SUNPATI

"बोकाको मुखमा कुभिन्डो"

2026-09-14T10:41:07.269+05:30

ए साथी, तिम्रो चालढाल देख्दा, हाँसो उठ्छ मलाई

आकाश छुने सपना देख्छौ, खुट्टा छैन जमिनमै

विचार केहि छैन तिम्रो, कुरा चाहिँ दरबारको

आफ्नो हैसियत भुलेर हिड्छौ, मालिक सारा संसारको

साथिको साथित्वभित्र आघात गर्ने तिमि

अवसर ठुलो थियो तर सम्हाल्न नसक्ने तिमि

के बोल्ने के सोच्ने पनि थाहा नपाउने तिमि

त्यसैले एकै हुनु भन्दापनि दुर हुन नै राम्रो लाग्यो हामि

जिम्मेवारी बाट टाढा भाग्ने तिमि, ढाडस नदेखाउ मलाई

एक क्लिकमा निस्किन्छ अहिलेको समयमा तिम्रै पुरै कुन्डलि

तिम्रो ठाउँमा तिम्रै पारामा बस्नु, नजिस्काउनु

सक्छौ भुत बिर्सेर वर्तमानलाई अंगाल्दै अघि बढ्नु

गरेको सम्मानलाई अपमान सम्झिने

डाहा गरेर तिम्रै मन अशान्त नबनाऊ

सक्छौ हात तान्न प्रयास गर्नु राम्रो

सक्दैनो खुट्टा तान्ने कुकर्म गर्ने हो भने टाढै बस्दा राम्रो

थाहा छ, एउटै ओछ्यानमा सुत्दा खुट्टाले छुन्छ भन्ने

मौका थियो, अब गुमिसकेको छ, भुलिसकें साथि थियो भन्ने

अझै राम्रो गर्दै जाउ जुनसुकै ठाउँमा भए पनि

मेरो नजिक हुने प्रयास नगर्नु भुलेर भइ पनि

-"बसन्त"

गोसाइँकुन्ड रुँदा

2026-08-27T10:24:57.762+05:30

रुदैछ रसुवा आज, पग्लिएर हिमपहाड झरेछ

हाँस्दै गरेको धेरै बस्ति, बगरमा परिणत भएछ

भोटेकोशी उर्लेर आयो, काल बनेर

खोसेर लग्यो खुशि सबै, ढुंगामा छाति बजारेर

गोसाइँकुन्डको पवित्र काख, आज किन यसरी रोयो

एकै झट्कामा बाढिले यहा, कति गाउँघर धोयो

धुन्चे, स्याफ्रु र टिमुरेतिर केवल क्रन्दन मात्रै छ

पहिरोले पुरिएका आफन्त खोज्दै, आँखाहरु टोलाउँदैछ

लाङ्टाङको फेदिमा हेर, रोइरहेकाछन् सम्पुर्णहरु

खोला त फर्किएला आफ्नै बाटो, फर्किन्नन त कोहि अरु

बुबाले छहारि बग्यो, सन्तानको भविस्य बगायो

रसुवाको यो पाखोमा आज, सन्नाटा मात्रै छायो

प्रकृति तिम्रो यो कस्तो न्याय, पापिलाइ मात्र सजाय दिइ हुने

निर्दोष यो पहाडि मनहरुलाइ, किन यसरि रुवाउन नहुने

भत्किएका ति सपनाका भग्नावशेषमा , जिवन फेरि ब्युताउनु छ

रोएको यो रसुवालाई, एकजुट भई अब उठाउनु पर्छ

(नोट: भाद्र १०, २०८३ रसुवाको बाढिले तहसनहस बनाएको क्षण हेर्दा.....)

आरिसको परिणाम

2026-05-06T15:00:46.094+05:30

अरुको देख्दा उन्नति, डाहले मन पोल्दछ

आफ्नै मौलिक, अस्तित्व, बिस्तारै मेटिँदैछ

अरुलाइ हेरेर कति चुर हुन्छौ

आफ्नै विवेकको दिप, आफैले नै निभाउँछौ

गरेर डाह अर्काको भलो आफ्नो हुदैन

आरिसको यो बाटोले कतै लक्ष्य छुँदैन

आफ्नै क्षमता बिर्सियौ, अरुकै पछि लागेर

आफ्नै परिचय हरायो, ईर्ष्यामा नै जागेर

सुगन्ध छरि फूल झैं, फुल्नुपर्ने तिमिले त

काँडा बनि अरु बिझ्ने काम गर्यौ किन त

अझै पनि छ त्यो बेला आरिस त्यागी देऊ

सकारात्मक यो भावना मनमा जगाऊ

प्रगतिमा अरुको नि रमाउने मन बनाऊ

आफ्नै पौरख र कर्म संसारसामु देखाऊ

नत्र यो डाहको आगो तिमि मै सल्कनेछ

गुमनाम यो चोला व्यर्थ खरानि बन्नेछ

(शान्त समय; मन लुडिबुडि गर्दै खेल्दै; डाहाले आहा हुन नसकेको जस्तो; स्विकार्न नसकेको व्यक्तिहरु सोच्दै, ललितपुर, बागडोल-४, १५:१२:००)

ऊ

2026-05-06T12:32:13.887+05:30

ऊ पुरा रुपले पुर्ण छ

मित्रता के हो भन्ने उसैमा देखिन्छ

शुत्र भनेको चिनाउने पनि ऊ नै हो

साथ त दिन्छ तर हरेक पाइलामा बाछिटा टाउकोमा पुर्याउने पनि ऊ

त्यस्ता साथ राम्रो हुदैन भन्दाभन्दै

गुनमा पनि बेगुनि गर्ने ऊ

डाहाले भरिएको ऊ

राम्रो भन्दा नराम्रो गर्न राम्रो लाग्ने

सहि भन्दा पनि गलत गर्ने ऊ

कमजोरि लुकाउनको लागि जोडिएका सम्बन्ध काट्न अग्रसर हुने ऊ

सामना गर्ने सामर्थ्य छ तर अल्छि ऊ

त्यो बेला !!!

2026-04-21T10:58:00.002+05:30

बसन्तयाम

पारिलो घाम

पालुवा मुनाको घाँस

सुकेको दाउरा

संहेलि उहिखालको

दस आँखा तितरवितर

कोहि घाँस, कोहि दाउरा

कोहि गित, कोहि सुसेलि

जब ४ आँखा

छत्रछाँया पल्टेका

आँखा-आँखा हेराहेर

अझै गहिरिदैं

केहि खोजिरहेको भान्

नानाथरिका शब्द

जुन बुझ्न नै नसकिने

कहिले अट्टहाँस, मुस्कान

कहिले पिपिरि, मालिङ्गो

डाँडा, पाखा, बुट्यान, रुख

भारि पुग्यो, हाम्रो शुरु नै भएको छैन

सबैजना फर्किसकेको आभाष

अकस्मात् दर्के झरि

सानो ओडार

एक अर्काको ढुकढुकि सुन्न सक्ने समिपता

पसिनाको बासना

बढिरहेको प्रश्वास

झसङ्ग मन

र पनि तन तानिन्छ

मन सम्हालिन्छ

समाज, नाता-सम्बन्ध

अनि सम्हालियौं

धन्न २ मुटु बाट १ भएन

अझै मडारिन्छ मन

झस्याङ्ग हामि

हस्याङ्ग, फस्याङ्ग भारि तयार

फेरि भेट्ने वाचा सहित

छुट्टिएका ४ आँखा

आ-आफ्नो घर

अझै बेला बेलामा

मन कुतकुतिन्छ

हाल केहि नहुने रहेछ नि जस्तो

र पनि

हामि सम्हालिएको सम्झिँदा

सलाम गर्न मन लाग्छ

सलाम! सलाम!! सलाम !!!

तिमि थियौ र त म थिएँ

2026-04-19T22:34:00.001+05:30

तिमि थियौ र त म थिएँ

अँध्यारो गल्लीमा हराएको एक निरीह पथिक जस्तै थिएँ म,

कुनै अर्थ नभएको, एउटा बेवारिसे शब्द जस्तै थिएँ म ।

शून्य आकाशमुनि एक्लै टोलाइरहेको बेला,

मेरो जीवनको रित्तो पानामा तिमीले रङ भरिदियौ,

अनि त बल्ल एउटा पूर्ण कथा जस्तै बनेँ म ।

तिमि जून बनेर आयौ मेरो कालरात्रि चिर्न,

तिमि घाम बनेर आयौ मभित्रको जमेको शीत टिप्न ।

मरुभूमिको तातो बालुवामा तिमीले शितलताको आभास दियौ,

मेरो ओइलाएको सपनालाई आफ्नै पसिनाले सिञ्चित गरिदियौ ।

त्यो तिम्रो साथको न्यानोपनले गर्दा नै त,

आज यो दुनियाँसँग आँखा जुधाएर बाँच्न सक्ने भएँ म ।

कहिले ओत बन्यौ झरीमा, कहिले सहारा बन्यौ थकाइमा,

तिमीले नै विश्वास भर्यौ मेरो हरेक धर्मराउँदो हिँडाइमा ।

यदि तिमी नभएको भए, म त केवल एउटा छाया हुन्थेँ,

कुनै अस्तित्व नभएको, एउटा व्यर्थको माया हुन्थेँ ।

मेरो पहिचान, मेरो अस्तित्व र मेरो यो मुटुको धड्कनमा,

तिमी नै त छौ, मेरो हरेक सफलताको स्पन्दनमा ।

मेरो हाँसोमा तिम्रो ओठको मुस्कान मिसिएको छ,

मेरो खुसीमा तिम्रो अथाह त्याग र समर्पण गाँसिएको छ

आज जे छु, जस्तो छु, सबै तिम्रै मायाको प्रतिबिम्ब हो

मेरो यो जीवन तिम्रै प्रेरणाले सजिएको एक सुन्दर बिहानी हो

त्यसैले त आज म गर्वका साथ भन्न सक्छु

हो, तिमि थियौ र त म थिएँ, तिमी छौ र त आज म छु

(यात्राका यात्रिहरुले पुरै यात्रामा साथ नहुँदा)

पसिनाको मूल्य र युद्धको छायाँ

2026-03-01T08:45:00.009+05:30

तातो बालुवा, चर्को घाम, निधारमा पसिना,

सम्झनामा झलझली आउँछ, त्यही सानो मझेरी र आँगन।

गाउँको ओतमा बुढाबुढी बा-आमा, टोलाउँदै बाटो हेर्छन्,

“छोरो या छोरि कहिले फर्किएला?" भन्दै, हरेक पल औँला भाँच्छन्।

असीम आशा बोकी छुट्टिएका ती जोडी, मनभरी माया लिएर,

बन्द कोठामा आँसु लुकाउँछन्, भिडियो कलमा मुस्कुराएर।

“बाबा वा आमा कहिले आउनुहुन्छ?" भन्दै तोते बोलीमा सोध्ने सन्तान,

तिनकै भविष्यका लागि त हो, यो पराइ भूमिमा सुम्पेको ज्यान।

तर आज मन काँप्छ, समाचारमा बम र मिसाइलको गडगडाहट सुन्दा,

दुई छाक टार्न हिँडेकालाई, मृत्युको भयले घेर्दा।

रगतले भिजेको माटोमा, कतै आफ्नै सपना त पुरिने होइन?

स्वदेश फर्कने त्यो जहाज, बाकस बनेर आउने त होइन?

हे दैव! कस्तो यो नियति, जहाँ पसिनाले खुसी किन्नु पर्छ,

एकातिर परिवारको भोक, अर्कोतिर युद्धको गोला बर्सिन्छ।

शान्ति मिलोस् ती मनहरूलाई, जो परदेशमा पिल्छिएका छन्,

सकुशल फर्कून् ती पाइलाहरू, जो घर पुग्न तड्पिएका छन्।

(२०८२ फागुन १६, अमेरिका, इज़रायल, इरान र लगायत वरपर देशहरुमा बम, बारुद, मिसाइल झर्दा अनि त्यहाँ काम गरिरहेका नेपालीहरु सम्झिदै)

घोचेर हैन सोचेर बोलौं !

2026-02-21T11:14:00.001+05:30

चुनाव त आउँछ जान्छ, यो एउटा मेला हो

तर छिमेकीको साथ नै, जिवनको ठुलो साहारा हो

झण्डा फरक होलान हाम्रा विचारमा भिन्नता होला

तर मन फाट्ने गरि नबोलौं, भोलि पछुताउनु पर्ला

दाजुभाइ र इष्टमित्र, एउटै आँगनमा हौं फूल

कसैको बहकाउमा लागेर नगरौं है कुनै भुल

एउटाले जित्ला, एउटाले हार्ला त्यो त समयको कुरा हो

तर सम्बन्ध बिग्रियो भने, सँधैलाई मनमा छुरा हो

आज जोसँग जोरिन्छ रिस, भोलि उसैको काँध चाहिन्छ

बिरामि पर्दा होस या मर्दा, छिमेकी नै पहिलो पाइन्छ

पद र कुर्सि क्षणिक हुन्, मानवियता नै ठुलो धर्म हो

सबैलाई सम्मान गरौं, यहि नै हाम्रो असल कर्म हो

नभनौं कसैलाई नराम्रो, नपोखौं मुखबाट विष

जित्नेले मात्तिनुहुन्छ, हार्नेले पाल्नुहुन्न रिस

संयम बनौं, विवेकी बनौं, मतदान त एउटा अधिकार हो

मिलेर बसेको हाम्रो समाज नै, हाम्रो साँचो संस्कार हो ।

(२०८२ साल फाल्गुन २१ गते हुने चुनावमय समयमा देखेको एकआपसमा देखेको टिउरिहरु देख्दा)

न दिन सक्छ, न लिन सक्छ

2026-01-11T09:15:00.004+05:30

न दिन सक्छ, न लिन सक्छ

यस्तै खालका मान्छेहरु,

जसको मनको ढोका आधि खुल्यो, आधि बन्द,
न त भित्र छिर्ने आत्मीयता,
न त बाहिर फर्किने इमानदारी

कसैलाई खुसी दिन सक्दैन,

तर आफैँले पनि कसैको खुशी लिन जान्दैन।

जसरी आकाशले बादल चिन्छ,
तर पानी खसाल्दैन—
यिनको मुटुमा पनि त्यस्तै सुनसान चिसो छ,
जुन न त कसैलाई चर्किन्छ,
न त कसैका घाउमा मलम बन्छ।

उहाँहरु हाँस्छन्, तर हासो hollow,
सदाझैँ रातभरिको जस्तो अँध्यारो।
आफ्नै मनको पर्खाल यति बाक्लो बनाइदिन्छन् कि
कसैले छुँदा पनि कुनै प्रतिध्वनि आउँदैन।
न प्रतिक्रिया, न अनुभूति—
मानौं भावनाहरु कुनै पुरानो थलोमा थुनिएका छन्।

न त सहयोग दिन सक्छन्,
न त सहयोग लिनै सक्छन्—
जीवनसँगै एक किसिमको एकान्त सम्झौतामा बाँधिएका।
मानिसहरुले बोलाउँदा पनि
उनीहरु भित्रै सुनिन्छ—
“म नजिक त जान्छु, तर टाढा नै बसे पनि ठिकै।”
उता अरु सोचिरहे हुन्छन्,
“किन यिनको व्यवहार यस्तो?”

यस्ता मान्छेहरु,
उत्तिकै नाजुक हुन्छन्,
जति कठोर देखिन्छन्।
जीवनले धेरै पटक धक्का दियो,
विश्वासले धेरै चोट दिए—
त्यसैले उनीहरु भावनाको कारोबार बन्द गरिदिएका छन्।

न दिन सक्छ, न लिन सक्छ—
यो कुनै घमण्ड होइन,
यो त कुनै अदृश्य गल्छी हो,
जहाँ मनले आफूलाई बचाउन बनाएको सुरक्षा पर्दा।
उनीहरुको आँखामा
पुरानो चोटको धुन भेटिन्छ,
र शब्दहरुको सतहमा
थोरै मात्र विश्वासको ज्वालामुखी बाँकी।

तर जीवन यस्तो नै रहँदैन।
कुनै दिन, कुनै मान्छे,
कुनै क्षण—
उनीहरुको मनको ढोका भित्र पस्नेछ,
हात समाइदिनेछ,
र सिकाइदिनेछ—
“दिनु भनेको हराउनु होइन,
र लिनु भनेको लाज मान्नु पनि होइन।”

त्यतिबेला शायद
यी मान्छेहरु बिस्तारै खुल्नेछन्,
र बुझ्नेछन्—
जसले दिन जान्दछ, ऊ धनी बन्छ;
जसले लिन जान्दछ, ऊ पनि बाँच्न सिक्छ।

त्यस दिन उनीहरु
न दिन नसक्ने, न लिन नसक्ने होइन—
बरु पूर्ण मान्छे बन्नेछन्।

-के.आक्याङ्मी

ऊ फेरि गयो!

2025-08-01T08:59:00.000+05:30

वैदेशिक यात्रा गर्दैछ भाइ,

आशाको झोला बोकी टाढा जाँदैछ गाउँ छोडी।

छोरीको हाँसो, बाबुको माया,
श्रीमतीको न्यानोपन, आमाको साया।

सासु विधुवा, नातिको आश,
घरको झ्यालमा आँखा टोलाउँदै बास।
धरानको आँगन, सम्झनाको भारी,
मन रुन्छ तर सपनाको छ यात्रा जारी।

दुःखको बादल पार गर्न सजिलो छैन,
तर परिवारको मुहारमा खुशी ल्याउन छैन कहिल्यै देन।
विदेशी भूमिमा तिमी सफल बन,
घर फर्किदा साथ सबैको रहोस् नयन।

२०८२-०४-१४

शुभ यात्रा दाजु !!!

2023-11-24T15:43:00.003+05:30

शुभ यात्रा दाजु !!!

खाना खादाखादै खान नपाइ छोड्नुपर्ने

नानि बाबुहरु सँग खेल्दा खैल्दै रोकिनुपर्ने

हाँस्दा हाँस्दै थाहा नभै रुनुपर्ने

हात मिलाउदा मिलाउदै, हात बिछोडिनुपर्ने

बोल्दा बोल्दै बोलि नै रोकिनुपर्ने

हेर्दाहेर्दै आँखा छोप्नु पर्ने

पढ्दा पढ्दै किताब राख्नुपर्ने

हिड्दा हिड्दै लखतरान भएपनि

बस्न मन हुदा हुदै उठ्नुपर्ने

परिवार सँग मिठा कुरा गर्दागर्दै विदेशिनुपर्ने

दाजु, तिमि पापि हौ, अनि अपराधि हौ

किनकी ,

परिवार र आफन्तको लागि तिमिले आफ्नो मन रुवाएको छौ

थोरै खुसि पाउनको लागि तिमिले मन लाई छियाछिया पारेका छौ

लुकि लुकि पसिना छरिरहेका छौ, आँसु पुछिरहेका छौ

तर,

नेपाली हैन, नेपाल अझै सुन्दर छ रहिरहन्छ, पर्खि रहन्छ दाजु

आषा भरोसा, भविस्यको उज्जल सपना बोकेर जाने दाजु

शुभ यात्रा !! दाजु

(जब पाको मान्छे विदेशिदा, २०८००८०८)

2023-03-05T12:33:00.003+05:30

जब त्यहाँ पुग्छु, नयनहरु छरिईरहन्छ

नयनहरु धेरै तड्पिरहि रहन्छ

अनि जन अलि उकालो काटीरहँदा

थकित नयनहरु अनायासै थन्किरहन्छ

के यो मेरो स्वार्थ हो, भन्छन् आँखाहरु

होइन यो त भन्छ मनले, मानवता

यो तडपाई सोच्छ के यो सम्बन्ध हो? भन्छ मनले

भन्छ फेरि यो मनले यो त हो भन्छ मित्रता

हुन त स्वार्थ, विकृती, विसंगती विचमा

यस्तो हुदैन भन्दै मन बुझाउँछु अनि

उहाँ पो निस्वार्थ, निस्कपट जस्ता हुनुहुन्छ

एक ठेस पनि नलागोस प्रथाना छ यस्थे रहोस भनी

२०२३-०२-२८

2019-03-30T10:44:00.000+05:30

कुरा मन सँगै....

