टींचा, पण किती कमी वेळा विचार करतो की या जगण्या मागचा उद्देश्य काय आहे? आणि हे जगण आपण सार्थकी कस लावू शकू? खरच आज मी जसा जगतो आहे, त्या जगण्याने जीवनाची शान राहील की फक्त सामान्य फरफट म्हणुनच राहील.

मी नक्की काय करू शकेन हे सांगू शकत नाही, पण प्रयत्न करेन की मी जाताना ही दुनिया थोड़ी तरी चांगली अन छान करून जाईन. पैशा अभावी सुद्धा कमीत कमी १ मुलाच शिक्षण चालूच असेल, एखाद तरी म्हातार जोडप असेल ज्याला योग्य ती औषध आणि उपचार त्याच्या खिशाला परवडेल अशी मिळतील. जगाच्या पाठीवर निदान कुठे तरी १ बाप आपल्या लेकराला भल्याचा जमाना अजून ही आहे, म्हणुन खरीखुरी गोष्ट सांगत असेल. आणि एखाद तरी कोणी असेल जो म्हणेल की मला अजून देव नाही भले भेटला, पण देवा घरचा माणूस मात्र नक्की भेटला. या पेक्षा खुप काही करायच आहे, पण इतक जरी जमल तर जीवन थोड का होइना सार्थकी लागल अस नक्की वाटेल.

There is some hope...

2009-12-11T00:45:00.001Z

It's same me who asked my friends in frustration that is there any hope for all of us in coming times, that is writing blog with title of There is some hope...

You will often find majority of media channels covering news that are either depressing or frustrating. And for this reason, I stopped reading newspapers from Mumbai since past few days. It is unfair to put all blame on media, because they produce what sells. So it's us who are responsible as well.

Today after watching video presentation of India's revolutionary Aravind Eye Care System which has given sight to millions, I am really impressed and all my doubts about tomorrow have settled. As long as there are even a handful of people who are good and are chasing their dreams, we still have some hope.

Cutting long story short, I would like to say what I told my friend Amey a decade ago, "इस दुनिया में बहुत लोग है जो गलत काम करके जीते है. लेकिन ये दुनिया उन लोगो के वजह से नहीं चलती. दुनिया बस उन मुट्ठी भर लोगो के वजह से चलती है जो बहुत नेक होते है! "

सावर रे...

2009-04-04T00:16:00.015+01:00

'सावर रे' हा मराठी चित्रपट पाहीला आज. मना पासून आवडला. एका महत्वाकांक्षी डॉक्टरचा प्रवास जो शेवटी एका माणसात होतो. शिकण्या सारख बरच काही आहे. मी कधी ही सिनेमा पाहून घरी परतत असे, त्या वेळी नेहमी नित्याला सांगत असे की काय शिकलो अन काय आवडल ते. का कोणास ठावुक पण सिनेमा कड़े फ़क्त मनोरंजनासाठीच पहायच असा दृष्टीकोन न्हवता. ज्याच जे चांगल ते घ्याव, अन शिकून मोठ व्हाव हेच मी करत आलो. कदाचित शिक्षणाची संधी नाही मिळाली त्या कारणाने देखील असेल.

वयाच्या ३० व्या वर्षी मी ग्रेजुएट झालो, इतर जे वयाच्या २० व्या वर्षी होतात. २१ व्या इंजीनियरिंग झाल, तरी डबल डिप्लोमा म्हणुन कॉलेज मधे MBA साठी प्रवेश नाकारला. मुंबई मधे किती ठिकाणी मला नकार ऐकावा लागला हे देखील आता आठवत नाही. परिस्थिती नसून ही आई वडलानी ढोर मेहनत करून आम्हा सर्व भावंडाना चांगल शिक्षण दिल. ते दिवस नुसते आठवले तरी खूप रडू येत. आता ही मन भरून रडलो. आता खूप मोकळ वाटतय.

विशी मधे असताना एक गर्व होता. तरुण वयातील गरमी नाही. परिस्थिती एखाद्याला सगळ्या बाजुनी कोंडीत पकडत असेल, तर नुन्य गंडातुन पुन्हा उभ रहायला तुम्हाला एक फोर्स लागतो. आणि माझा तोच एक प्रयत्न असायचा. हार कधीच मी मानली नाही. इंजीनियरिंग च्या शिक्षणा सोबत मैनेजमेंट च शिक्षण ही संध्याकाळी घेउन पूर्ण केले. मी किती कोर्स केले हे माझ्या घरच्याना आणि नितिनलाच ठावुक.

प्लास्टिक्स इंडस्ट्री मधे ४ वर्ष मेहनत केली, पण पगार हा नेहमीच कर्जाच्या आकडया पुढे तोकडा असायचा. रात्र रात्र विचार करायचो की यातून बाहर पडणार कसा. २००० साली मनात पक्क केल आणि हातची चांगली नोकरी सोडली, अन C-DAC मधे प्रवेश घेतला. ६ महीने कसे काढले ते C-DAC च्या विद्यार्थ्याँनाच समजेल. दर १-२ आठवडयामधे नवीन भाषा शिकायचो. आधीच विसरून नवीन शिकायचो, आणि परत १-२ आठवडयामधे नवीन विसरून पुन्हा अजून काही तरी नवीन शिकायचो.

मी आईटी मधे मारलेली उडी इतकी जोरदार होती की पूर्ण आईटी विश्व हादरून गेल आणि २००१ साली मंदी आली. एक तर अनुभव नाही, त्यात मंदी म्हणजे संध्या कमी. आज ही आठवत की इतकी job applications मी पाठवायचो की त्या वेळी hotmail चा server मला error message दाखवायचा की आजच्या दिवसात ईमेल पाठवायची मर्यादा मी ओलांडली आहे. विश्वास बसतो का या वर? कधी तुम्हाला वाटल होत की अशी मर्यादा असेल म्हणुन?

