tag:blogger.com,1999:blog-88741608317683721052026-05-19T01:43:52.418+03:00کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.comBlogger7568125tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-21840055348690528762026-05-19T01:43:52.418+03:002026-05-19T01:43:52.418+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgC5tGJkRtndSf6yt4jbwjFxhC8kCYyPFcxIdXIM_CDpIhDEUldGRbtACn0-xftcKtOKET7gcjcMqf6ixQ9YGCkc2A6F_ka2ojOwtr4O_9oOWMa_k8xKrrM_7iFNUS4ghP2qgxAOQL9MDCQqz8sLdZzZMF-IxurfNYwf-evHCGwPLfvGeMh6FQb_dZ_boY/s800/732026hemnhasib.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="450" data-original-width="800" height="180" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgC5tGJkRtndSf6yt4jbwjFxhC8kCYyPFcxIdXIM_CDpIhDEUldGRbtACn0-xftcKtOKET7gcjcMqf6ixQ9YGCkc2A6F_ka2ojOwtr4O_9oOWMa_k8xKrrM_7iFNUS4ghP2qgxAOQL9MDCQqz8sLdZzZMF-IxurfNYwf-evHCGwPLfvGeMh6FQb_dZ_boY/s320/732026hemnhasib.jpg" width="320" /></a></div> ‌<div style="text-align: justify;">هێمن حەسیب</div><div style="text-align: justify;">-</div><div style="text-align: justify;">ڕۆژی پێنج شەممە 14 ئایار، ئامادەی دانیشتنی دووەمی دادگاییکردنی عەجاجی جەلادی نوگرەسەلمان بووم، لە دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عەجاج، ئەو جەلادەی ڕۆژانێك زەوی نوگرەسەلمان لە ژێر پێی دەلەرزی، لە ناو قەفەسی تاوان، داڕوخاو و زەلیل و داماو لە بەردەم دەستەی دادوەرانی دادگا و بە بەرچاوی کەسوکاری ئەنفالکراوان ڕاوەستا بوو.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو پیاوەی، ڕۆژانێك هاواری دەکردە سەر ئەنفالکراوانی زیندانیکراو لە نوگرەسەلمان، لە دادگا، وشەکانی قوت دەدا و نەیدەزانی قسەکانی خۆی چۆن ببەستێتەوە بە یەكەوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عەجاجی جەلاد، ئەوەندە سەرلێشواو بوو، قسەکانی دژ بە یەك بوون.. چونکە لەلایەك نکوڵی لەوە دەکرد، بەرپرسیارێتی لە زیندانی نوگرەسەلمان هەبووبێت، لەلایەکی دیکە، دەیوت، پێش هێنانی ئەنفالکراوان، زیندانیکراوانی قەڵاکەمان گواستۆتەوە بۆ شوێنێکی تر و ئینجا ئەنفالکراوان بردراونەتە نێو قەڵاکە.. کاتێکیش دادوەر لێی پرسی؛ ئەگەر بەرپرسیارێتیت لەوێ نەبووە، چۆن ئەمە دەزانیت، ئینجا عەجاج قسەی خۆی گۆڕی و وتی؛ ئەم زانیارییەم لە معاون سیاسی ئەمنی سەماوە بیستووە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دانیشتنی دادگا، کە بە سەرۆکایەتی دادوەر (سعد خزعل جاسم محمد الامی) لە کاتژمێر 9:45 خولەك دەستی پێکرد و تا کاتژمێر 12:15 خولەکی خایاند... سەرەتا سێ شایەتحاڵی دیکەی ڕزگاربووی نوگرەسەلمان، کە لە ژنێك و دوو پیاو پێکهاتبوون، لە بەردەم دادوەر وتەی خۆیان پێشکەشکرد.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دادوەر، دەرفەتی باشی بە عەجاجی تاوانبار بەخشی، تا بەرگری لە خۆی بکات، بەڵام ئەو واتا (عەجاج) لەگەڵ ئەوەی داڕوخابوو، لە هەندێكجاریشدا فێلبازانە دەیویست لە وەڵامی پرسیارەکانی دادوەر ڕابکات.. بۆ نموونە؛ لە وەڵامی پرسیارێکی دادوەر، بەوەی دەستدرێژی کردۆتە سەر ئەنفالکراوان، عەجاج وتی؛ من بەردەوام هاتوچۆی سلێمانی و هەولێرم کردووە و چەندینجار لە چەمچەماڵ ماومەتەوە.. ئەگەر کاری لەو جۆرەم کردبێت، چۆن دەتوانم بچمە ئەو شوێنانە.. ئەو شارەزایی ئەوەی هەبوو، کە شاری چەمچەماڵ، یەکێكە لەو ناوچانەی، زۆرترین کەسی ئەنفالکراوە و دەیویست، بڵێی من کێشەم نییە لەو ناوچەیە.. هەر بۆیە دادوەر بە جۆرێك لە توڕەیی و دەنگی بەرز پێی وت؛ وەڵامی پرسیارەکان وەک خۆی بدەرەوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو جەلادە بە جۆرێك داڕوخابوو، لەلایەك نکۆڵی دەکرد لەوەی بەرپرسیارێتی لە زیندانی نوگرەسەلمان هەبووبێت، لە هەمانکاتدا دانی بە تاوانی دیکەدا دەنا، بەوەی ئەو لە ئەمنی سەماوە، کاری چاودێریکردنی رێکخستنەکانی حیزبی شیوعی و حیزبی دەعوە بووە و بەدوای ئەواندا دەگەڕا بە خێزانی.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عەجاج دوو پارێزەری هەبوو، یەکێکیان پارێزەرێکی ئافرەت بوو، کە لەلایەن بنەماڵەکەی بۆی دابینکرابوو و ئەوی دیکەیان پارێزەرێکی پیاو بوو، دادگا بۆی دابینکرد بوو.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کاتێك دادوەر بە عەجاجی وت؛ پارێزەرەکەی (ئافرەتەکە) لەو پەراوی یاساییەی (لائحة قانونية)ـی پێشکەشی دادگای کردووە، دەڵێت؛ کە تۆ بەرپرسی زیندانی نوگرەسەلمان بوویتە.. عەجاج ئاوڕدانەوەیەکی سەیر لای کردەوە و تەماشای پارێزەرەکەی کرد و ڕەنگی مۆر هەڵگەڕا، بە جۆرێك؛ ئاوڕدانەوەکەی سەرەنجی دەستەی دادوەران و تەواوی ئامادەبووانی ڕاکێشا، کاتێكیش دادوەر لێی پرسی، بۆچی وا تەماشات کرد، وتی؛ ئەو ئاگادار نییە، لە کاتێکدا ئەو پارێزەرە لەلایەن بنەماڵەی عەجاجەوە دابینکرا بوو.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کاتێكیش دادوەر، حوکمی کۆتایی خوێندەوە وسزایی لەسێدارەدانی بۆ ئەو جەلادە دەرکرد لە پای ئەنجامدانی تاوانی جینۆساید، لە رێگەی پرسێتی و کوشتن و دستدرێژی، سەرتاپا خۆشی و هەڵهەڵەی کەسوکاری ئەنفالکراوان ناو بینای دادگای گرتەوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لەگەڵ ئەوەی دوو تیمی پارێزەر (تیمێکی وەزارەتی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان و تێمێکی سەرۆکایەتی کۆمار)، وەك پارێزەری بەرگری لە ڕزگاربووانی نوگرەسەلمان ئامادەبوون و دوو (لائحة قانوني)ـیان پێشکەشکرد، بەڵام کاتێك دادوەر، پرسیاری کرد، کە ئێوە یەك تیمن، وەڵامەکەیان بەڵێ بوو.. ئەمەش جێی دڵخۆشی بوو.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە کۆتاییدا پیرۆزە لە تەواوی ڕزگاربووانی نوگرەسەلمان و کەسوکاری ئەنفالکراوان و هەموو گەلی کورد، کە دادپەروەری بەدیهات و جەلادێكی ناو پرۆسەی ئەنفال، سزایی یاسایی و عادیلانەی خۆی وەرگرت لە پای تاوانەکانی بەرانبەر ئەنفالکراوان.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">زۆر زانیاری و وردەکاریی دی هەیە، کە هەوڵ دەدەم لە بابەتێکی تێروتەسەلدا جێی بکەمەوە.. کە چۆن جەلادەکەی نوگرەسەلمان، نکۆڵی لە تاوانەکانی دەکرد و هەوڵی خۆدزینەوەی دەدا لە وەڵامی پرسیارەکانی دادوەر.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">تێبینی: دادگایکردنی عەجاج، لەلایەن دادگای باڵای تاوانەکانی عێراق بەڕێوەچوو، کە ساڵی 2005 بۆ دادگایکردنی سەرانی ڕژێمی بەعس دامەزراوە، بەڵام پرۆسەی دادگاییکردنەکە لە باڵەخانەی دادگای تێهەڵچونەوەی بەغدا ـ رەسافە بەڕێوەچوو، چونکە هۆڵی دادگای باڵای دادگای باڵای تاوانەک</div><div><span style="white-space: pre-wrap;"><br /></span></div>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-4294446313350747132026-05-19T01:42:31.230+03:002026-05-19T01:42:31.230+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg5OleoEnxQ__GmyTCMLa28MOYdmA8-3aPTdvDmDWiVo80M0USpQbqsejxuSsHY9-TK9T8Kh_uUQ1pguNzkszu3c6SHz6Og8YogcO3iGLJAqq6cHEXT-Wpgw4Ggn0PIU95bcDZ18BjEatrqJImbmsVtyd3gzBxgSVwSMytBjA_dhrTcISyZpcQtvkyWWBQ/s800/1832026havalarf.jpeg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="450" data-original-width="800" height="180" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg5OleoEnxQ__GmyTCMLa28MOYdmA8-3aPTdvDmDWiVo80M0USpQbqsejxuSsHY9-TK9T8Kh_uUQ1pguNzkszu3c6SHz6Og8YogcO3iGLJAqq6cHEXT-Wpgw4Ggn0PIU95bcDZ18BjEatrqJImbmsVtyd3gzBxgSVwSMytBjA_dhrTcISyZpcQtvkyWWBQ/s320/1832026havalarf.jpeg" width="320" /></a></div><br /><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەڤاڵ عارف</div><div style="text-align: justify;">-</div><div style="text-align: justify;">لەکاتێکدا زمانی کوردی لە ڕووی خەسڵەتە زانستییەکانەوە خاوەن ژێرخانێکی پتەو و دەوڵەمەندە و مێژوویەکی سەختیشی لە بەرەنگاربوونەوەو ململانێی مانەوەدا بڕیوە لە قۆناغی ئێستادا لە غیابی مەرجەعیەتێکی زمانەوانی یاسایی و نەتەوەییدا، کە وەک بنەمایەکی پارێزەر و پابەندکار ڕێگری لە هەر جۆرە زیادەڕۆیی و پەراوێزخستن و بەلاڕێدابردنێک بگرێت دووچاری دابڕانێکی فەرهەنگی و پاشەکشەیەکی قوڵی زانستی بووەتەوە، ئەمەش نەک هەر زمانی بەرەو پوکانەوە بردووە بەڵکو کایەی ئەدەبی و مەعریفیشی کردووەتە پاشکۆی دابەشبوونە سیاسی و ناوچەییەکان و هێزی گشتگیر و یەکگرتووی لە زمانی کوردی زەوت کردووە، هەرچەندە هۆکارەکان زۆرن و هەریەکەیان لە ڕەهەندێکەوە کاریان لە شێواندنی بونیادی و مۆرفۆلۆژیای زمانەکە کردووە بەڵام جەوهەری ئەم داکشانە لەبنەڕەتدا بۆ نەبوونی توانای گونجاندنی خودی زمانەکە لەگەڵ وەرچەرخانە خێراکان و داهێنانە سەردەمییەکاندا دەگەڕێتەوە، کە نەتوانراوە لە ڕێگەی پرۆسەی چەمکسازییەوە پردێکی هاوسەنگ لە نێوان ڕەسەنایەتی فۆرمە کلاسیکییەکە و پێویستی دەربڕینە مۆدێرنەکاندا بونیاد بنرێت.‌</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">فەزای ئێستای زمانی کوردی و ئەو واقیعە شێواوەی بەرۆکی گرتووە، دەرهاویشتەی ڕاستەوخۆی غیابی دامەزراوەیەکی نیشتمانی و مەرجەعێکی زانستییە بۆ بڕیاردان ئەو بۆشاییە دامەزراوەیی و مەعریفییەش وایکردووە زمان لە کەرەستەیەکی زیندووی داهێنانەوە پاشەکشە بکات بۆ کایەیەکی بێ پەرژین، کە تێیدا تاقیکردنەوە سەرپێییەکان و دەستێوەردانە هەڕەمەکییەکان بڕستیان لێ بڕییوە، ئەم تێکچوونە میتۆدۆلۆژییەش کۆمەڵێک لێکەوتەو دیاردیدەی نەخوازراوی بەرهەمهێناوە، کە دیارترینیان لەم ڕەهەندانەی خوارەوەدا کورت دەبنەوە:</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">یەکەم: هەندێک لە دەزگا میدیایی و پلاتفۆرمە مەجازییەکان ڕۆڵێکی نەرێنیان لە شێواندنی زمانی کوردیدا هەیەو بە ئارەزووی خۆیان و بەبێ ڕەچاوکردنی بنەما ژێرخانییەکانی ئەدەبیاتی نەتەوەیی دەستکاری بونیادی ڕستەسازی و وشەسازی دەکەن و ستایلی دەبڕینی تایبەت بەخۆیان دادەڕێژن.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دووەم: ئەم پاشەکشەیە لە ناوەندە فێرکارییەکانیشدا بە فۆرمێکی جیاواز ڕەنگی داوەتەوە، لە لایەک پەراوێزخستنی زمانی دایک و سنووردارکردنی چەمکی داهێنان لە چوارچێوەی زمانە بیانییەکاندا و لە لایەکی دیکەشەوە سەرهەڵدانی جۆرە دیدگایەکی ڕۆشنبیری، کە تێکەڵکردنی زاراوەی بیانی وەک ئامرازێکی پۆزیتیڤیزمی مەعریفی دەبینێت. کارلێکی ئەم دوو ئاراستەیە بونیادی زمانی کوردی ڕووبەڕووی شێواندنێکی جەوهەری سیستماتیک کردووەتەوە و پەیوەندیی نێوان زمان و ئەقڵانیەتی دیدگابینی تووشی دابڕانێکی میتۆدۆلۆژی کردووە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سێیەم: هەژموونی زمانە بیانییەکان بەسەر سیمای شار و کایەی بازرگانیدا، ئەم دیاردەیە، کە لە ناونانی پڕۆژە ستراتیژییەکان، ناوەندە بازرگانییەکان و تابلۆی شوێنە گشتییەکاندا ڕەنگی داوەتەوە زمانی کوردی لە زمانێکی کارا و ئابووری و شارستانیەوە گۆڕیوە بۆ زمانێکی پەراوێزخراو، ئەمەش تەنیا کێشەیەکی فۆرمی نییە، بەڵکو ئاماژەیە بۆ پاشەکشەی زمانی دایک لە بەرامبەر ناسنامە کلتوورییە هاوردەکاندا.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دەرئەنجامی ئەم ڕاڤەکردنەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی زمانی کوردی لە ناو جەرگەی ئاڵنگارییەکی وجوودیدایە، تێپەڕاندنی ئەم پاشەکشەیەش پێویستی بە وەرچەرخانێکی دامەزراوەیی هەیە بۆ داڕشتنی زمانێکی ستانداردی یەکگرتوو ئەمەش تەنیا لە ڕێگەی کاراکردنی فەرهەنگی زاراوەسازیی زانستی و هاوچەرخەوە دەکرێت تاوەکو زمان بتوانێت لە ناوەندە ئەکادیمییەکاندا گوزارشت لە چەمکە مەعریفییەکانی خۆی بکات، چونکە زمانێک نەتوانێت ببێتە زمانی بازاڕ و زانست و بڕیاری سیاسی، بێگومان لە ژێر هەژموونی جیهانگیریدا بەرەو داڕمانی کلتووری دەچێت، کەواتە ئەرکی ئێستا تەنیا پاراستنی ڕێزمانی وشەکان نییە، بەڵکو گۆڕینی زمانە بۆ کەرەستەیەکی هێز و بزوێنەرێکی مەعریفی کارا، کە توانای ڕێبەرایەتیکردنی واقیعی ئەم سەردەمەی هەبێت بەم هەنگاوانەش زمان لە ئاستی ئامرازێکی گەیاندنەوە دەبێتە ژێرخانێکی ئەپێستیمۆلۆژی بۆ بەرهەمهێنانی مەعریفە چونکە لە هاوکێشەی هێزی هاوچەرخدا، ئەو نەتەوانەی خاوەنی سەروەری زمانەوانی نین، ناتوانن ببنە خاوەنی بڕیاری سیاسیی سەربەخۆ و وەک پاشکۆیەکی کلتووری لە پەراوێزی مێژوودا دەمێننەوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە کۆتاییدا، پێویستە ئەو ڕاستییەش ڕوون بکەینەوە، کە لێرەدا بەڕەهایی مەبەستمان ڕەتکردنەوەی زاراوەی بیانی نییە چونکە زمان وەک مرۆڤ قەوارەیەکی زیندووە و ئاوێتەبوون و وەرگرتن بەشێکە لە گەشە و مانەوەی، هەربۆیە زمانەکانیش وەکو خێزان وان، خزمایەتی و ئاڵوگۆڕ دەبێتە هۆی زیندووێتییان، بەو مەرجەی ئەم پرۆسەیە بونیادی ڕەسەنی زمانەکە دانەوەرێنێت و هاوسەنگییە سروشتییەکەی تێکنەدات دواجار کرانەوە بەڕووی جیهاندا نیشانەی هێزە، بەڵام تەنیا کاتێک، کە ببێتە هۆی دەوڵەمەندکردن نەک پاشکۆیەتی و کاڵکردنەوەی شوناس، لێرەدا ڕێگاکان و مەترسییەکانیش دەستنیشان کران، بەڵام پرسیارە جەوهەرییەکە ئەوەیە کێ بەرپرسیارە لەم پاشاگەردانییەی زمان و لەو هەنگاوە کردەییانەی، کە بۆ سەرپێخستنەوەی پێویستن؟!</div><p></p><div><span style="white-space: pre-wrap;"><br /></span></div>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-30419453073227082352026-05-19T01:40:54.966+03:002026-05-19T01:40:54.967+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEguurObWonpx0ide6ZO06cdZbt90Vqpz3tTfb_IfSaplJpRK-gMJBQNm9lonWx8my6AYbbrET_ew5c-r979uvup7Gi9_yz5ODOl9bNapsYdakLfcJc5P6AWDxp0y3K-smhtx1sU61puiMlWstmVZnP1gZKTFDpZDlVfMWpQLKZK1Z7DEKQVoqf0BqoW4FQ/s800/18520261054800__dsgbfhjnm.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="450" data-original-width="800" height="180" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEguurObWonpx0ide6ZO06cdZbt90Vqpz3tTfb_IfSaplJpRK-gMJBQNm9lonWx8my6AYbbrET_ew5c-r979uvup7Gi9_yz5ODOl9bNapsYdakLfcJc5P6AWDxp0y3K-smhtx1sU61puiMlWstmVZnP1gZKTFDpZDlVfMWpQLKZK1Z7DEKQVoqf0BqoW4FQ/s320/18520261054800__dsgbfhjnm.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سه‌رۆكی‌ ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی‌ ئه‌مریكا رایگه‌یاند كه‌ ئاماده‌نییه‌ هیچ سازشێك بۆ ئێران بكات، ده‌شڵێت: "ئێران ده‌زانێت به‌مزووانه‌ چی رووده‌دات".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">&nbsp;دۆناڵد تره‌مپ سه‌رۆكی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتوه‌كانی ئه‌مریكا دوای وه‌رگرتنی دوایین وه‌ڵامی نائومێدكه‌ری ئێران سه‌باره‌ت به‌ دانوستانه‌كانی ڕێككه‌وتنی ئاشتی، دووپاتی كرده‌وه‌ كه‌ "كراوه‌ نییه‌" بۆ هیچ سازشكردنێك بۆ تاران.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">له‌ چاوپێكه‌وتنێكی كورتی ته‌له‌فۆنیدا له‌گه‌ڵ ڕۆژنامه‌ی نیویۆرك پۆست، تره‌مپ واده‌ركه‌وت كه‌ ده‌رگای به‌ رووی‌ پێشنیازه‌كه‌ی‌ رۆژی‌ یه‌كشه‌ممه‌ی‌ ئێراندا داخستبێت بۆ ئه‌نجامدانی دانوستانی دیپلۆماسی.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">له‌ وه‌ڵامی پرسیارێكدا سه‌باره‌ت به‌ لێدوانه‌كه‌ی ڕۆژی هه‌ینی كه‌ وتی ئاماده‌یه‌ بلۆككردنی‌ 20 ساڵه‌ی پیتاندنی یۆرانیۆمی ئێران قبوڵ بكات، تره‌مپ قسه‌كانی پچڕاند و وتی: "من له‌ ئێستادا بۆ هیچ شتێك كراوه‌ نیم".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بۆ ڕۆژنامه‌ ئه‌مریكییه‌كه‌ وتی‌: "به‌ڕاستی ناتوانم له‌و باره‌یه‌وه‌ قسه‌ت له‌گه‌ڵ بكه‌م... زۆر شت ڕووده‌دات".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">له‌ ئاماژه‌یه‌كیشدا بۆ كاری‌ خراپ، تره‌مپ رایگه‌یاند كه‌ ئێران ده‌زانێت " به‌م زووانه‌ چی‌ رووده‌دات... دڵنیاتان ده‌كه‌مه‌وه‌ كه‌ له‌ هه‌مووكات زیاتر ده‌یانه‌وێت رێككه‌وتن بكه‌ن".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">باسی‌ له‌وه‌شكرد كه‌ له‌ تاران "بێ ئومێد" نه‌بووه‌ و روونیشی كرده‌وه‌ كه‌ ئێران به‌ ته‌واوی توانای ئه‌مریكا له‌ زیان پێگه‌یاندنی‌ ده‌زانێت.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">له‌ وه‌ڵامی پرسیارێكدا سه‌باره‌ت به‌و بانگه‌شانه‌ی‌ له‌ سه‌رچاوه‌ ناوچه‌ییه‌كانه‌وه‌ باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ئێران ده‌یه‌وێت "فشار" له‌ واشنتۆن بكات سه‌باره‌ت به‌ دۆسێی‌ ئه‌تۆمی و كردنه‌وه‌ی گه‌رووی هورمز، تره‌مپ وتی "شتی وام نه‌بیستووه‌".</div><p></p><br style="background-color: white; font-family: west3; font-size: 16px; text-align: justify;" />کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-68364349183844222102026-05-19T01:39:07.230+03:002026-05-19T01:39:07.231+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjGXaexyxXSy7XN9x3h4bxaAFspgoOA85U_84WOVj6qefLW44KcZZ67bkgNuxk1MJ899iKSmjQdhNwOM9Qn2AAy9VZntLO6phzcFTezYyqGa2OeMcGerNPPWaogXtzftFlwPPfp4bxs2c7dFW4n2eiQHXP7GQBluktIVg85yB2BDrdtQ75XGTzQ0ICIoXA/s800/18520261011800_00_sfvfcfhn.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="450" data-original-width="800" height="180" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjGXaexyxXSy7XN9x3h4bxaAFspgoOA85U_84WOVj6qefLW44KcZZ67bkgNuxk1MJ899iKSmjQdhNwOM9Qn2AAy9VZntLO6phzcFTezYyqGa2OeMcGerNPPWaogXtzftFlwPPfp4bxs2c7dFW4n2eiQHXP7GQBluktIVg85yB2BDrdtQ75XGTzQ0ICIoXA/s320/18520261011800_00_sfvfcfhn.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پاش ئەوەی ئێران، بۆ دۆزینەوەی ڕێگەیەک بە مەبەستی کۆتاییهێنان بە شەڕەکە، پێشنیازێکی نوێی پێشکەش کرد، کۆشکی سپی پێیوایە پێشنیازەکە "هیچ باشتربوونێکی جەوهەریی تێدا نییە و بەس نییە بۆ ئه‌نجامدانی ڕێککەوتن".</div><div style="text-align: justify;">ئەمە بەپێی ئەوەی ماڵپەڕی هەواڵیی "ئەکسیۆس" لە زاری بەرپرسێکی باڵای ئەمریکی و سەرچاوەیەکی ئاگادار لە دۆسیەکەوە گواستوویەتییەوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەپێی ڕاپۆرتەکەی "ئەکسیۆس"، بەرپرسانی ئەمریکا دەڵێن دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا دەیەوێت بگاتە ڕێکەوتنێک بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕەکە، بەڵام بەهۆی ڕەتکردنەوەی زۆربەی داواکارییەکانی لەلایەن ئێرانەوە و پێشکەش نەکردنی هیچ نەرمیەک و سازشێکی جدی، لەسەر بەرنامە ئەتۆمییەکەی، بیر لە دەستپێکردنەوەی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان دەکاتەوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هه‌ر بۆیه‌ وا چاوەڕوان دەکرێت ترەمپ، ڕۆژی سێشەممە، بۆ تاوتوێکردنی بژاردە سەربازییەکان، کۆبوونەوەیەک لەگەڵ ئەندامانی باڵای تیمی ئاسایشی نیشتمانیی تایبه‌ت به‌ خۆی، ساز بکات.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەرپرسێکی باڵای ئەمریکی ڕایگەیاند: "ئەگەر ئێران هەڵوێستی خۆی نەگۆڕێت، ئەمریکا ناچار دەبێت لە ڕێگەی بۆمبەوە، بەردەوامی بە دانوستانەکان بدات".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ترەمپ پێش وەرگرتنی دوایین پێشنیازی تاران، ڕۆژی یەک شەممە لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا بە "ئەکسیۆس"ی ڕاگەیاند "کات بەرەو تەواوبوون دەچێت" و هۆشداریی دابوو ئەگەر ئێران نەرمی نەنوێنێت، "ڕووبەڕووی لێدانی زۆر توندتر دەبێتەوە".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بە گوتەی ئەو بەرپرسە ئەمریکییە، پێشنیازە پێچەوانەکەی ئێران کە ئێوارەی یەک شەممە لە ڕێگەی نێوەندگیرە ئێرانی و پاکیستانییەکانەوە گەیشتووەتە واشنتۆن، بە بەراورد بە پێشنیازه‌كه‌ی پێشوو، تەنیا "گۆڕانکاریی ڕواڵەتیی" تێدابووە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پێشنیازە نوێیەکە، سەبارەت بە پابەندبوونی ئێران بەوەی کە هەوڵی بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی نادات، دەستەواژەی زیاتری تێدایە، بەڵام هیچ بەڵێنێکی وردی تێدا نییە سەبارەت بە ڕاگرتنی پیتاندنی یۆرانیۆم یان ڕادەستکردنی کۆگای ئێستای یۆرانیۆمی پیتێندراو بە ڕێژەی بەرز.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لەکاتێکدا میدیا فەرمییەکانی ئێران بڵاویانکردەوە ئەمریکا لە کاتی دانوستانەکاندا، ڕەزامەندی دەربڕیوە لەسەر هەڵگرتنی بەشێک لە سزاکانی سەر کەرتی نەوتی ئێران، بەرپرسە ئەمریکییەکە ده‌ڵێت: "هیچ سوککردنێکی سزاکان بە خۆڕایی و بەبێ هەنگاوی هاوتای تاران نابێت".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو بەرپرسە لە درێژەی قسەکانیدا ده‌ڵێت: "ئێمە ئه‌مڕۆ پێشکەوتنێکی گەورە نابینین، ئەمڕۆ لە قۆناغێکی زۆر مەترسیداین. گوشاریان دەخەینە سەر بۆ ئەوەی بە شێوازێکی دروست وەڵام بدەنەوە".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەروەها ده‌ڵێت: "کاتی ئەوە هاتووە ئێرانییەکان شتێکی بەرجەستە و کۆنکرێتی پێشکەش بکەن، ئێمە سەبارەت بە بەرنامە ئەتۆمییەکە، پێویستمان بە گفتوگۆیەکی ڕاستەقینەی توندوتۆڵ و فرەوان هەیە،. ئەگەر ئەوە ڕوونەدا، ئەوا گفتوگۆکە لە ڕێگەی بۆمبەوە دەکەین، ئەمەش کارێکی جێگای داخه‌".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو بەرپرسە ڕوونی کردەوە ئەمریکا و ئێران، دانوستانی ڕاستەوخۆ لەسەر ناوەڕۆکی ڕێکەوتنەکە ناکەن، بەڵکو گفتوگۆی ناڕاستەوخۆ دەکەن بۆ هەوڵدان بە مەبەستی گەیشتن بە سازانێک، لەسەر شێوازی خودی ئەم دانوستانانە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەرپرسە ئەمریکییەکە، باس له‌وه‌ ده‌كات پێشکەشکردنی پێشنیازێکی نوێ لەلایەن ئێرانەوە، سەرەڕای سنوورداریی هەموارکردنەوەکان، ئاماژەیە بۆ ئەوەی تاران، نیگەرانە لە ئەگەری ڕووبەڕووبوونەوەی لێدانی سەربازیی زیاتری ئەمریکا.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لەلایەکی دیکەوە، ئێران هەمیشە گوتوویەتی ترەمپ ئەو لایەنەیە کە زۆر بە پەرۆشەوە هەوڵی بەدەستهێنانی ڕێککەوتن دەدات و کاتیش لە بەرژەوەندی ئێرانه‌.</div><p></p>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-9783521006846787972026-05-18T12:00:19.265+03:002026-05-18T12:00:19.265+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgcP6A-im__GTLJ3acnR4ihm7OPHpTt0odI9lTXSms7z7rnhdNVDGRrhO8NIasN9ed6wPnhRk2WM_HjdA4bh-NELddwZWumRGyL0-Wv8GwiSgAggJtzd_6qvd8G26ErljIWvvA9VkIYOCNovy-gD-DzvzNtra7ttOkr_2HVF_K5I1egqf2oFRBhuc_s3Ts/s752/958995Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgcP6A-im__GTLJ3acnR4ihm7OPHpTt0odI9lTXSms7z7rnhdNVDGRrhO8NIasN9ed6wPnhRk2WM_HjdA4bh-NELddwZWumRGyL0-Wv8GwiSgAggJtzd_6qvd8G26ErljIWvvA9VkIYOCNovy-gD-DzvzNtra7ttOkr_2HVF_K5I1egqf2oFRBhuc_s3Ts/s320/958995Image1.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">میدیای فەرمیی ئێران دەڵێت، ئەمریکا لە وەڵامی پێشنیازەکانی ئێراندا بۆ دەستپێکردنی دانوستاندن، داوای لە تاران کردووە پێنج مەرجی سەرەکی جێبەجێ بکات.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رۆژی یەکشەممە، 17ـی ئایاری 2026، ئاژانسی هەواڵی (فارس نیوز)ی سەر بە سوپای پاسدارانی ئێران، زانیاریی نوێی لەبارەی داواکارییەکانی ئەمریکا لە ئەگەری دەستپێکردنەوەی دانوستاندن لەگەڵ ئێران بڵاوکردەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">راپۆرتەکەی فارس نیوز لە زاری چەند سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراوەوە بڵاوکراوەتەوە. لە راپۆرتەکەدا هاتووە، بە گوێرەی مەرجەکان، ئەمریکا قەرەبووی ئێران ناکاتەوە و دەبێت یۆرانیۆمەکەشی رادەست بکات.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پێنج مەرجە سەرەکییەکەی واشنتن بەم شێوەیەن:</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">- نەدانی هیچ جۆرە قەرەبوو و زیانێکی جەنگ لەلایەن ئەمریکاوە.</div><div style="text-align: justify;">- بردنەدەرەوە و رادەستکردنی 400 کیلۆگرام یۆرانیۆم لە ئێرانەوە بۆ ئەمریکا.</div><div style="text-align: justify;">- چالاک هێشتنەوەی تەنیا یەک کۆمەڵگە لە دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ئێران.</div><div style="text-align: justify;">- ئازادنەکردنی تەنانەت 25٪ی داراییە بلۆککراوەکانی ئێران.</div><div style="text-align: justify;">- بەستنەوەی راگرتنی شەڕ لە سەرجەم بەرەکاندا بە ئەنجامدانی دانوستاندن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئاژانسی فارس نیوز جەخت دەکاتەوە، تەنانەت لە ئەگەری جێبەجێکردنی ئەم مەرجانەش لەلایەن ئێرانەوە، هێشتا مەترسیی هێرش و دەستدرێژیی ئەمریکا و ئیسرائیل هەر وەک خۆی دەمێنێتەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە راپۆرتی ئەم میدیا ئێرانییەدا هاتووە، پڕۆژەپێشنیازەکەی ئەمریکا لەبری چارەسەرکردنی کێشەکان، دەیەوێت ئەو ئامانجانە بپێکێت کە نەیتوانیوە لە ماوەی شەڕدا بەدەستیان بهێنێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لەلایەکی دیکەوە، ئەم میدیایەی سەر بە سوپای پاسداران دەڵێت، ئێران بۆ ئەنجامدانی هەر جۆرە دانوستاندنێک لەگەڵ ئەمریکا، چەند پێشمەرجێکی داناوە. فارس نیوز لە درێژەدا ئاماژەی بەوە کردووە، ئێران ئەنجامدانی هەر دانوستاندنێکی لەگەڵ ئەمریکا بەستووەتەوە بە جێبەجێکردنی پێنج پێشمەرج بۆ دروستکردنی متمانەی دوولایەنە کە بریتین لە:</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">- کۆتاییهێنان بە شەڕ لە سەرجەم بەرەکاندا، بەتایبەت لە لوبنان.