lawthong

พ.ร.บ.ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 8 วรรคสอง, ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 58 ทวิ

2011-01-07T03:55:00.000-08:00

โจทย์ นายทวีได้รับอนุญาตให้จับจองที่ดินโดยรัฐจัดที่ดินแปลงเล็กแปลงน้อยให้แก่ประชาชน ทางราชการออกใบจองให้ในวันที่ 15 ธันวาคม 2542 ต่อมาใน พ.ศ. 2547 นายทวีได้ยกที่ดินแปลงนั้นตีใช้หนี้ให้แก่นายอาทิตย์โดยมอบใบจองและที่ดินให้นายอาทิตย์ครอบครอง ใน พ.ศ. 2550 นายอาทิตย์ได้รับโฉนดที่ดินจากราชการ ขณะนี้นายอาทิตย์ต้องการจะโอนที่ดินแปลงนั้นให้แก่นายศุกร์บุตรชาย ดังนี้ อยากทราบว่านายอาทิตย์จะโอนที่ดินในกรณีดังกล่าวได้หรือไม่ เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 8 วรรคสอง วางหลักว่า “ที่ดินที่ได้รับอนุญาตให้จับจองแต่ยังไม่ได้รับคำรับรองจากนายอำเภอว่าได้ทำประโยชน์แล้ว ผู้ได้รับอนุญาตจะโอนไปไม่ได้ เว้นแต่จะตกทอดทางมรดก”

ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 58 ทวิ วางหลักว่า “เมื่อได้สำรวจรังวัดทำแผนที่หรือพิสูจน์สอบสวนการทำประโยชน์ในที่ดินตามมาตรา 58 แล้ว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์แล้วแต่กรณีให้แก่บุคคลตามที่ระบุไว้ในวรรคสอง เมื่อปรากฏว่าที่ดินที่บุคคลนั้นครอบครองเป็นที่ดินที่อาจออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ได้ตามประมวลกฎหมายนี้

บุคคลซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่อาจออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามวรรคหนึ่งให้ได้ คือ

1) ผู้ซึ่งมีหลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดิน มีใบจอง ใบเหยียบย่ำ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ โฉนดตราจอง ตราจองที่ตราว่า “ได้ทำประโยชน์แล้ว” หรือเป็นผู้มีสิทธิตามกฎหมายว่าด้วยการจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ

2) ผู้ซึ่งได้ปฏิบัติตามมาตรา 27 ตรี

3) ผู้ซึ่งครอบครองที่ดินและทำประโยชน์ในที่ดิน ภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้บังคับ และไม่มีใบจอง ใบเหยียบย่ำหรือไม่มีหลักฐานว่าเป็นผู้มีสิทธิตามกฎหมายว่าด้วยการจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ

เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ ผู้ซึ่งมีหลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดินตามวรรคสอง (1) ให้หมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องมาจากบุคคลดังกล่าวด้วย

สำหรับบุคคลตามวรรคสอง (2) และ (3) ให้ออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ แล้วแต่กรณี ได้ไม่เกินห้าสิบไร่ ถ้าเกินห้าสิบไร่ จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นการเฉพาะราย ทั้งนี้ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

ภายในสิบปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามวรรคหนึ่ง ห้ามมิให้บุคคลตามวรรคสอง (3) ผู้ได้มาซึ่งสิทธิในที่ดินดังกล่าวโอนที่ดินนั้นให้แก่ผู้อื่น เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดก หรือโอนให้แก่ทบวงการเมือง องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งโดยพระราชบัญญัติ หรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้โดยได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์

ภายในกำหนดระยะเวลาห้ามโอนตามวรรคห้า ที่ดินนั้นไม่อยู่ในข่ายแห่งการบังคับคดี

วินิจฉัย

กรณีตามปัญหา การที่นายทวีได้รับอนุญาตให้จับจองที่ดินโดยรัฐจัดที่ดินแปลงเล็กแปลงน้อยให้แก่ประชาชน โดยทางราชการออกใบจองให้ในวันที่ 15 ธันวาคม 2542 นั้น ถือว่านายทวีเป็นผู้ครอบครองที่ดินที่มีใบจอง แต่เนื่องจากที่ดินแปลงดังกล่าวยังไม่ได้รับคำรับรองจากนายอำเภอว่าได้ทำประโยชน์แล้ว นายทวีจึงจะโอนให้ใครไม่ได้ เว้นแต่จะตกทอดทางมรดก ทั้งนี้ตามพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 8 วรรคสอง

ดังนั้น เมื่อต่อมาใน พ.ศ. 2547 นายทวีได้ยกที่ดินแปลงนั้นตีใช้หนี้ให้แก่นายอาทิตย์ โดยมอบใบจองที่ดินและที่ดินให้นายอาทิตย์ครอบครอง ก็ไม่ทำให้นายอาทิตย์เป็นผู้มีสิทธิครอบครองตามประมวลกฎหมายที่ดิน เพราะผู้มีสิทธิครอบครองตามประมวลกฎหมายที่ดินต้องเป็นผู้ที่เป็นเจ้าของที่ดินโดยมีหนังสือ แสดงสิทธิอย่างใดอย่างหนึ่ง

แต่การยกที่ดินตีใช้หนี้โดยการส่งมอบการครอบครองให้แก่กันนั้น มีผลทำให้นายอาทิตย์เป็นผู้ครอบครองที่ดินโดยพลการ ภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับเพราะฉะนั้นการที่นายอาทิตย์ได้รับโฉนดที่ดินจากทางราชการใน พ.ศ. 2550 นั้น จึงเป็นกรณีที่นายอาทิตย์ได้รับโฉนดที่ดินจากเป็นผู้ครอบครองที่ดินและทำประโยชน์ในที่ดินภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ และไม่มีใบจอง ใบเหยียบย่ำ หรือไม่มีหลักฐานว่าเป็นผู้มีสิทธิตามกฎหมายว่าด้วยการจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ ตามประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา 58 ทวิ วรรคสอง (3)

เมื่อนายอาทิตย์ได้รับโฉนดที่ดินมาตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 58 ทวิ วรรคสอง (3) นายอาทิตย์จึงตกอยู่ภายใต้บังคับมาตรา 58 ทวิ วรรคห้า กล่าวคือ ภายในสิบปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินนายอาทิตย์จะโอนที่ดินนั้นให้แก่ผู้อื่นไม่ได้ เว้นแต่เป็นการตกทอดทางมรดกหรือโอนให้แก่ทบวงการเมือง องค์การของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของรัฐบาล รัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือโอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้โดยได้รับอนุมัติจากนายทะเบียนสหกรณ์

ดังนั้น หากขณะนี้นายอาทิตย์จะโอนที่ดินแปลงดังกล่าวให้แก่นายศุกร์บุตรชาย นายอาทิตย์จึงไม่สามารถทำได้เพราะเป็นการโอนภายใน 10 ปี นับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินจึงต้องห้ามตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 58 ทวิ วรรคห้า และการโอนในกรณีนี้ก็ไม่ใช่การตกทอดทางมรดก

สรุป นายอาทิตย์จะโอนที่ดินดังกล่าวไม่ได้ เพราะการที่นายอาทิตย์ได้รับโฉนดที่ดิน เมื่อ พ.ศ. 2550 เป็นการได้รับตามประมวลที่ดินมาตรา 58 ทวิ วรรคสอง (3) จึงถูกห้ามโอนมีกำหนด 10 ปี ตามประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา 58 ทวิวรรคห้าและการโอนในกรณีก็ไม่ใช่การตกทอดทางมรดก

ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 72 วรรคสอง

2011-01-07T02:16:00.001-08:00

โจทย์ นายหนึ่งกับนายสองเป็นเจ้าของร่วมกันในที่ดินแปลงหนึ่งซึ่งมีโฉนดที่ดินและที่ดินแปลงนั้นตั้งอยู่ที่จังหวัดเลย ขณะนี้บุคคลทั้งสองต้องการจะจดทะเบียนแบ่งกรรมสิทธิ์รวมแต่ไม่สะดวกที่จะเดินทางไปจังหวัดเลย นายหนึ่งกับนายสองจึงได้นำโฉนดที่ดินและเอกสารหลักฐานสำหรับใช้ประกอบการจดทะเบียนไปยื่นคำขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่สำนักงานที่ดินกรุงเทพมหานครเพื่อดำเนินการให้พนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานที่ดินจังหวัดเลยทำการจดทะเบียนให้ ดังนี้ อยากทราบว่าพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานที่ดินกรุงเทพมหานครจะรับดำเนินการตามคำขอให้ได้หรือไม่ เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 72 วรรคสอง วางหลักว่า “การขอจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมตามวรรคหนึ่ง สำหรับที่ดินมีโฉนดที่ดิน ใบไต่สวนหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์คู่กรณีอาจยื่นคำขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ กรมที่ดิน หรือสำนักงานที่ดินแห่งใดแห่งหนึ่ง เพื่อให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามมาตรา 71 ดำเนินการจดทะเบียนให้ เว้นแต่การจดทะเบียนที่ต้องมีการประกาศหรือต้องมีการรังวัด”

วินิจฉัย

กรณีตามปัญหา ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 72 วรรคสอง ได้กำหนดหลักเกณฑ์การยื่นคำขอจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมต่างสำนักงานที่ดิน เพื่อให้ส่งเรื่องให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 71 ดำเนินการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมให้ ดังนี้

1. ที่ดินนั้นจะต้องเป็นที่ดินที่มีโฉนดที่ดิน ใบไต่สวน หรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์

2. การจดทะเบียนนั้นจะต้องไม่มีการประกาศก่อน

3. การจดทะเบียนนั้นจะต้องไม่มีการรังวัดก่อน

เมื่อครบหลักเกณฑ์ทั้ง 3 ประการดังกล่าวแล้ว พนักงานเจ้าหน้าที่จึงจะดำเนินการให้ได้

เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า นายหนึ่งกับนายสองเป็นเจ้าของร่วมกันในที่ดินแปลงหนึ่งซึ่งมีโฉนดที่ดินและที่ดินแปลงนั้นตั้งอยู่ที่จังหวัดเลย และนายหนึ่งกับนายสองต้องการจดทะเบียนแบ่งกรรมสิทธิ์รวม แต่นายหนึ่งกับนายสองไม่สะดวกที่จะเดินทางไปที่จังหวัดเลย จึงได้นำโฉนดที่ดินและเอกสารหลักฐานสำหรับใช้ประกอบการจดทะเบียนไปยื่นคำขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่สำนักงานที่ดินกรุงเทพมหานครเพื่อดำเนินการให้พนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานที่ดินจังหวัดเลยทำการจดทะเบียนให้

กรณีดังกล่าว แม้ที่ดินของนายหนึ่งกับนายสองจะเป็นที่ดินที่มีโฉนดที่ดิน ตามหลักเกณฑ์ในข้อที่ 1 และการจดทะเบียนแบ่งกรรมสิทธิ์รวมก็ไม่ต้องมีการประกาศก่อน ตามหลักเกณฑ์ในข้อที่ 2 ก็ตาม แต่การจดทะเบียนแบ่งกรรมสิทธิ์รวมก็ไม่ต้องมีการประกาศก่อน ดังนั้นจึงไม่เข้าหลักเกณฑ์ในข้อที่ 3 เมื่อไม่ครบหลักเกณฑ์ทั้ง 3 ประการ นายหนึ่งกับนายสองจึงไม่สามารถยื่นคำขอจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมต่างสำนักงานที่ดิน เพื่อให้ส่งเรื่องให้สำนักงานที่ดินที่มีอำนาจทำการจดทะเบียนให้ได้ พนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานที่ดินกรุงเทพมหานครจึงรับดำเนินการตามคำขอให้ไม่ได้ กรณีไม่ต้องด้วยประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา 72 วรรคสอง