त्या वेळी पगार अर्ध्या वर केला होता ऑफिस मधे. आणि माझा NCST चा PGDST आणि IGNOU चा BIT कोर्स असे २ कोर्स एकाच वेळी चालू होते. चांगल्या घरची सोबतची मूल सकाळी १० वाजता एग्ग पफ्फ़ खायचे आणि थेट रात्रि जेवायचे. रूम चे भाड़े ही मित्रच भरायचे. पगार ३ - ४ महीन्या नंतर व्हायचा. आणि नक्की कोणत्या महीन्या चा पगार आहे ते आम्हाला आठवत बसायला लागायच. साहजिक आहे १ कोर्स मला तात्पुरता थांबवावा लागला. पुढे मुंबई मधे नोकरी मिळाली आणि मी बंगलोर सोडून होम पिच वर खेळायला आलो.

परिस्थिती धीरे धीरे सुधारू लागली. पण नेहमी प्रमाणे चांगल्या संध्या मला हूल देऊन जायच्या. त्या वेळी अमेरिकेचा वीसा मला मिळेल अस ही न्हवत, कारण मी ग्रेजुएट न्हवतो. त्या वेळी मी PG Diploma केले होते, पण ग्रेजुएट म्हणुन मला कोणी स्वीकारायला तयार न्हवते. Accenture, IBM सारख्या कंपनीस नी मला नोकरी करता पात्र नाही म्हणुन सांगितल. काय गम्मत आहे न? माणसाची लायकी असूनही, फक्त शिक्का नाही म्हटल्यावर तुम्हाला कोण कुत्रही विचारत नाही. मग काय ठरवल की काही झाल तरी ग्रेजुएट व्हायच.

काम सांभाळत BIT च्या परीक्षा देत गेलो. एके वेळी मी २ आठवड्या मधे १४ पेपर्स दिले होते. त्या वेळी supervisor मला कोणत्या विषया साठी बसलो आहे अस विचारायचा, अन माझा गोंधळ उडायचा. पूर्णिमा विचारायची की उद्या कुठला पेपर आणि मी म्हणायचो ते रात्री घरी गेल्या वर समजेल. एक किस्सा इथे सांगावासा वाटतो. रमण सर माझी वाइवा घेण्या आधी उठले आणि तोंड धुवून आले. अन म्हणाले की मला झोपेत तुझी परीक्षा नाही घ्यायची. त्यानी स्वत: ही चहा मागवला आणि मी देखील चहा पीत वाइवा दिली. इतका सम्मान सरांकडून मिळाला यातच खूप काही आल.

पुढे मी ग्रेजुएट झालो, लंडनला कामा निम्मित आलो. आता कुठे इतक्या वर्षांची मेहनत फळ देऊ लागली आहे. बरच सोसल आहे. म्हणुन आज किती ही झाल तरी माज नाही. जमीनी वरून पाय हवेत जात नाहीत. गरज आहे ती प्रयत्नाची. यश हे आज नाही तर उद्या पक्क आहे. जावून जावून जाणार कुठे. पण मेहनत अन चिकाटी मात्र हवी.

वैलेंटाइन डे

2009-02-15T13:40:00.026Z

वैलेंटाइन डे म्हटल रे म्हटल की प्रेमी युगुलांची लगीनघाई अन संस्कृती जोपसणारयांची जी झुंझ बघायला मिळते की कस सांगू. नुकतच वाचल की एके ठिकाणी संस्कृती जोपसणारयांनी एका प्रेमविराच चक्क गाढविणीशी लग्न लावून दिले गेले. गाढविणीशी? आता बोला...

प्रेम हा तसा विषयच नाजुक. बर त्यात आपल्या कड़े खुल्लम खुल्ला करायची संधी तरी मिळते का? अहो एकांतात बसून प्रेमी जोड़प्यानी एकमेका सोबत केलेल्या गप्पा बाजुच्या जोड़प्या ला ऐकू येतील इतकी बिचारी जवळ जवळ बसलेली असतात. परत त्यात भिकारी मूल येउन पैसे मागणार, नाही तर कोणी तर मामा येणार. एक कुठे संध्याकाळ मिळते, तर त्यात किती गोष्टी सांभालून घेणार नाही का. बर वर्षातून एक कुठे त्यात हक्काचा दिवस आणि मग तो कसा सोडून चालेल?

पण प्रेम बीम सगळ ठीक आहे. साल public प्लेस मधे कसला हा चावटपणा करता बर तुम्ही? तुम्हाला काही लाज वगैरे नाही का? उगीच पाश्चयात संस्कृती च अन्धानुकरण करायच. आणि आम्ही तुमचे हे कसले एक एक लाड पुरवून घ्यायचे? आमची संस्कृती रसातळाला गेलेली आम्ही नाही खपवून घेणार. काय हो? मी काय चुकीच बोललो का? आम्ही लावणार गाढवणी सोबत लग्न अशा वैलेंटाइन डे वाल्यांच.

बघितलत हा गुंता सुटायचा नाही. प्रत्येकाची एक बाजु आहे आणि त्यातले काही मुद्दे योग्य ही वाटतात. प्रेमाला कोणाचाच विरोध नाही हो. पण स्थळ काळ बघून थोड्या मर्यादा तरी हव्या की नाही? पाश्च्यात्यांच अंधानुकरण करण्यात कसला आला आहे हो अर्थ? अहो ज्याच चांगल ते जरूर घ्याव, अन वाईट ते टाकुन द्याव. कुठल्या गोष्टी कुठे ही तशाच्या तशा नाही वापरता येत न?

म्हणजे, राव काय म्हणायच काय तुम्हाला?

आता कस बोलू... हे पिंक चड्डी अभियान आणि पब भरो आन्दोलन या बद्दल हसाव की रडाव् हेच कळत नाही. लगे रहो मुन्ना भाई मधून लोग काही शिकले याचा आनंद आम्हाला पण आहे. मुलीं वर हात उचलणारांच्या विरोधात पिंक चड्डी पाठवून निषेध केला इथ पर्यंत ठीक आहे. पण म्हणुन संस्कृती जोपसणारयाना विरोध करायचा म्हणुन पब भरो आन्दोलन हे काही झेपत नाही बुवा. पाश्च्यात्यांच अंधानुकरण करून काय उपयोग आहे? पब भरो आन्दोलन खुप चुकीचा संदेश देते. पुढील पिढीला आपण उत्कर्षा कड़े न्यायच की त्याना दरी मधे ढकलून द्यायच? आता दारु आरोग्याला किती हानि पोहोचवू शकते या बद्दल मी काही बोलायची गरज आहे का? परवा लंडन मधे १३ वर्षाचा मुलगा बाप बनला. मला सांगा हे असल आधुनिकरण तुम्हाला चालणार आहे का?