</div><div style="text-align: justify;">- هەڵگرتنی گەمارۆکانی سەر ئێران.</div><div style="text-align: justify;">- ئازادکردنی پارە بلۆککراوەکانی ئێران.</div><div style="text-align: justify;">- قەرەبووکردنەوەی زیانەکانی شەڕ.</div><div style="text-align: justify;">- قبووڵکردنی مافی سەروەریی ئێران بەسەر تەنگەی هورمزدا.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە لایەکی دیکەوە، هەندێک لە میدیاکانی ئێران دەڵێن، تاران دوای وەرگرتنی کۆمەڵێک پێشنیازی لایەنی ئەمریکی لەلایەن پاکستان، شەوی رابردوو وەڵامی پێشنیازەکانی لە رێگەی پاکستانەوە داوەتەوە.</div><p></p><p style="background-color: white; box-sizing: border-box; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 16px; line-height: 1.125em !important; margin: 0px 0px 1.125em !important; text-align: justify;">&nbsp;</p><div><br /></div><ul class="clear-style article-main__share-cont" style="align-items: center; background-color: white; box-sizing: border-box; display: flex; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 20px; list-style-type: none; margin: 0px; padding: 0px;"></ul>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-47255030890972534712026-05-18T11:56:09.156+03:002026-05-18T11:56:09.156+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjWy-JKtqNcQglySWLysl_EwV51S6Xo6fL3e1Qebt7A84S5uBHv8s2JufH9s23wfl-arl7NlnE2LZQC6SzeXIDp4qZaLGJljkZGF5Ma-QQBPOL6marF-wBK_tB-7y_i1bMi9g0P7MfFxrnLT2Q5ududVZLVUtnVId1y-Ib9_5Xv2TF6xYPqDhQJUloudtA/s752/959072Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjWy-JKtqNcQglySWLysl_EwV51S6Xo6fL3e1Qebt7A84S5uBHv8s2JufH9s23wfl-arl7NlnE2LZQC6SzeXIDp4qZaLGJljkZGF5Ma-QQBPOL6marF-wBK_tB-7y_i1bMi9g0P7MfFxrnLT2Q5ududVZLVUtnVId1y-Ib9_5Xv2TF6xYPqDhQJUloudtA/s320/959072Image1.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">خەرجیی عێراق لە چارەکی یەکەمی ئەم ساڵ 27 تریلیۆن دینار بووە، لەکاتێکدا داهاتەکەی 25.2 تریلیۆن دینار بووە، واتە زیاتر لە 1.8 تریلیۆن دینار کورتهێنانی هەبووە. 80%ی خەرجییەکانی ئەو ماوەیە بۆ مووچە بووە و زیاتر لە 3.1 تریلیۆن دینار وەک خەرجی لەسەر هەرێمی کوردستان هەژمارکراوە. بەراورد بە هەمان ماوەی پار، خەرجیی عێراق 1.1 تریلیۆن دینار و داهاتیش دوو تریلیۆن دینار کەمیکردووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">وەزارەتی دارایی عێراق راپۆرتی خەرجی و داهاتی بۆ سێ مانگی یەکەمی ئەم ساڵ بڵاوکردەوە کە کانوونی دووەم، شوبات و ئادار لەخۆدەگرێ.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">خەرجى 27 تریلیۆن دینارى تێپەڕاند</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">خەرجیی عێراق لەو سێ مانگەدا 27 تریلیۆن و 72 ملیار و 66 ملیۆن دینار بووە. 25.9 تریلیۆن دیناری بۆ خەرجیی رەوان بووە کە خەرجیی بەکارخستن بەشێکە لێى و 95.5%ى خەرجییەکانى پێکهێناوە، لەکاتێکدا خەرجیی وەبەرهێنان لە چارەکی یەکەمی ئەم ساڵ 1.1 تریلیۆن دینار بووە کە 4.5% ى تێکڕاى خەرجییەکانە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لەو ماوەیەدا 21.8 تریلیۆن دیناری خەرجی بۆ مووچەی فەرمانبەران، خانەنشینان و هاوکاریی چاودێریی کۆمەڵایەتی بووە کە 80.7%ی خەرجییەکانی بردووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">زۆرترین خەرجی لە پشکی وەزارەتی دارایی فیدراڵ بووە کە 6.1 تریلیۆن دینار بووە. خەرجییەکانی وەزارەتی ناوخۆ لە ریزبەندی دووەم بووە بە 3.3 تریلیۆن دینار. وەزارەتی پەروەردە لە ریزبەندی سێیەمە بە خەرجکردنی 2.7 تریلیۆن دینار.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">خەرجیی هەرێمی کوردستان بە 3.1 تریلۆن دینار هەژمارکراوە کە زۆرینەی پارەی مووچە بووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەراورد بە چارەکی یەکەمی پار، ئەم ساڵ خەرجییەکانی عێراق 1.1 تریلیۆن دینار کەمیکردووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">داهاتى نەوتى 3.5 تریلیۆن دینار کەمی کردووە</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">داهاتى عێراق لە چارەکی یەکەمی ئەم ساڵ 25.2 تریلیۆن دینار بووە، کە 21.2 تریلیۆن دیناری داهاتی نەوتى بووە و داهاتی نانەوتی چوار تریلیۆن و 36 ملیار دینار بووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">داهاتی نانەوتیی رادەستکراوی هەرێمی کوردستان لە مانگی ئادار بە 43 ملیار و 94 ملیۆن و 141 هەزار دینار هەژمار کراوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەگوێرەی راپۆرتەکەى وەزارەتى دارایی فیدراڵ، کورتهێنان لەنێوان قەبارەی خەرجی و داهات لە چارەکی یەکەمی ئەم ساڵدا زیاتر لە 1.8 تریلیۆن دینار بووە کە دەکاتە 6.6%ى تێکراى خەرجییەکان.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">داهاتی چارەیەکى یەکەمى ئەم ساڵى عێراق بەراورد بە هەمان ماوەى پار، دوو تریلیۆن دینار کەمیکردووە، لەکاتێکدا داهاتی نەوتى 3.5 تریلیۆن دینار کەمی کردووە، بەڵام داهاتی نانەوتی لە 2.5 تریلیۆن دینارەوە زیادبووە بۆ چوار تریلیۆن دینار و ئەو جیاوازییەش پارسەنگى کەمبوونەوەى داهاتى بۆ دوو تریلیۆن دینار گۆڕیوە..</div><p></p>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-63528851325501382572026-05-18T11:53:49.366+03:002026-05-18T11:53:49.368+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEisvXsc_GOJ_2nLnN73kwQ0AYM8Eei1b543Ow3lImAcbC37iEiCG6PhjES77d2cbpChxcGkog2ijr7ugusmZLd5xAyKU7tSTrUPvmOscevO2S6SA-bBy_Lqzf_wmelFIKTv1F5NuWGJEOicC-5Rq7lpUDiQCBjPJcvSgJnwdmy79L4R_cu3jbsRdfdA9P8/s752/959067Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEisvXsc_GOJ_2nLnN73kwQ0AYM8Eei1b543Ow3lImAcbC37iEiCG6PhjES77d2cbpChxcGkog2ijr7ugusmZLd5xAyKU7tSTrUPvmOscevO2S6SA-bBy_Lqzf_wmelFIKTv1F5NuWGJEOicC-5Rq7lpUDiQCBjPJcvSgJnwdmy79L4R_cu3jbsRdfdA9P8/s320/959067Image1.jpg" width="320" /></a></div><br /><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پەیوەندییەکانی نێوان تورکیا و ئەڵمانیا بە کۆبوونەوەی دیالۆگی ستراتیژی لە بەرلین دەچێتە قۆناخێکی نوێوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دیالۆگی ستراتیژی کە دوای 12 ساڵ جارێکی دیکە کارا دەکرێتەوە، دەبێتەهۆی ئەوەی هەردوو وڵات تیشک بخەنە سەر پرسە ستراتیژییەکان و بوارەکانی ئاسایش، بەرگری و پیشەسازیی بەرگری.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەپێی زانیاریی سەرچاوەکانی وەزارەتی دەرەوەی تورکیا، سێیەمین کۆبوونەوەی میکانیزمی دیالۆگی ستراتیژیی تورکیا و ئەڵمانیا رۆژی دووشەممە، 18ـی ئایاری 2026 لە بەرلین بە سەرۆکایەتیی هاکان فیدان، وەزیری دەرەوەی تورکیا و یۆهان ڤادەپول، وەزیری دەرەوەی ئەڵمانیا بەڕێوەدەچێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەر چوار گرووپی کار کە لە چوارچێوەی میکانیزمەکەدا پێکهێنراون، هەر ئەمڕۆ کۆدەبنەوە و راپۆرتەکانیان پێشکێشی وەزیرانی دەرەوەی هەردوو وڵات دەکەن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئاماژە بەوە دەکرێ کە ئەو چوار گرووپەی کار بابەتەکانی "پەیوەندییە دوولایەنەکان، پەیوەندییەکانی تورکیا و یەکێتیی ئەورووپا، ئاسایش، بەرگری و پرسە هەرێمییەکان" لەخۆدەگرن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">تورکیا و ئەڵمانیا میکانیزمی دیالۆگی ستراتیژییان لە ساڵی 2013ـدا بە مەبەستی پێدانی رەهەندێکی دامەزراوەیی و ستراتیژی بە پەیوەندییەکانیان و پشتگیریکردن لە پرۆسەی بەئەندامبوونی تورکیا لە یەکێتیی ئەورووپا پێکهێنا.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">میکانیزمەکە کە دووەم و دوایین کۆبوونەوەی خۆی لە ساڵی 2014 لە ئیستەنبووڵ کرد، بەهۆی پاشەکشەی درێژخایەنی پەیوەندییەکانی نێوان ئەنقەرە و بەرلین هەڵپەسێردرا.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">گەڕانەوە بۆ دیالۆگ</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پێشهاتەکانی دوای هەوڵی کودەتاکەی ساڵی 2016، ئۆپەراسیۆنەکانی تورکیا بۆسەر رۆژئاوای کوردستان لە ساڵانی 2018 و 2019 و گرژییەکانی رۆژهەڵاتی دەریای نێوەڕاست لە ساڵانی 2020-2021 بوونەهۆی تێکچوونی بەرچاوی دیالۆگی نێوان ئەنقەرە و بەرلین.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەردوولا بڕیاری کاراکردنەوەی ئەم میکانیزمەیان لە کۆبوونەوەی ساڵی رابردووی نێوان فریدریش مێرتس، راوێژکاری ئەڵمانیا و رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆککۆماری تورکیا لە ئەنقەرە دەرکرد.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەڵمانیا، بەتایبەتی لە ساڵی 2022ـەوە کە هەوڵی رووسیا بۆ داگیرکردنی ئۆکراینا دەستیپێکرد، دیالۆگێکی نزیکتری لەگەڵ تورکیا گرتووەتەبەر.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەڕەشەکانی دۆناڵد ترەمپ بۆ کشاندنەوەی ئەمریکا لە هاوپەیمانیی ناتۆ، بووەتە هۆی ئەوەی ئەڵمانیا بڕیاری پەرەپێدانی زیاتری هاوبەشی لەگەڵ هاوبەشەکانی لە بوارەکانی ئاسایش و بەرگریدا بدات.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەڵمانیا، بە کشانەوەی ناڕەزایەتییەکەی لەسەر فرۆشتنی فڕۆکە جەنگییەکانی جۆری یۆرۆفایتەر تایفون بە تورکیا، کە لەگەڵ بەریتانیا هاوبەشی کۆنسۆرتیۆمەکەیە، هەنگاوێکی گرنگی لەم ئاراستەیەدا ناوە و ئەمەش وەک هەنگاوێکی بەرجەستەی سەرەتایەکی نوێ لەنێوان ئەنقەرە و بەرلین دادەنرێ.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەرنج خستنە سەر ئاسایش و بەرهەمهێنانی پیشەسازیی بەرگری</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەرچاوە دیپلۆماسییەکانی تورکیا و ئەڵمانیا ئاماژە بەوە دەکەن، کاراکردنەوەی میکانیزمی دیالۆگی ستراتیژی بایەخێکی زۆری هەیە بۆ دیاریکردنی ئاراستەی داهاتووی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو وڵات و پشتیوانیکردنی بە هەنگاوی بەرجەستە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەرچاوەکان دەڵێن، سەرەڕای بوونی میکانیزمی راوێژکاری لە نزیکەی هەموو بوارەکانی پەیوەندییە دوولایەنەکانیان، پێویستە چوارچێوەیەکی ستراتیژی بۆ ئەم میکانیزمانە دابنرێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەرچاوەکان باس لەوە دەکەن، بابەتەکانی ئاسایش و بەرگری بە شێوەیەکی سەرەکی تاوتوێ دەکرێن و هەوڵەکان بۆ بەکارهێنانی زیاتری تواناکانی بەرهەمهێنان لە پیشەسازیی بەرگریدا سەرنجیان دەخرێتەسەر.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەڵمانیا بەم دواییە بە شێوەیەکی کاریگەرتر بایەخ بە هاوئاهەنگی لەگەڵ پیشەسازیی بەرگریی تورکیا نیشان دەدات.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">وەزارەتی بەرگریی فیدراڵیی ئەڵمانیا یەکێک بوو لەو دامەزراوانەی بە فەرمی بەشداری لە پێشانگەی نێودەوڵەتیی پیشەسازیی بەرگری و فڕۆکەوانی و بۆشایی ئاسمانی 2026 SAHA EXPO کرد، کە لە مانگی ئایاری ئەم ساڵ لە ئیستەنبووڵ بەڕێوەچوو؛ هەروەها نۆ کۆمپانیای ئەڵمانی لە پێشانگەکەدا ئامادەبوون و لەگەڵ هاوبەشیی پیشەسازیی بەرگری، ئەگەری دابینکردنی راستەوخۆ لەنێوان دامەزراوە فەرمی و تایبەتەکانی هەردوو وڵاتدا تاوتوێ کرا.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">چاوەڕوان دەکرێ هاکان فیدان و ڤادەپول، بەتایبەتی لە بواری پیشەسازیی بەرگریدا بیروڕا لەبارەی پڕۆژە هاوبەشەکانەوە ئاڵوگۆڕ بکەن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەنقەرە چاوەڕوانییەکانی لە بەرلین چین؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">میکانیزمی دیالۆگی ستراتیژی کە بڕیارە کارا بکرێتەوە، دەرفەتێکی گرنگ بۆ تورکیا دروست دەکات بۆ ئەوەی جارێکی دیکە چاوەڕوانییەکانی خۆی لە ئەڵمانیا، بەتایبەتی سەبارەت بە پەیوەندییەکانی لەگەڵ یەکێتیی ئەورووپا، بگەیێنێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە پێشەوەی چاوەڕوانییەکانی ئەنقەرەدا "نوێکردنەوەی یەکێتیی گومرگ، کاراکردنەوەی دیالۆگی لێخۆشبوونی ڤیزە و بەشداریی تورکیا لە دەستپێشخەرییەکانی بەرگری و ئاسایش بە سەرۆکایەتیی یەکێتیی ئەورووپا" هەن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەرچاوە دیپلۆماسییەکان ئاماژەیان بەوەدا، فیدان لە کۆبوونەوەکانی دا "جەخت لەسەر برەودان بە پەیوەندییەکانی تورکیا و یەکێتیی ئەورووپا لەسەر بنەمای تێگەیشتنێکی هاوئاهەنگیی گشتگیر، دامەزراوەیی و فرە ئاست. دەستپێکردنی دانوستاندن بۆ نوێکردنەوەی یەکێتیی گومرگ و گرنگیی کاراکردنەوەی دیالۆگی لێخۆشبوونی ڤیزە" دەکاتەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پێگەی تورکیا لە پێکهاتەی ئاسایش</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پێشهاتەکانی ئەم دواییەی پەیوەست بە ئاسایشی ئەورووپا، بەشێک دەبن لە دیالۆگی ستراتیژیی تورکیا و ئەڵمانیا.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەگوێرەی سەرچاوەکان، فیدان پەیامی "هەر ستراتیژییەکی ئاسایشی ئەورووپا کە گرنگیی ستراتیژی، توانا و پێگەی جیۆپۆلەتیکی تورکیا پشتگوێ بخات، ناتەواو دەبێت و پێویستە تورکیا لە دەستپێشخەری و پڕۆژە و ستراتیژییەکانی ئاسایش و بەرگری بە سەرۆکایەتیی یەکێتیی ئەوروپا بەشدار بێت" بە ڤادەپول دەگەیێنێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەڵمانیا بەم دواییە سیاسەتێکی پەرەپێداوە سەبارەت بە بەشداریی کاریگەری تورکیا لە پێکهاتەی ئاسایشی ئەورووپا کە بڕیارە دابمەزرێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">باڵیۆز ئۆسۆڤسکی دەڵێ، یەکێتیی ئەورووپا کارەکانی بۆ پێکهاتەی نوێی ئاسایش زیاتر کردووە و گرنگیی کارکردنی هاوبەشی لەگەڵ تورکیا خستوەتەڕوو، کە کاریگەریی جیۆپۆلەتیکی لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاستەوە تا قەوقاز و ئەفریقا فراوان کردووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">یەکێتیی ئەوروپا بۆ خێراکردن و هەمەجۆرکردنی بەرهەمهێنانی پیشەسازیی بەرگریی وڵاتانی ئەندام، پاکێجێکی دارایی نوێی بە بڕی 250 ملیار یۆرۆ بە ناوی SAFE (کردەوەی ئاسایش بۆ ئەورووپا) راگەیاندبوو.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">داواکاریی تورکیا بۆ SAFE، کە بە هەندێک مەرج بۆ وڵاتانی بەربژێریش کراوەیە، بەهۆی ناڕەزایەتیی یۆنان و کۆماری قوبرسەوە قبووڵ نەکرابوو.</div> <p></p><div><br /></div>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-17475191808698961522026-05-18T11:51:31.856+03:002026-05-18T11:51:31.857+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi-FoklgFpzR4J2JGbrA6oq7DEZfndL1T5T1PVRblFzu3NNTGZARKw0AXeGNUCrPGcA5EpWQ9IxSkjCwx3lxXUBksuqMzb1OgDB-UnVlLO3yJI86byV8r86jqzy5xtcST_E3knAT7aU7gWcrRL6fNielHjG1GMqWt00XNquZRoNOeTWNO6mua39gTfpVI8/s752/959098Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi-FoklgFpzR4J2JGbrA6oq7DEZfndL1T5T1PVRblFzu3NNTGZARKw0AXeGNUCrPGcA5EpWQ9IxSkjCwx3lxXUBksuqMzb1OgDB-UnVlLO3yJI86byV8r86jqzy5xtcST_E3knAT7aU7gWcrRL6fNielHjG1GMqWt00XNquZRoNOeTWNO6mua39gTfpVI8/s320/959098Image1.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">موحسین رەزایی، راوێژکاری سەربازیی رێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران هۆشداری دەداتە ئەمریکا و دەڵێ، "گەمارۆی دەریایی ئەمریکا وەک هەڵگیرسانی شەڕ دەبینین و لەمە زیاتر دان بە خۆماندا ناگرین." ئاماژە بەوەش دەکات، "ئامۆژگاریم بۆ سوپای ئەمریکا ئەوەیە کە پێش ئەوەی دەریای عومان ببێتە گۆڕستان بۆ کەشتییە جەنگییەکانتان، خۆتان پاشەکشە بکەن."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">موحسین رەزایی، شەوی رابردوو لە گفتوگۆیەکی تایبەتدا لەگەڵ تەلەڤیزیۆنی فەرمیی ئێران، لەبارەی دۆخی تەنگەی هورمز، بەردەوامیی گەمارۆی دەریایی ئێران لەلایەن ئەمریکاوە، بەرنامەی ئەتۆمی، دانوستاندنەکان لەگەڵ ئەمریکا و ئەگەری هەڵگیرسانەوەی شەڕ لە ناوچەکەدا قسەی کرد.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رەزایی بە ئاماژەدان بەوەی کە گەمارۆی دەریایی بە شەڕ دەزانن و کۆتایی پێدەهێنن، گوتی، "ئێمە ئەمە بە مافی خۆمان دەزانین و دەبێت ئەم گەمارۆیە هەرچی زووترە هەڵبگیرێت."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رەزایی لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا تیشکی خستە سەر هەڕەشە سەربازییەکانی ئەمریکا و رایگەیاند، "ئێمە بەرگەی گەمارۆ ناگرین. هێزە چەکدارەکانمان بە مافی سرووشتیی خۆیانی دەزانن رووبەڕووی ئەم شەڕە ببنەوە. ئامۆژگاریم بۆ سوپای ئەمریکا ئەوەیە پێش ئەوەی دەریای عومان ببێتە گۆڕستان بۆ کەشتییە جەنگییەکانتان، خۆتان پاشەکشە بکەن."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دانوستاندن لەگەڵ ئەمریکا</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">راوێژکارەکەی موجتەبا خامنەیی، رێبەری کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ کاروباری سەربازی، ئاماژەی بە دانوستاندنەکان لەگەڵ ئەمریکا کرد و گوتی، "ئێمە چەندین جار لەگەڵ ئەمریکا گفتوگۆمان کردووە و تەنانەت گەیشتووینەتە رێککەوتنیش، بەڵام ئەوان لە هەموو دۆخەکاندا پەیمانشکێنییان کردووە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">موحسین رەزایی درێژە بە قسەکانی دەدات و دەڵێت، "یەکەمجار کە لەگەڵ ئەمریکا گفتوگۆ و رێککەوتنمان کرد، لەسەر پرسی بارمتە ئەمریکییەکان بوو. ئێمە بەڵێنەکەمان جێبەجێ کرد، بەڵام ئەوان نەیانکرد. دوای ئەوەش لە چەندین باری دیکەدا رێککەوتنەکەیان پێشێل کرد. نموونەیەکی دیکەش پرسی بارمتەکان بوو لە لوبنان کە بەڵێنیان دا کارێکی گەورەمان بۆ بکەن، بەڵام دیسان بەڵێنەکەیان شکاند."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رەزایی ئاماژە بە دانوستاندنەکانی ئەم دواییە لەگەڵ ئەمریکاش دەکات و دەڵێت، "لەم گفتوگۆیانەی دواییشدا، ئەوان 10 خاڵەکەی ئێرانیان قبووڵ کرد، بەڵام دواتر پاشگەز بوونەوە. با گەلی ئێران بزانن کە ئێمە لە گفتوگۆکاندا جیدین، بەڵام دووژمنانیش بزانن کە لە گۆڕەپانی کردار و بەرگری لە ئێران جیدیترین و دەبێت ئەوان هەنگاوێکی کردەیی بنێن."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">"بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران ئاشتیخوازانەیە"</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا رەزایی باسی لە بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران کرد و رایگەیاند، "تەنانەت دەزگا هەواڵگرییەکانی ئەمریکاش پێش شەڕی 12 رۆژە رایانگەیاند، هیچ بەڵگەیەک نییە نیشانی بدات ئێران خەریکی دروستکردنی بۆمبە. ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمیش چەندین جار گوتوویەتی، چالاکییەکانی ئێران لە چوارچێوەیەکی ئاشتیخوازانەدان."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">راوێژکارەکەی موجتەبا خامنەیی دەڵێت، "ئێمە ئەندامی رێکخراوی رێگەگرتن لە بڵاوبوونەوەی چەکی ئەتۆمین و لەژێر چاودێریی تەواودا کار دەکەین. جگە لەوەش، فەتوای رێبەرە شەهیدەکەمان لەبارەی حەرامبوونی بۆمبی ئەتۆم وەک خۆی ماوەتەوە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هۆشداریدان بە ئیمارات</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رەزایی باسی لە سیاسەت و هەڵوێستەکانی ئیمارات کرد و گوتی، "ئیمارات بە وەستان لە بەرەی ئیسرائیل، هەڵەیەکی زۆر گەورە دووبارە دەکاتەوە. پرسیاری ئێمە لە ئیماراتییەکان ئەوەیە، ئایا ئێوە رازی دەبن ئەبوزەبی لەدەستبدەن و خۆتان بکەنە قوربانیی بیروباوەڕی ئیسرائیل؟"</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">باسی لەوەش کرد، "ئێمە هێشتا رێگەی گەڕانەوەی ئەبوزەبیمان بۆ دۆستایەتی لەگەڵ ئێران دانەخستووە، بەڵام دانبەخۆداگرتنی ستراتیژیی ئێمە سنوورێکی هەیە و دەبێت بەرپرسانی ئیمارات ئاگادار بن."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەردانی ترەمپ بۆ چین</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا موحسین رەزایی تیشکی خستە سەر سەردانی ئەم دواییەی سەرۆکی ئەمریکا بۆ چین و گوتی، "یەکەمجارە سەرۆکێکی ئەمریکا لە زاری هاوتا چینییەکەیەوە دەستەواژەی (ئەمریکا لە لێواری کەوتندایە) دەبیستێت."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رەزایی باسی لەوەش کرد، ئەم هەڵوێستە ئەنجامی خۆڕاگریی ئێرانە بەرامبەر ئەمریکا و گوتی، "هەمووان دەزانن ئەمریکا لە شوێنێکدا شکستێکی زۆر سەختی خواردووە و ئەوەش بەدەستی ئێران بووە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بە گوتەی ئەو راوێژکارەی رێبەری ئێران، سەردانی ئەم دواییەی ترەمپ بۆ چین، پێویستیی زۆری ئەمریکای بە چین نیشان داوە، "ئەمە یەکەمجارە ئەمریکا لە پێگەیەکی نزمترەوە مامەڵە لەگەڵ چین دەکات. ئەم گۆڕانکارییانە بەرهەمی خۆڕاگریی گەلی ئێرانە و بە دڵنیاییەوە کاریگەریی باشی لەسەر ئابووری، سیاسەت و پێشکەوتنی ئێرانیش دەبێت."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەبارەت بە قسەکانی سەرۆکی چین تایبەت بە تەنگەی هورمزیش، رەزایی ئەوەی خستەڕوو، "ئەگەر بەڕێز شی جینپینگ گوتوویەتی دەبێ تەنگەی هورمز کراوە بێت، مەبەستی بازرگانییە نەک لەشکرکێشی و نائارامی."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رەزایی دەشڵێت، "تەنگەی هورمز بۆ بازرگانی کراوەیە، بەڵام بۆ هاتنی هێزە بیانییەکان و دروستکردنی نائارامی، داخراوە. ئێمە نامانەوێ باجی لەشکرکێشیی ئەمریکا لە 10 ساڵی داهاتوودا دژی چین بدەین."</div><p></p><div><br /></div>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-57772467639911201732026-05-18T11:41:26.937+03:002026-05-18T11:48:26.611+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiPTZHEkbwcFbGGN2T5m37dycjHNwHz_jXl5cNt6jY_adO5cN6zv-0OK54lktxIws3KzaPqdI7lIFSZNnbzh3ytNYj9QyjmqIqPrsfeJ5znteKoj8-Xg2jzr8ujQKI0nFNaApdliSp3zAnYkDGeKsNnE1o6mxlhVMEYq7WQnDS7KGjOwYWq12lPa2xqkr0/s1920/PPP1_0.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="1080" data-original-width="1920" height="180" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiPTZHEkbwcFbGGN2T5m37dycjHNwHz_jXl5cNt6jY_adO5cN6zv-0OK54lktxIws3KzaPqdI7lIFSZNnbzh3ytNYj9QyjmqIqPrsfeJ5znteKoj8-Xg2jzr8ujQKI0nFNaApdliSp3zAnYkDGeKsNnE1o6mxlhVMEYq7WQnDS7KGjOwYWq12lPa2xqkr0/s320/PPP1_0.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ڕاپۆرتێکی (کوردپلات) دا کە لە بەرواری ١٨-١-٢٠٢٦ بڵاوکراوەتەوە بە ناونیشانی (&nbsp;وردەکاری رێککەوتنی نێوان یەکێتی و نەوەی نوێ لە زیندانەوە تا ڕاگەیاندنی) و تیایدا وردەکاری ڕێککەوتنی شاسوار عبدلواحید لە زیندان ئاشکرا دەکات، هەر لە ڕاپۆرتەکەدا خاڵەکانی ڕێککەوتنەکە داخاتە ڕوو و لە خاڵی چوارەم و پێنجەمی ڕێککەوتنەکەدا کە چوار مانگ بەر لە ئێستا بڵاو کراوەتەوە هاتوە:</div><div style="text-align: justify;">&nbsp;<span style="color: #990000;"><b>&nbsp;<span style="text-align: right;">&nbsp;٤- دەست بۆ هیچ موڵک و ماڵێکیتری کۆمپانیاکانی شاسوار عبدلواحید نەبرێت.&nbsp;</span></b></span></div><div style="text-align: justify;"><span style="color: #990000;"><b><span style="text-align: right;">٥-لە دانوستانەکانی بەغداددا یەکێتی و نەوەی نوێ پێکەوە دەبن بۆ پێکهێنانی کابینەو هەر پرسێکیتر کە&nbsp;</span><span style="text-align: right;">(باس لە وەرگرتنی وەزیرێك دەکرێت بۆنەوەی نوێ و لە ئەگەری وەرگرتنی وەزارەتدا سروە عبدلواحید دەکریتە وەزیر)</span></b></span></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ئێستاداو دوای چوار مانگ لە بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتەکە و وەرگرتنی پۆستی وەزیری ژینگەی عێراق بۆ سروە عبدلواحید پشتڕاستی ڕاپۆرتەکە و ناوەڕۆکی زانیاریەکانی دەکاتەوە</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەفتەی پێشوو جوڵانەوەی نەوەی نوێ لە ئاستی باڵا کۆبونەوەیەکی ئەنجامداو تیایدا ڕایگەیاند نەوەی نوێ سروە عبدلواحیدی کاندیدکرد بۆ وەرگرتنی پۆستی وەزیری ژینگە، لە کاتێکدا کورت پلات بەر لە چوار مانگ بڵاوی کردەوە سروە عبدلواحید دەکرێتە وەزیر بە پێی ڕێککەوتنی یەکێتی و نەوەی نوێ</div><p></p><p></p><div style="text-align: center;">لینکی ڕاپۆرتەکە کەلە ١٨/١/٢٠٢٦ بڵاوکراوەتەوە</div><div style="text-align: center;"><a href="https://www.kurdplat.net/2026/01/blog-post_18.html?m=1" rel="nofollow" target="_blank">https://www.kurdplat.net/2026/01/blog-post_18.html?m=1</a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiK9nZ8AbzFSuJInp4tMuB0xHmz9TBBnBdrVDKGGaGOP5Zf_-A42AjKOT_fcqarr9li3qdYUCSHHQE8tdkrV08QKMNGYaH5obKYOI4lgvbM3pxv3FF1KmyCV0ZcxrbXpBRkGoKzT_XRarByPzED_wc7vMG89BGVphZvbFmIwWRjq689G5DCO5Pbci8OrNs/s1280/46c292c1-3d6d-471d-b4ff-a9e2efbec088.