KRİTİK İNCELEMELER

Model 2016

2020-05-01T01:39:00.000+03:00

Hepimiz gerçek hayatın zorluklarından bunalıp keşke bir model olsaydım lafını en az bir kere kurmuşuzdur. Ne sorun olabilir ki? Uzun bir boy, düzgün bir fiziğin varsa dünyanın en iyi markalarının ürünlerini giyip, dünyanın en iyi dergilerinde yer alabilir ve zengin olabilirsin.

Genç yaşta manken olmak için Danimarka'dan ayrılan 16 yaşındaki Emma Fransa'ya gelir. Daha yolun çok başında bir manken adayı olduğundan bir oda tutar ve odayı Zofia adında başka bir mankenle paylaşır. Hayali bir gün Chanel'in defilesinde baş manken olarak yürümektir.

Film ikili ilişkiler ve kendisini savunma konusunda hiçbir şey bilmeyen, bocalayan, toparlamak isteyen ama sürekli daha dibe batan bir modelin hikayesi... Model rolünde Maria Palm'ı görüyoruz. Kesinlikle Vogue dergilerinden aşina olduğumuz standart güzel mankenlerden birisi fakat gerçek hayatta çokta ünlü olmaması açıkçası beni şaşırttı.

Fransa'daki ilk çekiminde gergin olduğu için fotoğraf çekimini berbat eden ve fotoğrafçı tarafından kovulan Emma oldukça üzgün ayrılır. Fotoğrafçı rolünde karşımıza Shane rolü ile Ed Skrein çıkıyor; genellikle aksiyon filmlerinden tanıdığımız oyuncu seksi fotoğrafçıyı da oldukça güzel canlandırmış.

Yeni başlayan mankenler için en önemli kişi fotoğrafçıdır. Fotoğrafçı seni severse sonrasında işler istediğinden bile iyi gider, kapıların açılması çok kolaydır. En basiti günümüz dünyasına baktığımızda Instagram sayesinde mankenleri gördüğümüz kadar fotoğrafçıları ile birlikte de oldukça fazla poz görüyoruz. Mankenler ajanslarla çalışsa da asıl işverenleri fotoğrafçılar oluyor...

Kötü geçen bir haftadan sonra Zofia gece dışarı çıkıp biraz eğlenmeyi teklif eder. Tesadüf eseri yakışıklı fotoğrafçı Shane' de aynı gece kulübünde arkadaşları ile eğlenmektedir. Fotoğraf çekiminin berbat geçmesinden dolayı kendini hala kötü hisseden Emma, Shane'e merhaba der ve gayet samimi bir karşılık veren fotoğrafçımız arkadaşları yanına geri döner.Alkolün etkisi ile Shane'i dansa kaldırır ve yakınlaşırlar.

İlk fotoğraf çekimi yüzünden neredeyse sözleşmesi feshedilecek olan Emma birden aynı fotoğrafçı tarafından L'Officiel çekimi için davet alır. Fotoğrafçı Shane gerçek hayatın Mert Alaş'ı gibi desek yalan olmaz. Kısa sürede kaynaşan ikili sevgili olur ve tabi ki Shane her çekimde Emma ile çalışmak ister daha doğrusu ilişkileri boyunca... İkisi de birbirine aşık olmasına rağmen Emma büyülü dünyanın ışıltısına kapılıp Danimarka'daki sevgilisini yok sayar. Shane'in arkadaş topluluğu için gittikleri bir partide Shane eski sevgilisi ile fazla samimi olması Emma'nın durumu yanlış yorumlamasına neden olur ve Chanel' in yöneticilerinden biriyle gece birlikte olur. Sabah Shane arkadaşları ile vakit geçirip geç kaldığını söylemesi ve Emma'nın inanmaması üzerine Emma başkası ile birlikte olduğunu söyler. İpler burdan sonra kopar zaten Shane hiçbir çekimde Emma'yı istemez. Öyle bir dünyada çevreniz yoksa şartlar pekte iyiye gitmeyecektir.

Filmlerde olaylar ne kadar iyi başlarsa kötüleşmesi de bir o kadar hızlı oluyor o yüzden bu da kuralı bozmadı. Daha yolun çok başında olan ve birkaç çekimde bile durumu kurtaramayıp ipin ucunu kaçıran Emma belkide reddedilmekten korktuğu için Bay Chanel ile birlikte oldu. En başında sıradan bir modelken ve çekimden kovulurken fotoğrafçıyı öpmesi sayesinde dikkatini çeken ve her çekime dahil olan Emma için işlerin bu şekilde ilerliyor olduğunu düşünmesi yanlış değil. Shane ile birlikte olmak için yalan söyleyip 2. şansı elde eden Emma'nın yine en büyük hatası insanlara güvenmesi... Çekimler sırasında Shane'e söylediği yalanı Zofia'ya anlatır... Küçük bir kasabadan modanın kalbine geliyorsanız tutunmak için neler yaparsınız? Emma aldatıyor, aldatılıyor, tecavüze uğruyor ve cinayete teşebbüse kadar gidiyor olaylar.

Ev arkadaşı Zofia, Emma'yı her zaman kıskanır çünkü o da başka bir ülkeden gelmiştir ve zorlanıyordur fakat gözü biraz daha açıktır. Gerçekten tanrıçaların olduğu bir dünyada sıradan bir yüzünüz ve ölçüleriniz varsa daha farklı bir strateji izlemeniz gerekir. Yaptığı ilk iş Shane'i kendi tarafına çekmek olur.

Yaşanan onca olumsuzluktan sonra Danimarka'ya dönen Emma için tüm umutlar tükendiğinde ajanstan bir telefon alır; En son yaşadığı olaydan dolayı dikkatleri üzerine çekmiştir ve Moda Haftası için Chanel'den bir davet aldığını öğrenir fakat sonunda hem ajansın tüm yaşananlardan ötürü reddettiğini öğrenir hem de gerçekten gitmek ister mi tam emin olamayız. Çok şaşırır ve donakalır. Benim yorumum tabi ki sonrasında tekrar geri dönüp ortamın tozunu attırması yönünde diyebilirim.

Oldukça güzel ve etkileyici bir filmdi. Eğer güçlü ve nüfuzlu bir aile geçmişiniz yoksa bu yolda yürümenin ne kadar zorlayıcı olduğunu görüyoruz. Kişilerarası iletişim becerileriniz ne kadar iyiyse- eh birazda şans- yükselmeniz, en azından işleri yoluna koymanız kariyeriniz açısından iyi bir yol çizecektir.

GAİA

DUNE

2020-04-14T01:16:00.001+03:00

"Dünya dört şeyle ayakta durur; bilgenin ilmi, soylunun adaleti, cesurun yiğitliği, haklının duaları. ama tüm bunlar hiçbir şey değildir, yönetme sanatını bilen bir yönetici olmadıkça"

Kitabın konusu itibari ile eğer yıldız savaşları, yapay zekalar ya da bilim-kurguya ait bir beklentiniz varsa sizi hayal kırıklığına uğratabilir. Kitaba sci-fi alanındaki seçimlerine güvendiğim bir arkadaşımın önerisi üzerine başladım ve kitap koskoca bir sözlük okuyorum hissi yarattı. Kitabın arka kapağında tek kıyaslanabilecek olan yapıt "Yüzüklerin Efendisi" yazıyor. Kurgu olarak bakıldığında haklı diyebilirim. Yeni topluluklar, gezegenler, farklı sınıflar ve kültürleri görüyoruz...

Günümüz dünyasından çokta farklı olmayan bir politika anlayışı karşımıza çıkıyor. Hatta hangi gezegen hangi ülkeyi temsil ediyor çok belirgin..

Kitapta heyecan verici olaylar olduğu gibi büyük çoğunluk bir şeyleri eğitme ve açıklamalar üzerinden gidiyor. Bütün kitabın çölde geçmesi göz önüne alınırsa gerçekten başarılı bir eser olduğunu unutmamak lazım. Sürgüne gönderilen bir Dük ve tüm gezegenlerin kalbini oluşturan bir ürün melanj yani "baharat" ;insanda bağımlılık yapan ve insan ömrünü uzatması nedeni ile oldukça önemli, sadece tek bir gezegende oluşan bir ürün ve loncanın kontrolünde olan bir ulaşım ağı, tüm gezegenlere hükmeden bir imparator ve tabi ki olmazsa olmaz her zaman gücü ele geçirmeye çalışan ve bunun için her şeyi yapan bir hanedan ve önemli kişilik Baron.

Caladan Gezegeni ne kadar nemliyse, Dune bir o kadar kuraktır. İnsanlar vücut sıvılarını tutan ve dönüştüren kıyafetler giyer ve su bir elmastan bile daha değerlidir. Caladan başkarakterin sürgünden önce yaşadığı ve günümüz dünyasına benzemesiyle dikkat çekiyor.

"bir şeyin yokluğu varlığı kadar öldürücü olabilir"

Çok fazla detay ve kişiler bulunan kitap daha çok Paul Atreides ve annesi Lady Jessica üzerinden ilerliyor. Bene Gesserit adı verilen bir tarikat ve soylularla evlendirilip sadece kız çocuk doğurmasına izin verilen bu tarikat insan ilişkileri, akıl okuma ve insanları yönlendirme gibi daha çok farklı özellikleri bulunuyor. Lady Jessica'da bunlardan birisi oğlunu da bu yöntemle eğitmiştir.

Üzerinde bir sürü makale yazılması muhtemel olan bir eser olduğu için ne desem eksik kalır. Konuyu yazmak istememdeki asıl neden defalarca filmi ya da dizisi çekilmeye çalışılmış ve ortaya oldukça başarısız sonuçlar çıkmasına rağmen Denis Villeneuve'nin yönetmen koltuğunda olacağı 2020 yapımı bir filmin ilk kareleri internete düşmeye başladı.

Daha önce çekilen filmlerin dönemin teknolojik yetersizlikleri ve bahsettiğim gibi kitap olaylardan çok açıklamalar üzerinden ilerlediği için zor olduğu yönündeydi. Yeni yayınlanan görseller oldukça güzel görünüyor. Oyuncu kadrosuyla da dikkat çeken film için belki bu sefer hakkettiği başarıyı yakalar.

BOHEMIAN RHAPSODY 2018

2018-11-06T15:32:00.001+03:00

BOHEMIAN RHAPSODY

IMDB: 8,4

YÖNETMEN: Bryan SINGER

Is this the real life?

Is this just fantasy?

Queen’nin ne kadar mükemmel ve efsanevi olduğunu zaten herkes biliyor. Hiç Queen dinlemedim diyen birisi bile mutlaka şarkılarını bir reklamda bir yerde muhakkak duymuştur ve melodiyi ezbere biliyordur… Sadece müzik dinlemek için sinemaya gittiyseniz istediğinizi almışsınızdır.

Film boyunca bir şeyler eksik geldi sanki olaylar fazla bağlantılı değil ve yönetmen her şeyi göstermek istediği için çok hızlı akıyordu. Freddie Mercury ve gruptakilerin hayatına daha çok yönelebilirlerdi, bize bilmediğimiz bir Queen anlatılabilirdi… Bunun aynısı zaten evde de var diyorsunuz ya da müzik listemde o yüzden normal zaman geçirmek için iyi bir filmdi sadece fazla bir beklentiye girmeden izlenmeli.

Başlangıç için çok olumsuz gelmiş olabilir ama sonuçta Queen zaten müzikleri için bile gidilir. Freddie’nin Mary diye bir sevgilisi olduğunu ve love of my life şarkısını ona yazdığını çoğumuz bilmiyordu belki de öğrenmiş olduk. Film boyunca en sevdiğim detaylardan birisi aralarındaki bağın hiç kopmamasıydı. En sevdiğim replik ve kesinlikle katıldığım kısım ise “para mutluluğu satın alamaz ama etrafa mutluluk saçmamızı sağlar” dediği o umursamaz andı. Tavırları biraz Oscar Wilde variydi.

Hayatta her şey mükemmel gitmeyebilir, hayat görüşünüz diğerlerinden farklı olabilir, dış görünüşünüze göre yargılanıyor olabilirsiniz ya da insanlar sizin garip olduğunuzu bile düşünüyor olabilir. Böyle bir zamanda Freddie vokalsiz kalan Smile grubunun başına geçmek ister fakat grup başta onunla dalga geçer çünkü koca dişli ve garip giyimi olan değişik tavırlı bir kimsedir ama tek bir şarkının küçük bir kısmını söyleyerek kendisini gösterir. İnsanlara fırsatlar verildiğinde kendilerini gösterme şansları olabiliyor ve Queen’i bugün hepimiz biliyoruz.

Çok ünlü bir yapım şirketi ile bir anlaşma imzalamalarından bir süre sonra şirket belli kalıplar dışına çıkıp riske girmek istemez ama Freddie kalıplar içinde kalmak için fazlasıyla sıradışıdır. Belli zamanlarda belli formüller kullanılabilir ama kişinin potansiyeli çok farklı olabilir; Freddie çok farklı bir sinerjiye sahipti ve kalabalığı etkisi altına alabilme gibi kendine has özelliği vardı. Şirketin yaptığı en büyük hata grubu kaybetmek olur. Çok iyi sanatçılarla çalışmış olan şirket altın plağa bile sahip olmasına rağmen tarihe Queen’i kaybeden şirket olarak kayıtlara geçer.