नाही. छे!

म्हणुन म्हणतो ज्याच चांगल ते जरूर घ्याव, अन वाईट ते टाकुन द्याव. आणि हो महत्वाचे म्हणजे थोड्या लोकानी फाजिलपणा केला म्हणुन आपली संस्कृती संपायला निघाली, असली तकलादू तर आपली संस्कृती न्हवे न? स्वात्रंत्य हे द्यायलाच हव, पण तितकच त्याचा जबाबदारीने वापर करण्याची गरज आहे तरुण पिढीची. नाही तर अनंत पाटीलांनी लिहिलेल्या सुरेख गाण्याच्या बोलातुन शिकावयास बरेच काही आहे:

जगी जीवनाचे सार घ्यावे जाणुनी सत्वर
जैसे ज्याचे कर्म तैसे फळ देतो रे इश्वर

क्षणिक सुखासाठी अपुल्या होतो कोणी नितीभ्रष्ट,
कोणी त्यागी जीवन अपुले दुःख जगी करण्या नष्ट.
देह करी जे जे काही आत्मा भोगितो नंतर
जैसे ज्याचे कर्म तैसे फळ देतो रे इश्वर...

ज्ञानी असो की अज्ञानी गती एक आहे जाण,
मृत्युला न चुकवी कोणी थोर असो अथवा सान.
सोड सोड माया सारी आहे जग हे नश्वर,
जैसे ज्याचे कर्म तैसे फळ देतो रे इश्वर...

मन कांत वाटुनी ज्याचे शुद्ध होई अंतकरण
क्षमा करी परमेश्वर तया जातो त्याला जो शरण
अंत पृथ्विचा मग आला युगे चालली झरझर
जैसे ज्याचे कर्म तैसे फळ देतो रे इश्वर...

कार्तिकी गायकवाड चे खुप आभार! तिच्या मुळे हे गाणे मी नुकतेच ऐकले. गोड आवाज आहे मुलीचा.

Will we ever learn from History?

2009-01-31T19:22:00.009Z

Loaded with week's grocery items I was really tired, when I reached home. Certainly time was for a relaxing and entertaining break. But looks like God had a different idea. I switched on television and started watching program "The Diary of Anne Frank" on BBC 2.

I had no idea of how that program was going to change my evening. The Diary of Anne Frank program was about a family that went into hiding from the Nazis in wartime Amsterdam for 25 months. It was very disturbing to know how they suffered during war time. If you ever get opportunity, read Diary of Anne Frank or watch the program.

In schooldays, I leanred about World War I and II in history and what all I care then was about getting the answers right. History text books never talk about such real life experiences. It's not just about Anne Frank or her family. I am thinking of every family that has suffered and is suffering due to War.

Will we ever learn from History? Why can't we all co-exist peacefully? Will there be a time when there will be no weapons and no wars?

शेवट...

2008-12-06T12:16:00.015Z

कस आहे न. काही गोष्टी कधी संपूच नये अस वाटत. तर काहींचा शेवट कधी होतो याचीच आपण वाट पाहत असतो. लहानपणी उन्हाळ्याची, दिवाळीची, गणेश उत्सवाची सुट्टी कधी संपू नये अस वाटायच. सुट्टी मधे दिलेला अभ्यास मी रोज च्या रोज केल्याच मला तरी आठवत नाही. सुट्टीच्या शेवटी सगळ बाकी असायच. सुट्टी मधे खुप खुप मजा करायचो. अभ्यासाची आणि माझी दोस्ती तशी खुप उशिरा झाली. बर ते जाऊ दे. मुळ सांगायच बाजूलाच राहील.

'श्रीयुत गंगाधर टिपरे' मालिका संपल्याच समजल आणि खुप वाईट वाटल. खुप खुप वर्षां पूर्वी नुक्कड़ मालिका संपली त्या वेळी जस वाईट वाटल, तसच थोडस वाटल. श्रीयुत गंगाधर टिपरे मालिके बद्दल बोलाव तेवढ कमीच आहे. मालिके मधे जे मध्यम वर्गीय कुटुंब दाखवल ते इतक मनाला भावल की कस सांगू. आपल्याच घरातली ही साधी आणि सरळ माणस आहेत अस सारख वाटायच. ते कधी परके वाटले च नाहीत. त्यांची प्रत्येक गोष्ट पहाताना हरखून जायला व्हायच. वास्तवतेला धरून दाखवलेली ती माणस मालिकेची खरी ताकद. दिलीप प्रभावळकरानी सादर केलेला 'आबां' बद्दल लिहाव तितक कमीच आहे. केदार शिंदे ही खुप हुशार दिग्दर्शक आहे. मालिके मधून नुसत मनोरंजन नाही तर शिकायला देखील मिळाल.

एका बाजूला 'श्रीयुत गंगाधर टिपरे' तर दुसरया बाजूला 'क्यों की सांस भी कभी बहु थी' संपली. किती विरोधाभास नाही का? 'क्यों की सांस भी कभी बहु थी' चा शेवट कधी होतो, का तीच आपला शेवट करते हाच प्रश्न पडायचा. ती मालिका इतकी कशी काय चालली हे एक गूढ़ आहे. म्हणजे भारताला भेडसावणारया समस्यांबद्दल देशातील जनता निष्क्रिय असूनही, देश अजून कसा काय चालतो हे जस गूढ़ आहे अगदी तसच. असो. उगाच समाजा बद्दल आणि समस्या बद्दल कशाला बोला.