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="1280" data-original-width="1274" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiK9nZ8AbzFSuJInp4tMuB0xHmz9TBBnBdrVDKGGaGOP5Zf_-A42AjKOT_fcqarr9li3qdYUCSHHQE8tdkrV08QKMNGYaH5obKYOI4lgvbM3pxv3FF1KmyCV0ZcxrbXpBRkGoKzT_XRarByPzED_wc7vMG89BGVphZvbFmIwWRjq689G5DCO5Pbci8OrNs/s320/46c292c1-3d6d-471d-b4ff-a9e2efbec088.jpg" width="319" /></a></div><br /><div style="text-align: justify;"><br /></div><p></p>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-33586626794715634302026-05-15T11:21:00.000+03:002026-05-18T11:56:34.886+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhJRBbi-pwVTp6S8KlnctdnVCON9ttcHF8lNB7RhyphenhyphenGvYah6tU0oDGHce8G3SHOaRuaF1gIdoY7KfVK-9IFFlJ4zqkcKmMwF3rs78VOLQUDpM5yI92CoVW-0FlWpxl1aSa02CjeX1S2RQljOlNk3UVH_kU2sd7Fy4Bf3yXQwdw7posG92VCvg9pEPLL-X4A/s1280/2c1ffc48-c91a-4ca3-98ab-da7226bfcc59.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="853" data-original-width="1280" height="213" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhJRBbi-pwVTp6S8KlnctdnVCON9ttcHF8lNB7RhyphenhyphenGvYah6tU0oDGHce8G3SHOaRuaF1gIdoY7KfVK-9IFFlJ4zqkcKmMwF3rs78VOLQUDpM5yI92CoVW-0FlWpxl1aSa02CjeX1S2RQljOlNk3UVH_kU2sd7Fy4Bf3yXQwdw7posG92VCvg9pEPLL-X4A/s320/2c1ffc48-c91a-4ca3-98ab-da7226bfcc59.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە دیدارێکی تایبەتدا لە ئۆفیسی سەرەکی، شاندێکی باڵای سوپای ئەڵمانیا بە سەرۆکایەتی خاتوو "لویزا ڕۆینەر" ڕاوێژکاری کولتوری سوپای ئەڵمانیا لە هەرێمی کوردستان، سەردانی بەڕێز مەریوانی حاجی جەمال، سەرۆکی کۆمپانیای ئێم جەی هۆڵدینگیان کرد.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">&nbsp;ئەم سەردانە گوزارشت بوو لەو متمانە قووڵ و تایبەتەی کە دامەزراوە فەرمییەکانی ئەڵمانیا تەنها بە کەسایەتی کاک مەریوانیان هەیە، وەک هاوبەشێکی ڕاستەقینە لە پشتگیریکردنی پڕۆژە مرۆییەکانیان لە ناوچەکەدا. شاندەکە سوپاسی هەڵوێستە نیشتیمانی و مرۆڤدۆستانەکانی کاک مەریوانیان کرد لە پای سەرپەرشتیکردنی قوتابخانەی منداڵانی بێ‌سەرپەرشت لە خانکێ، کە دوای کۆچی دوایی هونەرمەند (خەتەر) لەسەر داوای لایەنی ئەڵمانی ئەرکی بەڕێوەبردنی ئەم ناوەندەی گرتە ئەستۆ.&nbsp;</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەم قوتابخانەیە کە 420 منداڵی قوربانیی شەڕی داعشی لەخۆگرتووە، لەلایەن کاک مەریوانەوە وەک خانەوادەی خۆی سەیری دەکرێن و تەنانەت لە سەخترین کاتەکانی شەڕ و بارگرانیشدا، نۆژەنکردنەوە و دابینکردنی تەواوی پێداویستییەکانیانی لەئەستۆ گرتووە. ئەم پەیوەندییە متمانەپێکراوە، بناغەی لێکتێگەیشتنی حکومەتی ئەڵمانیا و کەسایەتی بەڕێز مەریوانی حاجی جەمال پتەوتر دەکات، کە وەک مرۆڤدۆستێک لە پێناو خودا و خزمەتی منداڵانی بێ‌سەرپەرشتدا، هەمیشە وەک هاوبەشێکی باوەڕپێکراوی نێودەوڵەتی ناوی کوردستان بە بەرزی دەهێڵێتەوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjzPhePdry-REsKXrPLUq9V442VS9LccqTbgMKBjwcxkC8cpiDbNYJW-ks3sufzfqtR3b8-dGyj_Y4Gn1St8XGVCBODdCyengLWmM-ppIK4ikg-tQkSUOoB-7AXskuEobdMs2fiv2yXTeBLG15uriWRXPukA4RcfyaecDxJqIwnJj1aFIa4Zu00w5AXvRs/s1280/8efede82-c49e-4581-afb6-f25dd9cb7a7f.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="853" data-original-width="1280" height="213" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjzPhePdry-REsKXrPLUq9V442VS9LccqTbgMKBjwcxkC8cpiDbNYJW-ks3sufzfqtR3b8-dGyj_Y4Gn1St8XGVCBODdCyengLWmM-ppIK4ikg-tQkSUOoB-7AXskuEobdMs2fiv2yXTeBLG15uriWRXPukA4RcfyaecDxJqIwnJj1aFIa4Zu00w5AXvRs/s320/8efede82-c49e-4581-afb6-f25dd9cb7a7f.jpg" width="320" /></a></div><br /><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiLcSa6EgY1W5p6GiHmk9dz_a4H3TO7GD91TMmTTFU7TxHIEKn2xM4Y9sPZ_nIbGCivwX7Yr4DJDYw5fLilUcTcQlaVL-jJMr6HC1xOmRnPwB9yAePd7Fr0RfcqK6XpaEQHi7jxVFURlz0OmjzqaxCkaPVp9ksoKs3asJHB_ykz6J70JnMgKnEoWSnbEM8/s1280/87398e23-b176-44e6-831f-8c4a08c591a1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="853" data-original-width="1280" height="213" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiLcSa6EgY1W5p6GiHmk9dz_a4H3TO7GD91TMmTTFU7TxHIEKn2xM4Y9sPZ_nIbGCivwX7Yr4DJDYw5fLilUcTcQlaVL-jJMr6HC1xOmRnPwB9yAePd7Fr0RfcqK6XpaEQHi7jxVFURlz0OmjzqaxCkaPVp9ksoKs3asJHB_ykz6J70JnMgKnEoWSnbEM8/s320/87398e23-b176-44e6-831f-8c4a08c591a1.jpg" width="320" /></a></div><br /><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj9p1_hiHcby7v1RPWd74Z2vRwUKp_fp4E8K_TiujbMp-wjcXWfe-26Ecan2OIXNVOz5QVGeNJFiCVI36-0LrUey2d2Uawd7onfLw033HF9-f86g1Bqmh2KjCnEJAZdz0uCrmv1QSqM4utz980PaXxKYTE0F26TB0TaxnmX7-7b4EnDhDdQTjPA1iXhNww/s1280/af1cbefb-9d71-45ce-941e-1f3bf9cb49df.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="853" data-original-width="1280" height="213" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj9p1_hiHcby7v1RPWd74Z2vRwUKp_fp4E8K_TiujbMp-wjcXWfe-26Ecan2OIXNVOz5QVGeNJFiCVI36-0LrUey2d2Uawd7onfLw033HF9-f86g1Bqmh2KjCnEJAZdz0uCrmv1QSqM4utz980PaXxKYTE0F26TB0TaxnmX7-7b4EnDhDdQTjPA1iXhNww/s320/af1cbefb-9d71-45ce-941e-1f3bf9cb49df.jpg" width="320" /></a></div><br /><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhAPhRCOSuteIXtOmaNn7axJzjExzh6IlMb9TH56XK4pchLrezu15ZGRle3ahFgo1Q068LQKNN6wVj0kuHs12LwYiU_9XoNpT3OW3wx0P8XNyD2kP-5u604l1kA2NptCuxSpYio56MJgTYyl5jJ-h9mS59gofFXTR4uN2Psmh9hgFGSEsuo195izuK-ZEM/s1280/ca63642e-ba25-44dc-a98c-c0f4a68f810a.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="853" data-original-width="1280" height="213" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhAPhRCOSuteIXtOmaNn7axJzjExzh6IlMb9TH56XK4pchLrezu15ZGRle3ahFgo1Q068LQKNN6wVj0kuHs12LwYiU_9XoNpT3OW3wx0P8XNyD2kP-5u604l1kA2NptCuxSpYio56MJgTYyl5jJ-h9mS59gofFXTR4uN2Psmh9hgFGSEsuo195izuK-ZEM/s320/ca63642e-ba25-44dc-a98c-c0f4a68f810a.jpg" width="320" /></a></div><br /><div style="text-align: justify;"><br /></div><p></p>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-77616142678587171712026-05-14T10:28:41.763+03:002026-05-14T10:28:41.825+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiWOuw1D1Zbmq_19KtAhWIO3efnWHvnBQAJgyf7-namy0JjMF-3HhqrBwEzmDfFlFMUiDG0c_4NVNl5I_fOJcq_PxAodips4GAu0zYKLpQMZuXSWPIP1gUJTRR8qLKRydzDOwWVCPy1KYg0IPl-Nvv6BAxvRNcFyJUX-2R6K7KtYEwvycfpUX-uweMHtH8/s263/images.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="192" data-original-width="263" height="192" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiWOuw1D1Zbmq_19KtAhWIO3efnWHvnBQAJgyf7-namy0JjMF-3HhqrBwEzmDfFlFMUiDG0c_4NVNl5I_fOJcq_PxAodips4GAu0zYKLpQMZuXSWPIP1gUJTRR8qLKRydzDOwWVCPy1KYg0IPl-Nvv6BAxvRNcFyJUX-2R6K7KtYEwvycfpUX-uweMHtH8/s1600/images.jpg" width="263" /></a></div><span style="text-align: justify;">هاوکار عزەت</span><br /><div style="text-align: justify;">-</div><div style="text-align: justify;">یەکەم : هەرکەس و هەر لایەنێك ( یەکێتی بێت یان پارتی) پەرلەمان کارا بکاتەوە، ئەرکی پەرلەمانتارانی حزبەکانی ترە بچنە هۆڵی پەرلەمان و بە واجبی شەرعی و یاسایی خۆیان هەستن، نابێت لە ترسی ئەوەی بکەونە بەر خەشمی حزبەکەی تر واز لەو ئەرکەی خۆیان بهێنن، پەرلەمانتار هیچ ئەرکێکی تری لەسەر نییە لە کۆمەڵگەدا جگە لە ئەرکە پەرلەمانییەکەی، وا ١٨ مانگە ئەو ئەرکە جێبەجێ نەکراوە، هەرکەس باسی پرۆسەی دیموکراسی بکات و ئامادە نەبێت بچێتە دانیشتنی پەرلەمانەوە بە بیانوی راگرتنی باڵاسی سیاسی، دەبێت گومانی لە بیر و فکری خۆی هەبێت بۆ پرۆسەی سیاسی، ناکرێت بەبیانوی ڕێگری لە قەیران و تێچکچونی دۆخەکە ، هەندێک حزب و پەرلەمانتار نەچنە دانیشتنی پەرلەمان، دۆخی هەرێم هیچکات لە ئێستا خراپتر نابێت و قەیران لەمە گەورەتر نابێت، ئیتر واز لە دەستەواژەی سواو بهێنن.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دووەم: ونونی چەکەکانی مستەر ترەمپ، دۆناڵد ترەمپ بە هۆکار و بێ هۆکار هەرکات بیەوێت کورد تۆمەتبار دەکات بەوەی چەکی ناردوە و کورد گلیداوەتەوە و دیار نەماوە، بانکی ناوەندی ئەمریکا کۆنتڕۆڵی هەموو ئەو سەد دۆلاریانەی لایە کە لە رۆژهەڵاتی ناوەراست و تەواوی جیهانن، دەزانێت کام سەد دۆلارییە و کام ژمارەیە لە گیرفانی کامماندایە و لە چ وڵاتێکدایە و کەی ویستی بلۆکی دەکات و مامەڵەکردنی پێوە ڕادەگرێت، ساڵانە سزای ژمارەیەکی زۆری بانک و کۆمپانیا و حزب دەدات بە هۆکاری ئەوەی دۆلاریان بە نایاسایی ناردوە بۆ ئەو وڵاتانەی لەژێر سزای ئەمریکادان، دەزانێت کام دۆلارە بڕیارە لە عێراق بێت و ئێستا لە ئێران مامەڵەی پێوە دەکرێت، ئەی خێرە نەزانێت ئەم چەکانە لای کێن و چۆن دیار نەماون؟ پێم وایە ترەمپ دەیەوێت شتێکی تر بە دەست بهێنێت و کوردیش خۆی لێکردوە بە کەڕەی شەربەت، تەبعەن کە دەڵێین کورد مەبەستمان کاربەدەستیانی کوردە، پێویستە هەڵوێستی جدییان هەبێت چونکە ئێستا لە دیدی چیهان بە گشتی و ئەمریکیەکان بە تایبەتی، ئێمەی کورد گەلێکی ( دز) ین.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سێیەم : لەبارەی چوار ڕاوێژکارەکەی ئەنجومەنی شوراوە، ئەو چوار راوێژکارە بە نایاسایی و گەندەڵییەکی بێ چەند و چوون دامەزراون، ماوەی ١٢ ساڵە دەیان هەزار دەرچوی زانکۆ و پەیمانگاکان و یەکەمەکان لە چاوەڕوانی دامەزراندندان، کەچی پارتی بە یەک قەڵەم چوار کەس بە پلە و ئیمتیازی باڵا دادەمەزرێنێت، ئێ ئەمە کارێکی نایاسایی ڕوونە، یەکێتیش کە جێگری وەزیری داد و جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی شوراشی لایە، ناکرێت بێ ئاگابێت لەم دامەزراندنە، خۆ ئەگەر بێ ئاگادابێت لەوە خراپترە کە ئاگادار بوبێت. راوێژکارەکانیش هیچ دەسەڵات و مافێکیان لە دەنگدان لەسەر هیچ بابەتێکی یاسایی و کارگێریی نییە و تەنها راوێژکارن نەک ئەندامی ئەنجومەن.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><p></p>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-27096439480291301592026-05-14T10:28:31.799+03:002026-05-14T10:28:31.800+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEialGitypCubQ3FiDIdJVIMCQwmPoGkZ-yoQEUTzweWcTg8wC7DgS2YQHEzITTaoTP98U-_gItZYtDkznH-Kqy8zJHLtQ9UI-Sn_-_bGAjTb7Sy3aPATU2LkHvhXydh9SaqfhzWhTbfP0FdQVNa6YcQ9CaTzT2qm0WriCxrx8FiL45bkDkB2nVEYvMghaU/s600/2712026aryanfaraj.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="300" data-original-width="600" height="160" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEialGitypCubQ3FiDIdJVIMCQwmPoGkZ-yoQEUTzweWcTg8wC7DgS2YQHEzITTaoTP98U-_gItZYtDkznH-Kqy8zJHLtQ9UI-Sn_-_bGAjTb7Sy3aPATU2LkHvhXydh9SaqfhzWhTbfP0FdQVNa6YcQ9CaTzT2qm0WriCxrx8FiL45bkDkB2nVEYvMghaU/s320/2712026aryanfaraj.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئاریان فەرەج</div><div style="text-align: justify;">-</div><div style="text-align: justify;">ئەوەی ئەمڕۆ لە کایەی مێدیای کوردیدا و بەتایبەت لەسەر شاشەکان دەبينرێت، جیا لەوەی گەڕانەوەیەکی نائومێدکەرە بۆ شەڕی بێهوودەی ڕاگەیاندن و زمانە زبر و بەدگۆییەکەی جاران؛ پاشەکشەیەکی بێباکانەشە لە کۆی پرەنسیپە پیشەییەکانی کاری ڕۆژنامەوانی و بەفیڕۆدانی تەواوی ئەو هەوڵانەیە کە لە بیست ساڵی ڕابردوودا، لە دوای شەڕی ناوخۆوە، بۆ هێنانەئارای مێدیایەکی پیشەیی سەنگین، چەسپاندنی وه‌ك دەسەڵاتی چوارەم و ئامرازى هۆشیاریی کۆمەڵایەتی و دیموکراسی دراون.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەم پاشەکشەیە، دوورخستنەوەی مێدیایە لە ئەرک و بەرپرسیارییەتییە کۆمەڵایەتییەکانی و دووبارە بەکارهێنانەوەیەتی وەک ئامرازی شەڕانگێزی، شکاندن، فیتنەگێڕی، بڵاوکردنەوەی ڕق و هاندانی ناکۆکی و شڵەژاندنی کۆمەڵگە؛ هاوکات گۆڕینی مێدیایە بۆ کەرەستەی سەرگەرمیی چرووک و بابەتگەلی ناقابیل.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئه‌و شاشانه‌ تەنیا بەوەوە نەوەستاون کە جۆرەها بەرنامەیان بۆ بڵاوکردنەوەی گوتاری ڕق و کینەى سياسى، قوڵتركردنه‌وه‌ى ناكۆكييه‌ ناوخۆييه‌كان، تۆمەتبەخشینەوە و یەکدی‌بەشەیتانکردنى ڕكابه‌ره‌ سياسييه‌كان تەرخان کردووە، بەڵکو لەپێناو سەرنجڕاکێشان و کێبڕکێی يه‌كدى و بۆ ئەوەی خیتابە ڕقاوییەکەیان بینەری زۆرتر بێت، جۆرەها بابەتی بێبایەخ و ناشایستە یان هەستیار و مەترسیدار بڵاو دەکەنەوە و ڕەواجی پێ دەدەن؛ بێ ئەوەی سڵ بکەنەوە لەوەی به‌و كاره‌ دواجار چ وێرانکارییەک لەسەر دەروونی وەرگرەکانیان و کۆمەڵگە بە گشتی بەجێ دەهێڵن. جێگەی داخیشە ئەم تراژیدیایە لەبەرچاوماندا ڕوو دەدات و بێدەنگیی خەمخۆران و ئەهلی کار، دۆخەکەی قووڵتر کردووەتەوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەواڵ؛ لە زانیارییەوە بۆ نمایش</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەواڵ، وەک جیدیترین کەرەستەی مێدیایی، لە زۆربەی شاشەکاندا ماهییەتی خۆی لەدەست داوە و بووەتە کەرەستەیەک بۆ "سەرگەرمی". مۆدێلی "هەواڵ-نمایش" وای کردووە بێژەر لەجیاتی گواستنەوەی ئه‌مين و بێلایەنانەی ڕووداوەکان، لە هەواڵبێژەوە ببێتە شرۆڤەکار، گوتارخوێن، واعیز، دادوەر، بڕیاردەر، پاڵەوان، مژدەبەخش، تۆقێنەر و فریادڕەس. لە نمایشێکی حەماسی و بە جووڵەی پڕ موبالەغەوە، بێژەر هەر خۆی هەواڵەکە دەگێڕێتەوە، هەر خۆی سەرچاوەیەتی و هەر خۆشی شرۆڤەی دەکات. ئەم تێکەڵکردنی "هەواڵ" و "ڕا"یە، نەک هەر سەرەتاییترین بنەماکانی کاری ڕۆژنامەوانی دەبەزێنێت، بەڵکو متمانەی بینەر بە زانیارییەکان بە تەواوی لەناو دەبات.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بێباکی بەرامبەر زمان و ناسنامە</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">زمان تەنیا ئامرازی پەیوەندی نییە، بەڵکو پارێزەری کولتووری نەتەوەیە. مێدیا بەرپرسیارێتییەکی گەورەی لەسەر شانە بۆ پاراستنی شکۆی زمان، کەچی ئێستا بەشێک لە شاشەکان زمانێکی هێندە ناپاراو و ئاستنزم بەکار دەهێنن کە هەرگیز بۆ دواندنی بەرامبەر ناگونجێت. ئەم خەمساردی و سووك سه‌رنجدانه‌ى زمان، مەترسییەکی ڕاستەقینەیە بۆ سەر شوناسی فەرهەنگیمان؛ چونکە دواجار زمان تاكه‌ پەناگەی گەلێکى بێ قه‌واره‌ى وه‌ك كورده‌.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئیتیکی مێدیایی و ئازارەکانی مرۆڤ</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">یەکێک لە خاڵە هەرە هەستیارەکان، مامەڵەکردنی بێ‌دەربەستانەی ئه‌م شاشانه‌يه‌ لەگەڵ ئازار و مەینەتییەکانی خەڵکدا. پەنابردن بۆ نیشاندانی دیمەنی ناخهەژێن و بەکارهێنانی کارەساتی مرۆیی لەپێناو سه‌رنجڕاكێشان و کۆکردنەوەی بینەر، لادانێکی گەورەیە لە ئیتیکی پیشەیی. مێدیا دەبێت خەمخۆری مرۆڤ بێت، نەک ئازارەکانی مرۆڤ بکاتە نمایشێکی سەرنجڕاکێش بۆ بازاڕگەرمی. ئەم پرنسیپە لەو شاشانه‌دا خەریکە بە تەواوی فەرامۆش دەکرێت.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">نەعرەتەی شارچێتی و ناوچەگەری</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هاندانی ئاشکرای نەعرەتەی شارچێتی و ناوچەگەری بێ هيچ سڵه‌مينه‌وه‌يه‌ك‌ به‌ شاشه‌كانه‌وه‌ دياره‌؛ ئەو دەنگە نەشازەی کە خەریکە گیانی پێکەوەژیان بە یەکجاری لەت‌وپەت دەکات. ئەم یاریکردنە مەترسیدارە بە ئاگر و ئەم کەرتوپەتکردنەی بنەما نیشتمانییەکان، تەنیا تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی نییە، بەڵکو هەڵوەشاندنەوەی ئەو بەستەرە کۆمەڵایەتی و فەرهەنگییەشە کە نەتەوەیەک بەیەکەوە دەبەستێتەوە. کاتێک مێدیا دەبێتە سەکۆیەک بۆ بەرزکردنەوەی دیواری ڕق لەنێوان شار، ناوچە، لەهجە و عەشیرەتەکاندا، دەبێت بزانێت کارێک دەکات کە دوژمن پێی نەکراوە؛ پێی بزانێت یان نا، خەریکی نیشتمانکوژی و وێرانکردنی دوایین پەناگەکانی عەقڵ، یەکڕیزی و ئینتیمای نەتەوەییە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">چەلەحانێ و هەڕەشە لە ئاشتیی کۆمەڵایەتی</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لەسەر شاشەکان، چەلەحانێ و بەگژداچوونەوە جێگەی دیالۆگی عەقڵانییان گرتووەتەوە. ئه‌و شاشانه‌ بۆ کەسانی زانا و پسپۆڕی بوارەکان ناگەڕێن، بەڵکو بەدوای "ئەهلی شەڕەدەنووک"دا دەگەڕێن تا هاوشێوەی "شەڕەکەڵەشێر" بینەر کۆ بکەنەوە. بۆ کەسانێک دەگەڕێن کە لەبری زانیاری بەخشین بۆ بڕیاردانی هۆشیارانە، غەریزەکانی ڕق و کینە دەوروژێنن و شارەزای چەواشەکارین. بەو کارە، لەبری بڵاوکردنەوە و هاندانی کولتووری سەردەمیانەی دیالۆگ و لێکتێگەیشتن، کولتووری بەسەرچووی هەرا و پێکداهەڵشاخان، سه‌رڕەقی و یەکدی‌نەفیکردن هان دەدەن.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">به‌ئەستێرەبوون لەم شاشانه‌دا</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">جاران مەعریفە، ئەزموون و لێوەشاوەیی مەرجی دەرکەوتن و پێشكه‌وتن بوون، بەڵام لە سایەی ئەم داڕمانەدا، "ڕووکەشگەرایی و هەرانانەوە" بوونەتە مەرجی ئەستێرەبوون. لاوازیی پاشخانی ڕۆشنبیری بە زۆرێک لە کارەکتەرە نوێیەکانی سەر شاشەوە دیارە؛ ئەمەش دەرئەنجامی ئەو فشارەیە کە ده‌زگا مێدیاکان دەیخەنە سەر کارمەندەکانیان بۆ ئەوەی بە هەر نرخێک بێت سەرنجی بینەر ڕابکێشن، نەک ئەوەی ناوەڕۆکێکی بەپێز و به‌سوود پێشکەش بکەن.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ڕاستیدا ئەو پاشەکشە ترسناکەی ئەمڕۆ دەیبینین، خەمێکی ڕاستەقینەیە و پێویستی بە هەڵوێستەیەکی جیدی هەیە. مێدياى كوردى هه‌نگاو و قۆناغى زۆر گرنگى بڕيبوو، بۆ ده‌بێ ئه‌م پاشه‌كشه‌ ترسناكه‌‌ بكات!</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">مێدیا ئەرکێکی باڵای لە ئەستۆیە و نابێت ڕێگە بدرێت لە بەها پیشەیی و ئەخلاقییەکان بەتاڵ بکرێتەوە. پاراستنی ئاشتیی کۆمەڵایەتی و ڕێزگرتن لە عەقڵی گشتی، دەبێت لە سەرووی کێبڕکێ سیاسییەکان و شەڕی شاشەکانەوە بێت.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">* ماستەر لە کۆمەڵناسیی مێدیا</div><p></p><div style="background-color: white; font-family: wisha3; font-size: 16px; text-align: justify;"><br /><br /></div>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-64278429217639531372026-05-14T10:26:48.694+03:002026-05-14T10:26:48.695+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiyP7r_cngMa8BEpFZyCBnEN5sCWtaWR-0YM8wlK_aSv36lJHAlWE0zjTvE1R_iIAjKaObFP2AH3LQfuYSWygrZ3q1cnLdEdfH2ITWEySVNVVwqGwiPXTXB8KgyYHk1120LahDliV3YprGif_8PRKeNco-DFPfMUk2tGCVC0kJiN7LMKAljkpeLAq4-jeg/s373/193032023_resized_dbc12a4b-1162-4309-b3c0-d1dc63caf9d5.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="373" data-original-width="373" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiyP7r_cngMa8BEpFZyCBnEN5sCWtaWR-0YM8wlK_aSv36lJHAlWE0zjTvE1R_iIAjKaObFP2AH3LQfuYSWygrZ3q1cnLdEdfH2ITWEySVNVVwqGwiPXTXB8KgyYHk1120LahDliV3YprGif_8PRKeNco-DFPfMUk2tGCVC0kJiN7LMKAljkpeLAq4-jeg/s320/193032023_resized_dbc12a4b-1162-4309-b3c0-d1dc63caf9d5.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">د. نازەنین عوسمان</div><div style="text-align: justify;">-</div><div style="text-align: justify;">جەنەراڵ شارل دی گۆل، ناودارترین کەسایەتی فەرەنسایە لە سەدەی بیستەمدا. لە فەرەنسا تەنیا بڵێیت جەنەراڵ، ئەوا هەموو کەس دەزانێت باسی کام جەنەراڵە. لە ساڵی 1890 لە خێزانێکی نیشتمانپەروەر و مامناوەندی لەدایک بووە. لای باوکی، مێژوو زۆر گرنگ بووە و هەوڵی داوە منداڵەکانی گرنگیی پێ بدەن.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">شارل دی گۆل؛ نووسەر، سەرباز، سیاسەتووان و پیاوی دەوڵەت بوو. لە جەنگی جیهانیی یەکەمدا چەند جارێک بریندار دەبێت و بە دیل دەگیرێت. چەند جارێک هەوڵی هەڵاتن دەدات، بەڵام سەرکەوتوو نابێت، تا لە کۆتایی جەنگدا ئازاد دەکرێت.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە قسەکردندا زۆر بەتوانا بوو، تەلەڤزیۆن و رادیۆ چەکی سەرەکیی ئەو بوون بۆ گەیاندنی داوا و بیرۆکەکانی، هەنگاوەکانی و پرۆژەکانی... زمانی زۆر پاراو بووە و هیچ هەڵەیەکی زمانەوانی نەکردووە، بۆیە دەڵێت: " کارەکان هەست دەجووڵێنن، بەڵام وشەکان گڕ دەکەنەوە"، و نازناوی دیگۆلی مایکبەدەستی لێ نراوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دی گۆل، باڵای زۆر بەرز بوو، درێژترین سەرۆکی وڵات بووە تاکوو ئێستا؛ 1.96 مەتر بووە، ئەوەش کارزمایەکی تایبەتی پێ داوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە تەمەنی پەنجا ساڵیدا دەبێت کاتێک هیتلەر پاریس داگیر دەکات. ئەو کاتە، مارشاڵ فیلیپ پێتان سەرۆکی حکومەتی فەرەنسا دەبێت و شارل دی گۆل جێگری وەزیری بەرگری دەبێت. خاوەنی دەسەڵاتێکی زۆر کەم دەبێت لە نێو حکومەتەکەیدا، بەڵام رێگەی بۆ خۆش کرد ئاگاداری کاروباری سوپای فەرەنسا بێت. مارشاڵ پێتان دان بە داگیرکردندا دەنێت و حکومەتەکەی لە پاریسەوە دەگوازێتەوە شاری ڤیشی. شارل دی گۆل لەگەڵ چەند کەسێکی کەم لە هەڤاڵانی، دژ بە داگیرکردن دەبن و لەگەڵ چەند کەسێک بە فڕۆکەی ئینگلیز بە دزییەوە دەچنە بەریتانیا.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">وینستن چەرچڵ پشتی دەگرێت و هاوکاریی زۆری دەکات. بۆ چەرچڵ گرنگ بووە دەنگی ناڕازی لە فەرەنسادا هەبێت و پشتیوانیان بن بۆ لێدانی نازییەکان. پەیوەندییەکانی دی گۆل لەگەڵ هاوپەیمانان، بەرز و نزمیی بەخۆوە بینیوە. چەرچڵ جارێک پێی دەڵێت: "دەزانیت تۆ لە نێو هاوپەیمانان زۆرترین کێشەت بۆ دروست کردووین"، دی گۆل لە وەڵامدا دەڵێت: "گومانم لەوە نییە، چونکە فەرەنسا گەورەیە".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">شارل دی گۆل، بڕوای بە بەرگری هەبوو، چونکە دەیزانی فەرەنسا زۆر وڵاتی لەژێر دەستدایە، بەتایبەتی لە ئەفریقا، خاوەنی کەشتیگەل و فڕۆکە و هێزی سەربازین و توانای بەرگرییان هەیە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە 18ی حوزەیرانی 1940 شارل دی گۆل بانگەوازە بەناوبانگەکەی لە رادیۆی (بی بی سی) لە لەندەن بڵاو کردەوە؛ ئەو بانگەوازە، داستانێکی ئەفسووناوییە بۆ ئەو کاتە و بوو بە خاڵی وەرچەرخان لە مێژوو و دواڕۆژی فەرەنسادا.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە دەرەی وڵات، لە لەندەن، دی گۆل رێکخراوی کۆمیتەی "فەرەنسای ئازاد"ی دامەزراند و لەناوەوەش هێزی ئازادیی فەرەنسا بۆ بەرگری دامەزرا و هەردووکیان پشتیوانی یەکتر بوون.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هێزی فەرەنسای ئازاد، تاکە هێز بوو نوێنەرایەتی فەرەنسای دەکرد لەگەڵ هێزەکانی هاوپەیمانی. هەر ئەم هێزەش بوو گەشەی کرد و بوو بە هێزی بەرگریی نیشتمانی و دوای ئەوە بوو بە حکومەتی کاتی. (سەرۆک ماکرۆن لە رۆژی 18ی ئازاری 2026، بڵاوی کردەوە و مزگێنیی بە هێزی بەرگری دا کە کەشتییەکی جەنگی دروست دەکەن بەناوی "فەرەنسای ئازاد". ئەو کەشتییە، هەڵگری فڕۆکەی جەنگییە، جیلی تازەیە و بە ئەتۆم کار دەکات و لە 2031 تەواو دەبێت).</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">مارشاڵ پێتان، قارەمانی شەڕی ڤێردان بوو لە جەنگی جیهانیی یەکەمدا، بەڵام لە جەنگی جیهانیی دووەمدا هاوکاری نازییەکان و هۆکاری بەدەستەوەدانی پاریس بوو. دەسەڵاتی فەرەنسی لە شاری ڤیشی دامەزراند و خۆی وەک سەرۆک دانا. دوای ئەوەی شارل دی گۆل دەچێتە ئینگلتەرا و حکومەتی کاتی دادەمەزرێنێت، پێتان لە 2ی ئابی 1940 ناسنامەی فەرەنسی لە دی گۆل دەسەنێتەوە و حوکمی لەسێدارەدانی غیابیی لە دژ دەدات، بەڵام وەڵامی دی گۆل ئەوەیە: "ئێستا پێویستە فەرەنسا بکڕینەوە، لە رێگەی چەک، ئێستا ئەرکێکی گەورە لەسەر شانمە و تەنیا بە ناوی فەرەنساوە قسە دەکەم". هەروەها "هەرچەندە ئاستەنگەکان گەورە بوون، بەڵام بەرگری بکەیت باشترە لەوەی خۆت بەدەستەوە بدەیت".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هێزی ئازادیی فەرەنسا بۆ بەرگری، لە سەرەتادا چەند هەزارێک بوون، بەڵام لە 1943دا ژمارەیان زیارتر بوو لە پەنجا هەزار سەرباز و ئەفسەر و فڕۆکەوان. دی گۆل هێزەکانی زیاتر لەو وڵاتانەی لەژێر دەستی فەرەنسادا بوون لە ئەفریقا، بەتایبەتیی چاد، کامیروون، کۆنگۆ، گابۆن و ئەفریقای ناوەڕاست، دروست کرد. هەر فەرەنسای ئازادیش بوو بە هەوێنی دامەزراندنی حکومەتی کاتیی کۆماری فەرەنسی لە ساڵی 1944 و دی گۆل لیژنە و خزمەتگوزاریی بەڕێوەبردنی دامەزراند و لەگەڵ هاوپەیمانان هەوڵی دا هێزەکانیان پێکەوە بەشداریی جەنگەکان بکەن، بەتایبەتی لەگەل جەنەراڵی ئەمەریکی، دوایت ئایزنهاوەر، کە سەرکردەی هێزەکانی هاوپەیمانی بوو لە ئەوروپا.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەرچەندە ئەمە لە سەرەتادا ئاسان نەبوو بۆی و هاوپەیمانان دانیان پێدا نەدەنا و زۆر جار رایان وەرنەدەگرت، هەتا بۆ ئەو پلانانەی بۆ شەڕیش دەربارەی فەرەنسا و ئەو وڵاتانەی لەژێر دەستی فەرەنسادا بوون دادەنران، بەڵام کۆڵی نەدەدا و خۆی دەسەپاند بەسەریاندا تا گوێی لێ بگرن و بەشداریی پێ بکەن. دی گۆل دەڵێت: "بێمانایە، وڵاتێکی گەورە بڕیاری دواڕۆژی بخاتە دەستی وڵاتێکی تر، هەتا ئەگەر دۆستیشت بوو". هەروەها دەڵێت: "وڵاتەکەمان وەک ئەوەی هەیە، لە نێو وڵاتان وەک ئەوەی هەن، دەبێت سەربەرز و راست بوەستێت، هەتا ئەگەر لەژێر مەترسیی کوشتن و بڕینیشدا بێت". "لە سیاسەتدا وا باشترە قەناعەت بە بەهێزەکان بکەیت وەک ئەوەی دژیان بوەستیت". "هەردەم ئاگر دەستپێشخەری بەسەر ئاگرکوژێنەوەدا هەبووە، دەبێت شتەکان وەکوو خۆی قبوڵ بکەین، سیاسەت لەسەر راستییەکان بەڕێوە دەچێت"...