K. West

Master i filosofi 2011

noreply@blogger.com (k.west) — Sun, 18 Dec 2011 12:05:00 +0000

Dette året har vore fullt, og fint er det. Mellom anna vart eg endelig ferdig med ein master i filosofi med Paola de Cuzzani og Roger Strand som rettleierar. Trufaste lesarar av denne bloggen (og det er det sjølvsagt hordar av - gå og vogg Voe) har sett at eg har blogga så smått om dette før. Eg legg her ut det norske samandraget.

----

Eksperimentell molekylær medisin har dei siste 60 åra vakse til å bli ei stor grein innan dei medisinske vitskapane. Kunnskapen frå den eksperimentelle molekylære medisinen har forma vår forståing av liv og av sjukdom.

I denne studien har eg stilt spørsmålet om korleis eksperimentell molekylær biologi som vitskap produserar kunnskap. Eg har freista å gi ei forståing av eksperimentell molekylær medisin som integrerer sosiale, teknologiske og materielle faktorar.

Det andre spørsmålet eg har stilt i denne oppgåva er om ein filosofisk refleksjon over kunnskapsproduksjonen kan føre til ein vitskaplig sjølvrefleksjon, kritikk, og endring av kunnskapsproduksjonen. Eg føreslår at molekylær medisin kan endrast ved å legge meir vekt på å forstå korleis molekylærbiologiske fenomen fungerar i ein biologisk og medisinsk kontekst.

Anbefaling: Omvend meg!

noreply@blogger.com (k.west) — Fri, 02 Dec 2011 07:50:00 +0000

Kjetil Hope er misjonærbarnet som byrja på teologiutdanning, mista trua, svinga over til bratt ateisme a'la Dawkins, men som no utforskar tru på ein ganske open og udogmatisk måte.

Hope har lenge diskutert på Verdidebatt (nettforumet til Vårt Land), og har no fått laga NettTVserie av sin religiøse diskusjon: Omvend meg! Dette har vorte ein veldig bra og fin serie som tek opp problema med religiøs tru i det moderne Norge.

Anbefalast!

(einaste aberet er at diskusjonar har vorte kutta vekk til fordel for korte episodar. Oppfordringa går difor til VL om å lage TV-serie med halvtimes episodar :-))

Ansvar, ytring og vald. - Den vanskelige debatten om den vanskelige debatten

noreply@blogger.com (k.west) — Mon, 08 Aug 2011 06:43:00 +0000

I tida etter 22. Juli, då Anders Behring Breivik (ABB) bomba regjeringskvartalet og massakrerte AUF'arar på Utøya har eg, som mange andre, prøvd å forstå korleis dette kunne skje, og korleis det vil eller må påvirke samfunnet vårt. I tillegg til å prøve å forstå har eg også reagert, både med kjensler av sorg og av hegning av verdiar. Det sistnemnde overraska meg. Her vil eg gjerne legge fram både mine forsøk på å forstå, og kva verdiar eg vil slå eit slag for som reaksjon på ABB sitt åtak.

Debattklimaet i innvandringsspørsmål.

Då eg høyrde om bomba i regjeringskvartalet tenkte eg i likskap med mange andre at muslimske terrorgrupper stod bak. Den neste tanken var at Norsk offenligheit dei neste åra ville bli utålelig. Det eg har oppfatta som ei skjerping av diskursen kring innvandringsspørsmål dei siste åra - kanskje tilogmed det siste året, ville føre vidare til eit politisk klima og eit debattklima som mildt sagt ville vere grumsete.

Då gjerningsmannen og hans motiv vart kjent, vart spørsmålet snudd på hovudet: har debattklimaet kring innvandring ein samanheng med ABB sine gjerningar?

Kva debattklima snakkar eg om? For det første har ein det politiske klimaet. I Sveits vart det gått inn for eit forbod mot moskear. Landet hadde 3 (!) moskear. No var det altså nok. I Frankrike vart eit forbod mot hijab vedteke. Franskane var dog litt meir rause, og inkluderte Romani-folket i nei-gruppene. Store mengder Romani vart sendt ut av landet i 2010.

Dette er uttrykk for politiske strøymningar, dels nasjonalistiske, konservative og populistiske. Dei fleste land i Europa har veletablerte politiske parti som representerer slike strøymningar. I Norge har vi FrP. Christian Tybring Gjedde sitt etterkvart famøse innlegg frå Stortingets talarstol gav eit klart oss-dei-perspektiv. Carl I. Hagen har ved tidligare anledningar snakka om "kalifatet".

Men dei politiske partia held seg likevel innanfor dei etablerte politiske rammene. Så lenge dei spelar det politiske spelet, og søker politisk makt gjennom dei etablerte politiske institusjonane så kan dei også ansvarliggjerast for det dei seier. Når dei er på frammarsj over heile Europa så er det ikkje fordi dei forfører folk, men fordi mange faktisk er einige med deira standpunkt. Og er ein ueinig så kan ein stemme på eit anna politisk parti. Har FrP difor "skuld" i massakren på Utøya? Nei. Når Siv Jensen seier at vi "ikkje må vere redd for å diskutere dei vanskelige spørsmåla", så har ho rett i det. Uansett kva desse spørsmåla skal vere. Ein kan vere så forbanna og ueinig med FrP som ein berre vil, men då må ein gå i debatt med dei. Då må ein sjå på kva dei faktisk seier, også argumentere mot eller kome med andre forklaringar og løysingar.

Det andre er det offentlige ordskiftet. Dette heng sjølvsagt saman med det politiske, men det er mindre institusjonalisert, og grensene er stort sett ytringsfridomen, som er ganske vid. Eg meiner å merke at grensa for kva som er akseptert å seie i innvandringsspørsmål i det offentlige rom har vorte flytta.

