Jest coś kojącego w garnku bulionu wolno gotującego się na kuchence. Bulion warzywny to jedna z tych rzeczy, które warto mieć zawsze pod ręką — jako bazę do zupy krem z dyni, kremu z marchwi z pomarańczą i imbirem czy dowolnego sosu, który potrzebuje czegoś więcej niż woda. Ale szczerze? Najlepszy jest prosto z kubka, w chłodny dzień, bez żadnych dodatków.

Dla wegan, wegetarian i wszystkich, którzy ograniczają mięso, to absolutna podstawa kuchennego repertuaru. Gotowy bulion możesz zamrozić w małych porcjach — kostkarkach do lodu albo małych pojemnikach — i mieć zawsze pod ręką. A ugotowane warzywa nie trafiają do kosza: pokrojone w kostkę, z majonezem i groszkiem, stają się bazą klasycznej sałatki jarzynowej.

Bulion warzywny

Rodzaj dania: PodstawyKuchnia: PolskaTrudność: Łatwe

Porcje

6

porcje

Czas przygotowania

10

minut

Czas gotowania

1

godzina 

Kalorie

35

kcal

Klasyczny bulion warzywny — aromatyczna baza zup i sosów. Wegański, prosty w przygotowaniu i idealny do mrożenia na zapas.

Składniki

• 2 l wody

• 3 marchewki

• 1 żółta cebula

• 1 korzeń pietruszki

• ¼ korzenia selera

• 1 mały por

• 1 pęczek natki pietruszki

• 2 suszone grzybki (opcjonalnie)

• 3 liście laurowe

• kilka ziaren ziela angielskiego

• kilka ziaren czarnego pieprzu

• 1 łyżka suszonego lubczyku

• 1 łyżka soli

Przygotowanie

• Cebulę przekrój na pół i opiekaj na suchej, rozgrzanej patelni lub bezpośrednio nad palnikiem gazowym, aż przekrojona powierzchnia mocno się zrumieni — prawie do czarna. To właśnie ta czynność wzbogaca smak bulionu i nadaje mu głęboki, złocisty kolor.
• Marchewki, pietruszkę, seler i pora umyj i obierz. Większe warzywa możesz przekroić na pół — nie musisz ich drobno kroić.
• Wrzuć wszystkie warzywa do dużego garnka, dodaj opaloną cebulę, grzyby (jeśli używasz), liście laurowe, ziele angielskie, pieprz, lubczyk i sól.
• Zalej zimną wodą i doprowadź do wrzenia na średnim ogniu.
• Zmniejsz ogień i gotuj bez przykrycia przez godzinę.
• Odcedź bulion przez sitko. Warzywa zachowaj — nadają się na sałatkę jarzynową.

Uwagi dodatkowe

• Opalona cebula — to jeden z ważniejszych kroków. Karmelizacja na suchej patelni lub palnikiem wydobywa głębię smaku i sprawia, że bulion ma piękny, bursztynowy kolor zamiast bladożółtego.
• Grzyby suszone dodają umami — nawet dwa małe grzybki robią różnicę i zbliżają smak bulionu do tego z mięsem. Jeśli gotujesz dla wegan, którzy nie lubią „mięsnego” posmaku, możesz je pominąć.
• Mrożenie w porcjach ułatwia późniejsze użycie — zamroź bulion w foremkach do lodu lub małych pojemnikach po 100–200 ml. Wyjmujesz dokładnie tyle, ile potrzebujesz, bez rozmrażania całego zapasu.
• Nie gotuj zbyt długo — po 90 minutach warzywa zaczynają oddawać gorzkie nuty. Godzina w zupełności wystarczy, żeby wyciągnąć z nich to, co najlepsze.

Post Bulion warzywny pojawił się poraz pierwszy w Kuba Pichci.

Na polskim stole tradycyjnym od dekad trwa cicha rywalizacja: schabowy czy mielony? Teoretycznie nie powinienem się opowiadać po żadnej stronie — ale jeśli mam być szczery, serce bije mi szybciej na wspomnienie kotletów mielonych mojej mamy. Coś w tym zapachu podsmażanej cebuli, w tym dźwięku skwierczenia na patelni, robi swoje. Może to nostalgia, może po prostu dobry smak — pewnie jedno i drugie.

Sekret tkwi w szczegółach: cebula podsmażona zamiast surowej daje głębię, a dobrze namoczona i odciśnięta bułka sprawia, że kotlet zostaje soczysty nawet po wystudzeniu. Podaj je z młodą kapustą z boczkiem albo z kaszą gryczaną i ogórkami małosolnymi — klasyka, która nigdy nie zawodzi. A jeśli szukasz wersji bez mięsa, kotlety z kalafiora też potrafią zaskoczyć.