Film boyunca çalınmayan bir parça bilin bakalım neydi? Moulin Rouge filminden bir karşılaştırma yapmak istiyorum. Baş kadın karakter ölümcül bir hastalığa yakalandığını öğrendiğinde herkes Show must go on parçasını farklı versiyonda yorumlamıştı. Freddy hastalık haberini aldığında çok klişe olcaktı belki ama sonuçta kendi parçaları ve orada kullanılabilirdi. Belki de yönetmen Freddie bu şekilde olmasını istemezdi diye düşünüp fazla dramatize etmek istememişte olabilir. Son kısımda ise mükemmel bir konserle veda ediyorlar.

Tekrar izler miyim? Muhtemelen hayır. Queen dinler miyim? Her zaman…

GAIA

AMERİKAN GÜZELİ 1999

2018-06-01T20:31:00.004+03:00

AMERICAN BEAUTY

IMDB: 8.4

YÖNETMEN: Sam MENDES

“Adım Lester Burnham. Burası benim mahallem. Benim sokağım. Benim hayatım. 42 yaşındayım. Bir yıldan kısa bir sürede… Bakalım ne olacağım. Elbette, bunu daha bilmiyorum. Bir bakıma zaten yaşlıyım. Bana bakın. Duşta kendimi tatmin ediyorum. Günümün en keyifli anı bu olacak. Sonrası ise hep yok olacak…”

Etkileyici girişleri olan filmleri her zaman sevmişimdir. Aslında çok basit bir giriş gibi görünebilir, adamın birisi basit bir hayat yaşadığından dert yanıyor. Hayır yanılıyorsunuz aslında sıradan olan bazı şeylerin nasılda kontrolden çıkacağının başlangıcı sadece bu kısım, gelin içeriğine bir göz atalım.

Film bana mahalle baskısının insanlarda ne gibi farklılıklara yol açtığını gösterdi desem yeri var : bakire sürtükler, nazi gayler, bir sevişse rahatlıyacak olan kişiler ve ergenliğin romantik noktaları... bu kimlikleri gizlerken nasıl davrandıklarını konu ediyor.

Başrolde Kevin Spacey gibi bir oyuncu yer alıyor ve rolünde çok iyi diyip klişe bir laf etmek istemiyorum ama House of Cards dizisindeki otoriter kimliği ile bu roldeki pasifliği gerçekten iki zıt kutup diyebilirim.

Film klasik amerikan ailesini anlatıyor. Hırslı bir emlakçı olan karısı Carolyn aslına baktığımızda hayatında kendini var etmesinin tek yolu kendini işine vermesi gibi görünüyor. Ailesi ile fazla ilgilenmeyen ve hayranlık duyduğu emlakçılar kralı ile vakit geçirdikten sonra aslına bakarsanız istediği hayatın o olmadığını anlıyorsunuz. Bir şeyler yolunda değil ve iletişim eksikliğinden dolayı kişiler bunu her zaman farklı yerlerde arıyorlar.

Film kızlarına verdikleri önemi göstermek için- çünkü başka nasıl gösterirler pek fikirleri yok- Jane'in amigo kızlık yaptığı gösteriye giderler ve olayların fitilini ateşleyen nokta burada patlıyor. Baba karakter kızının arkadaşı olan güzeller güzeli 16 yaşındaki Angela Hayes'e vurulur. Aklı fikri sürekli bu kızdadır ve onunla ilgili değişik fantezileri barındırır. Kızı bu durumun farkında olmasından dolayı babası ile arası zaten kötü olan karakter iyice gıcık olmaya başlar.

Bir bölümde Angela Lester'ın ne kadar seksi olduğu ile ilgili Jane ile dalga geçer aslında biraz vücut çalışsa oldukça seksi göndermesini yapar ve babası bunu duyduktan sonra kendisini spora verir. İş yerinde baba karakter yani Lester'ı işten çıkarmak için bahaneler arayan patronuna bu motivasyon ile gidip işi bıraktığını söyler ama bu öyle elini kolunu sallayıp bir bırakma değil elbette şantaj ile yüklü miktarda bir ücret alarak hayallerindeki arabaya bile sahip olur. Açıkcası zavallı çalışanları işten çıkarmak için bahane arayan ve bunun nedeni de fahişelerle yediği paralardan sonra sıkıntıya düşen patronuna iyi bile olmuştur. Lester ise hayatından gayet mutlu bir şekilde ve hatta kendi kapasitesinin çok altındaki bir işe "sorumluluk almayacağım bir iş istiyorum " diyerek fastfood dükkanında aşcı olarak işe başlar.

Biraz da diğer karakterlere değinelim; yan binaya yeni bir komşu taşınır ve komşularına hoşgeldin demek isteyen gay çifti, eski subay olan karakter ters biçimde karşılayarak homofobik bir hava çizer. Subay olan bu karakter nazi eşyaları ve silah koleksiyonu olan bir insan ve bir filmde bir silah varsa her zaman ateşlenir. Ricky'nin babası ile olan ilişkisi her zaman askeri bir nizamda olduğunu görüyoruz. Annesi zaten bitkisel hayatta gibi bir durumda yer alıyor tam olarak oldukça yalnız bir karakter.

Çocuğun elinde sürekli kamera ile karşı komşusunu çekmesi ise açıkcası tam olarak röntgencilik ama kızda bu durumdan bir süre sonra hoşlanmaya başlıyor. Çocuk anormal bir tip çizerken, çektiği filmlerden biri hakkında bir konuşma geçiyor, hani poşetin rüzgarda dans etmesini konu edinen sahnedeki " hayatta o kadar güzel şeyler var ki bazen kalbim sıkışıyor" aslında çoğu insan ne kadar şanslı olduğunun farkında değil ve mutsuz olmak için yer aramıyor mu genel hayatımıza baktığımızda da...

Angela ise insanların onun hakkında sürekli cinsel fantazilerde bulunmasının oldukça normal bir şey olduğundan bahsederken Jane'nin bunun iğrenç olduğunu belirtmesi oldukça dikkat çeken sahnelerden birisi çünkü her zaman ortamdaki güzel kız olan Angela ve arzulanması oldukça normal. Fotoğrafçının birisi ile yattığını çünkü manken olabileceğinden ve daha nice kişilerle yattığından bahsediyor film boyunca, yalnız onunla ilgilenmeyen tek erkekten yani Ricky'den ise anormal davranışlı bir psikopat olarak bahsediyor ama Jane yerine onunla ilgileniyor olsaydı bu durum onun için hiç sorun olmazdı. Sıradan bir insan olmanın sıkıcılığından korkan karakter güzelliğini kullanarak kendini var etme çabasında film boyunca açıkcası gerçek bir "American Güzeli"

Jane'in davranışlarında ki nedenin en büyük nedeni ise aslında babasının ilgisizliğinden kaynaklanıyor. Bunu Ricky ile konuştukları bir bölümde de söylüyor. Ricky'nin ailesine karşı oldukça düzgün bir hayat sürmesinin altında ise babasına karşı bir başkaldırı var, yaptığı uyuşturucu satıcılığı bunun örneği denebilir. Babasının oğlunu gay sanması üzerine komşuları Lester'n evine gitmesi ve umduğunu bulamaması ise yaşadığı utanç sonucunda birinin ölümüne neden olur. Angela ise Lester'a istediği ilgiyi gösterdiği sırada aslında bakire olduğunu söyler ve Lester bunun bir hata olduğunu kızın sadece bir çocuk olduğunun farkına varır. Aslında ne kadar şanslı olduğunu farkeder ve zaten bir ailesi olduğu için oldukça mutludur...

Filmdeki bazı sahneler tam olarak tablo niteliğinde diyebilirim gül detayı oldukça güzel kullanılmış ve film birçok Oscar ödülüne aday gösterilirken bir kısmını da evine götürmüş diyebiliriz

En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Erkek Oyuncu (Kevin Spacey), En İyi Kadın Oyuncu (Annette Bening), En İyi Özgün Senaryo, En İyi Kurgu, En İyi Görüntü Yönetimi ve En İyi Özgün Müzik olmak üzere tam 8 dalda ödüle layık görülüyor.

Açıkcası izlediğim güzel ve fark yaratan filmlerden birisiydi. Yazımı bitirirken filmden bir alıntı yaparak bitiriyorum.

"Bugün geriye kalan hayatımızın ilk günü,

Aslında bütün günler böyle,

Öldüğümüz gün hariç..."

GAIA

AYLA

2017-11-08T19:24:00.001+03:00

Senaristliğini Yiğit Güralp’in üstlendiği, yönetmen koltuğunda da Can Ulkay’ın bulunduğu dram filmi olarak 27 Ekim 2017 tarihinde vizyona girmiştir.

Film konusu itibariyle Güney Kore savaşı sırasında ailesini savaşta kaybeden Ayla ve Türkiye’den yardım için giden askerlerden biri olan Süleyman Astsubay arasında ki oluşan bağı anlatmaktadır. Filmin konusu aslında gerçek bir yaşam hikayesinden alınmış ve beyaz perdeye yansıtılmıştır. Dram fimi olarak geçmekte film genel itibariyle. Fakat ağlamak ve gülmek eylemleri birbirleriyle ne kadar zıt gözükse de aslında aynıdır, aynı sıcaklığı samimiyeti yansıtır. Filmde de sadece ağlatmak duygulandırmak üzerine durulmamış gülmekte güldürmekte unutulmamış.

Gerçekten Türk sinemasında belli başlı başarılı filmlerimiz var yabancı sinemasına göre. Ayla filmi de bu başarılı filmler içinde yerini alacak bir filmdir. Sadece anlattığı hikaye bakımından yaklaşmak istemiyorum oyunculuklar, görüntü, müzikler dram filmine göre çok çok başarılı.

Tabii ki konusu daha çok öne geçiyor. İşlenen askeri başarı olsun insani ilişkiler olsun Süleyman Astsubay ile Ayla arasında ki sevgi bağı olsun gayet yüreklere dokunan türden. Senaryonun gerçek hikaye olduğunu ben filmi izlerken öğrendim, normalde kurgu olarak düşünmüştüm. İnceleme fırsatım da olmamıştı daha önce. Gerçek bir öykü olması yani orada ki yansıtılan duyguların gerçekten yaşanmış olması da insana daha çok işlemesini sağladı en azından kendi adıma. İzlerken dayanamıyorsunuz eliniz de olmadan yaşlar süzülüyor yanağınızdan. Hala daha hissedebiliyorum duyguyu.

Burada konusu kadar oyunculukların başarılı olmasının da çok etkisi var. Her rol her oyuncuya gayet yakışmış ve oturmuş. Asla bir yapmacıklık sezdirilmiyor. Her anlamda başarıyı yakalamış bir film Ayla.

Öyle ki Ayla 90. Oscar ödülleri için “Yabancı dilde en iyi film” adayı oldu. 4 Mart 2018’de gerçekleşecek ödül töreninde umarım hak ettiği başarıyı alır film. Ayrıca yönetmeni kadar senaristinin başarısının da göz ardı edilmemesi gerektiğini düşünüyorum. Yiğit Güralp’i de seyirci, ödül töreninde görmekten mutluluk duyacaktır.

Daha nice Ayla gibi başarılı filmlerimiz olur umarım ve başarılara imza atan senaristlerimiz, yönetmenlerimiz ve oyuncularımızla gurur duyarız.

FERONİA

SAVAŞ SANATI / SUN TZU

2017-05-21T18:07:00.002+03:00

Yüzyıllardır bir çok insanı etkisi altına almayı başarmış, hümanist felsefeye dayalı strateji kitabı olan "Savaş Sanatı", tam tarihi bilinmemekle birlikte M.Ö 6. yy. ortalarında yaşadığı düşünülen, Zhou Hanedanı (Zu Hanedanı) ' na mensup olan He Lu' nun hükmettiği Wu Devleti' nde yaşamış olan ve hükümdarın danışmanlığını yapan ünlü komutan ve filozof Sun Tzu (Sun Zi) tarafından yazılmış bir eserdir.

Dünyanın en eski strateji kitabı olarak kabul edilen bu eser, döneminin en önemli savaş stratejileri kaynağı olmuştur.

"Hesaplama"

"Savaş"

"Taktik Saldırı"

"Duruş (Konuşlanış)"

"Güç (Vaziyet)"

"Zayıflık - Güçlülük"

"Harekat"

"Dokuz Değişken: Binbir Olasılık"

"Orduyu Harekete Geçirmek"

"Arazi"

"Dokuz Arazi"

"Ateşle Saldırı"

"Casus Kullanma"

başlıkları altında on üç bölümden oluşan kitap Sun Tzu' nin ağzından yazılmıştır. Her bölüm savaşın farklı stratejik yönlerine değinmekte ve koşulların zafere ulaşma yolunda nasıl lehine çevrileceğine dair bilgiler ve öğütler vermektedir. Ayrıca eser Çin atasözleri, özlü sözler ve eski Çin ölçü birimleri barındırmaktadır.

Bir savaş strateji kitabından fazlası olan bu eserdeki, Sun Tzu' nin benimsediği ve kitabın temelinde yatan Taoculuk ve hümanizm görüşü, kitaba derinlik katmıştır. Verilen öğütlerden savaşmadan ve katliam yapmadan kazanmayı esas almasından bunu görebiliyoruz. Kitapta verilen bu öğütler ve taktikler gündelik hayata dahi uygulanabilir niteliktedir. Öyle ki 20. yy.' dan itibaren siyaset, ekonomi, iş dünyası, sanat gibi birçok alanın vazgeçilmezleri arasına girmiştir ve birçok esere alıntı olmuştur.

İlgilenenler için "Sun Tzu and the Art of Business: Six Strategic Principles of Managers" adlı, iş dünyasına yönelik bir kitap da mevcut.