I 2010 gav Thilo Sarrazin ut boka "Deuchland shafft sich an" (Tyskland avskaffar seg sjølv). Sarazzin var ein høgståande tysk sosialdemokrat som med sin utgivelse drog teppet av gamle gode omgrep om rase og befolkningsgrupper. Hovedtesa hans var at innvandrarane ikkje hadde lojalitet til velferdsstaten. Stadig større grupper av innvandrarar (i Tyskland mest Tyrkarar) levde av sosialstønad, og føydde ungar i hopetal. Denne boka skapte skandale då den kom, men den opplevde også å få mange tilhengarar. Sarrazin sa det som nazi-traumatiserte tyskarar ikkje hadde turt å seie. Han "tok den vanskelige debatten". Eg har ikkje lese boka, men eg las eit stykke om den på Minerva sine nettsider. Mitt inntrykk av Sarazzin er at han nok ønsker å setje fingeren på innvandringspolitiske problem, men han dreg med seg så mange konsept og generaliseringar at eg for min del ikkje klarar å akseptere premissane for debatten. Det var også min kommentar på Minerva sitt stykke. Det eg var møtt med i kommentarfeltet var personangrep, insinuasjonar om politisk ståstad, og ein aggresjon som skremte meg. Dette var i mai 2011, og eg tenkte med meg sjølv at dette var drøye greier.

Alle desse kommentarane var ytringar. Ein har ytringar i det offenlige ordskiftet, og desse kan vere av ulik karakter. "Life of Brian" var ei slik ytring. Muhammed-karikaturane var også ei. Desse skal ikkje forbyast, men ein er heller ikkje pliktig til å ta dei alvorlig. Dei treng ikkje møtast så lenge det ikkje utgjer eit problem. For ikkje så lenge sidan var det ein debatt i Bergens Tidene om dei skulle fjerne anonymitetetn i kommentar-feltet på nettavisa. Det til dels høge konfliktnivået hadde vorte ubehaglig. Ved å fjerne anonymiteten ville dei ansvarliggjere brukarane, noko som kunne føre til ei demping av konfliktnivået.

Eg kjem no til mitt første hovedpoeng, nemlig ansvarliggjering. I samfunnet har vi ansvarliggjering av gjerningar gjennom lovverk, og også av haldningar og meiningar gjennom demokratisk valdeltaking. Deltar ein i val får ein dei politikarane ein fortener. Men ein har også eit ansvar for den offentlige debatten. Det er like vagt som det er grunnleggande og viktig: som borgarar i eit samfunn har vi også eit medansvar for korleis dette samfunnet skal vere. Dette inkluderar kva debattklima ein skal ha. Dette avgjer kva som er akseptert språkbruk kring ulike spørsmål. Ordskiftet er vårt felles, og det er heile tida gjenstand for forhandlingar om kva som er legitime ytringar. Nokre omgrep i desse forhandlingane i denne konteksten er "politisk korrekt", "reaksjonær", "rasist", "multikulturalist", "snillisme" osb. Gjennom forhandlingane etablerast og brytast tabuar ned. Tabuar har gjerne ein negativ klang, men dei er også eit uttrykk for verdiar.

For meg betyr ansvarliggjeringa av ytringar at ein har ansvar for å tenke gjennom konsekvensane av sine ytringar, og også gjere ein viss sjølvrefleksjon over kva som er grunnlaget for dei. Ansvarliggjering er erkjennelsen av at vi "er i same båt". Då er ein nøydd til å tenke over korleis denne båten skal vere. Ein kan sjå til Habermas og seie at den borgerlige offentligheita skal turnere diskusjonar gjennom ordskifte og argument. Men i tillegg må ein ha verdiar i botnen som set nokre spelereglar for kva ytringar som er god fisk. Det er på dette nivået Bergens Tidene sette streken: det er ikkje alle ytrinar som bidreg til konstruktivt offentlig ordskifte fordi dei ikkje tar seg som mål å vere ein del av eit ordskifte. Slike ytringar skal sjølvsagt ikkje forbyast. Eg vil gjerne ha eit samfunn der BootBoys har politivakt mot protesterande Blitzerar. Men eg forbeheld meg retten til ikkje å akseptere BootBoys som legitime deltakarar i det offentlige ordskiftet.

Så lenge ein kan ansvarliggjerast for sine utsegner, anten som ein politisk deltakar eller som deltakar i ein ansvarliggjort offentlig debatt, så er ikkje det i seg sjølv eit problem. Då kan ein ta så mange "vanskelige debattar" som mogleg. Derimot, om ein ikkje gjer ein refleksjon i høve til eige bodskap, så må ein også finne seg i å bli lukka ute av ordskiftet. I tillegg, om ein ikkje ønsker å ha eit refleksivt forhold til problematiske element i eigen tankegong, så må ein også finne seg i å bli skulda for nett det. Eit eksempel på dette er Øyvind Strømmen si påpeiking i boka "Eurofacismen", på at den ekstreme høgresida har eit valdspotensiale. Det same ligg til grunn for dei stadig gjentatte kritikkane av gamle AKP-ml'arar om at dei skal ta avstand frå sine sympatiar med mindre sympatiske regimer.

Derifrå er det sjølvsagt eit stort steg frå oppfordring til handling, og derifrå til handling. Men uansvarlig omgang i den offentlige sfæra kan gjere stega mindre. Særlig om ein bagatelliserar valdelige handlingar.