उहि हो कुरा जो सबै मानिसहरुको मनमा खेलिरहेको हुन्छ जुन बाहिर निस्कनाको लागि बाटो खोजिरहेको हुन्छ अनि बाहिरको संसार हेर्दै नहेरि मनमा नै आफैले चिहान खनेर त्यसैमा समाहित हुन्छ त्यसैले गर्दा यो हाम्रो मन छ नि हरेक पुरा नभएका ईच्छा र चाहानाको चिहान हो जस्तै लाग्छ तर मेरो मनमा पनि यस्तै चिहानहरुको अवलोकन गर्ने क्रममा यसो चिहानहरु हेर्दै जाँदा फुत्त निस्कन खोजेको ईच्छालाई यसो बाहिर ल्याउन मात्र खोजेको हु‍ँ जस्मा घटनाक्रम मिलानको लागि काल्पनिक घटनाहरु पनि समाविष्ट भएका छन् जस्लाई आ-आफ्नो तरिकाले बुझ्नसक्नुहुनेछ त्यो तँपाईको अधिकारको कुरो पनि हो ।

कुरा आफ्नै परिचयबाट शुरु गरुँ जस्तो लाग्यो । मेरो बिहे भएको १० बर्ष भो, मेरो प्याराको काम राम्रोसँग नै चलिरहेको छ । मेरो २ जना छोरी छिन्, ८ र ५ बर्षको । उनिहरु स्कुल जान्छन बिहान ९:३० तिर अनि प्यारा प्रायस: बाहिर नै जानुहुन्छ रहनु हुन्छ । छरछिमेकि, सासुससुरा रिझाउने काम मेरो काँधमा छ । मेरो दिनचर्या बिहान सबेरै ब्युँझेपछि शुरु हुन्छ । बिहानको नास्ता, बच्चाहरुकोलागि दिउससोको खाजा, अनि खाना अनि काम यस्तै यस्तै हुँदा हुँदै फेरि बेलुका छोरीहरु फर्केपछि खाजा, बेलुकाको खाना खाना पछि बिच्छयौना यस्तै यस्तै गरि बितिरहेको जिवनबाट टाढिएर शहरको बसाईमा आईपुगेको धेरै भाको छैन । घर मेरो उदयपुरको मोतियाहि लाई छोडेर यो काठमाडौमा आईपुग्दा कता कता नरमाईलोपनले छोएको थियो ४ बर्ष अगाडि , आज आफ्नै तरिकाले चलेको छ जिवन, घर छ, साना २ नानिहरु छन् । नानिहरु पनि राम्रो स्कुलमा जान्छन् म पनि आफ्नो काममा व्यस्त हुन्छु प्यारा बाहिर जानुभएको म यता शहरमा बस्ने गरेको देखि नै हो हरेक ६-७ महिनाको विदामा यहा आउनुहुन्छ । परिवार राम्रोसँग चलिनै रहेको छ । दैनिक २४ घण्टामा २ घण्टाजति हाम्रो घरपरिवारको बारेमा कुरा हुन्छ, भविष्यको बारेमा योजना बन्छ ।

यसरि नै परिवार चलिरहेको छ , चलिरहने छ। यसै समयभित्र मा पनि आफ्नो पढाईलाई पनि सँगसँगै लैजाने क्रममा मेरो पनि भिन्न भिन्न स्थानको साथिहरु बनेका थिए अहिले त म मेरो स्नातकोत्तर तह पनि सकाएँ । कुनै साथीहरु छोटो समयका लागि मात्र भए भने कोहिसाथीहरु हालसम्म पनि रहिरहेको छ । म आफ्नो जिवनको समय सबै भन्दा बढि आफ्नै प्यारालाई अनि त्यो भन्दा पछिको समय व्यतित गरेको समय त्यहि साथी नै हो । उस्को पनि २ छोराछोरि छन् । कहिले काहिँ डाहा पनि लाग्छ मेरो पनि छोरा र छोरि हुनुनि भन्ने लाग्छ तर यो प्रतिस्प्रधात्मक समाजमा बग्रेल्ति बच्चाहरु जन्माएर पनि के हुन्छ र बरु जन्मिईसकेका हरुलाई राम्रो शिक्षादिक्षा दिने हो भने पुग्छ यसरि नै मन बुझाउछु र बेला बेलामा त्यहि साथीकोमा समय बिताउन र यासो पारिवारिक कुरा गर्न जानेगरेको छु हुन त मेरो साथिहरु ऊ भन्दापनि राम्रो राम्रो तहका छन् नै मा तिसाथिहरुसँग पनि आफ्नो समय निकालेर यसो भेटघाट त गरेकै हुन्छु र पनि त्यो निरिह, गाउँको गवार साथिलाई भने म किन हो किन बिर्सनै सक्दिन र जान्छु बेला बेलामा भेट्न । जब हाम्रो भेटहुन्छ तब हाम्रो कुरा शुरु भयो भने सामान्यतया ३-४ घण्टा काटेकै हुन्छ । कहिले हामि सँगै रुन्छौं कहिले हाँस्छौ यसरि नै जोडिएको छ हाम्रो भावनात्मक साईनो । भवनात्माक साईनो रगतको साईनो भन्दा गाढा हुन्छ भन्थे हो जस्तै लागिरहेको भान लाग्छ मलाई । यसो तुलनात्माक रुपले हेर्दा लाग्छ मैले आफ्नो जिवनको धैरै समय यहि साथी सँग विताईसकेछु । मेरो यो साथीको प्यारा पनि त्यति राम्रो मजबुत स्थितिबाट आएको होइन जस्तो लाग्छ हुन त उहाँको आफ्नो ठाउँको स्थिति होला तर मेरो विचारले भ्याएको कुरा मात्र हो यो । कुनै कारणबस म र मेरो साथिहरु उहाँको घरमा पुगेको छौं त्यो बेला सरसर्ति हेर्दा मलाई त्यस किसिमको भान लागेको हो । त्यसैले गर्दा म मेरो साथीको भविस्यलाई पनि यसो विचार गर्दा साच्चै अन्धकारमय लाग्छ । हुन त हाम्रो पनि त्यस्तो सवल पक्ष त छैन नै र पनि हामि २ जना आफ्नो भावि पुस्ताको भविस्यको कुरा गरिरहँदा त्यस्तो लाग्छ मेरो साथिले धेरै दुख पाउने निस्चित नै छ । जे होस यसरि नै चलिरहेको छ आ-आफ्नो जिवनयापन ।

प्रसंग बदलौं, यसैगरि जिवन चल्दै गर्दा म आफ्नो प्यारा घर आउँदा आफ्नै खालको समय व्यथित हुदैजान्थ्यो । उनिहरु पनि त्यस्तै खालको जिवनयापन गर्दै जाँदै छन् । हरेक ६ महिनाको समयमा म पनि आफ्नैखाले स्वतन्त्र जिवन जिउन चाहान्छु त्यो बेलामा म मेरो कोहि साथिहरुसँग सम्पर्क मा रहदिनँ। यो समयमा फेसबुकको उपयोग नगर्ने को नै पो होला र म पनि मेरो प्यारासँग यसै मार्फत कुरा गर्छु । यसरि अलि लामो समय म अफलाईनमा बस्दा मलाई खोजेर समय विताउने साथीहरु पनि पाएँ जस्लाईमा सानैबेला देखि राम्रि चिन्छु । बेला बेलामा यसो छेडखानि हुन्थ्यो च्याटिङ्को प्रयोग गरेर । जब म लामो समय त्यो बबुरालाई म्यासेज लेख्दिनँ थेँ तब उ आफै "आजभोलि कता हुनुहुन्छ?", "सन्चै हुनुहुन्छ?", "यति लामो समय कता जानुभाको हो?" यस्तै कुराको लामै म्यासेज आएको हुन्थ्यो । मैले यो कुरालाई त्यति सिरियस रुपले लिएको छैन त लिन्न पनि किनकि हरेक मानिसहरुले फ्याँक्ने जाल यस्तै हो शुरुमा यस्तै यस्तै कुरा गर्छन र अन्तमा फाईदा उठाउने प्रयासमा लागिहाल्छन् । हुन त त्यो मान्छेले मेरो खाईदेको केहि पनि छैन, न त मैले नै केहि गरेको छु । म कुन समयमा, कुन ठाउँमा, कुन समस्यामा हुन्छु के त्यसैको म्यासेज फर्काएर बस्छु र ? कुरा यतिमा मात्र सकिदैनँ । कहिलेकाहि भेट्ने ठाउँ तोक्छ, समय तोक्छ र पनि आजसम्म भेटेको भने छैन । कुनै दिन कारणबस म पनि किनमेलको शिलशिलामा बाहिर निस्केको थिएँ त्यो समयमा उस्ले म्यासेजमा मिलाएको ठाउँपनि त्यहि परेछ । म मेरो काम सकाएपछि यताउता नहेरि बाईक चलाएर फर्कें तर त्यो बेला उस्ले मलाई भेट्न निकै आँट गरेको रहेछ । पच्छ्याएको पनि रहेछ जब मलाई देख्यो तब ति सबै आँटहरु मरेर गयो रे पछि कुरो गर्दै थियो । किन भनेर सोधेको? त्यति राम्रो लाग्यो रे मेरो जिउडाल । हुन त म पनि आफ्नो स्वास्थ्यको ख्याल राख्दै दैनिक नानिहरुलाई स्कुल पुर्‌याए पछि २ घण्टा जति कसरत गरेर स्वस्थ रहने प्रयास गरिरहेको पनि छु त्यसैले त्यस्तो देखिएँहोला भनेर आफै पनि एक पटक एेनाको अगाडि गएर आफ्नो जिउडाल हेर्न मन लाग्यो र हेरें पनि । साँच्चै यसो झट्ट हेर्दामात्र हैन मेरो जिउडाल पनि आफैलाई लोभ लाग्ने गरि मिलेको थियो सबैकुरा चुस्त र स्फुर्त छन् । त्यसैले म पनि आफ्नो बडाई सुन्नु परेमा त्यहि मान्छेलाई यसो "हाई" भनेर कुरा सुरु गर्थे अनि सुन्थें आफ्नो बडाई ।

कुरा यसरि नै शुरु हुन्थ्यो

"हाई"
"हेल्लो"
"खाना खानु भो?"
"छैन, पाक्दै छ"
"चिया नास्ता भो?"
"हुदैछ"
"नानिहरुलाई कस्तो छ?"
"अलिअलि बिरामी छ"
"आजको योजना के के छ?"
"केहि छैन, घरायसि काममा बिजि"
"अँ आज मैले तँपाईलाई देखेको थिएँ, तँपाईलाई यो लुगाले कस्तो सुहाएको"
"धन्यबाद!"
"आज म बाहिर जाँदै छु ।"
"बेष्ट अफ लक!!"
"बल्ल आईपुगें, कस्तो गारो भो ।"
"य हो र"
"तँपाईलाई कस्तो छ?"
"म ठिक छु।"

कुरा नै निम्टिन्थ्यो ।

म पहिलेको भन्दा अलि बढि नै नजिक भएको थिएँ । यि र यस्ता कुराहरुबाट र पनि मैले आफूले आफ्नो प्यारालाई छुट्टयाएको समय सकाएपछि, आफ्नो घरपरिवारलाई हेर्ने समय पछि, आफ्नो नानिहरुलाई हेर्ने समय पछि को समय त्यहि च्याटमा बिताउन थालेको थिएँ। आजभोलि यस्तै कुरा सुन्ने बानि नै परिसकेको छ मलाई पनि ।

समय वित्दै गयो अनि समयले कोल्टो फेर्‍यो जस्ले गर्दा आज हामी आफ्नो आफ्नो ठाउँमा व्यस्त बन्नु नै पर्ने बाध्यताको कारणले हामी आज आ-आफ्नो बाटो समाति सकेको भएता पनि बेला बेलामा उनले पनि सम्झने गर्छन र म पनि समय मिल्ना साथ कतै उताबाट केहि खबर आयो कि भनेर यसो खोजजि गर्छु अनि विस्तारै भूत सम्झिदै अफ हुन्छु यस्तै यस्तै गरि समय व्यथित भै रहेको छ, र हुनेछ ।
.....
...
..
.

तिम्रो र मेरो नाता के?

2018-05-14T11:06:00.003+05:30

मन छोयो तिम्रो हेराई र मुस्कानले, सर्दै आएँ नजिक अझै सामिप्यताको आभाष पाएँ

तिम्रो र मेरो नयन जुधिरह्‍यो, साँच्चै म एकोहोरो भईरहें, बनिरहें

जब मैले तिम्रो कपाल सुम्सुम्याएँ, मुहार तिम्रो अझै चम्केको पाएँ

मन थाम्नै सकिनँ त्यसैले अलिकति छोएँ, झनझन् तिम्रो मुहार मुस्काएको पाएँ

घण्टौ सँगै हुन्छौं, एक अर्कालाई हेरि रहन्छौं मुस्काउँछिन् अनि मुस्काउँछु

कहिले ओठमा लालि लगाइदिन्छु, अझै राम्रो बनाउने जुक्ति निकालिरहन्छु

जति उनको अंग प्रत्यंगमा स्पर्श गर्दै जान्छु, उति नै फरक अभिव्यक्ति पाउँछु

अगालेर सबै कुरा कहन्छु, अनि मलाई जे मन पर्छ त्यहि व्यबहार पाउँछु

छुट्टिनै नसकिने नातेदार बनें झैं लाग्छ हाँस्छु, रुन्छु, सुनाउँछु ऊ पनि त्यस्तै गर्छ

म सकुन्जेल नानाथरी कार्यकलाप गर्दैगर्दा पनि सहेर मुस्कुराई रहन्छ ।

मैले हेर्न चाहेजति सबै खोलेर देखाउँछ, भित्र भित्र पस्छु उस्ले सर्वश्‍व देखाउँछ

म अझै गहिरिन चाहान्छु, ऊ आफ्नो मुटुको कुना कुना देखाईरहन्छ

अब त तिमी छौ र पो म बाँचिरहेको छु झैं लाग्छ, अब सहयात्री बन्नु पर्छ

तिमि निर्जिव सुशांख्य भएर के भो, हर चाहाना पुरा गर्छौ सोच्छु तिम्रो र मेरो नाता के पर्छ?

(सुशांख्य-कम्प्युटर)

-कोमिन्ताल थामी

पोख्न नपाएको पिडा नारि वेदना

2018-05-09T16:01:00.005+05:30

आमा जब म तँपाईको गर्भमा आएँ

तँपाईहरुको युगल देखेर अलिअलि लजाउँदै मुस्कुराएँ

आफ्नो सानो शरिर यताउता तन्काउँदै पौडन थालें

पौडदा पौडदै थाक्थें अनि फेरि आराम गर्थें

तँपाईको गर्भमा म आएको जब थाहा भयो

सम्पुर्ण परिवारमा कानेखुशि र उमंग भरीयो

जब म २ महिनाको भएँ, त्यहि उमंग बिचमा म रमाएँ

हो आमा हो बुबा म त्यहि उमंगमा रमाएँ

म साह्रै खुशि थिएँ, रम्दै, पौडदै थिएँ

बुबाको न्यानो अंगालोको अनुभव गर्दै थिएँ

अनि तँपाईको सुम्सुम्याईको अनुभुती बटुल्दै थिएँ

म अझै राम्ररी पौडदै, खेल्दै अलि ठुलो हुदै थिएँ

आज त म चार महिनाको पुगिसकेको थिएँ

मेरो आँखा बन्द नै छन् तर प्रकाशको आभास पाएँ

आहा मलाई धेरै खुशि लागेको छ

किनकि म सृष्टिकर्ता छोरी थिएँ

अब त मेरा साना साना हात खुट्टा थिए

यसैको साहारामा म यताउता खेल्दै गएँ

आमा खै तँपाईलाई कसरी देखाउँ यो खुशि

जुन मैले तँपाईको पेटमा खेल्दा खेल्दै बटुलेको थिएँ

किनकिन आज मलाई धेरै डर लागिरहेको छ

आमा आमा भनेर चिच्याउन मन लागिरहेको छ

बुबा बुबा भनेर गुहार माग्न मन लागिरहेको छ

बल्ल थाहा भयो तँपाई अस्पतालको शैयामा हुनुहुन्छ

ऐया ! आमा मैले एउटा खुट्टा चलाउन सकिनँ

फेरि किन अर्को हात चलाउन सकिनँ

आमा मलाई अप्ठ्यारो भयो म चल्मलाउनै सकिनँ

तँपाईको अश्रुको अनुभुति गरें तर केहि गर्नै सकिनँ

अव त म टुक्रा टुक्रा भईसकेको थिएँ

तँपाईको पेटभित्र हुनुपर्ने तर म निर्जिव भाँडोमा थिएँ

तँपाईहरुको आँखाले गरेको थोपाथोपा आँसुको सिचाईको साहाराले

मेरो टुक्रा भएको तनहरु शितल पार्दै थिएँ

मेरो प्यारो आमा म किन यसरी टुक्रिएँ

किन मैले यो संसारमा पाईला टेक्न पाईनँ

मेरो प्यारो बुबा अहिले पो थाहा पाएँ

किन म यो धर्तिमा आउन पाईनँ

यहाँ त नजन्मदै हर किसिमका लान्छ्वना लगाइदो रहेछ

जन्मेर अलि खेल्न थाल्ने बितिकै बलात्कृत हुनुपर्ने रहेछ

वेश्या, बोक्सी जस्ता नामहरुले पुकारिदो रहेछ

हर क्षेत्रमा अपहेलना र तिरस्कार खप्नुपर्ने रहेछ

त्यसैले आमाबुबा मैले यो संसार हेर्न नपाएकोमा कुनै गुनासो छैन

मन थियो तँपाईहरुलाई दुईहात फैलाएर अंगालो मार्न

कुदृष्टि र कुभावबाट बचाउनु भयो पाएँ यति धेरै माया

छिटै चेतनशिल बनोस दुनिया अनि फेरि तँपाईहरुकै छोरी बनेर जन्मन चाहान्छु यो धर्तिमा

-कोमिन्ताल थामी

वि.सं. ९३६ देखि २०७० सम्मका महत्वपूर्ण तिथिमितिहरु हेर्नुहोस

2017-08-29T14:08:00.001+05:30

➤ ९३६ – नेपाल संवतको सुरुवात
➤ १३१७ – अरनिको चिन गएको
➤ १६१६ – द्रव्यशाहद्वारा गोरखा राज्य स्थापना (भाद्र २५)
➤ १६९३ – कृष्ण मन्दिरको निर्माण
➤ १७२७ – रानी पोखरीको निर्माण
➤ १७७९ – पृथ्वीनारायण शाहको जन्म (पौष २७)
➤ १८०१ – नुवाकोट विजय (असोज १५)
➤ १८१४ – कीर्तिपुरमाथि प्रथम आक्रमण
➤ १८२२ – कीर्तिपुर विजय
➤ १८२५ – कान्तिपुर विजयी (असोज १)
➤ १८२५ - ललितपुर विजयी (असोज २४)
➤ १८२६ – भक्तपुर विजय (मंसिर १)
➤ १८४६ – नेपाल तिब्बत प्रथम सन्धि
➤ १८७२ – सुगौली सन्धि (१८१६ मार्च ३)
➤ १९०३ – कोतपर्व (असोज २)
➤ १९०३ – भण्डारखाल पर्व (कार्तिक १२)
➤ १९०६ – जंगबहादुरको युरोप यात्रा
➤ १९०८ – छापाखानाको प्रारम्भ (पौष ७)
➤ १९१० – मुलुकी ऐन घोषणा, दरबार हाइस्कुलको स्थापना
➤ १९११ – नेपाल-तिब्बत युद्ध प्रारम्भ
➤ १९१७ – नयाँ मुलुक (बाँके, बर्दिया, कैलाली, कञ्चनपुर)
➤ १९४४ – चिठ्ठीमा टिकट टाँस्ने चलन (असार१४)
➤ १९४७ – वीर अस्पतालको निर्माण (साउन१२)
➤ १९५८ – गोर्खापत्रको प्रकाशन (वैशाख २४)
➤ १९६८ – अमाली प्रथा खारेज, बिजुली, जनगणना
➤ १९७५ – त्रिचन्द्र कलेजको स्थापना
➤ १९७७ – सती प्रथा उन्मूलन, मकै पर्व
➤ १९८१ – दास प्रथाको अन्त्त्य
➤ १९८९ – चिडियाखानाको स्थापना
➤ १९९० – महाभूकम्प

