Kunst Kijken in Nederland

BYTS Bosch Yong Talent Show Editie 2013 (nog tot 27 Oktober)

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Tue, 15 Oct 2013 16:45:00 +0000

BYTS Revisited

De eerste editie van BYTS (2010) was niet alleen op een andere locatie, maar had ook een andere insteek. Nu we toe zijn aan de vierde editie is deze Jong Talent Show toch wel sterk van karakter gewijzigd. De tentoonstelling vindt nu plaats in het inmiddels tot stand gekomen nieuwe SMS, het Stedelijk Museum 's-Hertogenbosch dat nu samen met het Noord-Brabants Museum in het centrum het nieuwe museumkwartier vormt.

Nog wel worden door de zogenoemde "Bosch-scouts" in de Bosch-steden jonge talentvolle kunstenaars geselecteerd. Maar dit jaar er is voor een veel musealere benadering gekozen in de presentatie van deze kunstenaars. Aansluitend is er een samenwerking met de galeries in de omgeving tot stand gebracht waar kunstenaars uit eerdere edities en soort van vervolg tentoonstelling krijgen tijdens BYTS.

Wie al eens eerder in het nieuwe SMS in 's-Hertogenbosch geweest is, kent het gebouw en de beperking van de museumzalen. De BYTS expositie biedt en mix aan divers uitgevoerd werk door de 15 geselecteerde kunstenaar. Daarmee is het woekeren met de ruimte waarbinnen elke kunstenaar zijn werk kan tonen. Los van deze tentoonstellingtechnische zaken is er genoeg te zien en te ontdekken in het geboden aanbod.

Om op deze blog niet het op het hier bovengenoemde probleem te blijven hangen, heb ik twee kunstenaars uitgekozen om werk van te laten zien. Twee schilders om de gewenste overzichtelijkheid te behouden, waarmee direct de duidelijk wordt hoe uiteenlopend het getoonde werk is.

Inge Aanstoot (Rotterdam, 1994), maakt bijna wandvullend grote schilderijen met acryl op doek. Ze zegt zelf over haar onderwerpen dat ze 1. gefacineerd is door de associatieve kracht van beelden en de menselijke eigenschap om beelden, ideeën en verhalen associatief aan een te rijgen. 2 Het idee dat mensen een onbeantwoorde vraag niet kunnen laten voor wat het is en 3 De angst voor leegte "Horror vacui".

Inge Aanstoot geeft hieraan een figuratieve uitbeelding, waarbij de ruimtelijkheid van de uitbeelding in haar werk op een soms wat onwerkelijke manier totstand lijkt te komen. Objecten staan deels voor en achter elkaar, maar soms ook lijken ze door het beeldvlak te zweven. Er is van alles te zien waarbij bijzondere combinaties van figuren, mensen, dieren objecten in deze opeenstappelingen niet worden geschuwd. Zo ontstaat in het schilderij One self portraits (2013) een verdriedubbeling van naar het lijkt de zelfde figuur. Beoordeeld naar de titel Inge zelf. In een ander schilderij Mixed Signals, naar wat in eerste beschouwing de uitbeelding is van een picnick in het bos, zien we een groot aantal uilen afgebeeld. Dit is de wijze waarop de vervreemding in het werk van Aanstoot binnen sluipt en de beschouwer onderdompelt in een figuratie die allerlei vragen oproept en daardoor blijft haken.

De andere kunstenaar is Alex Ball (Northampton, UK 1985) Hij staat in zijn wijze van uitbeelden bijna diametraal tegenover de hierboven besproken werkwijze. Alex zijn getoonde werk bestaat uit klein formaat schilderijen en werkt met olieverf op doek.

Eigenlijk is er in het bescheiden beeldvlak altijd spraken van de uitbeelding van 1 object of figuur, zwevend in een verder leeg gelaten beeldvlak. Soms is de ruimte afgebakend met een zekere horizon-scheidslijn en soms is er een slagschaduw aangegeven, die een zekere ruimtelijkheid of plasticiteit van het uitgebeelde object geeft. Maar dan begint het eigenlijk pas, want ondanks het kleine beeldformaat, het blijft raden naar het formaat van het afgebeelde of de uit zijn omgeving geïsoleerd geraakte figuur.

Het afgebeelde oogt waarheidsgetrouw alsof het naar de waarneming is geschilderd, maar vormen dan beslist de uitbeelding van het noodlottig slachtoffer na een vreemd ongeluk. De menselijke figuur lijkt ernstig verminkt, de helft van het lichaam is getransformeerd in een vreemde kluwe, of is bedekt geraakt met een vreemde massa.

De verfbehandeling is zeer verfijnd en zo ontstaan kleine op het eerste gezicht huiselijke schilderijen waarvan ik kan begrijpen, dat je als beschouwer er best een klein beetje hebberig van wordt. Een merkwaardige mix van onwerkelijke situaties, uitgebeeld in een verfijnde schilderstijl.

Nu, naast deze schilders is er nog werk van 13 andere kunstenaar op die eerste verdiepingszaal van het SMS te zien. Nog tot 27 oktober 2013. Best veel zo bij elkaar: objecten, videokunst, installaties, eigenlijk wel van alles wat. Het één oogt wat traditioneler van aanpak. Het andere wat experimenteler en soms een werk met een humoristische kwinkslag.

Talking To Strangers, Sophie Calle: De Pont, Tilburg

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Tue, 02 Feb 2010 21:15:00 +0000

Het is alweer een dike week geleden, de opening van de nieuwe tentoonstelling in het De Pont Museum van de Franse kunstenaar Sophie Calle. Eigenlijk nooit gedacht dat haar werk zo snel na 2007, geheel uitgewerkt in het Engels zo dicht bij huis getoond zou worden.
Ik was erg enthousiast over haar vroegere werk en toen ik ontdekte hoe zij was mee geëvolueerd met de mogelijkheden van de nieuwe media en instaat bleek, een intrigerende beeldschermcollage te maken over de beëindiging door haar vriend -per e-mail- van hun liefdesrealtie, kon ik mijn enthousiasme maar moeilijk onderdrukken. Een verhaal van verloren liefde, een ultieme wraakoefening, verwerking van verlies?

In het werk van Sophie Calle is het persoonlijke, het persoonlijk leven als uitganspunt geworden tot het scheppen van kunst. Eigenlijk is dat niet eens zo uitzonderlijk, er zijn veel meer kunstenaars die "het persoonlijke" als vertrekpunt nemen. Maar de manier van Sophie Calle en de uitwerking die zij met het werkwijze kiest en tot in een soort uiterste doorvoert maakt haar werk onderscheiden en bijzonder. In haar werk zit een 'activitische ondertoon' die in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw zo sterk opgang deed. Een commentaar op maatschappelijke platitudes en gegroieden verhoudingen, in acties beeldend gedocumenteerd.

Het centrale werk wordt gevormd door "Take Care of Yourself", opnieuw gepresenteerd en de beeldende uitwerking van de 107 reacties van door Calle benaderde vrouwen op de bewuste e-mail van X. Reacties die in verschillende gedaante en gradaties zijn uitgewerkt als een multimediale collage, protretten. Veelal een video of een foto, met de uitvergroting van de uitgewerkte reactie op de e-mail van relatiebreker X.

X doet er niet toe. Het is met recht een fascinerend kunstwerk waarin veel te ontdekken valt. Ook na de bijna drie jaar nadat het voor het eerst te zien was in het Franse paviljoen op de Biënnale van Venetië in 2007. Hoewel er allerlei sociologische en psychologische aspecten in het werk van Sophie Calle te ontdekken zijn, is het vooral de beeldende verwerking van de grote diversiteit aan reacties van al deze vrouwen, die het werk bekijken de moeite waard maakt en je verrassen.

Elke vrouw reageert van uit haar professie, actrieces dragen de tekst voor, danseressen verwerken hun reactie in dans. Zangeressen als Laurie Anderson en Camille zingen de tekst, anderen analyseren hem zoals Jeanne Moreau die ijskoud gehakt maakt van de ex. Er passeren tal van analyses, een advocate, een hoofd commissaris van politie, psycotheraputen een scherpschutter die op specifieke woorden er drie kogels doorheen jaagt. Calle laat de tekst vertalen in morse, insteno en in sms-taal...

Ik weet niet hoeveel mensen het werk inmiddels gezien hebben, op de Biënnale, op de andere plaatsen waar het inmiddels is gepresenteerd? In de Whitechapel Gallery in Londen, waar deze tentoonstelling te zien was voorafgaande aan het De Pont museum, waren het er 80.000. Mensen, vooral vrouwen, die zich nieuwsgierig kwamen laven aan deze actie van Sophie Calle en aan de zo verschillende reacties. De Disclosure & Confession uit het werk van Sophie Calle spreekt de mensen aan, eigenlijke zoals we dat ook wel kennen als thema in de damesbladen. Maar toch, al is het nu in het Engels gesteld, de manier van Calle is naar mijn mening in zijn aard zo typisch Frans en ja toch ook zo prachtig universeel.

Mogelijk dat Vrouwenbladen uitgever Audax hier een kans heeft laten schieten om niet als sponsor op te treden van deze tentoonstelling. Het was natuurlijk niet aan de orde, maar een beetje Mijn Geheim in het wel, dan getransformeerd naar een geheel ander plan... We nemen tot slot een printje van de 'vaarwel e-mail' en vragen het aan een Kaketoe... Het is duidelijk: Het printje wordt fijnzinnig verfrommeld en verscheurd om te eindigen met een herkenbaar "Prenez soin de Vous", Zoeg goed voor jezelf. Dat heeft Sophie zo te zien op haar eigenzinnige wijze wel gedaan, door vna dit uitgangspunt de e-mail van X, de aanzet te vinden tot een prachtig kunstwerk met vele gezichten.