Om det offentlige ordskiftet har samanheng med ABB sine gjerningar? Det kan godt vere at dei har mogleggjort hans gjerningar ved å legge grunnlag for haldningar, delvis legitimert desse, og latt han finne gjenklang for dei utanfor seg sjølv. Det kan også vere at han i somme fora har funne legitimering av vald som handlemåte. Men det er ikkje enkelt å vete. Enn så lenge har dette vore eit ekstremt utfall, ein enkeltperson. Det er ganske dårlig materiale å gjere statistikk på om ein vil vise samanhengar. også her viser verda seg å vere salig komplisert.

Sannelig, dette vart langt nok. Eg hadde tenkt å skrive om hegning om verdiar som demokrati, liberalisme, rettsikkerheit, anstendigheit og ansvarligheit. Men det får eventuelt bli i neste omgang.

Bibelen: ei foreløbig oppsummering

noreply@blogger.com (k.west) — Sun, 29 May 2011 08:11:00 +0000

Så bloggen var ikkje heilt daud, sjølv om dette er fyste innlegget i 2011. Slik er det når ein bloggar etter lyst-prinsippet.

I fjord sette eg i gong med å lese bibelen frå perm til perm. Sidan dette også har vorte styrt av lyst-prinsippet, har det gått litt i rykk og napp. Men no har eg vore i gong igjen. I byrjinga var eg flink og la ut omtaler for kvar bok, men no har eg heller tatt eit jafs, og serverar her nokon strø-tankar f.o.m 4. Mosebok t.o.m. Ester.

Kvifor lese Bibelen? Eg ser på meg sjølv som ikkje-truande, men likevel finn eg mange gode grunnar til å lese Boka (stor bokstav nyttast her for å markere den plassen denne boka har i kulturhistoria, idéhistoria og litteraturen - ein kjem ikkje utanfor).
- den er til tider fantastisk skrive
- den gir eit innblikk i heilt andre samfunn enn det vi sjølv lever i (som Georg Johannesen sa: skal du få eit perspektiv på den tida vi lever i, må ein lese gamle bøker frå då tidene var annleis - så gamle bøker som mogleg).
- For å forstå religion generelt og kristendom og jødedom spesielt, slik den har påverka samfunnet, og slik den utøvast i dag.
- for å sjå ein del av dei ur-narrativa som ligg i vår kultur (skyld og skam, svik, hovmod etc.).

Mange og gode grunnar, altså. Eg skal utdjupe 2 poeng.

Innblikk i andre samfunn:
Ein kan lese kongebøkene, eller ein kan lese Snorre, og det vil slå ein at voldsnivået er ganske annleis enn det vi har i vår norske vugge i dag. Kristendomsundervisninga underslo heilt klart ein del sider ved Kong David som var for sterk kost for norske 13-åringar. Men er det kost for vaksne kristne eller jødar at David berre stilte seg i rekka av torturistar og etnisk motiverte folkemorderar? Personligheitstrekk som psykopati, asosialitet, post-traumatisk stress, personligdomsforstyrring etc. ville verka absurde i ein slik setting som beskrivast i desse bøkene. Og då liknande krigstilstandar går att i mange arkaiske bøker, kan det tyde på at dette er samfunnstilstandar som har vore svært vanlige opp gjennom historia.

Forståing av religion.
Det er nok å slå inn opne dører, men det er svært lite til felles med den gammaltestamentlige religionen og dagens norske kristne religionsutøving. Kanskje kan desse bøkene, der jødane slost med sverdsegg for landet sitt, gi nokre peikarar til den valdelige konflikta i Israel/Palestina i dag, men la oss for all del håpe at ikkje for mange lar seg inspirere av forfedrenes framgangsmåtar.

A deja!

Method tweeting

noreply@blogger.com (k.west) — Sun, 19 Dec 2010 17:07:00 +0000

http://kvalshaug.wordpress.com/2010/12/15/method-writing-om-a-ha-en-ekstra-karakter-pa-twitter/

Nomadisk politikk

noreply@blogger.com (k.west) — Wed, 15 Dec 2010 09:02:00 +0000

Kanskje sløvt at eg ikkje har oppdaga den før, men i dag vart eg oppmerksom på denne bloggen av Ole Johan Moe, som eg kjenner litt frå filosofistudiet og Studentersamfunnet i Bergen. Han har rett og slett pakka snippeska og flytta til Øst-Timor, der han no bur i slummen og rapporterar for Urix. Og kven seier at det ikkje er eit jobbmarked for humanistar der ute?

Det er når ein ser slike historier at ein lurer på om ein gjer nok ut av livet sitt. Men til vinteren ventar det meg 6 månedar i Portugal, så då tenker eg at eg gjer ganske mykje ut av livet mitt allikevel.

Ole Johan sin blogg Nomadisk Politikk puttast uansett i blog-lista!

Opening and closing in scientific processes

noreply@blogger.com (k.west) — Thu, 02 Dec 2010 20:57:00 +0000

Det puslast med ei masteroppgåve i filosofi. På verdsspråket engelsk til og med. Og no trur eg "Aims of study" byrjar dette på plass.

Aim of study.

Molecular medicine is today a major field of research. During the last 60 years, this companionship of medicine and molecular biology has yielded not only new types of diagnosis and therapy. It has also sparked many types of debates of ethical and philosophical kind, like what it is to be human, and what possibilities do we have for intervening with life.

Central in the process of molecular medicine is the research activity that is conducted by scientists, technicians, and students in research institutions. This research activty is at the same time a part of the society that it takes place in, and part of the more or less global research culture that can be defined as molecular biology and molecular medicine.

The aim of this study is to understand what are considered valid and relevant factors during the process of judgement and desicion in the scientific process. This is philosophically interesting as an investigation of how knowledge and facts are produced also will cast light upon both the nature of these facts, their episemological and ontological status, and of the process where they are produced.