สรุป พนักงานเจ้าหน้าที่ ณ สำนักงานที่ดินกรุงเทพมหานครจะรับดำเนินการตามคำขอให้ไม่ได้ เพราะการจดทะเบียนแบ่งกรรมสิทธิ์รวมเป็นการจดทะเบียนที่ต้องมีการรังวัดก่อน จึงต้องห้ามตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 72 วรรคสอง

ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 27 ตรี, 59 ทวิ

2011-01-07T01:41:00.000-08:00

โจทย์ นายเพชรครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินแปลงหนึ่งตั้งแต่ พ.ศ. 2493 โดยไม่มีหนังสือสำคัญแสดงสิทธิในที่ดิน ในพ.ศ. 2538 ได้มีประกาศเดินสำรวจออกโฉนดที่ดิน นายเพชรได้ไปแจ้งการครอบครองที่ดินแต่ไม่ได้ไปนำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการรังวัดที่ดินจึงไม่ได้รับโฉนดที่ดิน ใน พ.ศ. 2544 นายเพชรได้ยกที่ดินแปลงนั้นตีใช้หนี้ให้แก่นายเงิน นายเงินได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินตลอดมา ขณะนี้นายเงินได้ไปยื่นคำขอออกโฉนดที่ดิน ดังนี้ อยากทราบว่านายเงินจะขอออกโฉนดที่ดินได้หรือไม่ เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 27 ตรี วางหลักว่า “เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดได้ประกาศกำหนดท้องที่และวันเริ่มต้นของการสำรวจตามมาตร 58 วรรคสอง ผู้ครองครองและทำประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้บังคับโดยไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน และมิได้แจ้งการครอบครองตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 หรือผู้ซึ่งรอคำสั่งผ่อนผันจากผู้ว่าราชการจังหวัด ตามมาตรา 27 ทวิ แต่ได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินนั้นติดต่อมาจนถึงวันทำการสำรวจรังวัดหรือพิสูจน์สอบสวน ถ้าประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินนั้น ให้แจ้งการครอบครองที่ดินต่อเจ้าพนักงานที่ดิน ณ ที่ดินนั้นตั้งอยู่ภายในกำหนดเวลาสามสิบวันนับแต่วันปิดประกาศ ถ้ามิได้แจ้งครอบครองภายในกำหนดเวลาดังกล่าว แต่ได้มานำหรือส่งตัวแทนมานำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการสำรวจรังวัดตามวันและเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศกำหนด ให้ถือว่ายังประสงค์จะได้สิทธิในที่ดินนั้น

เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ ผู้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินตามวรรคหนึ่ง ให้หมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ที่ดินต่อเนื่องมาจากบุคคลดังกล่าวด้วย”

ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 59 ทวิ วางหลักว่า “ผู้ซึ่งครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้บังคับโดยไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน และมิได้แจ้งการครอบครองตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 แต่ไม่รวมถึงผู้ซึ่งมิได้ปฏิบัติตามมาตรา 27 ตรี ถ้ามีความจำเป็นจะขอออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์เป็นการเฉพาะราย เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่พิจารณาเห็นสมควรให้ดำเนินการออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์แล้วแต่กรณีได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ประมวลกฎหมายนี้กำหนด แต่ต้องไม่เกินห้าสิบไร่ ถ้าเกินห้าสิบไร่จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด ทั้งนี้ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

เพื่อประแห่งมาตรานี้ ผู้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินตามวรรคหนึ่งให้หมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องมาจากบุคคลดังกล่าวด้วย

วินิจฉัย

กรณีปัญหา ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 59 ทวิ ได้กำหนดหลักเกณฑ์การออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะรายไว้ ดังนี้

1. ใช้กับผู้ซึ่งครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ โดยไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน และมิได้แจ้งการครอบครองตามมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน รวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องจากบุคคลดังกล่าวด้วย

2. ไม่รวมถึงผู้ซึ่งมิได้ปฏิบัติตามมาตรา 27 ตรี หมายความว่า ผู้ซึ่งมิได้ปฏิบัติตามมาตรา 27 ตรี จะไปขออกโฉนดที่ดินเป็นการเฉพาะรายตามมาตรา 59 ทวิไม่ได้

3. มีความจำเป็น

4. พนักงานเจ้าหน้าที่เห็นสมควร

5. ออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ให้แล้วแต่กรณี

6. เนื้อที่ต้องไม่เกิน 50 ไร่ ถ้าเกิน 50 ไร่ จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด

เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่า นายเพชรครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินแปลงหนึ่งตั้งแต่ พ.ศ. 2493 โดยไม่มีหนังสือสำคัญแสดงสิทธิในที่ดินนายเพชรจึงเป็นผู้ครอบครองโดลพลการก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ เพราะประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับในวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2497

ต่อมาในปี พ.ศ. 2538 ได้มีประกาศของทางราชการเพื่อเดินสำรวจออกโฉนดที่ดินในท้องที่นั้น เมื่อนายเพชรได้ไปแจ้งการครอบครองที่ดินแล้ว ถือว่านายเพชรเป็นผู้ซึ่งได้ปฏิบัติตามมาตรา 27 ตรีแล้ว แม้นายเพชรจะไม่ได้นำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการสำรวจรังวัดที่ดินจึงทำให้ไม่ได้รับโฉนดที่ดิน ตามมาตรา 58 วรรคสามก็ตาม เมื่อนายเพชรมิใช่ผู้ซึ่งมิได้ปฏิบัติตามมาตรา 27 ตรี นายเพชรจึงเป็นบุคคลผู้มีสิทธิตามมาตรา 59 ทวิ วรรคแรก

และเมื่อใน พ.ศ. 2544 นายเพชรได้ยกที่ดินแปลงนั้นตีใช้หนี้ให้แก่นายเงิน นายเงินได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดินตลอดมา การครอบครองและทำประโยชน์ของนายเงินจึงเป็นการครอบครองต่อเนื่องจากนายเพชร นายเงินจึงเป็นบุคคลตามมาตรา 59 ทวิ วรรคสอง เพราะฉะนั้นนายเงินจึงขอโฉนดที่ดินได้ ตามมาตรา 59 ทวิ

สรุป นายเงินขออกโฉนดที่ดินได้ เพราะนายเงินเป็นผู้ครอบครองและทำประโยชน์ต่อเนื่องจากนายเพชรซึ่งเป็นครอบครองและทำประโยชน์อยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ และได้ปฏิบัติตามมาตรา 27 ตรีแล้ว ทั้งนี้ตามประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา 27 ตรี และมาตรา 59 ทวิ

ประมวลรัษฎากรมาตรา 67

2010-12-24T02:54:00.001-08:00

ประมวลรัษฎากรมาตรา 67

โจทย์ Marine Shipping & Transportation Corporation (Marine Corp) เป็นบริษัทซึ่งจัดตั้งขึ้นตามกฎหมายของสหรัฐอเมริกา ประกอบกิจการขนส่งระหว่างประเทศโดยทางเรือ มีสาขาตั้งอยู่ในประเทศสิงคโปร์และมาเลเซีย บริษัท ไทยนำสินฟู้ดโปรดักส์ จำกัด (ไทยนำสิน) ซึ่งเป็นบริษัทที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยตั้งอยู่ที่จังหวัดนราธิวาส ประกอบกิจการผลิตและจำหน่ายอาหารฮาลาล ไทยนำสินได้ขายสินค้าอาหารให้แก่ผู้ซื้อในประเทศกาตาร์จึงได้ว่าจ้างให้ Marine Corp สาขามาเลเซียขนส่งสินค้าดังกล่าวไปยังประเทศกาตาร์ โดยไทยนำสินได้ขนส่งสินค้าดังกล่าวทางรถบรรทุกไปส่งมอบให้แก่ Marine Corp ในประเทศมาเลเซีย Marine Corp ได้คิดค่าบริการในการขนส่งดังกล่าวจำนวน 10 ล้านบาท อยากทราบว่า Marine Corp ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับการประกอบกิจการขนส่งระหว่างประเทศจากยอดรายรับก่อนหักรายจ่ายของค่าบริการรับของตามประมวลรัษฎากรหรือไม่ เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

ประมวลรัษฎากร มาตรา 67 วางหลักว่า “การเสียภาษีตามความในส่วนนี้ให้เสียตามอัตราที่กำหนดไว้ ในบัญชีอัตราภาษีเงินได้ท้ายหมวดนี้ เว้นแต่ในกรณีที่บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ตาม มาตรา 66 วรรคสอง กระทำกิจการขนส่งผ่านประเทศต่าง ๆ ให้เสียภาษีเฉพาะกิจการขนส่งตามเกณฑ์ดังต่อไปนี้
(1) ในกรณีรับขนคนโดยสารให้เสียภาษีในอัตราร้อยละ 3 ของค่าโดย สาร ค่าธรรมเนียมและประโยชน์อื่นใดที่เรียกเก็บในประเทศไทยก่อนหักราย จ่ายใด ๆ เนื่องในการรับขนคนโดยสารนั้น
(2) ในกรณีรับขนของ ให้เสียภาษีในอัตราร้อยละ 3 ของค่าระวาง ค่าธรรมเนียม และประโยชน์อื่นใดที่เรียกเก็บไม่ว่าในหรือนอกประเทศไทย ก่อนหักรายจ่ายใด ๆ เนื่องในการรับขนของออกจากประเทศไทยนั้น

วินิจฉัย

กรณีตามปัญหา บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งอยู่ตามกฎหมายของต่างประเทศ และกระทำกิจการในอื่นๆ รวมทั้งในประเทศและกิจการที่กระทำนั้นเป็นการขนส่งระหว่างประเทศ การคำนวณภาษีเงินได้ต้องคำนวณจากยอดรายรับก่อนหักรายจ่ายใดๆ ตามมาตรา 67 แห่งประมวลรัษฎากร คือ ถ้าเป็นการรับขนของต้องเสียในรายได้อันเกิดจากค่าระวาง ค่าธรรมเนียมและประโยชน์อื่นใดที่เรียกเก็บไม่ว่าในหรือนอกประเทศไทย ก่อนหักรายจ่ายใดๆ เนื่องในการรับขนของออกจากประเทศไทยนั้น โดยคำนวณภาษีในอัตราร้อยละ 3

ดังนั้นการเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลกรณีนี้จะต้องประกอบด้วยองค์ประกอบดังนี้

1. เป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลจดทะเบียนในต่างประเทศ

2. เข้ามาประกอบกิจการในประเทศไทย และ

3. กิจการที่ประกอบนั้นเป็นกิจการขนส่งระหว่างประเทศ

ตามปัญหา แม้ Marine Corp จะเป็นบริษัทที่จะทะเบียนตามกฎหมายของสหรัฐอเมริกา แต่เมื่อ Marine Corp มีสาขาอยู่ในประเทศสิงคโปร์และมาเลเซียโดยไม่ปรากฏว่า Marine Corp จึงไม่ได้เข้ามายุ่งเกี่ยวกับประเทศไทยแต่อย่างใดเลย ดังนั้น Marine Corp จึงไม่มีหน้าที่ต้องเสียภาษีจากค่าบริการรับขนของดังกล่าว เพราะกรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 67 แห่งประมวลรัษฎากร เมื่อ Marine Corp ไม่มีหน้าที่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลดังกล่าวแล้ว กรณีจึงไม่จำต้องพิจารณาว่าค่าบริการที่ Marine Corp ได้รับเป็นกรณีเนื่องจากการรับขนของออกไปจากประเทศไทยหรือไม่ ดังนั้น Marine Corp จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับการประกอบกิจการขนส่งระหว่างประเทศจากยอดรายรับก่อนหักรายจ่ายของค่าบริการรับขนของตามประมวลรัษฎากร