➤ १९९० – SLC बोर्डको स्थापना (कार्तिक१६)
➤ १९९७ – प्रजापरिषद् काण्ड, ४जना सहिद
➤ २००२ – कागजी नोटको प्रचलन (असोज १)
➤ २००६ – काठमाडौं गौचरमा प्लेन उत्रेको(बैशाख ११)
➤ २००७ – नेपाल भारत बीच सन् १९५० शान्ति र मैत्री सन्धि (साउन २६)
➤ २००७ – प्रजातन्त्र घोषणा (फागुन ७)
➤ २००७ – रेडियो नेपालको स्थापना (चैत्र ७)
➤ २००८ – राजपत्रको प्रकाशन (साउन २२)
➤ २०१४ – डा. के.आई सिंह प्रधानमन्त्री नियुक्त
➤ २०१५ – नेपाल वायुसेवा निगमको स्थापना(असार १७)
➤ २०१६ – त्रि.वि. को स्थापना
➤ २०१७ – गोरखापत्रलाई दैनिक पारिएको(फागुन ७)
➤ २०१८ – नेपाललाई १४ अञ्चल, ७५ जिल्लामा विभाजन
➤ २०१८ – धरहरा प्रवेश निषेध
➤ २०१९ – पूर्व-पश्चिम राजमार्गको शिलान्यास (वैशाख १)
➤ २०१९ – नेपालको संविधान लागू
➤ २०१९ – सरकारबाट राष्ट्रिय चिन्ह घोषणा (असार २७)
➤ २०२० – नयाँ मुलुकी ऐन लागू (भाद्र १)
➤ २०२१ – सरकारी कामकाज नेपाली भाषामा हुनुपर्ने व्यवस्था (वैशाख १२)
➤ २०२१ – भूमिसुधार कार्यक्रमको प्रारम्भ(पौष १)
➤ २०२९ – ४ विकास क्षेत्रमा विभाजन (असार१३)
➤ २०३० – सिंह दरबारमा आगलागी (असार २५)
➤ २०३१ – श्री ५ वीरेन्द्रद्वारा नेपाललाई शान्ति क्षेत्र घोषित गर्न प्रस्ताव पेश
➤ २०३४ – नेपालमा विफर उन्मुलनको घोषणा(वैशाख १)
➤ २०३६ – जनमत संग्रह घोषणा (जेठ १०)
➤ २०३७ – जनमत संग्रह सम्पन्न (वैशाख २०)
➤ २०३७ – नेपाललाई ५ विकास क्षेत्रमा विभाजन (असोज २६)
➤ २०३८ – बालिग मताधिकारका आधारमा आमनिर्वाचन (वैशाख २६)
➤ २०३८ – घण्टाघरमा आगलागी
➤ २०४१ – नेपाल टेलिभिजनको स्थापना (माघ १७)
➤ २०४२ – पञ्चायती व्यवस्थामा दोस्रो आम निर्वाचन (वैशाख २९)
➤ २०४५ – UNO हाभियर पेरेज द कोययारको नेपाल भ्रमण (फागुन २३)
➤ २०४६ – संयुक्त जनआन्दोलनका लागि वाममोर्चाको गठन (माघ २)
➤ २०४६ – बहुदलीय व्यवस्थालाई मान्यता प्रदान (चैत्र २६)
➤ २०४७ – कृष्णप्रसाद भट्टराईको मन्त्रीमण्डल गठन(वैशाख ६)
➤ २०४७ – संविधान, २०४७ को घोषणा (कार्तिक २३)
➤ २०५१ – प्रतिनिधिसभाको लागि दोस्रो आमनिर्वाचन (कार्तिक २९)
➤ २०५१ – नेपालको पहिलो वामपन्थी मन्त्रीमण्डल गठन (मंसिर १३)
➤ २०५२ – माओवादीद्वारा सशस्त्र युद्धको सुरुवात (फागुन १)
➤ २०५३ – महाकाली सन्धि पारित (असोज ४)
➤ २०५६ – तेस्रो संसदीय आमनिर्वाचन(वैशाख २० र जेठ ३)
➤ २०५८ – नारायणहिटी काण्ड (जेठ १९)
➤ २०५८ – संकटकालको घोषणा (मंसिर ११)
➤ २०५९ – ज्ञानेन्द्रबाट प्रतिनिधिसभा विघटन (जेठ ८)
➤ २०५९ – गोरखापत्रको रंगिन प्रकाशन सुरु(असार १०)
➤ २०६१ – धरहरा प्रवेश खुल्ला (माघ १)
➤ २०६१ – शाही घोषणा
➤ २०६२ – दिल्लीमा १२बुँदे समझदारी (मंसिर७)
➤ २०६२ – लोकतान्त्रिक आन्दोलनको सुरुवात(चैत्र २४)
➤ २०६३ – संसदको पुनःस्थापना (वैशाख ११)
➤ २०६३ – नेपाल सरकार, नेपाली सेना बनाउने निर्णय(जेठ ४)
➤ २०६३ – २१ जनालाई सहिद घोषणा (जेठ २१)
➤ २०६३ – महानगरीय प्रहरीको व्यवस्था (मंसिर १)
➤ २०६३ – बृहत शान्ति सम्झौता सम्पन्न (मंसिर५)
➤ २०६३ – सेनाको व्यवस्थापन सम्झौतामा हस्ताक्षर (मंसिर २२)
➤ २०६३ – नयाँ निशान छाप प्रचलनमा (पुस १५)
➤ २०६३ – नेपालको अन्तरिम संविधान जारी (माघ १)
➤ २०६४ – नयाँ राष्ट्रिय गान सार्वजनिक (साउन १८)
➤ २०६५ – राजतन्त्रको अन्त्य र गणतन्त्रको घोषणा (जेठ १५)
➤ २०६५ – ज्ञानेन्द्र नारायणहिटी दरबारबाट वहिर्गमन (जेठ २९)
➤ २०६५ – नारायणहिटी दरबारमा झण्डोत्तोलन (असार १)
➤ २०६५ – परमानन्द झा उपराष्ट्रपतिमा निर्वाचित (साउन ४)
➤ २०६५ – डा.रामवरण यादव राष्ट्रपतिमा निर्वाचित (साउन ६)
➤ २०६५ – पुष्पकमल दाहाल प्रममा निर्वाचित (साउन ३१)
➤ २०६५ – नेपाल सम्वतलाई राष्ट्रिय मान्यता(कार्तिक ८)
➤ २०६५ – प्रसुती सेवा निःशुल्क घोषणा (माघ१)
➤ २०६५ – नारायणहिटी सर्वसाधारणका लागि खुल्ला (फागुन १५)
➤ २०६६ – अंग्रेजी भाषाको नागरिकता वितरण (मंसिर १)
➤ २०६६ – कालापत्थरमा बैठक सम्पन्न (मंसिर १९)
➤ २०६६ – गिरिजा प्रसाद कोइरालाको निधन (चैत्र ७)
➤ २०६७ – फोटो सहितको मतदाता नामावली (भदौ २८)
➤ २०६७ – जिन बैंकको सञ्चालन (असोज २१)
➤ २०६७ – कृष्णप्रसाद भट्टराईको निधन (फागुन २०)
➤ २०६८ – सार्वजनिक स्थलमा धुम्रपान गर्न प्रतिबन्ध (साउन २२)
➤ २०६८ – नेपाल भारतबीच बिप्पा सम्झौता (कार्तिक ४)
➤ २०६८ – नेपाल भारत बीच DTAA सम्झौता (मंसिर ११)
➤ २०६९ – खिलराज रेग्मी मन्त्रिपरिषद् अध्यक्ष (चैत्र १)
➤ २०७० – सरकारद्वारा कमलरी मुक्त घोषणा (साउन १)
➤ २०७० – ५ विकास क्षेत्रमा अदुअआ क्षेत्रीय कार्यालय स्थापना (असोज १)
➤ २०७० – सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री पदमा निर्वाचित (माघ २७)

साभार: Blog

तराई डुवाउने २० वटा बाँध कहिले कसरी बाँधिए ?

2017-08-14T17:59:00.002+05:30

Sunday, 13 Aug, 2017 6:57 PM

बिनु पोखरेल

काठमाडौं, २९ साउन– यतिबेला अविरल वर्षाका कारण नेपालको तराई क्षेत्र डुवानमा परेको छ । हजारौं नेपाली नागरिक विस्थापित भएका छन् भने बाढीका कारण अर्वाैंको क्षति भएको छ ।

भारतले नेपालसँग सम्झौता गरी बनाएका ४ वटा वैध र १६ वटा अवैध बाँधका कारण यसरी वर्षैपिच्छे तराई डुब्ने गरेको छ । तराईका हरेक जिल्ला छुनेगरी भारतले बनाएका ती बाँधहरु कहिले कसरी बनाइए ?

विस्तृतमा हेर्नुहोस्: ............................................(Shared)

कोसी ब्यारेज
सन् १९५४ अप्रिल २४ का दिन नेपाल र भारतबीच कोसी सम्झौतामा हस्ताक्षर गरिएको थियोे । त्यसबेला नेपालका प्रधानमन्त्री मातृकाप्रसाद कोइराला हुनुहुन्थ्यो भारतमा जवहारलाल नेहरुको हातमा राज्य सञ्चालन भइरहेको थियो । सन् १९६५ अप्रिल २४ का दिन उद्घाटन भएको सो ब्यारेजको ५६ वटा ढोका छन् । कोसीको पूर्वी नहरले भारतको विहारको ६१२५०० हेक्टर र पश्चिम कोसी नहरले ३५६६१० हेक्टर भूमि सिँचाइ गर्दै आएको छ । कोसीको पश्चिम नहरबाट नेपालको ११३०० हेक्टर जमिनमा सिंचाइ हुने भनिए पनि नेपालको भूभाग सिंचाई हुन सकेको छैन । भारतले नेपालभित्र सप्तरीमा १२ किमि लामो एफ्लक्स बण्ड र सुनसरीमा ब्यारेजदेखि उत्तर ४० किमि लामो तटबन्ध निर्माण गरेको छ । सम्झौताअनुसार भारतलाई सप्तरीको हनुमाननगरदेखि ३ माइल माथि ब्यारेज, तटबन्ध, नहरहरु तथा संचार सुविधा प्रदान गरिने भनी उल्लेख गरिएको छ ।

यसमा भएको सम्झौता अनुसार कहिल्यै पनि भारतले पानी दिएन । बर्षााको समयमा नेपालको नहरमा पानी पठाउने र हिउँदमा एक थोपा पनि पानी नराखी भारतीय नहरमा लैजाने गर्दछ । जलस्रोतविद् रतन भण्डारीका अनुसार नहरमा पानी कति राख्ने भन्ने सम्झौता अनुसार भारतले नदिएको मात्र होइन पानी कति दिने लिने भन्ने सबैतिरको बाँधको साँचो नै उसको हातमा छ । त्यसैले हरेक वर्षामा नेपालको तराई भूभाग डुवानमा पर्छ ।

बर्षामा बाढी आउँदा कोसीका ५६ ढोकाहरुमा ३७ वटा भन्दा बढी ढोका अहिलेसम्म भारतले खोल्न मान्दैन । यसले गर्दा बाढीले ल्याएको बालुवा थुप्रिएर नदि माथि र गाउँहरु तल भएका छन् । जसले गर्दा सानो पानीको बाहावमा पनि पानीले बाँध फुटाएर गाउँ पस्न सक्ने खतरा हुन्छ । त्यसैले बर्षा लाग्न थाल्दा नै चारवटा जिल्लाकै जनता त्राहिमाम हुँदै रात बिताउँछन् । कोसी ब्यारेजको छेउछेउका रामपुरा, योगनियाँ गोवरगाढा, हनुमाननगर, लागायतका गाउँहरु बर्खामा सुनसान नै रहन्छन् ।

शारदा ब्यारेज
सन् १९२० मा चन्द्रशम्शेरका पालामा नेपाल र ब्रिटिश इण्डियाबीच सम्झौता भइ महाकाली नदीमा शारदा बाँध निर्माण सुरु भएको थियो । नेपालले ब्रिटिश इण्डियालाई सट्टाभर्ना पाउने सर्तमा ४०९३.८८ एकड भूमि प्रदान गर्ने सम्झौता थियो । तर नेपालले अहिलेसम्म सट्टा भर्ना पाएको छैन । आठ वर्षपछि सन् १९२८ मा शारदा बाँध निर्माण कार्य पूरा भयो । पछि भारतका तर्फबाट गुलजारीलाल नन्दा र नेपालका तर्फबाट महावीरशमशेरदारा हस्ताक्षर गरिएको थियो । यसको उद्घाटन भने संयुक्त रुपमा राजा महेन्द्र र भारतीय प्रधानमन्त्री लालबहादुर शास्त्रीले गरेका थिए ।

सम्झौता अनुसार नेपालले शारदाबाँध बाट हिउँदमा १ सय ५० क्यूसेक र वर्षायाममा ४ सय ६० क्यूसेक तथा पानी बढी भएको बेला १ हजार क्यूसेक पानी पाउने व्यवस्था । शारदाबाँध बाट नेपालले सन् १९८० पछिमात्र पानी पाएको ।

शारदा बाँंधको तलतिर एसएसबी क्याम्पवाट आधा कि.मि. मात्र भारतले आंशिक बाँध बनाई नेपालको भुजेला साइडमा छोड्दा नेपालतर्फ नदिको प्रवाह फर्केर २०७० सालमा भीमदत्त नपामा ठूलो धनजनको क्षति भएको थियो ।

गण्डक नहर
तत्कालीन प्रधानमन्त्री बीपी कोइरालाको पालामा सन् १९५९ मा गण्डक सम्झौता भएको हो । नेपालको तर्फबाट उपप्रधानमन्त्री सुवर्ण सम्शेर र भारतीय राजदूत भगवान सहायले सो सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका थिए । गण्डक सम्झौतामा गण्डक नहरमा आउने कुनै पनि खोलाको पानी नेपालले चलाउन नपाउनेगरी सम्झौता गरिएको थियो । अर्को दुर्भाग्य यो सम्झौता कति बर्षसम्मको लागि भनेर उल्लेख नै गरिएको छैन । यदि नेपालले खोला प्रयोग गर्नु परे भारतसँग अनुमति लिनु पर्ने सम्झौतामा उल्लेख थियो । पछि महेन्द्रले १९६६ मा यो बुँदा हटाउन लगाए । च्यही सम्झौतलाई आधार बनाएर अहिले पनि भारतले नेपालका अन्य नदिनला प्रयोग गर्दा भारतकै अनुमति लिनु पर्ने बनाएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रावधान अनुसार जस्तोसुकै सम्झौता भए पनि नदिमा पाँच प्रतिशत पानी जीवजन्तुका लागि छोड्नु पर्छ । तर, यस विपरित भारतले बाबियो र परालको बुझो लगाएर सम्पूर्ण पानी लैजाने गरेको छ । हिउँदमा यसरी अन्तराष्ट्रिय नियम विपरित सम्पूर्ण पानी लैजाने र बर्षाको समयमा सबै पानी नेपालको नहरतिर मोडिदिने गरेको छ । यसले गर्दा बर्षेनी महाकाली पारीका चाँदनी दोधारा, हलिजा, भीमदत्त नगरपालिका डुवानमा पर्छन् । अहिलेसम्म कति गाउँ नै बगाइसक्यो तर न नेपालले भारतलाई यस्तो नगर्न दवाव दिन सक्छ न पीडितलाई डुवानबाट बचाउन सक्छ ।

टनकपुर बाँध
सन् १९८० को दशकमा भारतले शारदा बाँधको विकल्पमा एकतर्फी रुपमा टनकपुर बाँध निर्माण गर्यो । भारतले एकतर्फी रुपमा बनाएको टनकपुर बाँधलाई सन् १९९१ डिसेम्बरमा भारत भ्रमण जाँदा तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेर वैधानिकता दिए । टनकपुर बाँधको पूर्वी एफ्लक्स बण्डका लागि ९२९ हेक्टर जमीन उपलब्ध गराउने गरी सम्झौता गरे । जुन नेपालको हित विपरित थियो । टनकपुर बाँध बनाउने बेला अस्थायी तटबन्ध निर्माण गरी महाकालीको पानी नेपालतिर छोड्दा कञ्चनपुरका विस्थापित भएका १०० परिवार अहिले पनि विस्थापित नै छन् । त्यसले वर्षेनी झनै ठूलो क्षति गर्दै लगेको छ ।
यहाँबाट गएको पानीले भारतले उत्तर प्रदेशका जमीनमा सिंचाई गरेको छ । जुन क्षेत्रमा भारतका पूर्व प्रधानमन्त्रीहरु र ठूला नेताहरु जवहारलाल नेहरु, अटलबिहारी बाजपेयी, विश्वनाथ प्रताप सिंह, राजीव गान्धी, सोनिया गान्धीको चुनाव क्षेत्र पर्छ । त्यसैकारण पनि नेपालले यसका विरुद्ध सजिलै आवाज उठाउन सकेको छैन ।

महाकालीमा नहरको छेउबाट खोलाहरु बग्छन् । सम्झौता अनुसार नहरमुनी र छेउमा रहेका खोलामा भारतले मर्मत र सफाई गर्नु पर्नेछ । तर ती खोलामा भारतीय पक्षले अहिलेसम्म सम्झौता अनुसार मर्मत गरेको छैन । जसका कारण खोला पुरिएर सबै पानी थुनिने र त्यसले गाउँ डुवानमा पर्छन् । त्रिबेणी रुपैलिया, कुरीया, प्रतापपुर, सरजपूरा, गुठी आदि गाउँपालिकाहरु हरेक बर्ष डुवानमा पर्छन् र हजारौ बिस्थापित हुन्छन् ।

अवैध बाँधहरु
यी माथिका बाँध भारतको स्वार्थ अनुरुप एकपक्षीय रुपमा भए पनि नेपालका तर्फबाट हस्ताक्षर भएका बाँध हुन् । तर, भारतले दशगजा क्षेत्रमा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड विपरित यति धेरै बाँध बनाएको छ, ती बाँधहरु पूर्ण रुपमा अवैध छन् । जसले नेपालको तराई क्षेत्र हरेक वर्षायाममा डुवानमा पर्छ ।

हरेक वर्ष यसैगरी भारतले बाँध बनाउँदै जाँदा नेपालका स्थानीय जनताले प्रतिवाद गरेका छन् । कञ्चनपुरमा गोविन्द गौतमलाई गत फागुनमा भारतीय सीमा सुरक्षा बलले गोली हानेर मारेको थियो । यस्तै गतवर्ष साउनमा सप्तरीको तिलाठीमा भारतले बाँधेको बाँध भत्काउन जाँदा नेपाली नागरिक देवनारायण यादवमाथि कुटपीट भएको थियो । नेपाल सरकारले भारतले गरेको यस्तो मिचाह प्रबृत्तिको विरोध गर्दैन । बरु सत्तामा पुग्न भारतीय समर्थन खोज्दै भारतकै शरणमा पुग्छन् ।

धौलीगंगा बाँध
धौलीगंगा बाँध भारतले अवैध रुपमा बनाएको बाँध हो । भारतको धार्चुला जिल्लाबाट महाकाली नदीमा मिसिने धौलीगंगा नदीमा बनाएको धौलीगंगा बाँध भारतको अर्को मनपरीको नमुना हो । यसले नेपालको दार्चुला जिल्लामा अहिले पनि बर्खामा सकस बनाउँछ । सो बाँधबाट पानी छोड्दा २०७० असार १ गते दार्चुला जिल्ला सदरमुका खलंगा बगाएको थियो ।

गिरिजापुरी बाँध
विसं २०४० सालमा नेपाल भारत सीमाबाट १० किलोमिटर दक्षिण कोठिया घाट नजिक भारतले कर्णाली ९ को घाघरा नदिमा गिरिजापुरी बाँध एकतर्फी रुपमा निर्माण गर्यो ।

भारतले वर्षायाममा गिरिजापुरी बाँधको ढोका थुन्ने गरेका कारण नेपालबाट भारतप्रवेश गर्ने कर्णाली, गेरुवा, मोहना कनरी, कान्द्रा, खुटिया, पथरैया, काँडालगायतका नदिहरुको पानीको वहावमा अवरोध सिर्जना हुने गरको छ । जसका कारण कैलालीको दक्षिण पूर्वमा अवस्थित साविक फूलवारी, पवेरा, हसुलिया, रतनपुर, खैलाड, लालबोझी भजनी गाविसहरु वर्षेनी डुबानमा पर्दै आएका छन् । २०६५ सालको वर्षायाममा भारतले गिरिजापुरी बाँधको ढोका नखोल्दा कैलालीमा १२ जनाको मृत्यु भएको थियो भने १२७७९ घर डुबानमा परेका थिए ।