In the first part of the assignment, I will first go through some central positions within epistemology and philosophy, before moving on to medicine and life science, where Claude Bernard and Georges Canguilhem will be adressed more thoroughly. Then, I will go through some of the positions of Bruno Latour and Hans-Jörg Rheinberger and their work on experimental molecular biology and medicine.

In the second part of the assignment, I will describe a case study chosen within the field of experimental molecular medicine. Here, I will take what can be called a near-sighted approach, so to get a hold on the microprocesses that in the daily scientific conduct leads up to scientfic facts and knowlege.

In the third part I will introduce, and elaborate on, the terms openness and closedness, and use these as tools to understand which factors are considered relevant at a particular time or situation in the scientific process. In the final part I will address how the described dynamics of the scientific process have impact both on the decisions and judgments that are being done in the scientific process of fact production.

Stay tuned!

Rollemodell.no

noreply@blogger.com (k.west) — Thu, 18 Nov 2010 19:26:00 +0000

Dugnad i praksis

Eg fekk i dag ein hyggelig e-poste frå haldningskampanja "Rollemodell", som er tilknytta kunnskapsdepartementet. Sjølvsagt vart eg smigra, og imponert over den proffe nettsida deira, som de kan sjå på rollemodell.no.

Til mi overrasking oppdaga eg at det heile var noko så kuriøst som eit dugnadsprosjekt sett i gong frå departementet si side, på vegne av vår felles framtidige verdiskaping!

Så eg sende dette svaret tilbake:
Hei, takk for henvendelsen. Det er kjekt å bli spurt.

For engasjement gjennom min jobb som vitskaplig tilsett ved Universitetet i Bergen, bed eg om at henvendelsar vert gjort gjennom Universitetet.

Andre engasjementoppdrag tar eg for høvelig betaling. Betaling kan avtalast nærare etter som ein ser kor mykje forbreiing jobben krevjer.

Eg stiller gjerne for ikkje-kommersielle og ikkje-statlige aktørar om eg kan stå inne for verksemda deira.

Eg har gjort meg nokre tankar om Rollemodell-ordninga. Sidan de har sendt meg ein forespørsel om dette, og fleire andre vitskaplig ansette har fått forespørselen, vil eg kome med nokon tilbakemeldingar som eg håper du kan formidle vidare til dei det måtte vere relevant for.

At kunnskapsdepartementet set i gong ei haldningskampanje mot ungdom for å få dei til å velje realfag er ikkje oppsiktsvekkande så lenge det har vore ein debatt om unge sitt val av studie. Men å be folk jobbe gratis for dette, og kalle det dugnad, finn eg særs merkelig. Enda merkeligare er det at ein henvender seg enkeltvis til folk. Dette kan berre bety at ein vil folk skal ta på seg dette utanfor andre oppgåver, ikkje som del av eins jobb i det private eller offentlige. For hadde det vore tilfelle, hadde det vore naturlig å gå gjennom instutusjonen eller bedrifta. Offentlig vitskaplig ansette, for eksempel, har formidlingsplikt. Men då må det vere klare retningsliner om korleis Rollemodell-ordninga går inn i denne.

Eg vil difor spørje spørsmålet om kva det er som gjer at ein forventar at personar med ei kompetanse som de tydelig vis er ute etter, skal stille opp på eit offentlig tiltak som Alfa og Rollemodell er, av rein veldedigheit.

Vidare kan ein spørje seg om kva signal det vil sende til skuleungdomen at departementet ikkje er villig til å betale for høg kompetanse.

Sidan dette tydelig vis er eit dugnadsprosjekt, vågar eg meg til å spørje om Kunnskapsdepartementet, Renate sine ansette, Oxygen Design, og Kantega også jobbar utan løn på dette prosjektet?

Helsing ...

noreply@blogger.com (k.west) — Tue, 16 Nov 2010 08:30:00 +0000

Eins idear er i forskning og tenking det viktigaste ein har, så denne oppfordringa er det berre å følgje:

http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article3766988.ece

Forsker Grand Prix 1

noreply@blogger.com (k.west) — Wed, 27 Oct 2010 09:26:00 +0000

Kjekk norsk ungdom forskningsformidlar på Forskningsdagane 2010.

Kva gjer Sp med monstermastene?

noreply@blogger.com (k.west) — Thu, 12 Aug 2010 20:32:00 +0000

Vi prøvar oss på litt politisk analyse av sommarens store sak, monstermastene i Hardanger.

Det er å lese i dagens aviser at det har vore sur melk mellom SV-Kristin og Sp-Liv: SV er imot og Sp har forsvart monstermaster (som dei så lyrisk har blitt kalla). Ap er for men må tenke på valget, og tar ei "utredning" til før dei gjennomfører det som allereie har blitt bestemt, no utan å vere arrogante.

Ap er som Ap har vore. SV er nok mot monstermaster av estetiske kose-grunnar, men kvifor er Sp for? Sp, som har fått mykje av sin energi frå by/land-konflikter, eit interesseparti, nesten ein interesseorganisasjon for distriktsnoreg: med si sidetaken i denne saka, blir ikkje dei då berre ein filial under Ap? Av alle partia er det Sp som har mest å vinne på å vere mot monstermaster.

Monstermaster: for eller mot?
Når det er sagt kan ein spørje seg om ein ser rett i denne saka. I Hardanger har ein folkeaksjon mot monstermaster og for bru. Ein sjøkabel vil bli dyrt, usikkert og føre til inngrep i naturen (norske fjordar er djupe. Hardangerfjorden er 800 m djup v Nordheimsund). Luftspenn er sjølvsagt heller ikkje optimalt, men det er fleirfoldige luftspenn over norske fjordar, over turistfjordar slik som Nordfjorden og Sognefjorden. Det er framleis turisttrafikk i desse områda. Faktisk ganske mykje. Ingen ser ut til å ta notis av luftspenna. Dei kan tilogmed demonterast når ein ikkje treng dei lenger.