สรุป Marine Corp ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับการประกอบกิจการขนส่งระว่างประเทศจากยอดรายรับก่อนหักรายจ่ายของค่าบริการรับขนของ เพราะไม่ได้มีสาขาหรือประกอบกิจการใดๆ ในประเทศไทยเลย จึงไม่ต้องด้วยประมวลรัษฎากร มาตรา 67

ประมวลรัษฎากรมาตรา 40 (1), 42(1)(13)

2010-12-24T02:27:00.001-08:00

ประมวลรัษฎากรมาตรา 40 (1), 42(1)(13)

โจทย์ นายแดงทำงานเป็นพนักงานเก็บเงินของบริษัท อุปกรณ์การแพทย์ จำกัด ได้รับเงินเดือนๆ ละ 20,000 บาท นายแดงได้นำรถยนต์ส่วนตัวของตนมาใช้ในกิจการของบริษัทฯ และบริษัทฯ ได้จ่ายค่าน้ำมันรถยนต์แบบเหมาจ่ายให้แก่นายแดงเดือนละ 4,000 บาท โดยมิได้คำนึงว่านายแดงจะได้จ่ายไปทั้งหมดในการนั้นหรือไม่ และไม่ต้องนำใบเสร็จมาแสดงแก่บริษัทแต่อย่างใด ในปีภาษี 2551 นายแดงได้รับเงินค่าน้ำมันจากบริษัทฯ เป็นเงินรวมตลอดทั้งปีจำนวน 48,000 บาท ปรากฏว่าเมื่อวันที่ 10 มีนาคม 2551 รถยนต์ของนายแดงถูกนายเขียวขับชนโดยประมาทเป็นเหตุให้รถยนต์ของนายแดงได้รับความเสียหาย แต่นายแดงได้รับบาดเจ็บเพียงเล็กน้อย นายแดงจึงเรียกค่าสินไหมทดแทนจากการทำละเมิดของนายเขียวเพื่อเป็นค่าซ่อมรถยนต์และค่ารักษาพยาบาลเป็นเงินจำนวน 40,000 บาท ดังนี้ ให้ท่านวินิจฉัยว่าเงินได้ที่นายแดงได้รับทั้งสองจำนวนจะต้องนำมารวมคำนวณกับเงินเดือนเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือไม่ เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

ประมวลรัษฎากร มาตรา 40(1) วางหลักว่า “เงินได้พึงประเมินนั้น คือเงินได้ประเภทต่อไปนี้ รวมตลอด ถึงเงินค่าภาษีอากรที่ผู้จ่ายเงิน หรือผู้อื่นออกแทนให้สำหรับเงินได้ประเภท ต่าง ๆ ดังกล่าวไม่ว่าในทอดใด
(1) เงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงานไม่ว่าจะเป็นเงินเดือน ค่าจ้าง เบี้ยเลี้ยง โบนัส เบี้ยหวัด บำเหน็จ บำนาญ เงินค่าเช่าบ้าน เงินที่ คำนวณได้จากมูลค่าของการได้อยู่บ้านที่นายจ้างให้อยู่โดยไม่เสียค่าเช่า เงิน ที่นายจ้างจ่ายชำระหนี้ใด ๆ ซึ่งลูกจ้างมีหน้าที่ต้องชำระ และเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์ใด ๆ บรรดาที่ได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน”

ประมวลรัษฎากร มาตรา 42 (1)(13) วางหลักว่า “เงินได้พึงประเมินประเภทต่อไปนี้ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้อง รวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้

(1) ค่าเบี้ยเลี้ยง หรือค่าพาหนะ ซึ่งลูกจ้างหรือผู้รับหน้าที่หรือตำแหน่งงาน หรือผู้รับทำงานให้ ได้จ่ายไปโดยสุจริตตามความจำเป็นเฉพาะในการที่ต้องปฏิบัติการตามหน้าที่ของตน และได้ใช้จ่ายไปทั้งหมดในการนั้น

(13) ค่าสินไหมทดแทนเพื่อละเมิดเงินที่ได้จากการประกันภัยหรือ การฌาปนกิจสงเคราะห์
วินิจฉัย

กรณีตามปัญหา บุคคลผู้มีหน้าที่เสียภาษีนั้น เมื่อมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว ต้องนำเงินได้พึงประเมินนั้นมายื่นแบบรายการเพื่อเสียภาษี เว้นแต่เงินได้พึงประเมินนั้นเป็นเงินได้พึงประเมินที่ประมวลรัษฎากรมาตรา 42 ยกเว้นไว้ให้ไม่ต้องนำมารวมคำนวณเพื่อยื่นแบบรายการเพื่อเสียภาษี ก็ไม่ต้องนำเงินได้ที่ได้รับยกเว้นมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษี

การที่บริษัทฯ ได้จ่ายค่าน้ำมันรถยนต์แบบเหมาจ่ายให้แก่นายแดงเดือนละ 4,000 บาท โดยในปีภาษี 2551 นายแดงได้รับเงินค่าน้ำมันจากบริษัทฯ เป็นเงินรวมตลอดทั้งปีจำนวน 48,000 บาทนั้น เงินจำนวนดังกล่าวถือได้ว่าเป็นเงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงานจึงเป็นเงินได้พึงประเมินตามประมวลรัษฎากรมาตรา 40(1)

และเงินได้ดังกล่าวก็ไม่ได้รับยกเว้นที่จะไม่ต้องนำมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีตามประมวลรัษฎากรมาตรา 42(1) เพราะเงินค่าพาหนะซึ่งลูกจ้างได้รับจากนายจ้างอันจะได้รับยกเว้นไม่ต้องนำมาคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 42(1) จะต้องพาหนะซึ่งลูกจ้างได้จ่ายไปโดยสุจริตตามความจำเป็นเฉพาะในการที่ต้องปฏิบัติการตามหน้าที่ของตน และได้ใช้จ่ายไปทั้งหมดในการนั้น แต่ค่าพาหนะคือค่าน้ำมันรถยนต์ที่บริษัทฯ จ่ายให้แก่นายแดงซึ่งเป็นลูกจ้างของบริษัทฯ ที่นำรถยนต์ส่วนตัวของตนมาใช้ในกิจการของบริษัทฯ มีลักษณะเป็นการเหมาจ่ายแก่นายแดงโดยมิได้คำนึงว่านายแดงจะได้จ่ายไปทั้งหมดในการนั้นหรือไม่ เงินค่าน้ำมันรถยนต์ที่บริษัทเหมาจ่ายให้แก่นายแดงจึงเป็นเงินได้พึงประเมินตามประมวลรัษฎากรมาตรา 40(1) ซึ่งไม่ได้รับการยกเว้นตามประมวลรัษฎากรมาตรา 42(1) ดังนั้น นายแดงจึงต้องนำเงินค่าน้ำมันรถยนต์จำนวน 48,000 บาท ไปรวมคำนวณกับเงินเดือนเพื่อนำไปเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

ส่วนเงินค่าสินไหมทดแทนที่นายแดงได้รับจากการทำละเมิดของนายเขียวเพื่อเป็นค่าซ่อมรถยนต์และค่ารักษาพยาบาลเป็นเงินจำนวน 40,000 บาทนั้น เงินจำนวนดังกล่าวเป็นค่าสินไหมทดแทนเพื่อละเมิดจึงได้รับยกเว้นที่จะไม่ต้องนำมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีตามประมวลรัษฎากรมาตรา 42(13) ดังนั้น นายแดงจึงไม่ต้องนำเงินจำนวน 40,000 บาท มารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

สรุป เงินค่าน้ำมันรถยนต์ต้องนำไปรวมคำนวณกับเงินเดือนเพื่อนำไปเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามมาตรา 40(1) เพราะไม่ได้รับการยกเว้นตามมาตรา 42(1) ส่วนเงินค่าสินไหมทดแทนได้รับยกเว้นที่จะไม่ต้องนำมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีตามมาตรา 42(13)

ประมวลรัษฎากรมาตรา 65, 66

2010-12-24T01:56:00.001-08:00

ประมวลรัษฎากรมาตรา 65, 66

โจทย์ บริษัทการบินไทย จำกัด ดำเนินกิจการขนส่งระหว่างประเทศโดยในรอบระยะเวลาบัญชี 2552 บริษัทฯ มีรายได้จากการประกอบกิจการ ดังนี้

1 ขนส่งผู้โดยสารและสินค้าจากต่างประเทศเข้ามาในประเทศไทย จำนวน 1,200 ล้านบาท กรณีนี้เรียกเก็บเงินในต่างประเทศทั้งหมด

2. ขนส่งผู้โดยสารและสินค้าออกไปจากประเทศไทย จำนวน 1,200 ล้านบาท กรณีนี้เรียกเก็บในประเทศไทยทั้งหมด

3. มีรายได้จากการขายของที่ระลึกในประเทศไทย จำนวน 100 ล้านบาท

จงวินิจฉัยภาระภาษีเงินได้ของบริษัทฯ ตามบทบัญญัติแห่งประมวลรัษฎากร

วางหลักกฎหมาย

ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 วรรคหนึ่ง วางหลักว่า “เงินได้ที่ต้องเสียภาษีตามความในส่วนนี้ คือ กำไรสุทธิ ซึ่งคำนวณได้จากรายได้จากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่กระทำในรอบระยะเวลาบัญชีหักด้วยรายจ่ายตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในมาตรา 65 ทวิ และมาตรา 65 ตรี”

ประมวลรัษฎากร มาตรา 66 วรรคหนึ่ง วางหลักว่า “บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยหรือที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ และกระทำกิจการในประเทศไทยต้องเสียภาษีตามบทบัญญัติในส่วนนี้”

วินิจฉัย

กรณีตามปัญหา ต่ามหลักกฎหมายในประมวลรัษฎากร มาตรา 65 และมาตรา 66 วรรคหนึ่ง กำหนดหลักเกณฑ์ไว้ว่า บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย จะต้องเสียภาษีจากกำไรสุทธิที่ได้จากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่กระทำในรอบระยะเวลาบัญชี ทั้งนี้ โดยไม่คำนึงว่าจะเป็นเงินได้จากกิจการ หรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำ ณ ที่ใดไม่ว่าจะในราชอาณาจักรหรือนอกราชอาณาจักรก็ตาม ต้องนำรายได้เหล่านั้นทั้งหมดมาเสียภาษีเงินได้ นิติบุคคลให้กับประเทศไทยตามประมวลรัษฎากรทั้งสิ้น

เงินได้จากกิจการ หมายถึง เงินได้อันเกิดจากการดำเนินงานตามปกติของบริษัท เช่น รายได้จากการขายสินค้าหรือการให้บริการตามปกติ

เงินได้เนื่องจากกิจการ หมายถึง เงินได้ใดๆ ที่มิได้เกิดจากการดำเนินงานตามปกติของบริษัท เช่น เงินได้จากการขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้างถือเป็นเงินได้เนื่องจากกิจการ