</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بڕوای تەواوی هەبوو بە فەرەنسا و فەرەنسییەکان، بۆیە دەڵێت: "فەرەنسا باری گرانە بە مێژووی، بە شەڕە خوێناوییەکانی، بە شۆڕشەکانی کە بە بەردەوام دێن و دەڕۆن، بەڵام چاک دەبێتەوە و تەندروست دەبێت لە رێگەی تازەبوونەوەوە".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">یەکێک لە پێداگرییە گرنگەکانی ئەوە بوو؛ دەبێت یەکەم هێزی دابەزین بۆ رزگارکردنی نۆرمەندی، هێزی فەرەنسی بێت، هەروەها بۆ رزگارکردنی پاریسیش، هەر پێداگریی کرد کە دەبێت هێزی فەرەنسی یەکەم هێز بن بۆ چوونەناوەوەی. دوای ئازادیی پاریس و لە یەکەم وتاریدا، دی گۆل لە 25ی ئابی 1944 لە پاریس گوتی: "پاریس تووڕەیە، پاریس شکێنراوە، پاریس شەهید کراوە، بەڵام پاریس ئازادە و ئازاد کراوە لەلایەن فەرەنسییەکانەوە". ئەم وتەیە، بە لای هاوپەیمانانەوە ناخۆش بوو، چونکە بە سەدان شەهیدیان لە شەڕەکانی فەرەنسادا هەبوو، بەتایبەتی لە نۆرمەندی. دی گۆل دەیزانی ئەو قسەیەی راست نییە، بەڵام بۆ بەهێزکردنی خۆی و بەرگریکردن سوودی هەبوو.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">حکومەتی کاتیی فەرەنسا، لەدوای رزگاربوونی پاریس، لە 1944 بۆ 1946 دامەزرا. دی گۆل هەندێک چاکسازیی هێنایە کایە؛ دەنگدانی ژن لە هەڵبژاردندا بوو بە یاسا لە ساڵی 1945، خۆماڵیکردنی بانکەکان و وزە و هاتوچۆ، دانانی یاسا بۆ سەندیکاکان، بیمەی تەندروستی و کۆمەڵایەتی دانا... سیاسەتێکی تێکەڵە لە سیستمی سەرمایەداری و سۆشیالیستیی بەڕێوە دەبرد، هەر بۆیە چەپەکان دەیانخستە بەرەی راستڕەوەکان و راستڕەوەکانیش دەیانخستە بەرەی چەپەکانەوە. خۆی دەیگوت: "من نوێنەرایەتی فەرەنسا دەکەم بە هەموو بۆچوونەکانیانەوە". لە شوێنێکی تریشدا دەڵێت: "من پیاوێکم سەر بە کەس نیم، سەر بە هەمووتانم".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">زۆر بڕوای بە پارتە چەپەکان، بەتایبەتی بە سۆشیالیزم نەبوو و دەیگوت: "سۆشیالیستەکان بەدەگمەن پرۆژەی گەورەیان پێیە، سیاسەتی پۆپۆلیستی بەکار دەهێنن، ئاستی کۆمەڵگە دادەبەزێنن بەناوی یەکسانییەوە، هەر بەو شێوەیە چۆن ئێمەیان خستە نێو هاوپەیمانیی نازییەکانەوە لە ساڵی 1940دا". "سۆشیالیستەکان لە خەیاڵدا دەژین و دوورن لە واقیع و خاوەنی بیرۆکەی روون نین". "سۆشیالیستەکانم خۆش ناوێت، چونکە کاریگەر نین، لاوازن و ترسناکن... خۆشم ناوێن، چونکە سۆشیالیست نین".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دی گۆل بڕوای بە دیموکراسیەت هەبوو و دەیوت: "دیموکراسیەت، حوکمی گەلە، بە سەربەخۆیی و بێ ئاستەنگ کار دەکات". "بە لای منەوە دیموکراسیەت هاوواتای دەسەڵاتی نیشتمانییە".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لەگەڵ ئەوەی بە باشە باسی سۆشیالیزمی نەدەکرد، لەگەڵ سەرمایەدارییشدا نەبوو و لەو بارەیەوە دەیگوت: "لە سیستمی سەرمایەداریدا سەرمایەدار دەسەڵاتدارە، هەوڵی زیادکردنی سەرمایەکەی دەدات، بەڵام ئەو کەسانەی سەرمایەیان نییە، خۆیان بە بێگانە دەزانن، هەتا لەو شوێنەی کاری بۆ دەکەن. نەخێر، سەرمایەداری لە دیدی مرۆڤایەتییەوە چارەسەرێکی گونجاو نییە".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کۆماری چوارەم دامەزرا. لە دەستووری کۆماری چوارەمدا، هێز و دەنگی سەرەکی بۆ پەرلەمان بوو. دی گۆل کەوتە ناکۆکی لەگەڵ ئەو سیستمە، داوای دەکرد سەرۆککۆمار دەستی واڵاتر بێت و بتوانێت ئازادانەتر کار بکات و پێویستە وڵات خاوەنی دەسەڵاتێکی جێبەجێکاری بەهێز بێت. تا ئەو کاتە زوو زوو حکومەت دەگۆڕا بەپێی رێککەوتنەکان و هاوپەیمانییەکانی نێو پارتەکانی پەرلەمان، حکومەت تووشی ئیفلیجی بووبوو.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دی گۆل کەوتە ناکۆکی لەگەڵ پارتەکان و لە 1946دا دەستلەکارکێشانەوەی خۆی پێشکەش کرد و دوور کەوتەوە لە دەسەڵات و سەرۆکایەتی حکومەتی کاتی. لەو رووەوە هێرش دەکاتە سەر پەرلەمانتارەکان و بە یاریکەری نەزۆک ناویان دەهێنێت و کادیری خراپیان دروست کردوە و دەڵێت: "گەلی فەرەنسی بەرپەچی ئەو یاریکەرە نەزۆکانە دەداتەوە و ئەو چوارچێوەیە چاك دەکاتەوە کە گەلی پێ خراوەتە دەرەوە". "خەڵکی فەرەنسا نەگۆڕاون، سەرکردەکانیان رازی نابن گوێ بگرن و کار بکەن، بەڵام زۆر حەزیان لە قسە و وتووێژە".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە حکومەت دوورکەوتەوە، بەڵام لە سیاسەت نا. بیروڕاکانی لە رۆژنامەکان دەنووسی و باسی پێویستی و چۆنێتی بەهێزکردنی سیاسەتی فەرەنسای دەکرد لە جیهاندا و چۆن سەربەخۆیی و تایبەتمەندیی بپارێزێت و دەستوور بە چ شێوەیەک بگۆڕدرێت. کەوتە نووسینەوەی بیرەوەرییەکانی، هەروەها بەوردی سەیری سیاسەتی فەرەنسای دەکرد لە جەزائیر و ڤێتنام، پاشان پارتی گردبوونەوەی گەلی فەرەنسای دامەزراند.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دامەزراندنی کۆماری پێنجەمی فەرەنسا لە 1958:</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کۆماری چوارەم کێشەی زۆر بوو، نەیدەتوانی بەو شێوەیە بەردەوام بێت. بەهۆی زوو زوو گۆڕینی حکومەت، تەنیا لەنێوان 1954 بۆ 1958 شەش جار حکومەت گۆڕدرا. کێشەی نێوان پارتەکان زۆر بوو، فەرەنسا لەسەر رۆخی شەڕی ناوخۆ بوو، بەتایبەتی ناکۆکییان لەسەر هەڵوێستیان بەرانبەر بە جەزائیر، کە دابەش بووبوون بۆ دوو بەرە؛ بەرەیەکیان جەزائیری بە بەشێک لە فەرەنسا دادەنا و بەرەکەی تر داوای سەربەخۆیی بۆ دەکرد.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">داوا لە دیگۆل کرا بێتەوە سەر حوکم، دی گۆل مەرجێکی دانا؛ دەستوور بگۆڕن و رێگەی پێ بدرێت چاکسازی بکات. پەرلەمان رازی بوو. لە تشرینی یەکەمی 1958 دەستووری تازە دانرا بۆ کۆماری پێنجەم و دەسەڵاتی تازە درا بە سەرۆککۆمار، بەتایبەتی لە سیاسەتی دەرەوە و لە کاتی قەیرانی نائاساییدا، دەسەڵاتی پەرلەمانیش هەر وەکوو خۆی مایەوە. هەردوولا؛ پەرلەمان و سەرۆککۆمار، بە هەڵبژاردنی راستەوخۆ لەلایەن گەلەوە هەڵدەبژێردران. ئەم شێوە سیستمە سیاسەی فەرەنسا، زۆر جار ناو دەبرێت بە "کۆماری پاشایەتی". دیگۆل دەڵێت: "بۆ فەرەنسا سیستمی پاشایەتی گونجاوترە" و هەوڵی دا کۆشکی ڤێرسای بکاتەوە بە کۆشکی سەرۆککۆمار، هەرچەندە بۆ ماوەیەک توانی، بەڵام دوایی سەری نەگرت و جارێکی تر گەڕایەوە بۆ پاریس.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەشێک لە هاوڵاتیان مەترسییان هەبوو لەو گۆڕانکارییانە، بۆیە دڵنیایان دەکاتەوە و دەڵێت: "دەمەوێت دڵنیا بن کە رووباری لوار بەردەوام دەبێت و بە گۆڕینی کۆمار، رێڕەوی ناگۆڕێت. دەستوور گۆڕاوە، بەڵام فەرەنسا بەردەوامە". لە جەزائیر پێ رەشەکان (ئەو فەرەنسییانەی لە جەزائیر دەژیان) ترسیان هەبوو لە سەربەخۆیی جەزائیر، دی گۆل پێیان دەڵێت: "لێتان تێدەگەم". بەرگری و شەڕی خوێناوی کرا لەنێوان فەرەنسا و جەزائیر لە 1954-1962، شەڕی یەک ملیۆن و نیو شەهید لە جەزائیر زامێکی گەورەیە و تا ئێستاش ساڕێژ نەبووە. دی گۆل پێی باش بوو وردە وردە لە جەزائیر بێنە دەرەوە و دەسەڵات بدەنەوە بە جەزائیرییەکان.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ساڵی 1962 جەزائیر سەربەخۆیی وەرگرت، دوای ئەوەی بۆ ماوەی 132 ساڵ لەژێر دەستی فەرەنسادا بوو. ئەوەش یەکێکە لە هەنگاوە گرنگەکانی مێژووی فەرەنسا. دی گۆل لەو کاتەدا بڕوای تەواوی بە ئازادیی جەزائیر هەبووە، بەڵام نەیوێراوە بەئاشکرا ئەوە بوورووژێنێت، چونکە هەوادارانی "جەزائیر بەشێکە لە فەرەنسا" زۆر بەهێز بوو، بەتایبەتی لە نێو سوپا و ئەفسەرەکاندا، بۆیە لە ساڵی 1966 لە کۆنفراسێکی رۆژنامەوانیدا دەڵێت: "من هەردەم لەو بڕوایەدا بووم کە دەبێت جەزائیر سەربەخۆ بێت، بەڵام بیر بکەنەوە لە ساڵی 1958 گەر لە کۆڕبەندی جەزائیردا ئەو قسەیەم بکردایە، ئێستا لێرە نەدەبووم و نەدەگەیشتمە هەڵبژاردن". چەندین جار هەوڵی کوشتنی دی گۆل درا، بۆ نموونە؛ لە 1962 هێرشێکی گەورە لەلایەن ئەفسەرە فەرەنسییەکانەوە کرایە سەری و ئۆتۆمبێلەکەی 187 گوللەی بەرکەوت، بەڵام ئۆتۆمبێلە باشەکەی و شوفێرە لێهاتووەکەی رزگاریان کرد.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەر لەو کاتەی لەسەر حکوم بوو، دانی نا بە کۆماری کۆمۆنیستیی چینیدا لە ساڵی 1964، پەیوەندیی دیپلۆماسیی کردەوە، بەوەش فەرەنسا یەکەم دەوڵەتی گەورەی بەرەی رۆژئاوا بوو کە دانی بە چیندا ‌نا.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">داواشی کرد هەرێمی کوبێک، کە فەرەنسی زمانن لە کەنەدا، سەربەخۆیی وەربگرێت. ئەوەش کێشەی لەگەڵ کەنەدا بۆ دروست کرد.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دی گۆل، سیاسەتێکی میانڕەوانەی لەگەڵ هەردوو کوتلەی سۆشیالیست و ئەمەریکا پیادە کرد، هەرچەندە ئەوە ناکۆكی لەگەڵ ئەمەریکا بۆ دروست کرد. گرنگیی بە چەکی ئەتۆمی دا و دەستیان کرد بە دروستکردنی و بەتەواوی پشتی بە ناتۆ نەبەست.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ساڵی 1963 لەگەڵ ئەڵمانیا پەیمانی بەست و کۆتاییان بە دوژمنایەتی هەردوو جەنگی جیهانی هێنا لەنێوانیان و بوو بە سەرەتای دامەزراندنی بناغەی یەکێتیی ئەوروپا، لەو بارەیەوە دەڵێت: "ئەوەی پێویستە بۆ ئاشتی، لێکتێگەیشتنی نێوان گەلانە، هەرچی سیستم و حکومەتەکانە دێن و دەڕۆن، بەڵام بەداخەوە گەلان ئەمە نازانن". راوێژکاری ئەڵمانیا، تاکە سەرۆکی وڵاتە کە دیگۆل بردوویەتە ماڵەکەی خۆی.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بڕوای بە سەربەخۆیی نیشتمانیی هەر وڵاتێک هەبووە، لە نێو ئەوروپایەکی هەماهەنگدا نەک ئەوروپایەکی فیدراڵی، وەک ئەو کاتە داوا دەکرا و دەڵێت: "تا چ رادەیەک خەیاڵاوی بین و بڕوا بەوە بکەین کە گەلانی ئەوروپا، بەدرێژایی سەدەکان، لە رێگەی ماندووبوون و دەردەسەری، هەر یەکە بەو جوگرافیا و مێژوویەی هەیەتی، بە زمانیان، بە کولتووریان، بە پێکهاتەکانیان، بە دامودەزگا تایبەتییەکانیان، ئەمانە هەمووی رابگیرێن و ببن بە یەک کیان!".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دژی هاتنی بەریتانیا بوو بۆ نێو ئەو هەماهەنگییەی ئەوروپا. لە سەرەتادا پەیوەندیی لەگەڵ ئینگلتەرا زۆر باش بوو، وردە وردە لێی دوورکەوتەوە. ئەمەریکا کاریگەریی زۆرە لەسەر ئینگلتەرا و هەردەم گرێ دراوە بە سیاسەتی ئەمەریکاوە. دیگۆل دوو جار دژ بە ئینگلتەرا ڤیتۆی کرد؛ لە ساڵی 1963 بۆ نێو بازاڕی پێکەوەیی ئەوروپی و لە ساڵی 1967دا دژ بە هاتنی بۆ نێو کۆمەڵەی ئەوروپی. دی گۆل بەریتانیای وەک ئەسپی تەروادە دەبینی، کە هێزی ئەمەریکا دەهێنێتە نێو ئەوروپا و سەربەخۆیی ئەوروپا لەق دەکات، لەو بارەیەوە دەڵێت: "ئەوروپایەکی فیدراڵی، ئەوروپایەکە لەژێر هەژموونی ئەمەریکادا". خاڵێکی تر، ئەوە بوو گەر ئینگلتەرا بێتە نێو ئەو یەکێتییەوە، لە رێگەی وڵاتانی کۆمەنوێلسەوە بازرگانیی کشتوکاڵ بۆ خزمەتی خۆیان بەکار دەهێنن و بەم شێوەیە جووتیاری فەرەنسی زەرەرمەند دەبێت. کۆنە رقێکی بەرانبەر بە ئینگلتەرا هەر هەبووە، کە دەڵێت: "بەلجیکا وڵاتێکە، ئینگلیز دایمەزراند تا کێشە بۆ فەرەنسا بنێتەوە". "پەیمان وەکوو کچی گەنج و گوڵە، هێندە دەمێنێتەوە تا گەشە".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە هەڵبژاردنی 1965 بۆ جارێکی تر وەک سەرۆککۆمار هەڵبژێردرایەوە (ماوەی سەرۆکایەتی لە کۆماری پێنجەم، حەوت ساڵ بوو).</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە 1966 هەنگاوێکی تری گرنگی بۆ فەرەنسا هاویشت، ئەویش کشانەوە بوو لە ڤێتنام. داوای کرد لە ئەمەریکا کرد هەمان هەنگاوی فەرەنسا بنێت، کە چۆن لە جەزائیر هاتنە دەرەوە. ئەم وتەیەی بۆ ئەمەریکا قورس بوو.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ساڵی 1966 دی گۆل فەرەنسای لە پەیمانی ناتۆ هێنایە دەرەوە. دی گۆل حەزی دەکرد فەرەنسا سەربەخۆ بێت لە بڕیارەکانیدا، نەک ئەمەریکا بەسەریدا بسەپێنێت وەک شەڕی ڤێتنام. لە بەرانبەردا بنکەی ناتۆ لە پاریسەوە چووە برۆکسل. هەرچەندە فەرەنسا بە ئەندامی پەیمانی ئەتلەنتیک مایەوە، بەڵام کۆنترۆڵی تەواوی بەسەر سوپاکەیدا هەبوو. فەرەنسا لە هەنگاوێکی دژ بە ئەمەریکادا، پەیوەندیی لەگەڵ وڵاتانی ئەمەریکای لاتین خۆش کرد و سەردانی بەشێک لەو وڵاتانەی کرد و پەیوەندیی بازرگانیی لەگەڵ بەستن.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دی گۆل بڕوای وابوو دوو هێزی گەورەی (سۆڤیەت و ئەمەریکا)، دوو جەمسەری کاریگەرن لەسەر دنیا، بۆ ئەوەی فەرەنسا وەک کیانێکی سەربەخۆ بێت و گرێدراوی هیچ لایەکیان نەبێت، لە حوزەیرانی 1966سەردانی سۆڤیەت دەکات، بە سوپای سوور پێشوازی لێ کرا و یاداشتێکی دوولایەنەیان واژوو کرد. لە وتەیەکدا لە سۆڤیەت دەڵێت: "هیچ یاسایەک رێگە نادات گەلێکی ئاسیا بچێتە ژێر دەستی وڵاتێک لەودیو ئۆقیانووسەوە و حوکمت بکات، دەبێت رێگە بدرێت هەر گەلە بە حەزی خۆی داواڕۆژی دیاری بکات".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دژی هاتنی زۆر و بە لێشاوی پەنابەری موسوڵمان بوو، دەترسا دیمۆگرافیی فەرەنسا تێک بچێت و کاریگەرییان هەبێت لەسەر کولتووری فەرەنسی، دەڵێت: "فەرەنسا، فەرەنسا نامێنێت. راستە، کۆماری فەرەنسا سیکۆلارە، بەڵام فەرەنسا کریستیانە. با قسەی بێمانا نەکەین، خۆمان هەڵنەخەڵەتێنین، سەیری موسوڵمانەکانتان کردووە بە دژداشە و عەمامەی سەریان؟ دەبێت فەرەنسی بین. ئەوانەی دەڵێن ئەمانە تێکەڵ بە کولتووری فەرەنسی دەبن، مێشکیان بە قەد مێشکی باڵندەیەکە، هەتا ئەگەر دبلۆمی بەرزشیان هەبێت". "بڕوات وایە فەرەنسا دەتوانێت دە ملیۆن موسوڵمان وەربگرێت، سبەی دەبنە بیست و دووسبەی چل، ئەگەر رەگەزنامەی فەرەنسی بدەینە جەزائیرییەکان و بەربەرەکان، چۆن دەتوانین رێگەیان لێ بگرین بێنە فەرەنسا دابنیشن، بەتایبەتی کە باری ئابووریی فەرەنسا باشترە". "دێیەکەی من ناوی کۆلۆمبەی دوو کەنیسە، ناوی دەبێتە کۆلۆمبەی دوو مزگەوت". "وەرە سرکە و رۆن تێکەڵ بکە، چەند تێکیان بدەیت هەر لێک جیا دەبنەوە، عەرەب و فەرەنسییش وان، عەرەب عەرەبە و فەرەنسییش فەرەنسییە". "فەرەنسیی زەردپێست، رەش و گەنمڕەنگمان هەیە، ئەمە مانای ئەوەیە فەرەنسا کراوەیە بەرەو رووی گەلان و خاوەن پەیامێکی جیهانییە، بەڵام وا باشترە بە کەمینە بمێننەوە".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ئایاری 1968، گەنجان، بەتایبەتی لە زانکۆکاندا، راپەڕین. هۆکار زۆر بوون، تایبەت بە خوێندن، سیستمی خوێندن، بێکاری، دەسەڵاتی زۆری دی گۆل، مافی مرۆڤ، مافی کرێکار و هاوپەیمانیی گەنجانی جیهان. دە ملیۆن لە خوێندکاران و کرێکاران دژ بە پۆلیس بوون. دەسەڵاتی پۆلیس توانیی سەرکوتیان بکات و کۆتایی بە ڕاپەڕینی ئایاری 1968 بهێنێت و لە 30ی ئایاری 1968 دی گۆل دەڵێت: "واز ناهێنم، سەرۆکوەزیران ناگۆڕم، بەڵکوو پەرلەمان هەڵدەوەشێنمەوە". لە هەڵبژاردنی پەرلەماندا پارتەکەی و هاوپەیمانانی، زۆرینەیان هێنا سەرەڕای ئەو هەموو دژایەتییەی کە کرا.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">زۆر جار گلەیی هەبووە لە فەرەنسییەکان و ناڕازیبوونیان، دەڵێت: "فەرەنسی، تەنیا بیر لە خواردن و خواردنەوە و خۆشگوزەرانی دەکاتەوە، گۆشت و پەتاتەی سوورەوەکراو بخوات و خاوەنی ئۆتۆمبێلی رینۆی چوار بێت، بەڵام ئەمانە هیچیان لە بەرژەوەندیی نیشتمانیدا نین". "چۆن دەتوانیت گەلێک حوکم بکەیت کە خاوەنی 258 جۆرە پەنیرە". "یەکسانیی کۆمەڵایەتی، لەسەر هیوا، لەسەر گەورەیی وڵات دروست دەبێت، نەک لەسەر جۆری پێڵاو". "هەموو فەرەنسییەک حەز دەکات هەندێک مافی تایبەتی هەبێت و سوودی لێ وەربگرێت و وا نیشان بدات بڕوای بە یەکسانی هەیە". "فەرەنسی، حەز دەکات هەردەم هەندێک جیاوازیی هەبێت و لە هەمان کاتدا داوای یەکسانی دەکات، ئەم دووڕووییە بەدرێژایی مێژوو لای فەرەنسییەکان هەبووە". "هەموو گێرەشێوێنییەک رێگە بۆ گرووپی جیاواز دروست دەکات تا رق و کینەیان دەرببڕن". "بەڵێ بۆ ریفۆرم، نەخێر بۆ گێرەشێوێنی".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">"گەر کەسێک گەمژە نەبێت، نابێتە پۆلیس، رەخنە و زیرەکی لەگەڵ ئیشی پۆلیس ناگونجێت، پۆلیس تەنیا فەرمان جێبەجێ دەکات" . "بەگشتی، مرۆڤی ئازا زیرەک نییە و زیرەکەکانیش ئازا نین".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە نیسانی 1969، دی گۆل رەشنووسێکی پێشکەش بە گەل کرد بۆ گۆڕێنی بەشێکی زۆر لە یاساکان و خستییە ریفراندۆمەوە، بەڵام لە ریفراندۆمەکەدا رەشنووسەکە رەت کرایەوە و دی گۆل دەستی لە کار کێشایەوە، هەروەک خۆی پێشوەختە بڕیاری دابوو. ئەو سەرکردەیەی بووبوو بە سونبولی بەهێزی بەرەنگاری و سەربەخۆیی فەرەنسا لە جەنگی جیهانیی دووەمدا، شکستی هێنا لەوەی گەل بە رەشنووسەکەی رازی بکات. هەموو ژیانی بڕوای بە گەورەیی فەرەنسا هەبوو و زۆر جار باسی ئەو گەورەییەی کردووە، کە ئەو هەر لە خزمەتیدا بووە و دەڵێت: "هیچ شتێکی گەورە، بەبێ مرۆڤی گەورە ناکرێت و ئەو مرۆڤانەش هەر ئەوەیان ویستووە کە گەورەبن"."گەل خاوەن قسەیە و قسەی گەلیش قسەی دەسەڵاتە". "داواکاریی گەلی گەورە، هاوتەریبە لەگەڵ گەورەیی کێشە و بەڵاکان". "فەرەنسی لە هەر شتێک بگەڕێت، ئەو شتە سەرسوڕهێنەرە". "ناکرێت فەرەنسا، فەرەنسا بێت و گەورە نەبێت". "گەر لەلایەن زۆرینەتان بڕواتان پێم نەما وەک سەرۆکی وڵات، واز لە کارەکانم دەهێنم". "لە هەموو ژیانم بیرۆکەیەکم بەرامبەر بە فەرەنسا هەبوو ئەوێش (گەورەییەتی)". "بە سروشت فەرەنسا ناتوانێت لەپێشەوە نەبێت، یەکەم نەبێت. پرۆژەی گەورە دەتوانێت کۆمەڵگەی فەرەنسی دوور بخاتەوە لە دابڕان لە یەکتری".</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دوورکەوتەوە لە پاریس و لە خانووەکەی لە دێی کۆلۆمبەی دوو ئگلیز، لە رۆژهەڵاتی فەرەنسا، لە ماڵەکەی خۆیدا، لەدوای 10 مانگ، لە 9ی تشرینی دووەمی 1970 کۆچی دوایی کرد. لە باسی خۆی و کارەکانیدا دەڵێت: "لەبەر ئەوەی زۆر شت دەستپێدەکاتەوە، زوو یان درەنگ، ئەوانەی کردوومە دەبنە ئیلهامبەخش، دوای ئەوەی دەمرم". "چ مرۆڤێک کۆتایی بە سەرکەوتنەکانی هێناوە؟". "ژیان ژیانە، بە مانایەکی تر، دەبێت هەوڵ بدەیت، جا ئەمە راستە بۆ مرۆڤ و بۆ گەلیش". "نەمری، تەنیا بۆ ئەو کەسانەیە کە هەردەم خەونیان پێوە بینیوە". "پیری، نقومبوونی کەشتییە". "گەر هیوا کۆتایی هات، مانای مردنە". "دواڕۆژ موڵکی کەس نییە". "زەحمەتی، پیاوی بەهێز رادەکێشێت و خۆی لەو رێگەیەدا دەدۆزێتەوە". "لە گەرمەی رووداوەکاندا، هەوڵی تەنیاییم داوە، ئێستا تەنیایی هاوڕێمە".</div><p></p><div><span lang="ku-Arab-IQ"><br /></span></div>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-86679499807686478962026-05-14T10:22:56.919+03:002026-05-14T10:22:56.920+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh8UZHi1Um-_H6ae1NKqh0jTc_n358SM5dKwOYDNrG1Csz9pC8whHkal8iupJCOeEZsR6fK5mV19XQJsaXSwtZNG2UV__8Oi-1TE6oC2iRAMpEs74N-zSPIbaJUIio_lRQsOfgZ7ik2swx5Kq2UKd_kCA7qHKDMHKOls2NAwFfX0w71b5LTYPGV5M4_cik/s752/956798Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh8UZHi1Um-_H6ae1NKqh0jTc_n358SM5dKwOYDNrG1Csz9pC8whHkal8iupJCOeEZsR6fK5mV19XQJsaXSwtZNG2UV__8Oi-1TE6oC2iRAMpEs74N-zSPIbaJUIio_lRQsOfgZ7ik2swx5Kq2UKd_kCA7qHKDMHKOls2NAwFfX0w71b5LTYPGV5M4_cik/s320/956798Image1.jpg" width="320" /></a></div><p></p><div>نەوزاد مەحمود</div><div><br />بەیانی رۆژی پێنج شەممە 7ی ئایاری 2026ـە لە دادگای رەسافەم لە شاری بەغدای پایتەختی عێراق . پیاوێکم بینی ، پیاوێکم بینی وەک شێوەی جارانی نەبوو، پیاوە کەڵەگەت و چوارشانە و قژپڕ و مەترسیدارەکە نەبوو، ترسی دادڤانیی و ئەو چیرۆکانەی لە تووڕەییدا کەفدەڵێن ببوون و چاویان بۆ دەگێڕا، هێندەی دیکە سیس و لاوازیان کردبوو. ئەو بە تەنیشت من دا لە رێڕۆ بەرتەسکەکەوە بردیان بۆ ژووری چاوەڕوانیی دەستپێکردنی دادگاییەکە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رۆژی 7ی ئایاری 2026 لە دادگای تێهەڵچوونەوەی رەسافە لە بەغدا بەیەکگەیشتنەوەیەکی مێژوویی تۆمارکرا. قوربانیانی هێرشەکانی پرۆسەی ئەنفال و یەکێک لە جەللادەکانیان. برین و چەقۆ. قامچی و خەتی ئێشەکان، رۆژگار بە جۆرێک یارییەکەی پێچەوانە کردبووەوە کە رزگار شەمزین عەلی، پێیگوتم "خۆزگە دادوەر رێگەی دابووایە لەنێو هۆڵی دادگە کردەوەیەکی عەجاج دووبارە بکەمەوە، ئەژنۆم بخەمە سەر شانی و لێی بپرسم: ئەو کچانەت بۆچی بردە ژوورەکەت و دەستدرێژیت کردە سەریان؟".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">تێپەڕینی (عەجاج ئەحمەد حەردان تکریتی)، وەک هەڵڕشتنی قاپێک خوێ بوو بەسەر برینەکاندا، هەیەجان و شلوێبوونی لەنێو شاهێدحاڵ و سکاڵاکارانی ئەنفال دا دروستکرد و پارێزەرەکانی کورد هەوڵی هێورکردنەوەی ئەوانیان دەدا "هەمووتان دەیبینن، لە بەردەمتان رادەوەستێ"، ئەمە رێک 40 خولەک پێش دەستپێکردنی دانیشتنی دادگاییەکە بوو کە بە پاساوی بچووکی هۆڵی دانیشتن و زۆریی سکاڵاکاران، پرۆسەکە کاژێر 10 دەستی پێکرد.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عەجاج، بە چاوشۆڕی و زیلەتباری سەیرێکی شاهێدحاڵەکانی کرد "خۆی داماو کردووە، کەمێکی دیکە تاڵاوی کردەوە دڕندەکانی دەنۆشێت"، سۆران عەبدوڵڵا وای پێگوتم کە برینەکەی سەری هێنابووە بەغدا تاوەکو پیشانی دادوەری بدات.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بینینە کورتخایەن و چەند چرکەییەکەی عەجاج هۆڵەکەی دایە دەست هەرا و هەنگامەیەکی زۆر، هەر یەکەو لای خۆیەوە لەو زەلیلییەی عەجاج سێبووری بۆ چیرۆکەکەی خۆی دەدرووی "یارییەکە پێچەوانە بووەتەوە، 8 دانە مانگی رێک من لە نووگرەسەلمان خۆم لە عەجاج دەشاردەوە، ئێستا عەجاج خۆی لە من دەشارێتەوە!" ، رزگار شەمزین وایگوت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هۆڵەکە بچووکە، دادوەرێک و ژمارەیەک لێکۆڵەری دادی و سێ پارێزەری کورد و پارێزەرێکی ئافرەت کە هیچ خاڵێکی بەهێز شک نابات بۆ بەرگریکردن لە عەجاج، بە جلوبەرگی تایبەتی پارێزەری وەستاون. لە نێوەڕاستی هۆڵەکەدا قەفەزێک بۆ تۆمەتبار دانراوە کە لەنێویدا بەجلی زەرد بە پێوە راوستاوە. شاهێدحاڵ و سکاڵاکارانی ئەنفالیش کە لە ناوچەکانی خورماتوو (ناوچەیەکی کوردستانیی سەر بە پارێزگای سەلاحەدینە) ، چەمچەماڵ ( قەزایەکی پارێزگای سلێمانییە و پێشتر سەر بە کەرکووک بوو)، پاریزگای هەڵەبجە، قەرەداخ ( لە پارێزگای سلێمانی)، دەشتی کۆیە و بالیسان ( لە پارێزگای هەولێر)، هاتوون. هەریەکێک لەوان گیرۆدەی ئێشی چیرۆکێکە و پیاوی نێو قەفەزەکەش دیلی دەستی هەموو چیرۆکەکانە، بەو هەزاران چیرۆکەشەوە کە چانسی گەیشتن بە بەغدایان نەبوو.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دانیشتنی دادگە بە بانگکردنی فەزیلە محەممەد مەحموود دەستی پێکرد، بەڵام فەزیلە دوای ئەوەی سوێندی راستبێژیی بۆ دادوەر خوارد، رەتیکردەوە قسە بکات و گوتی، جەنابی دادوەر، من دەمەوێ لە دۆخێکی تەواو نهێنیدا قسەی خۆم رووبەڕووی تۆمەتبار بکەم، چونکە دەمەوێ ناوەکانی نێو گێڕانەوەکەم پارێزراوبن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دادوەر، رزگار شەمزین عەلی بانگ کرد. رزگار، ژیانێکی کولەمەرگی لە نووگرەسەلمان قەتاندبوو، بەڵام رووەو عەجاج بە دادوەری گوت، ئێمە رەزالەتی زۆرمان بەدەست ئەم پیاوەوە چێشتووە، بەڵام دەستدرێژییە سێکسییەکانی ئەم کابرایە منیان زۆرتر خەمگین کردووە. دادوەر چەند جارێک دووپاتیکردەوە "تۆ دەستدرێژی ئەوت بە چاوی خۆت بینی؟"، رزگار دیمەنەکەی ئاوا گێڕایەوە: جەنابی دادوەر، چەند کچێک کە وادیاربوو تازە هێنرابوونە نووگرەسەلمان، ئەوان بە بازنەیی دانیشتبوون و زۆر جوان و شەرمن بوون و سەریان داخستبوو، چەند پۆلیسێک کە عەجاج ناردبوونی، هاتن بۆ هەڵبژاردنی جوانەکانیان. پۆلیسەکان رۆیشتن، دواتر لەگەڵ عەجاج هاتنەوە، عەجاج ئەژنۆی خستە سەر شانی یەکێکیان و دواتر دوو لە کچەکانی برد لەگەڵ خۆی.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دادوەر: گوتم خۆت بینیت؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رزگار : بەڵێ خۆم بینیم.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لەوکاتەدا عەجاج ئاوڕێکی بۆ لای رزگار دایەوە و دواتر سەری بۆ لای چەپی خۆی بادایەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دادوەر: چی دیکەی بەرامبەرتان کرد؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">" لەوێ پەیداکردنی ئاوی خواردنەوە ئێجگار زەحمەت بوو، ئەم پیاوە ئاوێکی وەک ژەهر تاڵی پێدەداین و دەیوست بە تینوێتی بمانکوژێت."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ساڵی 2006ەوە دەردەسەرییەکانی ئەم رزگاربووانەی ئەنفال دەنووسمەوە. عەجاجی نێو چیرۆکەکان لە دووری سەتان کیلۆمەترەوە بۆ منیش ببووە کابووس. ئەگەر دادوەر رێگەی یەک پرسیاری بە من دابووایە لێمدەپرسی: هەر بەڕاست چۆن فریا کەوتی ئەو هەموو ستەم و زۆردارییە بکەی؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کاژێر 7:30ی سەرلەبەیانی (رەزا حەسەن مارف)ی بەساڵاچوو کە لە گوندی جەلەمۆردەوە هاتبووە بەغدا، لەنێو حەوشەی دادگە پێیگوتم: زۆربەی هاوتەمەنەکانم کە لە نووگرەسەلمان هاتنەوە ئاواتی بینینەوەی عەجاجیان بردە ژێر گڵەوە، بەڵام من وادەڕۆم بیبینم و حەق و حیسابی لەگەڵ بکەم.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">"ئەم پیاوە چی لە تۆ کردووە؟"، مام رەزا داگژایە سەر پرسیارەکەی دادوەر و یادەوەریی هارووژا "بە پێڵاوەکانی سەری منی دەچەقاندە نێو چڵکاوێک بۆ ئەوەی بیخۆمەوە".