पण राहून राहून वाटत म्हणुन इथे सांगतो. गेल्या आठवड्यात काही भारतीय लंडन मधे भेटले. मुंबई मधे झालेल्या बोम्ब स्फोटा बद्दल ओघाने विषय निघाला. आणि त्यात काही असे विचार पुढे आले की, "बस झाल. आता त्याना संपवूनच टाका." एक बाई इतकी पेटून बोलत होती की काय सांगू. तिने राज्यकर्त्यां बद्दल आणि समाजातील दुही बद्दल नाराजी दाखवली. मी विचारल की, "या वर उत्तर काय?" तर म्हटली की, "मला नाही ठावुक." मी म्हटल की, "जर आपण सगळ्यानी मिळून प्रयत्न केले तर निश्चित बदल होइल." तर म्हणते कशी की, "आमच्या कड़े नाही वेळ. आम्हाला आमची काम आहेत. पण आम्हाला सरकारला जाब विचारायचा हक्क आहे." हक्काची भाषा कशी पटकन येते नाही? आपण जर आपली जबाबदारी पार नाही पाडली, तर हक्क कसा सांगू शकतो?

त्या रात्री घरी आलो आणि ठरवल की हा शेवट आपल्या निष्क्रियतेचा. भले कोणीही साथ नाही दिली तरी, आपण आपल्या परीने प्रयत्न करायलाच हवा. आणि ठरल... एक सेवाभावी संस्था सुरु करायची. जी वेग वेगळ्या स्तरा वर काम करेल. सुरुवात अर्थात शिक्षण संस्थाना पायाभूत सुविधा पुरवण्यापासून करेल. खुप चांगल्या कल्पना आहेत. अंमलात आणायची खोटी आहे. मी इतका लांब आहे, म्हणुन थोडी समस्या आहे. गरज आहे ती फक्त चांगल्या साथीची. बघू कस काय जमत ते.

एक मात्र ठरवल आहे की सर्वात प्रथम बदल आपल्या मधे घडवायचा. स्वत: चा विकास करता करता इतराना देखील जमेल तशी मदत करायची. धर्म, जात, रंग, भाषा यातल काही म्हणुन मधे येउ दयायच नाही. कदाचित माझे प्रयत्न तोकडे पडतील. पण त्या पायी मी हार मानणारा नाही. त्या अपयशाची जबाबदारी स्वार्थी आणि निष्क्रिय समाजाची आहे.

कधी कधी मी आजुबाजुला जे घडत ते बघून खुप निराश होतो. मुंबई मधे झालेल्या भयंकर हानी नंतर, राजकीय पक्ष ज्या तर्हेने वागत आहेत आणि मीडिया त्याना इतक महत्व देते हे पाहून वाईट वाटत. पण ज्या ज्या वेळी अधर्म माजतो, त्या त्या वेळी देवाने म्हटल्या प्रमाणे धर्म अणि न्याय करण्यासाठी आपण स्वत: चांगली काम करायला हवी अस माझ मत आहे. देवाचा अवतार येइल आणि सगळ्यातुन आपल्याला सोडवेल हा विचार चुकीचा आहे. देव त्याचीच मदत करतो जो, स्वत: ची मदत स्वत: करतो. हो की नाही?

आटपाट नगरात...

2008-11-25T20:05:00.002Z

आटपाट नगरात, एक छान बगीचा होता. बागेत निरानिराळी फुल होती. मोगरा, गुलाब, चमेली, कमळ, चाफा, इ. गुलाब आणि चमेली यांची खुप गट्टी जमायची.

एके दिवशी भुंगा आला. गुलाबा वर बसून तो म्हणाला की, "तू किती गोड आहेस. नाही तर ती चमेली. शी. मला नाही आवडत बिलकुल. तुझा रंग पहा, तुझ्या पाकळ्या पहा. नाही तर चमेली." गुलाबाने भुंग्या कड़े दुर्लक्ष केल. पण चमेली मात्र सगळ काही एकत होती. तिने सगळ खरच मानल. आणि त्या दिवशी पासून तिची एकच धडपड सुरु झाली आणि ती म्हणजे ती गुलाब कशी होइल याची. थोड़े दिवस गेले आणि याचा परिणाम दिसू लागला. चमेली गुलाब तर होऊ शकली नाही, पण चमेली म्हणुन ही खिलू शकली नाही.

माळी बुवा हुशार होते. त्यानी चमेलीची समस्या बरोबर जाणली. आणि म्हटले, "वेडी की काय तू? इथली सगळी फुल जर गुलाब झाली तर या बागेत गम्मत राहील का? तूझा रंग आणि तुझा सुगंध हा एकमेव आहे. गुलाबाची सर त्याला येणार नाही. आकाशात पहा. चन्द्र इतका शीतल आणि सुन्दर दिसतो म्हणुन सूर्य कधी रडतो का? सूर्य त्याच्या तेजाने जाणला जातो की नाही?"

चमेली एकदम मोहोरली. सार जून झाल गेल विसरून पुन्हा खिलू लागली.

भुंगा कधी बाहेर असतो, नाही तर स्वत: मधे. पण आपण मात्र स्वत:ला जपायला हव. उगाच दुसर काही बनण्यात स्वत: च हसू करून घेण्यात काय अर्थ आहे? आपली ताकद ओळखली की झाल ...

मौत

2008-10-05T22:32:00.016+01:00

मौत तू एक कविता है! असल काही म्हणायच्या फंदात मी पडत नाही. खर सांगायच तर माझी खुप फाटते. जन्माला आलो म्हटल्या वर मरण हे ठरलेल आहे. पण म्हणुन मी मौत से डरता नहीं, अस नाही म्हणत. फिल्लमबाजी नाही आवडत अशा विषयांबद्दल बोलताना. तुम्ही विश्वास नाही ठेवणार, पण एके दिवशी मी भांडुप च्या LBS रस्त्यावर e-OIL marketing साठी फिरत होतो. आमच टारगेट म्हणजे जिथे चिमणी दिसली की आत घुसायच आणि maintenance डिपार्टमेन्ट ला जाऊन मेनेजर ला भेटायच. तसा मी एकदम बेशरम झालो होतो. कोणी किती ही घालून पाडून बोलल, तरी मनाला समजावत पुढल्या दारी जायचो. अहो marketing वाल्याना आणि कुत्र्याना सारखीच वागवतात. ४-५ वर्ष काढली अशी. बर ते जावून दे.