De tentoonstelling van Sophie Calle in het De Pont Museum is nog te zien tot 16 mei 2010.

Zomeropstelling 1983, Play Van Abbe deel 1

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Thu, 03 Dec 2009 10:53:00 +0000

Het Van Abbemuseum heeft tot mijn plezier de 'retro-innovatie' ontdekt. Het opnieuw opstellen van een al eerder gemaakte tentoonstelling. In het Van Abbemusem is op zaterdag 28 november jl. de reprise te zien van de Zomeropstelling uit 1983, toen samengesteld door Rudi Fuchs, de toenmalige directeur van het museum. Gelukkig was'de 'oude meester' er nu zelf opnieuw bij betrokken, immers hij is nog 'alive and kicking', actief en vitaal en zo te zien heeft de "oude vos" (een onvermijdelijke woordspeling in dit geval) er van genoten. Aan het eind van het publiciteitesfilmpje solliciteert hij openlijk naar meer.

De huidige directeur Cjarles Esche zelf, verontschuldigt zich een klein beetje dat hij toen in 1983 als negentienjarige de tentoonstelling niet heeft gezien, kunnen zien. Hij was toen zelfs nog niet eerder naar Nederland gekomen om bijvoorbeeld Amsterdam te zien... In 1983, precies voor de zomer studeerde ik af en misschien daarom, maar ik kan me dingen uit deze zomeropstelling nog wel herinneren. Natuurlijk er is van alles anders en heel precies weten doe ik het natuurlijk ook niet meer, maar de combinaties van bepaalde werken zijn mij wel bij gebleven en het verrast me als die herinnering dan zo bij me terug komt.

Opvallend waren de speficieke combinaties en die nu nog steeds actueel aandoen die gemaakt waren door Fuchs. In vorm de tentoonstelling per zaal zo samenstellen met een ruime opzet, met ruimte voor de kunstwerken om te ademen en zo in een gezamelijke atmosfeer het karakter van een zaal te bepalen. Die specifieke overgangen en combinaties van werken en kunstenaars, dat was helemaal zoals ik dat ben gaan herkennen als de hand van Rudi Fuchs.

Wat verder opvalt, is natuurlijk de rust. Rust omdat er geen video- of installatiekunst is opgesteld in de zalen van de oud-bouw, die zo met hun eigen rumoer hun aanwezigheid bekrachtigen. Als je dat dan op je in laat werken, merk je op eens hoeveel er veranderd is in de opstellingpraktijk van hedendaagse kunst in vergelijking met 1983. De rust en balans van een dergelijke gewogen opstelling met verrassende combinatie, was toen zoals Rudi Fuchs het zelf verwoordt, vernieuwend en mensen vonden het zelfs te leeg en moesten hier nog aan wennen. Iedereen die vaker in een museum komt, begrijpt direct wat we in de jaren negentig aan rust zijn kwijt geraakt. Tegenwoordig is geen tentoonstelling meer compleet zonder multimediale toevoegingen zoals met video, soundmachines of ander installaties, die vanuit zichzelf met geluid, beweging, media, nadrukkelijk hun aanwezigheid onderstrepen.

Ik vind het een aantrekkelijk concept om binnen alle gegeven beperkingen nog eens terug te gaan naar een tentoonstellingsconcept van ongeveer vijfentwintig jaar geleden, juist nu de oorspronkelijke maker er ook nog bij betrokken kan zijn zoals hier. Het resultaat is opmerkelijk, natuurlijk hebben de kunstwerken mogelijk door de tijd heen een andere lading gekregen, kijken we anders aan tegen de reputatie van sommige kunstenaars, maar alles binnen zijn nieuwe context in blijkbaar toch weer stimulerend en inspirerend. Kijk, en dat is nu net wat 'retro-innovatie' beoogt en dus ook in het museum. Naast de andere opstelling van Play Van Abbe in de nieuw-bouw belooft het weer een aantrekkelijk project te worden voor de komende 18 maande rond de collectie van het Van Abbemuseum zelf wat inzoomt op de presentatie praktijk. Juist om daarin aanwijzingen te ontdekken om uit te reiken naar de toekomst.

"Wat is de rol van een kunstmuseum in de 21e eeuw? Wat zijn de codes in een museum en in welke mate zijn wij ons bewust huervan? Hoe hebben deze codes zich ontwikkeld en gelden ze nu nogsteeds? Kunnen we ze zichtbaar maken? Ze veranderen en ermee spelen?" zoals het team van het Van Abbe dit zelf vewoordt.

Een aantrekkelijk uitgangspunt voor een veelzijdig programma over de aard en rol van het museum, de kunst en de collecties, de bezoekers, de kunstenaars en de medewerkers. Waar past u? Charles Esche zegt op over een blijkbaar door hem al opgevallen verschil: "Ik denk dat Rudi vertrekt vanuit de vorm, richting inhoud en ik juist uitga van de inhoud, om bij de vorm uit te komen. Dat is het wezenlijke verschil tussen ons." Was dat u ook al opgevallen?

Als je het zo bekijkt, krijgt het bijna het aantrekkelijke karakter van een dubbel cartoon zoals je die vroeger en nu ook nog wel in veel dagbladen aantrof: "Zoek de tien verschillen". Okay, dat klinkt misschien een beetje plat, maar dat is natuurlijk wel een prachtig speels gegeven. Iets wat hier in Brabant heel goed te beoefenen is met de grote diversiteit tussen de verschillende musntmusea en kunstinstellingen in de regio. Bemerken wij als bezoekers die verschillen, niet alleen tussen Esche en Fuchs, maar bijvoorbeeld ook tussen de andere kunstmusea in de regio?

Hoe presenteert zich de hedendaagse kunst in het De Pontmuseum in Tilburg, in het Jan Cunen in Oss, of het Noord Brabantsmuseum is 's Hertogenbosch, of in Van Bommel en Van Dam in Venlo, om zo maar enkele te noemen binnen een straal van nog geen 100 kilometer? Dit zijn dan allemaal kunstmusea maar mogelijk gaat uw belangstelling nog verder en bezoekt u ook die andere presentatie plekken, die elk op hun manier ook een eigen handschrift tot uitdrukking brengen en zo de presentatie coderen.

Kijk daarom is het dus zo leuk om naar verschillen en overeenkomsten te zoeken en ze natuurlijk te ontdekken of moet ik beter zeggen te ervaren. Ook in de presentatie van hedendaagse kunst.

Galerie Willy Schoots, Eindhoven: Sander van Deurzen

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Mon, 22 Jun 2009 15:56:00 +0000

Sinds vorige week is bij Galerie Willy Schoots in Eindhoven als Zomerexpositie het recente werk van Sander van Deurzen te zien. De expositie loopt nog tot 22 augustus. Voor de volgers van Kunstkijken Nederland.nl is dit een goede gelegenheid om kennis te maken met het werk van deze kunstenaar.

Het recente werk van Van Deurzen is een ‘plezier’ om naar te kijken. Werkwijze en figuratie bezitten een vorm van helderheid en directheid, die bijna samen lijkt te vallen met de directe en transparante manier van hoe hij omgaat met de verf. In zijn werkwijze, schildert hij met sterk verdunde transparante acrylverf. Zo ontstaat de afbeelding in één laag, waarbij het ‘spoor’ dat hij op het doek achterlaat direct de vorm bepaalt van de figuratie in de afbeelding. In plaats van kwasten, schildert hij met sponzen, wat een eigenaardig en direct herkenbaar eigen handschrift achterlaat in waterige transparante kleuren. In de kleurstelling van zijn werk is een opvallende tweedeling te maken. Een aantal schilderijen zijn licht van tint. Geschildert in een bijna vrolijk gamma van pastel tinten, een ander deel van zijn schilderijen hebben een diepe en donkere kleurstelling. Geschildert in sterk vergrijsde tinten met paarse en cyclaamkleurige accenten. Deze zo gepresenteerde tweedeling doet mij denken of dat er in de verraderlijke sprookjes-wereld van Sander van Deurzen schilderijen soms ‘happy’ zijn en er over ander één of andere donkere schaduw hangt.

Daardoor lijkt er een totaal andere atmosfeer uit dit werk te spreken. Toch brengen werken in beide kleurstellingen een ‘gloomy’ en verraderlijk wereld dichterbij. Een wereld met een eigen aparte soort grimmigheid en tweeslachtigheid. Een wereld waarin we subtiel verleidt door de kunstenaar binnen treden. In de soms suikerzoete en dromerige beelden in het volle zonlicht, met smeltende vormen zo lijkt het, zijn er harde suggestieve schaduwen. Als of er zich in die schaduwen een andere wereld openbaart. We zien glanzend als met lipgloss gestifte lippen, als zijn het de monden van een verleidelijk fotomodellen. Monden die hier echter toebehoren aan niet nader te duiden monsters. Spaghetti slierten samengesteld tot gebakjes, die toch een bevreemdende uitstraling hebben, als betreft het hier een opgediend portie hersenen. Voor je het weet val je binnen in een bizarre wereld waar van alles mogelijk is.