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دیمەنەکەی روونتر کردەوە و گوتی، تینوومان بوو و ئاو نەبوو، لە ژوورەکەی عەجاجەوە چڵکاوی سابووناو و دەستشۆر و قاپشۆریی دەهاتە دەرەوە، ئەویش بە پێڵاوەکانی سەری ئێمەی دەخستە نێو چڵکاوەکە تاوەکو بیخۆینەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دادوەر: بۆچی وای لێدەکردن؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">مام رەزا: لەبەرئەوەی کورد بووین.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">یەک یەک ناوی منداڵەکانی خۆی بە دادوەر گوت کە لە نووگرەسەلمان بوون، ناوی ئەوانەشی کە مردن. ئینجا دادوەر لێی پرسی، مردووەکانتان چۆن ئەسپاردەی خاک دەکردن؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">- لەوێ پاچ و خاکەنازێک هەبوو، کەمێک زەوییەکەمان چاڵ دەکرد و دەمانکردنە ژێر خۆڵەوە و دوای ئێمە سەگەکان دەیانخواردن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">تاوەکو دادوەر کەسی زیاتر بانگ بکاتە ژوورەوە، عەجاج تەنگاسیتر و مەلوولتر دەبێ. بە لای چەپی دا سەرزەنشتکارانە ئاوڕ بۆ (شەهد محەممەد)ی پارێزەری خۆی دەداتەوە کە وادەردەکەوێ پڕیشکەی ئاگری چیرۆکەکان کاخەزی بەرگرینامەکانی ئەویشیان سووتاندبێ. شەهد، هیچ بەرگرییەکی لە عەجاج پێناکرێ.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">شەهد لە دەرەوەی دادگا قسەی بۆ کردم، دوای ئەوەی لێم پرسی چۆن چوویە ژێرباری بەرگریکردن لە پیاوێک کە بەڕێوەبەری بەدناوترین زیندانی عێراق و مێژووەکەیەتی؟ بە نەرمکێشی وەڵامی دامەوە " کەسوکاری عەجاج داوایان لێکردم".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">-کەسوکاری عەجاج هیوایان بە تۆ هەبوو؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">+نەخێر، ئەوان پێیانوابوو کە ئەستەمە لەم دۆسێیە رزگار ببێت، بەڵام عەجاج خۆی بە منی گوت لە ژێر ئەشکەنجەدا گوتوویەتی ئەو خەڵکی برسی کردووە و بە راپۆرتی پزیشکی ئەشکەنجەدانەکە سەلمێندراوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">-تکایە شەهد پێمبڵێ، پێش دادگاییکردنەکە عەجاج چیدیکەی پێگوتی؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">+گوتی پلەی سەربازی من ملازم بوو نەک رائید و، زێدەڕۆییەکی زۆر بە دەسەڵات و خراپکردنی نێوبانگی منەوە کراوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">شەهد، هیواگۆیانە قسەیەکی کرد، ئەو گوتی بەشێک لە شاهید حاڵەکان قسەکانیان پووچەڵ دەبێ، چونکە دەڵێن حەجاج لەکاتێکدا ئەو ناوی عەجاجە. عەلی جافی هاوکارم بۆی روونکردەوە کە لە هەندێک ناوچەی کوردستان پیتی (ع) بە (ح) دەردەبڕن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">-بەڵام بە درێژایی خولی یەکەمی دادگاییەکە تۆ تەنیا یەک جار قسەت کرد کە هیچی لە دۆخەکە نەدەگۆڕی، پێمبڵێ یەک خاڵی بەهێز لەنێو فایلی عەجاج دا چییە؟ زەنگێک تەلەفۆنەکەی راوەشاند و کەمێک دوورکەوتەوە. پێدەچوو کەسوکاری عەجاج نوێترین زانیاریی لە شەهد بخوازن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">من بە وردی سەرنجی عەجاج دەدەم، ئەو پیاوەی سەتان کەسی نێو گۆڕەکانیش چاوەڕێی دەکەن لە دادگایی دنیاکەی دیکە بەرۆکی بگرنەوە. ئەوانەی کۆتایی چیرۆکەکەیان سەگێکە، کە بەسەر تەرمەکانیانەوە لەو بیابانە کاکی بە کاکییەدا گۆشت دەخوات!</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەر و ریشی سپی بوون، نیگا تکاکارەکانی دەگوازێتەوە سەر رووخساری ئەوانەی لە جەستەی هەر یەکێکیاندا ئاسەواری دڵڕەقی و داپڵۆسینی جێهێشتووە. لاوازبووە و چرچ و لۆچەکان وەک پیاوێکی نزیکی 70 ساڵ دەریدەخەن. ئەمە ئەو عەجاجەیە کە ئەمین سەمین بە تاسەی بینینی بوو.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">با باسی ئەمین سەمین بکەم. لە کۆتاییەکانی هاوینی 2010 لە کەلاوەیەکی نۆژەنکراوەی عەزیز قادر بینیم. کانیۆلایەک دەرمانی دەتکاندە نێو دەماری دەستییەوە. ئەو خراپ گیرۆدەی نەخۆشییەکی درێژخایەن ببوو. نەخۆشیی لەدەستدانی هەموو خێزانەکەی.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەمین بەردەوام خۆزگەی بە بینینەوەی عەجاج دەخواست، بەڵام مەرگ گوێی لێنەگرت و سەری نایەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عەجاجێک هەبوو بۆ کات بەسەربردن کحولی دەرخواردی منداڵان دەدا. کۆرپەکانی دەکوشت، پیاوە بەساڵاچووەکانی هەڵدەواسی، دەستدرێژی دەکردە سەر کچان و ژنان، بەڵام ئەم جارە رۆڵێکی دیکەی هەیە، بە سەرکزیی نێو قەفەزەکەی دەیەوێ پێمانبڵێ، ئەو قەڵا تۆکمەیەی عێراقی تۆقاندبوو ئێستا لە ئێسک و پرووسکەکان دەترسێ!</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">"سەیرمکە عەجاج... سەیری من بکە عەجاج"، عەتا ئیبراهیم عەبدولقادر مکوڕبوو لەسەر ئەوەی لە رووخساری تۆمەتبارەکەدا دوایین چرکەساتی چاولێکنانی ساهیرەی خوشکی وەبیربێنێتەوە. دادوەر بە عەجاجی گوت: سەیری بکە. ئینجا بارسووکی بۆ عەتا گەڕایەوە "7 کەسم لەدەستدا و ساهیرەی خوشکم لەوێ مرد، ئەمە جەللاد بوو، سەگ تەرمەکانی خوارد" ، عەجاج نەیتوانی لەوە زۆرتر سەیری بکات و ئاوڕی دایەوە "بێزم لە بەعسییەکان دێتەوە و ئەمە بەعسی بوو".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">نووگرەسەلمان دوایین زیندان و نزیکترین قەڵای نزیک لە چاڵەکانی مەرگی بەکۆمەڵ بوو لە بیابانەکانی سەماوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لەو رێڕۆیەدا کە چاوەڕێی دەستپێکردنی دانیشتنەکەمان دەکرد، سۆران عەبدوڵڵا حاجی پێیگوتم "چاڵ بۆ ئێمەش ئامادەکرابوو، دەبوو بمانبەن و گولڵەباران بکرێین و خۆڵ بکەن بەسەرماندا، بەڵام ئیتر چارەنووسی ئێمە چاڵەکان نەبوو".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">جەنابی دادوەر من ئەوکات تەمەنم 13 ساڵ بوو، شەو لە هۆڵەکەمان راکشابووم و کاتی خەو بوو. نەمزانی عەجاج لە تەنیشت سەرمە، کاتێک جوڵامەوە بە پۆستاڵەکەی یەک شەقی لەسەرم هەڵدا و سەرم ئالێرە تەقی( دەستی بۆ لای چەپی سەری رادەکێشێ کە شوێنی برینێک دەردەکەوێ)، بەڵێ ئەو کابرایە وای لێکردم".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سۆران، 7 مانگ و 8 رۆژی پڕ لە داڕسکان و تاڵنۆشیی لەوێ بەسەر بردووە "با سەیرم بکات جەنابی دادوەر" ، کە عەجاج لە سەر فەرمانی داوەر سەیری کرد "تەنیا ئاوی پیس و سەمونەڕەقەی پێدەداین، زیاتر لە 10 کەسم بیرە کە مردن و لەوێ خراونەتە ژێر خۆڵەوە".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دوای کۆتاییهاتنی دانیشتنە نهێنییەکەی دادوەر و فەزیلە و عەجاج کە تانانەت پارێزەرەکانیش کرابوونە دەرەوە، بە فەزیلەم گوت بۆچی رەوشێکی نائاسایی و نهێنیت داواکرد؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">"هەندێک دەستدرێژی دڕندانەی عەجاج هەبوون دەبووایە ناوی قوربانییەکان بپارێزم. ئینجا بە عەجاجیشم گوت، دەبێ تاوەکو کۆتایی سەیرم بکات".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">فەزیلە قوربانییەکی جیاوازە، لە بوێری و وردەکاریی و هونەری گێڕانەوەدا زۆرتر لەو قوربانیانە دەچێ لە بارەی کۆمەڵکوژییەکانی بۆسنیا و پۆڵەندا قسەیان بۆ کردبووم. با ئەوە بمێنێ بۆ بەڵگەفیلمەکەمان کە دەردەکەوێ فەزیلە چ ئازایەتییەکی لە ئێشەکەی دڵی بەرهەمهێناوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو هەڵەبجەییانەی لە دوای کیمیابارانکردنی شارەکەیان ئاوارەبوون لە ئێرانەوە فریوی لێبووردنەکەی سەددام حوسێنیان خوارد و گەڕانەوە، دەستگیرکران و رەوانەی نووگرەسەلمان کران. دادوەر بە دەنگی بەرز بە دەرگاوانەکەی گوت با عەلی عارف بێتە ژوورەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">"برسێتی و نەخۆشی چاوەقووڵە زۆر کەسی کوشت، ئەم عەجاجە بە یەک کێبڵ مامی منی کوشت کە ناوی ئەڵڵاکەرەم بوو".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دادوەر: بوەستە، گوتت ناوی ئەڵڵاکەرەم بوو؟!</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عەلی: بەڵێ.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">مشتومڕی تێگەیاندنی دادوەر درێژەی کێشا. سەری سووڕما بوو چۆن دەکرێ کەسێک بەناوی خوداوە نێو بنرێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەڵام عەلی لە دەرەوەی دادگا پێیگوتم، ئەگەر بزانی عەجاج چی لە دایک و کوڕێک کردووە بەرگەی ناگری "نەدەکرا لەوێ باسی بکەم، کوڕەکە داوای ئەوانی قبوڵ نەکرد و کوشتیان، بەڵام دایکەکە مایەوە".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رووخساری عەجاج ئەو شتەیە کە هەموو شاهێدحاڵەکان پێویستیانە! هەموویان داوای ئاوڕدانەوەی لێدەکەن. لەوانەیە رووخساری لاواز و مردەلۆخی جەللاد هەندێک بارسووکی بە جەستە شەکەتەکەیان بدات کە ساڵانێکە بارێکی گرانی هەڵگرتووە. نیشتیمانیش ئەوەی دەویست، سەیرکردنی عەجاج.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">"دایکم لە باوەشی دا مەمکی بە برابچووکەکەم دەدا و لەوکاتەدا عەجاج هات، کێبڵەکەی چەقاندە روومەتی براکەم و چاڵی کرد، دواتر کێبڵەکەی چەقاندە مەمکی دایکم و بە تێپەڕینی ساڵان ئێشی مەمکی بووە شێرپەنجە و ئێستا دەرمانی شێرپەنجەی هەیە".نیشتمان عەلی خورشید، وایگوت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو باوەشانەی کە عەجاج کردوونی بە هەواری مەرگی کۆرپەکان دا زۆرن. سەلمە محەممەد رۆبیتان، تەمەن 64 ساڵ، لە دەمی شیرپێدانی کۆرپەکەیدا قامچییەکەی عەجاج کۆستباری کردووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دادوەر: هەر ئەوکاتە کوڕەکەت مرد؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەلمە: نەخێر، رۆژی دواتر.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو پرسیارانەی دادوەر زۆر دووپاتی دەکردنەوە لە شاهێدحاڵەکان، ئەشکەنجەکانی عەجاج، دەستدرێژی سێکسی، چۆنیەتی شاردنەوە و ئەسپەردەکردنی تەرمەکان بوو.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">26 کەس شاهێدییان دا و بە جۆرێک هۆڵەکەیان تژی کردبوو لە بەسەرهاتی خوێناوی و دیمەنی کارەساتبار، کە هەمووان چاوەڕێی هەمان سزای عەلی حەسەن مەجید و سەددام حوسێن بوون، بەڵام دادوەر رایگەیاند "دوابڕیاری دانیشتنەکە بۆ هەفتەی داهاتوو دواخرا".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەم جۆرە دانیشتنانە لە بارە گشتییەکەی دا پرۆسەی دادوەرین و وادەکەن هەندێک بارسووکی بۆ قوربانییەکان بدۆزنەوە کە وەڵامدەرەوەی چیرۆکە بەگلەییەکانی بێت، بەڵام لەو کەلەپچەیە گرنگتر کە دەوڵەت دەستی عەجاجی پێ کۆتکردووە ئەوەیە، سیستمە سیاسییەکان رێگە نەدەن عەجاجێکی دیکە دروست ببێتەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لەکاتی بەجێهێشتنی دادگەی تێهەڵچوونەوەی رەسافە، هەریەکە و جۆرە مردنێکی بۆ عەجاج پێشنیاز دەکرد. یەکێک دەیسووتاند و یەکێکی دیکە دەیبردەوە بۆ نووگرەسەلمان و لەوێ لەسێدارەی دەدا، بەڵام پارێزەر ئەیاد کاکەیی شتێکی دیکەی پێگوتن: " لەسێدارەش نەدرێ ئاساییە، با لە ژوورە تاکەکەسییەکەی هەموو ژیانی بە بیرکردنەوە لە مردن تەواو بکات".</div><div class="selectionShareable" style="background-color: white; box-sizing: border-box; direction: rtl; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 20px; text-align: justify;">&nbsp;</div><div class="selectionShareable" style="background-color: white; box-sizing: border-box; direction: rtl; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 20px; text-align: justify;">&nbsp;</div><div><br /></div><ul class="clear-style article-main__share-cont" style="align-items: center; background-color: white; box-sizing: border-box; display: flex; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 20px; list-style-type: none; margin: 0px; padding: 0px;"></ul>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-75996728863751875892026-05-14T09:53:09.038+03:002026-05-14T09:53:09.038+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh_qRm3OqUcy4nVshq1pDHBvwA2D7l8mns3m7hMwgvvyYJ9e0tqs8CGomEVPZHSf-8VAMutYUJxvplnuVLqds2Lz-BBzhxnRxzTJ8YOCYz9H2821vmduNCsE_9bfjFwgldtPIAtmVzVHFNriZsEp_6KldXoDgSV6U4a7EUR5kdxuyYMlvvq7xkvz1yAY9U/s752/957887Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh_qRm3OqUcy4nVshq1pDHBvwA2D7l8mns3m7hMwgvvyYJ9e0tqs8CGomEVPZHSf-8VAMutYUJxvplnuVLqds2Lz-BBzhxnRxzTJ8YOCYz9H2821vmduNCsE_9bfjFwgldtPIAtmVzVHFNriZsEp_6KldXoDgSV6U4a7EUR5kdxuyYMlvvq7xkvz1yAY9U/s320/957887Image1.jpg" width="320" /></a></div><br /><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">یاریدەدەری وەزیری جەنگی ئەمریکا دەڵێ، تێچووی جەنگی ئێران بۆ نزیکەی 29 ملیار دۆلار بەرزبووەتەوە. هاوکات پیت هێگسەس، وەزیری جەنگی ئەمریکا لە دانیشتنێکی کۆنگرێسدا رووبەڕووی رەخنەی تووندی یاسادانەران بووەوە سەبارەت بە تێچوو، ستراتیژ و "ناڕوون"ی جەنگەکە و داواکاریی بودجەی 1.5 تریلیۆن دۆلاریی وەزارەتەکەی.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">&nbsp;لە دانیشتنێکی لیژنەی تەرخانکردنی بودجە لە ئەنجوومەنی نوێنەران، جەی هێرست، یاریدەدەری وەزیری جەنگی ئەمریکا، ئامارێکی نوێی لەبارەی تێچووی جەنگەکەوە ئاشکرا کرد.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هێرست رایگەیاند: "تێچووی جەنگەکە بۆ نزیکەی 29 ملیار دۆلار بەرزبووەتەوە،" لە کاتێکدا دوو هەفتە لەمەوبەر وەزارەتەکە رایگەیاند، 25 ملیار دۆلارە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هێرست هۆکاری زیادبوونەکەی گەڕاندەوە بۆ "تێچووی چاککردنەوە و گۆڕینی کەرەستەکان" و "تێچووە گشتییەکانی ئۆپەراسیۆنەکان."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هێگسەس و دان کەین، سەرۆکی دەستەی هاوبەشی سوپاسالارەکانی ئەمریکا، بۆ گفتوگۆکردن لەسەر بودجەی پێشنیازکراوی 1.5 تریلیۆن دۆلاریی پێنتاگۆن بۆ ساڵی 2027 ئامادەی دانیشتنەکە بوون، بەڵام جەنگی ئێران و تێچووەکانی باڵی بەسەر دانیشتنەکەدا کێشا.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">گرفتی بودجەی جەنگ و "ناڕوونی"ی ئیدارەی ترەمپ</div><div style="text-align: justify;">یەکێک لە خاڵە سەرەکییەکانی نیگەرانیی یاسادانەران ئەوە بوو، بودجە 1.5 تریلیۆن دۆلارییەکە تێچووی جەنگی ئێرانی لەخۆنەگرتووە و کۆنگرێس چەندین هەفتەیە چاوەڕێی پێشکێشکردنی داواکارییەکی بودجەی تایبەت بە جەنگ دەکات.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کێن کاڵڤێرت، سەرۆکی کۆماریی لیژنە لاوەکییەکەی تەرخانکردنی بودجەی بەرگری، پرسیاری لە هێگسەس کرد، کەی ئەو داواکارییە پێشکێش دەکەن؟ هێگسەس لە وەڵامدا گوتی: "هەر شتێک پێمانوابێت پێویستمانە، پێشکێشی دەکەین،" بەڵام وەڵامی پرسیارەکەی نەدایەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بێتی مکۆڵم، دیموکراتی لیژنەکە، رەخنەی لە "نەبوونی شەفافیەت" گرت و رایگەیاند: "تەنانەت دوای ئەوەی ئیدارە رایگەیاند، جەنگ کۆتایی هاتووە، ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان بەردەوامن."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">مکۆڵم داوای روونکردنەوەی کرد لەبارەی بڕی ئەو پارەیەی پێویستە بۆ ئۆپەراسیۆنییەکان، هێشتنەوەی کەشتییەکان، پڕکردنەوەی کۆگەکانی تەقەمەنی، قەرەبووکردنەوەی کەرەستە لەدەستچووەکان، تێچووی سووتەمەنی و چاککردنەوەی دامەزراوە ئەمریکییەکان لە ناوچەکە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ناکۆکی لەسەر کەمبوونەوەی تەقەمەنی</div><div style="text-align: justify;">پرسی کەمبوونەوەی کۆگەکانی چەک و تەقەمەنیی ئەمریکا یەکێکی دیکە بوو لە تەوەرە سەرەکییەکانی دانیشتنەکە. هێگسەس رەخنەکانی رەتکردنەوە و گوتی: "پرسی تەقەمەنی بە شێوەیەکی گەمژانە و بێسوود گەورە کراوە. ئێمە بەتەواوی دەزانین چیمان هەیە. بەشی پێویستمان هەیە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەڵام ئەم لێدوانەی هێگسەس لەگەڵ بەشێکی گەورەی داواکاریی بودجەکەدا ناگونجێت، کە بۆ پڕکردنەوەی کۆگە بەتاڵبووەکانی تەقەمەنی تەرخانکراوە. جەنەراڵ دان کەینیش هەوڵی دا نیگەرانییەکان بڕەوێنێتەوە و گوتی: "ئێمە تەقەمەنیی پێویستمان هەیە بۆ ئەو ئەرکانەی پێمان سپێردراون."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەرپرسانی ئیدارەی ترەمپ و کۆنگرێس پێشتر رایانگەیاندبوو، جەنگەکە پێنتاگۆنی ناچار کردووە بە پەلە بۆمب، مووشەک و کەرەستەی دیکە لە کۆگەکانی ئاسیا و ئەورووپاوە بۆ رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بگوازێتەوە، ئەمەش ئامادەیی ئەمریکای بۆ رووبەڕووبوونەوەی رکابەرەکانی وەک رووسیا و چین کەمکردووەتەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رەخنەی تووندی دیموکراتەکان</div><div style="text-align: justify;">دیموکراتەکان بە تووندی هێرشیان کردە سەر هێگسەس. سیناتۆر کریس کونز، دیموکرات لە ویلایەتی دێلاوێر، بە هێگسەسی گوت: "هەندێک جار وا دەردەکەوێ ئێوە پەرۆشترن بۆ بردنەوەی جەنگە کولتوورییەکان وەک لە بردنەوەی ئەو جەنگە راستەقینەیەی کە تێیداین."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رۆزا دیلۆرۆ، دیموکراتی لیژنەی تەرخانکردنی بودجەی ئەنجوومەنی نوێنەران، باسی لە "نەبوونی شەفافیەت" کرد و گوتی: "دەبێت لە کۆتایی جەنگەکەدا وەڵامی ئەم پرسیارە بدرێتەوە: چیمان بەدەستهێنا و بە چ تێچوویەک؟"</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">شەڕە قسە لەبارەی ئاگربەست و پلانی داهاتوو</div><div style="text-align: justify;">هێگسەس لە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بە ئاگربەستەکە، بە شێوازێکی ناڕوون گوتی: "زۆربەی کات، ئاگربەست واتە راگرتنی شەڕ، ئێمەش دەزانین کە ئەمە روویداوە لە کاتێکدا گفتوگۆکان بەڕێوەدەچن." ئەمەش دوای ئەوە دێت، ترەمپ رۆژی دووشەممە رایگەیاند ئاگربەستەکە "لەسەرەمەرگدایە".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کاتێک پرسیاری پلانی داهاتووی لێکرا، هێگسەس گوتی: "پلانمان هەیە بۆ زیادبوونی گرژییەکان ئەگەر پێویست بکات؛ پلانمان هەیە بۆ پاشەکشە ئەگەر پێویست بکات. پلانمان هەیە بۆ گواستنەوەی هێز و کەرەستە سەربازییەکان،" بەڵام ئامادە نەبوو لە دانیشتنەکەدا وردەکاریی زیاتر بخاتەڕوو.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دانیشتنەکە بە گرژی دەستیپێکرد، کاتێک هێگسەس گەیشتە هۆڵەکە، رووبەڕووی ناڕەزایەتیی چالاکڤانێک بووەوە کە دەستەکانی بە رەنگی سوور، هاوشێوەی خوێن، رەنگکردبوو و داوای لە وەزیری جەنگ کرد جەنگی ئێران رابگرێ.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە سەرەتای قسەکانیدا، هێگسەس هیچ ئاماژەیەکی بە جەنگی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست نەکرد، ئەمەش جیاواز بوو لە دانیشتنەکەی دوو هەفتە لەمەوبەری.</div><p></p><div><br /></div>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-45938636922441396362026-05-14T09:41:35.417+03:002026-05-14T09:41:35.493+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgYIZHvTPrtXtn3Sw1CnhM2MrwaNLppzVf3UCLwelJccY1N_jmkjEuijD3HjN0dsjPR1knrT232EX8in1eIZUVJaVj-uRe-2niAUVtODmmAMNdk7fG7mjDFD8Z3b-lHnJlGMg1jW4Djc36HSs4W45yoA1HvbW6_HH_Mhmi5CBaOZ2VaYlIJKhrlCyiLLR0/s752/958193Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgYIZHvTPrtXtn3Sw1CnhM2MrwaNLppzVf3UCLwelJccY1N_jmkjEuijD3HjN0dsjPR1knrT232EX8in1eIZUVJaVj-uRe-2niAUVtODmmAMNdk7fG7mjDFD8Z3b-lHnJlGMg1jW4Djc36HSs4W45yoA1HvbW6_HH_Mhmi5CBaOZ2VaYlIJKhrlCyiLLR0/s320/958193Image1.jpg" width="320" /></a></div><p></p><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عەجاج بە دەنگە بەرزەکەی و کێبڵەکەی دەستییەوە لە گۆڕەپانی نێوەڕاستی گرتووخانەی نوگرە سەلمان، کەوتبووە گیانی ئەو گەنجانەی بەپێوە وەستابوون، پیاوێکی 66 ساڵان لێی هاتە دەنگ: "بۆ لێیان دەدەیت؟ تاوانیان چییە؟"</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو کەسە ئەڵڵا کەرەم میر ئەحمەد، یەکێک لە گیراوانی نوگرەسەلمان بوو. دەنگەکەی، عەجاج و دارودەستەکەی بە پڕتاو بە ئاراستەی خۆیدا برد، بە کێبڵ بەربوونە گیانی و بووە یەکەم شەهیدی دەستی جەللادەکەی نوگرەسەلمان.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەڵڵا کەرەم لەگەڵ دوو کوڕ و کچێکی لە 9ی ئابی 1988 لە ئۆردوگاکانی ئێرانەوە بە فێڵێک گەڕانەوە دیوی باشووری کوردستان، لەوێوە سەربازانی سوپای پێشوو دەستگیریان دەکەن و لە 16ی هەمان مانگ دەیانبەنە گرتووخانەی نوگرە سەلمان.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەلمان ئەڵڵاکەرەم تەمەنی 23 ساڵ بووە ئەو کاتەی لەگەڵ باوکی راپێچی نوگرەسەلمان کراوە، گوتی: "کە عەجاج لە باوکمی دا، لەهۆش خۆی چوو، دوای 24 کاژێر گیانی لەدەستدا و بردمە دەرەوەی گرتووخانە بە خاکم سپارد، بەڵام بیرم نەماوە ئێستا شوێنەکە کوێیە".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">چیرۆکی ئەڵڵا کەرەم لە یەکەم دانیشتنی دادگاییکردنی عەجاج تکریتی لە 5ی ئایار، هۆڵی دادگاییکردنەکەی هەژاند، ئەیاد کاکەیی، پارێزەرى دۆسیەکە بە رووداوى گوت:" ئەڵڵا کەرەم یەکەم شەهیدى دەستى عەجاج بووە لەنێو هەڵەبجەییەکان"</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە دانیشتنەکەدا عەلی عارف دانیشتووی هەڵەبجە، وەک شایەتحاڵێک لەبەردەم دادوەر گوتی: "لەبەرچاوی هەمووان عەجاج لە ئەڵڵا کەرەمی دا و بەهۆیەوە گیانی لەدەستدا".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عەلی عارف، ئەو کاتە تەمەنی 17 ساڵ بووە، کە لەگەڵ چەند خێزانێکى دیکەى هەڵەبجەییەکان بۆ نوگرە سەلمان راگوێزراوە، بە رووداوی گوت: "عەجاج بە کێبڵەکەی ئەڵڵا کەرەمى شەهید کرد".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەڵڵاکەرەم لە کاتی کیمیابارانی هەڵەبجەوە لە 16ى ئادارى 1988 ئاوارەی کۆمارى ئیسلامى ئێران بووە، لە دوای وەستانی جەنگى عێراق- ئێران لە 8ی ئابى هەمان ساڵ ئەوە بڵاوکرایەوە کە ئەگەر ئاوارەکان بگەڕێنەوە، لێبووردنیان بۆ دەردەچێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عەلی عارف دەڵێت: "تێیانگەیاندبوون کە بگەڕێنەوە و هەڵەبجە ئاوەدان دەکرێتەوە، بەڵام فێڵ بوو، هەر لە تەوێڵە خرانە پاسەوە و دوای چەند رۆژێک مانەوە لە سلێمانی، گواسترانەوە بۆ نوگرە سەلمان".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەوە یەکەم کەوتنی هەڵەبجەییان بووە کە ئەنفال بکرێن و ببرێنە نوگرە سەلمان، پێش ئەوان ئەو هاونیشتمانیانەی لێ بووە کە لە گەرمیان و قەرەداخەوە ئەنفالکرابوون.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەڵڵا کەرەم لەیەکەم وێستگەى مانەوەى هەڵەبجەییەکان لە نوگرە سەلمان بەر لێدانى عەجاج کەوت، بەر لەوەى لە دەرگایەکى یەک مەترییەوە ببرێنە نێو ئەو هۆڵەى بۆ مانەوەیان دیاری کرابوو.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عەلی عارف گوتی: "ئێمە بەر لێبووردنێک کەوتین کە لە 6ی ئەیلوول دەرکرا، بەڵام دوایین هەڵەبجەیی کە ئازاد کرا لە 19ی کانوونی یەکەمی هەمان ساڵدا بوو".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">14ی ئایار دووەم دانیشتنی دادگاییکردنی عەجاجە لە بەغدا کە دانی بە بەشێک لەو تاوانانەدا ناوە کە لە دژی ئەنفالکراوان کردوونی، ئەو کاتەی بەرپرسی ئەمنیی گرتووخانەی نوگرە سەلمان بووە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div> کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-37829068283470198022026-05-14T09:41:08.665+03:002026-05-14T09:41:08.667+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjHfYx3Y9jKagr80WzTcMRQPdYXKxEh_tbIYXWo9vO-Lu0x4874On7Q6Lgly3XdzAZuxdgXB5QnM6wjWIVlMyvd5AnNhzG4CbJ723oKO3F8-G5R6Jbxn-cmlgj07zA7wsHkrbke2HTFXUgwzqHbsHlpV39RbWiilIb7ga7qTj-jiy_o_290JJ7s18PPk4k/s752/958074Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjHfYx3Y9jKagr80WzTcMRQPdYXKxEh_tbIYXWo9vO-Lu0x4874On7Q6Lgly3XdzAZuxdgXB5QnM6wjWIVlMyvd5AnNhzG4CbJ723oKO3F8-G5R6Jbxn-cmlgj07zA7wsHkrbke2HTFXUgwzqHbsHlpV39RbWiilIb7ga7qTj-jiy_o_290JJ7s18PPk4k/s320/958074Image1.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەڵگیرسانی جەنگی ئۆکراینا لە ساڵی 2022 و دواتر دابەزینی بەهای دینار بەرامبەر بە دۆلار، دوایین پێشهاتیش جەنگی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران کە تاوەکو ئێستاش کۆتاییهاتنی نادیارە، کاریگەریی راستەوخۆیان لەسەر بازاڕی هەرێمی کوردستان هەبووە، بەجۆرێک کە هەندێ خۆراکی سەرەکی چارەگی بەهاکەی چووەتە سەری.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە&nbsp; بەدواداچوونێکی وردی میدیاییدا بۆ نرخی خۆراکی سەرەکی و بەراوردکردنی بە نرخەکانی پێشوو کردووە و دەرکەوتووە، زۆربەی هەرە زۆری کاڵا و خۆراکەکان نرخیان بەرز بووەتەوە و هیچ ئاسۆیەکیش نییە بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە بەهای جارانی خۆیان.