เมื่อบริษัท การบินไทย จำกัด เป็นบริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย และในรอบระยะเวลาบัญชี 2552 บริษัทดังกล่าวมีรายได้จากการขนส่งผู้โดยสารและสินค้าจากต่างประเทศเข้ามาในประเทศไทย จำนวน 1,200 ล้านบาท การขนส่งผู้โดยสารและสินค้าออกไปจากประเทศไทย จำนวน 1,200 ล้านบาท และมีรายได้จากการขายของที่ระลึกในประเทศไทย จำนวน 100 ล้านบาท รายได้ทั้งหมด 2,500 ล้านบาท จึงเป็นรายได้จากกิจการของ บริษัท การบินไทย จำกัด

เพราะฉะนั้น เมื่อบริษัท การบินไทย จำกัด เป็นบริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย และมีเงินได้จากกิจการ 2,500 ล้านบาท จึงต้องนำเงินได้ดังกล่าวมาคำนวณกำไรสุทธิ เพื่อเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ตามประมวลกฎหมายรัษฎากร มาตรา 65 และมาตรา 66 วรรคหนึ่ง เพราะเป็นเงินได้จากกิจการที่กระทำในรอบระยะเวลาบัญชี ทั้งนี้ไม่ว่าจะได้รับเงินได้นั้นในประเทศหรือต่างประเทศ

สรุป บริษัท การบินไทย จำกัด ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากรายได้ทั้งหมดที่ได้รับตามข้อ (1) (2) (3) ให้กับประเทศไทย เพราะเป็นบริษัทที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย และมีเงินได้จากกิจการทั้งนี้ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 65 และมาตรา 66 วรรคหนึ่ง

ประมวลรัษฎากรมาตรา 41

2010-12-23T19:45:00.001-08:00

ประมวลรัษฎากรมาตรา 41

โจทย์ บริษัท เหลืองแดงเขียว จำกัด ได้ทำสัญญาว่าจ้างนายเหลืองซึ่งมีสัญชาติไทยให้ทำหน้าที่เป็นผู้จัดการสาขาของบริษัทฯ ณ ประเทศสิงคโปร์ โดยทางบริษัทฯ ได้ว่าจ้างนางเขียวซึ่งมีสัญชาติมาเลเซียให้ทำหน้าที่เป็นผู้จัดการสาขาของบริษัทฯ ที่จังหวัดอุบลราชธานี โดยบริษัทฯ ได้โอนเงินค่าจ้างไปยังประเทศมาเลเซีย

นอกจากนี้บริษัทฯ ได้ตกลงจ้างนางสาวแดงซึ่งเป็นนายหน้าอิสระสัญชาติไทย (ไม่ได้เป็นลูกจ้างของบริษัท) ให้ทำน้าที่นายหน้าที่ประเทศสหรัฐอเมริกาแก่บริษัทฯ โดยบริษัทฯ ตกลงจะโอนเงินให้นางสาวแดงที่ประเทศไทย หากปรากฎข้อเท็จจริงว่า นอกจากนางเขียว กรณีนายเหลืองและนางสาวแดงไม่ได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทยในปีภาษีที่เกิดเงินได้แต่อย่างใด จงวินิจฉัยว่าทั้งสามคนนี้มีภาระภาษีเงินได้ในประเทศไทยหรือไม่ เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

ประมวลรัษฎากรมาตรา 41 วางหลักว่า “ผู้มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว เนื่องจากหน้าที่งานหรือกิจการที่ทำในประเทศไทยหรือเนื่องจากกิจการของนายจ้างในประเทศไทย หรือเนื่องจากทรัพย์สินที่อยู่ในประเทศไทย ต้องเสียภาษีตามบทบัญญัติในส่วนนี้ไม่ว่าเงินได้นั้นจะจ่ายในหรือนอกประเทศ

ผู้อยู่ในประเทศไทย มีเงินได้พึงประเมินตามมาตร 40 ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว เนื่องจากหน้าที่งาน หรือกิจการที่ทำในต่างประเทศ หรือเนื่องจากทรัพย์สินที่อยู่ในต่างประเทศ ต้องเสียภาษีเงินได้ตามบทบัญยัติในส่วนนี้เมื่อนำเงินได้พึงประเมินนั้นเข้ามาในประเทศไทย

ผู้ใดอยู่ในประเทศไทยชั่วระยะเวลาหนึ่งหรือหลายระยะ รวมเวลาทั้งหมดถึงหนึ่งร้อยแปดสิบวันในปีภาษีใด ให้ถือว่าผู้นั้นเป็นผู้อยู่ในประเทศไทย

วินิจฉัย

กรณีตามปัญหา ตามหลักกฎหมายในประมวลรัษฎากร มาตรา 41 วรรคหนึ่งนั้น กำหนดหลักเกณฑ์ไว้ว่า ผู้มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 แห่งประมวลรัษฎากรในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว ที่เกิดจากแหล่งเงินได้ในประเทศไทยไม่ว่าผู้มีเงินได้นั้นจะเป็นผู้อยู่ในประเทศไทยหรือไม่ และไม่ว่าเงินได้นั้นจะจ่ายในหรือนอกประเทศไทย ผู้นั้นมีหน้าที่ต้องเสียภาษีเงินได้ให้กับประเทศไทย ตามที่ประมวลรัษฎากรกำหนดไว้เสมอ เมื่อเงินได้พึงประเมินนั้นเกิดขึ้นเนื่องจาก

1. หน้าที่งานที่ทำในประเทศไทย หรือ

2. กิจการที่ทำในประเทศไทย หรือ

3. กิจการของนายจ้างในประเทศไทย หรือ

4. ทรัพย์สินที่อยู่ในประเทศไทย

ดังนั้น ตามปัญหาการที่บริษัทฯ ได้ทำสัญญาว่าจ้างนายเหลืองซึ่งมีสัญชาติไทยให้ทำหน้าที่เป็นผู้จัดการสาขาของบริษัทฯ ณ ประเทศสิงคโปร์ โดยทางบริษัทฯ ได้โอนเงินค่าจ้างไปเข้าบัญชีของนายเหลืองในต่างประเทศ นายเหลืองมีหน้าที่ต้องนำเงินค่าจ้างที่ได้รับจากสำนักงานบริษัทฯ ในประเทศไทยมาเสียภาษีเงินได้ให้กับประเทศไทย เพราะเงินได้ดังกล่าวเป็นเงินได้เนื่องจากกิจการของนายจ้างในประเทศไทยตามมาตรา 41 วรรคหนึ่งแห่งประมวลรัษฎากร

ส่วนนางเขียวนั้นบริษัทฯ ได้ว่าจ้างให้ทำหน้าที่เป็นผู้จัดการสาขาของบริษัทฯ ที่จังหวัดอุบลราชธานี นางเขียวก็มีหน้าที่ต้องนำเงินค่าจ้างที่ได้รับจากสำนักงานบริษัทฯ ในประเทศไทยมาเสียภาษีเงินได้กับประเทศไทย เพราะเงินได้ดังกล่าวเกิดจากแหล่งเงินได้ในประเทศไทย เนื่องจากหน้าที่งานที่ทำในประเทศไทย แม้เงินได้นั้นจะได้รับในต่างประเทศก็ต้องเสียภาษีให้ประเทศไทย ไม่ว่าเงินได้นั้นจะจ่ายในหรือนอกประเทศตามมาตรา 41 วรรคหนึ่งแห่งประมวลรัษฎากร

ส่วนกรณีของนางสาวแดงนั้น ตามหลักกฎหมายรัษฎากร มาตรา 41 วรรคสองและวรรคสามกำหนดหลักเกณฑ์ไว้ว่า ผู้มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 แห่งประมวลรัษฎากร ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วที่เกิดจากแหล่งเงินได้นอกประเทศ มีหน้าที่จะต้องเสียภาษีเงินได้ในประเทศไทย ก็ต่อเมื่อครบองค์ประกอบทั้ง 3 ข้อ ดังต่อไปนี้

1. ต้องเป็นผู้อยู่ในประเทศไทย และ

2. มีเงินได้พึงประเมินเนื่องจาก

(1) หน้าที่งานที่ทำในต่างประเทศ หรือ

(2) กิจการที่ทำในต่างประเทศ หรือ

(3) ทรัพย์สินที่อยู่ในต่างประเทศ

3. ได้นำเงินได้นั้นเข้ามาในประเทศไทยในปีภาษีเดียวกับที่อยู่ในประเทศไทย

การที่นางสาวแดงเป็นนายหน้าอิสระทำหน้าที่นายหน้าที่ประเทศสหรัฐอเมริกาแก่บริษัทฯ โดยบริษัทฯ ตกลงจะโอนเงินให้นางสาวแดงที่ประเทศไทยนั้น นางสาวแดงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในเงินได้นั้นให้กับประเทศไทย เพราะแม้นางสาวแดงจะมีเงินได้พึงประเมินเนื่องจากหน้าที่งานที่ทำในต่างประเทศ และได้นำเงินได้นั้นเข้ามาในประเทศไทย แต่นางสาวแดงมิใช่ผู้อยู่ในประเทศไทย จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในเงินได้ดังกล่าว ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 41 วรรคสอง และวรรคสาม

สรุป นายเหลืองมีภาระภาษีในประเทศไทย เพราะเป็นเงินได้จากกิจการของนายจ้างในประเทศไทยตามมาตรา 41 วรรคหนึ่ง

นางเขียวมีภาระภาษีในประเทศไทย เพราะเป็นเงินได้จากหน้าที่งานที่ทำในประเทศไทยตามมาตรา 41 วรรคหนึ่ง

ส่วนนางสาวแดงไม่มีภาระภาษีในประเทศไทย เพราะมิใช่ผู้อยู่ในประเทศไทย ตามมาตรา 41 วรรคสองและวรรคส่าม

ประมวลรัษฎากรมาตรา 65, 66

2010-12-23T19:42:00.000-08:00

ประมวลรัษฎากรมาตรา 65, 66

โจทย์ บริษัทไทยอาหารกุ้ง จำกัด เป็นบริษัทจดทะเบียนตามกฎหมายไทย ปรากฎว่า ในรอบระยะเวลาบัญชี 2552 บริษัทฯ มีรายได้จากการขายสินค้าในประเทสไทย จำนวน 600 ล้านบาท และในต่างประเทศอีก 400 ล้านบาท ซึ่งรายได้จากต่างประเทศดังกล่าวจะฝากไว้กับธนาคารในต่างปรเทศไม่นำเข้ามาในประเทศไทย ดังนี้ บริษัทไทยอาหารกุ้ง จำกัด ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลตามประมวลรัษฎากรอย่างไร เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 วางหลักว่า “เงินได้ที่ต้องเสียภาษีตามความในส่วนนี้คือ กำไรสุทธิซึ่งคำนวณได้จากรายได้จากกิจการ หรือเนื่องจากกิจการที่กระทำในรอบระยะเวลาบัญชี หักด้วยรายจ่ายตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในมาตรา 65 ทวิ และมาตรา 65 ตรี และรอบระยะเวลาบัญชีดังกล่าวให้มีกำหนดสิบสองเดือน”

ประมวลรัษฎากร มาตรา 66 วางหลักว่า “บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยหรือที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศและกระทำกิจการในประเทศไทย ต้องเสียภาษีตามบทบัญญัติในส่วนนี้

บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศและกระทำกิจการในที่อื่นๆ รวมทั้งในประเทศไทย ให้เสียภาษีในกำไรสุทธิจากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในประเทศไทยในรอบระยะเวลาบัญชีและการคำนวณกำไรสุทธิให้ปฏิบัติเช่นเดียวกับมาตรา 65 และมาตรา 65 ทวิ แต่ถ้าไม่สามารถจะคำนวณกำไรสุทธิดังกล่าวแล้วได้ ให้นำ บทบัญญัติว่าด้วยการประเมินภาษีตามมาตรา 71(1) มาใช้บังคับโดยอนุโลม”

วินิจฉัย

จากข้อกฎหมายและข้อเท็จจริง พิจารณาได้ดังนี้ ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 และมาตรา 66 วรรคหนึ่ง กำหนดหลักเกณฑ์ให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย จะต้องเสียภาษีจากกำไรสุทธิที่ได้จากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในรอบระยะเวลาบัญชี ทั้งนี้ โดยไม่คำนึงว่าจะเป็นเงินได้จากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำ ณ ที่ใดไม่ว่าจะในราชอาณาจักรหรือนอกราชอาณาจักร และไม่ว่าจะนำเงินได้ดังกล่าวเข้ามาในประเทศไทยหรือไม่ก็ตาม ต้องนำเงินได้เหล่านั้นทั้งหมดมาเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล

เงินได้เนื่องจากกิจการ หมายถึง เงินได้ใดๆ ที่มิได้เกิดจากการดำเนินงานตามปกติของบริษัท เช่น เงินได้จากการขายที่ดินและสิ่งปลุกสร้าง อันมิใช่เป็นการดำเนินงานตามปกติของบริษัท

ข้อเท็จจริงตามปัญหา เมื่อบริษัท ไทยอาหารกุ้ง จำกัด เป็นบรัทจดทะเบียนตามกฎหมายไทย บริษัท ไทยอาหารกุ้ง จำกัด จึงต้องนำกำไรสุทธิที่ได้จากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำในรอบระยะเวลาบัญชี 2552 มาเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ทั้งนี้ โดยไม่คำนึงว่าจะเป็นเงินได้จากกิจการหรือเนื่องจากกิจการที่ได้กระทำ ณ ที่ใดไม่ว่าจะในราชอาณาจักรหรือนอกอาณาจักร และไม่ว่าจะนำเงินได้ดังกล่าวเข้ามาในประเทศไทยหรือไม่ ดังนั้น บริษัท ไทยอาหารกุ้ง จำกัด จึงต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลตามมาตรา 66 วรรคแรกแห่งประมวลรัษฎากรในฐานกำไรสุทธิจากรายได้ 1,000 ล้านบาท แม้ไม่นำรายได้นั้นเข้ามาในประเทศไทยก็ตาม

สรุป ด้วยเหตุผลดังที่ได้วินิจฉัยมาแล้วข้างต้น บริษัท ไทยอาหารกุ้ง จำกัด ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลตามมาตรา 66 วรรคแรกแห่งประมวลรัษฎากรในฐานกำไรสุทธิจากรายได้ 1,000 ล้านบาท

ประมวลรัษฎากรมาตรา 40(1), 47(1)(ค), 57 เบญจ วรรคหนึ่ง

2010-12-23T19:39:00.001-08:00

ประมวลรัษฎากรมาตรา 40(1), 47(1)(ค), 57 เบญจ วรรคหนึ่ง

โจทย์ นายวิชัยกับนางสร้อยทองเป็นสามีภริยาโดยมิได้จดทะเบียนสมรสกัน ทั้งสองมีบุตรด้วยกันหนึ่งคนคือเด็กชายแก่นอายุ 8 ปี กำลังเรียนอยู่ชั้นประถมศึกษาซึ่งนายวิชัยได้จดทะเบียนรับรองเด็กชายแก่นเรียบร้อยแล้วและได้อุปการะเลี้ยงดูตลอดมา

นายวิชัยทำงานอยู่ธนาคารแห่งหนึ่งต่อมาวันที่ 3 กันยายน 2551 นายวิชัยได้จดทะเบียนสมรสกับนางลัดดาได้แยกยื่นแบบแสสดงรายการเพื่อเสียภาษีเงินได้ (ภ.ง.ด. 91) สำหรับเงินเดือนที่แต่ละคนได้รับ โดยนายวิชัยได้นำเด็กชายแก่นบุตรของตนมาหักค่าลดหย่อน 17,000 บาท ตามที่เคยยื่นในปีภาษี 2551 ซึ่งนางลัดดามีความประสงค์จะนำเด็กชายแก่นบุตรของนายวิชัยสามีมาหักลดหย่อนด้วย ดังนี้ ให้ท่านวินิจฉัยว่านายวิชัยนำบุตรของตนมาหักลดหย่อน 17,000 บาท ชอบด้วยประมวลรัษฎากรหรือไม่ และนางลัดดาจะนำบุตรของนายวิชัยมาหักลดหย่อนในส่วนของตนได้หรือไม่เพียงใด จงอธิบาย

หลักกฎหมาย

ประมวลรัษฎากร มาตรา 40 วางหลักว่า “เงินได้พึงประเมินนั้น คือ เงินได้ประเภทต่อไปนี้รวมตลอดถึงเงินค่าภาษีอากรที่ผู้จ่ายเงินหรือผู้อื่นออกแทนให้สำหรับเงินได้ประเภทต่างๆ ดังกล่าว ไม่ว่าในทอดใด

(1) เงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงานไม่ว่าจะเป็นเงินเดือน ค่าจ้าง เบี้ยเลี้ยง โบนัส เบี้ยหวัด บำเหน้จ บำนาญ เงินค่าเช่าบ้าน เงินที่คำนวณได้จากมูลค่าของการได้อยู่บ้านที่นายจ้างให้อยู่โดยไม่เสียค่าเช่า เงินที่นายจ้างชำระหนี้ใดๆ ซึ่งลูกจ้างมีหน้าที่ต้องชำระและเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์ใดๆ บรรดาที่ได้ เนื่องจากการจ้างแรงงาน”

ประมวลรัษฎากร มาตรา 47(1)(ค) วางหลักว่า “เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 เมื่อได้หักตามมาตรา 42 ทวิถึงมาตรา 46 แล้ว เพื่อเป็นการบรรเทาภาระภาษี ให้หักลดหย่อนได้อีกต่อไปนี้

(1) ลดหย่อนให้สำหรับ

(ค) บุตรชอบด้วยกฎหมาย หรือบุตรบุญธรรมของผู้มีเงินได้ รวมทั้งบุตรชอบด้วยกฎหมายของสามีหรือภริยาของผู้มีเงินได้ด้วย”

ประมวลรัษฎากร มาตรา 57 เบญจ วรรคหนึ่ง, วรรคสอง (2) วางหลักว่า “ถ้าภริยามีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว ไม่ว่าจะมีเงินได้พึงประเมินอื่นด้วยหรือไม่ ภริยาจะแยกยื่นรายการและเสียภาษีต่างหากจากสามีเฉพาะส่วนที่เป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) โดยมิให้ถือว่าเป็นเงินได้ของสามีตามมาตรา 57 ตรีก็ได้

ในกรณีที่ภริยาแยกยื่นรายการตามวรรคหนึ่ง ให้สามีและภริยาต่างฝ่ายต่างหักลดหย่อนได้ดังนี้

(2) สำหรับบุตรที่หักลดหย่อนได้ตามอัตราที่กำหนดไว้ในมาตรา 47(1)ค) และ (ฉ) คนละกึ่งหนึ่ง

วินิจฉัย

การที่นายวิชัยได้จดทะเบียนสมรสกับนางลัดดาซึ่งนางลัดดาทำงานแล้วนายวิชัยและนางลัดดาได้แยกยื่นแบบแสดงรายการเพื่อเสียภาษีเงินได้สำหรับเงินเดือนที่แต่ละคนได้รับ นายวิชัยและนางลัดดาสามารถทำได้ เพราะถ้าภริยามีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) โดยมิให้ถือว่าเป็นของสามีตามมาตรา 57 ตรีก็ได้ ทั้งนี้ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 57 เบญจ วรรคหนึ่ง

เมื่อนายวิชัยและนางลัดดาต่างแยกยื่นแบบแสดงรายการเพื่อเสียภาษีเงินได้สำหรับเงินเดือนที่แต่ละคนได้รับนายวิชัยและนางลัดดาจึงต้องนำเด็กชายแก่นบุตรชายของนายวิชัยมาหักลดหย่อนได้คนละกึ่งหนึ่งคือคนละ 8,500 บาท ทั้งนี้ ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 57 เบญจ วรรคสอง (2)

กรณีดังกล่าวแม้เด็กชายแก่นจะเป็นบุตรชอบด้วยกฝำหมายของนายวิชัยคนเดียวเพราะนายวิชัยได้จดทะเบียนรับรองเด็กชายแก่นเป็นบุตรและได้อุปการะเลี้ยงดูตลอดมาก็ตามแต่ประมวลรัษฎากรมาตรา 47(1)(ค) ก็ให้สิทธิแก่นางลัดดาที่จะนำบุตรชอบด้วยกฎหมายของนายวิชัยสามีมาหักลดหย่อนด้วยได้

ดังนั้นเมื่อนางลัดดามีความประสงค์จะนำเด็กชายแก่นบุตรของนายวิชัยสามีมาหักลดหย่อนด้วย นายวิชัยและนางลัดดาจึงต้องนำเด็กชายแก่นมาหักลดหย่อนได้คนละ 8,500 บาท ตามมาตรา 57 เบญจ วรรคสอง (2) การที่นายวิชัยนำเด็กชายแก่นมาหักลดหย่อนเต็มจำนวน 17,000 บาทจึงไม่ชอบด้วยมาตรา 57 เบญจ วรรคหนึ่ง นางลัดดาก็สามารถนำบุตรชอบด้วยกฎหมายของสามีมาหักลดหย่อนได้ในส่วนของตนตามมาตรา 47(1)(ค) กึ่งหนึ่งคือ 8,500 บาท ตามมาตรา 57 เบญจ วรรคสอง(2) (เทียบคำพิพาทษาฎีกาที่ 368/2543)

สรุป นายวิชัยนำบุตรของตนมาหักลดหย่อน 17,000 บาท ไม่ชอบด้วยประมวลรัษฎากรเพราะนายวิชัยหักได้แค่กึ่งหนึ่ง และนางลัดดานำบุตรของนายวิชัยมาหักลดหย่อนได้กึ่งหนึ่ง ทั้งนี้ตามประมวลรัษฎากรมาตรา 40(1), 47(1)(ค) และมาตรา 57 เบญจ

ประมวลรัษฎากรมาตรา 66, 67

2010-12-23T01:58:00.001-08:00

ประมวลรัษฎากรมาตรา 66, 67

โจทย์ บริษัทสิงคโปร์ขนส่งสินค้าทางทะเล จำกัด เป็นบริษัทจดทะเบียนตามกฎหมายของประเทศสิงคโปร์ประกอบกิจการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ ปรากฎว่าในรอบระยะเวลาบัญชี 2552 ได้รับจ้างขนส่งสินค้าจากประเทศสหรัฐอเมริกามายังประเทศไทยมีรายได้จำนวน 700 ล้านบาท จงวินิจฉัยว่าบริษัทสิงคโปร์ขนส่งสินค้าทางทะเล จำกัด ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากรายได้ดังกล่าวตามประมวลกฎหมายรัษฎากรหรือไม่ เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

