C0R1F30

The Green Night: do verde e o vermello.

2022-01-11T08:31:00.005+01:00

Falaba hai nada de The Last Duel e de que pese a boa factura faltábame algo na realización do filme. Ese algo que me faltaba teno The Green Night. Trátase dunha fantasía medieval de carácter onírico. A estética do filme serve á fin da liberación narrativa. O maior pecado dos filmes de época é a atadura da recreación. En The Duellists duelistas a luz, a sombra e a cor fan que o noso padal se embriague do espírito do romanticismo. En The Green Night a estética naif fálanos na linguaxe céltica medieval, onde a raposa fala, os xigantes reparan en nós e un cabaleiro verde outorga cabalaría. Tamén unha especie de teoría estética sobre a contraposición do verde e o vermello.

The Last Duel (2021)

2022-01-09T09:04:00.001+01:00

De Ridley Scott está todo dito. Entréganos dúas clases de filmes: os imprescindibles e os prescindibles. The Last Duel (2021) entra na segunda categoría. Semella unha homenaxe a Rashomon. O retrato que se fai do medievo ta ben, non imos dicir que non. Pero a estética do filme non pode, por exemplo, compararse con as mellores de Ridley (Os Duelistas ou Blade Runner). Se cadra ese é o problema con Ridley Scott, que as súas pelis boas son tan boas que as que non son tanto palidecen en comparación.

Sacred Spirit

2022-01-09T08:50:00.004+01:00

Espíritu Sagrado (2021), de Chema García, trátase dun filme cunha gran idea detrás, boa produción e moi ben resolto. Mil detalles ao servizo dunha idea e dunha estética, varias capas de sentido, policromías variadas e suspense. Faltoume poder meterme máis no filme: foi se cadra o amateurismo das persoas que interpretan. Ou se cadra non: porque ao mesmo tempo cada unha delas realiza unha achega única, estando moi ben elixido o elenco para cada unha delas.

En fin. Recomendable? Moito.

Persona de Bergman.

2022-01-07T07:31:00.005+01:00

Onte vin por primeira vez PERSONA, de Bergman. Polo que lembro intentara vela dúas veces... seguramente no 2005/6, e despois por segunda vez non lembro cando... e non pasara nunca do primeiro famoso minuto.

Pero onte flipei. Prestoume o retrato da outra, o baleiro, a evolución de Alma. Preciosa Persona.

Sex and the city.

2022-01-07T07:26:00.001+01:00

https://noahpinion.substack.com/p/interview-ryan-petersen-ceo-of-flexport:

"Instead as city after city started enforcing lockdowns and restrictions, people started spending a lot more goods and not services. You’ve got to get your dopamine somewhere".

Millóns de persoas conectadas nunha rede de incentivos, impulsadas por hábitos de consumo. De súpeto o entorno muda e o hábito busca ser satisfeito doutro xeito. Está na túa casa e na miña.

LAS TREMENDAS MANDRÁGORAS

2022-01-06T07:59:00.005+01:00

Foi en 1994 porque eran os 90, e foi sábado 5 de novembro. Foi no Planta Baixa, pero forámolos ver tamén á Iguana. E estiveron sublimes, sobre todo guitarra e baixo.

Facían garaxe ruidoso e molaban moito. é de destacar o artwork do grupo: conservo un single, unha entrada e este cartaz.

BAD HABITS

2022-01-06T07:53:00.000+01:00

Comerse una tarde de domingo, después de una siesta.

Enterrarse en la apatía, vagabundo en el sofá.

Levantarse y apagarlo todo.

Acabar prefiriendo el silencio, la soledad sin aditivos.

Volvemos

2018-07-02T15:27:00.001+02:00

Inmediantamente, no verán con Economía e máis cousas.

The Spotify Cultural Independence Index

2018-03-26T19:18:00.003+02:00

En Spotify, é posible ver as tendencias do máis escoitado por país (charts > top 50 by country). Estiven a facer pescuda das tendencias a nivel global e de que predomina (o top 5 de cada país). Pode observarse:

O predominio da cultura musical estadounidense en centroeuropa (Marshmello, Rudimental, Drake, The chainsmokers, Dua Lipa XXXtentation figuran no top de tódalas listas). En Dinamarca, Alemaña, Austria, Eslovaquia, Hungría, etc. Tamén Estonia, Lituania, Noruega, Suecia, Dinamarca, ... Resulta curioso porque son países culturalmente moi potentes noutros ámbitos culturais, máis se reparamos en a que atenden os consumidores de música deses países vemos un uniforme predominio anglosaxón. Visitei tamén o top doutros países do mundo, de Asía principalmente, e repítense os hits de centroeuropa: as mesmas tendencias e artistas. Mais non é en tódolos países así:

Italia ten cousiñas distintas: (Vegas Jones, Sfera Ebbasta, 2º, 3º, 4º, Drake, Ghali)
Francia tamén: (Lartisté, Drake, Vlad, Dadju, Maitre Gims)
Finlandia ten algunha cousa distinta. (Tippa, Nikke Ankara, Sanni, Evelina, Marshmello)
Islandia ten algunha cousa distinta. (Drake, Aron Can, XXXTentation, Ligi Pedro)
Xapón ten algunha cousa distinta. (Masaki Suda, Ed Sheeran, Daoko, one ok rock, Zedd)
Latinoamérica vai por libre: reaggeton.
España sigue a Latinoamérica. (Nicky Jam, Daddy Yankee, Bad Bunny, Reik, Aitana)
Brasil ten a súa propia onda, moi interesante. (Mc Kevinho, Anitta, Jorge e Mateus, Gustavo Lima, Mattheus e Kauan).