NOTT

YARATIK: COVENANT 2017

2017-05-21T01:40:00.001+03:00

ALIEN: COVENANT 2017

YÖNETMEN: Ridley SCOTT

IMDB:7

Çok fazla bilim-kurgu filminin çıkmasına bağlı olarak şu aralar fark etmişsinizdir ki ana konu yine aynı, insan ırkı başka gezegenlere gidip koloni kurmaya hazırlanıyor. Tabi doğal olarak yolculuk sırasında yine binbir türlü zorluk baş gösterecek ki filmi izleyelim. Sonuçta bir filmde kötü adam ne kadar iyi ise filmde o kadar iyi oluyor.

Predetor ve Alien filmlerini başından beri çok severim ama daha çok Predator fanıyım desem yeri var. Özellikle de “Predator vs. Aliens” filmlerinde Predator’ u bayağı etkileyici ve korkutucu bulmuştum, çünkü hem aşırı zekiler hem de çok ileri bir teknolojiye sahiptiler, Alien da ise olay daha ilkel fakat her zaman film seçerken yine en önemli nokta yönetmen benim için Ridley Scott olduğunu duyunca hiç düşünmeden gittim. Hazır bilgiler tazeyken sizinle de paylaşayım.

Film Alien devamı gibi gözükse de Prometheus filminin devamıdır. Prometheus’ u izlemeyenler için filmi izleyenler de bazı kısımlar tam oturmamış olabilir belki, her ne kadar David sahneye çıksa ve nedeni açıklansa bile önce ki filmi izleyen için daha farklı olacaktır.

Filmin başlangıcı bana Passengers filmini anımsattı biraz geminin bir yıldız patlaması sonucu hasar alması ve mürettebatın uyanması kısmından bahsediyorum. Daha sonra asıl hedeflerine gitmekten vazgeçip daha yakın alternatif bir gezegene gitmeleri ise hedeflenen yoldan başka bir yola girdiğimizde başımıza nelerin geleceğini gösteriyor sanki.

Prometheus filminde David’i açıkçası çok sevmiştim fakat tayfasının yok olmasından sonra varoluşu sorgulayan David akla şu soruyu getiriyor David’i insan yaratmıştır ve insan da zaten kendi yaratıcısını aradığı için şuan o gezegende mahsur kalmıştır. Üstelik kendisini yaratan insandan çok daha üstündür çünkü insan öldüğünde bile o yaşamaya devam ediyor. Bir üst modelimiz olan Walter filmin başında yaratıcısı olan insan ile konuşurken o da varoluşu sorguluyor. David ise kendisini Tanrı konumunda görmeye başlayıp insana savaş açtığını görüyoruz çünkü her ne kadar insandan üstün olduğunu düşünse bile aslında insan olamadığı için ve insanın belirlediği kurallar dâhilinde-yazılım/kodlar- kaldığı için öfkelidir. Bunu da notaları Walter' a öğretirken "Yeni bir nota üretemeyiz yalnızca olanları çalabiliriz diyor." Byron’dan bir çok alıntı yapan David bir bölümde Walter’ a okuduğu şiirde ne kadar kibirli olduğu gözümüze çarpar ve kendini gördüğü konumu aslında bize direkt olarak söyler:

…
“Ben Krallar Kralı Ozmandias’ım."
Ey güçlü olan, şu yaptığım işlere bak ve titre
O tarihi anıtın, uçsuz bucaksız çevresinde
Arasan sadece koca bir gövde ve kalıntılar
Başkaca uzanıp giden yalnızlık ve kumlar"

Yalnız bir hata vardır şiir kime ait dediğinde David, "Byron" cevabını verir. Walter ise "Hayır Shelley" diye düzeltir onu, sadece Shelley demesi akla Frankenstein' ın yazarı ünlü Mary Shelley' i akıllara getirir. Her ne kadar Percy Bysshe Shelley’ den bahsediyor olsa da güzel bir çağırışımdır. Frankenstein’ da da Tanrı rolünü oynayan Dr. Frankenstein yarattığı şeyden hiç hoşlanmaz ve ona canavar der. İnsan bir canavar yarattı ve David de kendi canavarlarını yaratmaya başladı.

Değinmek istediğim bir diğer nokta Alienların yeni formu; sanırım daha insansı ve daha estetik bir formları olduğunu söylemeliyim. David ile iletişim kurdukları o sahnede hani kaptan ateş açmıştı sonra üstüne de David azarlamıştı kaptanı orada bayağı etkileyici buldum. İlk filmlerde daha ilkel bir yapıda olan yaratıklar insanların yüzlerine atlıyordu hatırlarsanız ve yumurtalar o şekilde yeni kovan buluyordu burada yine bu ilk türe ait yaratıkları görürken sadece hava yolu ile canlı bir form bularak hayata tutunabildiklerini görüyoruz.

Filmin başında çok tanıdık bir yüz görüyoruz üstelik tayfanın ilk kaptanı olan kişi hani kapsülde ki sorun nedeni ile filmin çok ufak bir kısmında yer alıyor. James Franco’yu görmek şaşırttı ama asıl şaşırtan filme girmesi ile çıkması oldu sanırım.

Filmin sonu ise devamının geleceğinin göstergesi zaten ama asıl soru Daniels ve Tee’nin başına nelerin geleceği umarım Elizabeth Shaw’ın başına gelenler gibi olmaz artık bekleyip göreceğiz.

GAIA

ROMEO+JULIET 1996

2017-04-26T18:36:00.003+03:00

ROMEO VE JULIET
YÖNETMEN: Baz LUHRMANN
IMDB:6,8

"Şiddetle başlayan hazlar,

Şiddetle son bulurlar.

Ölümleri olur zaferleri,

Öpüşürken yok olan ateşle barut gibi..."

Öncelikle yönetmen hakkında söylemeliyim ki en sevdiklerim arasında kendisi, nedeni ise filmlerinde görselliğe oldukça önem vermesi, sanki bir filmden çok fotoğraf gibi akıyor sahneler, Baz Luhrmann’ın filmlerinde her kare ayrı bir güzel oluyor. Daha öncede Moulin Rouge ve Muhteşem Gatsby filmlerinin incelemesini yapmıştık. Bugünde yüzyıllar öncesinin bir hikâyesi olan Romeo ve Juliet’in Miami yorumu ile daha günümüze yakın olan bir çerçeveden bakacağız.

Hikâye bilindiği üzere iki düşman ailenin çocuklarının birbirine olan aşkı ve ailelerin düşmanlığı çerçevesinde dönüyor. Film en başta televizyon haberlerine bile konu olan kavgaları ile her zaman gündem de olmaları ile başlıyor ve filmin bitimi de yine haberlerde yer alıyor. Hikâyenin detaylarına girmeyeceğim çünkü zaten az çok herkes aşinadır. Ne zaman bu iki ailenin gençleri birbirlerini görse bir kavga başlıyor, tabi kılıçlarla olan bir düello olmuyor. Kılıcını çek denildiğinde kılıçlar yerine kılıç ismini taşıyan silahlar yer alıyor.

Film absürtlükler ile başlıyor, sürekli eğlence, dövüş derken davetsiz bir partiye katılan Montaguelerin genç varisi, Juliet’ i görüyor. Kızın gerçekte kim olduğunu öğrendiğinde ise birbirlerinden çok etkilenmeleri sonucunda evliliklerinin aileler arasındaki anlaşmazlığı sonlandıracağını düşünüyorlar.

Filmde Romeo’yu canlandıran Leonardo Di Caprio ’nun filmdeki görüntüsü giydikleri her şeyi ile tam olarak zihne kazınan bir karakter olarak karşımıza çıkıyor. Şimdiye kadar yüzlerce kez oynanan bir oyun olmasının yanı sıra sinemaya da defalarca uyarlanan filmin en bilinenler arasında olmasına şaşmamamız lazım. Bir diğer karakter ise Juliet’i canlandıran Claire Danes, açıkçası ilk başta pek etkileyici gelmedi diyebilirim ama filmi izlemeye başlayınca kesinlikle çok iyi bir karar dedim. Claire Danes’i çok fazla dizilerde falan görüyordum fakat Juliet olduğunu fark ettiğimde açıkçası şaşırdım. Kendisi daha çok dizilerden aşina olduğum bir kimseyken; Leonardo kariyerine sinema dünyasından ilerlemeye devam edecek ve zaman geçtikçe adından daha da bahsettirecek…

Filmin eski ve yeniyi bütünleştiren bir tarafının olmasının yanı sıra repliklerin daha çok shakespearevari bir şekilde olduğunu da söylemem lazım. En başlarda biraz garip gelmişti fakat konu ilerledikçe her şey yerli yerine oturuyor ve bir şölene dönüşüyor. Tabi herkes aynı fikirde olmayabilir şahsen filmi ilk izlediğimde lise 2. Sınıftım ve pek bir şey anlayamamıştım replikler kafamı karıştırmıştı. Şuan üniversite son sınıfta tekrar izlediğimde ise ne kadar mükemmel bir film olduğunu fark ettim. Leonardo ise en sevdiğim oyuncular arasında daha da bir yükseldi demeliyim.

En hoşuma giden karakterlerden biriside Romeo’nun arkadaşı olan Mercutio oldu. Rolü o kadar sempatik oynamış ki ölmesi açıkçası üzücü oldu. Zaten olayların karışması buradan sonra başlıyor.

Filmin son sahnesinde Romeo, Juliet’in mezarına geldiği sırada içerisinin mumlarla aydınlatılmış olduğu karelerde aklımdan geçen ilk şey o kadar çok mum, nasıl hepsi aynı anda yanabildi ve bu sahneyi nasıl çektiler diye düşünmeden edemedim.

Bir diğer bahsetmek istediğim şey ise filmden bağımsız olarak One Piece adlı dünyaca ünlü animenin-ayrıca benimde çok sevdiğim bir animedir-başkarakterlerinden olan Sanji karakterinin kimden esinlenildiğine de değinmeden geçemeyeceğim, anime zaten karakter yaratımı açısından tanıdık simalar kullanması ile biliniyor. Romeo’nun sürgüne gönderildiği kısımda karavanın dışında oturup beklerken giydiği siyah takım elbise, sigara içişi, yürüyüşü her şeyi ile tıpatıp aynı diyebilirim. One piece dünyasının Romeosu da diyebiliriz.

Filme bir göz atmadan geçmeyin derim. Özellikle de oyunculuk ve görsellik için izlemeye değer.

GAİA

MOANA - 2016

2017-04-24T01:47:00.000+03:00

14 Kasım 2016’ da yayına girmiş olan Walt Disney Animasyon tarafından üretilen ve piyasaya sürülen Amerikan Bilgisayar Animasyonlu ailenin filmi. Zootopia’dan sonra 2016 yılı içerisinde yapılmış ikinci uzun metrajlı film olarak kendinden söz ettirmektedir.

Günümüzde artık daha çok animasyon filmlerle karşılaşmaktayız ve sadece çocuklar değil büyüklerde düşünüldüğü için çok mutluyum kendi adıma. Çünkü animasyon filmlerin, içimizde ki çocuğa seslendiğini düşünüyorum. Her ne kadar fiziki ve mantıken değişime uğrasak da ruh diye bahsettiğimiz olguda masumluğumuzu ve umutlarımızı saklıyoruz. Animasyon Filmler, “eskiden” çocuk filmi deyip görmezlikten geldiğimiz, artık saf gerçekliği, aktarılmak istenilen mesajı doğrudan insanlığa veren eğlendirici ve öğretici filmler olarak beğenimize sunulmaktadır.

Moana’da Walt Disney karakterlerinden farklı çizimiyle oluşturulmuş prenses -kendi deyimiyle “şef”- olan yeni karakterimiz. Açıkçası farklı olması çok sempatik olmuş. Özellikle Moana’nın bebek hali çok tatlıydı :).

Görsellik, renkler, karakterler birde danslar ve müzikle birleşince gerçekten eğlenceli bir film ortaya çıkmış. Ayrıca bir diğer hoşuma giden nokta ise mitolojik olgu ve kavramların kullanılması. Maui'nin ateşi çalıp insanlara hediye etmesi ile Prometheus'a, Moana'nın kalbi takması sonucu toprağa dönüşen ruh ile Mother Earth'e yani Yunan Mitolojisinde Gaia olarak adlandırılan Doğa Anaya gönderme yapılmış. Mitolojik unsurları hemen hemen bilim-kurgu filmler de sıkça rastlayabiliyoruz. Fakat çocuklar açısından baktığımızda animasyon filminde bu tarz mesajlar dikkat çekici olmuş. -Bir gönderme de benden bu yazımdan; Kritik İncelemeler yazar arkadaşım, Gaia'ya olsun :) -

Moana hem ele aldığı kültür bakımından hem karakterler yapısı bakımından değişik ve güzel bir animasyon filmi. Ayrıca film içerisinde birçok kez şarkı söylemleri ile karşılaşmaktayız. Bu yönüyle birazda müzikalimsi bir havası da yok değil. Özellikle Maui’nin şarkısı favorim oldu. Filmde, illa bir alt metinden mesaj veriyim kaygısı olmamış, çokta iyi olmuş. Bazen mesaj kaygısına kapılınca film eğlendirici havadan çıkıyor ve sıradanlaşabiliyor. Ki animasyon filmlerin sıradanlaşması demek vasatlık demek olarak düşünüyorum.