Det er i det heile ein del dilemma i norsk landskapsvern. Eg nemnde lenger oppe at bru har vore ivra for i Hardanger. No veit eg ikkje om dette kan samanliknast med master direkte, det var meir eit retorisk poeng. Men det som er eit poeng er at vegutbygging fører til store landskapsskader i norsk vestlandsnatur. Dei fleste norske fjordar, og eit stort antal naturområder har særs synlige og store veiskjeringar. Desse vert det ivra for i distriktsnoreg, for ein vil ha veg. Det er noko positivt. Og då tar ein ikkje 5 øre for å påføre landskapet sår som ein ikkje kan fjerne når ein ikkje treng dei lenger, slik ein kan med elektrisitetsmaster.

I lys av dette framstår Hardangersaka som ei boble.

K(yrre Nakkim) West

Vestlandsk sommarlesing: Espedal/Smith

noreply@blogger.com (k.west) — Thu, 12 Aug 2010 20:15:00 +0000

Vel tilbake til Bergen frå sommarferie i Postkortnoreg har eg vore gjennom to små-bøker frå premielønna vestlandsforfattarar, nemlig Imot kunsten av Tomas Espedal og Austerrike av Nils Henrik Smith.

Fine things first så er begge bøkene godt skrive. Kanskje særlig Imot kunsten, med Espedal som er kjent for sitt poetiske språk. Det sterkaste i denne boka er språket, og hans måte å beskrive den vesle delen av verda han eller hans formødre/fedre befinn seg i (som ofte ikkje er mykje: eit hus, eit skrivebord, eit strekk i ein by, ei leilighet; ei proustsk kjensle for rom).

Det eg likar best med Austerrike er at den er så kort og fragmentert, og det som vert fortalt er så urovekkande, absurd og uavklart at det opnar opp for min eigen tanke til å spinne vidare, leda i makabre retningar gjennom vink i teksten - gjort på ein elegant og til dels morosam måte.

Kritikken gjeld begge bøker, og kanskje den treff bom: dei kjennest einsidige. For Imot kunsten er den einsidig i det at den er gjennomsyra sentimental. Heile boka er sentimental i sine beskrivingar. For Austerrike vert det opna opp eit rom til ei historie gjennom ein person, men også her er det ei grunnstemning gjennom heile boka, utan at eg heilt klarer å setje ord på kva denne er.

Kritikken er kanskje bom fordi ein må vurdere verk på sine eigne premissar, og dette er korte bøker. Men like vel så 1) kjennes dei einsidige i høve til det livet dei forheld seg til, som varierar i grunnstemninger hit og dit på mange måtar, og 2) så gjer det at dei kjennest uferdige, som om dei er ei side av fleirsidige polyfoniske verk.

Vel vel, kanskje ordkløyve/gyte-ri.

No kjem hausten.

Hemingway - Farvel til våpnene

noreply@blogger.com (k.west) — Mon, 19 Jul 2010 13:12:00 +0000

Etter å ha lest Knausgård tenkte eg: no lese ei gammal bok, og drog ut Ulysses frå bokhylla. Etter ei halv side sette eg den tilbake og drog ut Farvell til våpnene av Ernest Hemingway i staden.

Eg har lest nokre av novellene før, og dei ligg i meg som ei stemning av ferie i andre land. Både fordi eg las dei på ferie, og fordi dei manar fram eit heilt anna lys enn det ein finn her heime.

Farvel til våpnene (1929) føl ein amerikanar som har verva seg som ambulansesjåfør på italiensk side under kampane mot Austerrike-Ungarn i Nord-Italia under første verdskrig, ikkje ulikt det Hemingway gjorde i eige liv.

Så mykje er sagt om Hemingway sin appell til unge menn: mannsrollen, kampen, det tause og firskorne, døden og skjebnen. Kvinna og krigen. Så også denne boka legg seg i dette temperamentet. Og her er eg ikkje sikker på om eg heng med. Det vert for romantisk for meg: livet, døden, kjærleiken. Krigen og kvinna. Den var bra, intet med det. Språkføringa var glimrande - bak det eg mistenker er ein noko dårlig oversetning av Herman Wildenvey. Den berømte knappe stilen som seier så mykje med lite.

Men altså, temperamentet traff meg ikkje. Men det er strengt tatt mitt problem.

Knausgård - Min kamp 4

noreply@blogger.com (k.west) — Mon, 19 Jul 2010 12:42:00 +0000

O'forfylla ungdomstid og skjødeslause hurtig-skriving.

Eg har havna bakpå Knausgård-sagaen. Det er litt mi eiga skuld. Etter å ha lest del 3 byrja eg rett på "Ute av verden". Overdosen var eit faktum.

Men no, altså, er altså #4 lest og fordøya. Og aninga frå #3 fortset: han klarer ikkje å holde stilen.

Mitt hovudproblem, med denne og den førre, er at den nære nerven frå dei to første bøkene - kjensla av å kome inn i hovudet på forfattaren - tapast til fordel for ein meir konvensjonell oppvekstroman-forteljarmåte. Det er lenge sidan eg las Saabye-Christensen, så eg skal ikkje påstå dette for hardt, men hans nostalgiske oppvekst-forteljarstemme er det som kjem meg først i minne. Og for min del er ikkje det ein positiv assosiasjon.