तर मी चिमणी बघितली. अरे हो चिमणी म्हणजे कावळा चिमणी त्यातली न्हवे. धुर सोडणारी चिमणी. तर मी जावून सिक्यूरिटी गार्ड ला माझा कार्ड दिल. आणि म्हटल maintenance manager ला भेटायच आहे. त्याने गोंधळून माझ्या कड़े पाहील. मी परत तेच म्हटल. तसा तो म्हटला, "हे स्मशान आहे." ते ऐकून मी जी धूम ठोकली, की काही विचारू नका. स्मशानात एकटा येणारा आणि स्वत:च कार्ड दाखवणारा एकमेव नमूना, त्या सिक्यूरिटी गार्ड ला पहायला मिळाला असेल.

असो, काल स्वप्नात यम् आला होता. म्हणत होता, "जाम बोर लोक आहात यार तुम्ही. साले किती लोकाना नेण्यासाठी मी रोज येतो, पण काही मजा नाही रे. सगळे साले आधीच मेलेले असतात. जिंदादिल कधी तरी विरळा भेटतो." मी विचारल, "मी पण त्यातलाच एक होणार का? माणस का घाबरतात?" यम् म्हणाला, " भीती वाटते म्हणुन." मी विचारल, "पण कसली भीती?" यम् म्हणाला, "खर तर जगायच राहून गेल्याची खंत असते. जगण्याची संधी हातातून सटकली, याचच दुःख जास्त असत. करायच बरच असत, पण वेळ मात्र गेलेला असतो. पैसा, ऐश आराम, मोठ घर, गाडी, पोरा बाळांची शिक्षण यात कस तरी सगळी फरफटत जगायचा प्रयत्न करतात खरी. पण शेवटी तो तोकडाच पडतो."

मी एकदम खडबडून जागा झालो. पाहतो तर गादी ओली. अहो, काही तरी विचार करू नका. घाम इतका फुटला की काय सांगू. खुप अस्वस्थ वाटू लागल. मला मात्र यातून सूटायचय. १ वर्ष कमी जगलो तरी चालेल, पण मला खरच जगायचाय. अगदी उन्मुक्त होउन. प्रत्येक क्षणाला अस जगाव, की मरताना कसली आस नसावी. चौपाटी वरची पाणी पूरी असो की मग मुंबईचा वड़ा पाव, कशाचीच हाव नसावी. विनोद नाही, अन कविता ही नाही. साहित्य अगदी कंठ दाटून येईपर्यंत भरलेल असाव. पैसा, अडका, माया नी लोभ कशातच न मन अड़ाव. उरावी ती फक्त जागरूकता, एक जल्लोष पण तो ही शांति पूर्ण, एक नाच तो ही स्थिर. अन मग साद घालावी त्यान, अन अलगद मला डबल सीट घेउन जाव.

मी गेल्या वर जग थांबणार नाही हे नक्कीच. तस् ते कुणासाठीच नाही थांबत. पण हे देवा माझ्या रूपी जन्माला आलेली ही कळी फुलावी, अन आपल सुगंध देत सदैव दरवळावी. माणूस म्हणुन आलो खरा, पण देव बनून जाव, हीच तुझ्या चरणी प्राथर्ना!

Will it ever change?

2008-09-21T19:43:00.027+01:00

Pankaj Bhai:"Yaar. I am really frustrated. I simply cannot read any news paper or watch news on any media channel. News of terrorism, riots, dirty politics, 'Mumbai ka Baap kaun' and the list goes on and on. I just can't bear this nonsense. Do we have any hope? Or shall I simply switch off television and stop reading news paper?"

Enough is enough! Pankaj, if you can't bear the stress, it's not a bad idea to switch off television for a week and stop reading news paper for a week or so. You won't be bothered by all that's happening around. And it's quite simple that every one can do, isn't it?

Pankaj Bhai: "Oh yes!"

And that's what every one has been doing for past so many years. We always run away from underlying problem. We just want some quick fixes to our problem. And by the way who cares about society? As long as me and my family are safe and happy, that's all I care. I don't care a damn for others. Isn't it?

Pankaj Bhai: "Spot on! Bole to ekdam sahi bole tum!"

So now pay the price.

Pankaj Bhai: "What do you mean?"

It's simple. Well, if you have a tree of Mango, how can you expect it to give you Apples?

Pankaj Bhai: "What has Mango tree to do with my problems?"

Sorry. But let me finish first.

Pankaj Bhai: "Ok. Say. I won't disturb you now."

No problem! If you don't pay attention to your shoes, what happens? They look dirty, don't they? It's obvious. But if we pay attention to them on regular basis, clean them with cloth, apply some polish some time, they will last long and will look good too. Right?

Pankaj Bhai: "Yup. Very much."

Same is true with the mess all around. We've all been selfish so far. We were never bothered about what happened to society. Let me talk about dirty politics first. We thought casting a vote to elect our Government was waste of time.

Pankaj Bhai: "But I can hardly think of a genuine leader. Why should I waste time on those dirty politicians?"

Agreed! We may not have got many good politicians. But it does not mean that good guys are not active. I personally know few. For example: Aviansh Dharmadhikari is a genuine person and he was active in politics earlier.

Pankaj Bhai: True, but I don't think he is active in politics any more.

Unfortunately, yes. I don't know why he opted out of it. If we don't support good personalities, soon they will give up and bad guys will have free ground. So we got to support and encourage good people.

Pankaj Bhai: "Hmmmm. Makes sense."

And when are we going to give up mentality of 'Bhagat Singh paida to ho, lekin baaju wale ke ghar me'?

Pankaj Bhai: "Hehehehehe"

Don't laugh Pankaj. I am serious. If you are not serious, I've many more things to do.

Pankaj Bhai: "Sorry yaar."

I know it's dirty world out there and it's difficult to bring change, unless we do some kind of collective effort.

Pankaj Bhai: "Ok. I am with you. You just tell me what should I do."

First things first. Have that approach and you are creating another problem. Why can't you stop following me and apply your own mind?

Pankaj Bhai: (Looking sad)

I am sorry Pankaj. I did not mean to hurt you, but I just can't tolerate approach of following some one or the other. We got to stop doing it and apply our own mind. Let's take responsibility of our own Life and make it better instead of relying on some one else.

Pankaj Bhai: "I got what you mean to say."

Excellent. If you really want to see how you can make a difference, experiment for some time. In your building, you must be having a secretary and chairman looking after affairs of your building.

Pankaj Bhai: "Oh yes. And those two Uncles look so frustrated I tell you."