Adada yaşayan Polinezya kabilesini ele alan filmimiz de, Moana kabilesinin gelecekte ki şefidir ve kabilesine sahip çıkıp hizmet etmesi beklenmektedir. Fakat Moana, Büyükannesinin anlattığı efsanevi hikayeden etkilenmiştir ve okyanusun cazibesi de onu oldukça çekmektedir. Efsanenin de doğruluğuna inanan Moana merakı ve kabilesine yardım etmek amacıyla bir serüvene atılır. Bu serüvende ona eşlik edecek olan Maui ile olaylar bir bir gerçekleşmeye başlar. Ha birde şapsal hayvanımız Hei de onlara eşlik etmektedir.

Orijinal diliyle izlemek tabii ki en doğru seçim fakat Türkçe Dublajı da fena olmamış. Yani en azından benim hoşuma gitti. Tabii çeviri yapılırken cümleler değişime uğrayabiliyor ama dediğim gibi çokta rahatsız edici değil.

Eğlenmek, gülmek ve biraz olsun çocukluğu hissetmek istiyorsanız izlemenizi tavsiye ederim. Yüzünüzde tebessümle izleyeceğinizden kuşkunuz olmasın.

MAUİ’nin “Türkçe Dublajlı haliyle” dediği gibi hepiniz; CANIMSINIZ :)

FERONİA

I, DANIEL BLAKE

2017-04-23T01:54:00.000+03:00

“Ben bir müşteri ya da bir hizmet kullanıcısı değilim… Ben, bir sosyal güvenlik numarası, ekrandaki bir görüntü değilim… Sizden hakkım olanı istiyorum. Ben, Daniel Blake, bir yurttaşım. Ne daha az, ne daha fazla.”

Uzun süredir izlemek istediğim filmlerden biriydi: Ben, Daniel Blake.

Filmi az önce bitirdim. Hakkında yazılmış birkaç yazıya denk geldim, onlara baktım. Farklı bir konu olmadığı ve “sıradanlığı” yüzünden Altın Palmiye’ye layık görülmesi eleştirilmiş. Konusunu işleyiş bakımından da zayıf bulanlar olmuş. Fakat ben bu tür olumsuz eleştirilere katılamayacağım gibi Altın Palmiye konusu da bu konunun eleştirmenlerine kalmış bir yönü…

Gündelik hayatımızın her yanında karşımıza çıkan bürokratik işleyişi ve içinde bulunduğumuz düzeni yalın bir dil ile anlattığını düşündüğüm film: Daniel Blake adında marangoz ustası bir adamın kalp krizi geçirerek işini bırakmak zorunda kalışını ve sosyal güvenlik kuruluşundan çalışamaz raporu almaya çalışmasını konu alır. Daniel Blake bu süreçte, iki çocuğu ile tek başına Londra’daki bir evsizler yurdundan Newcastle ‘a yeni taşınan Katie ile tanışır. Film temelde bürokratik işleyişi ve post kapitalizmi eleştiri yağmuruna tutarken yabancılaşmış ve “ben”ciliğin üst bir değer olduğu toplumda; Daniel, Katie ve çocuklarının aralarında gelişen dostluğu, paylaşım ve yardımlaşma gibi insani konuları sadelikle ele alır.

Diyebilirim ki beni en çok etkileyen şey yoksullukla mücadele etmeye çalışan insanların aralarındaki paylaşım ve içtenlikti. Filmi izlerken zaman zaman kendimi Kafka’nın Dava’sında buldum. O bürokratik engeller, soğuk insanlar, tedirgin ve yılgın bir bekleyiş ve sanki bir labirentteymişçesine karmaşıklaşan süreç… Kurumdaki insanların soğuk tavırları ve aralarından biri samimiyetle yardımcı olmaya çalışınca ‘kötü örnek’ olacağı için azarlanmasını da ben; liberal politikalar ile yönetilen ülkelerin sosyal devlet anlayışına bakışına yorumladım diyebilirim. Hasta yatağı için bile vergi ödeyen insanlar emekliliklerini sağlayacak bir gelire bile sahip olamıyorlar. Filmde bir diğer dikkate değer nokta vasıflı işçi ve yahut memur olan kimselerin daha soğuk, kayıtsız ve duyarsız olmalarıydı ve fakat buna zıtlık teşkil edecek biçimde Daniel ve Katie ve çocukların ilişkisine baktığımızda ve Daniel’in genç erkek komşuları ile ilişkisinde daha samimi, içten ve ‘halden anlayan’ bir atmosfer gördüğümüzü düşünüyorum.

Filmde insani değerler ve ekonomik düzenin adaletsizliği ve bürokrasinin katılığı çok sade bir biçimde anlatılmış ve bu sadelik (bence) hikâyeyi çarpıcı bir hale getirmiş. Çok güçlü bir gerçekçiliğe sahip olan film bana sanki bir kurgudan çok uzakmış gibi göründü diyebilirim. Gerçekçiliği çok vurucuydu.

MOMOS

AMADEUS 1984

2017-04-22T16:59:00.000+03:00

AMADEUS 1984

YÖNETMEN: Milos FORMAN

IMDB: 8,3

Film daha başlangıcı ile ilerleyen dakikalarda neler olacağını merak ettiren türden. Yaşlı bir adamın –Antonio Salieri - yakarışları ile başlıyor ve hastanede rahip ile olan sohbetinde anlıyoruz ki bu kişi Mozart’ı yakından tanıyan birisi ve ölümüne neden olan kişidir.

Hikaye buradan yola çıkarak müzik konusunda tanrısal bir yeteneğe sahip olan Mozart’ın hayatı üzerinden devam edecek. Hem bir kişiden bu kadar nefret edip hem de bu kişiye taparcasına hayran olan Salieri ise müzik konusunda Mozart’ ı delicesine kıskanan bir kimsedir. Sırf daha yetenekli bir kimse olabilmek için dualar eden ve bu yüzden tüm günahlardan kaçınan kişi olmasına rağmen Tanrı neden Mozart’ ı seçti? Mozart’ı resmi olarak gördüğümüz sahne ise bir kızı kovalaması ve bu kadar dillere destan olan, hayran olduğu kişinin bu olması onu bayağı bir hayal kırıklığına uğratır.

1984 yapımı olan film tam bir müzik şöleni desem yeri var. Başkarakterimiz yani Mozart’ın kişilik özelliklerine gelirsem anı yaşamayı seven bir kişi ve oldukça saf görünmesine rağmen olağanüstü yeteneklidir. İlk konçertosunu 4 yaşında, ilk senfonisini 7 yaşında koca bir operayı ise 12 yaşında bestelemiştir. Filmde kral, Mozart’ı karşıladığı sırada çaldığı müziği yani Salieri’nin bestesini çalmasını istediğinde kağıda gerek duymadan aklından tüm notaları doğru bir biçimde çalması, üstelik bazı yerleri beğenmediğini söyleyip değiştirmesi ise gerçek hayatta yapmış olduğu bir yolculuğa güzel bir göndermeydi. “İtalya yolcuğu sırasında Gregorio Allegri'nin Miserere'sini Sistina Şapeli'de duyup tamamını hafızasına yazmasıdır. Yalnız bunu yaparken parçadaki küçük hataları düzeltir ve böylece Vatikan malının ilk yasadışı kopyasını üretmiş olur.”

En çok hoşuma gidenlerden biriside Mozart rolünü canlandıran Tom Hulce oldu, açıkçası bir rol bu kadar sempatik oynanabilirdi. Kesinlikle orijinal dilinde izlenmesi gereken bir film o kahkahaları ise tek kelime ile mükemmel bir hava katmış. Deliliğe yakın bir dehaya sahip olduğu için kahkahaları da bunu destekler nitelikte denebilir. Film yeri geldiğinde oldukça komik repliklere sahip fakat filmin temeli Salieri’nin kendisini Mozart ile kıyaslaması ve sürekli ön plana çıkarmaya çalışmasını konu almıştır. Mozart’ın Viyana’ya ilk geldiği zaman Salieri’nin ifade ettiği gibi “Gördüğüm Mozart değil, Tanrı’nın kendisiydi” ifadesi Salieri ile Tanrı arasında bir savaşa neden olmuş bu yüzden de bu yeteneği kendisine değil de ona bahşedildiği için onu alt ederek Tanrıyı yenmeyi kafasına koymuştur. Mozart, babası sayesinde çok küçük yaşta müzik ile tanışmış bir kimseyken Salieri’nin babası “sirk maymunu gibi sana Avrupayı mı dolaştıracağım” diyerek müzik ile yakından uzaktan alakası olmayan bir kimsedir ancak babasının erken vefatı ile müziğe kendisini adamıştır. Aslına bakılırsa Mozart her ne kadar müziği konusunda taviz vermeyen otoritelere bile başkaldıran, işinde en iyisi olduğunu bilen bir kimse ve hareketlerindeki tutarsızlık ile dikkat çeken dâhiyane bir deliyken; Salieri’ de Mozart' a bahşedilen bu yeteneği elde etmek uğruna yaptıkları ile tam bir delilik örneğidir.

Filmde Mozart babası ile karşılaştıkları ilk sahnede kullanılan müzik babasının siyahlar içinde olması acaba kötü bir şey mi olacak derken babasını gördüğüne çok sevinen ve kucaklayan Mozart dikkat çekiciydi. Siyahlar içinde olan babasının sarılma sahnesinde kolları arasında zayıf bir çocuk gibi kalır. Daha sonra filmin ilerleyen dakikalarında babasının ölmesi onu derinden etkiler ve yazdıkları ile babasının hala hayatı üzerinde etkisi olduğunu fark eden Salieri Mozart’ın zayıf noktasını bulur. Onu ölüme götürecek olan kendi ölüm marşını yazması için babasının giydiği bir kostümle onu bir opera yazmaya ikna eder “Requiem” böyle yazılır. Lacrimosa’nın sonlarına doğru Salieri’nin yanında olması ve inatla besteyi tamamlamasını istediği için ölümüne neden olan kişi filmde Salieri’dir. Film boyunca Mozart sürekli parasal sıkıntılar çeken bir kimse olarak gösterilmiştir çok fazla kazanmasına rağmen kazandığından çok daha fazla harcayan bir kimse olarak karşımıza çıkıyor.

Ara ara rahiple olan görüşmelere geçilip sonra tekrar hikâye kısmına geçilmesi gerçekten güzel detaylardandı, Salieri rahip ile konuşurken ki ses tonu, içtenliği ekrana çok iyi yansımış. Film 8 Oscar ödülüne sahip olurken dünya çapında da birçok ödül ve adaylık kazanmıştır. Salieri rolündeki F.Murray Abraham ve Mozart rolündeki Tom Hulce en iyi erkek oyuncu ödülüne aday gösterilirken ödülü kucaklayan F.Murray Abraham olmuştur. Ayrıyeten; en iyi film, en iyi kostüm tasarımı, en iyi yönetmen, en iyi uyarlama senaryo,en iyi yapım,en iyi ses miksajı dallarında Oscar’ a sahip olmuştur.

Her ne kadar film boyunca Salieri Mozart’ın düşmanı gibi görünse de kaynaklar bu ikisinin yakın dost olduğunu göstermektedir.

1984 yılında çekilen bu filmi anca izlemiş olmak bir hazineyi keşfetmek gibi film bittikten sonra 35 yıllık hayatına 636 eser bırakan Mozart’ın tüm eserlerini dinlemek istedim.

Yeri geldiğinde güldüren sonlara doğru hüzünlendiren yapısı ve mükemmel müzikleri ile başyapıtlar arasında yerini aldı benim içinde, yazımı şununla bitiriyorum “Bütün dâhiler göklere uzanır. Mozart ise gökten inmiştir.” Albert Schweitzer

GAİA

DE PROFUNDIS / OSCAR WILDE

2017-04-01T21:19:00.001+03:00

"Wilde sohbet etmezdi; anlatırdı… Asla fazlasını göstermezdi. Karşısındakine heveslendiği kadarını verirdi; ondan bir şey bekleyenler, bir şey bulamazdı ya da ancak hafif bir köpük düşerdi paylarına… Onu tanımış olduğunu sananlardan birçoğu, yalnızca eğlendirici yanını tanırdı…" ANDRE GIDE

Can yayınevinden çıkmış olan De Profundis aslı eser Wilde’ ın Reading Hapishanesinde yazdığı mektuptur. Mektubun asıl can alıcı kısmı ise kime yazdığı Bosie takma adı ile aşığı Alfred Douglas’a yazılmış bir mektuptur. Mektup sahibinin eline ise Wilde öldükten sonra geçer ne yazık ki…

Uzun süredir okumayı beklediğim eser, sonunda rahat bir zaman buldum ve okudum. Açıkçası 2 gün gibi bir süre zarfında bitirdim.