Også saknar eg dei overraskande innsiktene og refleksjonane frå dei to første bøkene, som opna nye rom, ny tolking av erfaringane, og som gjorde den sentimentale sjølviscenesetjinga til ein konstruktiv prosess.

#4 handlar om Knausgård si gymnastid samt eit år i Lofoten etter gymnaset, der han jobba som grunnskulelærar. Boka har eit sterkt vitnebyr, nemlig korleis far og son dyrkar alkoholen for å takle sine sosiale problem. Beskrivinga av korleis faren forsvinn inn i alkoholismen er sår, og ein får her sjå den fortvilte sida som faren ikkje har klart å takle på anna måte enn gjennom strengheit. For sonen er alkoholen ein måte å takle det sosiale; ein måte å flyte gjennom dei vanskelige seine tenåra. Dette er eit glimrande og trist vitne til norsk ungdomsfyll i all si destruktive alko-dyrking.

Eg kjem nok til å lese dei to siste bøkene også, men synd å seie er dette mykje på grunn av at det er synd å slutte i ein serie som likevel tar så rask tid å lese.

Qest

Filosofisk brannfakkel

noreply@blogger.com (k.west) — Fri, 09 Jul 2010 19:12:00 +0000

For every conscious thought and every enquiry, there is a dark precursor that points out the path for the following thought. This is often the presuppositions, raising our temperament, or locking the thoughts into certain tracks – unavoidable, but nevertheless also possible to reflect upon. Such presuppositions can form a first approach to the subject of study. The following studies, followed by a conscious reflection upon the initial approach, can lead to the re-evaluation of the initial approach. We are born, live, and die in the material world. As far as this goes, our existence is materially constituted. What forms the basis for the material world can be a subject of discussion, and will not be discussed further here. Humans are of the material world, and interact with the material world – both the human and the non-human. Although these interactions are of various characteristics, one cannot state that one is privileged as compared to the other. Experiences of the human and the non-human, although different, have in common a factor of objectification; to gain knowledge about something that is not oneself. If humans did not have this capability, chances are that a sable tooth-tiger would put an end to human history even before we got going. Humans interact with the world in a myriad of ways. The western natural sciences are a set of traditions that has the material world as subject of study.

FEBS Gøteborg

noreply@blogger.com (k.west) — Sun, 27 Jun 2010 11:08:00 +0000

Frå det eine til det andre: eg er no i Gøteborg på molekylærbiologi-konferanse. Og morsomt er det. Og fint

er det i Gøteborg gitt!

Her er eit bilete av noko av det meir trendy innan molekylærbiologien for tida: nettverksanalyser. Eller hårballar, som nokre likar å kalle det.

- Posted using BlogPress from my iPhone

Oljeutvinning og risikovurdering.

noreply@blogger.com (k.west) — Wed, 16 Jun 2010 09:26:00 +0000

I mexicogulfen skjer det som kan bli (om det ikkje allereie er) den største oljesølkatastrofa vi har sett. Obama har klar på at BP skal ta det fulle ansvaret for katastrofa. Men er dette riktig?

Risikoen for slike katastrofer er ikkje stor, men det er alltid ein sjangse for at det kan skje. Ein kan både bereikne kor stor sannsyn det er for at ei ulykke kan skje, og ein kan ta førehaldsreglar for å gjere sannsynet mindre. Ein kan også ha beredskapsplanar for å stoppe ei utløyst ulukke. Men den einaste garantien for at det ikkje skal skje i det heile er at ein ikkje utvinn olje.

Det vil seie at når ein gjennom politiske vedtak opnar for oljeutvinning i eit område, aksepterer ein også risikoen for at ei katastrofe kan skje. Dette er eit politisk vedtak, og ein politisk ansvar. Og dette ansvaret må politiske beslutningstakarar vere seg medvite.

Spørsmålet er då om norske politikarar vil seie at somme område er så viktige at vi ikkje har råd til å risikere dei gjennom å opne for oljeutvinning? For eksempel gyteområda i Lofoten og Vesterålen.

25.06. 2010: God sak i Dag og Tid om den store nestenulukka på norsk sokkel i 2004.

Disputas

noreply@blogger.com (k.west) — Sun, 13 Jun 2010 10:26:00 +0000

Det nermar seg.
Og godt skal det bli å bli ferdig så ein kan kome tilbake til det som virkelig er gøy, nemlig å forske.

Alle nysgjerrige er sjølvsagt hjertelig velkomne på både prøveforelesning og disputas!

Prøveforelesning: 25. juni kl. 09.15. Auditorium 1, Bygg for biologiske basalfag, Haukeland universitetssjukehus.
Emne: Accumulation and clearance of aggregation-protein proteins linked to disease.

Basisen for mange nervesjukdomar som alzheimer's og parkinson's er liknande mekanismer: opphopingar av protein i og kring nervecellene gjer at nervecellene døyr. Kvifor skjer desse opphopingane, korleis beskyttar kroppen seg mot dei, og korleis kan ein angripe dei medisinsk.

Disputas: 25. juni kl. 11.30. Bygg for biologiske basalfag, Haukeland universitetssjukehus.
Tittel på avhandling: The human protein N-alpha-acetyltransferase complexes hNatA, hNatB, and hNatC. Identification and functional characterization.

Vi har identifisert og beskrive tre proteinkompleks som utfører ein svært vanlig kjemisk reaksjon i menneskeceller. Funksjonen til denne reaksjonen er faktisk ukjent, men utan desse proteinkompleksa veks ikkje cellene som dei skal, og dei kan også gjennomføre det ein kallar "kontrollert sjølvmord". Dette kan vere interessant både for kreftutvikling og for nervesjukdomar.