Rusia, India e China non figuran na lista, mais se se investiga un pouco pode observarse que van por libre.

Masculinidades III

2018-02-22T21:04:00.000+01:00

E que hai das novas masculinidades xordidas nos 70s?

Falo de “Tal como éramos” e de Woody Allen nesa época. Homes que falan de sentimentos, entre eles moitos de inseguridade, que se expoñen e ás veces perden.

Son testemuña dunha novidade, de novas formas de relacionarse.

Suxeito económico en Jean Tirole

2018-02-12T19:37:00.001+01:00

Estou a ler A Economía do Ben Común, do nobel en Economía Jean Tirole.

A que denomina el internalidades? De que depende a nosa capacidade de facer asumir os seus costos ou beneficios? Facer ao suxeito consistente.

As externalidades son costos (beneficios) que son repercutidos pola actividade dun axente sobre outro. O Jean Tirole chama a internalidades constitúe un concepto econonomicamente máis problemático. Denomina internalidades ao que lles sucede, por exemplo, aos suxeitos cuxa conduta é inconsistente dende unha perspectiva intertemporal. Cando leo a Jean Tirole entendo que con ese concepto quere sinalar a aqueles costos que o suxeito económico repercute sobre si, a condutas contrarias ao propio interese. É un concepto economicamente problemático debido a como se separa do concepto de externalidade, podendo chamar a confusión.

Nunha externalidade a busca do propio interese por parte dun suxeito ten consecuencias sobre o interese doutro suxeito, máis eses dous intereses non están ligados. Porén, se identificamos internalidade simplemente cunha conduta como a da inconsistencia intertemporal aquí mesturamos cousas: existen condutas inconsistentes causadas pola incapacidade do suxeito para dominar as súas paixóns, como pode comprobarse mediante a lectura dos artigos de George Loewenstein. Mais temos tamén artigos como os de Dupas e Robinson, nos que a conduta de inconsistencia temporal é debida á non dispoñibilidade de tecnoloxías de aforro acaidas. Ou, incluso, eses casos nos que a estrutura do medio que se habita condiciona a realización desa inconsistencia.

Esta dependencia do alleo fai do concepto de internalidade un “false friend”. Así, se a inconsistencia dun suxeito está relacionada co interese de outro, e ese outro suxeito ten capacidade para modificar a estrutura do medio, ou dificultar (facilitar) a accesibilidade a tecnoloxías que posibilitan a (in)consistencia, estamos apañados. Entón estamos ante unha relación de interdependencia na que un suxeito pode tirar proveito das debilidades de outro. Chamar a iso internalidade non axuda a entender o que está a suceder.

Non é só unha cuestión nominativa. Cando realicei a tese traballei moito sobre esa mesma cuestión: a de interpretar condutas inconsistentes dende a perspectiva do suxeito económico tradicional, que procura a realización do seu propio interese. Cando o suxeito é inconsistente o seu inimigo non é só el mesmo. Que a inconsistencia dependa de como o medio está estruturado fai que terceiros axentes poidan condicionar tirar proveito das circunstancias.

A industria alimentaria española ven de asinar un pacto para limitar o volume de azucre, sal e graxas nos alimentos que ofrecen para o consumo.

Masculinidades II

2018-02-11T12:15:00.001+01:00

Doume por ver unha serie de filmes adoptando unha perspectiva de xénero. Eses filmes nunca me chamaron a atención: Jungla de cristal (Die Hard) vina por primeira vez con ocasión da preparación desta entrada e vin o 50% da película, Harry el sucio (Dirty Harry) creo que a vira algo de neno pero nin me lembro nin causou impresión en min, Rambo cero, Terminator si que algo. O cinema negro xa é outro falar. Falarei das dúas primeiras.

As sesións de visionado realiceinas este Nadal como refuxio de lacazanería interesada. Doume tamén por ver algunhas que non cadraban exactamente nin nas pelis de acción masculina dos 70s e os 80s nin no cinema negro: The Rear window, The man who knew too much e Vertigo.

Os protagonistas masculinos e a familia nas historias de detectives.

No cinema negro (vinThe Big Heat, While the City Sleeps, Encuentro en la Noche) a muller, cando desexa pracer aparece como perigo da estabilidade familiar, un exceso que conducía á perdición. O feminino que desata o gran perigo, unha paixón que é como unha tempestade que devasta.