Please, don't divert topic now. Pay attention. Just go and tell them that you wish to contribute to building's work. You would like to learn about how they manage things, etc. Take initiative and organise festivals in your building. You will learn a lot.

Pankaj Bhai: "Ah! What a great solution? If I go and help members of my building, how will it solve the problems we are facing in society?

I am really happy for you Pankaj. You are not blindly following me. You are asking questions and that's important. I am really pleased with it. Well, let me answer your question. Every one of us has a circle of concern as said by Stephen Covey in The 7 Habits of Highly Effective People. "A Circle of Concern encompasses the wide range of concerns we have, such as our health, our children, problems at work, the amount of government borrowing, or the threat of war. A Circle of Influence encompasses those concerns that we can do something about. They are concerns that we have some control over. Stephen Covey defines proactive as “being responsible for our own lives…..our behaviour is a function of our decisions, not our conditions. Proactive people focus on issues within their circle of influence. They work on things they can do something about. The nature of their energy in doing this is positive, enlarging and magnifying. They increase their Circle of Influence" - Adapted from The Seven Habits of Highly Effective People by Stephen R. Covey, Simon & Schuster 1992. If you haven't read this book, it's a must read.

Pankaj Bhai: "Oooooooooooooooo that was bit bouncer. Can you please make it simple for me?"

Let me help you in applying these wonderful principle to your situation. You want to bring change in society. But what can you really do about it? Not much really at present. Although, your intention are really good, you do have control on many things. It's wise to focus on what we can change and control, right?

Pankaj Bhai: "Perfect Boss! I think I got what you are trying to say. You want me to first increase my circle of influence."

Wow Pankaj! I see a ray of hope now. You seem to be getting better now. What I really want you to do is get connected with society. At first, you need to work and build relations in your own building. Meanwhile, talk to friends from your neighbouring buildings. Spread the idea of bringing in the change instead of accepting the problem. If you can rope in some friends, you can share your experiences with them and learn from them as well. As the time will pass, neighbouring buildings can cooperate. You may build co-operative stores to buy monthly household items from wholesaler instead of buying from retail outlets. Co-operative stores may use part of profit for building maintenance and part for social welfare. Money can very well be spent on educating those who've lost jobs due to retail chains or hiring students on part time basis to support their education. Remember, the objective is to make members of society as active as we can for constructive work.

Pankaj Bhai: "Sounds very promising!"

To be honest with you, we can go to any length on the topic you've raised. Discussions will not really help. Actions will bring the result. Just think over what I've said. And if that makes sense to you, go for it. I would love to hear from you on how well you are doing. If you are stuck up, I am always around.

Well, to those who have reached this far while reading, please think over and act if you you find it right. Choice is ours. We can either bring the change by being active or be passive and suffer for ever. I would be more than happy if I can be of any help any time.

नितीन धडपड़े (बनसोडे)...

2008-09-21T08:50:00.035+01:00

नितीन बनसोडे उर्फ़ नितीन धडपडे याला कदाचित त्याची आई बाबाही जितके ओळख़त नसतील, तितका चांगला मी जाणतो. बनसोडेचा धडपडे कसा झाला हे कळायला तुम्हाला संदेशच व्हाव लागेल, त्या शिवाय दूसरा पर्यायच नाही. ती इतकी मोठी कहाणी आहे, की अशी नाही सांगता यायची. गेल्या १६ वर्षाची ही दोस्ती काय काय म्हणुन सांगू अशा कडू गोड़ आठवणींची साक्षीदार आहे. मी डोम्बिवली मधे होतो त्या वेळी सख्खी सावली कदाचित साथ सोडेल, पण नजर फिरवली की धडपडे नेमका सोबत असायचाच.

ज्या वेळी मिसुरङ फुटत, त्या वयात आम्ही सगळी दोस्त मंडळी नितीनकड़े खुप अपेक्षा आणि म्हटल तर थोड्याश्या हाव असलेल्या नजरेने पहायचो. कारण अस की आमच तारुण्य साल फक्त बनसोडे च्या जीवनरूपी कादंबरीतील प्रेमाची प्रकरण वाचण्यातच गेल. आम्हाला बनसोडे भारी नशीबवान वाटायचा. कितीही गड़बड़ झाली आणि आपटी खाल्ली, तरी हा माणुस काही दिवसानी एकदम परत नवीन कहाणी घेउन हजर! इतकी याने प्रेम प्रकरण केली की काय सांगू! त्यातली काही शेकली देखील, पण कधी कोणाला फसवल नाही बनसोडेने. प्रयत्न आणि चिकाटी न सोडता, जीवनाच्या प्रत्येक आघाडीवर त्याने कसोशीने आपली मेहनत केली. बनसोडे चा धडपडे होण्याच्या प्रक्रियेतील कदाचित हा फार महत्वाचा भाग होता. हे समजायला तो आणि मी, आम्ही दोघेही खुप लहान होतो. माणुस कसा घडतो, हे पहायच भाग्य मला धडपड़े मुळे मिळाल.

गेली इतकी वर्ष माझा जो काही गैरसमज होता, त्याचा उलगडा मला काल रात्री झाला. धडपडेला मी १ सामान्य माणुस म्हणुन नेहमी बघितल, पण आता अस वाटत की हा नक्कीच हनुमानाचा अवतार आहे. याला कारण ही तसच आहे. आधुनिक रामायण लिहील न जाव, अन आपली जुनी ओळख न मिटावी या हेतूने स्वत: प्रभु रामचंद्र यानी हनुमानाला माझ्या जीवनात येवून माझा वाल्मिकी होऊ न देण्याची विनंती केली असा मला दाट संशय आहे. अहो वाल्याच्या आप्त जनानी वाल्याच्या पापात आपण सहभागी नसल्याच सांगितल, अन वाल्याचा वाल्मिकी झाला. पण ती संधी आमच्या आयुष्यात येण कठीण. मी कधी ही काही करायच म्हटल की धडपडे माझ्या खांद्याला खांदा लावून तयार! पठ्ठ्याने कधीही पाठ फिरवली नाही.