Tverrfagligskap

noreply@blogger.com (k.west) — Sun, 06 Jun 2010 19:36:00 +0000

Kva med litt bileteblog i blogslappe teknologitider?

- Posted using BlogPress from my iPhone

¡Bueno Madrid!

noreply@blogger.com (k.west) — Mon, 10 May 2010 14:55:00 +0000

Stemningsbilete frå Madrid (Goya/Wikipedia Commons)

Den tilbakelagte veka har eg vore så heldig å være i Spaniens hovudstad Madrid. ¡Bueno! Først på rein ferie eit par dagar, før eg var med på eit møte om nevrokjemi. Begge delar tommelen opp.

Kva gjer ein i Madrid?
Ein ruslar ikring i gamlebyen Latina, ein går på museet Regina Sofia og ser på Picasso og Dali med meir. Eller ein går på tyrefekting på La Plaza de Toros de Las Ventas, som tar 25000 tilskodarar, der ein (om ein legg att eventuelle moralske betenkeligheiter ved inngangen) kan nyte den estetiske seigpininga og slaktinga av 7 godt vaksne oksar på 2 timar, alt med ein cerveza i neven og elektrisk stemning i lufta. Eller ein kan rett og slett ta den flunkane nye metroen og sjå på det ganske vakre folket som spaniolen faktisk er rusle til og frå jobb.

Og det er ikkje ille berre det!

Og kva gjer ein med nervesjukdomar
som Parkinsons, Altzheimers, Huntington's (Setesdalsrykkja) eller Creutzfelt-Jacobs? Vel, desse sjukdomane har mange likskapar, og denne konferansen handla om desse molekylære likskapane. Sjukdomane har det til felles at det skjer ei type utfelling i hjerna (det kan samanliknast med når ein løyser for mykje O'boy i melka og resten legg seg på botnen av glaset utan å bli løyst opp). Når slike utfellingar skjer i hjerneceller klarar ikkje alltid hjernecellene å rydde opp i dette rotet. Dette kan forstyrre hjernecellene så mykje at dei byrjar å døy.

Det som skiljer dei ulike sjukdomane er kva typar celler som vert påverka i kvart tilfelle. For eksempel vil ein i Parkinson miste celler som har med rørslekontroll å gjere. Hjå Huntington's, som er dødelig, vil ein rammast mykje sterkare - hjerna til ein avdød Huntington's pasient kan vere så mykje som 1/3 lettare enn ei frisk hjerne.

Denne konferansen handla om ulike måtar å hjelpe cellene til å rydde opp ui utfellingane sjølv. Klarer ein å lage medisinar som hjelper hjerna i ryddejobben kan dette vere til stor hjelp for dei som vert ramma.

Men stadig dukka denne setninga "Vi veit ikkje" opp. Fantastisk stimulerande for oss som forskar, men ikkje så kjekt for dei som rammast av sjukdomane.

- onkel reisende West.

Eksempel på arv OG miljø?

noreply@blogger.com (k.west) — Mon, 22 Mar 2010 18:37:00 +0000

Eit eksempel på arbeid som integrerar både arv og miljø i tidsskriftet Science.

Takk til William for tips

Oppdatering tir. 23. feb 2010
Og enda eit eksempel. Sistnemnde eksempel beviser at sosiologi berre er eit sideprodukt av mislukka laboratorie-eksperiment ("ironi", ingen grunn til å bli hissig).

Takk til Lars for tips

Bak hjernevasken

noreply@blogger.com (k.west) — Thu, 18 Mar 2010 21:39:00 +0000

Etter å ha sett den svært interessante debatten om Hjernevask på NRK nettopp - ein debatt om vitskapsteori og metodologi, o'hygge! beit eg meg fast i noko som vart sagt av Cathrine Egeland og som eg også har tenkt på før: ei sentral strøymning i filosofien det 20. århundret er utfordringa av kva som reknast som sikker kunnskap.

Utover det 19. århundret bygde naturvitskapen seg opp ein veldig autoritet. Den vart av mange rekna som den gyldne vegen ikkje berre til sanning, men også til eit betre samfunn. Då første halvdel av det 20. århundre var over hadde naturvitskapen skuffa på begge desse forhåpningane. For det første viste det seg at teoriar stadig skifta også innan naturvitskapen, og at desse skifta var prega av maktkamp heller enn logik argumentasjon. Det andre var at fysikken hadde gitt oss atombomba. I tillegg hadde det gått litt over styr med biologiske forklaringar på rase, evner, intelligens og liknande i mange land på 30-talet. Det gav ein viss bismak.

Følgjelig byrja mange, både sosiologar, filosofar, men også vitskapsfolk, å sjå på grunnlaget for vitskapen og historia for vitskapen. Eit kjent namn er Thomas Kuhn og hans paradigmeskifte. Vitskapen stod i det heile fram meir menneskelig i dette lyset.

I tillegg vart slutninga trekt at sidan vitskapen forandrar seg heile tida, og gir stadig nye forklaringar på verda, og korleis vi skal forholde oss til den og til kvarandre, så er det språk og verdiar som ligg til grunn for korleis vi tolkar verda. Her svinga pendelen, og empiri om den ikkje-menneskelige verda vart i mange tilfelle diskvalifisert som grunnlag for kunnskap. Vidare vart vitskapen også sett som å oppretthalde ein viss forståing av mennesket og verda som var skadelig (sjå atombombe og rasehyigene) og måtte bekjempast.

Desse straumningane nådde eit høgdepunkt på slutten av 60-talet, byrjinga av 70-talet, og dei er klart til stades mange stader i akademia i dag. Cathrine Egeland gav uttrykk for ei slik meining i dagens debatt om hjernevask.