Hitchcock interesounos dende ese punto de vista. Non sei que lle tiña o Stewart: semella que aparece como prototipo do home familiar, un home que pode xogar con nenas e nenos. E porén, en Hitchcock trátase da exhibición dunha masculinidade ameazada por novas mulleres:

The roar window: neste filme é evidente que a afección polo asexo do singular protagonista ten por obxecto non someterse ao compromiso da parella. Grace Kelly encarna unha muller independente e madura, que quere algo máis que sexo co protagonista masculino. James fuxe desa proposición a fume de carozo.
The man who know too much: este filme non encaixa moito coa miña tese sobre a parella Hitchcock – Stewart. Porén lembremos: neste caso Stewart está xa casado, a súa muller, a singularmente loira Doris Day, fai dunha cantante que renuncia á súa carreira para ser nai. No filme Stewart, un médico de provincias, trata de exercer de pater familias ata que chega o momento da verdade, no que só a voz de Day pode dar co paradoiro do fillo perdido.
Vertigo. Masculinidade exposta ao perigo do feminino en estado puro. Muller como ameaza e atracción absoluta. Folga todo comentario.

Pasan as décadas, o Rock & Roll, o hippismo e os porros, a psicodelia e o ácido... e Charles Mason, non fai falta nada máis... só se cadra un pouco do protopunk dos Stooges e o transformismo de David Bowie... o krausrock? pero pouco máis. Despois de tamaña hecatombe para as identidades masculinas tradicionais está todo perdido. Ou se cadra non.

A liberación que trae o condón leva tempo traducíndose desinhibidamente no asento abatido de decenas de miles de carros por todo o mundo, en resistencias ao abandono do posto de traballo por parte das mulleres, en planificación familiar. Nese contexto, que debe facer un home para conservar a súa dignidade?

Die Hard vs Dirty Harry II: a controversia.

A muller liberada que se cadra podes recuperar; o horror da libre sexualidade e o lugar do home nese contexto.

En Dirty Harry actuar como mediante unha dobre negatividade: transgredir a lei para loitar contra aqueles que transgriden a lei. Na segunda parte da saga o malo actúa como un alter ego do propio Harry sendo a diferenza entre o un e o outro que o protagonista protexe aos cidadáns e extermina a quen viola a lei. Sen intermediarios.
É de sumo interese a diferenza entre Harry e John McClane. Este último está realmente desesperado por atar de novo a unha muller que sinte que se lle escapa (a California nada menos). O xeito de facelo e ser moi home, hiper masculinizándose.
Harry non precisa de vínculos sociais, despreza o mundo moderno coas súas liberalidades e os seus hipócritas burócratas.

Folga dicir cal das dúas figuras espertaban máis simpatías entre os meus amigos: Harry é sólido como unha roca. Algún amigo prefería Die Hard como filme de acción... puro esteticismo. A maioría preferían a Harry.

Preguntas pendentes, se cadra para un Masculinidades III:

Fargo. Un novo paradigma de coidado e protección?

Masculinidades I

2018-01-26T20:17:00.003+01:00

Comentario sobre Pornotopia, de Paul B. Preciado.

A tese de Paul B. Preciado en torno á Playboy ten como punto de referencia os novos dispositivos, substancias e tecnoloxías sexuais e o seu impacto sobre as formas de exercicio do poder, por exemplo as mudanzas involucradas pola introdución das técnicas anticonceptivas. De como o home busca dominar a esfera doméstica dun xeito novo.
As técnicas anticonceptivas involucran de xeito inevitable unha crise ideolóxica do doméstico e dos coidados. Fala Preciado da importancia que adquire a mediados de século a masturbación masculina. O desenvolvemento da industria erótica desvela novas formas de entender o sexo, trátase do nacemento das revistas masculinas estilo Playboy. Hugh Hefner non inicia unha empresa senón que funda un movemento ideolóxico que reivindica ao home no fogar (en bata, zapatillas e con gorra de capitán), cunha nova sexualidade. Actúa como o fascismo coa modernidade: unha revolución reaccionaria que se opón ás formas tradicionais de sexualidade. Así, existen grupos conservadores que se enfrontan, ofendidos, a esa revolución reaccionaria. Contra o que algunha xente defende non podemos dicir que esa revolución sexa progresista. A muller pasa de ser un obxecto de gozo privado a un obxecto de gozo en exhibición. Ámbalas dúas formas de machismo coinciden en tratala como un obxecto carente de desexo de seu.

de como esquecemos o que fomos

2017-12-17T18:11:00.000+01:00

As identidades que foron son como cruzar as augas do Limia.

As formas que adoptan as linguas son misteriosas: quen decidiu a altura dun século esquecido que en galego prescindiríase dos tempos verbais compostos? Como alguén comezou dicir “vai frío” e uns quilómetros máis alá o frío faino? Porque unha obediencia aquí si e alí non?

Hoxe en día as academias e os mass media deciden as formas e os modos... quen o facía hai mil, ou mil cincocentos anos? Como se sucedían os criterios aquí e alá?

Que son as fronteiras senón ríos con memoria?

rencor

2017-11-13T09:01:00.001+01:00

Nesta entrada quería eu quitarlle razón ao Zizek. Obxectaba o Zizek que o resentimento impediría aplicar o criterio da xustiza redistributiva rawlsiano (o veo da ignorancia): cando sentimos rencor non somos quen de poñernos no lugar do outro. Para quitarlle a razón a Zizek falei eloxiosamente dos impostos. Os impostos, cando están ben deseñados funcionan como mecanismo de redistribución impersoal: entón entra en funcionamento outro veo que impide que o resentimento se encarne. E falaba de máis cousas. Mais existen outros mecanismos despersonalizadores máis importantes que os impostos en economía. Eses mecanismos actúan a traveso dunha man invisible. Ademais de guiar conduta o interese amansa feras: Cando a economía funciona o rencor disípase; cando non brota. E que sucede cando entran en xogo eses potentes motores políticos? Sucede que son postas en marcha as políticas das identidades: o rencor busca culpables.