Yazarı merak edenler için hakkında biraz daha fazla bilgi bulabilecekleri bir eser. Özelliklede önsözü Wilde’ ı tanıyan arkadaşı tarafından ele alınmış. Eserde hem kırgınlıklarından, kendisine karşı yapılmış olan haksız suçlamadan hem de yapmak istediklerini ele almış üstelik o durumdayken bile hala ders vermeye çalışması ve bazı şeyleri düzeltme çabası oldukça dikkatimi çekti. Başlarda o kadar sitemkâr başlayan mektup daha sonra ideallerine, açıklamalara dönüyor sonlara doğru sakinleşiyor. Tabi ki sinirlendiğim asıl kişi Bosie oldu. Wilde’ dan yaşça küçük olan bu kişi ailesi toplumda tanınmış bir kişi olması ve Wilde ile aralarında çıkan dedikoduların ana kaynağı ve tüm bunların asıl nedeni… Bosie yani Alfred babasından nefret etmesinden dolayı sürekli Oscar ile olan bağını kullanarak babasını çileden çıkartma çabası ve gözünün hiçbir şey görmediği nefret dolu bir çocuk. Lükse sefaya da bir o kadar düşkün bir kimse fakat bu harcamaları her zaman Wilde’ın hesabından yapması ve her zaman ona nefret dolu mektuplar göndermesi sonra ağlayarak kapısına gelmesi ve her defasında Wilde’ın onu affetmesi… akla ilk gelen soru neden? Tüm bu olanlara rağmen neden affetti? Defalarca Bosie’den kaçmasına rağmen kıtaları aşıp bir şekilde Wilde’a ulaşan onu bulduğunda ise yine kısa süre sonra öfke krizlerine giren ağır hakaretlerine rağmen her defasında affedilen bu çocuğu bu kadar özel yapan neydi? Babasına olan nefretinden dolayı gözü hiçbir şey görmeyen bu çocuğun Wilde’ı da bu aile meselesinin tam ortasına ateşe atması ve onu kışkırtması ile hapsi boylayan kişinin Wilde olması…

Bir kısımda Wilde; “yaşarken böyle bir konuma gelen çok az kişi var genellikle bu çok daha sonra tarihçiler tarafından ortaya çıkarılır. Benim için durum farklıydı. Ben konumumu hissettim” Wilde döneminde o kadar ünlüydü ki adını duymayan yoktu. Amerika’dan özel davetler alırdı. Oyunları her zaman ilgi toplardı. Fakat hayatına giren Bosie yüzünden hiçbir işine odaklanamadı çünkü her dakika dibinden ayrılmayan bu çocuk laftan anlamaz ve yüzsüz bir kimseydi. Gece hayatı düşkünlüğü, yemek ve içkilere bir ton para dökmesi ilk önce iflasına neden oldu sonra da toplumdan dışlanmasına…

“Tahtından indiğinde o kadar da ilginç değilsin” diyebilecek kadar yüzsüzdü. Kendisi de bir edebiyatçı olan Alfred Dougles ya da öyle olduğunu iddia eden diyelim. Her zaman Wilde’dan yararlanmıştır. Onun fikirlerine ihtiyaç duyan fakat asla eleştiriye gelemeyen bir kimse, Wilde’ın fikirlerini kendisininmiş gibi kullandığını ise ‘Oscar nasıl Wilde oldu?’ adlı eserde okumuştum. Zaten eseri okuduğunuzda kendisine özel gönderilen mektupları bile utanmazca dergilerde yayımlanmasına izin veren bir kimse Wilde’a bir tane bile mektup yazmazken dergilere gönderdiği şiirlerini ithaf ettiği kişinin Wilde olması isminden yararlanmak değil mi?

“Bana niçin yazmadın? Korkaklık mıydı? Aldırışsızlık mı? Neydi? Sana öfkelenmiş ve bu öfkemi belirtmiş olmam,yazmamanı değil, aksine yazmanı gerektirirdi…iki insan arasındaki en önemsiz bağ olan görev duygusu bile yazmanı gerektirirdi” fakat hapishanede geçirdiği iki yıl boyunca ondan hiç mektup almadı. Haberlerini yakın arkadaşlarından aldı. Wilde umurunda değildi o gününü gün etmeye devam etti. Alfred o kadar kötü bir kişiliğe sahipti ki Wilde’ın arkadaşlarını bile hakaret dolu mektuplarla rahatsız ederdi. Bu kadar nefret edecek ne vardı. Hiçbir şekilde mektup yazmamasına rağmen cenazesinde en çok ağlayan kişi olduğu söyleniyor.

“Kötülüklerin en büyüğü sığlıktır. Anlaşılan her şey doğrudur” Bosie’nin en büyük kusuru belki de buydu. Sığ bir karakterinin olması sonucu aklında nefretten başka bir düşünce olmadı. Bu kişi ise Wilde’ın en büyük zaafıydı.

Mektupta diğer eserlerine de değiniyor Dorian Gray’in bir bahis sonucu yazılmış olması dikkat çeken detaylardan birisiydi. Açıkçası Dorian Gray’ i tasvir edişini hatırlıyorum da Bosie’ye ne kadar çok benziyor.

1997 yapımı Brian Gilbert'in yönetmenliğini yaptığı "Wilde" filmi ise Alfred ile ilişkisini elen alan bir film bu kitabın üzerine filmi de izleyeceğim üstelik Alfred rolünü inanılmaz benzerliği ile Jude Law oynamış. ilgilenenlere tavsiye ederim.

Sözü edilen Alfred nam-ı diğer Bosie' den bir kare;

Estetizm akımının önde gelen savunucusu olan Wilde'ın neden en büyük zaafının Bosie olduğu belli oluyor gibi...

GAİA

SATRANÇ / STEFAN ZWEIG

2017-03-11T15:36:00.003+03:00

Kitap New York’tan Buenos Aires’e gidecek olan gemi yolculuğunu esas alır. Yolculuk sırasında gemide dünyaca ünlü bir satranç ustasının yer alması anlatıcımızı oldukça heyecanlandırır ve ne yapıp edip onun hakkında daha çok bilgi edinmeye çalışır fakat bu o kadar kolay olmayacaktır. Bu yüzden de bir oyun başlar ve hikâyenin nasıl sonuçlanacağını beklemek kalır.

Yazarın psikolojik çözümlemeleri kitap boyunca ilgimizi çekiyor. Hikâyenin ilerleyişinde olaylar gittikçe meraklandıran bir hal alıyor ve bizde gemideki yolculardan biri oluyoruz. Gemide aslında dünyaca ünlü bir satranç oyuncusu yanı sıra bir kişi daha var. Onun hikâyesi de oldukça farklıdır. Biri hayatı boyunca yaptığı en iyi iş satranç oynamak olan bir kişi diğeri ise satranç oynamayı çok farklı koşullarda hayatını kurtaran bir araç olarak gören fakat bir süre sonra gerçekle hayali ayıramayan bir kimse haline gelen kişinin öyküsünü okuyoruz.

İş bankası yayınlarının sonunda Ahmet Cemal’in yazar ve eser hakkındaki açıklamaları da oldukça güzel bir yazı olmuş. Keyifli okumalar.

GAİA

THE KISS / KLIMT

2017-03-09T02:44:00.001+03:00

Avusturyalı sembolist ressam olan Gustav Klimt' in altın çağında ortaya koyduğu eserlerinden belki de en bilineni olan "The Kiss", sanatçının sahiplenici aşkı anlatan başyapıtıdır.

Sanatçının 1907 - 1908 yılları arasında tamamladığı eseri şu an Belvedere Sarayı' ndaki müzede sergilenmektedir.

Eserde bakar bakmaz dikkatimizi çeken ve tam merkezdeki iki insan figürü hakkında birçok dedikodu bulunmaktadır fakat bunların en bilineni bu figürlerin Klimt ve aşkı Emilie Louise Flöge' ye ait olduğudur. Bu büyük aşk Klimt' in erkek kardeşi Ernst' in Emilie'nin ablası Helene ile evlenmesi sonrası başlar ve bu büyük eserin konusu olur. İki sevgili resmin tam merkezinde bulunmakta ve aşk ile birbirlerine sarılmaktadır. İkilinin aşkı, sonsuz aşkın simgesi olan bir öpücük ile de adeta mühürlenmiştir.

Genel olarak esere bakarsak ilk gözümüze çarpan şey merkezdeki iki figür olacaktır. Bu merkezdeki figürlerden erkek figürü kadını sol koluyla sıkıca kavramış sağ eliyle kadının başını tutmuş ve onu öpmekte, kadın ise gözlerini kapatmış, anın mutluluğunu yaşamakta ve bir eliyle adamın elini tutmaktadır. Bazı incelemelerde kadın figürünün gözlerini kapatmasının sebebinin erkeği istememesinden kaynaklı olduğunu yorumları yazılsa da bunu yalanlayacak birçok detay görebiliriz. Kadın figürünün bir kolu erkek figürünün boynuna dolanmış ve erkek figürünün herhangi bir müdahalesi olmaksızın kadının bedenini erkeğe yaslamıştır. Bir diğer işaret ise kadının ayak parmaklarıdır. Kadının ayak parmaklarına bakacak olursak kıvrılmış olduğunu net bir şekilde görebiliriz. Bunun resim dilinde anlamı istek, heyecan ve zapt edilemeyen duygulardır. Yani kadın figürün gözlerini kapaması hazzı ve duyulan hoşnutluğu simgelemektedir.

Bedenler üzerindeki detayları tek tek inceleyelim. Erkek bedeni üzerinde daha koyu renkler ve daha köşeli hatlar bulunmaktadır. Deseler keskin şekillerden oluşmakta ve kontrastları yüksektir. Kadın figürü ise daha yuvarlak hatlar ve daha yumuşak tonlara sahiptir. Renkler çeşitli ve çiçek desenleri yoğunluktadır. Erkeğin daha dominant ve kadının daha narin bir yapıda olduğu bu detaylar sanatçının erillik ve dişilik ayrımını tuvale yansıtış biçimidir aslında. Adamın kadının üzerine eğilmiş ve onu kavramış olması koruyuculuğunu ve baskın karakterini gösterirken kadının gözlerini kapaması ise bir teslim oluşu gösterir. Figürler üzerindeki desenler ne kadar faklı olsa da, desenlerin oturulduğu arka planın aynı olması özlerinde farklı iki insanın tek bir beden, bir bütün halini aldığını söylüyor bizlere. Ayaklarının altındaki çiçek tarlası ise aşkın onlara verdiği hissin sanki bahar havasını andırdığını bize sezdirmektedir. Bu çiçek tarlası bir aşk bahçesi gibidir.

Arka planın ise figürsüz sade biçimi bize zaman ve mekân olgusunun olmadığı bir ortamın yaratıldığını gösterir. Bu sadelik aynı zamanda odağı sadece çifte, yani orada yaşanılan aşka çevirmektedir. Bu şekilde sanatçı önemli olanın oradaki duygular olduğunu, aşkın yeri ve zamanı olmadığını ve daha önemli bir şey olamayacağını bize bu şekilde anlatmıştır.

Esere sarı renk hakim. Altın yaldızlar ve sarının bolca bulunması, Klimt' in eserlerinde bolca kullandığı ve imzası niteliğini taşıyan, özellikle de tablolarında altın yaprakları kullandığı "Altın Çağı" dediğimiz döneminde başvurduğu bir tekniği olduğu birçokları tarafından bilinmektedir. Fakat belki de sanatçımızın burada altın yaldızlarını kullanması, aşkın görkemini bize göstermek istemesinden kaynaklı olabilir.

Bilindiği üzere sanatçının birçok eserinde kullandığı kadın bedeni ve kadın seksiliği bu tablosunda görünmese de kendini bir şekilde hissettiriyor. Bu eserinde kadına yüklediği narinlik ve çekingen duruş onu diğer eserlerindeki kadınlardan ayrı bir yere koyuyor.

Sanatçımız sevgilisine olan aşkı çok usta bir şekilde resme aktararak günümüzde bile bu aşka hayran olmamızı başarmış durumda.

NOTT

OBLOMOV / IVAN GONÇAROV

2017-03-01T21:02:00.000+03:00

Hasan Ali Yücel Klasikleri Sabahattin Eyüboğlu, Erol Güney çevirisini okuduğum kitap tek kelime ile harikaydı. Bunun en büyük nedeni de tabi ki çevirmenler çünkü diğer yayınlara özellikle baktım aynı etkiyi yaratmıyor. Uşak Zahar’ın efendisi Oblomova verdiği cevaplar gerçekten insanı gülmekten kıran bir etkiye sahipti. Kitabın başında çevirmenlerin açıklaması var okumanızı tavsiye ederim 3 dilden yararlanılmış çeviri için ve gerçekten uğraş verildiğini anlıyoruz. Çoğu ülkede tam istenilen etkiyi yaratmamış kitap çünkü çeviren kişiler kitabı pek anlamamışlar.

Kitaptan bahsedecek olursam o dönem bu tarz bir roman yazmak gerçekten cesaret isteyen bir iş çünkü Gonçarov Rus toplumunu eleştiriyor. Kitabı okuduğumuzda ise aslında dünya üzerinde birçok Oblomovlar olduğunu görüyoruz hatta çevremizde, bu da Oblomovluk diye bir kavramı ortaya çıkartıyor.

Kitapta en çok dikkat çeken karakterlerden biriside yakın arkadaşı Ştoltz kendisi Almandır üstelik ve daha çok batı burjuvasini, disiplini ve çalışkanlığı temsil eder. Ştoltz’un başını kaşıyacak bir vakti yoktur ve zamanı kıymetlidir. Oblomov ise daha çok doğu toplumunu ve tembelliği temsil ettiğini görüyoruz. Çocukluğundan beri uşaklarla, hizmetçilerle büyüyen İlya İlyiç çorabını bile kendisi giymez çünkü giyemez her şeyi uşağı Zahar’dan bekler Zaharsız nefes alamaz. Zahar’da öyle mükemmel bir uşak değil, efendisi gibi o da hiçbir iş yapmaz, bir iş yapmaya kalkar eline yüzüne bulaştırır her şeyi, insanı bir şey istediğine pişman eder. Açıkçası okurken beni en çok güldüren diyaloglar efendisi ile arasında geçenlerdi. Çiftlikteki işlerden, evin işlerinden haberi olmayan bir kimsenin dünyadan haberi olması da beklenemez zaten. Bu gibi kişilerin kandırılmaya ne kadar müsait olduğunu görüyoruz. Ştoltz ise hesabını bilen bir insan olduğu için Oblomov’a çoğu kez yardım etmeye kalkar hatta bayağıda uğraşır. Oblomov’dan bir şeyler koparmaya çalışan insanların en sevmediği ve korktuğu kişi Ştoltz diyebiliriz. Aşık olması bile onu o tembellikten kurtaramaz. Her şeye bir bahanesi var. Dürüst ve oldukça saf bir kimsedir Oblomov, ailesinin zamanında hiçbir işe elini sürdürmediği için rahata alışmıştır.