दिवाळीतला एक किस्सा इथे सांगावासा वाटतो. मला काय लहर आली कोणास ठावुक. माझ्या कड़े १ खुप मोठ्ठस रॉकेट होत. आता सरळ बाटलीत घालून उडवून द्याव की नाही, पण छे! मी म्हटल की हे जर आडव रस्त्यावर लावून दुरवरच्या मित्रांवर सोडल तर किती मजा येइल नाही. हे म्हणायचा अवकाश! आणि इकडे धडपडे व् अतुल पटवर्धन मधे रॉकेट कोण लावणार या वरून भर रस्त्यात भांडण! कमाल आहे न! म्हटल लावा रे कोणी ही. हनुमान अवतारातील धडपडेने रॉकेट लावल. पुढे ते रॉकेट खुप वेगात गेल. ज्या मित्राना टारगेट केल होत, ते बाजुला सरले अन एका गेट वर आपटून रॉकेट दूसरी कड़ेच गेल. नक्की कुठे रॉकेट गेल याचा अंदाज घ्यायला अतुल पटवर्धन गेला होता. मुलगा भाजला! मुलगा भाजला! अशा बोंबा मारतच तो परतला, ते ऐकून मी आणि धडपडे जीव मुठीत घेउन गच्चीत पळालो. सगळे फटाके फेकून दिले. नंतर कळल की मुलगा वगेरे काही भाजला न्हवता. अतुल पटवर्धन हा असा नमूना आहे की, जो कुत्र मुतताना पाहील तर म्हणेल, "पळा पळा पुर येतो आहे". ती दिवाळी ही माझी शेवटची सक्रिय दिवाळी ठरली. त्या नंतर कधीच फटाके फोडावेसे नाही वाटले. मी एकटा त्या वेळीही न्हवतो. धडपडेचे हे अस आहे, सगळ्या पापात आधी स्वत: वाटेकरू व्हायच. माझ्या पर्यंत काही येवूच द्यायच नाही, अशी कदाचित देवा कडून त्याला आज्ञा असावी.

अंतरंग ज्यांच्या समोर तुम्ही अगदी मोकळे करू शकता, असे उजव्या हाता वरच्या बोटांवर मोजता येतील अशा मोजक्यांमधे धडपडेचा नंबर पहिला लागतो. या हनुमानाच माझ्या वर इतक प्रेम जडल की काय सांगाव. माझ्या आयुष्यातील काही वाईट प्रसंगी, या हनुमानाच्या डोळ्यातील आलेली आसव बघून, मला भरून आल. ठेच तुम्हाली लागली, तर ते तुमच्या आईला लागत... अस मला वाटत. पण जीवाला इतका जीव लावणारा सखा मिळण, म्हणजे तुम्ही खरच भाग्यवान असायला हवे!

एक वेळ माझ्यातील वाल्याचा वाल्मिकी नाही झाला तरी चालेल, पण देवा धडपडेला माझ्या जीवनात पाठवल्या बद्दल मी सदैव तुझा ऋणी राहेन.

हरवलेल बालपण...

2008-09-07T22:05:00.015+01:00

पाहुणे म्हटल की मला कस तरी होत. कामातून एक तर आपल्याला स्वत: साठी वेळ मिळत नाही. सुट्टी मधे तरी किमान वेळ मिळावा अस वाटत. संजू (माझा भावु) कड़े गेलो की कोण न कोण तरी येतच असत. मग हवा तसा वेळ मिळतच नाही गप्पा मारायला. इन्टरनेट, फ़ोन, ईमेल ची कमतरता नाही, पण किती ही झाल तरी प्रत्यक्ष भेटीला पर्यायच नाही. असो.

गणपति म्हटल्या वर पाहुणे हे येणारच. पण काल अंदाजे ३० - ४० मोठे आणि १० - १५ मूल मुली असे सगळे संजू कड़े रात्रिच्या आरती साठी आले. पाहतो तर, एकाने चक्क एक मोठा बॉक्स आणला होता. त्यात जणू खजिनाच होता. आत काय काय न्हवत म्हणुन सांगू. पत्ते, चेस, क्यरम च्या कोयिंस. संजू ला विचारला तर तो म्हटला अरे आज गौरी जागवणार आहोत. श्रीखंड किती झकास झाल आहे हे जस खाल्या शिवाय समजणार नाही. तसच गौरी जागरण म्हणजे नक्की काय हे जो पर्यंत तुम्ही अनुभवत नाही तो पर्यंत सांगण कठीण आहे.

इतकी धमाल आली म्हणुन सांगू की विचारू नका. आरती पासून सुरुवात झाली. इतक्या आरत्या झाल्या की पहिल्या पासून खाली बसलेली पोर बाळ नशीबवान वाटू लागली. पाय दुखु लागले पण आरत्या काही संपेना. नशीब बाप्पा बसलेले होते म्हणुन. येइ हो विठ्ठले म्हणजे सगळ्याना अगदी सूट दिल्या सारख्या झाल होत. तबला, ढोल आणि ४० - ५० इतकी उत्साही भक्तजन एका घरात म्हटल्यावर आवाज किती झाला असेल याचा अंदाज करा. घालीन लोटांगण आरती च्या वेळी मला कधीही पोलिस येतील असच वाटत होत. नशीब तस् काही झाल नाही.

आरती झाल्यावर जेवण आवरून मग सुरुवात झाली ती मस्तीला. कुठे क्यरम, तर कुठे चेस, तर कुठे पत्ते आणि क्स-बॉक्स गेम्सना सुरुवात झाली. मी आणि संगीता ने मिळून क्यरम मधे २९-० ने समोरच्याना हरवल. इतक्या वर्षानी हात खुप चांगला बसला होता. विरुद्ध पार्टी ने नंतर नंतर रडी चा गेम सुरु केला. मी चांगला खेलतो आहे हे बघून, माझी अडवणुक केली पण तरी त्याना १ ही गेम आम्ही दिला नाही. अगदी लहान झाल्या सारखा वाटत होत.