Volvendo ao interese en As Paixóns e mailos Intereses fala Hirschman de como a partires dun determinado momento a ocupación das persoas polo mundano comercio comezou a ser vista como unha actividade xeradora de bondade. Un dos argumentos que se utilizou para defender esa bondade da ocupación polo crematístico era que a promoción do comercio facía aos príncipes menos proclives ao belicismo. O comercio entre nacións faría máis difícil entrar en guerra; a calma paixón pola renda afastaría aos príncipes doutras formas de afirmación persoal.

Efectivamente, semella que cando o comercio funciona e a actividade mercantil dá ocupación a calquera a paz reina; cando a economía colapsa buscamos inimigos aos que dirixir o noso rencor, a nosa mala baba. Mais podería ser este un relato non pouco mentireiro: a paz do comercio que esperaban os pensadores ilustrados foi tamén a do tráfico de escravos, a do xenocidio indíxena alí onde chegaron os imperios coloniais, a dos nenos traballando en minas de carbón. Foi necesaria unha reacción moral para conter unha forza cega desatada polo carto: o interese cega e deshumaniza, constrúe máquinas esmagadoras. Esa reacción moral falou de igualdade de dereitos, de fraternidade e máis de igualdade.

Hai moitos veos da ignorancia: mecanismos despersonalizadores que poden desencadean unha mestura de consecuencias, positivas ou negativas.

mercado e arquitectura pública

2017-11-03T10:14:00.000+01:00

Os uso de información privada por compañías tecnolóxicas adoita enfocarse como unha cuestión de dereitos individuais, e así é. Máis é tamén, e a min prodúceme unha maior vertixe, a dimensión ontolóxica do asunto.

Existe un modelo de David Laibson, A Cue Theory of Consumption, sobre estrutura de mercado, estímulos aditivos, e condicionamento condutual. Amosa ata que punto podemos devir radicalmente outros en función da estrutura dos incentivos que nos arrodean.

Está despois a charla de Zeynep Tufekci, programadora de orixe turca que ten devido en socióloga. Zeynep defende moi convincentemente que existe un conflito entre uso privado de algoritmos de condicionamento condutual, o poder que outorgan a quen os usa para condicionar a conduta de millóns de persoas e os seus efectos políticos. De feito, algo diso hai no hackeo ruso das últimas eleccións nos EUA. Dende unha perspectiva económica poderiamos dicir que eses algoritmos afectan de xeito desproporcionado ás preferencias dos consumidores.

A maioría dos algoritmos están programados para condicionar o volume e o prezo dos contratos realizados. Poden detectar, por exemplo, os momentos nos que unha persoa está en fase maníaca (todos temos algo de bipolares), ou ebria, para venderlle nese momento algo que noutras circunstancias non comprariamos.

Ela di que hai que facelos públicos para poder discutir sobre eles, mais a min a mera publicidade seméllame insuficiente ante a complexidade no funcionamento deses algoritmos. Os propios mercados, defende Mirowski, son algoritmos para a solución dun conflito de intereses entre compradores e vendedores; algoritmos ligados os uns aos outros nunha complexa rede. Así, os mercados de poxa se sitúan ao principio da cadea, como sucede nas lonxas de peixe e carne. Mais cando esa carne ou ese peixe chega á praza de abastos o sistema é outro: os compradores transitan por ese espazo público, camiñando de posto a posto, observando prezos e calidades. Co paso do tempo relaciónanse cunha peixeira de confianza que lles fai prezo.

como se constrúe unha vía pública ao longo da que poidan ser dispostos escaparates en internet? Como se constrúe unha identidade privada nese mesmo contexto? Onde están os mercados de poxa e onde as prazas de abastos? Como se relacionan?

O open access é utópico dado que en moitas ocasións non é posible entender o que eses algoritmos están a facer e non podemos recrutar un exército de vixiantes dos algoritmos. Porén o dominio público de determinados ámbitos podería ser unha boa cousa: a posibilidade de construír prazas de abastos on line, portos seguros contra a intrusión dos algoritmos privativos.

O certo é que algunha arquitectura pública é precisa.

Laicismo e relixión.

2017-10-31T09:06:00.000+01:00

Non me gusta facer profesión ningunha de fe, non me gusta evanxelizar nin ser evanxelizado. Onte un palizas intentouno comigo. Un orgulloso católico falando das milagres da virxe. Etcétera. O que escribo hoxe vai como descargo do que calei onte.

Son laico e ateo. Ao mesmo tempo penso que precisamos definirnos mediante algunha clase de doutrina: crer n'algo no sentido de estruturar a nosa vida mediante valores que ordenan o que está ben e o que está mal. Creo na igualdade, na fraternidade e na liberdade. Son os meus valores laicos. Para min Europa presta en tanto que berce deses valores.