Kısacası hayatta Oblomov gibi birçok kimse hala mevcut ve olmaya da devam edecek bu tarz kimseler… Bir şeyleri ertelemeye, hiçbir işin sonunu getirmemeye, vazgeçmeye, verdikleri sözlerden caymaya oldukça yatkındır bu kişiler ve böyle insanları hayata döndürmek için Ştoltz bile olsanız bir faydası yok. Dünya’nın en güzel ve sevecen kadını bile olsanız o kişi kendi dünyasına gömüldüğü sürece yalnız kalmaya mahkum böyle kişiler. Bir anlık heveslerle dünyayı fethedeceğine inansa bile anında sönen bu istekler ile yine tembelliklerine ve hayatın akışına karşı koymadan savrulduklarını görüyoruz.

GAİA

SAHTEKAR 2008

2017-02-05T00:04:00.000+03:00

CHANGELING

IMDB: 7,8

YÖNETMEN: CLINT EASTWOOD

"asla kavgayı başlatan kişi olma, ama bitiren sen ol"

Son zamanlarda denk geldiğim kaliteli filmlerden birisi “Changeling”. Türkçeye “Sahtekâr” ismi ile geçen filmin ingilizcesi üzerinden özellikle duruyorum çünkü bu kelime küçükken değiştirilen çocuk anlamına geliyor. Olayların gerçek bir hikâyeye dayanması ise bir başka etkileyici nedenler arasında denebilir.

Başrolünde Angelina Jolie’nin yer aldığı filmin ana konusu; 9 yaşında bir oğlu olan Christine Collins eve geldiğinde oğlunu bulamamasının ardından ihbarda bulunur aradan 5 ay geçer ve bir çocuk bulunduğu haberi gelir fakat çocuğu gördüğü an bulunan çocuğun oğlu olamadığını fark eder. Çocuk ise annesi olduğunu söylemesinin ardından olaylar bunun üzerinden gelişir. 1928 Mart tarihine dayanan ve o dönemde geçen filmde kasabada birçok yolsuzluk dikkat çekiyor. Film kaybolan bir çocuk ile başlayıp daha sonra o kadar çok olaya bölünüyor ki izlerken ekrana kilitlendim. Akıl hastanesinde olanlar, polis teşkilatı, gazeteciler, mahkeme sahnesi her şey çok heyecan verici bir şekilde ilerliyor.

Açıkçası izlerken rahatsız olacağınız tarz hikayelerden birisi, ortada çocuğu kayıp bir anne var ve polis teşkilatı ısrarlar çocuğun onun olduğunu, Bayan Colins’ in olaylardan ötürü iyi düşünemediğini iddia ediyor. Polisin zaten bölgede adı iyice kötüye çıktığı için bir de bu tarz bir olayın duyulmasını istemiyorlar. Bu sefer işler farklı karşılarında üzgün bir anne var ve neler yapacağından habersizler.

Dekor ve kıyafetler çok güzeldi. Angelina Jolie ekranda belirdiği her an bir insan bu kadar güzel ve zarif görünebilir oldu. Orijinal dilinde izlerseniz eğer ses tonu da gerçekten etkileyiciydi. Rol için 5 farklı kişi düşünülmüş bunlar arasında Reese Witherspoon ve Hilary Swank var. İyi ki de Angelina almış rolü izledikten sonra başka bir oyuncuyu düşünemezdim. Filmin gerçeklere dayandığı göz önüne alınırsa özellikle üzücü olduğunu belirtmeliyim. Neden üzücü olduğunu söylemiyorum pek spoiler vermemeye çalıştım.

Film bittikten sonra kesin bir sürü ödül almıştır diye düşündüm özellikle Oscar için fazlasıyla uygun bir film. Birçok ödüle adaylığı bulunan film asıl demek istediğim ödülleri alamamış. Angeline Jolie o sene ödüllerin hepsini Kate Winslet’ a (The Reader) kaptırdığını ufak çaplı bir araştırmadan sonra öğrenmiş oldum. BAFTA, Altın Ayı, Akademi Ödülleri vs. adaylığı bulunan bir film sonuçta bu bile büyük başarı.

Filmi açarken bu kadar etkileyici olacağını hiç düşünmemiştim zamanınız varsa ve bu tarz filmleri beğeniyorsanız sadece açın sonra zaten kapatmak istemeyeceksiniz.

GAİA

DİYALEKTİK MATERYALİZME GİRİŞ/ August Thalheimer

2017-01-30T22:12:00.002+03:00

Yordam kitaptan ‘cep kitabı’ olarak çıkan Diyalektik Materyalizme Giriş, Marksist siyasetçi ve kuramcı August Thalheimer’in bir üniversitede sunduğu dersin notları aslında. Kitap ders notlarından derlenmiş. Diyalektik nedir? Materyalizm nedir? Toplumların gelişimi, felsefenin idealist ve materyalist olarak gelişimi üzerine alınmış notlardan oluşuyor. İlk bakışta bana çok sade ve sığ bir anlatım gibi görünmüştü fakat başlangıç için iyi bir kitap diyebilirim bana öyle görünmesinin nedeni öncesinde bu konu üzerine okumalar yapmış olmamdı ama yine de tarihsel gelişimi ele aldığı bölümler çok güzel ve yalın bir anlatıma sahip. Derinlemesine bir bilgi bulamayabilirsiniz ama konuya ilgiliyseniz ve bir başlangıç kitabı düşünüyorsanız şayet önerebileceğim bir kitap kendisi. Buna benzer bir iki giriş kitabı daha okudum yine Yordam Kitaptan edindiğim ama beğenmedim benim için çok ‘yavan’ kaldılar.

Kitap 16 dersten oluşuyor ve ilk olarak din üzerine bir açılış konuşması sonrasında Yunan Felsefesinin kısa bir tarihi oradan Hindistan’a ve oradan da 17. 18.yy Batı Felsefesine doğru yol alan kitap son olarak Pragmatizm açıklamasıyla son buluyor.

Kitap dinleri ve felsefi akımları içinde bulunduğu tarihsel dönemin üretim yasalarından, üretim ilişkilerinden hareketle açıklıyor ve köleci toplumun dini olarak Hıristiyanlığı; Budizmi ise kast sisteminin bir getirisi olarak okura açıklıyor. Yunan Felsefesini de Yunan toplumunun içinde bulunduğu sosyo-ekonomik durumdan yola çıkarak açıklayan yazar tarihi bir de materyalist perspektiften okura sunmuş oluyor.

MOMOS

PRENSES MONONOKE/ HAYAO MİYAZAKİ

2017-01-30T22:05:00.000+03:00

Peşin peşin söyleyeyim bir “anime” kültürü olmayan ve animasyon filmleri izlemekten de gayri ihtiyari uzak duran biriyim. Gerçeklik algımı bozuyor sanırım, izleyemiyorum. Şans verdiğim zamanlar da oluyor, şu sıralar epeyce izledim; bu haftayı kendime” Miyazaki Filmleri” haftası yaptım ve içlerinden konusu ve konuyu işleyişi bakımından “Prenses Mononoke’yi” çok beğendim.

İzlemekten en çok zevk aldığım “Howl’un Yürüyen Şatosu” oldu ve aksiyonunu beğendiğim filmi ise “Castle in the Sky” yine de Prenses Mononoke, konusu ve bunu işleyiş tarzıyla aralarında öne çıkan isim oldu benim için ve düşüncelerimi burada paylaşmak istedim.

Bir kabilenin liderliğini yapan Ashitaka adında bir genç, bir gün ormanda lanetli bir “domuz” ile karşılaşır ve halkını korumak için bu yaratıkla verdiği savaş esnasında yara alır. Kahramanımız aldığı yara ile bir lanete hapsolmuş olur.

Ashitaka yaratığı yok ettikten sonra, hayvanın kalbinden demir bir top, yere düşer ve bu kabilenin kâhini, hayvanı öfkeden yakıp kül edenin, bu demir top olduğunu söyler. Burada yaratık diyorum çünkü aslen bir domuz olan hayvanımız lanetlenmiş ve başka bir şeye dönüşmüştür ve gözü dönmüş bir cani gibi hareket etmektedir ve onun bu hali kalbine saplanmış olan demir topla ilintilidir. Burada güzel olan detay yaratığın ısırığı ile lanetin insana da bulaşması ve onu da tıpkı bir zamanlar domuz olan hayvan gibi öfkeden küle döndürerek, yok edecek olmasıdır fakat Ashitaka yazgısına karşı koymak üzere yola düşer ve arayışına başlar.

Filmin ilk 15 dakikasında Miyazaki bizlere; teknolojinin doğayı alt etmesinin sonuçlarının, insanı da felakete götüreceğini sembolik bir anlatımla dile getirmiş. Bu kısım dikkate değer ve üzerinde düşünülmesi gereken bir kısım; edimlerimizin sonuçlarını öngörüyor olabilmemiz gerekir ve uygarlığa attığımız her adım doğadan bir kopuşu imgelemektedir ki bu gaddar bir aç gözlülükle doğayı talan edişimizin de aynı zamanda bir hikâyesidir. Miyazaki’nin işaret ettiği şey de işte budur Prenses Mononoke’de ya da benim gördüğüm buydu diyeceğim, beylik bir laf daha etmeden…

Domuzun kalbine saplanan demir top, yeşerdiği doğanın bir parçası ve insanın alet kullanma becerisinin bir sonucudur. Fakat doğa, insanın bu alt edişine kızgındır ve öfkesini boşaltır. Fantastik bir kurguya sahip filmde doğa-teknoloji karşıtlığı bu şekilde işlenmiştir. Doğa ve teknolojinin bu birbirini içermesi ve fakat birbirlerine bu karşıtlığında insan nerededir? Miyazaki’nin sorduğu sorulardan biri buydu sanıyorum. İnsan şüphesiz doğadan teknoloji yaratandır ve onları birbirlerine uyumlaştıracak olan da aslında insandır. Zıtlıkların egemenliğinde insanın dengeleyici bir unsur olması gerekir. Kahramanımız Ashitaka da filmde bu noktadadır: uyumlaştıran.

Ormanın ruhu ve demir kasaba karşı karşıyadır ve kasabalılar daha çok demir üretebilmek ve gelişmek için ormanın ruhunun yok edilmesi gerektiğine inanırlar. Film bu karşıtlık üzerine kurulmuş ve bu izlek üzerinden açımlanmıştır. Son söz olarak Miyazaki; doğa ile savaşta kaybedenin “kazansak” dahi “insan toplumu” olduğunu ve teknolojinin karşısında “doğanın özünün” koruyuculuğunu üstlenen insana da doğanın cömert davranacağını, çok güzel sembolleştirmiştir.

Filmde söylenecek çok söz, yorumlanabilecek, düşünmeye sevk eden birçok olay var. Toplu bir özetini sunmak, benim için mümkün değil çünkü inanılmaz ayrıntılar ile bezeli bir film ve siz okurları lafı uzatıp sıkmak istemem. Ve son olarak diyebilirim ki; son zamanlarda en çok etkilendiğim filmlerden biri oldu.

MOMOS

PASSENGERS 2016 – UZAY YOLCULARI

2017-01-26T22:03:00.000+03:00

Senaryo tarihi 2007' ye dayanan, yıllanmış konusuyla 2015 yılında çekimlerine başlanan filmimiz Passengers, bilim-kurgu ve romantizmin harmanlanmış şeklini sunmaktadır. Yönetmenliğini Morten Tyldum senaristliğini Jon Spaihts üstlenmiştir.

2007 yılına dayanan bir senaryonun, bu zamana kadar beklemesi bence senaryonun oturması, yeni teknolojiye göre revize edilmesi açısından bence avantajlı bir konumdaymış. Bu bilgi insanda daha sağlam bir senaryonun olması beklentisini doğuruyor ister istemez. Ki ben ilk Passengers filminin fragmanını izlediğimde çok hoşuma gitmişti ve heyecanla beklemekteydim. Tabii nereden bilebilirdim senaryonun can alıcılığının sadece fragman görüntülerinde olduğunu... Bu nedenle biraz hayal kırıklığı yaşamadım değil maalesef.

2017 yılındayız o kadar çok uzay, yıldızlar, yıldız savaşları, boyutları vs. konuları gördük ki artık belli bir doyuma ulaştı izleyici. Bundan sonra yapılacak olan filmlerin daha etkileyici ve bir sonraki levele atlaması gerekiyor. Passengers filminde de bence daha yaratıcı ve etkileyici unsurların kullanılması için gerekli zemin vardı fakat bu tercih edilmemiş gibi geldi bana. Film yüzeysel olarak bilim-kurgu, diğer taraftan romantizm öne sürülerek bu bekleyiş bertaraf edilmiş. Bunun sonucunda da filmde mantık hataları ve konunun yüzeysel kalması izleyici tarafından pek hoş karşılanmadı.