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">گرانبوونی گۆشتی سوور</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەردار عەلی حوسێن، گۆشتفرۆشە و رۆژانە ئاژەڵی گەورە و بچووک سەر دەبڕێت، لەبارەی نرخی گۆشتەوە گوتی: "ئەگەر گۆشتی بەرخ بە نموونە وەربگرین، بەراورد بە دوو ساڵ لەمەوبەر نرخەکەی 12% بەرزبووەتەوە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەپێی ئەو نرخانەی کە سەردار عەلی پێیداوین، نرخی ئێستای گۆشت و جیاوازییەکەی بەمجۆرەیە:</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ساڵی 2025</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کیلۆیەک گۆشتی گیسک و بەرخ بە 18 هەزار دینار بوو</div><div style="text-align: justify;">ئێستا بە 23 هەزارە دینارە</div><div style="text-align: justify;">رێژەی بەرزبوونەوە= 12%</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کیلۆیەک گۆشتی نەرمەی گۆلک (گوێرەکە) بە 18 هەزار دینار بوو</div><div style="text-align: justify;">ئێستا بە 20 هەزار دینارە</div><div style="text-align: justify;">رێژەی بەرزبوونەوە= 11%</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەردار عەلی حوسێن دەڵێت: "ئاژەڵی خۆماڵی، پێویستیی نێوخۆیی پڕ ناکاتەوە، بۆیە ئاژەڵی گۆشت لە ئێران، سووریا، تورکیا و هیندستان و چەند وڵاتی دیکەوە هاوردە دەکرێت، ئەمەش هۆکارێکە بۆ گرانبوون."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستان دا، نرخی گۆشتی ئاژەڵی سووریایی نزمترە بەراورد بە ئاژەڵی خۆماڵی، کە بۆ هەر کیلۆیەک نزیکەی دوو هەزار دینارە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو گۆشتفرۆشە لەوبارەوە گوتی: "ئاژەڵی خۆماڵی و سووریایی زۆر جیاوازن، چونکە ئەوەی لەو وڵاتەوە هاوردە دەکرێ، نازانرێ چ عەلەفێکی پێدراوە و گۆشتەکەشی تامی جیاوازە. کاوڕی سووریایی کیلۆی 2-3 هەزار هەرزانتر رادەوەستێ."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">نرخی ئێستای ئاژەڵ لە هەرێمی کوردستان بە زیندەقەپان</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کیلۆی بەرخ و گیسک: 10 هەزار بۆ 10هەزار و 500 دینار</div><div style="text-align: justify;">کاوڕ: 9-10 هەزار دینار</div><div style="text-align: justify;">گۆلک (گوێرەکە): 8-9 هەزار دینار</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دابەزینی بەهای دینار بەرامبەر بە دۆلار و کاریگەرییەکانی</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە سەرەتای ساڵی 2026دا، 100 دۆلاری ئەمریکایی بە 142 هەزار دیناری عێراقی بوو، بەڵام ئێستا بە زیاتر لە 153 هەزار دینارە. واتە دینار 7.7%ی بەهاکەی لەدەستداوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەمڕۆ دووشەممە، 11ی ئایاری 2026، سەروەر هاواری، بریكاری وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازیی هەرێمی کوردستان بە میدیاکانی گوت: "هەندێ خۆراک و مەواد لە سەرچاوەی بەرهەمهێنانەکەوە نرخیان بەرزبووەتەوە، بۆیە لێرەش خۆکارانە نرخیان بەرز دەبێتەوە و لە دەسەڵاتی حکومەتی خۆجێیی دا نییە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بۆ زانینی نرخەکان و گۆڕانەکان بەراورد بە رابردوو، رووداو پەیوەندیی کرد بە ئەردەڵان ئیبراهیم، خاوەنی هەرزان بازاڕ لە هەڵەبجەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەردەڵان گوتی: "جەنگی ناوچەکە، هێندەی دابەزینی بەهای دینار بەرامبەر بە دۆلار کاریگەریی نەکردووە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بە گوتەی ئەردەڵان ئیبراهیم، " جەنگەکە بووەتە هۆکار بۆ کەم هاوردەکردنی هەندێ مەوادی دیاریکراو، بەتایبەت داخستنی هەندێ کارگە لە ئێران، بەڵام نەبووەتە هۆی گرانبوون بە گشتی."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">نرخی هەندێ خۆراک و بەراورد بە پێشتر</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">فەردەیەک برنجی 30 کیلۆیی، پێشتر بە 45-48 هەزار دینار بوو</div><div style="text-align: justify;">ئێستا بە 60-62 هەزار دینارە</div><div style="text-align: justify;">رێژەی بەرزبوونەوەی نرخ: 25٪</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">یەک لیتر تەواش (زەیت)، پێشتر بە 1250 دینار</div><div style="text-align: justify;">ئێستا بە 2250 دینارە</div><div style="text-align: justify;">رێژەی بەرزبوونەوەی نرخ: 80%</div><div style="text-align: justify;">تەنەکەیەک رۆنی 4 کیلۆگرامی، پێشتر بە 9 هەزار دینار بوو</div><div style="text-align: justify;">ئێستا بە 12 هەزار دینارە</div><div style="text-align: justify;">رێژەی بەرزبوونەوەی نرخ: 33.3%</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">مستەفا شێخ عەبدولڕەحمان، سەرۆکی یەکێتیی هاوردە و ناردنکارانی هەرێمی کوردستان، بە میدیاکانی راگەیاند، زیاتر 60%ی خۆراکە جیاوازەکان لە تورکیا و کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە هاوردەی هەرێمی کوردستان دەکرێن و تەنیا شەکر و برنج لە دەروازەکانى باشووری عێراقەوە هاوردە دەکرێن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هۆکارەکانی گرانبوون چین؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەروەر هاواری، بریكاری وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازیی هەرێمی کوردستان لە لێدوانەکیدا بۆ میدیاکان گوتی: "دابەزینی بەهای دینار زۆر کاریگەرە، واتە زیاتر لە جەنگی ناوچەکە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەروەر هاواری ئاماژەی بەوەشکرد، "پەیڕەوکردنی سیستمی ئەسیکۆدا و زیادبوونی تەعریفەی گومرگی، هۆکاری دیکەی بەرزبوونەوەی نرخن لە هەرێمی کوردستان."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەپێی قسەی بریكارەکەی وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی، هۆکارەکانی بەرزبوونەوەی نرخ ئەمانەن:</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">- دابەزینی بەهای دینار بەرامبەر بە دۆلار</div><div style="text-align: justify;">- بەرزبوونەوەی نرخ لە وڵاتی هەناردەکار</div><div style="text-align: justify;">- سیستمی ئەسیکۆدا و تەعریفەی نوێی گومرگی</div><div style="text-align: justify;">- داخرنی تەنگەی هورمز و جەنگ</div><div style="text-align: justify;">- سوودی کۆمپانیاکانی هاوردەکار و فرۆشیار</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هاواری گوتی: "هەولێر و بەغدا هەرچەندە نزیکن، بەڵام هێشتا لەسەر ئەسیکۆدا رێکنەکەوتوون، ئەو کۆمپانیایانەشی نەچوونەتە ناو سیستمی ئەسیکۆدا، ناتوانن دۆلار بە نرخی فەرمی بکڕن و دەبێ لە بازاڕ بیکڕن، ئەمەش هۆکارێکی دیکەیە بۆ بەرزیی نرخی هەندێ کاڵا."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سیستمی ئەسیکۆدا چییە؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەسیکۆدا شێوازێکی نێودەوڵەتیی بەڕێوەبردنی گومرگە بازرگانیی دەرەکی تێدا رێکخراوە و زانیاری لەسەر جۆرى کاڵا بازرگانییەکان دەستەبەر دەکات، ئەوە جگە لە ئاسانکاریی رێوشوێنەکانی گواستنەوەی کاڵا. هەر وڵاتێکى بەشدار سیستمی تایبەت بە خۆی دەبێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو کۆمپانیایانەی ئەو کۆدەیان هەیە، دەتوانن لە دەروازە سنوورییەکانی عێراقەوە کاڵا بە نرخی فەرمی دۆلار هاوردە بکەن کە 132 دینارە بۆ هەر دۆلارێک.</div> <p></p><div><br /></div><ul class="clear-style article-main__share-cont" style="align-items: center; background-color: white; box-sizing: border-box; display: flex; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 20px; list-style-type: none; margin: 0px; padding: 0px;"></ul>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-43432749208711381022026-05-14T09:37:19.766+03:002026-05-14T09:37:19.766+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg02SQKLC2irp5C1-0rIYDz_-8OBlTfyQxF2i9GxfcNLpzqrg4TLpnEerqbgyvUOvQM_QVkt9MOjns-PrP4wGtWZt1k6UOgWvCQQzxeD_vNsrhLRLLN5L8QJtTesl_BClPPU1Pws_MUn1M7d6r57OoFMKoIOcrlvQ7nF2qdtEhx2LNAi67u6OxOTn_nSB4/s752/958162Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg02SQKLC2irp5C1-0rIYDz_-8OBlTfyQxF2i9GxfcNLpzqrg4TLpnEerqbgyvUOvQM_QVkt9MOjns-PrP4wGtWZt1k6UOgWvCQQzxeD_vNsrhLRLLN5L8QJtTesl_BClPPU1Pws_MUn1M7d6r57OoFMKoIOcrlvQ7nF2qdtEhx2LNAi67u6OxOTn_nSB4/s320/958162Image1.jpg" width="320" /></a></div><br /><p></p><div style="text-align: justify;">ئێستا منداڵێکی کوردی لە رۆژئاوای کوردستان بە زمانی خۆی وەڵامی پرسیاری مامۆستاکەی دەداتەوە، بەڵام لەوانەیە ئەوە دوایین ساڵ بێت بتوانێت ئەوە بکات و ئەو بەڵێنانەی پێشتر درابوون، ئێستا لەژێر تاقیکردنەوەدان.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو حکومەت و بەرپرسانەی بڕیار دەدەن ئایا قوتابییەکان دەتوانن بەردەوام بن لە خوێندن بە کوردی، لە نەتەوە یەکگرتووەکان خاوەنی کورسییەکن و مانگی ئەیلوولی رابردوو، سەرۆکەکەی بەڵێنی سەرەتایەکی نوێی بە جیهان دا؛ سەرەتایەک کە تێیدا مافی هەمووان پارێزراو بێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەبارەت بەو راپۆرتانەی باس لەوە دەکەن دیمەشق هەنگاو دەنێت بۆ کۆتاییهێنان بە مەنهەجی خوێندنی کوردی کە زیاتر لە 10 ساڵە لە ناوچە زۆرینە کوردنشینەکانی ژێر دەسەڵاتی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) پەیڕەو دەکرێت، ستێفان دوژاریک، گوتەبێژی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە وەڵامی پرسیارێکی تۆڕی میدیایی رووداو دا رایگەیاند: "پێویستە سووریا ببێتە وڵاتێک کە هەموو کەمینەکانی، چ زمانەوانی بن یان ئاینی، هەست بە ئارامی بکەن، پارێزراو بن، و بتوانن بە ئازادی زمان و ئاینەکانیان پەیڕەو بکەن."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەم هەفتەیە، کورد لە حەسەکە کە پارێزگایەکی فرەنەتەوەیە لە باکووری رۆژهەڵاتی سووریا، ناڕەزایەتییان دەربڕی دژی لابردنی زمانی کوردی لەسەر تابلۆی دامەزراوە حکومییەکان. ئەوە بەشێکی بچووکە لە پرسیارێکی زۆر گەورەتر لەبارەی داهاتووی سووریاوە؛ پرسیارێکی دێرین کە رووبەڕووی هەر نەتەوەیەک دەبێتەوە کە زیاتر لە گەلێکی تێدایە، ئەویش ئەوەیە: چۆن وڵاتێک بە یەکگرتوویی دەهێڵیتەوە بەبێ ئەوەی هەمووان ناچار بکەیت وەکو یەک بن؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەزاران کیلۆمەتر لە دووری سووریا، وڵاتێک دەیان ساڵە وەڵامی ئەو پرسیارەی داوەتەوە کە کەنەدایە. هەرێمی کیوبێک لە شارێک ناچێت کە لە وڵاتێکی زۆرینە ئینگلیز دا بێت؛ تابلۆی شەقامەکان، دووکانەکان، مینیوی چێشتخانەکان و تابلۆکانی ریکلام، هەموو شتێک بە فەرەنسییە. لە پارێزگای کیوبێک، فەرەنسی زمانی قوتابخانەکان، بازرگانی و ژیانی گشتییە، لەگەڵ ئەوەش دا کیوبێک هێشتا بەشێکە لە کەنەدا. وڵاتەکە هەڵنەوەشایەوە، بەڵکو بە یەکگرتوویی مایەوە بەبێ ئەوەی هیچ کەسێک ناچار بکات دەستبەرداری زمانی خۆی بێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دەیڤد رۆمانۆ، مامۆستای سیاسەت لە زانکۆی میزۆری ستەیت، کە خەڵکی کیوبێکە و دەیان ساڵە توێژینەوە لەسەر پرسی کورد و کاروباری رۆژهەڵاتی نێوەڕاست دەکات، لە لێدوانێکدا ئاماژە بەوە دەکات: "کاتێک خەڵکی کوبێک هەست دەکەن ناسنامەیان پارێزراوە، و ڕێگەیان پێ دەدرێت وەکو فەڕەنسی بژین، ئیتر پێویستییەکی ئەوتۆ نابینن خۆیان بخەنە ناو هەموو ئەو ئازار و کێشەیەی جیابوونەوە لە کەنەدا. ئەمە تاقیکردنەوەیەکی سەرکەوتووی کەنەدی بووە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەبارەت بەو رێبازە پەراوێزخەرەی دیکە کە لە تورکیا، سووریا و ناوچەکانی دیکەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست دا هەیە و تێیدا زمان و کولتووری کەمینەکانی وەکو کورد سەرکوتکراوە، دەیڤید رۆمانۆ هۆکارەکەی رووندەکاتەوە و دەڵێت: "ئەستەمە مرۆڤ لە بیرکردنەوەی ئەوان تێبگات، بەڵام لەو گفتوگۆیانەی کردوومن، هەندێک جار ئەوان ڕێز لە زمان و کولتووری گروپەکانی دیکە ناگرن و دەڵێن: 'ئەوە تەنها گروپێکی کۆچەرییە و ئەو مێژوو و زمانە دەوڵەمەندەی ئێمەی نییە.' هەندێک جاری دیکەش. بە ڕاستی باوەڕیان وایە کە بۆ هێشتنەوەی وڵات بە یەکگرتوویی، دەبێت هەمووان بە یەک زمان قسە بکەن."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">نزیکەی هەشت مانگ دوای گوتارە ئومێدبەخشەکەی ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سووریا لە نەتەوە یەکگرتووەکان، ئەمڕۆ کورد دەپرسێت، ئایا سووریا رێگەیەکی وەکو کەنەدا دەگرێتەبەر کە تێیدا مافی زمان و کولتووریان پارێزراوە، یاخود ئەو رێگە پڕ لە کێشە و تووندوتیژییەی وڵاتانی دیکە دژی کورد تاقیانکردووەتەوە دووبارە دەکاتەوە؟</div>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-84904668933908270872026-05-14T09:35:03.550+03:002026-05-14T09:35:03.550+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhlffncetsvGGEez0FUAiZiXTpa4cNBraEZU6SmrEQv91D5ADA1ByhA3Apkm1M4LtEG0wpk0NTkvBV9HE49af7WHSe75kCBSiPoHG04YF3Scc6U7LfwuVI6Km3loLWAmUWPDu9qLgDaVXXwJ7o1P66r1fHxYmLtLqs1KtMXkPpEgyLlLl_UoDUVKXgTft8/s752/958146Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhlffncetsvGGEez0FUAiZiXTpa4cNBraEZU6SmrEQv91D5ADA1ByhA3Apkm1M4LtEG0wpk0NTkvBV9HE49af7WHSe75kCBSiPoHG04YF3Scc6U7LfwuVI6Km3loLWAmUWPDu9qLgDaVXXwJ7o1P66r1fHxYmLtLqs1KtMXkPpEgyLlLl_UoDUVKXgTft8/s320/958146Image1.jpg" width="320" /></a></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">محەممەد شیاع سوودانی لە دوایین گوتاریدا وەک سەرۆکوەزیرانی عێراق، بەرگریی لە کارنامەی سێ ساڵەی حکومەتەکەی کرد و هێرشی تووندی کردە سەر نەیارە سیاسییەکانی و بە "شکستخواردوو و گەندەڵ" وەسفی کردن؛ هاوکات هۆشداریی دایە کابینەی نوێ کە "ئاڵنگاریی قورس" چاوەڕێیان دەکات.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رۆژی چوارشەممە 13-5-2026 سوودانی لە پەیامێکی ڤیدیۆیی ماڵئاواییدا رایگەیاند، سەرەڕای ئەوەی حکومەتەکەی عێراقی لە "ئاگری ململانێ نێودەوڵەتییەکان" پاراستووە، بەڵام رووبەڕووی تۆمەتی ناڕەوا بووەتەوە و گوتی: "حکومەتەکەمان رووبەڕووی هەوڵی شێواندنی راستییەکان بووەوە لەلایەن سەرکردە شکستخواردوو و گەندەڵەکانەوە، بەڵام ئێمە لە بەرپرسیارێتی پاشگەز</div><div style="text-align: justify;">نەبووینەوە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سەرۆکوەزیرانی پێشووی عێراق چەندا ئامارێکی خستەڕوو، کە بە گوتەی ئەو، نیشانەی سەرکەوتنی کابینەکەیەتی لە سێ ساڵی رابردوودا:</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">- وەبەرهێنان: راکێشانی 114 ملیار دۆلار بۆ نێو وڵات.</div><div style="text-align: justify;">- پڕۆژەکان: چارەسەرکردنی 3,250 پڕۆژەی وەستاو لە کۆی 5,300 پڕۆژە.</div><div style="text-align: justify;">- دارایی: کەمکردنەوەی قەرزی دەرەکی لە 13 ملیار دۆلارەوە بۆ 10 ملیار دۆلار.</div><div style="text-align: justify;">- هەڵاوسان: دابەزاندنی رێژەی هەڵاوسان لە 7.5%ـەوە بۆ 2.7%.</div><div style="text-align: justify;">- هەژاری: کەمکردنەوەی رێژەی هەژاری لە 25%ـەوە بۆ نزیکەی 10%.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سوودانی ئاماژەی بەوە کرد کە بەرهەمهێنانی کارەبا گەیشتووەتە 29 هەزار مێگاوات و لە کەرتی گازیشدا عێراق گەیشتووەتە رێژەی 74%ـی وەبەرهێنانی گازی هاوەڵ. راشیگەیاند، گرێبەستی گەورەیان لەگەڵ کۆمپانیاکانی (BP، تۆتاڵ، شێڤرۆن و ئێکسۆن مۆبیل) واژۆ کردووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە کەرتی کشتوکاڵیشدا، سوودانی بە شانازییەوە باسی لە "خۆبژێوی گەنم" کرد کە بڕەکەی گەیشتووەتە 6 ملیۆن و 200 هەزار تۆن.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە کۆتایی پەیامەکەیدا، محەممەد شیاع سوودانی ئاماژەی بە کابینەی داهاتوو کرد و رایگەیاند، حکومەتی نوێ رووبەڕووی کۆمەڵێک ئاستەنگ دەبێتەوە کە "تێپەڕاندنیان ئاسان نابێت".</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سوودانی بەڵێنی دا کە پشتیوانی حکومەتی نوێ بێت لە هەر بڕیارێک کە لە بەرژەوەندیی گشتیدا بێت، ئەمەش وەک ئاماژەیەک بۆ گواستنەوەی ئاشتییانەی دەسەڵات، سەرەڕای ئەو ململانێ سیاسییە تووندەی لە ناوماڵی شیعەدا لە ماوەی رابردوودا هەستی پێدەکرا.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بڕیارە سبەی پەرلەمانی عێراق کۆببێتەوە بۆ دەنگدان بە کابینە نوێی حکومەت. عەباس عامری، ئەمینداری چوارچێوەی هاوئاهەنگیی رایگەیاند، سبەی لە کۆی 23 وەزیر دەنگ بە 9 وەزیر دەدرێت.</div><p></p><div class="selectionShareable" style="background-color: white; box-sizing: border-box; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 20px; text-align: justify;">&nbsp;</div><div><br /></div><ul class="clear-style article-main__share-cont" style="align-items: center; background-color: white; box-sizing: border-box; display: flex; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 20px; list-style-type: none; margin: 0px; padding: 0px;"></ul>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-62831161953785669772026-05-13T09:43:00.000+03:002026-05-14T09:47:53.778+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhRC2C4hk9FhS7uyys44mxbgyctGchBfrNoY1LxO-HLn3qvz30823fPmCN5w4Je8MLgSX6ZIZy9ppfXcw8su7UBCGkcIaJ8CtlFNXCiz0FlkZf9ZtufHaRdOfgt6KEedvaFBe2pp6N-2f3BqtUjQAbakIvCiJRNT2JsFXT4P_JmGw-PrAjAo26L1aXl1uc/s781/168519316016799087873223232.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="439" data-original-width="781" height="180" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhRC2C4hk9FhS7uyys44mxbgyctGchBfrNoY1LxO-HLn3qvz30823fPmCN5w4Je8MLgSX6ZIZy9ppfXcw8su7UBCGkcIaJ8CtlFNXCiz0FlkZf9ZtufHaRdOfgt6KEedvaFBe2pp6N-2f3BqtUjQAbakIvCiJRNT2JsFXT4P_JmGw-PrAjAo26L1aXl1uc/s320/168519316016799087873223232.png" width="320" /></a></div><br /><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە سێیەم پانێڵی دیالۆگی عێراقی 2026 لە واشنتن، دکتۆر هێمن هەورامی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی پارتی رایگەیاند، سیستمی سیاسیی عێراق لە "قەیرانێکی پێکهاتەیی و سیستمی"ـی قووڵدایە و گوتی، 55 ماددەی دەستوور هێشتا جێبەجێ نەکراون و لە رێککەوتنە سیاسییەکەی پێکهێنانی حکومەتی سوودانیشدا تەنیا 5%ـی خاڵەکان جێبەجێکراون.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">شارەزایانی دیکەی پانێڵەکە هۆشدارییان دا جەنگی هەرێمی، عێراقی کردووەتە "گۆڕەپانی شەڕ" و بێهیوابوونێکی گشتیی لە پرۆسەی سیاسی دروستکردووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پانێڵەکە، کە بە ناونیشانی (پێکهێنانی حکومەت لە دیمەنی نوێی سیاسیی عێراقدا) بەڕێوەچوو، تیشکی خستە سەر ئەو ئاڵنگارییە دووبارانەی کە لە ساڵی 2005ـەوە رووبەڕووی هەموو پرۆسەیەکی پێکهێنانی حکومەت لە عێراقدا دەبنەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">عومەر نیداوی، بەڕێوەبەری پانێڵەکە، لە دەستپێکدا ئاماژەی بەوە کرد، ئەمە هەشتەمین حکومەتی هەڵبژێردراوی عێراقە لە دوای 2005ـەوە و گوتی: "ئەم گواستنەوانە بێ کێشە بوون. هەر یەکێکیان لەنێو قەیرانێکی جیاوازدا سەریانهەڵداوە؛ لە سەردەمی یاخیبوون و شەڕی ناوخۆییەوە تاوەکو قەیرانی دەستووری، داگیرکاریی داعش و خۆپێشاندانە گەورەکان."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">د.هێمن هەورامی لە بەشێکی سەرەکیی قسەکانیدا، شیکارییەکی وردی بۆ قەیرانی سیستمی سیاسیی عێراقی کرد و سێ بنەمای سەرەکیی بۆ رێکخستنی پەیوەندییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا دەستنیشان کرد: "دەستوور، رێککەوتنی سیاسی و بەرنامەی حکومەت."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هێمن هەورامی ئامارێکی لەبارەی جێبەجێنەکردنی دەستوورەوە خستەڕوو و گوتی: "ئەگەر لە روانگەی فیدراڵییەوە سەیری دەستوور بکەیت، 55 ماددەی دەستوور هەن کە یان جێبەجێ نەکراون، یان پێویستیان بە یاسایەک بووە کە دەرنەچوێندراوە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەروەها رەخنەی تووندی لە پابەندنەبوون بە رێککەوتنە سیاسییەکان گرت و گوتی: "لە حکومەتەکەی سوودانی، رێککەوتنێکی سیاسیمان هەبوو، کە لە 20 خاڵ پێکهاتبوو، لەگەڵ بەرنامەی حکومەت کە 67 خاڵ بوو. کۆی گشتی 87 خاڵ بوو. لەمانە، تەنیا چوار خاڵ جێبەجێ کران، کە دەکاتە 5٪ـی رێککەوتنەکە. بۆیە کاتێک دەستوور و رێککەوتنی سیاسی جێبەجێ ناکرێن، ئەمە نیشانەی قەیرانە."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">جێگری پێشووی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان هۆشداری دا لە مەترسییەکانی گەڕانەوە بۆ ناوەندێتی و گوتی: "ئەوەی لە هەولێرەوە هەستی پێدەکەین، گەڕانەوەیەکی بەهێزە بۆ ناوەندێتی لە بەغدا لەسەر حیسابی فیدراڵییەت لە عێراق. بۆیە پێویستمان بە گفتوگۆی راشکاوانە و سەیرکردنی سەرچاوەی کێشەکان هەیە. تەنانەت ئەگەر تێڕوانینێکیش هەبێت کە هەرێمی کوردستان مافە دەستوورییەکانی خۆی تێدەپەڕێنێت، پێویستە گفتوگۆی لەسەر بکەین."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><p></p>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-86634584713311436562026-05-10T15:05:30.590+03:002026-05-10T15:05:30.590+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg5CU46dl2GRqbVaVbecItbM1KpMGvQ5gLQC_MOgA716OHIhPlyZAxbBgxwY05Aug97cPafzjCqhW2bzKNp0yNeTMz0aiDqC72JOp3AAyRtkaymfj9_br06iKri5YgHIGeNGYWusLtR93sOndjQF2GXJfwVbqWgwehDbrl0W332U8cnk-DUnGe6FXwNB-k/s752/957323Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg5CU46dl2GRqbVaVbecItbM1KpMGvQ5gLQC_MOgA716OHIhPlyZAxbBgxwY05Aug97cPafzjCqhW2bzKNp0yNeTMz0aiDqC72JOp3AAyRtkaymfj9_br06iKri5YgHIGeNGYWusLtR93sOndjQF2GXJfwVbqWgwehDbrl0W332U8cnk-DUnGe6FXwNB-k/s320/957323Image1.jpg" width="320" /></a></div><p></p><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پارتی ریفۆرمی بەریتانیا سەرکەوتنێکی گەورەی لە هەڵبژاردنی هەرێمی و خۆجێیی شانشینی یەکگرتوو تۆمار کرد و توانی لە پارتێکی ئۆپۆزیسیۆنی بچووکەوە ببێتە یەکێک لە گەورەترین هێزە سیاسییەکانی وڵاتەکە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پارتی ریفۆرم توانی زیاتر لە هەزار و 400 کورسیی ئەنجوومەنی شارەوانییەکان لە ئینگلاند، 34 لە پەرلەمانی وێڵز و 17 لە پەرلەمانی سکۆتلاند بەدەستبهێنێت. پارتەکە توانی کۆنترۆڵی چەند شارەوانییەک بگرێتە دەست، کە نزیکەی دەیان ساڵ بوو بەدەست پارتەکانی کار و پارێزگارانەوە بوون.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پارتی ریفۆرمی بەریتانیا کێن و چییان لە هەگبەدایە؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پارتێکی پۆپۆلیستی راستڕۆیە. پارتەکە دەیەوێت باجەکان کەمبکرێنەوە، خەرجییەکانی حکومەت کەمبکرێنەوە، کۆچبەران بە تووندی کۆنترۆڵ بکرێن و بەشێک لە یاساکانی تایبەت بە وزەی سەوز هەڵبوەشێندرێنەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">نایجل فەراج، سەرۆکایەتی پارتەکە دەکات.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پارتەکە چۆن دروستبوو؟</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پارتەکە لە تشرینی دووەمی 2018 بەناوی "پارتی برێکزیت" لەلایەن نایجل فەراج و کاسرین بلایکلۆکەوە دامەزرا. ئامانجی پارتەکە جیابوونەوەیەکی یەکجاری بوو لە یەکێتیی ئەورووپا (برێکزیت بێ رێککەوتن). لە هەڵبژاردنی ساڵی 2019ی پەرلەمانی ئەورووپادا سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستهێنا. لە کانوونی دووەمی 2021 ناوی پارتەکە گۆڕدرا بۆ "ریفۆرم یوو کەی" بۆ ئەوەی زیاتر سەرنج بخاتە سەر پرسە گەورەکانی بەریتانیا وەکو کۆچ و باج. فەراج بۆ ماوەیەک لە پارتەکە دوورکەوتەوە، بەڵام ئێستا دووبارە بووەتەوە بە کەسی یەکەمی پارتەکە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەو کورسییانەی لە دوایین هەڵبژاردنە خۆجێییەکاندا بەدەستیهێناون</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">دوایین هەڵبژاردنە خۆجێییەکان لە 7ی ئایاری 2026 لە سەرتاسەری 136 ئەنجوومەنی ئینگلتەرا بەڕێوەچوون. پارتی ریفۆرم سەرکەوتنی گەورەی بەدەستهێنا: زیاتر لە 1,400 کورسیی نوێی ئەنجوومەنەکانی بردەوە و کۆنترۆڵی تەواوەتیی چەندین ئەنجوومەنی کرد (لەوانەش بۆ یەکەمجار شارەوانییەکی لەندەن). ئەمە دووەمین ساڵی لەسەریەکی سەرکەوتنە گەورەکانی بوو، دوای ئەوەی لە ساڵی 2025ـدا توانی 677 کورسی بەدەستبهێنێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">سیاسەتە سەرەکییەکان</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئیسرائیل: پارتی ریفۆرمی بەریتانیا لایەنگری سەرسەختی ئیسرائیلە. پارتەکە پشتیوانی لە "مافی ئیسرائیل دەکات بۆ بەرگریکردن لەخۆی"، پشتگیری لە فرۆشتنی چەک بە ئیسرائیل دەکات و گرووپی "دۆستانی ریفۆرمی ئیسرائیل"ی دامەزراندووە. فەراج هێرشەکانی ئیسرائیلی بە پێویست ناوبردووە و تۆمەتەکانی جینۆساید یان داواکارییەکان بۆ دەستگیرکردنی سەرکردەکانی ئیسرائیل رەتدەکاتەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ترەمپ و ئەمریکا: پارتەکە دیدگایەکی زۆر ئەرێنیی بەرامبەر بە ئەمریکا و دۆناڵد ترەمپی سەرۆک هەیە. فەراج هاوڕێی ترەمپە و ستایشی سیاسەتەکانی دەکات. ریفۆرم دەیەوێت بەریتانیا و ئەمریکا هاوپەیمانییەکی نزیکیان هەبێت و دەڵێت، سیاسەتی دەرەوەی پارتەکەیان لەگەڵ رێکارە تووندەکانی ترەمپدا یەکدەگرێتەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کۆچبەران: ریفۆرم دەیەوێت کۆتایی بەو شتە بهێنێت کە بە "لەشکرکێشیی" کۆچبەرانی نایاسایی ناوی دەبات. پلانەکانیان ئەمانە لەخۆدەگرن: دیپۆرتکردنەوەی خێرای بەکۆمەڵ (کە دەگاتە سەدان هەزار کەس)، دامەزراندنی "فەرماندەیی دیپۆرتکردنەوە"ـی نوێ هاوشێوەی ICEـی ئەمریکا، کشانەوە لەو پەیماننامانەی مافی مرۆڤ کە رێگرن لە ناردنەوەی کۆچبەران و راگرتنی بەشێکی زۆری کۆچی یاسایی. پارتەکە دەڵێت، رێژەی بەرزی کۆچبەران زیان بە نیشتەجێبوون، سیستەمی تەندروستیی نیشتمانی (NHS) و کولتووری بەریتانی دەگەیەنێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">موسڵمانان: پارتەکە رەخنە لە ئیسلامی رادیکاڵ و فرەکولتووری دەگرێت. دەیەوێت ئیخوان موسلیمین وەک گرووپێکی تیرۆریستی قەدەخە بکات، دەڵێت بەشێکی زۆری گەنجانی موسڵمان بڕوایان بە بەهاکانی بەریتانیا نییە، هەروەها کولتووری بەریتانی لەپێش هەموو شتێکەوە دادەنێت. پارتەکە سەرنجی خستووەتە سەر وەستاندنی "ئیسلامیزم" یاخود ئیسلامی سیاسی، هاوکات بانگەشەی ئەوە دەکات کە دژی هەموو موسڵمانان نییە.