Kotlety mielone

Rodzaj dania: Danie główneKuchnia: PolskaTrudność: Łatwe

Porcje

4

porcje

Czas przygotowania

20

minut

Czas gotowania

20

minut

Kalorie

300

kcal

Soczyste kotlety mielone z podsmażaną cebulą i namoczoną bułką. Prosty, klasyczny przepis na domowy obiad.

Składniki

• 1 mała bułka (najlepiej czerstwa), namoczona w wodzie lub mleku

• 400 g mięsa mielonego wieprzowego

• 1 średnia cebula

• 1 jajko

• sól do smaku

• pieprz do smaku

• bułka tarta do obtoczenia

• olej do smażenia

Przygotowanie

• Cebulę pokrój w drobną kostkę i podsmaż na odrobinie oleju na złoto. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
• Bułkę namocz w wodzie lub mleku, odciśnij nadmiar płynu i rozgnieć na jednolitą masę.
• W misce połącz mięso mielone, odciśniętą bułkę, wystudzoną cebulę i jajko. Dopraw solą i pieprzem, wymieszaj dokładnie do połączenia składników.
• Z masy formuj owalne kotlety i obtaczaj je w bułce tartej.
• Smaż na rozgrzanym oleju na małym ogniu — ok. 4–5 minut z każdej strony — aż będą rumiane i dobrze wysmażone w środku.

Uwagi dodatkowe

• Cebula koniecznie podsmażona, nie surowa — surowa oddaje wilgoć podczas smażenia i może sprawić, że kotlet się rozpada. Podsmażona dodaje głębi smaku bez zbędnej wody.
• Bułka musi być dobrze odciśnięta przed dodaniem do masy — jeśli zostanie zbyt mokra, kotlety będą się kleić i trudno utrzymają kształt na patelni.
• Mały ogień to podstawa — kotlety mają grubość, którą trzeba przesmażyć do środka. Na zbyt dużym ogniu bułka tarta się przypali, zanim mięso będzie gotowe.
• Wystudzona masa lepiej się formuje — jeśli masz czas, wstaw ją na 15–20 minut do lodówki przed formowaniem kotletów.

Post Kotlety mielone pojawił się poraz pierwszy w Kuba Pichci.

Są desery, przy których trzeba się napracować, i są takie jak ten — gotowe w kwadrans, bez pieczenia, bez ubijania, bez stresu. Deser jogurtowy z galaretką i truskawkami to idealna propozycja na gorące dni, kiedy masz ochotę na coś słodkiego, ale niezbyt ciężkiego. Jogurt grecki robi tu całą robotę — daje kremową konsystencję i sporo białka, więc deser jest nie tylko lekki, ale też całkiem sycący.

Smak możesz dowolnie zmieniać w zależności od sezonu i nastroju — truskawkowa galaretka z truskawkami to klasyk, ale malinowa z malinami, brzoskwiniowa z brzoskwiniami albo porzeczkowa z porzeczkami działają równie dobrze. Jeśli lubisz eksperymenty z lekkimi deserami, zajrzyj też na sernik na zimno albo parfait truskawkowy — ta sama filozofia, zero piekarnika.

Deser jogurtowy z galaretką i truskawkami

Rodzaj dania: DeserKuchnia: PolskaTrudność: Łatwe

Porcje

4

porcje

Czas przygotowania

15

minut

Kalorie

130

kcal

Czas chłodzenia:

3

godziny

Kremowy deser z jogurtu greckiego i galaretki z owocami — lekki, wysoko białkowy i gotowy bez pieczenia. Idealna słodka przekąska bez wyrzutów sumienia.

Składniki

• 1 opakowanie galaretki truskawkowej

• 400 g jogurtu greckiego

• garść świeżych truskawek

• 200 ml wrzącej wody

Przygotowanie

• Galaretkę zalej 200 ml wrzącej wody i mieszaj aż proszek całkowicie się rozpuści.
• Odstaw do ostygnięcia do temperatury pokojowej — pilnuj, żeby galaretka nie zaczęła gęstnieć, bo trudno będzie ją połączyć z jogurtem.
• Gdy galaretka ostygnie, dodaj jogurt grecki i wymieszaj energicznie trzepaczką — napowietrzenie masy sprawi, że deser będzie lekki i delikatny, nie zwarty.
• Przelej masę do pucharków lub jednej większej formy.
• Truskawki umyj, osusz i pokrój w kawałki. Ułóż je na wierzchu deseru.
• Wstaw do lodówki na minimum 3–4 godziny, aż deser całkowicie stężeje.