Zijn schilderijen zijn ‘vensters’ waardoorheen we een blik worden gegund op eigenaardige taferelen en stillevens. Soms op figuren, wezens, die het midden lijken te houden tussen mens en ‘worm’. Soms vormt de compositie een schijnbaar afgerond geheel, maar vaker is er sprake van harde of directe afsnijdingen. Door dergelijke afsnijding verwordt het beeld tot een snapshot en veronderstelt, dat de ruimte -de wereld van de afgebeelde figuren- ook buiten het afgebeelde beeldvlak voortgaat en het gekozen beeld slechts een uitsnede is uit een groter geheel. Vaak kijken we frontaal, of vanuit een iets verhoogd standpunt op het uitgebeelde tafereel, vloervlak of tafelblad? Vaak ontbreekt de duiding van een horizon of is elke indicatie naar het formaat van de afgebeelde figuren verloren gegaan. Daarmee is het onduidelijk in wat voor formaat we ons de afgebeelde figuren moeten voorstellen. Soms lijkt het of de schaal is uitvergroot door de verschijning van cartooneske figuren en ‘poppetjes’. Dan weer zijn de figuren min of meer tot leven gekomen objecten doordat ze voorzien zijn van een gezicht, veelal slechts ogen en een mond.
Ondanks deze soms wat macabere trekjes in het werk van Sander van Deurzen, komt je er niet onderuit de doeken te ondergaan als een feest voor het oog. De opbouw van de beelden wordt beheerst door een ontegenzeggelijke helderheid. Beelden waarmee je als toeschouwer door hem wordt verleid. Voor je het weet, stap je gewillig in de door hem opgestelde val, van de door hem gecreëerde fantasiewereld. Die vreemde wereld is direct ook de bijzondere kracht die zijn werk uitstraalt. Beelden die hij met zichtbaar plezier, in een breed scala en rijk gevarieerd voor ons schildert. Een werkwijze die beelden creëert die een lust voor het oog zijn en waarin in tweede instantie, allerlei vreemde details te ontdekken zijn.

Fotobijschrift: Schilderijen in verschillende formaten, acryl op doek, te zien bij Galerie Wily Schoots, Willemstraat 27, 5611 HB Eindhoven, openingstijden wo. t/m vr. 11.00u - 18.00 u. za. 11.00u - 17.00u.

20.000 bommen en granaten, fake foto in Volkskrant?

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Sun, 12 Apr 2009 16:48:00 +0000

Waarom goed en kritisch leren kijken tegenwoordig nog belangrijker is dan vroeger?

Op zaterdag 11 april 2009, is het weer een keer bingo. Op de eerste pagina van het Kennis katern van de Volkskrant staat levensgroot een nieuwsfoto afgedrukt bij een artikel van Martijn van Calmthout over het idee van Barack Obama voor een kernwapen vrije wereld en over de eerdere kernwapenwedloop tussen ondermeer de Verenigde Staten van Amerika en de toenmalige USSR.

Het artikel bevat veel feitelijke informatie en opent prestigieus het Kennis katern van de Volkskrant op zaterdag. Daar moet natuurlijk een foto bij die het serieuze karakter van het artikel en de plannen van Obama ondersteunt. Immers één plaatje zegt meer dan duizend woorden.

Er is gekozen voor een foto van AP, ik neem aan Associated Press. Eigenlijk, in eerste instantie een beeld zoals je dat verwacht. Een van de besproken partijen bij een object dat met het onderwerp te maken heeft. Althans het foto bijschrift bevestigt dit: “Hoge Russische militairen bekijken een lanceersilo van de intercontinentale Topol-M raket op een niet nader aangegeven plaats in Rusland. (AP )”.

Eigenlijk is het bijschrift al niet echt geruststellend wat betreft de betrouwbaarheid. De plaats waar het feitelijk is, is niet bekend. Blijkbaar is dit geen probleem voor betrouwbare berichtgeving, immers foto’s van militaire objecten zijn wel vaker met een waas van geheimzinnigheid omringd. Het betreft hier een journalistieke nieuwsfoto, die bedoeld is als ondersteunende illustratie bij de inhoud van het artikel. Er is geen feitelijk verband.

Maar als we nu eens goed naar het beeld kijken, een beetje zoals we dat wel kennen van Hans Aarsman, zoals eerder in de kunstbijlage op donderdag in de Volkskrant. Wat zien we dan precies en klopt dit dan met de reële werkelijkheid?

Wat zien we echt? Ogenschijnlijk is het deksel van een in beton uitgevoerd rond gat in de grond open gezet. Het object, de ‘lanceersilo’ is geopend voor inspectie zo lijkt het.
Op de achtergrond zien we een aannemelijk het landschap, een licht besneeuwt sparren bos. Links staan twee berken, één ervan valt grotendeels weg achter het geopende deksel van de silo. Het lijkt of de fotograaf scherpgesteld heeft op het deksel, het is duidelijk te zien dat er één van de tegels - links boven in – waarmee het deksel is bekleed, ontbreekt. Boven het scharnierpunt ontbreken zo mogelijk zes tegels. Hier zit een extra rond afdekplaatje, dus misschien hebben hier nooit geen tegels gezeten. Hoewel de omgeving besneeuwd is, is dit deksel geheel sneeuw vrij. Zelfs de objecten op de voorgrond aan de rand van de silo, links een pylon en rechts een afgerond blok zijn vager dan het deksel zelf. Verder op, op een iets verhoogde ondergrond staat een vierkant gebouwtje en verder op schijnbaar nog één met een berkenboompje er achter. De gebouwtjes zijn voorzien van camouflage beschildering.

Bij de rand van de silo lopen twee mensen, mannen in militaire uniformen met platte petten op, die aandachtig in de silo kijken. Alle aandacht van de meest linkse militair, met rode streep op zijn broekspijp, gaat uit naar wat er dieper in de silo aan de hand is. Zijn collega is iets verder van de rand verwijderd, maar kijkt ook met volle aandacht in de silo. De fotograaf drukt af. Hebbes, de foto van de lanceersilo inspectie is een feit...

Nu kijken we nog een laatste keer naar de afbeelding en dan blijkt dat het hoofd van de meest linkse militair, een hoog geplaatste Russische militair zich voor de rand van het deksel van de silo bevindt. Kan dat ruimtelijk wel, gezien de positie waar hij staat? Kijk naar zijn voeten op de betonnen rand. Zijn rechter voet bevindt zich met de neus voor een afgrond betonnen blok, dat aan de overzijde van de silo staat. Een blok dat mogelijk moet verhinderen, dat op of over het deksel zal worden gereden met een voertuig. Maar zijn hoofd bevindt zich voor de rand van het opgerichte deksel.
Tja, en past dit deksel wel op het gat van de silo? Of zakt dit deksel met de gehele scharnierconstructie in het betreffende gat en sluit het een kleinere buis af? Dat zou misschien het geval kunnen zijn. Misschien ligt het buiten- of bovendeksel van de lanceersilo links buiten het beeld?

Maar dat hoofd van die linker militair, dat kan toch nooit voor de rand van die deksel hebben gezeten? Een foutje zit zo gezegd in een klein hoekje, in dit geval in een klein detail. Het hoofd achter het deksel was natuurlijk geen gezicht. Maar als daar het hoofd had gezeten, had er geen hoofd op deze soldaat gephotoshopt kunnen worden, immers het was afgedekt. Kortom het is nog niet zo eenvoudig om te beoordelen wat er nu precies allemaal in de foto aan de hand is of gewijzigd. Het deksel of de tweede, linker militair in zijn geheel misschien wel?

In reactie, stuurt Jan Halkes mij deze tweede foto, die een nieuw en ander perspectief op de hele situatie geeft en de Volkskrant vrijpleit. Maar het was wel even spannend. Kijk daarom is het dus belangrijk goed te leren kijken, om ook het echtheidsgehalte van nieuwsfoto’s scherp in de gaten te kunnen houden ook nu er Photoshop is.

Het hele deksel zwenkt achterover en valt als het ware achter de lanceersilo. We kijken tegen de onderkant van het deksel. Daarom is het ook sneeuw vrij natuurlijk en naast de schacht van de silo zit een uitsparing waarin het scharniermechaniek valt. Met die tweede foto erbij wordt het natuurlijk gelijk wel een stuk duidelijker, hoe het zit.

Maar toch blijft er iets knagen, vooral als je deze foto dan ook nog ziet: Weg rode streep?

http://www.russian-victories.ru/topol.htm

SMAK, GENT

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Fri, 10 Apr 2009 12:16:00 +0000

Op vrijdag 3 april jl. openden in het SMAK in Gent, een tweetal exposities Dara Birnbaum en Beyond the Picturesque. Beide tentoonstellingen lopen door tot in augustus voorbij de zomer. Beide tentoonstellingen bieden een overzicht, maar wel van een heel andere tak van sport zo gezegd.

Eerst bespreek ik hier de tentoonstelling over hedendaagse landschapskunst. Beyond the Picturesque biedt ons een overzicht van de actuele stand van zaken hoe huidige kunstenaars de uitgangspunten van het idee van het schilderachtige, het pittoreske, nog altijd of opnieuw van toepassing laten zijn voor hun kunstzinnige uitwerking van het oorspronkelijk schilderkunstig genre van de ‘landschapkunst’. Voor een goed begrip keren we even terug naar de oorsprong en de ontwikkeling van het genre van de landschapschilderkunst. De schildering van het ‘landschap’ als thema op zich zelf, zien we zich al ontwikkelen in de 16e eeuw, bij de bekende Hollanders maar ook bij Claude Lorrian of Nicolas Poussin. Aansluiting makend met zoals de term ‘the picturesque’ hier bedoeld is, vinden we ons terug in de 18de eeuw met als het bekende bijvoorbeeld Caspar David Friedrich.
Ook in die periode werd de Engelse landschaptuin gecreëerd om gezien te worden zoals Claude Lorrain ze zou schilderen. Het opnieuw afbeelden van de gecreëerde ‘natuurlijke grilligheid’ van deze tuinen, creëert een soort van ‘Droste effect’ in de representatie van de natuur.