क्यरम नंतर आम्ही उनो हा कार्ड्स च गेम खेलु लागलो. विश्वास नाही बसणार पण मी, संगीता, प्रीती खेलत होतो ८-१० वर्षाच्या अदित आणि पृथ्वी सोबत. सगळे इतके रंगात आलो की सांगू शकत नाही. पृथ्वी आणि अदित सारख निष्पाप आणि लहान होउन जणू आम्ही आमच हरवलेल बालपण शोधत होतो. नंतर चेसचा पाटील सोबत गेम झाला. १ घोड़ा गमावून ही नंतर फक्त १ गुण कमी अशी माझी पोसिशन होती. उशीर होत होता म्हणुन डाव अर्ध्या वर सोडावा लागला, नाही तर चेस च गेम ही जिंकता आला असता कारण पोसिशनल advantage मला होता.

३ वाजले आणि सगळे निघू लागले, मग मी झोपलो. पण संजूने परत जे थांबले होते त्याना थांबवल. नंतर जे जागत होते त्यानी भेळ काय बनवली, गप्पा मारल्या. विचारू नका. सगळे नंतर ५ ला झोपले. अगदी डोम्बिवलीतील घरी असल्या सारख वाटल काल. लहान असताना घरी जशी मजा यायची, अगदी तशीच धमाल केली.

ऐसे कैसे चलता है?...

2008-09-07T20:35:00.001+01:00

यार पंकज, मुझे १ बात अभी भी समझ नहीं आती
पंकज: कोनसी बात?
ये adult सिनेमा के trailer फॅमिली सिनेमा में कैसे दिखाते है?
पंकज: उम्म्म्म... उम्म्म्म्म्म्म्म... हा भाई. ये बात पर तो मैंने कभी गौर ही नहीं किया था. पता नहीं ऐसे कैसे चलता है?

But the answer will come that you are about to ripe...

2008-08-31T10:12:00.000+01:00

Do you remember our School? We had to clear exam before we could move on to next class. And if we didn't do well in our exams, teachers never let us go to next level until we were really ready for it. We were kept in same class and were required to keep on improving. Isn't it?

At times I find Life is just like our Schools. It doesn't let us go to next level, if we are not really prepared for challenges of it. We get frustrated and often blame circumstances, luck and what not. In past, I had found myself trapped in a circle. I used to start from a point and after few days I used to find myself in same place where I had started at first. And it really happened quite a few times with me. Life used to present me different set of challenges. And I used to wonder what's wrong and why is Life not letting me go ahead? The answer was simple. I was not ready at that time. Challenges really make us strong and enable us to move ahead.

Have you seen a mango tree? Once mango is ripe, it will fall on it's own and is really tasty. But if we pluck the unripe mango, it's no good for any one.

When you face tough times, remember you are about to ripe.

Quota...

2008-06-28T17:10:00.031+01:00

Mungeri Lal called up this morning and furiously asked, "Have you read today's Times of India?"

I replied, "Yes, but what's the matter? Why are you so upset?"

Mungeri said,"Government ordered IITs to introduce - with 'immediate effect' quotas in the teaching faculty for scheduled castes, scheduled tribes and OBCs. I am really upset."

I said, "Mungeri, just calm down. I can understand your feelings."

Mungeri asked, "Don't you think quality of education will suffer, if quota is applied for teaching faculty? Especially premiere Institutions such as IITs, where top talent from all over India and outside study."

"Agreed. Quality of education will be impacted, if teaching faculty is not good. And it's true not only for IITs but also for any other educational institution. As I attended Mobile & Distributed Computing course in IIT Mumbai, I know that IIT faculty is really of fine class. And we may not find competent Professors from scheduled castes, scheduled tribes and OBCs. If that happens, it will not be justice to students.", I said.

Mungeri said,"It's common sense, isn't it?"

I replied, "Spot on. You don't need expert to answer that. Do you? But Mungeri you seem to be missing a point. By reserving certain number of seats in Colleges or Companies for backward classes, Government is trying to be fair with them."

With anger, Mungeri asked, "And what the heck candidates from General category are going to do? Is it not injustice for them?"

"Ah! you are touching a very sensitive topic now. We always think of ourselves, don't we?", I asked.

Mungeri asked, "What do you mean?"

I replied, "Well, I fully understand what candidates from General category must be going through, when candidate from backward classes with lower marks or capabilities get admission/job in their place. Many a times, they might be more deserving candidate on the basis of merit."

Mungeri said,"It's very frustrating."

I said, "Yes, it is. But have they ever thought of frustration what candidates belonging to backward classes must be going through. Is it fair to expect, candidates belonging to backward classes compete with General category candidates, when their forefathers were not treated with respect and fairness? How can you forget that forefathers of so called upper casts and general category boycotted backward classes? Don't you remember that they were not even allowed to drink water from common well? Do you think they would have got opportunities to study and excel in Life? Was it fair?"

Mungeri said,"That's true, but quota does not seem to solution to the problem."

I said, "Yes. Unfortunately there are few people from backward classes who are well off, but they still avail quota facilities. This is inappropriate. It not only takes away seat of other backward class candidate, but also defeats the whole purpose of quota system. I think Government and Society should take a different approach instead of quota."

Mungeri curiously asked, "What can we do?"

I replied, "Well Mungeri, at first candidates from General category should change their outlook. Don't treat backward class candidates as enemy. Be kind and considerate. Together we can go a long way. Honestly, I would rather say forget about quota system. Let's ask some fundamental question to us. Do we really need labels of cast or religion any more? Has it not done enough harm to our Society, Country and World? We don't need these labels any more. Being human being is enough. There is unrest every where. In developed countries like USA and UK, you hear about problems between white and black community. Many a times you see friction among people belonging to different religions like Christian, Muslim, Hindu, etc. Countries spend billions and billions of dollars on defense budget. If we can get rid of these labels and decide to peacefully coexist, we can better utilise that fund for development and growth. We can provide ample opportunities to every one. We just need to shift our focus from Competition to Co-operation and it will solve many of our problems."

Mungeri said, "Makes sense. I am in for it."

I said, "Thanks Mungeri! Make sure you spread this message."

Mungeri replied, "Certainly. Don't you think we need change in our Politics?"

"Not now Mungeri. My wife is on way back home. And guess what I've prepared Spicy chicken Fajita on my own today. I got to make final preparation before she comes.", I said

"Oh man... I will miss Fajita. At least share the recipe", said Mungeri.

"Sure, I will post in my next blog. Don't miss that. You will love it.", I said.

"Ok. Bye then. Catch you later.", said Mungeri.

"Bye!"