Oyuncu kadrosu ise başrolleri paylaşan Jennifer Lawrence ve Chris Pratt bulunmaktadır. Oyunculuklar her zamanki gibi çok güzeldi. Zaten Chris Pratt’in etkileyiciliği ve Jennifer Lawrence’ n güzelliği filmi izletti bunu açıkça söyleyebilirim. Senaryodan beklediğim etkiyi bulamayınca hayran hayran onları izledim 2 saat boyunca. Bir de benim çok hoşuma giden bir sahne Aurora’nın nasıl uyandırıldığını öğrendikten sonra gecenin bir vakti uyuyan Jim’i tekme tokat dövme sahnesiydi. Normalde dövüş sahnelerinde erkeklerin sert hamleler yaptığını görürüz, hissettirilir izleyiciye. Kadın savaşçıların dövüş sahneleri o sertliği vermez. En azından ben bu kadar net hissetmemiştim. Aurora’ nın yumrukları, tekmeleri o kadar iyi verilmiş ki filmi izlerken ben “Oo yalnız iyi vurdu!” cümlesini kurduğumu hatırlıyorum.

Filmde görsellik ve başrol oyuncularının güzelliği hariç diğer unsurlar hayal kırıklığıydı. Öncelikle çok fazla mantık hatası vardı. Mesela tamirci olan Jim her şeyi tamir edebiliyorken kendi uyku kapsülünü edemiyor?! Ki sonradan anlıyoruz çok basit bir arıza sonucu kapsül bozulmuş. Mantık hatalarının dışında konunun tam ortasında “bencilik mi?” yoksa “hak ediş mi?” sorusu bulunmakta. 120 yıllık bir uykuda olması gereken Jim, Starship Avalon gemisinin meteora çarpması sonucu uyku kapsülünde meydana gelen arızadan dolayı 90 yıl erken uyanmaktadır. 1 yıl boyunca gemide tek başına kaldıktan sonra artık insani duyguları, düşünceleri tahrip görmektedir. Tesadüf eseri uykuda olan “Altın Sınıf Üyesi” Aurora’yı görüp etkilenir ve aklında bir muzip düşünce belirir;“Ya o da uyanırsa?”. Bu düşüncenin yanlış olduğunun farkındadır ama yalnızlık duygusu o kadar baskındır ki Aurora’nın tüm hayatını etkileyecek adımı atar ve kendi elleriyle onu uyandırır. Şimdi burada izleyici “Bencil Jim!” ve “Zavallı Jim!” olarak ayrılmaktadır. Yani şu açıdan düşününce, sonucunda Aurora’nın karar verdiği bir seçimi var. Buna göre hayatını şekillendirmiş ve bir yola çıkmış. Siz böylesine bir yoldayken adamın biri sırf yalnız kaldı diye hayatınıza müdahale etmesi gerçekten çok yıkıcı bir durum. Jim açısında bakıldığında ise aynı durum geçerli ve 90 yıl öncesinde uyanmak onun seçimi değildi. Evet burada önemli bir nokta Jim’in arıza sonucunda uyanmış olması ama Aurora’nın ise bir müdahale sonucu uyanmış olması. Bu nedenle baskın olarak verilen duygu bencillik olarak karşımızda. Fakat film ilerledikçe geminin meteora çarpması nedeniyle oluşan arızaların büyüklüğü nedeniyle insan eli yardımı ile düzeltilmesi gerekmektedir. Yani birileri uyanmamış olsa Starship Avalon gemisi 120 yıl yolculuğa dayanamayacak ve 5000 yolcu uykuda ölecekmiş. Ve gerçek hayatında çokta mutlu olamayan Aurora’nın aşkı bulup mutlu bir şekilde yaşamını sürdürmesi bir rahatlama unsur olarak izleyiciye verilen duygu ile sorun ortadan kaldırılmış olunur.

Bir önemli nokta da hala ve maalesef hep olacak sınıf ayrımı konusu. Yani bilim-kurgu filmin de böylesine rahatsız edici bir unsur olmamalıydı. 120 yıllık bir uzay yolculuğunda, değişen dünyalarda bile var olacak sınıf ayrımı çok belirgin gösterilmektedir. Çok üzücü …

Büyük umutlar ve beklentiler eşliğinde heyecanla izlediğim fakat çok çiy kalan aslında zeminde güçlü ama yüzeysel aktarılmış bir film oldu benim için Passengers. 3D olması da görselliğinin can alıcı olacağını düşünmüştüm. 3D olmasa da olurmuş yani.

Film hasılat açısından büyükkazançlar sağlamasına rağmen izleyicisinde o derece büyük bir etki yarattığını düşünmüyorum. Ama dediğim gibi Chris Pratt veya Jennifer Lawrence hayranıysanız sırf onlar için izlenir. İzlerken de hayran kalınır benden söylemesi :) …

FERONİA

HATEFUL EIGHT (2016)

2017-01-10T19:44:00.000+03:00

NEFRET SEKİZLİSİ 2016
IMDB : 7.9
YÖNETMEN: QUENTIN TARANTINO

Şu karlı ve güzel havada evinde olanlar için oldukça güzel bir film önerim var. Geçen senenin ocak ayında gösterime giren filmi izlememin üzerinden uzun bir süre geçmesine rağmen oldukça hoşuma giden bir Tarantino yapımı oldu. Görsellik olarak bol karlı bir yapım, çok fazla diyalog olmasının yanı sıra film nedense beni hiç sıkmadı.

Konusuna değinmeden önce oyuncu kadrosunun oldukça kaliteli olduğunu da söylemeden geçemeyeceğim. Bir filmin daha girişindeki yazı stili ve tabi ki sahneleri ile tam bir Tarantino filmi olduğu belli oluyor.

İç savaş sonrası Cellat olarak adı geçen ödül Avcısı (Kurt Russell) yanında suçlu bir kadın ile yola çıkar. Kadını adalete teslim etmesi gerekiyordur fakat kar fırtınası sebebi ile orada bir yere sığınmaya karar verirler. Yolda kanun kaçağı ve ödül avcısı (Samuel Jackson) ile karşılaşırlar onu da arabaya alırlar fakat kulübeye vardıklarında oranın asıl sahibi yerine onları 4 farklı kişi karşılar. Herkesin mesafeli olmasının yanı sıra ihanetin ortaya çıkması ve olay örgüsünün gelişmesi ile neler olacağını merak içinde beklemek kalıyor. Filmin ilk yarısı çok fazla diyalog içerse de ilerleyen dakikalarda işler iyice sarpa sarıyor ve silahlar konuşuyor. Daisy’ nin yara bere içinde olması ilk başta beni rahatsız etse de kadının psycho halleri ve ironik tavırları komik bir hava katmış. Sürekli intikam için kardeşinin geleceğinden bahseden Daisy’nin kardeşi rolünde ki Channing Tatum ise filmin sonlarında karşımıza çıkıyor.

Soundtrackleri de oldukça başarılı olan filmin müziklerine şuradan ulaşabilirsiniz.

HATEFULEIGHT SOUNDTRACKS

Karda geçen bir Western filmi diyecek çok fazla bir söz yok izlemek lazım sonu farklı olan ve yönetmenin tarzını yansıttığı güzel filmlerden diyebilirim.

GAİA

HAYVANLARDAN TANRILARA ‘SAPIENS’

2016-12-24T14:29:00.000+03:00

"İnsan Türünün Kısa Bir Tarihi"

Kitabı okumamın üstünden biraz uzun bir süre geçti yine de şu sıra çok satanlarda olması ve içeriğinin hayli ilgi çekici olması nedeniyle hakkında birkaç söz söylemeye karar verdim.

Yazarı Yuval Noah Harari olan Hayvanlardan Tanrılara Sapiens kitabı, kolektif yayınlarından çıkmış bir kitap ve kapağında da belirtildiği üzere ‘ insan türünün kısa bir tarihi’ni sunuyor. Ve fakat Sapiens kitabının insanlık tarihini sunuşu türünün diğer kitaplarından biraz daha farklı; kitap insanlık tarihini incelerken Sapiens’in bu zamana kadar geçirdiği evrimi konu alıyor, Sapiens’in oluşturduğu dil,kültür ve mitler masaya yatırılıyor.

Tarihin akışına yön veren üç önemli insanlık devrimini konu alan yazar, kitabı beş bölüme ayırmış ve izleğini Bilişsel Devrim, Tarım Devrimi ve Bilimsel Devrim üzerine kurarak ilerleyen sayfalarda bunları açımlamıştır.

Kitap insanı adeta bir bilgi bombardımanına tutuyor diyebilirim. Konuya o kadar bütüncül yaklaşmış ki bir primattan insana evrilişimiz ilk sayfaların konusuyken; son sayfalar bilimsel devrim,içinde bulunduğumuz sosyo-ekonomik sistem, inşa ettiğimiz kültür, onun getirileri ve bizleri bekleyen bir gelecek öngörüsü üzerine yazılmış. Çok doyurucu,açık ve anlaşılır bir üslup ile yazılmış bir kitap.

Özellikle ideolojileri yeni zamanın dini olarak ele alışı ve dualizmin bir yansıması olarak dile getirmesi benim ilgimi çeken noktalardan biri oldu. Kapitalizmi ve kapitalizmin yasalarını ele aldığı bölümler ise çok yalın, sade ve açık bir üslup ile dile getirilmiş.

Yazar, insanın bir arada olmasını ve iş bölümü yapmasını ve ortak kurallara uymasını insandaki ‘inanç’ kavramını irdeleyerek anlatmış. Homo Sapiens’in örüntüler kullanarak rasyonel açıklamalar üretmesini ve insanın ‘dedikodu yapma’ özelliğinin gelişimi üzerindeki etkisinden bahsettiği bölümler de dikkat çekici. ‘Bizi bir arada tutan şey mitlerdir.’ Bu cümlenin uzun bir açıklamasını kitapta bulabilirsiniz. Çok güzel ve yalın bir anlatıma sahip kitap, çok satanlarda olması belki onu klişeleştirir fakat değerinden bir şey kaybetmeyecektir diye düşünüyorum. Bu tür konulara ilgisi olanlar için zira genel bir sunum niteliği taşıyor.

MOMOS

NOTRE DAME QUASIMODO MÜZİKALİ

2016-12-17T16:10:00.001+03:00

Bir ay önce internette gezinirken karşıma çıkan Notre Dame Quasimodo Müzikalini görünce açıkçası hem şaşırdım hem de çok sevindim. Biletleri Biletix satıyordu ve orijinal müzikal oyuncularının fotoğrafı yer alıyordu tanıtımda, ben de hemen arkadaşlarıma haber verdim ve biletlerimizi aldık. Youtube üzerinden birkaç parçasını dinledim ve gösteri oldukça dikkat çekiciydi. Hatta müzikler o kadar hoşuma gitti ki bazı parçalar müzik listemde yer aldı bile…

Gösteriye gelecek olursak 14 Aralık Bostanlı Suat Taşer Açıkhava Tiyatrosunda sergilenen gösteriye gittiğimizde kapıda ki afişte gösterinin uyarlama olduğunu öğrendik. O kadar araştırmamıza rağmen bulduğumuz fotoğraflarda da hep yurt dışı fotoğrafları ve sahne örnekleri vardı. Yani sahnenin biraz aldatıcı olduğunu söyleyebiliriz.

Kumbara Görsel Sanatlar tarafından Türkiye’ de ilk kez gösterime çıkan ekip amatör kaldığını belirtmemiz gerekiyor. Açıkçası en büyük sorun orijinal müzikal olacağını sanmamızdı. Çoğu kişinin de böyle sandığını öğrendik. Amatör bir gösteri için talep edilen fiyat oldukça fazlaydı. Sahne, dekor açısından oldukça zayıf kalmış ve gösterinin içindeymişiz hissini yaratmadı. Gösteri başladığında açılış oldukça hoşumuza gitti. Gringore(şair) rolündeki kişi güzel uyarlanmış gayet başarılıydı. Fakat şöyle bir sorun vardı ki ekip içinde bir uyum vardı denemez. Sanki her bir oyuncu ve dansçı kendisini öne çıkartmaya çalışıyordu. Dansçılar özellikle hoşumuza gitmedi. Bizce en büyük kopukluğa neden olan dansçıların aşırılıklarıydı. Orijinal müzikalde o kadar göze batmayan dansçılar, uyarlama olarak karşımızda gördüklerimiz ise taktıkları bereler ve saçları ile hiçte 1800’lülerin Parisini yansıtmıyordu.

Sahne zaten oldukça küçüktü, Suat Taşer Tiyatrosunda herhangi bir gösteriye gidenler bilir. Yani dansçılara aslında hiç gerek yoktu ya da o kadar çok dansçıya gerek yoktu. Belle şarkısının uyarlaması oldukça güzel olmuş ama şarkının sonunda üçünün aynı anda söylemesi gereken yerde sadece tek bir kişinin sesi duyuluyordu. Yani o duyguya girebilseydiler ve daha sakin söyleseydiler daha da iyi olabilirdi.

Erkek oyuncuları tek tek ele aldığımızda oldukça başarılıydılar ses anlamında sadece takım halinde bir uyumsuzluk söz konusuydu. Sahne, dekor, makyaj geliştirilebilir. Esmeralda rolü için daha güçlü bir ses olmalıydı; Soprano bir ses değil de biraz daha Mezzo Soprano bir kişi olmalıydı. Madem orijinal bir müzikalin uyarlaması yapılıyor o halde Helene Segara gibi birisinin sesine yakın bir kimse olmalıydı.