लक्ष्मणपुर बाँध
नेपालबाट बग्ने पश्चिम राप्ती नदिमा सीमा क्षेत्रनजिक यो बाँध छ । सन् १९८५ मा भारतले एकलौटी रुपमा लक्ष्मणपुर बाँध निर्माण गरेको हो । बाँध २८४ मिटर लामो, ५५ मिटर अग्लो र ७ मिटर चौडाई तथा १७ वटा ढोका छन् । दुबै देशको सहमतिमा बनाएका बाँधको चाबी भारतीयको हातमा छ भने उसकै मनोमानीमा बनेका यस्ता अवैध बाँधका कारण नेपालको जमिन पुरै डुवानमा पर्ने गरेको छ ।

कलकलवा तटबन्ध
लक्ष्मणपुर बाँधसँगै जोडेर विसं २०५६ सालमा भारतले २२५ किमि लामो ५ मिटर अग्लो कलकलवा तटबन्धको निर्माण गर्यो । उक्त बाँध बनाउन नेपालसँग कुनै सम्झौता थिएन । यसले नेपालबाट भारत प्रवेश गर्ने राप्ती, गन्धेली, सोतिया र डुरुवा नालाको निकास अवरुद्ध हुन्छ । यसले बाँकेका बेतहनी, बनकट्टी, फत्तेपुर, गंगापुर, काँलाफाँटा, नरैनापुर, पुरैना गाविसहरु हरेक बर्षायाममा डुबानमा पर्दै आएका छन् ।

२०६५ सालको साउनमा आएको भीषण वर्षाका कारण यस क्षेत्रका ९ वटा गाविस डुबानमा पर्दा ६ हजार हेक्टर जमीनमा लगाइएको धानबाली डुबाएको थियो । हजारौं जनता त्यसबाट प्रभावित भएका थिए ।

२०५७ सालको वर्षायाममा मात्रै लक्ष्मणपुर बाँध र कलकलवा तटबन्धका कारण त्यस क्षेत्रका १७२३ परिवारका ८ हजार बढी बासिन्दा विचल्लीमा परेका थिए । २०६० सालमा डुबानका कारण २४१२ बिगाह जमीनमा लगाएको अन्नबाली नष्ट भएको थियो । यतिबेला भारतले बाँकेको हिरमिनिया गाविसको पारिपट्टी सीमा सडक निर्माण सुरु गर्यो । नेपालको तर्फबाट बोल्ने कोही भएन । बाँकेको डुबान समस्याले नेपालगंज उपमहानगरपालिकाका सीमावर्ती वडाहरुलाई थप डुबानमा पारेको छ ।

कोइलाबास तटबन्ध
नेपाल भारत सीमास्तम्भ ३७ देखि २० मिटरको दूरीमा भारतले दाङको सीमा क्षेत्रमा पर्ने दाराखोलामा कोइलाबास बाँधको निर्माण गरेको छ । ५० मिटर लम्बाई रहेको बाँधको उचाइ २ मिटर रहेको छ । बाँधबाट जाने नहरको भाग नेपाली भूभागमा समेत पारिएको छ । कोइलाबास बाँध निर्माण गरी भारतले उत्तरप्रदेशको राप्ती र इन्दिना नहरमा नयाँ नहरमार्फत पानी पुर्याई सिंचाईमा उपयोग गर्दै आएको छ । बाँधका कारण ३ हजार भन्दा बढी नेपाली नागरिक वर्षेनी प्रभावित हुँदै आएका छन् ।

महलीसागर बाँध
विसं २०५९ भारतले कपिलवस्तुको सीमा क्षेत्रमा एकतर्फी रुपमा १५ ढोका सहितको ३० मिटर लामो महलीसागर बाँध निर्माण गरेको । यस बाँधले सुख्खा मौसममा १९१ हेक्टर जमीन डुवाउने गरेको छ । बाँध तथा तटबन्धका कारण कपिलबस्तु जिल्लाको बदौली, भगवानपुर, लोहरौली, नदवा, मुडिला, रंगपुर, भैसाहिया, कडजवा, रमपुरवा, पर्सीहिया गाविस प्रभावित हुँदै आएका छन् ।

रसियावाल–खुर्द–लोटन बाँध
रुपन्देहीको मर्चवार क्षेत्र नजिक भारतद्वारा एकतर्फी रुपमा रसियावाल खुर्दलोटन तटबन्ध निर्माण गरेको छ । बाँधका कारण रुपन्देही जिल्लाका ८ गाविस थुमुवा, पिप्रहवा, रायपुर, भगवानपुर, रोहिणीहवा, करौता, बेतकुइया र भदौली प्रभावित छन् । १८ वटा गाउँहरुले वर्षेनी डुबान समस्या झेल्दै आएका छन् । त्यहाँका बासिन्दाहरु राज्यले र यहाँका नेताले पनि उनीहरुको समस्यामा नबोलेको भन्दै आक्रोश पोख्ने गरेका छन् ।

डण्डा फरेना बाँध
डण्डाफरेना तटबन्ध रुपन्देहीकै सिद्धार्थनगर नगरपालिकामा पर्दछ । यो सिद्धार्थनगर नगरपालिका २ देखि दक्षिण नेपाल भारत सीमारेखाबाट ६ मिटरको दूरीमा अवस्थित छ । नेपालबाट बग्ने डण्डा नदिमा भारतद्वारा निर्मित पक्की बाँधमा हाल डण्डा फरेना तटबन्ध लगेर जोडिएको छ । ७ किलोमिटर लामो तटबन्ध निर्माणको योजना रहे पनि नेपालको विरोधका कारण ३ किमि मात्र निर्माण गरिएको थियो । तर यस्ता बिरोध त्यहीका स्थानीयले गरेको बाहेक राज्यको तर्फबाट भने उठाएको देखिन्न ।

लालबकैया तटबन्ध
२०६० सालमा ३ वटा निकासद्वार सहित ८ किलोमिटर लामो तटबन्ध भारतले निर्माण गर्यो । यो रौतहट जिल्लाबाट भारततिर वग्ने लालबकैया नदीमा निर्मित तटबन्ध हो । यस तटबन्धका कारण गौर नगरपालिकाका साथै औरही, सिर्सिया, पुरेनवा र जयनगर गाविसको अधिकांश भाग हरेक बर्ष डुबानमा पर्दै आएको ।

बैरगनिया तटबन्ध
रौतहटको गौर नगरपालिकाको दक्षिणतर्फ नेपाल भारत सीमाक्षेत्रमा भारतद्वारा बिसं २०३७ सालमा नेपालको सहमति विना नै लामो तटबन्ध रातारात खडा गर्यो । यो १५ किलोमिटर लामो १० देखि १२ फिट उचाइको छ । यस तटबन्धले रौतहटमा बागमती र लालबकैया नदिको प्राकृतिक वहावलाई नै मोडिदिएको छ । जसले गर्दा रौतहटका सदरमुकाम गौरसहित बन्जराहा, औरैया, बैरिया, पिपरा, पुरेनवा, सिरसिया गाविसहरुलाई डुबानमा पार्दै आएको छ ।

बागमती तटबन्ध
यो तटबन्ध पनि रौतहटकै बैरगनिया चक्रबातसँग जोडिएको छ । बाढी र डुबान नियन्त्रणका लागि भन्दै भारतले सिमानामै बागमतीको दायाँ किनारमा ८.२५ किलोमिटर र बाँया किनारामा १८.२५ किलोमिटरको लामो तटबन्ध निर्माण गरेको छ । करिव १६ किलोमिटर तटबन्ध नेपाल भारत सीमाक्षेत्रबाट बायाँ बनुस्मारा तटबन्धसम्म फैलिएको छ । आज मात्रै यो तटबन्धका कारण रौतहट क्षेत्र डुवानमा परेको भने त्यहाँ गाउँ नै विस्थापित भएको समाचार छ ।

कमला तटबन्ध
कमला तटबन्ध धनुषा र सिराहा जिल्लाको सीमा भई भारततर्फ बग्ने कमला नदिको दुवै किनारामा निर्मित तटबन्ध हो । यस तटबन्धका कारण हरेक बर्ष नेपालको माडर, इनरवा, मल्हनिया, गम्हरिया, बालाहसघारा, बालाहाकथाल गरी छ गाविस र लाहान नगरपालिकाका केही वडाहरुका करिब १०६५ हेक्टर भूभाग डुबानमा पर्ने गरेको छ ।

सिराहा तटबन्ध
सिराह बाँध सिराहा जिल्लाको सदरमुकामदेखि ५ किलोमिटर दक्षिणपूर्वी सीमावर्ती क्षेत्र नजिक भारतीय भूमिमा पर्दछ । यो बाँध हरकट्टि गाविसको भारततिरबाट दशगजा क्षेत्रमा निर्माण गरिएको छ । सो तटबन्ध ३ किलोमिटर लम्बाई २० फिट चौडाईमा फैलिएको छ ।

खाँडो तटबन्ध
भारतले आफूतिरको भूभागमा पानी रोक्नका लागि बाँध बनाएर नेपाल डुबाएको अर्को बाँध हो सप्तरी जिल्लाको सदरमुकाम राजविराजबाट दक्षिण लालापट्टि नदिमा निर्माण गरिएको खाँडो बाँध ।

कुनौली तटबन्ध
यो तटबन्ध सप्तरी जिल्लाको राजविराजदेखि १० किलोमिटर दक्षिणपूर्वी सीमावर्ती क्षेत्रमा भारतले एकतर्फी रुपमा निर्माण गरेको छ । सीमा क्षेत्रभन्दा १ मिटरको दूरीमा भारतले यो तटबन्ध निर्माण गरेको हो । यस तटबन्धका कारण सप्तरी जिल्लाका दक्षिणी भेगका ११ वटा गाविसहरुलाई डुबानमा पार्दै आएको छ ।

लुना बाँध
यो बाँध मोरङ जिल्लाको बक्राह नदिमा छ । भारतले यो बाँध नेपाल भारत सीमावर्ती क्षेत्र नजिक नेपालबाट भारततिर बग्ने बक्राह ९ र भारतमा लुना नदिमा आफ्नो भूभागतिर बनाएको छ ।

यसरी भारतले तराईका हरेक जिल्लामा पर्ने सीमा नदिमा बाँध बाधेर नेपालको तराई डुवानमा पारेको छ । हरेक बर्खामा यसैगरी डुवानमा पर्ने नेपालको तराईको बारेमा न त राज्यले दीर्घकालीन समाधानको प्रयास गरेको देखिन्छ न तराईकै नेताले यो विषयमा आवाज उठाएका छन् ।

मानव जिवनमा पालना गर्नुपर्ने केहि कुराहरु:

2017-05-19T18:18:00.000+05:30

1, ’रिस’को उल्टो ‘सरी’ पनि हुन्छ । कहिलेकाही उल्टोबोल्दा नि फाइदा हुन्छ ।
2)मेरो एउटा पनि सत्रु छैन, सत्रु देख्यो कि मैले सिध्याइहाल्छु उसलाई साथी बनाएर ।
3)शहर र गाउँमा दुई फरक छन । (i). शहरमा घरहरू नजिक नजिक हुन्छन तर मनहरू टाढा टाढा हुन्छन, गाउँमा घरहरू टाढा टाढा हुन्छन तर मनहरू नजिक नजिक हुन्छन ।

(ii). शहरमा घरहरू पक्का हुन्छन तर सम्बन्ध कच्चा हुन्छन,गाउँमा घरहरू कच्चा हुन्छन तर सम्बन्धहरू पक्का हुन्छन ।
4)मानिसहरू तब मात्र तिम्रो हात समाउँछन जब उनीहरूलाई थाहा हुन्छकि तिमी एक्लैपनि अगाडि बढ्न सक्छौ ।

5)दुनियामा यौटा पनि समस्या नभएको मान्छे को होला ? -एक जना रैछ तर ऊ आर्यघाटमा जल्दै थियो ।

6)क्षमता छ भन्दैमा हुदैन, वर्षौदेखि सूर्यले जलाउन नसकेको कागजलाई यौटा सानो हाते लेन्सले त्यो पनि दुई मिनेटमै त्यै सूर्यको प्रकाश लिएर जलाइदिन सक्छ । यदि हाम्रो दिमाग हजारतिर छरियो भने बर्षौ लगाए पनि यौटा काम राम्रो बन्दैन, यसर्थ आफ्नो लक्ष्यमा यसरी केन्द्रित हुनुस यसरी केन्द्रित हुनुस ताकि तपाइको दिमागबाट पनि आगो बर्षियोस ।

7)कुनै पनि मान्छे असाधारण हुँदैन, सबै मान्छे हामीजस्तै हो सामान्य, ….तर सहि समयमा सहि निर्णय लिँदा उनिहरु असाधारण बन्छन!_ _यो यौटा कला हो!!