De term picturesque verwijst dan ook zowel naar een bepaald soort landschap, dat geschikt werd gevonden als onderwerp voor een schilderij, als naar een stuk realiteit, dat bekeken kon worden alsof het een schilderij is. Terwijl enerzijds nieuwe landschapstuinen werden voorzien van zorgvuldig gecodeerde betekenissen en werden geconstrueerd als een reeks gecomponeerde scènes, kon anderzijds de zo beïnvloedde kijker pittoreske scènes in de natuur zelf ontdekken en herkennen. Of nog anders werd door de beheerders van natuurparken de toeleiding van de bezoeker naar bepaalde uitzichtpunten, zo voorzien dat de blik op het landschap in overeenstemming wordt gebracht met deze conventies en aangeven wordt met een bordje met als opschrift: ‘Foto moment’ dat het wenselijke uitzicht inkadert volgens deze uitgangspunten.
In de esthetische uitgangspunten van het pittoreske’ wordt de natuur niet rechtstreeks naar de directe waarneming afgebeeld, maar wordt er een bepaald pathos dat als het ware in die natuur aanwezig is benadrukt. Op deze wijze verwijst de zo bedoelde term van het pittoreske naar een bepaalde nu als ‘romantisch’ beschouwde uitbeelding wat daarmee ook direct het kader aangeeft wat voor soort landschap dan wel geschikt werd gevonden als onderwerp voor een schilderij. Gevoed door literair-filosofische uitgangspunten en door de vele informatie die in die tijd beschikbaar kwamen via gravures en tekeningen in de verslagen van ontdekkingsreizen en expedities, werd vooral de zeggingskracht van de natuur benadruk en uitgekaderd en niet zozeer afgebeeld als de realiteit maar als een geënsceneerde realiteit.
Dat dit een actueel thema is ook buiten de kunst, blijkt wel uit het natuurbehoud debat en de wijze waarop bijvoorbeeld in Nederland de ‘natuur’ en het landschap grootschalig vormgegeven wordt en welk tijdsbeeld men eigenlijk probeert vast te prikken in ons huidige landschap. Nog onlangs op het Symposium Urban Space in Tilburg verwees daar aanwezige spreker Christopher Woodward, directeur van het Museum of Garden History in Londen, in dit verband, naar het psychologisch effect van het concept van de ruïne op de menselijke gedachte ontwikkeling en de beleving van ‘natuur’ als zodanig en daarmee een verbinding aangaf, die ontstaan is vanaf het beschouwen van de ruïnes van de gebouwde omgeving van de klassieke als bijvoorbeeld het Colosseum in Rome tot de recente door natuurgeweld en leegstand tot ruïne verworden hoofdpostkantoor in Louisiana of de industriële gebouwen in Detroit en hoe dit uitbeelding vindt in de kunst of in de literatuur.
Kijken we nu wat dit in de huidige tijd oplevert aan kunst en beelden, dan valt direct op dat de voor deze tentoonstelling samengebrachte kunstenaars door de curatoren Steven Jacobs en Frank Maes, deze kunstenaars in hun werk duidelijk aansluiting zoeken bij die artistieke interpretatie van het landschap en het vertalen hiervan naar hedendaagse uitbeeldingsvormen, verrassende resultaten oplevert. Naast dat zij het hedendaagse landschap evenzeer ensceneren, verwijzen ze ook naar de stroom van landschapsbeelden die ons via allerlei hedendaagse media wordt aangeboden zoals in de film, fotografie in reisgidsen of op internet door middel van Google Earth en komen zo tot verbeeldingen die of bijna 1 op 1 aansluiten bij de oorspronkelijke traditie maar ons met die verwijzing in nieuwe media worden aangeboden, of tot uitwerkingen die ons deelgenoot maken van hun onderzoeksmethode en mee nemen in een kijkje achter de schermen van die beeldconventies van het ‘pittoreske’. Vooral dat laatste element sprak mij persoonlijk erg aan zoals in het werk van John Timberlake en Ellen Harvey, beiden uit het Vereningd Konninkrijk.

fotobijschriften: foto's 1,2,3; John Timberlake, foto's 4,5; Ellen Harvey, foto 6; Katrin Sigurdarttir.

De deelnemende kunstenaars zijn: Marcel Berlanger (BE), Marc De Blieck (BE), Damien De Lepeleire (BE), Alexis Destoop (BE), Robert Devriendt (BE), Geert Goiris (BE), Ellen Harvey (GB), Sylvia Henrich (DE), Axel Hütte (DE), Jan Kempenaers (BE), Jussi Kivi (FI), Mark Klett (US), Oliver Lutz (US), Rindfleisch/Rapedius (DE), Katrin Sigurdardottir (IS), Joel Sternfeld (US), Monica Studer / Christoph van den Berg (CH), Richard Sympson (IT), John Timberlake (GB), Mungo Thomson (US), Mario Garcia Torres (MX), Wouter Verhoeven (NL), Christian Vetter (CH).

Van 4 april tot 23 augustus in het S.M.A.K., Citadelpark, 9000 Gent. Open di-zo van 10u tot 18u.

BOIJMANS VAN BEUNINGEN, ROTTERDAM

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Tue, 10 Mar 2009 15:17:00 +0000

Had ik het eerder al eens gezegd? Kan het zijn, dat door kennis te nemen van de wereld van de verbeelding van een bepaalde kunstenaar, jouw kijk op de wereld voor altijd veranderd? Kan het zijn, doordat een kunstnaar je een blik gunt op een nieuwe verbeelding van de werkelijkheid, dat jouw manier van het zien van wereld voor altijd veranderd?
Mooie vraag natuurlijk, maar wat is het antwoord?

Doordat kunstenaars begin vorige eeuw kennisnamen van de nieuwe wetenschappelijke inzichten rond tijd en ruimte; Albert Einstein en Niels Borh, beïnvloedde dat hun uitbeeldingswijze. Kunstenaars gingen letterlijk opzoek naar nieuwe mogelijkheden om het aspect van tijd en plaats op een nieuwe manier uit te beelden. Fotografie en film hebben ongetwijfeld kunstenaars beïnvloed als Duchamp en Boccioni, het Cubisme en Futurisme. Nieuwe inzichten over de samenstelling van het licht en de optische kleurmenging de Impressionisten en Pointillisten. Maar zijn er ook voorbeelden van het omgekeerde? Dat een wetenschapper een kunstwerk zag en plotseling tot een nieuw inzicht geraakte? Mijn vaste overtuiging is van wel, maar ik heb er helaas niet direct een gedocumenteerd voorbeeld van.
Er is geen twijfel over dat wetenschappers van verschillende disciplines elkaar beïnvloeden. Vroeger in de clubs en salons, tegenwoordig in de ‘chat’ en ‘internetforums’. Verbeelding, je verbeelding kunnen gebruiken, je kunnen verplaatsen in een andere gedachtewereld, is een belangrijke kracht van de menselijke soort. Een belangrijke beïnvloeder van de verbeelding van mijn generatie, Stanley Kubrick is afgelopen zaterdag 7 maart, 10 jaar geleden overleden op zeventig jarige leeftijd. Vooral zijn films als Spartacus (1960) en A Space Odyssey 2001 (1968) is tekenend voor de kracht van zijn werk. Zo las ik pas onlangs, dat de compagnon van de scienes-fiction film van A Space Odyssey 2001, Arthur C. Clarke, na de succesvolle vormgeving van de filmset, ook door NASA betrokken is geweest, bij de vormgeving van het Apollo programma. Verbeelding en wetenschap voedt elkaar.
Persoonlijk vind ik het jammer, dat er eigenlijk geen ontdekkingsreizen meer te maken zijn. Dat zo gezegd, onze wereld zo als ze is, ons al bekend is. Daarom is het zo prettig dat er beeldende kunst is. Deze lange inleiding had ik nodig om uit te komen waar ik heen wilde. Op 6 maart opende, ‘The Islanders: an introduction’, de nieuwe tentoonstelling in het Boijmans van Beuningen in Rotterdam, over het werk van Charles Avery. Charles Avery, in 1973 geboren in Schotland, werkt sinds 2004 aan een project “The Islanders. Een uitbeelding en verbeelding van een imaginair eiland. Door middel van teksten, modellen en tekeningen beschrijft Avery de topologie, de kosmologie en de bewoners van dit fictieve eiland. Als een pionier doet Avery verslag van de wereld die hij ontdekt en tegelijkertijd zelf creëert. Dit epische project, een beetje de Britten eigen, vindt zijn inspiratie in het eiland Mull aan de westkunst van Schotland, waar Avery zijn jeugd heeft doorgebracht en wordt door hem verbonden met uiteenlopende bronnen als Ludwig Wittgenstein, Woody Allen, Joseph Beus en de TV-serie The Wire. Al doende schept hij een beeld van zijn wereld in een hoeveelheid kunstwerken, tekeningen en beelden, modellen van het leven op het eiland en kan het project worden gezien als een beschouwing op het hierboven genoemde thema als de verbinding tussen, filosofie, wetenschap en scheppende kunst die uitmondt in de ‘kolonisatie’ en het verwerven van het eigendom over de persoonlijke ideeënwereld. Nog te zien tot 7 juni 2009.

Fotobijschriften: de meeste werken hebben 'untitled' als titel, maar no1 gaat over The Plane of Gods, no 2 The Onomatopoeia market, no3 Model van de Eternity Chamber, no 4 Girl leaving allen gedateerd 2007.