Uwagi dodatkowe

• Temperatura galaretki ma znaczenie. Jeśli dodasz jogurt do zbyt ciepłej galaretki, masa może się rozwarstwiać. Jeśli galaretka zdążyła już zacząć gęstnieć — podgrzej ją chwilę w kąpieli wodnej, żeby wróciła do stanu płynnego.
• Trzepaczka zamiast łyżki. Energiczne mieszanie trzepaczką napowietrza masę i sprawia, że gotowy deser ma lżejszą konsystencję.
• Owoce do smaku galaretki. Truskawkowa galaretka z truskawkami to mój wybór, ale nic nie stoi na przeszkodzie, żeby łączyć smaki — malinowa z brzoskwiniami albo cytrynowa z wiśniami też świetnie wychodzą.

Post Deser jogurtowy z galaretką i truskawkami pojawił się poraz pierwszy w Kuba Pichci.

Pozornie jedna główka to olbrzymia ilość kapusty — po pokrojeniu wypełnia po brzegi największy garnek. Ale nie daj się zwieść: po kilku minutach duszenia liście dramatycznie się redukują i z całej tej góry zostają jakieś cztery skromne porcje. No chyba że jesteś takim fanem jak my — wtedy raczej dwie.

Całe danie jest gotowe w maksymalnie 20 minut, a efekt jest zaskakująco treściwy i sycący. Sprawdza się zarówno jako samodzielny obiad, jak i jako dodatek do mięsa czy ziemniaków. Jeśli kapusta to Twój żywioł, zajrzyj też na kapuśniak z kiszonej kapusty albo bigos z młodej kapusty — sezon na kapustę warto wykorzystać do końca.

Młoda kapusta z boczkiem i koperkiem

Rodzaj dania: Danie główneKuchnia: PolskaTrudność: Łatwe

Porcje

4

porcje

Czas przygotowania

10

minut

Czas gotowania

20

minut

Kalorie

300

kcal

Młoda kapusta duszona z boczkiem, zasmażką i świeżym koperkiem. Gotowa w 20 minut, smakuje jak u mamy.

Składniki

• 1 główka młodej kapusty

• 300 ml bulionu warzywnego lub wody

• 250 g boczku parzonego

• 1 łyżka oleju do smażenia

• 4 łyżki masła

• 4 łyżki mąki pszennej

• 1 pęczek świeżego koperku

• sól

• pieprz

Przygotowanie

• Kapustę przekrój na ćwiartki, wytnij głąb i poszatkuj liście w paski o szerokości ok. pół centymetra.
• Przełóż kapustę do dużego garnka i zalej bulionem lub wodą. Przykryj, doprowadź do wrzenia, następnie zmniejsz ogień i duś pod przykryciem ok. 15 minut, regularnie mieszając.
• Gdy kapusta rozmięknie (po ok. 5 minutach), dopraw ją solą i pieprzem.
• Boczek pokrój w kostkę i podsmaż na patelni z odrobiną oleju, aż będzie rumiany. Zdejmij go z patelni i odłóż na bok.
• Na tę samą patelnię dodaj masło i rozpuść je na średnim ogniu. Wsyp mąkę i mieszaj energicznie, aż połączy się z masłem w jednolitą masę.
• Podlewaj zasmażkę chochlą wywaru z kapusty, cały czas mieszając — masa najpierw zgęstnieje, ale z każdą porcją płynu będzie coraz gładsza.
• Przelej zasmażkę do garnka z kapustą, dodaj podsmażony boczek i wymieszaj. Gotuj jeszcze 2–3 minuty, aż sos będzie gładki i aksamitny.
• Na koniec dodaj solidną garść posiekanego koperku, wymieszaj i zdejmij z ognia.

Uwagi dodatkowe

• Zasmażka to nic strasznego. Gdy dodasz mąkę do masła, masa rzeczywiście zgęstnieje i wygląda niepokojąco — to normalne. Kluczem jest podlewanie wywarem partiami i energiczne mieszanie po każdej porcji. Nie spiesz się z tym krokiem, a sos wyjdzie gładki.
  
• Boczek na końcu, nie na początku. Dlatego odkładamy go z patelni przed robieniem zasmażki — żeby nie stracił chrupkości podczas dalszego gotowania. Wraca do garnka dopiero przed samym końcem.
• Koperek zawsze na końcu. Świeży koperek dodany za wcześnie traci aromat i kolor. Wrzuć go dosłownie przed wyłączeniem ognia — wtedy daje z siebie wszystko.

Post Młoda kapusta z boczkiem i koperkiem pojawił się poraz pierwszy w Kuba Pichci.