8)मानिस भएर कहिल्यै हिम्मत हार्नू हुँदैन किनकी पहाडबाट निस्केको नदिले कहिल्यै कसैसंग सोधेको छैनकि”समून्द्र कहाँ पर्छ?”
9)नदीमा हामफाल्दैमा कसैको मृत्यु हुदैन।मृत्यु त तब हुन्छ जब पौडिन आउदैन !परिस्थिति कहिल्यै समस्या बन्दैन,समस्या त तब बन्छजब हामीलाई परिस्थितिसँग जुध्न आउदैन !
10)परिस्थिती आफ्नो अनुकुल भएन भनेर गुनासो गर्नुको सट्टा आफूलाई मजबूत बनाउन तिर लाग्नु सबैभन्दा राम्रो हुन्छ,किनकी संसारको नियम नै यस्तो छ कि-“जब हावा चल्छ त्यस्ले बल्ल तल्ल बल्दै गरेको झुपडिको दियोलाई निभाइदिन्छ भने पहिल्यै सल्किसकेको जङ्गलको आगोलाई झनै दन्काइदिन्छ ।”
11)यदि सपना पूरा भैरहेको छैन भने बाटो बदल्नुस ,सिद्धान्त होइन ,किनकी रुखले हमेशा पात बदल्ने गर्छ जरा
होइन….
12)जिवनमा जतिनै दुख परेपनि कहिल्यै नआतिनु किनकी विहान हुनको लागी उषाका किरण संगै शितका थोपा झर्नु पर्छ अनि खुशि हुनको लागी दुई नयनविच ऑशुका थोपा वग्नु पर्छ..!!
13) लापरवाहीसँग जंगलमा फालिएको एक सानो झिल्कोले पनि आगलागी हुन सक्छ । तर आवश्यकताको बेला चुल्हो सल्काउन पुरै बट्टा चाहिन्छ।
14)तिमी कसैको कामको त्यो बेला आलोचना गर जब तिमी उ भन्दा अब्बल सग काम गर्न सक्छौ । आलोचना भनेको आगो जस्तो हुनुभएन जसले कागजलाई नै खरानी बनाओस् बरु कैची जस्तो होस् । ताकि कागज काटेर आवश्यकता अनुसारको बनाउन सकियोस् !”
15)हजारौ युद्धहरू जित्नुभन्दा महत्वपूर्ण कुरा हो, आफैलाई चिन्नु । यही नै तिम्रो विजय हो । यसलाई तिमीबाट खोस्न सकिदैन न त परीद्वारा न त प्रेतद्वारा।
16)देखिने सबै कुरा सत्य हुँदैनन् र सत्य कुरा प्रायः देखिदैनन्।
17) )जो भुइमा सुत्दछ ऊ खाटबाट खस्न सक्दैन ।
18)मीठो गीत वा फिल्म वा साहित्य वा स्मृतिले आँसु
झर्छन् भने सम्झिनुस् हृदय ढुङ्गा भइसकेको छैन ।
19)कति सम्बन्ध तिहारमा पकाएको सेल जस्तो हुन्छन्। नयाँ
हुँदा खासै टेस पर्दैन तर जति बासी भयो त्यत्तीनै मिठो।
20)मुस्कुराई रहनु नै सत्रुलाई सजाय हो ।
21)असफलता झेल्ने आँट नभएकाहरू सफलताका हकदार हुनै सक्दैनन् ।
22)बहादुर त्यो होइन जो डराउँदैन, बहादुर त्यो हो जो डरका बाबजुद पनि अघि बढ्न सक्छ ।
23)सबथोक पाएर दुःखी हुनुभन्दा सबैथोक गुमाएर सुखी हुनु महान् कुरा हो ।
24)हामीलाई लामखुट्टेले होइन हाम्रै अल्छ्याइले टोक्छ ।
25) सम्पत्ति नभएर गरिब भइँदैन, भएको सम्पत्ति नचिनेर गरिब भइन्छ ।
26)सबैभन्दा सस्तो औषधि हास्य हो, किनभने यसको कमी भयो भने सबभन्दा महंगो औषधि खान बाध्य भइन्छ ।
27)सुख खोज्नु पर्दैन, दुःखको सदुपयोग गरे पुग्छ ।
28)अविवाहितहरू प्रेमको प्रभावले बर्बाद हुन्छन्, विवाहितहरू प्रेमको अभावमा बर्बाद हुन्छन् ।
29)एक्लो मान्छेले बाटोमा हिँड्दाहिँड्दै जव केही सम्झेर खिस्स हाँस्छ, सबैभन्दा मीठो त्यही हाँसो लाग्छ ।
30)जुन रोगको उपचारै छैन त्यही रोगको उपचार गर्ने अनगिन्ती डाक्टर निक्लिन्छन्। अनि जुन समस्याको समाधानै छैन त्यसैको सल्लाह दिने अनगिन्ती सल्लाहकार निक्लिन्छन्।
31)चिया गुलियोमा गुलियो पनि हुन सक्छ, कडामा कडापनि। मान्छेपनि चियाजस्तै हुनुपर्छ, आवश्यक ठाउँमा गुलियो, नभए कडा !
32)हजार खोक्रा शब्दहरूभन्दा शान्ती दिने एक शब्दनै उत्तम हुन्छ ।
33) जिब्रो एउटा त्यस्तो छुरी हो जसले खुन ननिकाली काट्न सक्छ ।
34)हज्जारौ मैनबत्ती एउटा मैनबत्तीको प्रकाश कम नगराइ जलाउन सकिन्छ । यसरी नै खुसी बाढ्दा बढ्ने गर्छ ।
35)हाम्रो मस्तिष्कनै सबैथोक हो । हामी जे सोच्दछौ त्यही बन्दछौ ।
36)हावाले भरीएको बेलुन र घमण्डले भरीएको मान्छे उस्ता
उस्तै हुन , जसलाई फुटाउनै पर्दैन , आफै फुट्छ।
37)हर कसैले चाहन्छ कि सबैले उसको प्रशंसा गरोस ..!!
तर ,
यो ईच्छा अन्तिम संस्कार हुने दिनमा मात्र पूरा हुन्छ
38)” खिचडी ” एउटा यस्तो डीस हो,जुन मान्छेको घरमा कम र दिमागमा धेरै पाक्ने गर्छ!
39)केही झारपात जस्ता मान्छे जीवनबाट उखेलेर फल्दिनुस् । तबमात्र तपाईंको साथी सर्कलले भरिएको बगैंचा सुन्दर देखिन्छ।
40)सपना साँचो हुनका लागि सपना देख्न जरूरी छ ।
41)तपाईका महत्वकांक्षामाथि प्रहार गर्ने मान्छेदेखि टाढै बस्नुस्, कमजोर मान्छेहरू त्यस्तै गर्छन् । शक्तिशाली मान्छेहरू भने तपाईलाई पनि उनीहरू जस्तै बनाउन उत्प्रेरित गर्दछन् ।
42) जसले समस्याको उपयोग गर्न सक्छ उसले महानतालाई छुन सक्छ ।
42)हामी कसैले पनि भूतकाल बदल्न सक्दैन तर हामी सबैले आफ्नो भविष्य बदल्न सक्छौ ।
43) साना कुरामा भरोसा गर्नेहरूले सानै कुरामा जिन्दगी दिन्छन्, ठूला कुरामा भरोसा गर्नेहरूले ठूलै कुराको लागि जिन्दगी दिन्छन् ।
44)असफलताका दुइ कारण छन् – एक, कसैको सल्लाह नमान्नु र अर्को सबैको सल्लाह मान्नु
45)कामलाई भोलीको बाहानामा पन्छ्याउनु नै मानिसको सबैभन्दा ठूलो गल्ती हो ।
46)सफलता त्यो जमिनमुनीको पानी हो जुन सय ठाँउमा एक मिटर खन्नाले मिल्दैन बल्की एक ठाँउमा सय मिटर खन्नाले मिल्दछ ।
47) यो संसारलाई जान्नेहरूले भन्दा बेसी गर्नेहरूले उन्नत बनाएका हुन् ।
48)तिम्रो डर गुरूत्वबल जस्तै हो जसले माथी चढ्न बाधा पुर्याउछ भने तल खस्न सहयोग ।
49)जिन्दगी उनीहरूको बर्बाद हुने हो जसले उन्नत बनाउन कुनै प्रयाश गर्दैनन् ।
50)प्रायः मानिसहरू यो भ्रममा बाचिरहेका हुन्छन् की सफलता संघर्षमा होइन भाग्यमा अडेकोवहुन्छ ।
51)उज्यालोमा त सबैले साथ दिन खोज्छन, तर असल:साथी त्यो हो जसले अध्यरोमा पनि साथ दिन्छ ।
52)प्रायः मानिसहरू टाकुरा चढ्ने सपना त देख्छन् तर घर; अगाडीको तगारो नाघी अघि बढ्ने हिम्मत गर्न सक्दैनन् ।
53)आफू भित्रको संसार चियाउन सक्नुपर्छ, तब’बाहिरी संसार फिक्का लाग्नेछ ।
54)असंभव भन्ने कुरो वास्तवमा हाम्रो भ्रम मात्र हो ।
55)धनी हुनलाई ‘सम्पत्तीको थुप्रो’ होइन, ‘सन्तुष्ट मन’ चाहिन्छ । जब जिन्दगीमा तृप्ती मिल्छ तब साग- सिस्नु नै व्यञ्जन लाग्छ, झुपडी नै महल ।
56)गुलावको बोटमा पनि काडा छ, चम्किलो चन्द्रमालाई पनि कालो दागले छोडेको छैन । देवकोटा पनि चुरोट पिउथे, हेमिंग्वे रक्सी खान्थे । नकरात्मकता हामी सबैभित्र हुन्छ तर हाम्रो प्रयत्न भनेको सकरात्मकताले त्यसलाई जित्नु हो ।
57) हामीले मन्दिरमा पैसा चढाउदैमा कहिल्यै;धर्म हुदैन, धर्म त त्यो सेवा हो जुन बाटोमा सहयोगको याचना गरिरहेका भोका पेटहरूलाई चढाउदामा मिल्छ ।
58)विश्व बदल्नु अघि देश बदल, देश बदल्नुअघि आफ्नो समाज बदल, समाज बदल्नु अघि आफ्नो परिवार बदल परिवार बदल्नु अघि आफैलाई बदल । आफूलाई बदल्नका लागि आफ्नो सोच बदल । लक्ष्य जती नै उच्च भए पनि सुरूवात आफैबाट गर ।
59)जसले आफ्नो आत्मालाई ढाट्छ, उसले संसारलाई ढाट्न रत्तीभर पनि डर मान्दैन ।
60)निराशाले चारैतिरबाट घेरा हालेका बेला आफ्नो सफलता र उपलब्धिको सम्झना गर्नुपर्छ। आफ्नो असफलताका बारेमा सोचेर बस्नुहुँदैन।अब केही पनि गर्न सकिँदैन भन्नुको साटो असफलतालाई खुसीसाथ स्वीकार गर्नुपर्छ। त्यसपछि एउटा नयाँ र राम्रो सुरुवातले तपाईंको बाटो पर्खिरहेको छ।
61) नकारात्मक विचारधारा भएका मानिसहरूबाट पनि केही सिक्न सकिन्छ, जसरी रातपछि दिन आउँछ ठीक त्यस्तै असफलतापछि सफलता मिल्छ।
62) कसैले आफ्नो आलोचना गर्छ भने त्यसमा पटक्कै ध्यान दिनुहुँदैन। बरु त्यो व्यक्तिका बारेमा सोच्नुपर्छ जसले आफूप्रति विश्वास गर्छ।
63)सबैलाई प्रेम गर, थोरैलाई विश्वस गर र कसैलाई पनि हानी नगर ।
65)यहाँ न असल छ न त खराब नै असल-खराब त हाम्रो सोचाइको उपज हो ।
66) एउटा रित्तो भाडोले नै ज्यादा आवाज निकाल्छ ।
67) हामी को हौं, यो हामीलाई थाहा छ तर के हामी के बन्न सक्छौ यो थाहा छैन ।
68)सफलताका तीन सूत्रहरू छन्, एक, कहिल्यै हरेस नखाउ, दुई, कहिल्यै हरेस नखाउ र तीन कहिल्यै हरेस नखाउ ।
69) यदि हामीले विगत र वर्तमान बिचको विवादलाई हेरिरह्यौ भने आफ्नो भविष्य गुमाएको पाउनेछौ ।
70)हावाको चाप जती बढी हुन्छ उतीनै चंगा माथी उड्न सक्छ ।
71)हामी अव्यक्त शब्दका मालिक हौं तर ति शब्दहरूको नोकर जुन हाम्रो जिब्रोबाट चिप्लिएका थिए ।
72) राजनीति कुनै खेल होइन, यो त कमाइ हुने व्यापार हो ।
73) इतिहास सधै विजेताहरूबाट लेखिएको हुन्छ ।
74)एक्लो रूख यदि पूर्णरूपमा उम्रन्छ भने बलियो भएर उम्रन्छ ।
75)मैले यो जाने की साहस भनेको नडराउनु मात्र रहेनछ बल्की डर माथी विजय पाउनु रहेछ । बहादुर त्यो होइन जो डराउदैन, बहादुर त त्यो हो जो डरको बाबजुद अघी बढ्दछ ।
76) एउटा ठूलो पहाड चढेपछी बल्ल थाहा हुन्छ कि चढ्नका लागि अझ थुप्रै पहाडहरू बाँकी छन् ।
77) जबसम्म काम समाप्त हुदैन तबसम्म त्यो असंभव लाग्दछ ।
78)शिक्षा एउटा त्यस्तो सशक्त हतियार हो जसेल विश्व बदल्न सक्दछ ।
79)मानिसको सौभाग्य भनेको थोरै भए पनि आफ्नो योजनामा बाँच्न जुर्नु हो ।
80) सत्यको अन्वेषण सर्वोत्कृष्ट आनन्द हो । म त्यसैको खोजीमा छु ।
81)विवेक मात्र दुर्लभ छ । अविवेक मात्र सर्वसुलभ छ।
82)मानव मनको सबैभन्दा ठूलो समस्या के हो भनेर सोध्नेलाई म भन्छु, बोली र व्यवहारमा फरक ।
83)हृदयमा प्रेम जगाइराख । प्रेम विनाको जीवन सूर्यको अनुपस्थितीमा लोलाएको फूलको वृक्ष जस्तै हुन्छ ।
84) साँचो मित्रले सधै तिमीलाई अघि बढ्न मद्दत गरिरहन्छ ।
85)अनुभव भनेको हाम्रा गल्तिहरूलाई दिइएको साधारण नाम हो ।
86)हामी त्यँही बन्छौं जुन कुरा लगातार गर्दै रहन्छौ त्यसैले कामले हैन, काम गर्ने बानीले हामीलाई महानताको चुचुरोमा पुर्याउछ ।
87)आशा जागा अवस्थाको सपना हो ।
88) शिक्षाको जरा तितो हुन्छ तर यसको फल सधै मिठो हुन्छ ।
89)हाम्रा खुसीहरू हामीमै निर्भर रहेका हुन्छन् ।
90)म त्यसलाई बहादुर मान्छु जसले आफैलाई जित्न सक्छ तर त्यसलाई होइन जसले शत्रूलाई जित्दछ ।
91)जीवनभर हामी तितो टर्रो फिक्का चियासँग लड्छौँ र अन्तिम चुस्कीतिर मात्र चाल पाउँछौ- हत्तेरी, चिनी त कपको पिँधमा जस्ताको तस्तै पो रहेछ । हाम्रो जीवनलाई सबसे मीठो बनाउने सबै चिजबिज हामीसँगै छन मात्र हामीले आफ्नो कपमा चम्चा चलाउन भुलेका हौ, कप मष्तिस्कको प्रतीक हो।
92)हाम्रो व्यवहार गणितको शुन्य जस्तै हुनु पर्छ । जुन आफैमा मुल्यवान त हुदैन । तर अरू संग जोडिनदा त्यसको मुल्य बढाईदिन्छ।
93)कसैले सोध्यो “जीवन के हो ? ” अति उत्तम उत्तर ,जब मान्छेले जन्म लिन्छ उसित सास त हुन्छ तर कुनै नाम हुदैन र जब मान्छेको मृत्यु हुन्छ तब उसित नाम त हुन्छ तर सास हुदैन । यही सास र नामको बिचको यात्रालाइ जीवन भनिन्छ।
94)हजारौ युद्धहरू जित्नुभन्दा महत्वपूर्ण कुरा हो, आफैलाई चिन्नु । यही नै तिम्रो विजय हो । यसलाई तिमीबाट खोस्न सकिदैन न त परीद्वारा नत प्रेतद्वारा।
95)हामी त्यँही बन्छौं जुन कुरा लगातार गर्दै रहन्छौ । त्यसैले कामले हैन, काम गर्ने बानीले हामीलाई महानताको चुचुरोमा पुर्याउछ ।
96)मनमा रिस पालिरहुन भनेको अर्कामाथि फ्याक्ने उद्येश्यले आगोको कोइला हातमा लिनुजस्तो हो , आखिर जल्ने त तिमी आफै हो।
97)यदि तपाईसँग मीठो भोक र गहिरो निद्रा छ भने सम्झिनुहोस तपाई सबसे धनी व्यक्ति हो ।
98)तिम्रो सफलताको बाधक तिम्रो सफलताको बाधक धन होइन, किनभने चार्ली च्याप्लीन
देखि लिएर मोजार्ट, रकेफेलर गरिब थिए । * तिम्रो सफलताको बाधक विद्यालयी शिक्षा होइन, किनभने थोमस एडीसन, मेक्सिम गोर्की, एन्ड्रयु कारनेगी विद्यालय नै गएका थिएनन् ।
* तिम्रो सफलताको बाधक परिवारको साथ नहुनु होइन,
किनभने अब्दुल कलाम, हेनरिक इब्सन परिवाराट टाढीनुपरेको थियो
।
* तिम्रो सफलताको बाधक शारीरिक असक्षमता होइन,
स्टेफन
हकिङ, होमर, जोन मिल्टन, झमक घिमीरे सबै अपांग थिए ।
* तिम्रो सफलताको बाधक कसैको सहयोग नपाउनु होइन,
किनभने
वाल्ट डिज्नी, मेक्सिम गोर्की, क्रिष्टफोर कोलम्बसलाई
सबैले
सहयोग गर्न अस्विकार गरेका थिए ।
* तिम्रो सफलताको बाधक बारम्बारको असफलता होइन
एडिसन,
अब्राहम लिंकन, क्युरी दम्पती अमिताभ बच्चन बारम्बार
असफल
भएका थिए ।
* तिम्रो सफलताको बाधक त तिमी स्वयं हौ जसले
अघि बढ्नुमा संघर्ष गर्नुमा बाहाना देखाउदछ ।
तिम्रो असफलताको बाधक त तिम्रो क्षिण सोचाइ हो,
कायरता हो, अल्छी प्रवृत्ती हो, आत्मविश्वास नहुनु हो,
सुरक्षा खोज्नु हो….। तिमी सिवाय
यो ब्रह्माण्डमा तिम्रो सपनालाई कुल्चाउन सक्ने कुनै
दोश्रो ताकत छैन ।
99)म कसो नबनुला ?
– खलासीको काम गर्दा गर्दै रजनीकान्त सुपरस्टार
बने ।
– ड्राइभरको काम गर्दा गर्दै एल्विस प्रिस्ले विख्यात गायक बने ।
– कवाडीको काम गर्दा गर्दै स्टिभ जब्स् एप्पलका मालिक बने ।
– वेटरको काम गर्दा गर्दै लियोनेल मेस्सी धनी फुटवल प्लेयर बने ।
– सानैमा चोरी गर्दै हिड्ने विकाशानन्द धार्मिक गुरू बने ।
– साग बेच्दै हिड्ने थोमस एडिसन वैज्ञानिक बने ।
– सात कक्षा फेल रामकृष्ण ढकाल चर्चीत गायक बने
।
– भिख माग्ने चार्ली च्याप्लिन नामी हास्य कलाकार बने ।
– चिया बेच्ने मोदी भारतका प्रधानमन्त्री बने ।
– दुई सय रूपिया बोकि निस्केका पुष्कर शाहले
विश्व घुमे ।
– कलेज छोडेका विल गेट्स विश्वकै धनी व्यक्ति बने ।
– कलेजकै औसत विद्यार्थी मार्क जुकरबर्ग फेसवुकका मालिक बने ।
– सात पटक एसएलसी फेल रविन्द्रनाथ टैगोर विश्वकवी बने ।
– लहै लहैमा गित गाउदा गाउदै अमृत गुरूङ नामी गायक बने ।
– लम्बु भनेर होच्याइएका अमिताभ बच्चन महानायक बने ।
– मुम्बइ हेर्छु भनी ट्याक्सी चढेर आएका शाहरूख खान किङ खान बने ।
– घरेलु नोकर म्याक्सिम गोर्की महान् लेखक बने ।
– पेट्रोल पम्पमा काम गर्ने धिरूभाई अम्बानी भारतकै धनाढ्य बने ।
– खुट्टाले लेखेरै झमक घिमिरेले मदन पुरस्कार जितिन
।
– अन्धो हुदाँहुदै होमरले इलियड र ओडेसी जस्ता महाकाव्य लेखे ।
– कुँजो स्टिफन हकिङले व्ल्याक होलको रहस्य खोले
।
– कुनैबेला तुना-चप्पल र जाँगे लगाइ हिड्ने बाबुराम भट्टराई नेपालको प्रधानमन्त्री बने ।
– गरिबीले थिचिएका मोजर्ट संसारकै नामी संगीतकार बने ।
– SLC पास रेखा थापा चर्चित नायिका बनिन् ।
– तिन पटक SLC फेल हिरवंश आचार्य नामी
कलाकार बने ।
– पुस्तक पसलमा कामगर्ने माइकल फराडे वैज्ञानिक
बने ।
– कलेज छोडेर हिडेका लियो टोल्सटोय टप टेन
साहित्यकार बने ।
– स्कूलको मुख नदेखेका जोन डी रकेफेलर विश्वकै धनी बने ।
– झण्डै दुइ सय डलर गोजीमा हालेर अमेरिका छिरेका ब्रुस ली मार्सल आर्टका गरू बने ।
– थर्ड डिभिजनमा SLC पास गरेका महात्मा गान्धी विश्व नेता बने ।
– तिन डलर बोकेर विजनेसमा छिरेका एड्रयु कारनेगी धनाढ्य बन्न सके ।
– हल्लिदै हिड्ने एडोल्फ हिट्लर जर्मनीको शासक
बने ।
– दाउरेको छोरा अब्राहम लिंकन अमेरिकाको राष्ट्पती बने ।
– कुनैबेलाका सैनिक विन्स्टन चर्चिल बेलायतका प्रधानमन्त्री बने ।
– मन्दबुद्धीको भनिएका अल्बर्ट आइन्स्टाइन संसारकै जिनियस वैज्ञानिक बने । भने … प्रयाश गर्ने हो भने, म चाँही कसो केही बन्न
नसकुला र ?
100) सफलता दश सुत्रहरु
(i)आफ्नो लक्ष्य निर्धारण गर्नुहोस र सधै त्यसमा कठिबद्द
भएर लाग्नुहोस् ।
(ii)डरलाई सधैभरि जित्नुहोस । म सफल बन्दिन, यो काम
गर्न
सक्दिन, ममा खुबि र दक्षता नै छैन, म अरुजस्तो छैन भन्ने
भावनालाई आजैदेखी टाढा राख्नुहोस् ।
सफलताका दश सुत्रहरु
(iii)धर्ैयशिल रहनुहोस् । एक रात मै सफल हुन सकिदैन भन्ने तथ्य
बुझ्नुहोस् र लगातारको मेहनतले नै सफलता देखाउने हो भन्ने
कुरालाई ख्याल गर्नुहोस् ।
(iv)धेरै सोचेर र प्लान गरेर नबस्नुहोस् । कुनै काम गर्नु छ भने
त्यसलाई तरुन्तै सम्पन्न गर्नुहोस् ।
(v)सधै खुल्ला सोच राख्नुहोस् । जीवनमा सफलता पाउन धरै
बाटाहरु रहेको तथ्य नभुल्नहोस् ।
(vi)सफल व्यक्तिको जिवनीबाट पाइने एउटा ज्ञान भनेको
स्याक्रिफाइज हो । त्यसैले केही ठूलो पाउन ससाना कुरा
गुमाउनपर्छ भने नडराउनु होस् । त्यस्तै टिभी, इन्टरनेट,
अनावश्यक घुमघाम र खराब बानीबाट टाढा बस्नुहोस् ।
(vii) आफू सहि बाटोमा छु कि छुइन भनेर सधैभरी सचेत
रहनुहोस्
। यदि गलत बाटोमा हुनुहुन्छ भने जति मेहनत गरेपनि त्यसले
तपाईको लक्ष्यमा केही महत्व राख्दैन ।
(viii) ल्ाक्ष्यमा पुग्न आफूले कति बाटो हिड्न बाकी छ
भन्दा
पनि कति बाटो हिडिसके भनेर सधैभरी ख्याल राख्नहोस् ।
यसले एकातर्फ आफूले गरेको मेहनत सम्झाउछ भने अर्को तर्फ
लक्ष्यमा पुग्न थप उर्जा र प्रेरणा दिन्छ ।
(ix)मानिसलाई सफलताको लागि पैसाको पनि
आवश्यकता
पर्छ । आफूसँग भएको पैसा सधै सही ठाउँमा मात्र प्रयोग
गर्नुहोस् ।
(x)सधैभरि आफूलाई बुझ्ने र सहयोग गर्ने साथीहरुको
माझमा मात्र बस्नुहोस् ।
…. सफलता तपाईको मुठ्ठीमा छ !