ประมวลรัษฎากร มาตรา 66 วางหลักว่า “บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยหรือที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศและกระทำกิจการในประเทศไทย ต้องเสียภาษีตามบทบัญญัติในส่วนนี้

(1) ในกรณีรับขนคนโดยสาร ให้เสียภาษีในอัตราร้อยละ 3 ของค่าโดยสารค่าธรรมเนียม และประโยชน์อื่นใดที่เรียกเก็บในประเทศไทยก่อนหักรายจ่ายใดๆ เนื่องในการรับขนคนโดยสารนั้น

วินิจฉัย

จากข้อกฎหมายและข้อเท็จจริง พิจารณาดังนี้ ประมวลรัษฎากรมาตรา 65 และมาตรา 66 วรรคหนึ่ง กำหนดหลักเกณฑ์ให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยหรือที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศและกระทำกิจการในประเทศไทย ต้องเสียภาษีตามประมวลรัษฎากร และประมวลรัษฎากร มาตรา 67 กำหนดหลักเกณฑ์ให้บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศและกระทำกิจการในที่อื่นๆ รวมทั้งในประเทศไทย หากกระทำกิจการขนส่งผ่านประเทศต่างๆ ให้เสียภาษีเฉพาะกิจการขนส่งตามเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

(1) ในกรณีรับขนคนโดยสาร ให้เสียภาษีในอัตราร้อยละ 3 ของค่าโดยสาร ค่าธรรมเนียม และประโยชน์อื่นใดที่เรียกเก็บในประเทศไทยก่อนหักรายจ่ายใดๆ เนื่องในการรับขนโดยสารนั้น

(2) ในกรณีรับขนของ ให้เสียภาษีในอัตราร้อยละ 3 ของค่าระวาง ค่าธรรมเนียมและประโยชน์อื่นใดที่เรียกเก็บ ไม่ว่าในหรือนอกประเทศไทยก่อนหักรายจ่ายใดๆ เนื่องในการรับขนของออกจากประเทศไทยนั้น แต่หากเป็นการขนของเข้ามาในประเทศไทย บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลนั้น ก็มิต้องเสียภาษีเงินได้

ข้อเท็จจริงตามปัญหา การที่ในรอบระยะเวลาบัญชี 2552 บริษัท สิงคโปร์ขนส่งสินค้าทางทะเล ขนสินค้าเข้ามายังประเทศไทย ดังนี้ บริษัทสิงคโปร์ขนส่งสินค้าทางทะเล จำกัด จึงไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากรายได้จำนวน 700 ล้านบาท ตามมาตร 67(2) แห่งประมวลรัษฎากร เนื่องจากการขนสินค้าเข้ามายังประเทศไทย มิใช่เป็นการรับขนของออกจากประเทศไทย

สรุป ด้วยเหตุผลดังที่ได้วินิจฉัยมาแล้วข้างต้น บริษัทสิงคโปร์ขนส่งสินค้าทางทะเล จำกัด ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจากรายได้จำนวน 700 ล้านบาท ตามประมวลรัษฎากร

ประมวลรัษฎากร มาตรา 65, 66

2010-12-23T01:57:00.000-08:00

ประมวลรัษฎากร มาตรา 65, 66

วางหลักกฎหมาย

วินิจฉัย

ประมวลรัษฎากร มาตรา 41

2010-12-23T01:55:00.001-08:00

ประมวลรัษฎากร มาตรา 41

โจทย์ ในปีภาษี 2552 นายเอกได้ประกอบธุรกิจบ้านให้เช่าในประเทศไทยมีรายได้จากค่าเช่าจำนวน 3 ล้านบาท แต่ปรากฎว่า ในปีภาษี 2552 นายเอกได้เดินทางไปดูงานต่างประเทศ จึงอยู่ประเทศไทยเพียง 90 วัน จงวินิจฉัยว่านายเอกต้องเสียภาษีเงินได้จากเงินค่าเช่าดังกล่าวตามประมวลรัษฎากรหรือไม่ เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

ประมวลรัษฎากรมาตรา 41 วางหลักว่า “ผู้มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว เนื่องจากหน้าที่หรือกิจการที่ทำในประเทศไทย หรือเนื่องจากกิจการของนายจ้างในประเทศไทย หรือเนื่องจากทรัพย์สินที่อยู่ในประเทศไทยต้องเสียภาษีตามบทบัญญัติในส่วนนี้ ไม่ว่าเงินได้นั้นจะจ่ายในหรือนอกประเทศ

ผู้อยู่ในประเทศไทย มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว เนื่องจากหน้าที่งานหรือกิจการที่ทำในต่างประเทศ หรือเนื่องจากทรัพย์สินที่อยู่ในต่างประเทศ ต้องเสียภาษีเงินได้ตามบทบัญญัติในส่วนนี้ เมื่อนำเงินได้พึงประเมินนั้นเข้ามาในประเทศไทย

ผู้ใดอยู่ในประเทศไทยชั่วระยะเวลาหนึ่งหรือหลายระยะ รวมเวลาทั้งหมดถึงหนึ่งร้อยแปดสิบวันในปีภาษีปีใด ให้ถือว่าผู้นั้นเป็นผู้อยู่ในประเทศไทย”

วินิจฉัย

จากข้อกฎหมายและข้อเท็จจริง พิจารณาได้ดังนี้ ประมวลรัษฎากรมาตรา 41 วรรคแรก ได้กำหนดหลักเกณฑ์ไว้ว่า ผู้มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว ที่เกิดจากแหล่งเงินได้ในประเทศไทยไม่ว่าผู้มีเงินได้จะเป็นผู้อยู่ในประเทศไทยหรือไม่ และไม่ว่าเงินได้นั้นจะจ่ายในหรือนอกประเทศไทย ผู้นั้นมีหน้าที่ต้องเสียภาษีเงินได้ให้กับประเทศไทย ตามที่ประมวลรัษฎากรกำหนดไว้เสมอ เมื่อเงินได้พึงประเมินนั้นเกิดขึ้นเนื่องจาก

1. หน้าที่งานที่ทำในประเทศไทย หรือ

2. กิจการที่ทำในประเทศไทย หรือ

3. กิจการของนายจ้างในประเทศไทย หรือ

4. ทรัพย์สินที่อยู่ในประเทศไทย

ข้อเท็จจริงตามปัญหา การที่ในปีภาษี 2552 นายเอกได้ประกอบธุรกิจบ้านให้เช่าในประเทศไทยมีรายได้จากค่าเช่าจำนวน 3 ล้านบาท แต่ปรากฎว่า ในปีภาษี 2552 นายเอกได้เดินทางไปดูงานต่างประเทศ จึงอยู่ประเทศไทยเพียง 90 วัน ดังนี้ แม้นายเอกจะอยู่ในประเทศไทยไม่ถึง 180 วัน ซึ่งไม่ถือว่าเป็นผู้อยู่ในประเทศไทยตามมาตรา 41 วรรคท้ายก็ตาม แต่เมื่อนายเอกเป็นผู้มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40 ในปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว เนื่องจากทรัพย์สินที่อยู่ในประเทศไทย นายเอกจึงต้องเสียภาษีเงินได้จากเงินค่าเช่าดังกล่าวตามประมวลรัษฎากร มาตรา 41 วรรคแรก

สรุป ด้วยเหตุผลดังที่ได้วินิจฉัยมาแล้วข้างต้น นายเอกต้องเสียภาษีเงินได้จากเงินค่าเช่าดังกล่าวตามประมวลกฎหมายรัษฎากร

ประมวลรัษฎากรมาตรา 40, 56 วรรคแรก, 57 วรรคแรก, 57 ตรีวรรคแรก

2010-12-23T01:54:00.000-08:00

ประมวลรัษฎากรมาตรา 40, 56 วรรคแรก, 57 วรรคแรก, 57 ตรีวรรคแรก

โจทย์ ในปีภาษี 2552 นายดำสามีรับราชการมีเงินเดือนตลอดทั้งปี 700,000 บาท และนางแดงภริยามีเงินได้จากค่านายหน้าจำนวน 300,000 บาท เด็กหญิงส้ม อายุ 12 ปี ซึ่งเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของนายดำและนายแดงได้เข้าแข่งขันเกมส์โชว์ทางโทรทัศน์รายการหนึ่งได้รับเงินรางวัล 100,000 บาท จงวินิจฉัยว่า นายดำ นางแดง และเด็กหญิงส้มมีเงินได้พึงประเมินตามประมวลรัษฎากรประเภทใด ถ้านายดำและนางแดงได้อยู่ร่วมกันตลอดปีภาษีจะมีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการเพื่อชำระภาษีในเงินได้ของบิดามารดาและบุตรอย่างไร

วางหลักกฎหมาย

ประมวลรัษฎากร มาตรา 40 วางหลักว่า “เงินได้พึงประเมินนั้น คือ เงินได้ประเภทดังต่อไปนี้รวมตลอดถึงเงินค่าภาษีอากรที่ผู้จ่ายเงินหรือผู้อื่นออกแทนให้สำหรับเงินได้ประเภทต่างๆ ดังกล่าว ไม่ว่าในทอดใด

(1) เงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงานไม่ว่าจะเป็นเงินเดือน ค่าจ้าง เบี้ยเลี้ยง โบนัส เบี้ยหวัด บำเหน็จ บำนาญ เงินค่าเช่าบ้าน เงินที่คำนวณได้จากมูลค่าของการได้อยู่บ้านที่นายจ้างให้อยู่โดยไม่เสียค่าเช่า เงินที่นายจ้างจ่ายชำระหนี้ใดๆ ซึ่งลูกจ้างมีหน้าที่ต้องชำระ และเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์ใดๆ บรรดาที่ได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน

(2) เงินได้เนื่องจากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำ หรือจากการรับทำงานให้ ไม่ว่าจะเป็นค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า ค่าส่วนลด เงินอุดหนุนในงานที่ทำ เบี้ยชุมนุม บำเหน็จโบนัส เงินค่าเช่าบ้าน เงินที่คำนวณได้จากมูลค่าของการได้อยู่บ้านที่ผู้จ่ายเงินได้ให้อยู่โดยไม่เสียค่าเช่า เงินที่ผู้จ่ายเงินได้จ่ายชำระหนี้ใดๆ ซึ่งผู้มีเงินได้มีหน้าที่ต้องชำระ และเงินทรัพย์สิน หรือประโยชน์ใดๆ บรรดาที่ได้เนื่องจากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำ หรือจากการรับงานให้นั้น ไม่ว่าหน้าที่หรือตำแหน่งงาน หรืองานที่รับทำให้นั้นจะเป็นการประจำหรือชั่วคราว

(8) เงินได้จากการธุรกิจ การพาณิชย์ การเกษตร การอุตสาหกรรม การขนส่ง หรือการอื่นนอกจากที่ระบุไว้ใน (1) ถึง (7) แล้ว”

ประมวลรัษฎากร มาตรา 56 วรรคแรก วางหลักว่า “ให้บุคคลทุกคนเว้นแต่ผู้เยาว์ หรือผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ ยื่นรายการเกี่ยวกับเงินได้พึงประเมินที่ตนได้รับในระหว่างปีภาษีที่ล่วงมาแล้วพร้อมทั้งข้อความอื่นๆ ภายในเดือนมีนาคมทุกๆ ปี ตามแบบที่อธิบดีกำหนดต่อเจ้าพนักงานซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้ง ถ้าบุคคลนั้น

(1) ไม่มีสามีหรือภริยาและมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกิน 30,000 บาท

(2) ไม่มีสามีหรือภริยาและมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเฉพาะตามมาตรา 40(1) ประเภทเดียวเกิน 50,000 บาท

(3) มีสามีหรือภริยาและมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเกิน 60,000 บาท หรือ

(4) มีสามีหรือภริยาและมีเงินได้พึงประเมินในปีภาษีที่ล่วงมาแล้วเฉพาะตามมาตรา 40(1) ประเภทเดียวเกิน 100,000 บาท”

ประมวลรัษฎากร มาตรา 57 วรรคแรก วางหลักว่า “ถ้าผู้มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 56 วรรค 1 เป็นผู้เยาว์ ผู้ที่ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถหรือเป็นผู้อยู่ในต่างประเทศ ให้เป็นหน้าที่ของผู้แทนโดยชอบธรรม ผู้อนุบาล ผู้พิทักษ์ หรือผู้จัดการกิจการอันก่อให้เกิดเงินได้พึงประเมินนั้น แล้วแต่กรณีต้องปฏิบัติตามมาตรา 56 วรรค 1 และเป็นตัวแทนในการชำระภาษี”

ประมวลรัษฎากร มาตรา 57 ตรี วรรคแรก วางหลักว่า “ในการเก็บภาษีเงินได้จากสามีและภริยานั้น ถ้าสามีและภริยาอยู่ร่วมกันตลอดปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว ให้ถือเอาเงินได้พึงประเมินของภริยาเป็นเงินได้ของสามี และให้สามีมีหน้าที่และความรับผิดในการยื่นรายการและเสียภาษี แต่ถ้าภาษีค้างชำระและริยาได้รับแจ้งล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วันแล้ว ให้ภริยาร่วมรับผิดในการเสียภาษีที่ค้างชำระนั้นด้วย”

วินิจฉัย

จากข้อกฎหมายและข้อเท็จจริง พิจารณาดังนี้ การที่ในปีภาษี 2552 นายดำสามีรับราชการมีเงินเดือนตลอดทั้งปี 700,000 บาท และนางแดงภริยามีเงินได้จากค่านายหน้าจำนวน 300,000 บาท เด็กหญิงส้ม อายุ 12 ปี ซึ่งเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของนายดำและนางแดงได้เข้าแข่งขันเกมส์โชว์ทางโทรทัศน์รายการหนึ่งได้รับเงินรางวัล 100,000 บาท ดังนี้ ถือว่าในปีภาษี 2552 นายดำมีเงินได้พึงประเมินเนื่องจากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) แห่งประมวลรัษฎากร นางแดงมีเงินได้พึงประเมินจากการรับทำงานให้ตามมาตรา 40(2) แห่งประมวลรัษฎากร ส่วน ด.ญ. ส้มมีเงินได้พึงประเมินจากการแข่งขันเกมส์โชว์ตามมาตรา 40(8) แห่งประมวลรัษฎากร

โดยในการยื่นแบบแสดงรายการประจำปีภาษี 2552 เมื่อความเป็นสามีและภริยามีอยู่ร่วมกันตลอดปีภาษีที่ล่วงมาแล้ว กฎหมายให้ถือเอาเงินได้พึงประเมินของภริยาเป็นเงินได้ของสามี และให้สามีมีหน้าที่และความรับผิดในการยื่นรายการและเสียภาษี นายดำสามีจึงเป็นผู้มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการเพื่อชำระภาษีทั้งเงินได้พึงประเมินของตนเองและภริยาตามมาตรา 57 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร

ส่วนเด็กหญิงส้มนั้น เมื่อยังเป็นผู้เยาว์ จึงเป็นหน้าที่ของผู้แทนโดยชอบธรรมเป็นผู้มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการเพื่อชำระภาษีแทน ตามมาตรา 56 วรรคแรกและมาตรา 57 แห่งประมวลรัษฎากรประกอบมาตรา 56 ทวิ

สรุป ด้วยเหตุผลดังที่ได้วินิจฉัยมาแล้วข้างต้น นายดำมีเงินได้พึงประเมินเนื่องจากการจ้างแรงงานตามมาตรา 40(1) นางแดงมีเงินได้พึงประเมินจากการรับทำงานให้ตามมาตรา 40(2) ส่วน ด.ญ.ส้มมีเงินได้พึงประเมินจากการแข่งขันเกมส์โชว์ตามมาตรา 40(8) และในการยื่นแบบแสดงรายการประจำปีภาษี นายดำสามีเป็นผู้มีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการเพื่อชำระภาษีทั้งเงินได้พึงประเมินของตนเองและภริยา ส่วนเด็กหญิงส้มให้ผู้แทนโดยชอบธรรมเป็นผู้มีหน้ายื่นแบบแสดงรายการเพื่อชำระภาษี

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 523, 525, 526

2010-12-14T22:18:00.001-08:00

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 523, 525, 526

โจทย์ตัวอย่าง นายทองได้ตกลงจะให้บ้านพร้อมที่ดินแปลงหนึ่ง และรถยนต์คันหนึ่งของนายทองให้นายเงินโดยเสน่หา บ้านพร้อมที่ดินนายทองได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนยกบ้านพร้อมที่ดินให้นายเงินไปแล้ว แต่กลับไม่ยอมออกจากบ้านหลังนั้น ส่วนรถยนต์นายทองได้ทำหลักฐานเป็นหนังสือมอบให้นายเงินไว้แต่ยังไม่ได้ส่งมอบตัวรถยนต์และทะเบียนให้ นายเงินจึงต้องการที่จะให้นายทองออกไปจากบ้านและที่ดินแปลงนั้น และให้ส่งมอบรถยนต์พร้อมทะเบียนรถยนต์ให้กับตน ถ้านายเงินมาปรึกษาท่าน ท่านจะให้คำแนะนำกับนายเงินอย่างไร เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 523 วางหลักว่า “การให้นั้น ท่านว่าย่อมสมบูรณ์ต่อเมื่อส่งมอบทรัพย์สินที่ให้”

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 525 วางหลักว่า “การให้ทรัพย์สินซึ่งถ้าจะซื้อจะขายกันจะต้องทำเป็นหนังสือ และจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่นั้น ท่านว่าย่อมสมบูรณ์ต่อเมื่อได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ในกรณีเช่นนี้ การให้ย่อมเป็นอันสมบูรณ์โดยมิพักต้องส่งมอบ”

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 526 วางหลักว่า “ถ้าการให้ทรัพย์สินหรือให้คำมั่นว่าจะให้ทรัพย์สินนั้นได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่แล้วและผู้ให้ไม่ส่งมอบทรัพย์สินนั้นแก่ผู้รับไซร้ ท่านว่าผู้รับชอบที่จะเรียกให้ส่งมอบตัวทรัพย์สินหรือราคาแทนทรัพย์สินนั้นได้ แต่ไม่ชอบที่จะเรียกค่าสินไหมทดแทนอย่างหนึ่งอย่างใดด้วยอีกได้

วินิจฉัย

กรณีตามปัญหา โดยหลักการให้นั้นนอกจากจะต้องมีการแสดงเจตนายอมรับเอาทรัพย์สินที่ให้แล้ว ยังต้องได้มีการส่งมอบทรัพย์สินนั้นให้แก่ผู้รับด้วย ถ้าไม่มีการส่งมอบแล้วการให้นั้นก็ไม่สมบูรณ์ ผู้ให้ไม่ผูกพันและผู้รับก็ไม่มีสิทธิเรียกร้องทรัพย์สินจากผู้ให้

แต่ถ้าเป็นการให้อสังหาริมทรัพย์หรือสังหาริมทรัพย์บางประเภทซึ่งถ้าจะซื้อขายกันต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ การแสดงเจตนาให้อย่างเดียวไม่ทำให้การให้นั้นสมบูรณ์จะต้องปฏิบัติตามมาตรา 525 คือต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ เมื่อได้ทำเช่นนี้แล้วการให้สมบูรณ์ทันทีแม้ผู้ให้จะยังไม่ได้ส่งมอบทรัพย์สินให้แก่ผู้รับก็ตาม

ส่วนคำมั่นว่าจะให้ทรัพย์สินนั้นเป็นไปตามมาตรา 526 เมื่อทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ คำมั่นว่าจะให้ทรัพย์สินนั้นก็มีผลบังคับกันได้ ผู้รับคำมั่นจะเรียกให้ผู้ให้คำมั่นส่งมอบตัวทรัพย์สินหรือราคาแทนทรัพย์สินนั้นได้

การที่นายทองได้ตกลงจะให้บ้านพร้อมที่ดินแปลงหนึ่ง และรถยนต์คันหนึ่งของนายทองให้นายเงินโดยเสน่หา บ้านพร้อมที่ดินนายทองได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ยกบ้านพร้อมที่ดินแปลงหนึ่งให้นายเงินไปแล้ว แต่กลับไม่ยอมออกจากบ้านหลังนั้น ส่วนรถยนต์นายทองได้ทำหลักฐานเป็นหนังสือมอบให้นายเงินไว้แต่ยังไม่ได้ส่งมอบตัวรถยนต์และทะเบียนให้ บ้านพร้อมที่ดินเมื่อทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ให้แล้ว การให้เป็นอันสมบูรณ์โดยมิต้องส่งมอบตามมาตรา 525 แต่ถ้าผู้ให้ไม่ส่งมอบตัวทรัพย์สินให้แก่ผู้รับ ผู้รับชอบที่จะเรียกให้ส่งมอบตัวทรัพย์ได้แต่ไม่ชอบที่จะเรียกค่าสินไหมทดแทน อย่างหนึ่งอย่างใดด้วยอีกได้ ตามมาตรา 526

ส่วนรถยนต์นั้นแม้มีหลักฐานเป็นหนังสือแต่การให้ยังไม่สมบูรณ์เพราะการให้สังหาริมทรัพย์(ธรรมดา) ย่อมสมบูรณ์ต่อเมื่อส่งมอบทรัพย์สินที่ให้ตามมาตรา 523 ดังนั้น นายเงินไม่สามารถเรียกให้นายทองให้ส่งมอบรถยนต์ให้แก่ตนได้

สรุป

หากนายเงินมาปรึกษาข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะแนะนำนายเงินว่านายเงินชอบที่จะเรียกให้นายทองส่งมอบบ้านพร้อมที่ดินแปลงนั้นได้ แต่ไม่ชอบที่จะเรียกค่าสินไหมทดแทนได้อีก และนายเงินไม่สามารถเรียกให้นายทองให้ส่งมอบรถยนต์ให้แก่ตนได้

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 523, 525, 526

2010-12-14T22:17:00.000-08:00

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 523, 525, 526

วางหลักกฎหมาย

วินิจฉัย

สรุป

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 523, 525, 526

2010-12-14T22:15:00.000-08:00

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 523, 525, 526

วางหลักกฎหมาย

วินิจฉัย

สรุป

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456, 491

2010-12-14T21:04:00.001-08:00

โจทย์ตัวอย่าง อาทิตย์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดินแปลงหนึ่ง อาทิตย์ได้ขายฝากที่ดินแปลงนี้ของอาทิตย์ไว้กับจันทร์ ราคาขายฝาก 300,000 บาท และอาทิตย์รับเงินราคาขายฝาก 300,000 บาท แต่ไม่ได้กำหนดสินไถ่และไม่ได้กำหนดเวลาไถ่คืน อาทิตย์ได้ส่งมอบที่ดินให้จันทร์ จันทร์จึงจ่ายเงิน 300,000 บาท ให้อาทิตย์ เมื่อขายฝากไปได้สี่เดือน อาทิตย์ตาย พุธ บุตรชายซึ่งเป็นผู้รับมรดกคนเดียวของอาทิตย์ได้มาติดต่อจันทร์เพื่อขอไถ่ที่ดินแปลงนี้คืน จันทร์ปฏิเสธ พุธจะฟ้องเรียกคืนที่ดินแปลงนี้ได้หรือไม่ เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456 วรรคหนึ่ง วางหลักว่า “การซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ถ้ามิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นโมฆะ วิธีนี้ให้ใช้ถึงซื้อขายเรือมีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไป ทั้งซื้อขายแพและสัตว์พาหนะด้วย”