Por outra banda fun criado no catolicismo: de neno rezaba o rosario, cantaba cancións e rezaba o noso pai antes de durmir. Hai cousas que me prestan do cristianismo: a idea do próximo como alguén totalmente estraño ao que debemos prestar atención; o momento do abandono na cruz, ese momento no que segundo Chesterton deus se fai ateo, a idea do ser humano abandonado por deus. Non creo en que haxa algo aí arriba, no ceo, ou aló abaixo nos infernos; creo que só contamos os uns cos outros aquí, que as comunidades que conformamos son todo o que temos. E que o mundo é unha mestura de ben e de mal, de cousas preciosas e horrendas. E para de contar.

Para todo o demais poética

2017-10-28T19:24:00.003+02:00

Co paso dos anos unha das aprendizaxes que estou a apreciar máis é a dos hábitos bos. Os bos hábitos e as rutinas ben deseñadas son camiños pavimentados: non debemos recorrer a eles para calquera cousa mais para os tránsitos principais da vida axudan a chegar con tempo. A vontade propia, da que tanto gustan os pensadores románticos, é un combustible necesario mais cómpre economizalo. Ademais, os estados de ánimo son variables e as contrariedades cotiás frecuentes. Por iso penso que para algunhas cousas un bo hábito vale por mil boas intencións.

En segundo lugar están as boas ferramentas e as estruturas acaidas. Sempre fun trapalleiro e desorganizado, a miña tendencia natural é á desorde e ao descoido. Síntome moi cómodo no deixarme levar. Por iso agora compro cadernos – axenda, e vaime moi ben.

Para todo o demais poética.

nobel prize in marketing economics

2017-10-13T10:08:00.005+02:00

Déronlle o Nobel a Thaler. É un economista orixinal e creativo. Foi moi importante na miña tese. Isto fai que me sinta na obriga de falar del malia que a complexidade do papel que ten xogado na economía condutual durante corenta anos fai que sexa difícil. Estiven a repasar os lugares nos que aparece na tese. Primeiramente falo del para describir os inicios da Economía condutual dado que o seu papel foi fundamental en tanto que promotor e estratega na súa difusión.

Porén, en tanto que teórico da conduta económica Thaler é importante por:

Ser o primeiro en intentar integrar anomalías condutuais (dende unha perspectiva da racionalidade económica convencional) en modelos económicos marxinalistas.
O seu traballo sobre inconsistencia temporal foi igualmente pioneiro. Chegar o primeiro é o que ten. Atento a toda anomalía existente Thaler deu co traballo do psicólogo Ainslie sobre desconto hiperbólico. O seu traballo será continuado con posterioridade por Loewenstein e Prelec e máis por Laibson (seguramente o meu economista condutual favorito).
Por último, debe ser igualmente o primeiro economista condutual en abandonar o proxecto de integración de variables psicolóxicas en modelos convencionais (marxinalistas). Actualmente traballa en conceptos que lle permiten explicar fenómenos concretos que se afastan do marxinalismo. Un destes conceptos é o de nudge, ou empurrón. Define o seu traballo actual como o estudo dos humanos, por contraposición aos econs, que é o que estudarían os economistas convencionais (marxinalistas).

Eu son crítico coa súa obra, hai moitas cousas coas que estou en desacordo malia que recoñezo a súa importancia como pioneiro, a súa creatividade e afouteza. Intentemos ser sistemáticos:

A súa concepción de racionalidade e do que a impide é debedora dunha parte da obra Kahneman e Tversky: o que representa a teoría das alternativas (Prospect Theory), que consiste na identificación da distancia entre a valoración subxectiva humana e aquilo que normativamente sería considerado como óptimo. A valoración subxectiva é de carácter hedónico (algo que a xente sinte no estómago cando é posta ante dúas alternativas). A valoración vese distorsionada polo medo á perda e polo punto de referencia (aquilo ao que estamos afeitos). Thaler continúa esta senda.
É certo que esta modulación hedónica da valoración das alternativas que se afrontan ten consecuencias económicas importantes. Porén, a integración de variables psicolóxicas en economía non é posible cando se intentan integrar nos convencionais (marxinalistas de preferencia revelada). O máis famoso modelo de inconsistencia, o que ten acadado unha máis admirada integración dunha variable psicolóxica en economía é o de inconsistencia temporal mediante desconto hiperbólico de Laibson (1997). Con el é posible explicar mellor determinados fenómenos económicos de inconsistencia pero o que queren dicir os seus parámetros xa non ten que ver co fenómeno identificado por Ainslie de impaciencia relativa, nin sequera se podería dicir que ten un sentido unicamente psicolóxico.
1. O primeiro problema reside en que cando adoptamos unha perspectiva económica e queremos explicar a relación entre consumo e aforro esta depende de formas de humanidade diversas, e non só da clase de humanidade que ten en mente Thaler. Dependendo do noso obxecto de estudo, o recurso á inconsistencia hedónica desenfoca a nosa visión analítica. Unha das cousas que amoso na tese é que estudar os motivos de afastamento do normativo non é unha forma correcta de achegarse ao que é a racionalidade humana. Non existe unha racionalidade normativa da que nos afastemos ocasionalmente debido á interferencia de emocións, da impaciencia ou do exceso de carga cognitiva. A nosa racionalidade é unha construción precaria que depende de xeito crítico da estrutura do medio, que estando aquelado axuda a realización das nosas metas e, de non ser así, supón un obstáculo. Neste punto os modelos condutuais continuadores dos primeiros modelos de Thaler erran, confundindo a conduta reflectida nos tests realizados por persoas en laboratorios coa conduta “in the wild”. Nisto hai que recoñecer que o último Thaler, coa súa énfase na estrutura do medio acerta. A min, para decatarme da importancia do medio como facilitador de racionalidade ten sido moi importante a lectura de Andy Clark e Alva Noë, tamén de Evan Thompson e outros filósofos da mente externalistas. Porén, a maioría dos economistas condutuais seguen a caer nese erro: pensar que somos sistematicamente irracionais, e que o único remedio é o da imposición de formas de contención da emoción, ataduras contra a impaciencia, ou de contrapesos en forma de incentivos que nos acheguen ao óptimo. É por iso que na tese lle dou tanta importancia ao traballo de Dupas e Robinson sobre petos de aforro en Kenya. Os dispositivos e as tecnoloxías das que nos valemos, como eses cerdiños de barro que serven como petos para o aforro, son tecnoloxías que modifican o noso grao de impaciencia relativa, que nos fan máis pacientes aínda que dende unha perspectiva hedónica (de laboratorio) non o sexamos.
2. O segundo problema é consecuencia do anterior: o metodolóxico. Seguindo co tema da inconsistencia temporal, tan importante para os economistas condutuais, cando estudamos a relación entre aforro e consumo os problemas de inconsistencia non teñen só unha orixe psicolóxica: as relacións de xénero e os costumes, por poñer dous exemplos significativos, posúen tamén unha importancia capital. Disto decateime a traveso do traballo de Dupas e robinson (Why Don't the Poor Save More?). A xente non é unicamente inconsistente polo efecto da tentación presente: que o volume de aforro dependa das escollas económicas realizadas por unha unidade familiar fai que ás veces as relacións de poder entre a unidade aforradora (a muller que é a responsable do coidado) e a consumidora (o home, que ten máis tendencia a gastar hoxe) sexan as que determinen a capacidade aforradora desa familia. Esta é unha das cousas que suceden no estudo de Dupas e Robinson en Kenya. Existen, certamente, fenómenos de incontinencia como os descritos polos economistas condutuais, mais tamén é certo que as relacións de xénero están a actuar nese contexto cando estudamos as economías domésticas. Polo tanto, se queremos construír un modelo agregado que explique a relación de consumo e aforro ter en conta só variables psicolóxicas non abonda.

En resumo, sospeito desa énfase nas inconsistencias debidas ás debilidades propias, ás miopías e ás paixóns humanas na súa indidivualidade. Ese gozo thaleriano no tratamento da humana incontinencia non me présta. Ese non falar das relacións de xénero como fonte de inconsistencia. A ausencia das relacións de poder, das formas de dominio, de desigualdade.

liberticidio (a little bit)

2017-09-11T21:54:00.002+02:00

Unha parte da fama que ten obtido Rawls débese ás posibilidades que ofrece a súa teoría do veo da ignorancia. Mediante ela é posible xustificar políticas redistributivas. Nunha espléndida palestra retrúcalle Zizek ao argumento rawlsiano que a lóxica da envexa e o resentimento impide a aplicación práctica do veo. Mais iso pode ser certo no caso da caridade ou os donativos nominativos, non ten por que selo no caso dos impostos. Quero chamar primeiro a atención que o resentimento é un sentimento moral que depende do instrumento empregado: cando o suxeito caritativo dá é o receptor da caridade o que pode sentirse resentido; cando o suxeito impoñible é gravado pode sentir tamén resentimento. No primeiro caso os destinatarios do resentimento son os doantes, no segundo adoita ser o Estado ou os receptores de axuda (inmigrantes, parasitos sociais, etc).

Cando os impostos están ben deseñados, non gravando desproporcionadamente, explicándoselle aos suxeitos o destino dos cartos, habendo unha accountability, non ten por que darse resentimento na parte gravada. Ademais, se o Estado o que fai con eses cartos é dotar de universalidade no acceso á sanidade e á educación (por poñer dous exemplos clásicos) esa dotación non se percibe como caridade, senón como a garantía dun dereito, unha forma de recoñecer o carácter de persoas nacidas iguais aos usufructuarios deses servizos. Esta forma de integración non ten só beneficios económicos e sociais senón que recoñece á persoa en tanto que tal, con nome e apelidos, como titular de dereitos. Así, formar parte dun colectivo significa que es merecente de atención e coidado.