Denne føresetninga er ei filosofisk føresetning som ein kan vere einig eller ueinig i. Sjølv er eg ueinig. Det er ikkje noko grunn, slik eg ser det, til at kunnskap om språk og medmenneske skal vere noko meir ein gyllen veg til sanninga enn kunnskapen om resten av den materielle verda.

Utelet ein nokon av dei er vegen til dogmatisme kort.

(Twingly lenkje lenkje lenkje lenkje lenkje lenkje lenkje lenkje )

3. mosebok - I am the law!

noreply@blogger.com (k.west) — Tue, 16 Mar 2010 20:51:00 +0000

Judge Dredd (i Sylvester Stallone sin skikkelse) har nett avretta eit snes forbryterar. Ein av dei overlevande spør med frykt i stemma "Isn't that against the law?". Judge Dredd svarar bestemt: "I am the law". Så enkelt kan det gjerast.

Men over til saka: 3. mosebok inneheld store delar av det som er kjent som moselovene. Moselovene har vorte skulda for mykje; for å vere gamaltestamentlige, for å vere inhumane, for å hisse til hemn, og ikkje minst for å vere umoglege å gjennomføre i praksis fordi dei er innbyrdes sjølvmotseiande. Tilhengarar har peika på at mange av lovene må sjåast på som velmeinte råd basert på livsvisdom tileigna gjennom slektene. Dette er nærliggande å tenke om til dømes lovene mot incest (incestforbodet er for øvrig eit av dei vanligaste tabuane ein finn att i menneskelige kulturar) og fleire lovene om ureinskap (ein visste ikkje kva infeksjonar og mikrobiologisk smitte var på denne tida, men det å vaske seg og halde litt avstand er jo kjent å hjelpe også i dag).

Når det er sagt har jo desse nyttige levereglane smitta over på ein del andre felt. Det er velkjent at å ligge med ein mann som ein ligg med ei kvinne er ein styggedom. Men kva med pikekos? Meir akseptert? Om det står det ingen ting. Eller var det slik at kvinner ikkje skulle lese bibelen (kvinner gir jo jamt over under halve erstatninga - 20 sekel mot 50 sekel) som menn når utløyste frå lovnadar). Men det er vel alt i alt litt barnslig å skulde mosebøkene for å vere up-to-date med Noreg 2010 på dette feltet.

Meir interessant er det at alle desse lovene seier noko om kva som vart sett på som viktig og mindre viktig i samfunnet på denne tida: kva er positivt, tabu, direkte syndig eller dygd. For eksempel står det mange stader at innvandrarar skal behandlast som andre "for de var sjølv innvandrarar ein gong", og at ein generelt skal ta vare på dei svake og fattige i samfunnet.

Så det er lysskjær også under lova.

3. hjernevask

noreply@blogger.com (k.west) — Sat, 13 Mar 2010 16:45:00 +0000

Ikkje tredje episode, men tredje blogpost om "Hjernevask", eller om debatten om hjernevask. Etc.

Eg kom over dette fryktelig gode sitatet av den franske legen og filosofen Georges Canguilhem (frå Knowledge of life) at eg måtte berre (jepp, måtte (genetisk)) legge det ut:

"Geography has to do with complexes - complexes of elements whose actions mutually limit each other and in which the effects of causes become causes in turn, modifying the causes that gave rise to them. (...) The same approaches must be applied to animals and man. However, the human reaction to provocation by the milieu is diversified. man can give several different solutions to a single problem posed by the milieu. The milieu proposes, without ever imposing, a solution. To be sure, in a given state of civilization and culture, the possibilities are not unlimited. But the fact of concidering as an obstacle something that may later be seen as a means to action ultimately derives from the idea, the representation, that man (collective man, of cource) builds himself out of his possibilities, his needs. In short, it results from what he represents to himself as desirable, which is inseparable from the ensemble of values"

Kva betyr dette? Det er etter mi meining ei god beskriving av samspelet mellom materielle faktorar som genar og miljø ("geografi?" i svært vid forstand, eller rettare sagt i overført forstand), og mennesket sin respons på desse - ein respons som ikkje er ubetinga av genar, men som også påverkast av eins verdiar, av kva som sjåast på som attråverdig. Noko som både er eit resultat av genar, men også av tidligare erfaringar.

Gilgamesh

noreply@blogger.com (k.west) — Tue, 09 Mar 2010 20:57:00 +0000

Mi jakt på skikkelig gamle bøker leda meg til Babylon. Nei, det er ikkje snakk om gamle BoneyM-tekstar (sjølv om desse også er ein del av vår felles kulturelle skattekiste), men det episke diktet om Gilgamesh.

Gilgamesh-eposet omhandlar Gilgamesh, konge i Uruk ved Eufrat, og hans eventyr. Ein del går føre seg i fin Tolkien-stil, og ei og anna bibelsk referanse dukkar opp. Men desse tekstane er altså kanskje så gamle som 4000 (!) år. Kven inspirerte kven?

Syndefloden for eksempel, dukkar opp i svært lik tapping som ein seinare versjon.

Og i dette ligg det mest fascinerande for meg: å kunne lese tankar og forteljingar frå menneske som levde for 4000 år sidan - det er ei bru i tid som er vanskelig å førestille seg, men som likevel fyller meg med ei kjensle av menneskelig einskap og slektskap. Det er eit stort privilegium rett og slett.

Dessutan var den lett å lese, kort og til poenget, action-fyllt, med til og med litt sex. Så her skulle det ligge til rette for ein brei appell.

Problemet er jo at no er eg svolten etter noko enda eldre - ei lite produktiv kjensle etter å ha lest verdas eldste bok.

Anbefalast!