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 491 วางหลักว่า อันว่าขายฝากนั้น คือสัญญาซื้อขายซึ่งกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้นตกไปอยู่กับผู้ซื้อ โดยมีข้อตกลงว่าผู้ขาย อาจไถ่ทรัพย์สินนั้นคืนได้

วินิจฉัย

กรณีตามปัญหา หลักเกณฑ์การทำสัญญาขายฝากมี 4 ประการดังนี้

1. ต้องมีข้อตกลงเป็นการทำสัญญาซื้อขาย ซึ่งทำให้กรรมสิทธิ์ตกไปยังผู้ซื้อ

2. ต้องมีข้อตกลงว่าผู้ขายอาจไถ่ทรัพย์นั้นคืนได้ ซึ่งข้อตกลงให้ไถ่คืนนี้จะต้องเกิดขึ้นในขณะทำสัญญาซื้อขายทรัพย์สินนั้น

3. มีข้อตกลงกำหนดระยะเวลาไถ่ทรัพย์สินคืน

4. มีข้อตกลงเรื่องสินไถ่ แต่ถ้าไม่ได้กำหนดจำนวนสินไถ่ไว้ให้ไถ่ตามราคาที่ขายฝาก

การขายฝากเป็นสัญญาซื้อขายชนิดหนึ่ง ดังนั้นจึงต้องนำบทบัญญัติเรื่องซื้อขายมาใช้กับสัญญาขายฝากด้วย เช่น บทบัญญัติในเรื่องแบบของสัญญาซื้อขายตามมาตรา 456 วรรคหนึ่ง ในกรณีที่ทรัพย์สินที่ขายฝากเป็นอสังหาริมทรัพย์หรือเรือมีระวางตั้งแต่ 5 ตันขึ้นไปหรือแพหรือสัตว์พาหนะ การทำสัญญาขายฝากต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ด้วย มิฉะนั้นจะตกเป็นโมฆะ ซึ่งเมื่อเป็นโมฆะแล้วคู่กรณีต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิม

ตามข้อเท็จจริงเมื่ออาทิตย์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดินแปลงหนึ่ง อาทิตย์ได้ขายฝากที่ดินแปลงนี้ของอาทิตย์ไว้กับจันทร์ ราคาขายฝาก 300,000 บาท และอาทิตย์รับเงินราคาขายฝาก 300,000 บาท แต่ไม่ได้กำหนดสินไถ่และไม่ได้กำหนดเวลาไถ่คืน อาทิตย์ได้ส่งมอบที่ดินให้จันทร์ จันทร์จึงจ่ายเงิน 300,000 บาทให้อาทิตย์ เมื่อขายฝากไปได้สี่เดือน อาทิตย์ตาย พุธบุตรชายซึ่งเป็นผู้รับมรดกคนเดียวของอาทิตย์ได้มาติดต่อจันทร์เพื่อขอไถ่ที่ดินแปลงนี้คืน จันทร์ปฏิเสธ พุธจะฟ้องเรียกคืนที่ดินแปลงนี้ได้ เพราะว่าสัญญาขายฝากที่ดินแปลงนี้ไม่ได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ จึงตกเป็นโมฆะตามมาตรา 456 วรรคหนึ่ง และมาตรา 491

สรุป

พุธฟ้องเรียกคืนที่ดินแปลงนี้ได้ เพราะว่าสัญญาขายฝากที่ดินแปลงนี้ไม่ได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ จึงตกเป็นโมฆะตามมาตรา 456 วรรคหนึ่ง และมาตรา 491

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456, 491

2010-12-14T21:01:00.000-08:00

วางหลักกฎหมาย

วินิจฉัย

กรณีตามปัญหา หลักเกณฑ์การทำสัญญาขายฝากมี 4 ประการดังนี้

3. มีข้อตกลงกำหนดระยะเวลาไถ่ทรัพย์สินคืน

สรุป

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 456

2010-12-14T20:53:00.000-08:00

ตัวอย่างโจทย์ นายจันทร์ซื้อที่ดินมีโฉนดแปลงหนึ่งจากนายอังคาร ในราคา 5 ล้านบาท นายจันทร์ชำระราคาค่าที่ดินให้นายอังคาร 1 ล้านบาท ส่วนที่เหลือจะชำระให้นายอังคารในวันที่นายอังคารกลับจากต่างประเทศและไปจดทะเบียนโอนให้นายจันทร์ นายอังคารได้ส่งมอบที่ดินให้นายจันทร์พร้อมกับรับเงิน 1 ล้านบาทในวันทำสัญญา นายจันทร์อยู่ในที่ดินแปลงนี้มาได้ 8 ปี นายอังคารกลับจากต่างประเทศ นายอังคารหาได้ไปจดทะเบียนโอนที่ดินแปลงนี้ให้นายอังคาร หลังจากนั้น 3 ปี ที่ดินแปลงนี้มีราคาท้องตลาดสูงขึ้นมาก นายอังคารได้จดทะเบียนโอนขายที่ดินแปลงนี้ให้นายพุธอีกในราคา 10 ล้านบาท นายพุธซื้อแล้วจะเข้าไปอยู่ในที่ดินแปลงนี้ แต่ถูกนายจันทร์ขัดขวาง นายพุธขอให้นายจันทร์ออกไป นายจันทร์ไม่ยอมออก นายพุธฟ้องขอให้ศาลบังคับขับไล่นายจันทร์ออกไป นายจันทร์ไม่ยอมออก นายพุธฟ้องขอให้ศาลบังคับขับไล่นายจันทร์ออกไปจากที่ดินแปลงนี้ นายจันทร์ต่อสู้กรรมสิทธิ์โดยครอบครองปรปักษ์ และนายจันทร์มาถาม ท่านว่าข้อต่อสู้ของนายจันทร์จะมีทางชนะคดีหรือไม่ ดังนี้ ตามข้อเท็จจริงนี้ ท่านจะให้คำตอบนายจันทร์อย่างไร เพราะเหตุใด

วางหลักกฎหมาย

มาตรา 456 วางหลักไว้ว่า “การซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ถ้ามิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อหน้าเจ้าพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นโมฆะ วิธีนี้ให้ใช้ถึงซื้อขายเรือมีระวางตั้งแต่ห้าตันขึ้นไปทั้งซื้อขายแพและสัตว์พาหนะด้วย

สัญญาจะขายหรือจะซื้อ หรือคำมั่นในการซื้อขายทรัพย์สินตามที่ระบุไว้ในวรรคหนึ่ง ถ้ามิได้มีหลักฐานเป็นหนังสืออย่างหนึ่งอย่างใดลงลายมือชื่อฝ่ายผู้ต้องรับผิดเป็นสำคัญ หรือได้วางประจำไว้หรือได้ชำระบางส่วนแล้ว จะฟ้องร้องให้บังคับคดีหาได้ไม่”

วินิจฉัย

กรณีตามปัญหา การซื้อขายอสังหาริมทรัพย์เป็นนิติกรรมที่กฎหมายได้กำหนดแบบไว้ กล่าวคือจะต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ มิฉะนั้นจะเป็นโมฆะ ส่วนสัญญาจะซื้อจะขายเป็นสัญญาประเภทหนึ่งซึ่งคู่สัญญาตกปากลงคำกันในชั้นแรก โดยเป็นสัญญาที่ยังมิได้มีการโอนกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินที่ตกลงซื้อขายกัน แต่มีผลผูกพันให้คู่สัญญาต้องกระทำการซื้อขายให้สำเร็จตลอดไป ซึ่งคู่สัญญาจะต้องทำอะไรต่อไปอีกในภายหน้า

ลักษณะของสัญญาจะซื้อจะขาย คู่สัญญายังไม่ได้ทำสัญญาซื้อขายให้สำเร็จบริบูรณ์ เพียงแต่ตกลงว่าจะไปทำสัญญาซื้อขายกันต่อไปในอนาคต ยังไม่มีผลให้ทรัพย์ตามสัญญาจะซื้อจะขายโอนไปยังผู้ซื้อ คู่สัญญาจึงมีเพียงบุคคลสิทธิต่อกันในอันที่จะเรียกร้องให้ปฏิบัติตามสัญญา ยังไม่มีทรัพย์สิทธิในทรัพย์สินที่ทำสัญญากันแต่อย่างไร

ในกรณีที่ทำสัญญาซื้อขายที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง โดยผู้ซื้อวางมัดจำและชำระราคาบางส่วนแล้วผู้ขายส่งมอบที่ดินและสิ่งปลูกสร้างนั้นให้แก่ผู้ซื้อโดยสัญญาจะโอนให้ภายหลัง เป็นสัญญาจะซื้อจะขาย ผู้ขายมอบการยึดถือทรัพย์ให้ ไม่ได้มอบความเป็นเจ้าของให้ผู้ซื้อ ผู้ซื้อยังไม่มีสิทธิในทรัพย์สินนั้น มีเพียงสิทธิตามสัญญาเหนือคู่สัญญาเท่านั้น

การที่นายจันทร์ซื้อที่ดินมีโฉนดจากนางอังคารเป็นสัญญาจะซื้อจะขายตามมาตรา 456 วรรคสอง นายอังคารส่งมอบที่ดินแปลงนี้ให้นายจันทร์ นายจันทร์ก็หาได้สิทธิครอบครอง เพราะนายจันทร์รู้ว่าที่ดินแปลงนี้ยังเป็นกรรมสิทธิ์ของนายอังคาร ถือว่านายจันทร์ครอบครองแทนนายอังคาร แม้นายจันทร์จะอยู่ติดต่อมาเป็นเวลากว่า 10 ปี นายจันทร์ก็หาได้กรรมสิทธ์โดยการครอบครองปรปักษ์ไม่ ส่วนนายพุธซื้อที่ดินแปลงนี้จากนายอังคารเป็นสัญญาซื้อขายเสร็จเด็ดขาดและเมื่อทั้งสองได้ทำการซื้อขายถูกต้องตามแบบตามมาตรา 456 วรรคหนึ่งแล้ว นายพุธย่อมมีสิทธิในที่ดินแปลงนี้และถือว่านายจันทร์ครอบครองแทนนายพุธ นายพุธฟ้องขับไล่นายจันทร์ นายจันทร์ยกข้อต่อสู้ว่าตนได้กรรมสิทธิ์โดยการครอบครองปรปักษ์ ข้อต่อสู้ของนายจันทร์ไม่มีทางชนะคดี

สรุป

ถ้านายจันทร์มาถามข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะบอกว่านายจันทร์ไม่มีทางชนะคดี เพราะนายพุธมีทรัพย์สิทธิ (กรรมสิทธิ์) ซึ่งเป็นสิทธิที่ดีกว่านายจันทร์ซึ่งมีแค่บุคคลสิทธิ (สัญญาจะซื้อจะขาย) และจะอ้างการครอบครองปรปักษ์ก็ไม่ได้ ตาม ป.พ.พ.มาตรา 456