</div>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-81946207550807351602026-05-10T15:02:47.184+03:002026-05-10T15:02:47.185+03:00<p>&nbsp;</p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgcNtDUKfhmH8a-OEnZzLIcewn2XwUTXoULXsxCsQbYeWvOKAJcTsn8nT5vm9-4APziQqFhyphenhyphenb4qSBBRoQidKYYOCeDWCsrtQVjS4mXwWQO5l5lqfnA-zEkpVnQ6lmb18N9ApTXrXSByY9CJdMLr1Xmo-uQKAmXl1sbkDloKgagEoY17qqJfrssDyFAajog/s752/957199Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgcNtDUKfhmH8a-OEnZzLIcewn2XwUTXoULXsxCsQbYeWvOKAJcTsn8nT5vm9-4APziQqFhyphenhyphenb4qSBBRoQidKYYOCeDWCsrtQVjS4mXwWQO5l5lqfnA-zEkpVnQ6lmb18N9ApTXrXSByY9CJdMLr1Xmo-uQKAmXl1sbkDloKgagEoY17qqJfrssDyFAajog/s320/957199Image1.jpg" width="320" /></a></div><p></p><div style="text-align: justify;">جەنگی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست و سنووردارکردنی هەناردە لەلایەن چینەوە، بووەتە هۆی بازدانی نرخ و کەمبوونی ترشی گۆگردیک (sulfuric-acid) لە بازاڕەکانی جیهاندا؛ ئەمەش مەترسیی گەورەی بۆ سەر ئەو پیشەسازییانە دروستکردووە کە جیهان بۆ دابینکردنی خۆراک، کانزا، کاخەز، نیمچەگەیەنەری کۆمپیوتەر و ئاوی پاک، پشتیان پێ دەبەستێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ترشی گۆگردیک بەکارهێنراوترین مادەی کیمیاییە لەسەر گۆی زەوی. ئەم مادەیە یان لەڕێگەی پاڵاوتنی کانزاکانی وەک مس و نیکڵ بەدەستدێت، یان لەڕێگەی سووتاندنی گۆگرد کە پاشماوەی پرۆسەی دەرهێنانی نەوت و گازە. هەرچەندە ئەم ترشە لە بازاڕەکاندا وەک (پاککەرەوەی زێراب) دەفرۆشرێت، بەڵام لە راستیدا شا دەماری پیشەسازییە قورسەکانە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەکارهێنانەکانی ترشی گۆگردیک:</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">* بەرهەمهێنانی پەینە فۆسفاتییەکان بۆ کەرتی کشتوکاڵ.</div><div style="text-align: justify;">* دەرهێنانی مس و کانزاکانی دیکە لە ناو بەرد و خاک.</div><div style="text-align: justify;">* پیشەسازیی دروستکردنی کاخەز و پاتری.</div><div style="text-align: justify;">* دروستکردنی نیمچەگەیێنەرەکان (Semiconductors) بۆ ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان.</div><div style="text-align: justify;">* پاڵاوتنی ئاوی خواردنەوە لە شارەکاندا.</div><div style="text-align: justify;">* تەنانەت لە دروستکردنی خواردنەوە گازییەکان و گیراوەی ددانیشدا [مەعجون] بەکاردێت.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">تەنگەی هورمز و کێشەی گواستنەوە</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">وەک لە راپۆرتێکی شیکاریی رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵدا هاتووە، بەهۆی ئەوەی ترشی گۆگردیک مادەیەکی مەترسیدار و داخورێنەرە، گواستنەوەی زۆر گران و سەختە. کۆمپانیاکان ناتوانن بۆ ماوەیەکی درێژ کۆگەی بکەن و زۆربەیان تەنیا بۆ چەند هەفتەیەک یەدەگیان هەیە. داخستنی تەنگەی هورمز بووەتە هۆی بڕانی بڕێکی زۆری گۆگردی جیهان کە لە پاڵاوگەکانی نەوت و گازی کەنداوەوە بەرهەم دەهات.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پشکی وڵاتان لە بەرهەمهێنانی گۆگردی جیهانی لە ساڵی 2025</div><div style="text-align: justify;">بەپێی ئامارەکانی دەستەی رووپێوی جیۆلۆجیی ئەمریکا، پشکی وڵاتان بەم شێوەیەیە:</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">1. چین: زیاتر لە 22٪ (گەورەترین بەرهەمهێنەری جیهان).</div><div style="text-align: justify;">2. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا: نزیکەی 10٪.</div><div style="text-align: justify;">3. رووسیا: نزیکەی 9٪.</div><div style="text-align: justify;">4. سعودیە: نزیکەی 8.5٪.</div><div style="text-align: justify;">5. ئیمارات: نزیکەی 7.5٪.</div><div style="text-align: justify;">6. کەنەدا و کازاخستان: هەر یەکەیان نزیکەی 6٪.</div><div style="text-align: justify;">7. هیندستان، کۆریای باشوور، قەتەر، ئێران، ژاپۆن، چیلی و کوێت: کەمتر لە 5٪.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەڵوێستی چین و ئاسایشی خۆراک</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">چین کە گەورەترین بەرهەمهێنەری گۆگردە لە جیهاندا، لەم مانگەدا هەناردەی سنووردار کردووە، چونکە نیگەرانی ئاسایشی خۆراکی وڵاتەکەیدایە و دەیەوێت نرخی پەینە کیمیاییەکان لە ناوخۆدا جێگیر بکات. ئەم بڕیارەی پەکین زۆرترین زیانی بە وڵاتانی وەک چیلی و ئیندۆنیزیا گەیاندووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ئیندۆنیزیا، نرخەکان زیاتر لە 80٪ بەرزبوونەتەوە، ئەمەش وای کردووە کانەکانی نیکڵ (کە بۆ پاتریی ئۆتۆمبێلی کارەبایی بەکاردێت) ئاستی بەرهەمهێنان کەم بکەنەوە. لە چیلیش، کە گەورەترین بەرهەمهێنەری مسی جیهانە، نرخی ترشی گۆگردیک دوو هێندە زیادی کردووە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">گۆڕانکاریی نرخەکانی گۆگرد و ترشی گۆگردیک</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئامارەکانی دامەزراوەی (ئارگوس - Argus) نیشانی دەدەن، لە دوای ئایاری 2024ـەوە تاوەکو ناوەڕاستی 2026:</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">* ترشی گۆگردیک لە چین: نرخەکەی بە رێژەی خەیاڵیی 1200٪ بەرزبووەتەوە.</div><div style="text-align: justify;">* گۆگرد لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست: نرخەکەی 800٪ زیادی کردووە.</div><div style="text-align: justify;">* ترشی گۆگردیک لە چیلی: نرخەکەی 250٪ بەرزبووەتەوە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">کاریگەری لەسەر ئەمریکا و لایەنە سوودمەندەکان</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەمریکا تاوەکو ئێستا تاڕادەیەک پارێزراوە، چونکە پشت بە هاوردەی مەکسیک و کەنەدا دەبەستێت، بەڵام کەمبوونەوەی مسی جیهانی دەکرێت گورز لە ئابووریی ئەمریکاش بدات؛ چونکە بۆ هەر باڵەخانەیەک و هەر ناوەندێکی داتای ژیریی دەستکرد، هەزاران تۆن مس پێویستە.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە لایەکی دیکەوە، هەندێک لایەن سوودمەندی سەرەکین لەم تەنگژەیە. رۆبێرت فریدلاند، ملیاردێری کەرتی کانزاکان رایگەیاند، کۆمپانیای (ئیڤانھۆ ماینز) لەڕێگەی کارگەیەکی نوێی پاڵاوتنی مس لە کۆماری دیموکراتی کۆنگۆ، رۆژانە یەک ملیۆن دۆلار قازانج تەنیا لە فرۆشتنی ترشی گۆگردیک بەدەست دەهێنێت. فریدلاند دەڵێ: "ئێمە سەرمایەیەکی زۆرمان خەرج کرد بۆ دروستکردنی کارگەیەکی پێشکەوتوو، ئێستاش کاتی چنینی بەرهەمەکەیەتی."</div><p></p><ul class="clear-style article-main__share-cont" style="align-items: center; background-color: white; box-sizing: border-box; display: flex; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 20px; list-style-type: none; margin: 0px; padding: 0px;"></ul><p></p><p style="-webkit-text-stroke-width: 0px; background-color: white; box-sizing: border-box; color: black; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 16px; font-style: normal; font-variant-caps: normal; font-variant-ligatures: normal; font-weight: 500 !important; letter-spacing: normal; line-height: 1.125em !important; margin: 0px 0px 1.125em !important; orphans: 2; text-align: justify; text-decoration-color: initial; text-decoration-style: initial; text-decoration-thickness: initial; text-indent: 0px; text-transform: none; white-space: normal; widows: 2; word-spacing: 0px;">&nbsp;</p>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-62658595931982889112026-05-10T14:58:22.910+03:002026-05-10T14:58:22.910+03:00<p>&nbsp;</p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhnGs-fYvlJn4dZ0ipLL12AaFnCZi72cunKbJqCa1eMviPPU7WPGJ8bfvKxcujhxPg74VVf_nodQss4r6F3DCAGncRn5mZRMDn_-KJjLnBfclQECt3V-fhBH8hpKtT7-r7QcA8nhbYl6RZD6EX1afrrzRGf-RmP7N9-bZIZxL74kbz6OIRVsQJXktUAKZ0/s1280/81825c31-4399-406b-a2eb-ba2e1d12a13b.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="720" data-original-width="1280" height="180" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhnGs-fYvlJn4dZ0ipLL12AaFnCZi72cunKbJqCa1eMviPPU7WPGJ8bfvKxcujhxPg74VVf_nodQss4r6F3DCAGncRn5mZRMDn_-KJjLnBfclQECt3V-fhBH8hpKtT7-r7QcA8nhbYl6RZD6EX1afrrzRGf-RmP7N9-bZIZxL74kbz6OIRVsQJXktUAKZ0/s320/81825c31-4399-406b-a2eb-ba2e1d12a13b.jpg" width="320" /></a></div><br /><p></p><p>ئەمرۆ یەك شەممە ١٠/٥/٢٠٢٦ لیژنەی یاداشتی پرسی چارەنوسی پەرلەمانی کوردستان بەمەبەستی گەیاندنی یاداشتەکەو گفتوگۆ لەگەڵ پەرلەمانتارانی فراکسیۆنە جیاوازەکان سەردانی نوسینگەی سلێمانی پەرلەمانی کوردستانیان کرد و یاداشتەکەیان گەیاندە دەستیان، پاشان لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا یاداشتەکە ئاراستەی ڕای گشتی کرا</p><p><span style="background-color: white; color: #333333; font-family: &quot;Droid Arabic Kufi&quot;, sans-serif; font-size: 16px;">لە یاداشتەکەدا هاتو: ئێمە وەك ژمارەیەك لە نوێنەرانی رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی، نوسەران و ڕۆشنبیران ومامۆستایانی زانکۆ و کەسایەتی سیاسی وزانایانی ئاینی و چین و توێژە جیاوازەکان لەم یاداشتەدا جەخت لەسەر یەکلاکردنەوەی پرسی پەرلەمانی کوردستان دەکەینەوە وەك زەرورەتی ئەم دۆخە چەقبەستوە نەخوازراوەی کە دامەزراوەکانی هەرێمی کوردستانی خستۆتە ژێر پرسیارەوە.</span></p><br /><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhx57W1SGw1G3ueAbYeX0fFb6QWs9cmbfl5IOUtsaDh4JIcpFRZW5KgiOwNBTPlSxktAoxHckCiEpS9Cd_7izvingbwKBTIE2dAwzd34mb-MO2_CHgEUS7aZpsqt3jIggqyAJXSsy03x9w5LBmX4heG8Nh2uDgmGxfp_FlU1GivO7XW8AuG4UA59IFA94E/s1280/bb981815-a7ff-434e-b7a9-2cc3d264b470.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="850" data-original-width="1280" height="213" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhx57W1SGw1G3ueAbYeX0fFb6QWs9cmbfl5IOUtsaDh4JIcpFRZW5KgiOwNBTPlSxktAoxHckCiEpS9Cd_7izvingbwKBTIE2dAwzd34mb-MO2_CHgEUS7aZpsqt3jIggqyAJXSsy03x9w5LBmX4heG8Nh2uDgmGxfp_FlU1GivO7XW8AuG4UA59IFA94E/s320/bb981815-a7ff-434e-b7a9-2cc3d264b470.jpg" width="320" /></a></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><br /></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi_FNzH_6oBKbT_wZOaS_4McRKh-fX8MYjBUknFVpsrwnM4OjLVHkPUS039o9g19-joVG_9_eqVDmehTjdb8aBKb9UdVV4A-rEdAZUUQgbQpRcIMmWHVs9SXYF6czLR-NPHkXiwPW9iXIz8OpHR0_nN98fL6W_VJ-YzHd_ortmrgXgDZUpXwfIGfViJl_Y/s1228/ace656c9-0c51-4fb8-ae8f-1b56660430a4.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="700" data-original-width="1228" height="182" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi_FNzH_6oBKbT_wZOaS_4McRKh-fX8MYjBUknFVpsrwnM4OjLVHkPUS039o9g19-joVG_9_eqVDmehTjdb8aBKb9UdVV4A-rEdAZUUQgbQpRcIMmWHVs9SXYF6czLR-NPHkXiwPW9iXIz8OpHR0_nN98fL6W_VJ-YzHd_ortmrgXgDZUpXwfIGfViJl_Y/s320/ace656c9-0c51-4fb8-ae8f-1b56660430a4.jpg" width="320" /></a></div><div><br /><div><span style="color: #990000;"><b><br /></b></span></div><div><span style="color: #990000;"><b>دەقی یاداشتەکە بە هەرسێ زمانی کوردی و ئینگلیزی و عەرەبی لەبەردەستە</b></span></div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بۆ بەڕێزان</div><div style="text-align: justify;">ڕای گشتی</div><div style="text-align: justify;">فراکسۆنەکانی پەرلەمانی کوردستان</div><div style="text-align: justify;">هێزە سیاسیەکان</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بابەت: یاداشتی پرسی پەرلەمانی کوردستان</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">هەژدە مانگ بە سەر ئەنجامدانی هەڵبژاردنی خولی شەشەمی پەرلەمانی کوردستاندا تێدەپەڕێت و تا ئێستا جگە لە سوێند خواردنی ئەندامانی پەرلەمان و جێگیربوونی مووچە و ئیمتیازاتەکان، پەرلەمانی کوردستان کۆبونەوەی ئەنجام نەداوە و ئەرکەکانی خۆی جێ بەجێ نەکردوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەوە وێڕای ئەوەی ناوچەکە بە دۆخێکی هەستیاردا تێدەپەڕێت و هەرێمی کوردستان لە هەمووکات زیاتر پێویستی بە پەرلەمانێکی کاراو و پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەت هەبووە و هەیە، بەڵام بەداخەوە زۆر خەمساردانە و نا بەرپرسانە مامەڵە لەگەڵ پرسی پەرلەمانی کوردستان کراوە، ئەوە لە کاتێکدا هەڵبژاردنەکانی عێراق دوای ساڵێك لە وادەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان ئەنجامدراوە، بەڵام پەرلەمان و سەرۆکایەتیەکان کاران و بە ئەرکی خۆیان هەڵدەستن، وێڕای بوونی ناکۆکی قوڵی نێوان هێزە سیاسیەکان</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ئێستادا سەرجەم هێزە سیاسیەکان و فراکسیۆنەکانی پەرلەمانی کوردستان لە بەردەم بەرپرسیارێتیەکی مێژووی و ئەخلاقی و سیاسی گەورەدان کە لەوە زیاتر درێژە بەم خەمساردیە نەدەن و هەرێمی کوردستان لە بۆشایی گەورەی نەبوونی پەرلەمانێکی کارادا نەهێڵنەوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئێمە وەك ژمارەیەك لە نوێنەرانی رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی، نوسەران و ڕۆشنبیران ومامۆستایانی زانکۆ و کەسایەتی سیاسی وزانایانی ئاینی و چین و توێژە جیاوازەکان لەم یاداشتەدا جەخت لەسەر یەکلاکردنەوەی پرسی پەرلەمانی کوردستان دەکەینەوە وەك زەرورەتی ئەم دۆخە چەقبەستوە نەخوازراوەی کە دامەزراوەکانی هەرێمی کوردستانی خستۆتە ژێر پرسیارەوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بۆیە لەم یاداشتەدا جەخت دەکەینەوە لەسەر ئەوەی کە:</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">*پەرلەمانتاران لە نزیکترین وادەدا کۆبونەوەکانی پەرلەمان دەستپێبکەنەوە و دەستەی سەرۆکایەتیەکان هەڵبژێرن و ئەرکی خۆیان ڕاپەڕێنن لە بەرامبەر ئەو بەرپرسیارێتیە مێژووییەی کە لە ئەستۆیاندایە، کە بێگومان ئەمە ڕێگا دروستەکەیە</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە ئەگەری جێبەجێ نەکردنی خاڵی یەکەمدا داوا دەکەین بە میکانزمی گونجاو و رێگای یاسایی پێویست کۆتایی بەم خولەی پەرلەمانی کوردستان بهێنرێت و چیتر درێژە بەم دۆخە جەقبەستووە نەدەن، چونکە پەرلەمانێك بە ئەرکی خۆی هەڵنەستێت و پەك خرابێ و هیچ هەنگاوێکی چارەسەریشی پێ نەبێ، مانەوەی بەو شێوازە نەنگیەکی گەورەیە ونابێ پەرلەمانتاران لە پێناو هیچ ئیمتیازێکدا قبوڵی بکەن.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ئەم یاداشتە هەستکردنە بە نیگەرانی و ناڕەزایی قوڵی خەڵکی کوردستان لەو دۆخە چەقبەستوویەی کە بە هۆی ناکۆکی هێزە سیاسیەکانەوە هاتۆتە ئاراوە و دامەزراوەیەکی گرنگی وەك پەرلەمانی پەك خستوە.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بۆیە داوا دەکەین فراکسیۆن و هێزە سیاسیەکان بەدەم ئەم یاداشتەوە بێن و بە ڕوونی ڕای خۆیان بۆ ڕای گشتی خەڵکی کوردستان لەو بارەوە ڕوون بکەنەوە و هەنگاوی جدی بۆ بنێن.</div><div style="text-align: center;"><br /></div><div style="text-align: center;">لەگەڵ ڕێزدا</div><div style="text-align: center;">١٠/٥/٢٠٢٦</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: left;">Public opinion</div><div style="text-align: left;">Kurdistan Parliament Factions</div><div style="text-align: left;">Political forces</div><div style="text-align: left;"><br /></div><div style="text-align: left;">Subject: Memorandum of the Kurdistan Parliament</div><div style="text-align: left;"><br /></div><div style="text-align: left;">More than eighteen months have passed since the sixth session of the Kurdistan Parliament in addition to the swearing-in of members of parliament and the stabilization of salaries Privileges of MPs, the Kurdistan Parliament has not held any meetings and nothing has not fulfilled his duty.</div><div style="text-align: left;"><br /></div><div style="text-align: left;">This is despite the fact that the region is going through a sensitive situation and the Kurdistan This is despite the fact that the region is going through a sensitive situation and the Kurdistan Region has needed an effective parliament and the formation of a new cabinet more than ever. Unfortunately, the issue of the Kurdistan parliament has been treated very carelessly and irresponsibly, while the Iraqi elections were held a year after the date of the Kurdistan parliamentary elections, but the parliament and the presidency are working and performing their duties.</div><div style="text-align: left;"><br /></div><div style="text-align: left;">Currently, all political forces and factions of the Kurdistan Parliament are facing a great historical, moral and political responsibility not to continue this negligence and not leave the Kurdistan Region in the vacuum of the absence of an effective parliament. We, as a number of representatives of civil society organizations, writers, intellectuals, university professors, political figures, religious scholars and different classes in this memorandum We emphasize the need to resolve the issue of the Kurdistan Parliament as a necessity of this unwanted deadlock that has called into question the institutions of the Kurdistan Region.</div><div style="text-align: left;"><br /></div><div style="text-align: left;">Therefore, in this memorandum we emphasize that:</div><div style="text-align: left;">* Parliamentarians should resume parliamentary sessions as soon as possible and elect the presidency and fulfill their duties in response to the historical responsibility they have, which is of course the right way.</div><div style="text-align: left;"><br /></div><div style="text-align: left;">In case of non-implementation of the first point, we will demand appropriate mechanisms and legal remedies, this session of the Kurdistan Parliament must end and this deadlock must continue Because a parliament has not fulfilled its duty and has been disrupted and has not taken any steps If there is no solution, it is a great shame to stay in this way Accept it in a concession.</div><div style="text-align: left;"><br /></div><div style="text-align: left;">This memorandum expresses the deep concern and dissatisfaction of the Kurdish people with the deadlock caused by the conflict between the political forces and the disruption of an important institution such as the parliament.</div><div style="text-align: left;"><br /></div><div style="text-align: left;">Therefore, we call on the political factions and forces to come to this memorandum and clearly explain their opinion to the Kurdish people in this regard and take serious steps.</div><div style="text-align: center;"><br /></div><div style="text-align: center;">With respects</div><div style="text-align: center;">10/5/202</div><div style="text-align: center;"><br /></div><div style="text-align: justify;">إلى السادة:</div><div style="text-align: justify;">الرأي العام</div><div style="text-align: justify;">كتل برلمان كوردستان</div><div style="text-align: justify;">القوى السياسية</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">الموضوع: مذكرة بشأن قضية برلمان كوردستان</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لقد مضى أكثر من ثمانية عشر شهرًا على إجراء انتخابات الدورة السادسة لبرلمان كوردستان، وحتى الآن، وباستثناء أداء أعضاء البرلمان اليمين الدستورية وتثبيت رواتبهم وامتيازاتهم ، لم يعقد برلمان كوردستان أي جلسة، ولم يؤدِّ أيًا من مَهامِه.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">وذلك بالرغم من أن المنطقة تمُرُّ بظروفِ حسّاسة، وكان ولا يزال إقليم كوردستان بأمسّ الحاجة إلى برلمان فاعل وتشكيل حكومة جديدة.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لكن للأسف، تم التعامل مع قضية برلمان كوردستان بقدر كبير من التقصير وعدم المسؤولية، وهذا في وقت أُجريَتْ الانتخابات العراقية بعد عام واحد من موعد انتخابات برلمان كوردستان، ومع ذلك فإن مجلس النواب العراقي والسلطات هناك تمارس أعمالها وتؤدي واجباتها، رغم وجود خلافات عميقة بين القوى السياسية.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">في الوقت الحالي، تقف جميع القوى السياسية وكتل برلمان كوردستان أمام مسؤولية تاريخية وأخلاقية وسياسية كبيرة، تقتضي عدم الاستمرار في هذا الإهمال، وعدم ترك إقليم كوردستان في فراغ خطير ناتج عن غياب برلمان فاعل.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ونحن، كمجموعة من ممثلي منظمات المجتمع المدني، والكتّاب، والمثقفين، وأساتذة الجامعات، والشخصيات السياسية، والعلماء الدينيين، ومختلف ٲطياف المجتمع، نؤكد في هذه المذكرة على ضرورة حسم قضية برلمان كوردستان، بوصفها حاجة ملحّة في ظل هذا الوضع المتأزم وغير المرغوب فيه، الذي وضع مؤسسات إقليم كوردستان موضع تساؤل.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">وعليه، نؤكد في هذه المذكرة على مایلی:</div><div style="text-align: justify;">*أن يبادر أعضاء البرلمان، في أقرب وقت ممكن، إلى استئناف جلسات البرلمان، وانتخاب هيئة رئاسة، والقيام بواجباتهم تجاه تلك المسؤولية التاريخية الملقاة على عاتقهم، وهو بلا شك الطريق الصحيح. وفي حال عدم تنفيذ النقطة الأولى، فإننا نطالب، عبر الآليات المناسبة والطرق القانونية اللازمة، بإنهاء هذه الدورة من برلمان كوردستان، وعدم الاستمرار في هذا الوضع المتأزم؛ لأن برلمانًا لا يؤدي مهامه، ويصبح معطّلًا دون أي خطوات للحل، فإن استمراره بهذا الشكل يُعدّ عارًا كبيرًا، ولا ينبغي للبرلمانيين قبوله تحت ٲي ترغيب ٲو ترهيب.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">إن هذه المذكرة تعكس الشعور بالقلق والاستياء العميق لدى شعب كوردستان من هذا الوضع المتعثر، الذي نشأ نتيجة الخلافات بين القوى السياسية، وأدى إلى تعطيل مؤسسة مهمة مثل البرلمان. لذلك، نطالب الكتل والقوى السياسية بالتفاعل مع هذه المذكرة، وتوضيح مواقفها بشكل صريح أمام الرأي العام في كوردستان، واتخاذ خطوات جدية بهذا الشأن.</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: center;">مع فایق التقدیر</div><div style="text-align: center;">١٠/٥/٢٠٢٦</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">ناوەکان</div><div style="text-align: justify;">１- سەروەر عبدلرحمن - دامەزراوەی پەی بۆ پەروەردە و گەشەپێدان</div><div style="text-align: justify;">２- کەماڵ ڕەئوف – نوسەر و ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">３- سەرگوڵ قەرەداخی – پارێزەر – پەرلەمانتاری کوردستان خولی سێهەم</div><div style="text-align: justify;">４- ئاسۆس هەردی – وەرگێڕ و ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">５- عوسمان عبدڵلە گوڵپی – بەڕێوبەری پلاتفۆڕمی کوردستان</div><div style="text-align: justify;">６- میران حسێن – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">７- ئارام جمال – سەرۆکی پەیمانگای کوردی بۆ هەڵبژاردن</div><div style="text-align: justify;">８- د.