स्थानीय तहको काम, कर्तव्य र अधिकार

2017-05-19T16:25:00.001+05:30

स्थानीय तहको काम, कर्तव्य र अधिकार

काठमाडौं –स्थानिय निकायका गाविस, नगरपालिका, उपमहानगरपालिका र महानगरपालिका विघटन भएर नयाँ ढाँचा अनुसारको स्थानीय तहमा गाउँपालिका, नगरपालिका, उपमहानगरपालिका र महानगरपालिका गठित भएका छन । वडा कार्यालयबाट तोकिएका सेवा प्रवाह हुँदा जनतालाई प्रत्यक्ष राहत पुग्ने अपेक्षा सरकारको छ ।

क- योजना तर्जूमा, कार्यान्वयन तथा अनुगमन

१. सहभागितामूलक योजना तर्जुमा प्रणाली अनुसार वस्ती वा टोलस्तरबाट योजना तर्जुमा प्रक्रिया अबलम्बन गरी बस्ती तथा टोलस्तरीय योजनाको लागत संकलन, प्राथमिकीकरण तथा छनौट गर्ने ।

२. वडाभित्रका क्रियाशील राजनीतिक दल, वडा नागरिक मञ्च, नागरिक सचेतना केन्द्र, टोल विकास संस्थालगायत सामुदायिक एवं सामाजिक संघ संस्था, निकायहरुसँग परामर्श, छलफल, सहभागितामूलक प्रक्रियाको अबलम्वन गर्ने ।

३. वडाभित्रका योजनाहरुको कार्यान्वयन, अनुगमन गर्ने ।

४. टोल विकास संस्थाको गठन र परिचालन गर्ने । वडाभित्र संचालन हुने योजनाहरुका लागि उपभोक्ता समितिको गठन तथा सोको अनुगमन गर्ने ।

५. वडाभित्रका आयोजना तथा भौतिक पूर्वाधारको संरक्षण, मर्मत सम्भार, रेखदेख तथा व्यवस्थापन गर्ने ।

ख- तथ्यांक अद्यावधिक तथा संरक्षण

१. निजी घर तथा घर परिवारको लगत राख्ने, ऐतिहासिक, पुरातात्विक, सांस्कृतिक तथा धार्मिक महत्वका सम्पदा तथा प्राचीन स्मारक, सार्वजनिक तथा सामुदायिक भवन, सार्वजनिक, ऐलानी, पर्ती जग्गाको लगत राख्ने तथा संरक्षण गर्ने, खुला क्षेत्र, चोक, घाट, पाटी, पौवा, सत्तल, धर्मशाला, मठ, मन्दिर, गुम्बा, मस्जिद, देवस्थल, मदरसा, पर्ति जग्गा, डाँडापाखा, चरनक्षेत्र, पानीको मूल, पोखरी, तलाउ, इनार, कुवा, धारा, ढुँगेधारा, गुठीघर, बाटो, सडक, पुल पुलेसा, कुलो नहर, पानी घट्टा, मिलआदिको तथ्यांक संकलन तथा अद्यावधिक गरी लगत राख्ने, संरक्षण गर्ने र खण्डकृत तथ्यांक र सूचनासहतिको वडाको पाश्वचित्र तयार तथा अद्यावधिक गर्ने ।

ग- विकास कार्य

१. शिक्षाः बालउद्यानको व्यवस्था र व्यवस्थापन, अनौपचारिक शिक्षा कार्यक्रम तथा प्रारम्भिक बाल विकास केन्द्र संचालन तथा व्यवस्थापन गर्ने, पुस्तकालय, वाचनालय, सामुदायिक सिकाई केन्द्र, बाल क्लब तथा बाल सञ्जालको संचालन तथा व्यवस्थापन गर्ने ।

२. स्वास्थ्यः वडा तहको स्वास्थ्य केन्द्र/उपकेन्द्रको व्यवस्थापन गर्ने, बालबालिकाहरुलाई बि.सि.जि, पोलियो, भिटामिन ‘ए’ को व्यवस्था गर्ने, पोषण कार्यक्रम संचालन गर्ने, वडा तहमा स्वास्थ्य जनचेतना विकास, स्वास्थ्य सूचना कार्यक्रम संचालन गर्ने, शहरी तथा ग्रामीण स्वास्थ्य क्लिनिक संचालन गर्ने गराउने, सार्वजनिक शौचालय तथा स्नान गृहको निर्माण तथा व्यवस्थापन गर्ने गराउने ।

३. खानेपानी, सरसफाई तथा फोहोरमैला व्यवस्थापनः वडास्तरीय सामुदायिक धाराको प्रबन्ध, कुवा, इनार, पोखरीको निर्माण, संरक्षण, गुणस्तर नियमन गरी गाउँपालिका वा नगरपालिकालाई जानकारी गराइ सहयोग गर्ने गराउने, घरबाट निकास हुने फोहरमैलाको संकलन र व्यवस्थापन, चोक तथा गल्लीहरुको सरसफाई, ढल निकास, मरेका जनवार व्यवस्थापन, सतही पानीको निकास गर्ने, पानीको स्रोत अर्थात मूलको संरक्षण (वृक्षारोपण, तटबन्ध, नदी नियन्त्रण) गर्ने गराउने, फोहरमैला गर्नेलाई सम्बन्धित ऐन अनुसार जरिवाना गर्ने ।

४. कृषि विकासः कृषि तथा फलपूmल नर्सरीको स्थापना तथा समन्वय र प्रवद्र्धन गर्ने, वडास्तरीय अगुवा कृषक तालिम अभिमुखीकरण गर्ने, कृषि मलको माग संकलन गर्ने, कृषिमा लाग्ने रोगहरुको विवरण तयार गरी गाउँपालिका र नगरपालिकामा प्रस्तुत गर्ने ।

५. पशुपंछी विकास तथा व्यवस्थापनः पशुपंछी विकास, छाडा चौपायाँ व्यवस्थापन, वडाभित्रको चरन क्षेत्र संरक्षण तथा व्यवस्थापन गर्ने ।

६. सांस्कृतिक प्रबर्धनः स्थानीय समुदायक चाडपर्व, भाषा संस्कृतिको विकासको लागि कला, नाटक, जनचेतनामूलक तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमहरुको आयोजना गर्ने गराउने, स्थानीय मौलिकता झल्किने सांस्कृृतिक रीतिरिवाजलाई संरक्षण तथा प्रबर्धन गर्ने ।

७. खेलकुदः वडाभित्र खेलकुद पूर्वाधारको विकास गर्ने, अन्तर विद्यालय तथा बाल क्लबहरु मार्फत खेलकुद कार्यक्रम संचालन गर्ने गराउने ।

८. यातायातः वडा क्षेत्रभित्रको बाटोघाटो चालू अवस्थामा राख्ने तथा राख्न सहयोग गर्ने, वडाभित्रका सडक अधिकार क्षेत्रमा अवरोध र अतिक्रमण गर्न नदिने, बसपार्कको सरसफाई गर्ने, बाटोघाटोको बाढी, पहिरो पन्छाउने ।

९. उद्योगः घरेलु उद्योगको लगत संकलन, सम्भाव्यता पहिचान गर्ने, वडाभित्र घरेलु उद्योगको प्रवद्र्धन गर्ने ।

१०. व्यक्तिगत घटना दर्ताः प्रचलित कानुन बमोजिम व्यक्तिगत घटना दर्ता, अद्यावधिक तथा सोको अभिलेख संरक्षण गर्ने र गाउँपालिका वा नगरपालिकामा प्रतिवेदन गर्ने, जनचेतना कार्यक्रम संचालन गर्ने ।

११. सामाजिक सुरक्षा: सामाजिक सुरक्षा भत्ता वितरण गर्ने, अभिलेख अद्यावधिक गर्ने, बालपोषण तथा बाल संरक्षण सम्बन्धी काम गर्ने ।

१२. सामाजिक तथा आर्थिक सशक्तीकरणः वडालाई बालमैत्री बनाउने, वडाभित्र आर्थिक तथा सामाजिक रुपमा पछि परेका महिला, बालबालिका, दलित, अपाङ्गता भएका व्यक्ति, जेष्ठ नागरिक, अल्पखंख्यक, सीमान्तकृत समुदायको अभिलेख राखी सामाजिक तथा आर्थिक उत्थान सम्बन्धी काम गर्ने, विभिन्न समुदायका बीचमा सामाजिक सदभाव र सौहार्दता कायम गर्ने, बालविवाह, महिला विरुद्धको हिंसा, छुवाछुत, दहेज तथा दाइजो, हलिया प्रथा, छाउपडी, कमलरी प्रथा, बालश्रम, मानव बेचविखन, निरक्षरता आदि जस्ता सामाजिक कुरिती र अन्धविश्वासको अन्त्य गर्ने गराउने ।

१३. कर सम्बन्धी कार्यहरुः गाउँपालिका वा नगरपालिकाका वडाले प्रचलित कानुनको अधीनमा रही मालपोत तथा भूमि कर, व्यवसाय कर, वहाल कर, विज्ञापन कर, सशुल्क पार्किङ्ग, नयाँ व्यवसाय दर्ता, सिफारिश दस्तुर, सवारी साधन कर, मनोरञ्जन करको लेखाजोखा र संकलन गर्ने तथा सम्बन्धित गाउँपालिका वा नगरपालिकामा प्रतिवेदन गर्ने, बुझाउने ।

१४. असहाय, असक्त, वेवारिश व्यक्तिको सहायता र संरक्षणः वडाभित्रका असक्त बिरामी भएको बेवारिस वा असहाय व्यक्तिलाई नजिकको अस्पाताल वा स्वास्थ्य केन्दमा पुर्याइ औषधोपचार गराउने, वडामा कुनै असहाय वा वेवारिस व्यक्तिको मृत्यु भएमा निजको दाह संस्कारको व्यवस्था मिलाउने, सडक बालबालिकाको उद्धार र पुनस्र्थापना गर्ने गराउने ।

१५. वन तथा वातावरणः वडाभित्रको सामुदायिक वन, वनजन्य सम्पदा र जैविक विविधताको संरक्षण र प्रवद्धर्न गर्ने । वडा, टोल, वस्तीस्तरमा हरियाली क्षेत्र विस्तार गर्ने गराउने, वडालाई वातावरणमैत्री बनाउने ।

१६. प्रबर्द्धनात्मक कार्यक्रम गर्ने गराउनेः प्राङ्गरिक कृषि, सुरक्षित मातृत्व, विद्यार्थी भर्ना, पूर्ण खोप, खुल्ला दिशामुक्त /पूर्ण सरसफाई, वातावरणमैत्री तथा बालमैत्री शासनजस्ता प्रबर्द्धनात्मक कार्यहरु गर्ने गराउने ।

घ- नियमन कार्य
१. वडाभित्र संचालित विकास योजना, आयोजना तथा संलग्न उपभोक्ता समितिहरुका कार्यको नियमन गर्ने ।
२. घर निर्माण तथा गुणस्तर कार्य भवन संहिता तथा मापढण्ड अनुसार भए नभएको अनुगमन गर्ने, सिकर्मी, डकर्मीलाई भूकम्प प्रतिरोधी भवन निर्माण सम्बन्धी तालिम दिने ।
३. खाद्यान्न, माछा, मासु, तरकारी, फपूmल, पेय पदार्थ तथा उपभोग्य सामाग्रीको गुणस्तर र मूल्यसूची अनुगमन गरी उपभोक्ता हित संरक्षण गर्ने ।
४. वडाभित्रका उद्योग धन्दा र व्यवसायको प्रवद्र्धन गरी लगत राख्ने ।
५. हाट बजारको व्यवस्थापन गर्ने गराउने ।
६. विद्युत चुहावट तथा चोरी नियन्त्रण गर्ने ।

ङ- सिफारिश वा प्रमाणित गर्नेः वडाले देहाय वमोविजमका विषयमा सिफारिश वा प्रमाणित गर्ने
१. नाता प्रमाणित
२. नागरिकताको सिफारिश र नागरिकताको प्रतिलिपि लिनका लागि सिफारिश गर्ने ।
३. बहाल करको लेखाजोखा सिफारिश गर्ने ।
४. कोठा खोल्न रोहबरमा बस्ने ।
५. मोही लगत कट्टा सिफारिश गर्ने ।
६. घर जग्गा करको लेखाजोखा सिफारिश गर्ने ।
७. जन्म मिति प्रमाणित गर्ने ।
८. व्यापार व्यवसाय बन्द भएको वा संचालन नभएको वा ब्यापार व्यवसाय हुँदै नभएको सिफारिश गर्ने ।
९. मिलापत्र कागज गराउने निवेदन दर्ता सिफारिश गर्ने ।
१०. विवाह प्रमाणित, अविवाहित प्रमाणित गर्ने ।
११. निःशुल्क वा सशुल्क स्वास्थ्य उपचार सिफारिश गर्ने ।
१२. आफ्नो अधिकारक्षेत्रका विषयमा अंग्रेजी भाषामा सिफारिश तथा प्रमाणित गर्ने ।
१३. घर पाताल प्रमाणित गर्ने ।
१४. व्यक्तिगत विवरण प्रमाणित गर्ने ।
१५. पुर्जामा घरकायम गर्ने सिफारिश गर्ने ।
१६. फरक, फरक नाम, थर, जन्म मिति सिफारिश र प्रमाणित÷दुवै नाम गरेको व्यक्ति एकै हो भन्ने सिफारिश गर्ने ।
१७. नाम, थर, जन्म मिति संसोधनको सिफारिश गर्ने ।
१८. जग्गा धनीपुर्जा हराएको सिफारिश गर्ने ।
१९. कागज र मन्जुरीनमा प्रमाणित गर्ने ।
२०. कित्ताकाट सिफारिश गर्ने ।
२१. संरक्षक प्रमाणित तथा संस्थागत र व्यक्तिगत संरक्षक सिफारिश गर्ने ।
२२. जीवितसँगको नाता प्रमाणित गर्ने ।
२३. हकवाला वा हकदार प्रमाणित गर्ने ।
२४. नामसारी सिफारिश गर्ने ।
२५. जग्गाको हक सम्बन्धी सिफारिश (सार्वजनिक, ऐलानी तथा पर्ति जग्गा बाहेक) गर्ने ।
२६. मृतकसँगको नाता प्रमाणित, सर्जमिन, सिफारिश गर्ने ।
२७. उद्योग ठाउँसारी सिफारिश गर्ने ।
२८. जीवित रहेको सिफारिश गर्ने ।
२९. पूर्व प्राथमिक विद्यालय खोल्ने सिफारिश गर्ने ।
३०. जग्गा मूल्यांकन सिफारिश प्रमाणित गर्ने ।
३१. विद्यालयको कक्षा बृद्धि सिफारिश गर्ने ।
३२. पालन पोषण सिफारिश गर्ने ।
३३. वैवाहिक अंगिकृत नागरिकता सिफारिश गर्ने ।
३४. आर्थिक अवस्था कमजोर वा विपन्नता प्रमाणित–आर्थिक अवस्था बलियो वा सम्पन्नता प्रमाणित गर्ने ।
३५. विद्यालय ठाउँसारी सिफारिश गर्ने ।
३६. धारा तथा विद्युत जडान सिफारिश गर्ने ।
३७. प्रचलित कानुन अनुसार प्रत्यायोजित अधिकार बमोजिमको अन्य सिफारिश वा प्रमाणित गर्ने ।

च- विविध
गाउँपालिका वा नगरपालिकाले तोकिदिएको अन्य कार्य गर्ने । श्रोत: रिजेन्ट नेपाल मिडिया प्राली

७५ जिल्लाको नयाँ गाउँपालिका र नगरपालिकाको नामाकरणसहितको सूचीः

2017-01-29T09:55:00.001+05:30

स्थानीय तह पुनर्संरचना आयोगले यसै साता सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाउँदै ७१९ गाउँपालिका र नगरपालिका हुने प्रस्ताव गरेको छ। यसमा सबैभन्दा चाखलाग्दो कुरा के छ भने पुराना नगरपालिकाबाहेकका लगभग सबै इकाइले नयाँ नाम पाएका छन्। र, यसपटक नयाँ गाउँ र नगरले राजामहाराजाका नामबाट मुक्ति पाएका छन्। यसरी नयाँ नाम प्रस्तावित गर्दा सांस्कृतिक र भाषिक पहिचानका आधारमा भूगोलको नयाँ नामाकरण र पुनर्नामाकरण गरिएको हो।

नयाँ गाउँपालिका र नगरपालिकाको नामाकरणसहितको सूचीः

इलाम

नगरपालिका (४) इलाम नगरपालिका, देउमाई नगरपालिका, माई नगरपालिका र सूर्योदय नगरपालिका
गाउँपालिका (६) फाकफोकथुम गाउँपालिका, चुलाचुली गाउँपालिका, माइजोगमाई गाउँपालिका, माङसेवुङ गाउँपालिका, रोङ गाउँपालिका र सन्दकपुर गाउँपालिका

ताप्लेजुङ

नगरपालिका (१) फुङलिङ नगरपालिका
गाउँपालिका (८) आठराई त्रिवेणी गाउँपालिका, सिदिङ्वा गाउँपालिका, फक्ताङलुङ गाउँपालिका, मिक्वाखोला गाउँपालिका, मेरिङ्देन गाउँपालिका, मैवाखोला गाउँपालिका, याङवरक गाउँपालिका र सिरिजङ्गा गाउँपालिका

पाँचथर
नगरपालिका (१) फिदिम नगरपालिका
गाउँपालिका (७) फालेलुङ गाउँपालिका, फाल्गुनन्द गाउँपालिका, हिलिहाङ गाउँपालिका, कुम्मायक गाउँपालिका, मिक्लाजुङ गाउँपालिका, तुम्बेवा गाउँपालिका र याङवरक गाउँपालिका

झापा

नगरपालिका (८) मेची नगर नगरपालिका, दमक नगरपालिका, कन्काई नगरपालिका, भद्रपुर नगरपालिका, अर्जुनधारा नगरपालिका, शिवशताक्षी नगरपालिका, गौरादह नगरपालिका र बिर्तामोड नगरपालिका
गाउँपालिका (७) कमल गाउँपालिका, गौरीगञ्ज गाउँपालिका, बाह्रदशी गाउँपालिका, झापा गाउँपालिका, बुद्धशान्ति गाउँपालिका, हल्दिवारी गाउँपालिका र केचनाकल गाउँपालिका

संखुवासभा
नगरपालिका (५) चैनपुर नगरपालिका, धर्मदेवी नगरपालिका, खाँदबारी नगरपालिका, मादी नगरपालिका र पाँचखपन नगरपालिका
गाउँपालिका (५) भोटखोला गाउँपालिका, चिचिला गाउँपालिका, मकालु गाउँपालिका, सभापोखरी गाउँपालिका र सिलिचोङ गाउँपालिका

उदयपुर
नगरपालिका (४) कटारी नगरपालिका, चौदण्डीगढी नगरपालिका, त्रियुगा नगरपालिका र बेलका नगरपालिका
गाउँपालिका (४) उदयपुरगढी गाउँपालिका, ताप्ली गाउँपालिका, रौतामाई गाउँपालिका र सुनकोशी गाउँपालिका

धनकुटा
नगरपालिका (३) पाख्रिबास नगरपालिका, धनकुटा नगरपालिका र महालक्ष्मी नगरपालिका
गाउँपालिका (४) साँगुरीगढी गाउँपालिका, खाल्सा छिन्ताङ सहिदभूमि गाउँपालिका, छथर जोरपाटी गाउँपालिका र चौबिसे गाउँपालिका

खोटाङ
नगरपालिका (२) हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका र रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका
गाउँपालिका (८) ऐँसेलुखर्क गाउँपालिका, लामीडाँडा गाउँपालिका, जन्तेढुंगा गाउँपालिका, खोटेहाङ गाउँपालिका, केपिलासगढी गाउँपालिका, दिप्रुङ गाउँपालिका, साकेला गाउँपालिकार बराहपोखरी गाउँपालिका

ओखलढुङ्गा
नगरपालिका (१) सिद्धिचरण नगरपालिका
गाउँपालिका (७) खिजिदेम्बा गाउँपालिका, चम्पादेवी गाउँपालिका, चिशांखुगढी गाउँपालिका, मानेभञ्ज्याङ गाउँपालिका, मोलुङ गाउँपालिका, लिखु गाउँपालिका र सुनकोशी गाउँपालिका

सोलुखुम्बु
नगरपालिका (१) सोलु दूधकुण्ड नगरपालिका
गाउँपालिका (७) दूधकोशी गाउँपालिका, खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिका, दूधकौशिका गाउँपालिका, नेचासल्यान गाउँपालिका, माहाकुलुङ गाउँपालिका, लिखु पिके गाउँपालिका र सोताङ गाउँपालिका

सुनसरी

उपमहानगरपालिका (२) इटहरी उपमहानगरपालिका, धरान उपमहानगरपालिका

नगरपालिका (४) इनरुवा नगरपालिका, दुहबी नगरपालिका, रामधुनी नगरपालिका, बराह नगरपालिका

गाउँपालिका (६) देवानगन्ज गाउँपालिका, कोसी गाउँपालिका, गढी गाउँपालिका, बर्जु गाउँपालिका, भोक्राहा गाउँपालिका, हरिनगरा गाउँपालिका।

बारा

उपमहानगरपालिका (१) सिमरा जितपुर उपमहानगरपालिका

नगरपालिका (५) कोल्हाबी नगरपालिका, कलैया नगरपालिका, सिम्रोनगढ नगरपालिका, महागढीमाई नगरपालिका, निजगढ नगरपालिका

गाउँपालिका (७) देवताल गाउँपालिका, परवानीपुर गाउँपालिका, बारागढी गाउँपालिका, फेटा गाउँपालिका, प्रसौनी गाउँपालिका, कोटवाल गाउँपालिका, पचरौटा सतमौजा गाउँपालिका

पर्सा

उपमहानगरपालिका (१) वीरगन्ज उपमहानगरपालिका

नगरपालिका (१) पोखरिया नगरपालिका

गाउँपालिका (९) जगनाथपुर गाउँपालिका, पटेर्वा सुगौली गाउँपालिका, सखुवा प्रसौनी गाउँपालिका, सुवर्णपुर गाउँपालिका, धोबीनी गाउँपालिका, विश्रामपुर गाउँपालिका, पकाहा मैनपुर गाउँपालिका, बलेवा प्रसौनी गाउँपालिका, हरपुर गाउँपालिका