MUSEUM KÜPPERSMÜHLE, DUISBURG

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Mon, 23 Feb 2009 13:08:00 +0000

Groot, groter, groots. Hebben niet alle dingen hun maat? Zo ook heeft Museum Küppersmühle in Duisburg aan de binnenhaven zijn maat. De eerdere graanoverslag en malerij, een hoog industrieel blok, torent boven het water van de binnenhaven uit en is nu met 2.400 m2 vloeroppervlak en hoge zalen, sinds 1999 een museum voor echt 'super grote' kunstwerken. Werken zo groot, dat je je er totaal door gedomineerd voelt of misschien zelf een beetje door wordt geïntimideerd? Maar dan toch, laten we eens even kijken wat we er dan kunnen zien? Veel werken van de grote nieuwe Duitse schilders zoals; George Baselitz, Jörg Immendroff, A.R. Penck, Markus Lüpertz, Gerhard Richter etc.

Als we langs het rijtje namen hebben gekeken hierboven, is voor elk van deze kunstenaars zo'n zaal met de uitdaging om enkele kunstwerken te produceren op een dergelijke maat? Hoeveel tubes verf gaan daarin, is de onwaarschijnlijke vraag, die dan bij mij opkomt. Wilden de kunstenaars het wel proberen, iets van een dergelijke afmeting te produceren? Of zijn ze speciaal voor dit gebouw gevraagd? Waren de kunstwerken er al en was er het dilemma: "Wohin den jetzt darmit?" Ondanks dat een kunstenaar zich mogelijk goed kan verhouden tot elke maat, wordt het volgens mij toch voor de beschouwer soms wel een probleem.

Laten we eens even stilstaan bij de zaal van Anselm Kiefer. Vier doeken van enorme proportie, drie uit de serie Sternnen Lager No. II, III en IV (1998) en Cette Obsure Clairité, qui tombe des étoilles (1998) uit het zelfde jaar. Iets van dergelijke afmetingen is hier moeilijk weer te geven. Gezien de mogelijkheden worden het al snel postzegels, waarin elk detail weg zinkt, als ik het zo mag zeggen. Maar goed, wat als je echt oog in oog met een kunstwerk van een degelijke maatvoering staat? Wat zie ik, wat ervaar ik als je zo een hele zaal hebt met wel drie of vier stuks? Kijken we naar het werk van Anselm Kiefer, dan is deze serie niet van een 'loodzwaar' karakter dat we wel kennen uit andere series. Zijn door de kleuren van de aarde bepaald palet, is meestal donker en somber. Deze kunstwerken ogen lichter, maar zijn wel gemaakt met de bekende dikke huid vol craquelures. Ze ogen een beetje als een sterke uitvergroting van zeg bijvoorbeeld het oppervlak van het voorhoofd van de Mona Lisa van Leonardo Davinci 400 jaar later. De laag met aarde, stro, schellak, pigmenten, emulsie en zand op doek, waarin in pastellen tinten een afbeelding tot stand komt met een monumentaal karakter, is vol van scheuren en barsten.In dit geval komt hieruit een beeld naar voren van een onderaards depot met stellingen, met op de schappen, van nummers voorziene bakken, lades of stapels boeken, die hoog boven ons uit torenen: Groots! Hele stapels, maar de geïsoleerde manier van presenteren, op elke wand een van de gigantische doeken, maakt het hier niet tot een eenheid. De eenzame zitkubus in het midden, maakt als je daarop plaats neemt je alleen maar meer bewust van de afstanden, die je hier moet overbruggen.
Het oeuvre van Anselm Kiefer laat zich plaatsen in de traditie van de Duitse romantiek. Tegen over de geweldige vernielzucht van de mens, plaatst hij de vruchtbaarheid van de aarde. De poëtische verwijzing tussen vernietiging en geboorte neemt er een centrale plaats in in zijn werk. De kunstenaar werd in 1945 zelf in een ruïne geboren: een ruïne van een huis, in een ruïne van een land en op een ruïne van onze beschaving. Zijn werk is doordrongen van het idee van verval en wederopstanding. Het verhaal van de 'vallende sterren' - hoe nieuwe sterren ontstaan uit de brokstukken van oude sterren, oplichten en opnieuw uitdoven - is een metafoor voor leven en dood, sterven en opnieuw geboren worden. Sterren dienen hier dan ook te worden gekoesterd en in een groot depot te worden beschermd.
De nog altijd aanwezige invloed van de Duitse romantiek weerspiegelt zich vooral in Kiefers visie op zijn artistieke projecten. Projecten omvatten zowel de architectuur als de beeldhouwkunst en de schilderkunst. De maatschappij maakt volgens Kiefer deel uit van een groter kosmisch geheel dat bestaat uit de hemel, het aardoppervlak en de onderwereld. Zo maakte hij in 2007 een gigantische installatie in het Grand Palais, waarin hij in een alles omvattende vormgeving een geheel eigen wereld schept om dit begrip en deze ziens wijze uit te beelden.
Kiefer is het voorbeeld van de erudiete kunstenaar. In tegenstelling tot de figuratieve, vrij toegankelijke vorm van zijn werk, is de diepere betekenis ervan abstract en raadselachtig. Zowel de overweldigende monumentaliteit als het aantrekkelijke materiaalgebruik spreken veelal onmiddellijk aan. Maar de verwijzingen naar literatuur, wetenschap, alchemie, Hebreeuwse geschriften, Duitse sagen, legenden en volksverhalen maken de werken moeilijk leesbaar.

Zonder aanvullende informatie is het moeilijk die dieper lagen in het werk van Anselm Kiefer te doorgronden. Toch beweert Kiefer zelf, dat je zijn werk niet per se eerst hoeft te 'begrijpen'. 'Je moet vooral kijken', zegt hij. 'Kijken met je eigen ogen, kijken met je eigen geschiedenis, kijken om op die manier met je eigen verhaal het werk te vervolledigen.' Op die manier is het volgens Kiefer dus, de naar zijn werk kijkende beschouwer, die zo zelf het werk voltooit.

Fotobijschriften: Nr 1 MKM Oevergevel, Duisburg. Nr 2, 3 en 4 Anselm Kiefer, Sterrenlager II, III, IV, 1998. Nr 5, Centraal deel totaalinstallatie Grand Palais Parijs 2007

Plezier beleven aan een oud schilderij?

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Wed, 28 Jan 2009 15:23:00 +0000

Rembrand's J'Accuse, de nieuwste film van Peter Greenaway gaat over goed kijken naar de Nachtwacht.

ONTDEK EEN MOORDCOMPLOT IN REMBRANDTS NACHTWACHT!

De internationaal bekende filmregisseur Peter Greenaway daagt u in zijn film uit een onderzoek op de Nachtwacht uit te voeren. Achter rijke details van 17de eeuws schilderwerk schuilen verschillende intrigerende verhalen.

http://www.jaccuse.nu/jaccuse

Wie had dat gedacht, De Nachtwacht als een detective....

KUNST en KENNIS: Kennis van kunst?

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Fri, 16 Jan 2009 17:31:00 +0000

In Nederland, maar ook daar buiten, wordt er hard gewerkt aan het idee dat 'kunst kijken' niet kan, zonder de als noodzakelijke geachte kennis. Dat de kunstenaar eigenlijk een wetenschapper is, die onderzoek doet en over zijn of haar bevindingen belangwekkende data verzamelt en dit omwerkt tot ‘kunst’.

Veel mensen kijken naar kunst met een wat ik zou willen noemen een ‘helpgevoel’. Deze mensen voelen zich slachtoffer van de zogenoemde 'kunstintelligentsia'. Zij zijn bevangen door de gedachte dat zonder noodzakelijk geachte kennis van de kunst die zij zien, niet echt ‘genoten’ kan worden. Zo zijn we gaan denken, dat het niet anders kan. Eerst moeten we ons informeren en dan pas kunnen we op reis. Kunst kijken als een vorm van 'uitgesteld genieten'.

Er is een hele groep aan belezen en geleerde mensen - 'professionals' - rond de kunstenaars gaan staan, die elk aspect van de kunstenaar zijn handelen proberen te duiden en te plaatsen in; de maatschappelijke context, de politieke ontwikkelingen en de sociale aspecten. In de musea, academies en universiteiten doen curatoren en kunsttheoretici in deze zo zakelijke tijd, werkelijk hun uiterste best om u de kunst ook historisch, maatschappelijk en beschouwend verantwoord te presenteren. Waar gaat het dan mis?

Binnen de hedendaagse kunst is een hele groep neoconceptuele kunstenaars aan het ontstaan, waarvan ik het idee krijg, als of het eerder is dat zij bedrijfskunde hebben gestudeerd. Kunstenaars die zich met zelfdiscipline, tucht en vleit werpen op procesbeschrijvingen alsof zij als sociale wetenschappers allerlei structuren in de menselijke aard en menselijke interactie tot onderwerp van hun werk hebben gemaakt. Er wordt blijkbaar met instemming van de eerder genoemde kunsttheoretici met overgave gewerkt aan een objectloze en materieloze kunstproductie.
Uiteindelijke ‘objecten’ en of 'presentaties', worden ad random uit databases of vanaf internet gegenereerd en hebben een hermetische, gesloten en ondoorgrondelijke structuur. Daarbij worden deze 'installaties' veelal niet door bezoekers als kunst herkend.

Is het dan verwonderlijk dat we als kunstliefhebbers hunkering blijven voelen naar de schilder Rembrandt van Rijn, of zoals nu in het Groningermuseum, naar de schilder J.W. Waterhouse?

Ogenschijnlijk is er naast de invoering van het Angelsaksisch model op onze kunstopleidingen een ontwikkeling gaande, die deze hang naar theoretiseren en intellectualisme bij jonge kunstenaars aanmoedigt en kan verklaren. De kunstenaar en de kunst als ‘überdiscipline’ om de complexiteit van onze maatschappij en samenleving in dodelijke ernst te beschrijven en te verklaren?!