Resulta máis difícil xustificar a redistribución en base ao reparto a colectivos concretos e para fins específicas, como a comida ou a vivenda. É o que sucede coa vivenda, o alimento ou as axudas a colectivos marxinados: son rendas que acaban sendo percibidas por colectivos estigmatizados e marxinados como as nais solteiras, os inmigrantes, os xitanos ou os drogadictos. Resulta doado nestas circunstancias que os suxeitos gravados acaben resentidos: o seu traballo sirve para que vagos, xitanos e musulmáns vivan á súa costa. Non sei ata que punto a idea dunha renda básica podería escapar a esta lóxica da envexa e o resentimento. É posible que este tipo de cousas dependese moito do seu tratamento mediático. Os impostos teñen a vantaxe de ser un mecanismo.

Os impostos sobre a renda son máis dificilmente defendibles para os políticos que os indirectos, sobre o consumo, malia ser máis xustos.

A posibilidade de aplicar con éxito a idea do veo da ignorancia está no deseño dos mecanismos que busquen aplicala. O resentimento e a envexa non están inevitablemente asociadas á redistribución da renda. A caridade tamén pode funcionar mais, do mesmo xeito, precisa de ferramentas e institucións despersonalizadoras. Que quen recibe a caridade poida sentir que a axuda non implica a súa condición inferior senón, pola contra, que é digno de axuda pola súa condición de persoa.

rematando

2017-09-10T17:46:00.005+02:00

Quería aclarar cousiñas da última entrada do blog e ir anunciando a retirada ate outra. Pensamos volver.

Aclarar:

Elaborei a última entrada un pouco improvisadamente, sen repasar nen reflexionar, de aí o difícil de entender algunhas das notas.
Cando falaba de “blues (os cartos diñeiro independencia e liberdade)” tiña en mente unha actuación de Howlin' Wolf que me impresionou. Falaba de que cando non tiñas cartos tiña-lo blues. O blues é quedar sen un peso. Nese momento es merda.
Cando falo de “jazz (abstracción jazz)” penso por unha banda en Coltrane e pola outra na contraposición do jazz respecto do blues. O blues xorde dunha dor concreta á que pon son e nome. Quéixase da dor. O Jazz é infinitamente aberto, abstraéndose de calquera concreción, ou cando menos penso que esa é a súa tendencia. Penso o mesmo respecto do techno, por iso puxen “electrónica (o caso da abstracción house)”. En fin, cousas miñas.
Son consciente de que mesturo cousas e de que os elementos que aparecen na clasificación nalgúns casos son bastante cuestionables en tanto que “anglosaxóns” ou “non anglosaxóns”. WTF.
Son tamén cuestionables as conclusións ás que chego, sendo incluso un tanto groseiras. Seino.
Mañá ou pasado intentarei escribir algo sobre imposición, Rawls, indiferenza e Žižek. Ultimamente estou súper a favor dos impostos e das transferencias de renda. Había outra cousa da que quería escribir mais esqueceume.
É bastante posible que este caderno volva ao barbeito ata mellor ocasión. Remata o verán.

The Last Kingdom (especial)

2017-09-05T21:08:00.001+02:00

Lévolle dando voltas á visión anglosaxoa que teño das cousas, da unfluencia da súa cultura en min na última década, de se ter cartos libera e realiza. e como agora está de moda a acumulación de datos aí vai unha, o mellor estruturada que puiden, iso si.

A VISIÓN ANGLOSAXOA QUE TEÑO DAS COUSAS.

cultura audiovisual:

series de TV. GoT, twin peaks, the wire, true detective, the leftovers, atlanta, the night of, mad men, braking bad, mr robot
cinema: stars wars, el señor de los anillos, iñarritu, tarantino, gravity, the children of men, dunkirk, os heroes.
música: metal, rock, blues (os cartos diñeiro independencia e liberdade), jazz (abstracción jazz), pop, punk, garage, trap, hip hop, electronica (o caso da abstracción house)

o caso da literatura (científica, filosófica e da outra)

Ensaio e filosofía: principalmente literatura económica ou relacionada coa economía: Rawls, Sen, Buchanan, Rorty, Kahneman, Tversky, Friedman, Simon, Laibson, Bowles, North, Nelson, Winter, etc. Toda a literatura económica estadounidense, enchida de economistas xudeus. Non moita máis ciencia.
Literatura ficción: ultimamente tb anglosaxoa, a ladroa de libres, a luz que…, Robinson Crusoe,
O idioma: lectura de artigos científicos, series tv e filmes en v.o.,

os media: internet. BBC4; youtube, conferencias e canles de novas. O que sucede no reino unido e nos EUA. Twitter, a cultura hacker, medios en inglés que informan sobre o resto do mundo como russia today, al-jazeera,

Pola contra,

INFLUENCIA NON ANGLOSAXOA (indo a menos):

cultura audiovisual:

música: clásica europea; algunha electronica non anglosaxoa; flok europeu e sons africanos; musica local estilo trilitrate; monqup; ruidismo; rollo a islandesa.
series TV: Broen.
Pelis: europeas... españolas (Almodóvar), francesas (os vellos) e de europa do leste principalmente. Xermanas: Heneke, cinema nórdico, von Trier, cinema do mundo, irán, xapón, chinés, algún do sur asiático. Lisandro Alonso. Os galegos (Lois Patiño e Óliver Laxe).

Literatura.