रौतहट

नगरपालिका (३) चन्द्रपुर नगरपालिका, गौरनगरपालिका, गरुडा नगरपालिका

गाउँपालिका (१२) भीनक गाउँपालिका, भगवती गाउँपालिका, बैधीमाई गाउँपालिका, बिजयपुर गाउँपालिका, परोहा गाउँपालिका, गढीमाइ गाउँपालिका, गजरा गाउँपालिका, कटहरिया गाउँपालिका, ईशनाथ गाउँपालिका, मौलापुर गाउँपालिका, वृन्दावन गाउँपालिका, राजपुर गाउँपालिका

सप्तरी

नगरपालिका (६) पातो नगरपालिका, सप्तकोशी कञ्चनरुप नगरपालिका, हनुमाननगर योगिनीमाई नगरपालिका, राजविराज नगरपालिका, शम्भुनाथ नगरपालिका, बरसाइन

गाउँपालिका (६) सुमङ गाउँपालिका, मोहली गाउँपालिका, तोपा गाउँपालिका, बेल्ही चपेना गाउँपालिका, खडक गाउँपालिका, छिन्नमस्ता गाउँपालिका

महोत्तरी

नगरपालिका (३) बर्दिबास नगरपालिका, जलेश्वर नगरपालिका, गौशाला नगरपालिका

गाउँपालिका (१०) सोनमा गाउँपालिका, सम्सी गाउँपालिका, लोहरपट्टी गाउँपालिका, रामगोपालपुर गाउँपालिका, मनरा गाउँपालिका, मटिहानी गाउँपालिका, भंगाहा गाउँपालिका, बलवा गाउँपालिका, औरही गाउँपालिका, पिपरा गाउँपालिका, एकडारा गाउँपालिका

धनुषा

उपमहानगरपालिका (१) जनकपुर उपमहानगरपालिका

नगरपालिका (८) गणेशमान चारनाथ नगरपालिका, धनुषाधाम नगरपालिका, योगीबाबा नगरपालिका, सहिदनगर नगरपालिका, सप्तऋषि नगरपालिका, क्षिरेश्वरनाथ नगरपालिका, मिथिला नगरपालिका, नगराइन नगरपालिका

गाउँपालिका (४) जमुनी गाउँपालिका, मिथिला बिहारी गाउँपालिका, हंसपुर गाउँपालिका,कमला सिद्धिदात्री गाउँपालिका

सर्लाही

नगरपालिका (८) हरिपुर्वा नगरपालिका, श्रीनगर सागरनाथ नगरपालिका, बरहथवा नगरपालिका, बलरा नगरपालिका, हरिपुर नगरपालिका, लालबन्दी नगरपालिका, मलंगवा नगरपालिका, हरिवन नगरपालिका

गाउँपालिका (८) कविलासी गाउँपालिका, कर्मैया गाउँपालिका, धनकौल पश्चिम गाउँपालिका, चन्द्रनगर गाउँपालिका, विष्णु गाउँपालिका, बेल्ही गाउँपालिका, गोडैता गाउँपालिका, रामनगर बहुअर्वा गाउँपालिका

सिरहा

नगरपालिका (६) गोलबजार नगरपालिका, धनगढीमाई नगरपालिका, मिर्चैया नगरपालिका, लहान नगरपालिका, सिराहा नगरपालिका, सुखीपुर नगरपालिका

गाउँपालिका (६) औरही गाउँपालिका, कर्जन्हा गाउँपालिका, कल्याणपुर जब्दी गाउँपालिका, विष्णुपुर प्रम गाउँपालिका, भगवानपुर गाउँपालिका, महेशपुर पतारी गाउँपालिका

भक्तपुर

नगरपालिका (४) चाँगुनारायण नगरपालिका, भक्तपुर नगरपालिका, मध्यपुर थिमी नगरपालिका, सूर्यविनायक नगरपालिका

रामेछाप

नगरपालिका (२) मन्थली नगरपालिका, रामेछाप नगरपालिका

गाउँपालिका (६) उमाकुण्ड गाउँपालिका, खाँडादेवी गाउँपालिका, गोकुलगंगा गाउँपालिका, दोरम्बा गाउँपालिका, लिखु गाउँपालिका, सुनापति गाउँपालिका

सिन्धुपाल्चोक

नगरपालिका (३) चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका, बाह्रबिसे नगरपालिका, मेलम्ची नगरपालिका

गाउँपालिका (९) इन्द्रावती गाउँपालिका, जुगल गाउँपालिका, पाँचपोखरी थाङपाल गाउँपालिका, बलेफी गाउँपालिका, भोटेकोसी गाउँपालिका, लिसंखु पाखर गाउँपालिका, सुनकोसी गाउँपालिका, हेलम्बु गाउँपालिका, त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका

सिन्धुली

नगरपालिका (२) कमलामाई नगरपालिका, दुधौली नगरपालिका

गाउँपालिका (७) गोलन्जर गाउँपालिका, घ्याङलेख गाउँपालिका, तीनपाटन गाउँपालिका, फिक्कल गाउँपालिका, मरिण गाउँपालिका, सुनकोसी गाउँपालिका, हरिहरपुरगढी गाउँपालिका

काभ्रेपलान्चोक

नगरपालिका (६) धुलिखेल नगरपालिका, बनेपा नगरपालिका, पनौती नगरपालिका, पाँचखाल नगरपालिका, नमोबुद्ध नगरपालिका, मण्डन नगरपालिका

गाउँपालिका (७) खानीखोला गाउँपालिका, चौँरीदेउराली गाउँपालिका, तेमाल गाउँपालिका, बेथानचोक गाउँपालिका, भुम्लु गाउँपालिका, महाभारत गाउँपालिका, रोसी गाउँपालिका

दोलखा

नगरपालिका (२) जिरी नगरपालिका, भीमेश्वर नगरपालिका

गाउँपालिका (७) कालिञ्चोक गाउँपालिका, गौरीशंकर गाउँपालिका, तामाकोसी गाउँपालिका, मेलुङ गाउँपालिका, बिगु गाउँपालिका, बैतेश्वर गाउँपालिका, सैलुङ गाउँपालिका

धादिङ

नगरपालिका (२) धुनीबेँसी नगरपालिका, नीलकण्ठ नगरपालिका

गाउँपालिका (११) खनियाबास गाउँपालिका, गजुरी गाउँपालिका, गल्छी गाउँपालिका, गंगाजमुना गाउँपालिका, ज्वालामुखी गाउँपालिका, थाक्रे गाउँपालिका, नेत्रावती गाउँपालिका, बेनीघाट रोराङ गाउँपालिका, रुबी भ्याली गाउँपालिका, सिद्धलेक गाउँपालिका, त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका

रसुवा

गाउँपालिका (५) उत्तरगया गाउँपालिका, कालिका गाउँपालिका, गोसाईँकुण्ड गाउँपालिका, नौकुण्ड गाउँपालिका, पार्वतीकुण्ड गाउँपालिका

काठमाडौं

महानगरपालिका (१) काठमाडौं महानगरपालिका

नगरपालिका (८) कागेश्वरी मनहरा नगरपालिका, कीर्तिपुर नगरपालिका, गोकर्णेश्वर नगरपालिका, चन्द्रागिरी नगरपालिका, टोखा नगरपालिका, तारकेश्वर नगरपालिका, नागार्जुन नगरपालिका, बूढानीलकण्ठ नगरपालिका

नुवाकोट

नगरपालिका (२) विदुर नगरपालिका, ककनी नगरपालिका

गाउँपालिका (१०) किस्पाङ गाउँपालिका, कोल्पु गाउँपालिका, तादी गाउँपालिका, तारकेश्वर गाउँपालिका, दुप्चेश्वर गाउँपालिका, पञ्चकन्या गाउँपालिका, बेलकोटगढी गाउँपालिका, मेघाङ गाउँपालिका, शिवपुरी गाउँपालिका, सूर्यगढी गाउँपालिका

चितवन

महानगरपालिका (१) भरतपुर महानगरपालिका

नगरपालिका (५) कालिका नगरपालिका, खैरहनी नगरपालिका, माडी नगरपालिका, रत्ननगर नगरपालिका, राप्ती नगरपालिका

गाउँपालिका (१) इच्छाकामना गाउँपालिका

मकवानपुर

उपमहानगरपालिका (१) हेटौँडा उपमहानगरपालिका

नगरपालिका (१) थाहा नगरपालिका

गाउँपालिका (८) इन्द्रसरोवर गाउँपालिका, कैलाश गाउँपालिका, बकैया गाउँपालिका, बागमती गाउँपालिका, भीमफेदी गाउँपालिका, मकवानपुरगढी गाउँपालिका, मनहरी गाउँपालिका, राक्सिराङ गाउँपालिका

ललितपुर

महानगरपालिका (१) ललितपुर महानगरपालिका

नगरपालिका (२) गोदावरी नगरपालिका, महालक्ष्मी नगरपालिका

गाउँपालिका (३) कोन्ज्योसोम गाउँपालिका, बागमती गाउँपालिका, महांकाल गाउँपालिका

बाग्लुङ

नगरपालिका (४) गल्कोट नगरपालिका, जैमुनी नगरपालिका, ढोरपाटन नगरपालिका, बाग्लुङ नगरपालिका

गाउँपालिका (५) काठेखोला गाउँपालिका, तमानखोला गाउँपालिका, ताराखोला गाउँपालिका, निसीखोला गाउँपालिका, बडिगाड गाउँपालिका, वरेङ गाउँपालिका

गोरखा

नगरपालिका (२) गोरखा नगरपालिका, पालुङटार नगरपालिका

गाउँपालिका (९) आरूघाट गाउँपालिका, गण्डकी गाउँपालिका, चुमनुव्री गाउँपालिका, धार्चे गाउँपालिका, भीमसेन गाउँपालिका, सहिद लखन गाउँपालिका, सिरानचोक गाउँपालिका, सुलीकोट गाउँपालिका, अजिरकोट गाउँपालिका

कास्की

महानगरपालिका (१) पोखरा लेखनाथ महानगरपालिका

गाउँपालिका (४) अन्नपूर्ण गाउँपालिका, माछापुच्छे गाउँपालिका, मादी गाउँपालिका, रूपा गाउँपालिका

लमजुङ

नगरपालिका (४) बेसीसहर नगरपालिका, मध्यनेपाल नगरपालिका, राइनास नगरपालिका, सुन्दरबजार नगरपालिका

गाउँपालिका (४) क्व्होलासोथार गाउँपालिका, दूधपोखरी गाउँपालिका, दोर्दीगाउँपालिका, मस्र्याङ्दी गाउँपालिका

मनाङ

गाउँपालिका (३) चामे गाउँपालिका, नासो गाउँपालिका, नेस्याङ गाउँपालिका

मुस्ताङ

गाउँपालिका (५) घरपझोङ गाउँपालिका, थासाङ गाउँपालिका, दालोमे गाउँपालिका, लोमन्थाङ गाउँपालिका, बाह्रगाउँ मुक्तिक्षेत्र गाउँपालिका

म्याग्दी

नगरपालिका (१) बेनी नगरपालिका

गाउँपालिका (५) अन्नपूर्ण गाउँपालिका, धौलागिरि गाउँपालिका, मंगला गाउँपालिका, मालिका गाउँपालिका, रघुगंगा गाउँपालिका

नवलपरासी

नगरपालिका (७) कावासोती नगरपालिका नगरपालिका, गैँडाकोट नगरपालिका, देवचुली नगरपालिका, बर्दघाट नगरपालिका, मध्यबिन्दु नगरपालिका, रामग्राम नगरपालिका, सुनवल नगरपालिका

गाउँपालिका (८) त्रिवेणीसुस्ता गाउँपालिका, पाल्हीनन्दन गाउँपालिका, प्रतापपुर गाउँपालिका, बुङ्दीकाली गाउँपालिका, बुलिङटार गाउँपालिका, विनयी गाउँपालिका, सरावल गाउँपालिका, हुप्सेकोट गाउँपालिका

पर्वत

नगरपालिका (२) कुस्मा नगरपालिका, फलेवास नगरपालिका

गाउँपालिका (५) जलजला गाउँपालिका, पैयुँ गाउँपालिका, महाशिला गाउँपालिका, मोदी गाउँपालिका, विहादी गाउँपालिका

स्याङ्जा

नगरपालिका (५) गल्याङ नगरपालिका, चापाकोट नगरपालिका, पुतलीबजार नगरपालिका, भीरकोट नगरपालिका, वालिङ नगरपालिका

गाउँपालिका (६) अर्जुनचौपारी गाउँपालिका, आँधीखोला गाउँपालिका, कालीगण्डकी गाउँपालिका, फेदीखोला गाउँपालिका, बिरुवा गाउँपालिका, हरिनास गाउँपालिका

तनहुँ

नगरपालिका (४) भानु नगरपालिका, भिमाद नगरपालिका, व्यास नगरपालिका, शुक्लागण्डकी नगरपालिका

गाउँपालिका (६) आँबुखैरेनी गाउँपालिका, रिसिङ गाउँपालिका, घिरिङ गाउँपालिका, देवघाट गाउँपालिका, म्याग्दे, गाउँपालिका बन्दीपुर गाउँपालिका

रूपन्देही

उपमहानगरपालिका (१) बुटवल उपमहानगरपालिका

नगरपालिका (५) देवदह नगरपालिका, लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका, सैनामैना नगरपालिका, सिद्धार्थनगर नगरपालिका, तिलोत्तमा, नगरपालिका

गाउँपालिका (१०) गैडहवा गाउँपालिका, कञ्चन गाउँपालिका, कोटहीमाई गाउँपालिका, मर्चवारी गाउँपालिका, मायादेवी गाउँपालिका, ओमसतिया गाउँपालिका, रोहिणी गाउँपालिका, सम्मरीमाई गाउँपालिका, सियारी गाउँपालिका, शुद्धोधन गाउँपालिका

कपिलवस्तु

नगरपालिका (६) कपिलवस्तु नगरपालिका, बुद्धभूमि नगरपालिका, शिवराज नगरपालिका, महाराजगन्ज नगरपालिका, कृष्णनगर नगरपालिका, वाणगंगा नगरपालिका

गाउँपालिका (४) मायादेवी गाउँपालिका, यशोधरा गाउँपालिका, शुद्धोधन गाउँपालिका, विजयनगर गाउँपालिका

पाल्पा

नगरपालिका (२) रामपुर नगरपालिका, तानसेन नगरपालिका

गाउँपालिका (८) निस्दी गाउँपालिका, पूर्वखोला गाउँपालिका, रम्भा गाउँपालिका, माथागढी गाउँपालिका, तिनाउ गाउँपालिका, बगनासकाली गाउँपालिका, रिब्दिकोट गाउँपालिका, रैनादेवी छहरा गाउँपालिका

अर्घाखाँची

नगरपालिका (३) सन्धिखर्क नगरपालिका, शीतगंगा नगरपालिका, भूमिकास्थान नगरपालिका

गाउँपालिका (३) छत्रदेव गाउँपालिका, पाणिनी गाउँपालिका, मालारानी गाउँपालिका

गुल्मी

नगरपालिका (२) मुसिकोट नगरपालिका, रेसुंगा नगरपालिका

गाउँपालिका (१०) कालीगण्डकी गाउँपालिका, गुल्मीदरबार गाउँपालिका, सत्यवती गाउँपालिका, चन्द्रकोट गाउँपालिका रुरु गाउँपालिका, छत्रकोट गाउँपालिका, धुर्कोट गाउँपालिका, मदाने गाउँपालिका, मालिका गाउँपालिका, इस्मा गाउँपालिका

रोल्पा

नगरपालिका (१) रोल्पा नगरपालिका

गाउँपालिका (९) त्रिवेणी गाउँपालिका, दुईखोली गाउँपालिका, माडी गाउँपालिका रुन्टीगढी गाउँपालिका, लुङग्री गाउँपालिका, सुकीदह गाउँपालिका, सुनछहरी गाउँपालिका, सुवर्णावती गाउँपालिका, थवाङ गाउँपालिका

प्युठान

नगरपालिका (२) प्युठान नगरपालिका, स्वर्गद्वारी नगरपालिका

गाउँपालिका (७) गौमुखी गाउँपालिका, माण्डवी गाउँपालिका, सरुमारानी गाउँपालिका, मल्लरानी गाउँपालिका, नौवहिनी गाउँपालिका, झिमरुक गाउँपालिका, ऐरावती गाउँपालिका

दाङ

उपमहानगरपालिका (२) तुल्सीपुर उपमहानगरपालिका, घोराही उपमहानगरपालिका

नगरपालिका (१) लमही नगरपालिका,

गाउँपालिका (७) बंगलाचुली गाउँपालिका, दंगीशरण गाउँपालिका, गढवा गाउँपालिका, राजपुर गाउँपालिका, राप्ती गाउँपालिका, शान्तिनगर गाउँपालिका, बबई गाउँपालिका

बाँके

उपमहानगरपालिका (१) नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका

नगरपालिका (१) कोहलपुर नगरपालिका

गाउँपालिका (६) नरैनापुर गाउँपालिका, राप्तीसोनारी गाउँपालिका, बैजनाथ गाउँपालिका, खजुरा गाउँपालिका, डुडुवा गाउँपालिका, जानकी गाउँपालिका

बर्दिया

नगरपालिका (६) गुलरिया नगरपालिका, मधुवन नगरपालिका, राजापुर नगरपालिका, ठाकुरबाबा नगरपालिका, बासगढी नगरपालिका, बारबर्दिया नगरपालिका

गाउँपालिका (२) बढैयाताल गाउँपालिका, गेरुवा गाउँपालिका

रुकुम

नगरपालिका (३) मुसिकोट नगरपालिका, चौरजहारी नगरपालिका, आठबिसकोट नगरपालिका

गाउँपालिका (६) पुथा उत्तरगंगा गाउँपालिका, भूमे गाउँपालिका, सिस्ने गाउँपालिका, बाँफिकोट गाउँपालिका, त्रिवेणी गाउँपालिका, सानी भेरी गाउँपालिका

सल्यान

नगरपालिका (३) शारदा नगरपालिका, बागचौर नगरपालिका, बनगाड कुपिन्डे नगरपालिका

गाउँपालिका (७) कालीमाटी गाउँपालिका, त्रिवेणी गाउँपालिका, कपुरकोट गाउँपालिका, छत्रेश्वरी गाउँपालिका, ढोरचौर गाउँपालिका, कुमाखमालिका गाउँपालिका, दार्मा गाउँपालिका

डोल्पा

नगरपालिका (२) ठूली भेरी नगरपालिका, त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका

गाउँपालिका (६) डोल्पो बुद्ध गाउँपालिका, से फोक्सुन्डो गाउँपालिका, जगदुल्ला गाउँपालिका, मुड्केचुला गाउँपालिका, काइके गाउँपालिका, छार्का ताङसोङ गाउँपालिका

जुम्ला

नगरपालिका (१) चन्दननाथ नगरपालिका

गाउँपालिका (७) कनकासुन्दरी गाउँपालिका, सिँजा गाउँपालिका, हिमा गाउँपालिका, तिला गाउँपालिका, गुठीचौर गाउँपालिका, तातोपानी गाउँपालिका, पातारासी गाउँपालिका

मुगु

नगरपालिका (१) छायानाथ रारा नगरपालिका

गाउँपालिका (३) मुगुम कार्मारोंग गाउँपालिका, सोरु गाउँपालिका, खत्याड गाउँपालिका

हुम्ला

गाउँपालिका (७) सिमकोट गाउँपालिका, नाम्खा गाउँपालिका, खार्पुनाथ गाउँपालिका, सर्केगाड गाउँपालिका, चंखेली गाउँपालिका, अदानचुली गाउँपालिका, ताँजाकोट गाउँपालिका

कालिकोट

नगरपालिका (३) खाँडाचक्र नगरपालिका, रास्कोट नगरपालिका, तिलागुफा नगरपालिका

गाउँपालिका (६) पचालझरना गाउँपालिका, सान्नी त्रिवेणी गाउँपालिका, नरहरिनाथ गाउँपालिका, कालिका गाउँपालिका, महावै गाउँपालिका, पलाता गाउँपालिका

जाजरकोट

नगरपालिका (३) भेरी नगरपालिका, छेडागाड नगरपालिका, त्रिवेणी नलगाड नगरपालिका

गाउँपालिका (४) बारेकोट गाउँपालिका, कुसे गाउँपालिका, जुनीचाँदे गाउँपालिका, शिवालय गाउँपालिका

दैलेख

नगरपालिका (४) नारायण नगरपालिका, दुल्लु नगरपालिका, चामुन्डा बिन्द्रासैनी नगरपालिका, आठबिस नगरपालिका