Mag ik hier dan toch graag een waarschuwend geluid laten horen? Ons zelfvertrouwen, onze onbevangen kijklust, zeg maar onze basale nieuwsgierigheid krijgt van het idee dat kunst kijken zonder theoretische verdieping niet kan, een enorme deuk. Laten we met dergelijke gedachten vandaag nog stoppen.
Zoals Henri Matisse al zei: “In de kunst telt niet wat in woorden gezegd kan worden”.

Niet dat ik kunst wil beperken tot een visuele aangelegenheid, maar toch wil ik kunst vooral dat laten zijn, wat tot ons komt via onze zintuigen. Kunst is iets wat de waarneming als eerste entree benut om diepere lagen in ons te raken. In figuratie of abstractie, in conceptuele- of in concrete kunst: Mark Rothko, Martin Kippenberger, Luciano Freud of een kunstenaar als de Nederlander Ronald Ophuis.

Natuurlijk over kunst raken we niet uit gepraat en al helemaal niet snel uitgeschreven. Toch wil ik iedereen vooral aanmoedigen om zelf te gaan kijken. Zelf voor het betreffende kunstwerk te gaan staan en te zien wat dat met je doet. Het effect van een Mark Rothko colourfield painting zien en gewaar worden: Wat is je gevoelsindruk, welke emotie dringt zich aan je op, bij het kijken naar zijn schilderijen?

Staand voor een werk van bijvoorbeeld Ronald Ophuis met een robuust geschilderd, controversieel onderwerp. Door het formaat van het werk, moet je wel even bij jezelf checken, hoe je hier nu tegen over staat, wat je zo visueel voorgeschoteld krijgt.

Kortom: “Are you in or are you out?” De effecten die ik hier noem, vragen geen theoretisering, geen diepgaande informatie verwerking vooraf. Nee, voor diegene die de moeite neemt zelf te kijken en zo de kunst te ervaren, wordt het direct zo helder als glas. Niks uitgesteld genieten; de kunst, de intentie van de kunstenaar, het kustwerk zelf openbaart zich direct aan zijn beschouwer en kan zonder voorwaarden vooraf direct worden beleefd: "Zien is genoeg!"

Of de titel van de tentoonstelling van Ophuis zijn werk "Painful Painting", daar dan recht aan doet laat ik graag aan u over, maar zeker is dat hij er in slaagt u een morele verantwoordelijkheid te laten voelen, die u op een andere wijze misschien iets makkelijke van u af had kunnen schuiven. En daar valt dan natuurlijk nog weer heel lang over na te praten...

Schilderijen van Ronald Ophuis zijn nog tot 22 maart 2009, te zien in het wat krappe jasje van het Museum Jan Cunen in Oss.

Wat Heet Mooi?

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Fri, 19 Dec 2008 16:35:00 +0000

Aangezet door wat ik hier eerder geschreven heb over de kwestie mooi of lelijk, werd ik onlangs getriggerd door de reclame van het Natuurmuseum Brabant in Tilburg.
Daar is de tentoonstelling te zien: “Wat heet mooi?” die daar nog te zien is tot 13 september 2009. Tijd genoeg zou je zeggen, maar toevallig had ik de kans om daar deze week even naar binnen te lopen.

Het idee om vanuit dit museum een bijdrage te willen leveren aan deze discussie vind ik aller aardigst. Immers het adagium 'Artis magister natura est': de natuur is de leermeesteres van de kunst, waart hier rond.

"WAT HEET MOOI?"

De tentoonstelling wil aanzetten tot nadenken over de relatie tussen natuur, kunst en evolutie. Acht kunstenaars en flink wat bizarre dieren helpen daarbij. De museumdirecteur Frans Ellenbroek leidt je in video commentaren 'persoonlijk' rond door “WAT HEET MOOI?”.

De vraag wordt opgeroepen: “Is kunst wel ergens goed voor?”Met de evolutie van menselijk kunstgedrag als rode draad kom je langs de thema's van de tentoonstelling. Is kunst gewoon pronkzucht? Kunnen dieren elkaar ook mooi vinden? Hoe kijkt een kunstenaar? Moet kunst vernieuwend zijn? Is kunst misschien een bron van troost of ontspanning, een goed middel tegen tobben en piekeren? Kunst van nu Van acht verschillende kunstenaars is werk tentoongesteld (Koen Delaere, Guido Geelen, Danielle van Broekhoven, Haitske Teunissen, Dorien Plaat, Nan Groot Antink, Sjef Voets en Emily Hermans). Verder zijn interviews met hen te zien, over de thema's in de tentoonstelling, gemaakt door leerlingen van het St.-Odulphuslyceum uit Tilburg.

Gaande weg wordt je bijgespijkerd over een aantal aspecten, die ingaan op menselijke eigenschappen en specifiek menselijke mogelijkheden (door ons grote brein) en onze zintuiglijkheid, onze taal, onze speelsheid. Zo wordt vlotjes een bijdrage geleverd aan de grondslag die ons laat differentiëren tussen mooi of niet mooi.
Leuk uitgangspunt en ook met ‘zorg’ omgezet naar een tentoonstelling in vier delen (kamers), die nadat je de introductie heb ontvangen, je even naar kunst mag kijken, die in het tweede deel van die kamers achter een wandje hangt (Kunst niet aanraken!).

Goed, het is een beetje een troosteloze opstelling, krapjes, grijs en tja, alles moest er in. Ook de formule van de zichzelf verklarende tentoonstelling met ‘auto-uitleg’ roept jeukaanvallen bij mij op, maar het onderwerp is prikkelend en de kleine interviews met die acht kunstenaars op hun ateliers, uitgevoerd door middelbare scholieren zijn zo ontwapenend. Bijvoorbeeld Guido Geelen, Emily Hermans, Danielle van Broekhoven of Nan Groot Antink. Super educatief maar gewoon wel even doen!

Gelukkig moedigt Frans Ellenbroek zijn bezoekers aan, om vervolgens ook nog even de gang naar het De Pontmuseum te maken, waar de kunst natuurlijk echt tot haar recht komt op de manier zoals het daar gepresenteerd wordt. En als je beide musea bezoekt zie ook prachtig het verschil in de museale benadering van elk van deze twee musea. Hoe onderwerpen en collectie aan het publiek, wat voor elk museum ogenschijnlijk een totaal andere doelgroep moet zijn, wordt gepresenteerd. Een wereld van verschil op 10 minuten loop afstand

(fotobijschriften: foto 1 voorgevel Natuurmuseum Brabant te Tilburg, foto 2. Werk van Koen Delaere z.t. 2007)

RELATIE TOT DE REËLE WERKELIJKHEID

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Thu, 04 Dec 2008 14:39:00 +0000

In mijn afgelopen bericht besprak ik één van de eerste aspecten, die direct van belang zijn bij het kijken naar kunst. Het formaat; de keuze die een kunstenaar maakt met betrekking tot de keuze van de afmeting van zijn werk. Staan we oog in oog met een kunstwerk, dan valt die verhouding immers altijd direct op. Kijken we naar een kunstwerk dan speelt die maatvoering in de verhouding tot de reële werkelijkheid als eerste een belangrijke rol.

Het tweede aspect wat zich direct aan de kunstkijker toont en wat ik hier wil bespreken, is natuurlijk de relatie die de kunstenaar in het kunstwerk heeft aangebracht tot die reële werkelijkheid. Elke mens vertrekt namelijk in zijn ‘beeldidioom’ vanuit de door hem of haar waargenomen werkelijkheid, zoals de alledaagse realiteit zich aan ons voor doet, door gezien wordt.

Nu zijn kunstenaars vooral meesters van de verbeelding en doen niets liever - zo lijkt het - als een spel spelen met ‘de realiteit’ door hier op in te grijpen. Populair en bekend zijn de werken van bijvoorbeeld de Belgische kunstenaar René Magritte (1898 – 1967) die een illusionistisch spel speelde met de door hem geschilderde weergegeven ‘werkelijkheid’.

Sommige kunstenaars zoomen in op die ‘werkelijkheid’ en maken hem subjectief of persoonlijk. Andere kunstenaars vereenvoudigen de afbeelding van de werkelijkheid in hun weergave door die te schematiseren, te stileren of door elementen of details er uit weg te laten.

Beide bovenstaande manieren van verwerking, beïnvloeden de relatie tot de reële werkelijkheid. Door het ingrijpen of het vertalen in de afbeelding van een zekere realiteit door de keuze en uitwerking van de beeldelementen, kleur, compositie, vorm, ruimtelijkheid, schept de kunstenaar in zijn werk een bepaalde ‘afstand’ tot de ons bekende reële werkelijkheid.
Hierdoor ontstaat als het ware een nieuw realiteit, de realiteit van het kunstwerk zoals dit door de kunstenaar minder of meer doel bewust is nagestreefd en bedoeld om een bepaalde beleving en ervaring bij de beschouwer, de kunstkijker op te roepen.

Door de eeuwen heen kunnen we hierin allerlei verhoudingen en stileringen in onderkennen als we naar kunstwerken kijken. Met de ontwikkeling van de optica en komst van de lens om de werkelijkheid af te beelden op het twee dimensionale - het platte vlak - in de vijftiende en zestiende eeuw, is het begin gemaakt naar het afbeelden van wat wij nu de ‘fotografische

werkelijkheid' noemen. Verondersteld is wel dat Johannes Vermeer (1632 - 1675), onze beroemde meester uit de Gouden Eeuw, als een van de eerste gebruikmaakte van een lens om de werkelijkheid naar het platte vlak te vertalen.