Ensaio / política / Zizek. Foucault, Derrida, Deleuze, Nietzsche, Hegel, Vatimo, Rendueles, Fernández Albertos, Hirschmann, Piketty, Duflo, Varoufakis, Dopico, Arias Moreira, Grela, o ine, o ige, Melchor Fernández, Antón Costas, Sloterdijk. Negri.
Ficción. Poesía galega. (Do Cebreiro, Pato, Portela)

Media:

xornais españois e praza.com, xente de twitter que son de aquí, facebook local, o faro nas cafeterías,

o non anglosaxón cólaseme a traveso da proximidade, de conexións locais, moi galegas e españolas. Europa apenas me existe. E tenme vido moito a menos, sobre todo no ámbito do pensamento.

Factores:

a tese, que involucrou verme envolto en literatura predominantemente anglosaxoa.
Os media: que tornan cara ao anglosaxón… polarización entre o local e o anglosaxón.

Mudanzas sentidas:

O diñeiro, o individuo liberado polo carto, o mercado.
Fantasías egoístas, conseguir os medios para liberarse das tiranías da pobreza.
Realizarse e triunfar.

unha de imagination politik

2017-08-12T12:24:00.002+02:00

é curioso o papel que xoga a imaxinación na definición do posible. A imaxinación fai uso de materiais de construción simbólicos cos que debuxar camiños e roteiros. A TV, os mass media, as rr.ss., a música, o cinema, a literatura, os memes, a fotografía, e toda a mestizaxe que se vos ocorra constrúe iso que se deu en chamar imaxinario social. Os procesos políticos e económicos non escapan ao poder da imaxinación, véndose suxeitos a ela. Un proceso político e económico importante das últimas décadas é o da globalización; outro o da formación de espazos plurinacionais.

Non podo aseguralo máis semella que a UE é imaxinada como unha suma de Estados e nada máis. A soberanía reside nos Estados e son estes os que a ceden, a negocian, ou a reclaman de volta. Someterse á xurisdición comunitaria ou non é decisión deses Estados. Artellar políticas económicas, regulacións intelixentes e coordinadas, é difícil cando distintos poderes están en tensión. O problema da coordinación entre actores, a posibilidade da existencia de free riders, (grupos que sacan proveito do esforzo alleo ou que endosan a outros o lixo propio) medra cando a soberanía é distraída.

Portugal ten sido exemplo de políticas forestais nefastas. O grande problema ecolóxico que teñen provocado fixo espertar a conciencia dos portugueses que decidiron prohibir a plantación de eucaliptos. Informan os media estes días que a principal multinacional papeleira que opera en Portugal pensa vir estrebillar á Galiza, enredar con nós. Tamén nos media lin hai pouco que hai científicos que estiman que en oitenta anos haberá un Sahara por baixo da liña que vai de Alicante a Lisboa.

A imaxinación actúa tamén como a capacidade de construír camiños que non existen mais que son posibles e que, dadas as circunstancias, podemos representarnos incluso como necesarios.

A figura do heroe en Dunkirk (2017)

2017-08-03T08:29:00.001+02:00

Antes de ir ver Dunkirk vin as dúas anteriores pelis do Christopher Nolan que forman parte da mesma triloxía: Inception e Interstellar. Véndoas é posible atopar un fío non evidente. Nas dúas os mundos son catástrofes familiares: heroes que se ven impedidos de estar cos seus por forzas titánicas que os superan. Semella que existe unha ontoloxía da separación que constitúe as películas. Os heroes intentan construír pasarelas de comunicación e regreso a eses mundos familiares. Esta ontoloxía empata coa do heroe clásico, dende Ulises ate John McClane. (Desenvolve esta idea moi ben José Manuel Guerol). Os masculinos heroes non só están afastados das súas familias senón que no seu intento de volver a elas non dubidan en romper tódalas leis (no caso de Interstellar semella que incluso as leis da Física).

En Dunkirk este relato estoupa e desintégrase. Nolan convídanos a camiñar por unha praia na que a area voa e as augas axítanse. Rompendo co uliséico relato aquí os que viven á marxe da lei (aqueles que non gardan a orde militar) non son heroes senón desesperadas formiguiñas que buscan ser rescatadas. Non son heroes tampouco, senón attrezzo, aqueles compañeiros que manteñen a disciplina militar. Sono si, os que buscan rescatar a eses homes na praia, perdidos fillos á deriva, ulises miserables e impotentes, todo instinto de supervivencia.

Os axentes do rescate non son heroes no sentido clásico: son persoas de orde e razonables en busca de rescatar aos fillos perdidos nas batallas para os mundos familiares de coidados, café con leite pola mañá, e lectura de xornal. Nada máis afastado de John Mcclane.

"El bar" (2017)

2017-07-28T22:10:00.001+02:00

Hoxe vin "El bar", de Álex de la Iglesia. A peli ten momentos moi bos e ten mensaxe. Os momentos bos son os de humor negro español, moi descarnado. Tamén é certo que hai partes nas que esa españolidade resúltame excesiva (mui español i mucho español).

A mensaxe vai sobre a conduta das persoas e o contexto, as emocións e o que levamos dentro. O argumento da peli é que o medo ten un efecto nudista, espíndonos, facendo que amosemos os dentes. Cando os ollos non collen nas súas cuncas pasan cosas, que diría don Mariano.