هۆشمەند عەتا – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">９- دانا عبدول – چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１０- هاوکار عیزەت – شارەزایی دارایی و بانک - ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">１１- ئارێز حەفید - چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１２- سمکۆ سابیر – نوسەر و چالاکوانی بواری جینۆساید</div><div style="text-align: justify;">１３- ئەبوبکر هەڵەدنی – پەرلەمانتاری کوردستان – خولی پێنجەم</div><div style="text-align: justify;">１４- دکتۆر بەشارەت زەنگەنە- مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">１５- عومەر گوڵپی – پەرلەمانتاری کوردستان – خولی پێنجەم</div><div style="text-align: justify;">１６- ئیبراهیم ئەحمد محمد – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">１７- سەرکەوت بابان – سەرۆکی ڕێکخراوی SYEO</div><div style="text-align: justify;">１８- منیرە علی عبدلعزیز – چالاکی سیاسی</div><div style="text-align: justify;">１９- دکتۆر فایق گوڵپی – سیاسی و پەرلەمانتاری کوردستان</div><div style="text-align: justify;">２０- یاسین خدر تەها – پەرلەمانتاری کوردستان – خولی پێنجەم</div><div style="text-align: justify;">２１- دکتۆر محمد سەباح خەیات - ڕاوێژکاری پێشووی فەرمانگەی ڕێکخراوە ناحوکمیەکان</div><div style="text-align: justify;">２２- گوڵستان سەعید محمد – پەرلەمانتاری کوردستان – خولی پێنجەم</div><div style="text-align: justify;">２３- دکتۆر شێرکۆحەمەمین – مامۆستای زانکۆ و پەرلەمانتاری کوردستان ، خولی سێهەم</div><div style="text-align: justify;">２４- د.هێمن کەمال حمە امین – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">２５- د. علی سدیق علی – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">２６- د. کاروان فتاح حبدلرحمن – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">２７- گۆران عومەر مستەفا – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">２８- هیدایەت محمد ئەحمد – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">２９- جبار عزیز ئەبوبکر – سەرۆکی رێکخراوی ماڵی سەرکەوتن بۆ گەشەپێدانی تواناکان</div><div style="text-align: justify;">３０- یونس حمەرەئوف خۆشناو – سەرۆکی ڕێکخراوی گەشەی لاوانی کوردستان</div><div style="text-align: justify;">３１- دیاری محمد نوری – چالاکی سیاسی – لەندەن</div><div style="text-align: justify;">３２- د.حیلمی ڕەسول – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">３３- لوقمان حاجی قادر – چالاکوانی بواری مافەکانی مرۆڤ</div><div style="text-align: justify;">３４- د.محەمەد ئەمین علی – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">３５- شیلان حاجی شریف – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">３６- د. بەهرۆز جەعفەر – ئینیستیوتی مێدیتریانە بۆ توێژینەوەی هەرێمایەتی</div><div style="text-align: justify;">３７- ڕێبوار حمەلاو – ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">３８- ئیسماعیل عبدلکریم – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">３９- جێگر برادۆستی – چالاکوانی مەدەنی – هەولێر</div><div style="text-align: justify;">４０- پەیمانگای ناوین بۆ پەیوەندیە نێو دەوڵەتیەکان – هەولێر</div><div style="text-align: justify;">４１- ڕێکخراوی سکاڵا بۆ پرسە کۆمەڵایەتیەکان – هەولێر</div><div style="text-align: justify;">４２- د.ئیدیس کریم کاریتانی – بانگخواز</div><div style="text-align: justify;">４３- دڵشاد ئەنوەر – نوسەر و ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">４４- تۆفیق کریم ساڵح – نوسەر و سیاسی</div><div style="text-align: justify;">４５- پ.د.ڕەعد ڕفعەت – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">４６- نەوزاد سالح – ڕۆژنامەوان</div><div style="text-align: justify;">４７- ئاری ئەحمد ڕحیم – مامۆستا</div><div style="text-align: justify;">４８- رێنوار عوسمان – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">４９- ناسح بهادین محمود – سەرۆکی ریکخراوی ئاڤاشین بۆ گەشەپێدانی مرۆیی</div><div style="text-align: justify;">５０- د.سۆزان کەریم مستەفا – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">５１- ڕێکخراوی دیمەن بۆ پرسەکانی ژنان – هەولێر</div><div style="text-align: justify;">５２- تریشکۆ کەریم حەسەن – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">５３- بابکر دڕەیی – پارێزەر</div><div style="text-align: justify;">５４- سیروان غەریب – ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">５５- کاوان سعید کریم – چالاکی سیاسی</div><div style="text-align: justify;">５６- ڕێکخراوی ستۆپ بۆ چاودێری و پەرەپێدان</div><div style="text-align: justify;">５７- ڤیان محمد قەرەنی – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">５８- سەید خالد – چالاکوانی مەدەنی – ڕانیە</div><div style="text-align: justify;">５９- ستار ڕەسول – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">６０- هانا شوان حسن – میدیاکار</div><div style="text-align: justify;">６１- ڕێبوار علی چەلەبی – سیاسی</div><div style="text-align: justify;">６２- کوردۆ فەرەج – نوسەر و ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">６３- د.کامەران بابانزادە – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">６４- حسین سعید – مدیر الجتماعی بمظمە هدیە لحقوق المرآبااقلیم کوردستان</div><div style="text-align: justify;">６５- زانا نجم بەگ – پارێزەری ڕاوێژکار – سەرۆکی ڕێکخراوی ڕێگای یاسا</div><div style="text-align: justify;">６６- د.هیوا حمید شریف – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">６７- ڕێبوار فتاح احمد – بازرگان</div><div style="text-align: justify;">６８- نەهرۆ عاڵلایی - ڕۆژنامەنوس و چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">６９- شاخەوان ئەکرم دوکانی – سەرۆکی ڕێکخراوی چەپك</div><div style="text-align: justify;">７０- ڕائید مەحمود حەمەساڵح – سەرۆکی رێکخراوی ناوخۆ بۆ پشتیوانی خانەنشینان</div><div style="text-align: justify;">７１- ماجد المندلاوی – پارێزەر- سەرۆکی ماڵی فەیلی</div><div style="text-align: justify;">７２- ئەردەڵان عبدللە – نوسەر و وەرگێڕ</div><div style="text-align: justify;">７３- یادگار سدیق گڵالی – سەرۆکی ڕێکخراوی ڕوونبین بۆ شەفافیەتی نەوت و گاز</div><div style="text-align: justify;">７４- سمکۆ ڕەشید – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">７５- کوردە حسن جلال – بەڕێوبەری گشتی ڕادیۆی نەوا</div><div style="text-align: justify;">７６- سەعد مەلا عبدللە گوڵپی - سیاسی</div><div style="text-align: justify;">７７- سامان حمەکریم – ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">７８- فیسڵ ابراهیم عزیز – چالاکی سیاسی – لەندەن</div><div style="text-align: justify;">７９- یونس محمد ساڵح – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">８０- قاسم مەرزانی – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">８１- د. ڕێبوار جبار شێخە – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">８２- د.کاروان حمەساڵح – چالاکی سیاسی</div><div style="text-align: justify;">８３- هاوڕێ کاسترۆ – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">８４- هەژار مستەفا – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">８５- ڕێباز فاروق - چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">８６- سروە عوسمان – نوسەر و چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">８７- فەرمان مەلا محمد – مامۆستاو پێشمەرگەی دێرین</div><div style="text-align: justify;">８８- دکتۆرە ڕوناك جاف – ڕێکخراوی ڕوناك جاف بۆ پەرەپێدان</div><div style="text-align: justify;">８９- سۆران فیسڵ – ڕێکخراوی شەمامك بۆ پەرەپێدانی کۆمەڵگا</div><div style="text-align: justify;">９０- بینا جلال شێخ یونس – نوێنەری ڕێکخراوی تۆڕی سەرچاوە پەروەردەییەکانی جیهان</div><div style="text-align: justify;">９１- محمود یاسین ئەحمد -بەڕێوبەری ئۆفیسەکانی ڕێکخراوی چینەی هەژاران بۆ هاوکاری مرۆیی</div><div style="text-align: justify;">９２- شیلان سدیق مەجید – ب.پ. ڕێکخراوی توانست بۆ گەشەپێدانی تواناکان</div><div style="text-align: justify;">９３- دەزگای نێودەوڵەتی پێشمەرگە بۆ کاری مرۆیی</div><div style="text-align: justify;">９４- سەمەد محمد - پارێزەر</div><div style="text-align: justify;">９５- بەرباس محمد تاهیر عبدلرحمن- بەڕێوبەری هەرێمی ڕێکخراوی دادپەروەری و ئاشتی جیهانی</div><div style="text-align: justify;">９６- کاروخ حەسەن – پارێزەر و چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">９７- پەروین عزیز – چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">９８- سابیر عبدللە کریم – چالاکی بواری مافی مرۆڤ</div><div style="text-align: justify;">９９- مەحمود محمد – چالاکی سیاسی</div><div style="text-align: justify;">１００- زانست کەریم – پارێزەر و چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１０１- ئومێد محمود – پارێزەر</div><div style="text-align: justify;">１０２- ڕووناك حمەغریب ڕەزا – چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１０３- بڕوا ستار – ڕۆژنامەنوس و چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１０４- سربەست مستەفا ئومێد – بەڕێوبەری ڕێکخراوی ستێپ بۆ دیموکراسی و هەڵبژاردن</div><div style="text-align: justify;">１０５- دونیا نەجمەدین – توێژەر و چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１０６- دلسۆز شفیق زنگنە – ئەندازیار و چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１０７- کاروان کازم – یاساناس</div><div style="text-align: justify;">１０８- شۆخان ئەحمد – پارێزەر</div><div style="text-align: justify;">１０９- بێستون حمەساڵح دەروێش – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１１０- شوکراللە حمەامین – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１１１- گۆڕان عبدللە داسنی – خوێندکاری دکتۆرا</div><div style="text-align: justify;">１１２- کارزان فازل – پارێزەری ڕاوێژکار</div><div style="text-align: justify;">１１３- هەژار وەهاب عوسمان – ڕێکخراوی ئاران</div><div style="text-align: justify;">１１４- شاڵاو چۆمانی – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１１５- ڕووبار ئەحمد – مامۆستا</div><div style="text-align: justify;">１１６- کۆسرەت ئەحمد – نوسەرو چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１１７- بەختیار مستەفا – ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">１１８- هەژار مستەفا – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１１９- ئازاد عوسمان – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１２０- محمد مەحمود – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１２１- محمد حسین – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１２２- ئاراز محمد – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１２３- زریان محمد – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１２４- فاتح حسن – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１２５- بەرزان حمەخورشید – نوسەر</div><div style="text-align: justify;">１２６- ئاسۆ مام سلیم – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１２７- عومەر کەسان – شاعیر</div><div style="text-align: justify;">１２８- شوان جاف - چاودێری سیاسی</div><div style="text-align: justify;">１２９- د. مەلا ئیدریس – زانای ئاینی</div><div style="text-align: justify;">１３０- علی حمد بەگ – چالاکی سیاسی</div><div style="text-align: justify;">１３１- شۆخان ڕەزا- پارێزەر</div><div style="text-align: justify;">１３２- ئاری خالد – پارێزەر</div><div style="text-align: justify;">１３３- فەرمان حسن – پارێزەر</div><div style="text-align: justify;">１３４- جەدیجە حەیدەر – نوسەر و توێژەر</div><div style="text-align: justify;">１３５- بێخاڵ سابر پێنجوێنی – چالاکی سیاسی</div><div style="text-align: justify;">１３６- ڕێکخراوی یەسنا بۆ گەشەی فەلسەفەی زەردەشتی</div><div style="text-align: justify;">１３７- دامەزراوەیی ئاشەڤان بۆ کلتوری پێکەوەژیان و لێبوردەیی</div><div style="text-align: justify;">１３８- نامۆ ئەحمد سلام – ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">１３９- ئاسۆ علی گەڵاڵی – ڕاهێنەری مرۆیی و چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１４０- محمد ڕەسوڵ – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１４１- ڕیاز کاکە – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">１４２- فرهاد قادر فتاح – چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１４３- شوان ئەفراسیاب علی – یاساناس</div><div style="text-align: justify;">１４４- عاسی فائیق سالح – ڕێکخراوی شنروێی کاکەیی</div><div style="text-align: justify;">１４５- عوسمان محمد عبدللە – دەرهێنەر</div><div style="text-align: justify;">１４６- ڕێناس علی حسین- هونەرمەند</div><div style="text-align: justify;">１４７- سۆران مەلا حەسەن – چالاکی مەدەن</div><div style="text-align: justify;">１４８- عدنان نوری احمد – ڕاهینەری پەروەردەیی</div><div style="text-align: justify;">１４９- کامەران علی خوارحم – زانای ئاینی</div><div style="text-align: justify;">１５０- ئەرسەلان عابد – چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１５１- هاودەنگ محەمەد فەرەج – نوسەر و ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">１５２- ئیسماعیل حمەڕحیم – ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">１５３- ئاکۆ جمال – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１５４- موجاهید ئەمین – چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１５５- کامەران عبدڵلە – چالاکی مەدەی</div><div style="text-align: justify;">１５６- سادق هەڵەدنی – چالاکی مەدەن</div><div style="text-align: justify;">１５７- گوڵاڵە سدیق – چاودێری سیاسی</div><div style="text-align: justify;">１５８- ئیسحاق حسین – چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１５９- شاخەوان عبدللە ئیبراهیم – چالای سیاسی</div><div style="text-align: justify;">１６０- سەردار محمد – چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１６１- شنە علی خەیات – مامۆستاو چالاكوان</div><div style="text-align: justify;">１６２- ئارام بابان – چالاکوان</div><div style="text-align: justify;">１６３- سەباح قارەمانی – سیاسی</div><div style="text-align: justify;">１６４- والی حمە – چالاکوان مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１６５- ئاشتی شەهباز – ڕۆژنامەنوس و چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１６６- شکرڵلە حمد امین – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１６７- ڕەزوان زەڵمی – میدیاکار و مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">１６８- عادل حسن – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１６９- هاوڕێ ئەحمد – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１７０- گۆران محمد – میدیاکار</div><div style="text-align: justify;">１７１- ڕێبوار کریم عزیز – چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１７２- ضياء بطرس- سیاسی سەربەخۆ</div><div style="text-align: justify;">１７３- احسان قازی - سەرۆکی ڕێکخراوی نیشتیمانی هەمووان</div><div style="text-align: justify;">１７４- خيري خورزاني - عضو منظمه المانيه لحقوق الإنسان - عضو جمعيه صداقه الأمريكيه العراقيه</div><div style="text-align: justify;">１７５- سەردار عبدالکریم - پارێزەر</div><div style="text-align: justify;">１７６- محمد سيد كريم - مامۆستا</div><div style="text-align: justify;">１７７- کارزان رەشید عومەر- پارێزەری راوێژکار</div><div style="text-align: justify;">１７８- هیوای مەلائادەم - ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق</div><div style="text-align: justify;">１７９- دەشتی بەرزەواری - نووسەر</div><div style="text-align: justify;">１８０- ئاشتی شەهباز - ڕۆژنامەنووس - چالاکوانی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１８１- بابان جعفر – سەرۆکی دامەزراوەی واڵا</div><div style="text-align: justify;">１８２- مەسعود عبدلخالق – سیاسی</div><div style="text-align: justify;">１８３- فەرمان ڕەشاد – ڕۆژنامەنوس</div><div style="text-align: justify;">１８４- د.سەهل سابیر – مامۆستای زانکۆ</div><div style="text-align: justify;">１８５- بەشدار حەسەن – پارێزەر</div><div style="text-align: justify;">１8６- حەکیم عبدلکریم -چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１８７- نەبەرد علی – چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１８８- زانا فتاح – میدیا کار</div><div style="text-align: justify;">１８９- شۆڕش ئەمین – چالاکی مەدەنی</div><div style="text-align: justify;">１９０- پەیمان عیزەدین – پارێزەر – پەرلەمانتاری کوردستان خولی چوارەم</div><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiNdTL_nqlpeWaEtGjhvCkJfnkZkG2FitiZX0LpGVkBZyMFcvqhNmJJfLvWOzjGdiCA9H4JE7-Oj2Xu9n7Vmw14JSeajYftnYeDZobI-zLBhrSASoq5vAox7EncJ8FTU8-MB2Jhil1yJqCNNWJtY9a6FLgmmbL_FClhZ3JzvIAzaD95jeK3TYQnLmgSnPM/s1280/b42a5077-f91f-4397-a833-5f16d7546dae.jpg" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="1280" data-original-width="906" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiNdTL_nqlpeWaEtGjhvCkJfnkZkG2FitiZX0LpGVkBZyMFcvqhNmJJfLvWOzjGdiCA9H4JE7-Oj2Xu9n7Vmw14JSeajYftnYeDZobI-zLBhrSASoq5vAox7EncJ8FTU8-MB2Jhil1yJqCNNWJtY9a6FLgmmbL_FClhZ3JzvIAzaD95jeK3TYQnLmgSnPM/s320/b42a5077-f91f-4397-a833-5f16d7546dae.jpg" width="227" /></a></div></div><br /><br />کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-90207428674236856562026-05-10T02:42:38.289+03:002026-05-10T02:42:38.290+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEicDTxjhfv8iL78BGTnNRPRs50nkIbvLnL7EoFK6vSoHj8oS_zKLWgv43pauOVi9o4atLrxT25Umy4xkcCjGoQiX2G09Mnd-ZQgGI-CuUJ5fWvA2yK6F21bhs7snQrZ-jOTSReDkJB6YoVLxBQzHkgXlrqSRFNMFylF4B1gN_AjS92alObn2D7Y2fr9qGw/s752/957142Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEicDTxjhfv8iL78BGTnNRPRs50nkIbvLnL7EoFK6vSoHj8oS_zKLWgv43pauOVi9o4atLrxT25Umy4xkcCjGoQiX2G09Mnd-ZQgGI-CuUJ5fWvA2yK6F21bhs7snQrZ-jOTSReDkJB6YoVLxBQzHkgXlrqSRFNMFylF4B1gN_AjS92alObn2D7Y2fr9qGw/s320/957142Image1.jpg" width="320" /></a></div><p></p><div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">وەزارەتی بەرگریی بەریتانیا رایگەیاند، وڵاتەکەی کەشتییەکی تێکشکێنەر رەوانەی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست دەکات. ئەم هەنگاوەش وەک ئامادەکارییەکە بۆ هەر ئەرکێکی نێودەوڵەتی بە مەبەستی پاراستنی کەشتییەکان لە تەنگەی هورمز.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رۆژی شەممە 09-05-2026 گوتەبێژی وەزارەتەکە رایگەیاند: "جێگیرکردنی کەشتیی جەنگیی دراگن (HMS Dragon) بەشێکە لە پلانێکی ورد بۆ دڵنیابوون لەوەی بەریتانیا ئامادەیە وەک بەشێک لە هاوپەیمانییەکی فرەنەتەوەیی بە سەرکردایەتیی هاوبەشی بەریتانیا و فەرەنسا، تەنگەی هورمز بپارێزێت، کاتێک بارودۆخەکە رێگە بدات."</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">بەریتانیا و فەرەنسا مانگی رابردوو رایانگەیاند، پلانە سەربازییەکان بۆ پاراستنی تەنگەی هورمز خەریکە دەگەنە قۆناخی کۆتایی و سەرکەوتوو دەبن لە دەستپێکردنەوەی هاتووچۆی بازرگانی بەو رێڕۆ گرنگەدا.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">وەزارەتی بەرگریی بەریتانیا ئاماژەی بەوەش کرد، ناردنی کەشتیی (HMS Dragon) متمانە بۆ کەشتییە بازرگانییەکان دەگەڕێنێتەوە و هاوکار دەبێت لە پرۆسەی پاککردنەوەی ناوچەکە لە مین، دوای کۆتاییهاتنی پێکدادانە سەربازییەکان.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">لە کۆبوونەوەیەکی دوو رۆژەدا کە لە مانگی نیسان لە لەندەن بە بەشداریی نوێنەرانی زیاتر لە 44 وڵات بەڕێوەچوو، پلانداڕێژەرانی سەربازی باسیان لە وردەکارییەکانی ئەرکێکی فرەنەتەوەیی بە سەرکردایەتیی لەندەن و پاریس کرد بۆ پاراستنی هاتووچۆی کەشتیوانی لەو رێڕۆیەدا.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">تاوەکو ئێستا نزیکەی 40 وڵات رەزامەندییان نیشانداوە بەشداری لەو پلانانەدا بکەن بۆ کردنەوەی هاتووچۆ لە هورمز.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">پێش هەڵگیرسانی جەنگی نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل دژی ئێران لە 28ـی شوباتی رابردوو، نزیکەی پێنج یەکی نەوتی جیهان لە رێگەی ئەو تەنگەیەوە دەگوازرایەوە، بەڵام لە چەند مانگی رابردوودا ئەو بڕە زۆر کەمبووەتەوە؛ چونکە ئێران تاوەکو ئاستێکی زۆر تەنگەکەی داخستووە، ئەمەش بازاڕەکانی جیهانی تووشی شڵەژان کردووە و نرخی نەوتی بەرزکردووەتەوە. دواتریش ئەمریکا وەک کاردانەوەیەک، گەمارۆی خستە سەر بەندەرەکانی ئێران.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رۆژی شەممە، تاران گومانی خۆی لە رژدیی دیپلۆماسیی ئەمریکا بۆ گەیشتن بە ئاگربەست نیشاندا، ئەمەش دوای دەستپێکردنەوەی پێکدادانە دەریاییەکان لە ناوچەی کەنداو.</div> <div style="text-align: justify;"><br /></div><div style="text-align: justify;">رۆژی هەینی 08-05-2026، فڕۆکەیەکی جەنگیی ئەمریکی تەقەی لە دوو کەشتیی نەوتهەڵگر کرد کە ئاڵای ئێرانیان بەسەرەوە بوو و پەکیانی خست؛ واشنتن ئەو کەشتییانەی تۆمەتبار کرد بەوەی دەیانەوێت گەمارۆی سەر بەندەرەکانی ئێران بشکێنن.</div><p style="background-color: white; box-sizing: border-box; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 16px; line-height: 1.125em !important; margin: 0px 0px 1.125em !important; text-align: justify;">&nbsp;</p><div><br /></div><ul class="clear-style article-main__share-cont" style="align-items: center; background-color: white; box-sizing: border-box; display: flex; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 20px; list-style-type: none; margin: 0px; padding: 0px;"></ul>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-8874160831768372105.post-25785147019268396952026-05-10T02:41:05.898+03:002026-05-10T02:41:05.899+03:00<p></p><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDivtIfwDcE00ep1eHEV_grJ7Wh85ubbs1i5-zwcdCEjv5F9NErzRIhswm4xtQQDtEhMYx2tPr_DaMGoGlC5mTW_n3NSFpBlVyDaTUYG9ueGJG2JgxozkiAdoEEGNIoyvyXlNBENw_qADgz9gkCf_65ZAUlgvscAjHGIT5EuJhwXfOh0S6hb5vQJFElyU/s752/957214Image1.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" data-original-height="472" data-original-width="752" height="201" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDivtIfwDcE00ep1eHEV_grJ7Wh85ubbs1i5-zwcdCEjv5F9NErzRIhswm4xtQQDtEhMYx2tPr_DaMGoGlC5mTW_n3NSFpBlVyDaTUYG9ueGJG2JgxozkiAdoEEGNIoyvyXlNBENw_qADgz9gkCf_65ZAUlgvscAjHGIT5EuJhwXfOh0S6hb5vQJFElyU/s320/957214Image1.jpg" width="320" /></a></div><br />ڤلادیمیر پووتین، سەرۆککۆماری رووسیا رایگەیاند، وڵاتەکەی هێشتا ئامادەیە بۆ وەرگرتنی یۆرانیۆمی پیتێندراوی ئێران و گوتی، تاران دەتوانێت متمانە بە گواستنەوەی یۆرانیۆمەکە بۆ "دەوڵەتێکی دۆست" بکات.<br /> <br />&nbsp;پووتین لە لێدوانێکدا بۆ رۆژنامەڤانان ئاماژەی بەوە کرد، رووسیا ئامادەیە ئەزموونی پێشووی کۆگەکردنی یۆرانیۆمی پیتێندراوی ئێران دووبارە بکاتەوە و گوتی: "لە سەرەتادا هەمووان لەسەر ئەم بابەتە رازی بوون، بەڵام دواتر ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هەڵوێستی خۆی تووندتر کرد." پووتین رایگەیاند، ئێران لە بواری ئەتۆمیدا متمانەی بە رووسیا هەیە و "بۆ ئەم متمانەیەش پاساوی تەواوی هەیە."<br /> <br />سەبارەت بە جەنگی ئێران و ئەمریکا، سەرۆککۆماری رووسیا رایگەیاند، بەردەوامیی ئەم ململانێیە لە بەرژەوەندیی هیچ لایەنێکدا نییە و هیوای خواست لە زووترین کاتدا کۆتایی پێ بێت. سەرۆکی رووسیا گوتی: "جەنگی نێوان تاران و واشنتن زۆر ئاڵۆزە و مۆسکۆی خستووەتە دۆخێکی سەختەوە، چونکە ئێمە پەیوەندییەکی باشمان هەم لەگەڵ ئێران و هەم لەگەڵ وڵاتانی عەرەبیی کەنداویشدا هەیە."<br /> <br />پووتین دووپاتی کردەوە، رووسیا بەردەوامە لە پەیوەندییەکانی لەگەڵ هەردوو لایەنی ململانێی نێوان ئێران و ئیسرائیل. <br /> <br />لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا سەبارەت بە پەیوەندییەکانی لەگەڵ واشنتن، پووتین ئاماژەی بەوە کرد، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا "بە راستگۆییەوە" هەوڵ بۆ گەیشتن بە رێککەوتن و چارەسەر دەدات، بەڵام راشیگەیاند، ئەم بابەتە "لە پلەی یەکەمدا پەیوەندیی بە رووسیا و ئۆکرایناوە هەیە."<p></p><div class="selectionShareable" style="background-color: white; box-sizing: border-box; font-family: NewRudaw, Arial, Helvetica; font-size: 20px; text-align: justify;"><br style="box-sizing: border-box;" /></div>کوردپلاتhttp://www.blogger.com/profile/18023829514188418798noreply@blogger.com0