Fotografie is letterlijk schrijven met licht, maar het duurde tot ver in de negentiende eeuw voor dat de fotografie ook zijn invloed liet gelden op de beeldende kunst.
Met de komst van de fotografie als afbeeldingtechniek ontstond ook de noodzaak voor beeldend kunstenaars, schilders om andere wegen in te slaan dan in hun uitbeelding te streven naar het één op één proberen weer te geven van onze ‘zichtbare’ werkelijkheid. Immers daar voldeed de vroege fotografie steeds beter aan en uiteindelijke is het zo geworden dat wij een foto zien als zijnde de reële werkelijkheid. Dat zien we bijvoorbeeld omdat een foto nog altijd als een ‘bewijs’ van die alledaagse werkelijkheid wordt overlegd in bijvoorbeeld de nieuwsmedia als de krant. Eigenlijk kunnen we stellen dat de zo bedoelde fotografie de kleinste afstand verbeeld tot de reële werkelijkheid.

Eind negentiende en begin van de twintigste eeuw ontspruiten er tal van kunststromingen en kunstenaars, die naar een andere kwaliteit zoeken in hun afbeeldingvormentaal. Naar een vorm van uitbeelden en afbeelden die weg voert van de fotografische werkelijkheid. Impressionisme, Fauvisme, Expressionisme, Kubisme en nog vele andere stromingen doen opgang.

Midden twintigste eeuw maakt ook de fotografie een ontwikkeling door, die gaat naar een meer autonome inzet van het medium fotografie, waardoor ook binnen de beeldvoering van de kunstfotografie een nieuwe verwerking ontstaat van het beeldend vermogen van fotografie.
Bijvoorbeeld Man Ray (1890 – 1976) en Salvador Dali (1904 – 1989) zoeken zo naar een nieuwe beeldtaal in fotografische expressie, waarbij men ingrijpt in de fotografische techniek en de uitkomst, het fotografische beeld direct beïnvloedt, vervormt of manipuleert om een nieuwe afbeeldingsrealiteit op te roepen.

In de huidige tijd lopen tal van verworvenheden in de beïnvloeding van de afbeeldingsrealiteit, ruimhartig door elkaar. In de ene vorm van ‘computer added design’ wordt een bijna volkomen verdraaide en gemanipuleerde weergave na gestreefd van de werkelijke wereld zoals wij die kennen.

In de schilderkunst worden allerlei uitbeeldings- en afbeeldingsmethoden gestapeld weergegeven of juist heel specifiek gebruikt. Gerhard Richter (1932) en Luc Tuymans (1958) zijn bekende voorbeelden van kunstenaars, die specifiek aan fotografie verbonden beeldaspecten als het ware weer herintroduceren in de afbeeldingstaal van de schilderkunst.

Naast kunstenaars die een figuratieve afgeleide van de werkelijkheid in hun werk tot uitbeelding brachten ontstonden er ook stromingen die een autonome - niet naar een werkelijkheid -verwijzende beeldende kunst, ook wel concreet abstract expressionisme genoemd. Hierin ontstaan kunstwerken die louter op de verf – de reële materie – vorm en kleur gebaseerd zijn. Een van de eerste kunstenaars die in deze richting ontwikkelde is Piet Mondriaan (1872 – 1944) en de stroming De Stijl. Mondriaan streefde in zijn werk een zuivere harmonie na, die louter in het kunstwerk zelf ontstond door de compositie van vorm en kleur in een strikt geometrisch schema.

Formaat, maatvoering

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Wed, 26 Nov 2008 15:22:00 +0000

“De grootte als vorm, het geheel van door de vorm bepaalde afmetingen”. Ook de kunstenaar speelt in op de verhouding van een kunstvoorwerp tot de menselijke maat. Plotseling lijkt ‘de menselijke maat’ weer hip te zijn en wordt er her en der weer gesproken over de relatie van ‘iets’ tot die van de mens zelf. Nu is dit gegeven natuurlijk niet louter iets van de tegenwoordige tijd. In de Renaissance was het al een belangrijk item en perfectioneerde bijvoorbeeld Leonardo Da Vinci een maatvoeringsysteem waarin de menselijke maten de basis vormde voor het vaststellen van bepaalde verhoudingen: De Gulden Snede.

De manier waarop ik het hier wil bespreken geldt eigenlijk voor de directe relatie van maatvoering en afmeting het kunstwerk tot die van de beschouwer. Is die relatie bijvoorbeeld gelijk aan die zoals we die kennen in de dagelijkse werkelijkheid? Is ze gelijk aan 1 staat tot 1, of is die verhouding door de kunstenaar beïnvloed; uitvergroot of juist verkleind?

Is die relatie overeenkomstig zoals we die in de dagelijkse werkelijkheid ondervinden, dan maakt dat de aanvaarding en herkenbaarheid groter en invoelbaar. Veel kunstenaars spelen echter met die maatvoering een spel. Ze maken iets bewust kleiner of groter waardoor je in positie als beschouwer in een ander perspectief wordt geplaatst.

Echter, in onze huidige tijd speelt er nog een belangrijk element mee dat van invloed is op onze beleving van de maatvoering en het formaat van een kunstwerk. Doordat we vaak en veelvuldig worden bestookt met beelden en reproducties van een bepaald kunstwerk kan het gebeuren dat er een ’vals maatgevoel’ ontstaat.

Doordat we bijvoorbeeld al veelvuldig een reproductie gezien hebben van de Mona Lisa (1505 – 1507) van die zelfde Leonardo Da Vinci, die ik hierboven noemde, kan het zijn dat als je dan daadwerkelijk in het Louver Museum in Paris, echt voor dit wereld beroemde schilderij staat je een gevoel overvalt van “is dit het nu?”. Het werkelijke schilderij is dan veel kleiner (77 x 53 cm) dan de eerdere beleving die van het kunstwerk bij je is ontstaan door het zien van reproducties, gecombineerd met de kennis dat dit zo’n wereldberoemd werk is. Veel bekende en beroemde schilderijen hebben last van dit hedendaagse fenomeen. Hoe groot is eigenlijk de Nachtwacht van Rembrandt van Rijn? Dat wordt dan blijkbaar toch heel anders als je werkelijk oog in oog met het kunstwerk staat.

In de hedendaagse kunst is er nog nauwelijks een beperking voor de kunstenaar om te bepalen hoe groot iets door hem of haar gemaakt wordt en in welke materialen. Zelfs als een kunstenaar de werkelijkheid zelf als uitgangspunt neemt voor zijn maatvoering, dan zien we dat de invloed van de media, veel bepalende is geworden dan ooit. Kijken we bijvoorbeeld naar het recente werk van Damien Hirst, For the Love of God, waarbij een heuse menselijke scheld letterlijk het uitgangspunt vormde voor de maatvoering van dit kunstwerk, dan blijkt nu al dat dit effect optreedt. Toeschouwers die het kunstwerk zelf hebben gezien in het Rijksmuseum in Amsterdam, ervaren het kunstwerk als ‘klein’! Dat is natuurlijk niet zo verwonderlijk als je wordt gelokt met grote ‘blow-ups’ op affiches in bushokjes?

http://www.rijksmuseum.nl/tentoonstellingen/hirst?lang=nl

Het woord “Blow-ups” is ook een typisch verschijnsel uit de moderne kunst van de jaren 60-tig. Vooral Amerikaanse kunstenaars legde zich er toen speciaal op toe om gebruiksvoorwerpen extreem uit te vergroten en als beelden in de openbare ruimte te plaatsen. Ook tegenwoordig wordt dit nog gebruikt door bijvoorbeeld de controversiële Amerikaanse kunstenaar Paul McCarty, die zo een extreem uitvergrote hondendrol, nu werkelijk op blaasbaar, als beeld in het beelden park in Middelheim plaatste:

Shit Pile 2007.

Kunstenaars gebruiken formaat en maat-voering om de manier waarop hun kunstwerk wordt ervaren door de beschouwer te beïnvloeden. Soms werkt dat heel subtiel, maar vaak wordt zo ook een schokeffect beoogd.

Ze maken dingen soms extreem groot, of in andere situaties klein

of nietig om de ervaring die jij als kijker hebt te beïnvloeden. Of ze gebruiken een maatvoering die direct in relatie staat met de werkelijkheid om je zo in hun kunstwereld te lokken.

De maatvoering die kunstenaars gebruiken beïnvloedt dus je ervaring en prikkelt je verbeelding bij het kijken naar kunst.

Vluchten, Vechten of Vrijen?

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Tue, 25 Nov 2008 02:06:00 +0000

Die drie basis reactiepatronen van ons brein zijn niet alleen iets van mensen, het zelfde zien we bij veel levende wezen terug. Echter deze drie patronen vormen ook verbazend vaak in wisselende samenstelling, de basis van een goed verhaal, of het ons nu verteld wordt in een boek, een toneelstuk, een film of in een kunstwerk. Ik zou het eigenlijk hebben over ‘formaat’, maar ik wil toch eigenlijk eerst nog iets meer vertellen over de ‘kunstervaring’ zelf.

Hoe zit dat dan toch bij kunst, bij beeldende kunst? Wat volgens mij wel duidelijk is, is dat kunst iets is van mensen. Gemaakt door de ene en bezien door de ander. Zo bezien is er aan de ene kant een mens te benoemen als ‘de maker’ en aan de andere kant ‘de beschouwer’; hij of zij die het gemaakte ‘ervaart’. Dit is een ‘communicatieve’ definiëring van kunst, met aan de ene kant dus een ‘zender’, aan de andere kant een ‘ontvanger’ en daar tussen in ‘het kunstwerk’ als een vorm van een ‘boodschap’, de drager en het medium er tussen in. Maar zoals verder op zal blijken neemt in dit geval het kunstwerk dat aspect van ‘zenden’ over en blijft het zo gezegd zenden, ook al is de maker allang uit beeld. En stopt het kunstwerk met ‘zenden’ als de beschouwer het contact met het kunstwerk verbreekt.