गाउँपालिका (७) भगवतीमाई गाउँपालिका, गुराँस गाउँपालिका, डुंगेश्वर गाउँपालिका, नौमुले गाउँपालिका, महाबु गाउँपालिका, भैरवी गाउँपालिका, ठाँटीकाँध गाउँपालिका

सुर्खेत

नगरपालिका (५) वीरेन्द्रनगर नगरपालिका, भेरीगंगा नगरपालिका, गुर्भाकोट नगरपालिका, पञ्चपुरी नगरपालिका, लेकबेसी नगरपालिका

गाउँपालिका (४) चौकुने गाउँपालिका, बराहताल गाउँपालिका, चिङाड गाउँपालिका, सिम्ता गाउँपालिका

बाजुरा

नगरपालिका (४) बडीमालिका नगरपालिका, त्रिवेणी नगरपालिका, बुढीगंगा नगरपालिका, बुढीनन्दा नगरपालिका

गाउँपालिका (५) गौमुल गाउँपालिका, पाण्डव गुफा गाउँपालिका, स्वामीकार्तिक गाउँपालिका, छेडेदह गाउँपालिका, हिमाली गाउँपालिका

डोटी

नगरपालिका (२) दिपायल सिलगढी नगरपालिका, शिखर नगरपालिका

गाउँपालिका (७) पूर्वीचौकी गाउँपालिका, बडीकेदार गाउँपालिका, जोरायल गाउँपालिका, सायल गाउँपालिका, आदर्श गाउँपालिका, केआइसिं गाउँपालिका, बोगटान गाउँपालिका

अछाम

नगरपालिका (४) मंगलसेन नगरपालिका, कमलबजार नगरपालिका, साँफेबगर नगरपालिका, पञ्चदेवल विनायक नगरपालिका

गाउँपालिका (६) चौरपाटी गाउँपालिका, मेल्लेख गाउँपालिका, बान्नीगढी जयगढ गाउँपालिका, रामारोशन गाउँपालिका, ढकारी गाउँपालिका, तुर्माखाँद गाउँपालिका

दार्चुला

नगरपालिका (३) महाकाली नगरपालिका, शैल्यशिखर नगरपालिका, मालिकार्जुन नगरपालिका

गाउँपालिका (६) अपिहिमाल गाउँपालिका, दुहुँ गाउँपालिका, नौगाड गाउँपालिका, मार्मा गाउँपालिका, लेकम गाउँपालिका, व्यास गाउँपालिका

बैतडी

नगरपालिका (४) दशरथचन्द नगरपालिका, पाटन नगरपालिका, मेलौली नगरपालिका, पुर्चौडी नगरपालिका

गाउँपालिका (६) सुर्नया गाउँपालिका, सिगास गाउँपालिका, शिवनाथ गाउँपालिका, पञ्चेश्वर गाउँपालिका, दोगडाकेदार गाउँपालिका, डिलासैनी गाउँपालिका

डडेल्धुरा

नगरपालिका (२) अमरगढी नगरपालिका, परशुराम नगरपालिका

गाउँपालिका (५) आलिताल गाउँपालिका, भागेश्वर गाउँपालिका, नवदुर्गा गाउँपालिका, अजयमेरु गाउँपालिका, गन्यापधुरा गाउँपालिका

कञ्चनपुर

नगरपालिका (७) भीमदत्त नगरपालिका, पुनर्वास नगरपालिका, वेदकोट नगरपालिका, महाकाली नगरपालिका, शुक्लाफाँटा नगरपालिका, बेलौरी नगरपालिका, कृष्णपुर नगरपालिका

गाउँपालिका (२) बेलडाँडी गाउँपालिका, लालझाडी गाउँपालिका

कैलाली

उपमहानगरपालिका (१) धनगढी उपमहानगरपालिका

नगरपालिका (६) टीकापुर नगरपालिका, घोडाघोडी नगरपालिका, लम्कीचुहा नगरपालिका, भजनी नगरपालिका, गोदावरी नगरपालिका, गौरीगंगा नगरपालिका

गाउँपालिका (६) जानकी गाउँपालिका, बर्दगोरिया गाउँपालिका, मोहन्याल गाउँपालिका, कैलारी गाउँपालिका, जोशीपुर गाउँपालिका, चुरे गाउँपालिका

बझाङ

नगरपालिका (२) जयपृथ्वी नगरपालिका, बुंगल नगरपालिका

गाउँपालिका (९) केदारस्युँ गाउँपालिका, खप्तडछान्ना गाउँपालिका, छबिसपाथिभेरा गाउँपालिका, तलकोट गाउँपालिका, थलारा गाउँपालिका, दुर्गाथली गाउँपालिका, मष्टा गाउँपालिका, बित्थडचिर गाउँपालिका, सुर्मा गाउँपालिकाFa

जानि राखौं काम लाग्छ

2016-07-08T11:26:00.001+05:30

१ .नेपालमा स्वाइन फ्लु बाट मर्ने पहिलो नेपाली को हुन् ?
–भवकृष्ण भट्टराई, २०७० पौष २३
२.नकारात्मक भोट प्रक्रिया लागु गर्ने नेपाल विश्वमा कति औं मुलुकमा पर्दछ ?
–१५ औं
३.कास्कीको कुन गाबिसमा जमिन भ्वांग परेको हो ?
– अर्मला
४.नेपालमा सबैभन्दा बढी रेडपाण्डा कुन जिल्लामा पाइन्छ ?
–ताप्लेजुंग
५.नेपालमा मापसे चेक जांच कहिले बाट सुरु भएको हो ?
– २०६८ मङ्सिर १७
६.नेपालका बैज्ञानिक डा. दयानन्द बज्राचार्यको निधन कहिले भएको थियो ?
–२०७० कार्तिक २५
७.साहित्यकार जगदीश घिमिरेको कहिले निधन भएको हो ?
–२०७० कार्तिक १४
८.अमरगढी कुन जिल्लामा पर्दछ?
- डडेलधुरा
९.चेपाङ जातिको पुरोहितलाई के भनिन्छ?
- पाँडे
१०.बिश्व बाताबरण दिवस नेपालमा कहिलेदेखि मनाउन थालियो?
= सन् 1976

११.बुच कमिसन के संग सम्बन्धित छ ?
-प्रशासन सुधार
१२.अन्तराष्ट्रि य पर्वतिय सङ्ग्रहालय कुन जिल्लामा पर्दछ?
-कास्की
१३.नेपालमा सर्वप्रथम स्थापना भएको संरक्षण क्षेत्र कुन हो?
-अन्नपुर्ण संरक्षण क्षेत्र
१४.डोय राज्यका संस्थापक को हुन्?
-नान्यदेब
१५.मानिसको कपाल कुन तत्वले गर्दा फुल्छ?
-मोनोलोसाइटस
१६.फोटोको नेगेटिभमा कुन रसायन हुन्छ?
-सिल्भर ब्रोमाइड
१७.सबैभन्दा बढि रक्तचाप हुने प्राणि कुन हो?
-जिराफ
१८.समुद्रको गहिराइ नाप्ने यन्त्रलाई के भनिन्छ?
-फेदोमिटर
१९.पानिसंग डराउने रोगलाई के भनिन्छ?
-हाइड्रोफोबिया
२०.केटिसंग डराउने रोगलाई के भनिन्छ?
-गाइनोफोबिया
२१.अध्यारोसंग डराउने रोगलाई के भनिन्छ?
-नाइटोफोबिया
२२.रसुवा जिल्लामा सबैभन्दा धेरै कुन जाति बसोबास गरेका छन्?
- तामाङ
२३.प्राचिनकालमा कर्णाली क्षेत्रलाई कुन नामले चिनिन्थ्यो?
- बाईसी राज्य
२४.नेपालमा सञ्चालित "मनकामना केबलकार" ले कुन कुन जिल्लालाई समेटेको छ ?
- चितवन र गोर्खा
२५.सबैभन्दा बढी क्षेत्रफल भएको औधोगिक क्षेत्र कुन हो ?
- हेटौडा औधोगिक क्षेत्र (२८२९ रोपनी)
२६.सबैभन्दा बढी रोजगारी प्रदान
गर्ने औधोगिक क्षेत्र कुन हो ?
- बालाजु औधोगिक क्षेत्र
२७.कालीगण्डकी ए जलविधुत आयोजना कुन जिल्लामा सञ्चालित छ ?
- स्याङ्जा
२८. "लाटो पहाड" कृतिका लेखक को हुन्?
- उपेन्द्र सुब्बा
२९. चौथो राष्ट्रिय खेलकूद कहाँ भएको थियो?
- नेपालगन्ज
३०.जनक हिमाल कुन जिल्लामा पर्दछ ?
– ताप्लेजुङ्ग

३१. नेपालको काश्मिर भनी कुन जिल्लालाई चिनिन्छ ?
– जुम्ला
३२. नौका विहार कहाँ पर्छ ?
– लुम्बिनी
३३. काठमाडौंबाट सबैभन्दा नजिक पर्ने जुगल हिमाल कुन जिल्लामा रहेको छ ?
– सिन्धुपाल्चोक
३४. रुन्चे ताल कुन जिल्लामा पर्दछ ?
– गोरखा
३५. सुर्खेत जिल्लाको पुरानो नाम के हो ?
– गोदामचौर
३६. माछा पाइने विश्कै अग्लो ठाउँमा रहेको ताल कुन हो ?
– रारा ताल
३७. चाँदनी टापु कहाँ पर्छ
– कञ्चनपुर
३८. नेपालको सबैभन्दा उच्च स्थानमा रहेका मार्ग ‘थोराङपास’ कुन जिल्लामा पर्छ ?
– मनाङ
३९. अरनिकोे हिमाल कुन जिल्लामा पर्दछ ?
– डोल्पा
४०. ‘मार्फ’ कृषि फर्म कुन जिल्लामा रहेको छ ?
– मुस्ताङ
४१. ‘साली–भिनाजुका पाइला’ नामक स्थान कहाँ पर्दछ ?
– सुर्खेत
४२. जन्नु हिमाल कुन हिमालको पुरानो नाम हो ?
– मकालु हिमाल
४३. नेपालको कुन ठाउँलाई लालीगुराँसको घर भनी चिनिन्छ ?
– मिल्के डाँडा, इलाम
४४. नेवार समुदायद्धारा शिलु तीर्थका नामले पुकारिने तीर्थस्थल कुन हो ?
– गोसाइँकुण्ड
४५. नेपाल सरकारले घोषणा गरे अनुरुप नेपालको पहिलो ग्रामिण पर्यटकीय स्थल कहाँ पर्छ ?
– स्याङजा (पञ्चमूल गाविसको सिरुबारी गाउँ)
४६. नेपालमा कास्कीको लुम्लेपछि सबैभन्दा बढी पानी पर्ने ठाउँ कहाँ हो ?
– संखुवासभा
४७. नेपालमा जलवायु अनुकूल कति वटा ऋतु छन् ?
– ६ वटा
४८. नेपालमा मनसुनी वर्षा कति अवधिसम्म रहन्छ ?
– ४ महिना
४९. नेपालको पश्चिमी भागमा चल्ने तातो हावा ‘लू’ कहाँबाट आउँछ ?
– भारतको थार मरुभूमिबाट
५०. नेपालको कुन ठाउँमा म्याग्नेसाइट (खरिढुङ्गा) को व्यावसायिक उत्पादन गरिएको छ ?
– दोलखा
५१. नेपालमा सबैभन्दा ठूलो तामाखानी कहाँ छ ?
– बुद्धखोला, बन्दीपुर
५२. नेपालमा सबभन्दा बढी प्रयोग भएको खनिज पदार्थ कुन हो ?
– चुनढुङ्गा
५३. नेपालको कुन ठाउँमा युरेनियम पाइएको छ ?
– दार्चुला र वैतडी जिल्लाको सीमा क्षेत्रमा बग्ने चेमलिया नदीको बगरमा
५४. नेपालको कुन ठाउँमा सोडा पाइएको छ ?
– सल्यान र डोटी
५५. जुनारका लागि प्रसिद्ध जिल्ला कुन हो ?
– सिन्धुली
५६. छालाका लागि प्रसिद्ध स्थान कुन हो ?
– दैलेख
५७. हुक्काको नली र राडीपाखीका लागि प्रसिद्ध स्थान कुनलाई मानिन्छ ?
– बाग्लुङ
५८. अलैची खेतीका लागि प्रख्यात जिल्ला कुन–कुन हुन् ?
– इलाम, संखुवासभा र पाँचथर
५९. चामलका लागि प्रसिद्ध स्थान सिकरबेसी कुन जिल्लामा पर्छ ?
– नुवाकोट
६०. नेपालमा चियाखेतकिो सरुवात कहिले र कहाँबाट भएको हो ?
– वि.स. १९२०, इलाम)
६१. विश्वको सर्वाधिक उचाइमा रहेको होटल कुन हो ?
– होटल एभेरष्ट भू (सोलुखुम्बु)
६२. विश्वको सर्वोच्च उचाइमा धानखेती कहाँ गरिन्छ ?
– जुम्ला जिल्लाको पतरासी गाविस
६३. विश्वको सर्वोच्च स्थानमा पाइने फूल कुन हो ?
– नेपालमा पाइने स्टेलरिया डेकुम्बेन
६४. नेपालमा मात्र पाइने विश्वको दुर्लभ च्याउ कुन हो ?
– ट्रयाफिना नेपालेन्सिस
६५. नेपालको सबभन्दा ठूलो ढुङ्गाको मूर्ति कुन हो ?
– बुढानिलकण्ठ

मनको कुरा मनसँग

2016-05-20T13:37:00.002+05:30

"हाई"
"तँपाईलाई कस्तो छ?"
"खाना खानु भो?"
"चिया नास्ता भो?"
"स्वास्थ्य कस्तो छ?"
"टेक केयर"
"बाई"

यस्ता प्रश्नहरुको उत्तर आदान प्रदान हुँदाहुँदै, तिमिलाई भेट्ने मेरो चाहानाहरु उर्लिएको छाल बनेर आईरहन्थे र त बेलाबेलामा तिमिलाई भेट्न, देख्नको लागि तिम्रो घर नजिकैको पानि भर्ने पँधेरोको माथि रहेको रुखमा बिहानीको लालि अनि गोधुलिमा तिमिलाई हेर्नकै लागि म पर्खि रहन्थें, तिमिलाई एकदिन नछुटाई हेरिरहुँ जस्तो लागिरहन्थ्यो । लाग्थ्यो तिमिलाई सँधै आफ्नो साथमा नै राखौं अनि मन लागेको बेलामा सुटुक्क तिमिसँग मनमा लागेका कुराहरु तिमिलाई सुनाउँ, सदैव तिम्रै अंगालोमा अंगालिईरहन पाउँ जस्तो, समय-समयमा तिमि हाम्रो घरको वरपर आउँदा पनि मलाई शितलताको अनुभव हुन्थ्यो।

तिमिलाई छोएर बहने पवनले मेरो कानमा खासखुस गर्दै जिस्काएर बाहिरिने गरेको जस्तो लाग्थ्यो । तिमिसँग कुनै दिन भेट नहुँदा, तिमिलाई देख्‌न नपाउँदा र कुनै दिन तिमिसँग कुराकानि नभएको दिन आफुलाई संसारकै अभागि सम्झने गर्थें, जिवनको सबैपाटो अन्धकारमय लाग्थ्यो । हुन त हामीले चाहेको भए हामि आफ्नो पारिवारिक झमेलाबाट टाढा गएर रमाउन पनि सक्ने थियौं, कहिले त लाग्थ्यो तिमिलाई सुटुक्क भगाएर कसैले नचिन्ने स्थानमा लगेर आफुलाई मनमा जे लागेको सुनाउँ जस्तो पनि , अनि तिम्रो मुलाएम ओठबाट पनि तिम्रो मनका कुराहरु सुनौंजस्तो लाग्थ्यो। हुन त विपरित लिंगीप्रति आकर्षण बढ्नु त प्राकृतिक कुरो नै हो । तिमि र म त आकाशमा चम्किने चन्द्रमा र जमिनमा चम्किने जुनकिरि जस्तो पनि लाग्थ्यो र पनि तिमि र म बिचमा हुने कृयाकलापहरुले गर्दा हामिलाई समान छौं जस्तो देख्नेगर्थें म । तिमिले सामान र उपहारको आदानप्रदान गर्ने गरेको अनुभव गर्दामात्र पनि तिमि म सँगै छौ जस्तो लागि रहन्थ्यो । भेट्न नसकेको दिन फेरि सुरु भैहाल्थ्यो "हाई" देखि "बाई" सम्मका कुराकानि २४ घन्टे रातदिनमा जसरिपनि यो कुरा हुनैपर्ने थियो मेरोलागि मेरो मतलब मेरो मन शान्त बनाउनको लागि हुन त तिमिले अहिले सम्म मलाई यस्तो कुनै प्रकारको भनाईहरु भनेको त छैन नै र पनि म तिम्रो मन बुझेजसरि यि ‍ कुराहरु गरिरहेको छु । हुन त तिमीलाई यो कुराहरु थाहा नै नहुन पनि सक्छ किनकि नत मैले तिमिलाई केहि भनेको छु यस्को बारेमा न त तिमिले नै त्यसैले यो कुरो मनमन को मात्रै पनि हुनसक्छ । त्यस्तो कुनै समय छैनहोला जुन समयमा तिम्रो सम्झना नआएको होस, त्यस्तो कुनै दिन थिएन तिमीलाई मनमनै नअंगालेको । सबै कुरा मन मनै पनि हुने रहेछ किनकी तिम्रो र मेरो काल्पनिक संसार वेग्लै भएपनि वास्तविकता त हामी २ साँच्चै नढाटि भन्नुपर्दा छोराछोरिको आमाबाउ थियौं मात्र हामी अलि टाढा थियौं ।

चलन

2016-03-12T11:31:00.001+05:30

आज भन्दा १ बर्ष अगाडि नेपाल सरकार र विश्व बैकको साझेदारिमा ईभेन्ट परियोजना Enhanced Vocational Education and Training (EVENT) project अन्तर्गत पर्ने जुनियर कम्प्युटर हार्डवेयर टक्निसियनको तालिममा सहभागि हुने मौका पाएँ जुन ३९० घण्टाको थियो जस्को नतिजाको लागि NSTB ले परिक्षा लिएको थियो, त्यो समयको जतिजा एकजना साथिले मलाई हिजो सोधेको थियो। यो घटनालाई सरसर्ति हेर्दा के लाग्छ भने ३९० घण्टाको तालिम ३९० दिन भन्दा बढि, अनि सिकाईको ताल हेर्दा जिस्किन जम्म भए जस्तो, परिक्षा लिनेहरु पैसा कमाउन आए जस्तो लाग्छ बालुवामा पनि हालेजस्तो खै उपलब्धि, यस्को मुल्याङ्कन गर्ने पक्ष कुन ठाउँमा छ?

मनका कुरा

2016-02-28T12:53:00.003+05:30

कहिले-काही अनायासै मन कुडिन्छ, आफ्नै कारणले गर्दा अरु कसैलाई परेको कठिनताले गला अबरुद्ध हुन्छ,
सहि साथको खोजिमा लरबराउँदै फेरि मातिन मन लाग्छ, सायदै ति मेरा मनहरुसँगको नाताले जोडिएका मनहरुलाई तुषारापात गराएको महसुस अनि अनि अनि विस्वास गरेर पनि दिलाउन नसकेको लाचार जिवनयापन गर्दै बाँच्नु ब्यर्थ झैं लाग्नुपर्ने अवस्थामा पनि कुनै मोडहरु भेटिदारहेछन् आषा लाग्दा बिहानिहरु देखिदा रहेछन् ।

फेसबुकमा अटोप्ले हुने भिडियो बन्द गर्ने तरिका

2015-10-05T15:58:00.003+05:30

फेसबुकमा अटोप्ले हुने भिडियो बन्द गर्नको लागि निम्न कार्यहरु गर्नुहोस:

१. फेसबुक Login गर्नुहोस

२. फेसबुकको सेटिंग मा जानुहोस

३. Setting मा गएपछी Videos मा क्लिक गर्नुहोस।

४. अनि Auto-play videos मा देखिने Default मा क्लिक गरेर OFF मा क्लिक गर्नुहोस।

५. अब तँपाईको फेसबुकमा भएको भिडियो Autoplay हुनेछैन।

Hav fun....