Całą zimę czekam na ten moment — pojawienie się pierwszych ogórków gruntowych na straganach. I kiedy w końcu są, kuchnia zamienia się w małą kiszonkownię. Pierwszy słoik znika, zanim zdąży się zakisić kolejny. Nie przesadzam: to uzależnienie. Ogórki małosolne to jeden z tych przepisów, które robię na autopilocie, a mimo to za każdym razem cieszą mnie tak samo.

Do ogórków małosolnych najlepiej nadają się małe, twarde ogórki gruntowe — te podłużne, z wyraźnymi brodawkami. Szklarniowe odpuszczamy, bo choć wyglądają pięknie, po zakiszeniu wychodzą miękkie i bez wyrazu. Jeśli masz dostęp do ogródka albo lokalnego warzywniaka, wiesz o czym mówię — dobry surowiec to połowa sukcesu.

Jedno, na co warto zwrócić uwagę przy zakupach — sól. Zwykła kuchenna jest jodowana, a jod może hamować fermentację i wpływać na smak gotowych przetworów. Dużo lepiej sprawdza się sól przeznaczona specjalnie do przetworów.

A jeśli lubisz kiszonki to zajrzyj też na przepis na kapustę kiszoną — sezon na domowe przetwory warto zacząć z rozmachem.

Ogórki małosolne

Rodzaj dania: PrzetworyKuchnia: PolskaTrudność: Łatwe

Porcje

20

szt.

Czas przygotowania

15

minut

Kalorie (100 g)

15

kcal

Czas kiszenia

3

dni

Chrupiące ogórki małosolne z koprem i czosnkiem — gotowe w 2–3 dni. Klasyczny domowy przepis, który smakuje jak ze wsi.

Składniki

• 1 kg ogórków gruntowych

• 1 l wody

• 1 czubata łyżka soli do przetworów (ok. 20 g)

• kilka gałązek świeżego kopru (z baldachami)

• 1 główka czosnku (lub kilka ząbków, jeśli wolisz łagodniejszy smak)

• ok. 10 cm korzenia chrzanu

• 2–3 liście laurowe

• kilka liści porzeczki, wiśni lub dębu (opcjonalnie — wzmacniają chrupkość)

Przygotowanie

• Ogórki dokładnie umyj. Jeśli są duże, możesz odciąć końcówki — dzięki temu szybciej nasiąkną zalewą.
• Na dno słoja ułóż część kopru, liście laurowe, chrzan i czosnek. Ewentualnie dorzuć liście porzeczki, wiśni lub dębu.
• Ułóż ogórki, ciasno, tak żeby się nie ruszały. Dołóż resztę kopru i czosnku między ogórki i na wierzch.
• Wodę zagotuj, dodaj sól i dokładnie wymieszaj aż do rozpuszczenia. Odstaw do przestudzenia — gorąca zalewa zabija bakterie potrzebne do fermentacji.
• Zalej ogórki letnią solanką tak, żeby były w pełni zanurzone. Dociśnij je małym talerzem, szklanką lub obciążnikiem, żeby nie wypłynęły na powierzchnię.
• Słój przykryj gazą lub luźno zakrętką i odstaw w ciepłe miejsce na 2–3 dni. Po tym czasie ogórki powinny być gotowe — sprawdź smak i przenieś do lodówki lub chłodnego miejsca.

Uwagi dodatkowe

• Sól do przetworów, nie kuchenna. Zwykła sól kuchenna jest jodowana — jod działa antybakteryjnie i może spowolnić fermentację albo pogorszyć smak. Sól do przetworów nie ma takich dodatków i jest do tego celu zdecydowanie lepsza.
  
• Ogórki muszą być pod wodą. Każdy kawałek, który wynurzy się ponad poziom zalewy, zacznie pleśnieć. Użyj szklanki, małego talerzyka albo specjalnego obciążnika do kiszenia — to jeden z ważniejszych kroków.
• Zimna kuchnia = wolna fermentacja. Na przełomie kwietnia i maja bywa, że w domu jest jeszcze chłodno. Jeśli po 2 dniach ogórki nie zaczęły kisnąć, po prostu przełóż słój w cieplejsze miejsce — fermentacja odpali, tylko potrzebuje nieco więcej czasu.
• Woda po ogórkach to skarb. Jeśli nic się nie popsuło i nie pojawiła się pleśń, zostaw odrobinę tej zalewy jako starter do kolejnej partii. Uzupełnij tylko świeżą wodą z solą — fermentacja wystartuje szybciej i ogórki wyjdą jeszcze lepsze.

Post Ogórki małosolne pojawił się poraz pierwszy w Kuba Pichci.