Het blijkt hieruit wel, kunst is een bijzonder begrip, waar over al hele boekenkasten zijn vol geschreven en vele avonden lang over kan worden gefilosofeerd. Dat is een ander leuk en belangrijk aspect aan kunst. Aan de ene kant is het opmerkelijk vaag en aan de andere kant eigenlijk heel precies. Natuurlijk zijn er tal van definities opgesteld over wat kunst nu precies is, wat er wel onder zou moeten worden verstaan en wat niet. Het meest vermakelijke is natuurlijk dat steeds weer blijkt dat er door mensen, makers of beschouwers, nieuwe betekenissen aan worden gegeven. Daarmee bezit kunst dus een transformerende kracht. Een ‘iets’ dat vagelijk duidbaar is, maar oneindig van karakter is.

Er zijn veel makers, kunstenaars geweest die lustig en diepgaand mee gefilosofeerd hebben en anderen die precies tegenovergesteld meende dat juist bij de kunst het woord achter wegen moet blijven: “Het beeld of het kunstwerk zelf, zei volgens hen genoeg.” Gebruiken wij ook niet af en toe de uitspraak:”Een plaatje zegt meer dan duizend woorden”? Eén ding is wel duidelijk kunst nodig uit tot communicatie en is misschien als zo danig zelf ook wel een soort van communicatievorm, die verder reikt dan ‘taal’ en ‘woorden’. Een bijzonder ding van kunst is verder dat het zijn kracht behoudt om te blijven communiceren en bijvoorbeeld reacties bij de beschouwer op te roepen, ook al heeft die er al vaker naar gekeken of al hebben er al velen voor hem of haar naar het kunstwerk gekeken.

Als we dan proberen te benoemen wat er dan eigenlijk wordt overgedragen of gecommuniceerd door een kunstwerk zijn we op de eerste plaats volgens mij weer bij vluchten, vechten of vrijen. Er bestaat natuurlijk een oneindigheid aan nuances, waardoor het lijkt als of er ook een oneindig aantal mogelijkheden is, omdat er zoveel kunstenaars, kunstwerken, kunstvormen en kunstopvattingen zijn. Maar er is een beperking, kunst is op de eerste plaats toch vooral iets van mensen en tussen mensen. Bovenstaande brengt daarom ideeën van mensen als Piet Vroon en Midas Dekker binnen het bereik van de kunsten en daardoor wordt het weer een stuk eenvoudiger.

Dan gaat het er dus over wat er eigenlijk wordt overgedragen of gecommuniceerd door een kunstwerk? Wat kun je als beschouwer ontvangen of ervaren door een kunstwerk? Dan blijkt dat een kunstwerk een rationeel of gevoelsmatig effect op je kan hebben. Zo kan het ervaringen van kunst een schok van realiteit bij je teweeg brengen of een gevoel van melancholie, een droomachtige ‘van de wereld ervaring’ oproepen (vluchten). Of je bewust maken van een bepaald politiek beeld, onrecht, aanmoedigen tot verzet (vechten). Of bij je gevoelens van vrolijkheid, verlangen en pure schoonheidservaringen oproepen (vrijen).

Soms gaat het mis en ontstaat er vooral verwarring. Als dit niet het doel van de maker en het kunstwerk is, mist het kunstwerk zijn uitwerking. Dat kan verschillende redenen hebben. Deze fout kan zowel bij de kunstenaar als de beschouwer liggen of bij de wijze waarop het kunstwerk wordt gepresenteerd aan de beschouwer. Fouten die de kunstenaar gemaakt heeft bij het creëren van zijn werk zijn niet op te lossen. Aan de andere kant kan de beschouwer er wel voor zorgen dat hij geen fouten maakt en dus geen waardevolle kunstervaringen mist! Ten derde is er de uitdaging bij de samenstellers van tentoonstellingen, kunstwerken zo te presenteren dat zij een goede omgeving en context scheppen, die het kunstwerk in kwestie op een optimale manier voor het voetlicht brengt.

Hoor ik daar een zucht? Wel nu hadden we al het bereik van de ‘makerswereld’ ingeleid, kort stilgestaan bij de ‘ervaringswereld’ is er ook nog dat tussengebied bijgekomen; die van hoe de presentatie tot stand komt. Samen vormen ze een prachtige drie eenheid?

Goed, zie dit als een tussen stapje, dat ik toch graag nog even wilde maken, om vervolgens terug te keren en het aspect ‘formaat’ te gaan behandelen; “De maat der dingen".

Wat beïnvloedt onze oordeelsvorming als we naar kunst kijken?

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Sun, 23 Nov 2008 03:38:00 +0000

In vervolg op het in mijn eerste bericht als eerste besproken aspect van plaats; waar zien we het kunstwerk en hoe dit onze meningsvorming beïnvloedt, is er een tweede, externe beïnvloeding, direct aan het werk. Welke positie of faam geniet de maker van het kunstwerk en hoe is dit aan ons bekend geworden? Zijn we ons bewust dat de oordeelsvorming over een kunstenaar en zijn werk door de tijd heen verandert. Soms neemt de waardering toe of soms neemt de waardering af. Samen zijn dit bijvoorbeeld al enkele punten, die bij het kijken naar kunst veel al onbewust een belangrijke rol spelen.
Mijn voornaamste doel van dit weblog is om samen met jullie naar kunst te kijken en hierover onze ervaringen uit te wisselen.

Daarbij wil ik graag de aspecten bespreken, die leiden tot onze oordeelsvorming en daarom vind ik het belangrijk om het oordelen over ‘mooi’ of ‘lelijk’ uit te stellen en eerst naar die ‘beeldaspecten’ te kijken, die bepalen hoe wij een kunstwerk ervaren.

Veel mensen die ik op tentoonstellingen of in een museum spreek en hun vraag wat ze van de kunst vinden die zij er zien, dan blijkt vaak dat zij zich onvoldoende bewust zijn, dat er in hun brein razend snel een heel programma wordt afgewerkt, als ze zich de vraag stellen; “Wat vind ik hier van?”

Men kijkt, laat het beeld even op zich inwerken en dan ‘plop’ lijkt het of er ‘opeens’ iets gevonden is, er een mening is over het kunstwerk. Dit gebeurt zo snel dat men zich onbewust is, dat hier een heel rijtje stappen wordt afgewerkt.

Kijken is één van onze belangrijkste ‘zintuigen’, voor velen de overheersende manier om de wereld om ons heen te ervaren en de informatie die nodig is om die ervaring op te bouwen te verzamelen. Natuurlijk zijn er meestal nog vier of vijf ‘zintuigen’ aan het werk, maar het lijkt alsof in onze huidige wereld, visuele informatie steeds dominanter is geworden.

Naast taal, gesproken of geschreven woorden, is het beeld, stilstaand of bewegend, een alom tegenwoordige overbrenger van informatie geworden. Daarom is het goed om eens bewust te kijken hoe een dergelijk beeld naar ons toe komt en welke ‘beeldaspecten’ daarbij een rolspelen.

Natuurlijk was visuele informatie altijd al van groot belang. Al was het maar om te bepalen of het ‘veilig’ was. Of er geen gevaar dreigt?
Om de werking van beelden duidelijk te maken, grijp ik daarom graag terug op de drie V’s: “Vluchten, Vechten of Vrijen”? In een notendop de drie reactiepatronen die ons brein vaak als eerste probeert te beantwoorden als we in een nieuwe situatie zijn aan beland. En gezien we ons brein altijd bij de hand hebben (of dat brein eigenlijk ons) is het goed om te weten dat ook als we naar kunst kijken, dit een belangrijke rol speelt.

Zo komen we dan al snel bij wat de formele aspecten bij kunstbeschouwing worden genoemd. De eerste die ik wil bespreken is ‘formaat’.
In mijn volgende bericht ga ik daar graag wat nader op in.

"Kunst kijken wordt genieten!"

noreply@blogger.com (Gust van Dijk) — Thu, 20 Nov 2008 10:25:00 +0000

Welkom op mijn web-log over kijken naar kunst. Op mijn web-log vindt je informatie, die je helpt om met meer plezier te kijken naar moderne- en hedendaagse kunst en een bezoek aan een museum met moderne kunst tot een boeiend uitstapje maakt. :“Kunstkijken wordt genieten.”

Natuurlijk is er een grote groep mensen in Nederland, die met veel plezier tentoonstellingen en musea van hedendaagse kunst bezoekt. Echter er zijn ook mensen die zich soms wat onzeker voelen, als ze oog in oog staan met moderne of hedendaagse kunst. Deze kunst roept dan bij deze mensen allerlei vragen op. waardoor zij zich zo gezegde, ongemakkelijk lijken te gaan voelen. Toch is het niet zo dat je alleen dan van hedendaagse kunst kunt genieten, als je eerst door allerlei verdiepende informatie hebt heen geworsteld. Wel is het fijn als je door het volgen van een eenvoudig stappenplan jezelf helpt je ervaring te structureren, bij het kijken naar moderne en hedendaagse kunst.

Een veel gehoorde opvatting is dat kunst voor al dan te genieten is, als je bepaald hebt of het mooi of lelijk vindt. De eerste toets die mensen zich daar door stellen als ze naar kunst kijken is dan ook: “Vind ik dit mooi of lelijk?” Vaak worden daar onbewust direct al allerlei zaken in mee gewogen, die niets met het kunstwerk zelf te maken hebben.

Zoals bijvoorbeeld, waar zie ik dit kunstwerk voor het eerst? Is dat in een belangrijk museum dan beïnvloedt dit vaak ongemerkt je meningsvorming. Of ken je de naam al van de kunstenaar en zijn status? (wordt vervolgd)