Gösteriden önce fotoğraf ve kayıt almak yasak olduğu için elimde kendi çektiğim bir fotoğraf yok, bulabildiğim tek bu fotoğraf vardı. Eğer isterseniz Youtube üzerinden orijinal müzikal ekibini izlemenizi tavsiye ederim çok güzel bir gösteri ama uyarlamayı merak ediyor ve gitmek istiyorsanız da Ocak 2017 ayına kadar gösterileri devam ediyor diye biliyorum.

Sonuç olarak gösterinin aylar öncesinden orijinal müzikal olarak sunulması ve tanıtımında diğer ülkelerdeki gösterilerin fotoğraflarının yer alması bizler açısından tam bir aldatmaca olarak algılandı. Eğer baştan Kumbara Görsel Sanatlar’ın düzenlemiş olduğu uyarlama bir müzikal olacağı duyurulsaydı bu kadar tepki almayacaktı.

Victor Hugo’nun Notre Dame’ın Kamburu eseri hakkındaki inceleme yazımızı da adresinden ulaşabilirsiniz:

Notre Dame'ın Kamburu Victor Hugo

GAİA -FERONiA

MOMO - MICHAEL ENDE

2016-12-11T23:37:00.000+03:00

Karanlıkta ışığın parlıyor.

Nereden geliyor, bilmiyorum.

Çok yakındaymış gibi görünüyor,

Oysa o kadar uzak ki.

Ne olursan ol;

Parla, parla küçük yıldız!

Masal tadında bir kitap MOMO. Küçükler ve hep küçük kalmayı başarabilmiş her yaştan okur için yazılmış. İlk basımı 1973 tarihinde gerçekleştirilen kitabımız, Michael ENDE tarafından ele alınan, modernizme karşı bir eleştiri niteliği taşımaktadır. Kitabın kurgusu ve anlatımı masalsı olduğu için, okuyucusunu sıkmayan bir akıcılığı var. Kitabın başlarında Momo size çok basit gibi gelebilir çünkü bende ilk sayfalarındayken azda olsa bu düşünceye kapıldım. Fakat kitabı alırken böyle bir kitap olduğunu biliyordum ki ilerleyen sayfalarda aslında hoşuma gittiğini fark ettim ve büyük bir keyifle okudum.

Kitap, başkahramanımız Momo ve arkadaşları ile başlamaktadır. Şimdilerde büyüklerin “Ah ah, nerede o eski günler, arkadaşlıklar, komşuluklar, esnaflıklar…” diye iç geçirdikleri yaşantı tasvir edilir. Daha sonrasında ise modernizmle ve kapitalist düzenle gelen zamansızlık, bencillik, para, sevgisizlik terimleri… Şu an yazarken bile içime bir kasvet doğdu ama merak etmeyin kitabı okurken gayet tebessümle okudum. Anlatım tarzı ve olaylar karşısındaki karakterler çok iyi tasarlanmış. Aslında herkesin farkında olduğu durumu masalsı teknikle anlatılmasının altında okuyucusuna ders verme niteliği taşımaktadır fakat bunu suçlar derecesinde veya keskin hatlı eleştiri tarzında vermiyor. Bu nedenle çok akıcı ve severek okutmaya devam ettiriyor kitap kendisini.

Kitabın sonunda yazarın gerekli gördüğü kısa bir son söz yer alıyor. Aslında bu anlatılan hikâyenin, yazarın yolculuk ettiği sırada ona eşlik eden yolcu arkadaşının anlattığını ve son olarak “ Ben size bütün bunları dedim. Olup bitmiş gibi anlattım. Oysa gelecekte olacakmış gibi de anlatabilirdim. Benim için ikisi arasında büyük bir ayrım yok.” cümlesini okurlarıyla paylaşmış. 1973 yılından, günümüz 2016’sının ve ileriki zamanların tasviri Momo'da anlatılmış. Şu anlarda tamda zaman hırsızlarının tam güç çalışmasıyla modernizm ve kapitalizm tufanına kapılmış insanoğlunu ileriki zamanlarda neler bekliyor bilinmez. Ya da belki de biliniyordur!!!

Neyse, Momo gerçekten keyif alarak okuyacağınız bir kitap. Hem de keyif alırken bir nebze de olsun size farkındalık kazandırabilecek bir kitap. Ayrıca otuz dilde çevirisi yapılmış olan popüler kitabımızın arka kapağında ki yazısıyla bitiriyorum yazımı:

Zamanınızı çalıyorlar sevgili dostlar, kendi istekleri uğruna sizi kandırıyor

ve zamanınızı çalıyorlar… Ama Momo ve arkadaşları sizi uyarıyor…

Ey insanlık, dinle ve anla!.. On ikiye beş kaldı…

Aç gözünü tetikte ol!.. Hırsız çaldı zamanı.

Okuyun ve anlayın… Zamanınızı çalıyorlar.

FERONİA

KIRMIZI VE SİYAH / STENDHAL

2016-12-09T02:02:00.000+03:00

Kitabı okuduktan bir süre sonra etkisinde kaldığımı belirtmeliyim. Açıkçası kitabın isminin “Kırmızı ve Siyah” değil de “Kızıl ve Kara” olmasını tercih ederdim. Nedenine değinmeden önce bahsetmek istediğim başka birkaç şey var.

Bu kadar iyi karakter analizleri olduğunu bilseydim çok daha önce okumayı isterdim. Karakterlerin psikolojilerini çok iyi yansıtan yazar bize insanı anlatıyor. Kitapta her bölümün başında epigraf olması ise içerik hakkında ipucu veriyor ve kitaba hoş bir hava katmış.

Başkarakterimiz Julien Sorel ‘in tasvirinde zihnimde canlanan ünlü bir Fransız oyuncu vardı ve kitabın başından sonuna kadar kafamda Julien’i canlandıran kişi o oldu. Başka bir kimseye dönüşmesine imkânı yoktu benim için; saçları, burnu, vücut yapısı, yüzündeki ifade her şeyi ile Louis Garrel’dı bana göre Fransız filmleri ile arası iyi olan kendisini bilir. Başkarakter zayıf çelimsiz bir kimse olmasına rağmen oldukça çekici bir yüzü olduğu kitapta dikkat çeker. Zaten sosyetenin önde gelen hanımlarını kendisine hayran bırakması yeteneklerinin yanı sıra birazda bu yüzden denebilir. Kitap boyunca göze çarpan en büyük unsur sınıf farkıydı. Alt tabakaya ait olan Julien Sorel kendisini sürekli küçük görür ve en küçük sözden bile alınan bir kişiliği vardır bunun içinde üst sınıfta yer alabilmek için o dönemin en saygın mesleğini yapar. Rahip olmayı seçer eğer Napolyon döneminde olsaydı o zaman da subay olmayı istediğini görüyoruz. Sürekli bir yükselme hırsı olduğu dikkat çekiyor. Kırmızı ve Siyah ismi de buradan geliyor; “Kızıl” o dönemin askeri kıyafetlerinin rengi, “Kara” ise kiliseyi temsil ediyor.

İlk kısım da Belediye Başkanının eşi ile yakınlaşan karakter çok sevmesine rağmen hırsları uğruna oradan ayrılır ve 2. Kısımda Mathilde ile tanışır. Bayan Renal ne kadar anlayışlı içten bir kimse ise Mathilde de o kadar şımarık bir kızdır. Sırf alt tabaka bir kimse olduğu için kız sürekli kendisine kızar ve Julien ‘i aşağılayarak ondan uzaklaşır Julien çok acı çekse de daha sonra kuralları öğrenmeye başlar. O kadar çok plan program yapar ki nasıl davranması gerektiği, nerede olması, ne giydiği her şey programlıdır. Asla içinden geldiği gibi davranamaz, çok fazla acı çeker ama istediğini alır. Aslına bakılırsa insanları etkilemek için o klişe ‘akışına bırak’ kavramı değil, daha çok istediğini almak için ortamı yaratan bir kimse görüyoruz. Açıkçası romantizmin o büyülü dünyasından ziyade gerçeklik daha göze çarpıyor. Elde edilen, bir an iyi olan iki dakika sonra sona erebiliyor. Sonsuza kadar kavramı yok. Etkiyi sürdürmek için sürekli başka bir taktik uygulamak zorunda… Ruh halinde çok fazla dalgalanmalar yaşayan bu üç karakter de görüyoruz ki bir konu da ne kadar çok düşünürsek o kadar fazla sorun karşımıza çıkıyor.

Kitap ilerledikçe gerçekten istediği hayat bu mu diye sorgularken buldum kendimi, aslında kendimize dönüp baktığımızda bile olaylar o kadar tanıdık ki çoğu kişinin yaptığı şeyler ya da karşılaştığımız insan ilişkileri kitabın sonlarına doğru merak içinde okudum. Tüm o olan bitenler, gerçekten istediğinin ne olduğunu anlayan karakter artık pes eder.

Sonuca bağlamam gerekirse, yazar gerçek hayatında da Napolyon’ un ordusunda görev almıştır ve bazı soylu ailelerin yanında bulunmuştur. Bunun ne kadar önemli olduğu ise günlüklerinde belirtilmiş. Açıkçası Kırmızı ve Siyah bize daha çok yazarın kendisini anlatıyor Julien karakteri onunla gayet uyuşuyor. Napolyon ile seferlere katılmış ve gittiği her yerde hayatını büyük ölçüde etkiyecek ve kitaplarına konu olacak kadınlarla tanışmış. Bu kadar çok âşık olan yazar, kadınlardan bayağı çekmiş ama bunu iyi bir şekilde kullanıp yapıt haline getirmiş.

GAİA

FANTASTİK CANAVARLAR NELERDİR, NEREDE BULUNURLAR? 2016

2016-11-28T23:26:00.001+03:00

FANTASTIC BEASTS AND WHERE TO FIND THEM

IMDB : 7.7

YÖNETMEN: DAVID YATES

Harry Potter severlerin soluğu hemen sinemada aldığına eminim. Bende onlardan biriyim.O meşhur başlangıç müziğini artık ne zaman duyarız kim bilir derken karşımızda Fantastik Canavarlar. Başroldeki Eddie Redmayne zaten çok beğendiğim bir oyuncuydu ve başrol için gayet uygun olmuş. Yarı utangaç yarı beceriksiz halleri ile Newt karakterini oldukça iyi canlandırmış. “Her Şeyin Teorisi” filmindeki performası ile Oscar alan bir oyuncu kendisi…

Yan karakter gibi bir anda karşımıza çıkan Jacop Kowalski ilerleyen dakikalardan eğlenceli ve vazgeçilmez bir kimliğe büründü desem yeri var. Harry Potter dünyasından 70 yıl öncesini anlatan hikâyede o atmosfer değil de daha çok fantastik bir İngiliz filmi havası vardı. İzlerken sıkılmadım, ilk yarı daha çok karakterleri ve canavarları tanıtma üzerineydi denebilir. Çok sevdiğim bir diğer oyuncu da Ezra Miller, Credence karakterini canlandıran oyuncu gayet iyiydi fakat Ezra’yı daha çok psikopat rollerde görmeyi seçerim. Mesela “Kevin Hakkında Konuşmalıyız ” filmindeki tavırları, mimikleri, davranışları ile resmen kendisine hayran kalmıştım. Filmde ise üvey annesi tarafından şiddete uğrayan ezilmiş bir çocuk görüyoruz yine pekte normal bir kişi denemezdi. Bir diğer karakter ise Colin Farrel, birçok filmini izledim ama nedense büyücü olması falan hani tabi ki güzel oynadı ama belki de rolü yüzünden seçilmiş olabilir.

Hollywood filmlerinin çok fazla subliminal mesajlar verdiğini biliyoruz alt metine bakarsak eğer filmde dikkat çeken en büyük unsur; Bayan Başkan kavramı oldu. Sürekli bu hitap kelimesinin kullanılması açıkçası dikkatimi çekti. Filmin New York’ ta geçmesi hem Amerikan Büyü Bakanlığını Hem de İngiliz Büyü Bakanlığını harekete geçirir. Bu sene gerçekleşen Amerika başkanlık seçimlerini biliyoruz. Açıkçası tüm medya, ünlü camiası Hilary’i desteklemişti yapılan anket sonuçlarında bile Hilary Clinton’ın kazanacağı bariz belliydi. Filmde de siyahi bir Amerikan Başkanı görüyoruz. Siyahi ve kadın olması çok manidar açıkçası eşarbın arasından görünen sarı saçlar… Obama da Hilary Clinton’ı desteklediğini açıkça belli etmişti. Zaten başkanlığa gelebilseydi Obamanın izinden gideceği konuşuluyordu.

Credence’ i kendi çıkarları uğruna kullanmak isteyen Percival Graves ise işine yaramadığı anladığı anda çocuktan vazgeçmesi sonra sırf tehdit oluşturuyor diye ne olduğuna bakılmaksızın kendilerinden değil diye gözlerini kırpmadan yok edilen birini görüyoruz. Amerika’ya eleştirel bir bakış, çevreye uyum sağlayamayan onunla uğraşmak istemeyenler çözümü yok etmekte buluyor. Bu daha çok mültecileri andırıyor hiçbir ortama uyum sağlayamayan bir yapılanma vardı ismini hatırlayamadım ama filmi izleyenler ne demek istediğimi anlamışlardır. Filmin asıl sürprizi ise Johnny Depp’ i karşımızda görmek oldu. Açıkçası o birkaç saniyelik diyaloğu bile oldukça renkli bir karakter çiziyordu zaten…

Sonuç olarak umarım hoşunuza giden bir yazı olmuştur. İyi seyirler.

GAİA