Uğur Can

MS SQL Server Stored Procedure'ler İçerisinde Kelime Aratmak

2017-12-03T22:35:00.004-08:00

SELECT DISTINCT
       o.name AS Object_Name,
       o.type_desc
  FROM sys.sql_modules m
       INNER JOIN
       sys.objects o
         ON m.object_id = o.object_id
 WHERE m.definition Like '%abc%';

Hide .js.map files in Visual Studio Code

2017-04-30T15:37:00.001-07:00

In your settings (either user or workspace) there is a setting that you can tweak to hide anything you'd like:

{
"files.exclude": {
"**/.git": true,
"**/.DS_Store": true,
"**/*.js.map": true,
"**/*.js": {"when": "$(basename).ts"}
}
}

Eksik Foreign Key 'leri Nasıl Buluruz?

2016-10-13T00:35:00.001-07:00

Referanslar veritabanının kalbidir. Çoğu zaman kod yazarak olması gereken veriyi hatasız bir şekilde veritabanına yazabiliriz. Ancak referansları kod yazarak doğruluğunu kontrol etmek zor bir iştir. Üstelik bir ekiple birlikte çalışıyorsanız, siz hata yapmasanız bile ekipten birileri mutlaka hata yapacaktır. En ufak bir kodsal kaçakta veritabanında hatalı veriler oluşmaya başlayacak ve büyük ihtimalle bu sorun büyüyene kadar kimse tarafından farkedilmeyecektir. Bu yüzden referansları kodsal olarak kontrol etmekten ziyade veritabanına foreign key constraintleri oluşturmalıyız. Veritabanında referans kolonların isimlendirilmesinde genelde kolon isminin sonuna "Id" eklenir. Bu şekilde o kolonun foreign key olduğunu anlarız. Aşağıdaki kod kolon isminin sonunda 'Id' bulunan ancak hiçbir Primary key veya foreign keyin bir parçası olmayan kolonları listeler.

SELECT C.TABLE_SCHEMA,C.TABLE_NAME,C.COLUMN_NAME

FROM INFORMATION_SCHEMA.COLUMNS C

INNER JOIN INFORMATION_SCHEMA.TABLES T ON C.TABLE_NAME = T.TABLE_NAME AND T.TABLE_TYPE = 'Base Table' AND T.TABLE_SCHEMA = C.TABLE_SCHEMA

LEFT JOIN INFORMATION_SCHEMA.CONSTRAINT_COLUMN_USAGE U ON C.TABLE_NAME = U.TABLE_NAME AND C.COLUMN_NAME = U.COLUMN_NAME AND U.TABLE_SCHEMA = C.TABLE_SCHEMA

WHERE U.COLUMN_NAME IS NULL

AND C.COLUMN_NAME LIKE '%id'

ORDER BY C.TABLE_SCHEMA, C.TABLE_NAME, C.COLUMN_NAME

C# Code for Downloading WeTransfer Files (https://www.wetransfer.com/)

2015-05-07T04:55:00.000-07:00

I was doing an asp.net web application project and I needed to download files from WeTransfer. I have searched web but couldn't found any C# code about this topic. Then i found a Phyton code (Link: https://github.com/superalex/py-wetransfer) and convert it to C# by myself. Just dropping the dirty code here as in my project.(with some minor changes :)) You can clear and use the code as you wish.

using Newtonsoft.Json;

using Newtonsoft.Json.Linq;

using System;

using System.Collections.Generic;

using System.Collections.Specialized;

using System.IO;

using System.Net;

using System.Net.Http;

using System.Web;

using System.Web.UI;

private const string DOWNLOAD_URL_PARAMS_PREFIX = "downloads/";

private const int CHUNK_SIZE = 1024;

protected async void btnDownloadWeTransferFile_Click(object sender, EventArgs e)

{

if (string.IsNullOrWhiteSpace(txtFileLink.Text))

{

ClientScript.RegisterClientScriptBlock(GetType(), "alertMessage", "alert(\"" + "Link is empty!" + "\");", true);

return;

}

HttpClient client = new HttpClient();

HttpResponseMessage response = await client.GetAsync(txtFileLink.Text);

response.EnsureSuccessStatusCode();

string responseUri = response.RequestMessage.RequestUri.ToString();

if (!responseUri.Contains("www.wetransfer.com"))

{

ClientScript.RegisterClientScriptBlock(GetType(), "alertMessage", "alert(\"" + "Make sure the file link is a WeTransfer file link!" + "\");", true);

return;

}

string fileID = "", recipientID = "", securityHash = "";

if (!responseUri.Contains(DOWNLOAD_URL_PARAMS_PREFIX))

{

ClientScript.RegisterClientScriptBlock(GetType(), "alertMessage", "alert(\"" + "File link is in an unknown format!" + "\");", true);

return;

}

else

{

string[] splittedLink = responseUri.Split(new string[] { DOWNLOAD_URL_PARAMS_PREFIX }, StringSplitOptions.RemoveEmptyEntries);

if (splittedLink.Length < 2)

{

ClientScript.RegisterClientScriptBlock(GetType(), "alertMessage", "alert(\"" + "File link is in an unknown format!" + "\");", true);

return;

}

else

{

string[] parameters = splittedLink[1].Split("/".ToCharArray(), StringSplitOptions.RemoveEmptyEntries);

if (parameters.Length < 2 || parameters.Length > 3)

{

ClientScript.RegisterClientScriptBlock(GetType(), "alertMessage", "alert(\"" + "File link is in an unknown format!" + "\");", true);

return;

}

else

{

if (parameters.Length == 2)

{

fileID = parameters[0];

securityHash = parameters[1];

}

else

{

fileID = parameters[0];

recipientID = parameters[1];

securityHash = parameters[2];

}

string directDownloadLink = "";

WebClient wc = new WebClient();

string jsonString = wc.DownloadString(string.Format("https://www.wetransfer.com/api/v1/transfers/{0}/download?recipient_id={1}&security_hash={2}&password=&ie=false", fileID, recipientID, securityHash));

var stringData = (JObject)JsonConvert.DeserializeObject(jsonString);

byte[] data = null;

string fileName;

if (stringData.GetValue("direct_link") != null)

{

directDownloadLink = stringData["direct_link"].Value<string>();

directDownloadLink = HttpUtility.UrlDecode(directDownloadLink);

int oIndex = directDownloadLink.IndexOf("filename=");

string subStr = directDownloadLink.Substring(oIndex + 9);

fileName = directDownloadLink.Substring(oIndex + 9, subStr.IndexOf(";")).Replace("\"", "");

wc.UseDefaultCredentials = true;

data = wc.DownloadData(directDownloadLink);

}

else

{

fileName = stringData["fields"]["filename"].Value<string>();

NameValueCollection myNameValueCollection = new NameValueCollection();

Dictionary<string, string> dict = JsonConvert.DeserializeObject<Dictionary<string, string>>(stringData.GetValue("fields").ToString());

foreach (var kvp in dict)

{

myNameValueCollection.Add(kvp.Key.ToString(), kvp.Value.ToString());

}

data = wc.UploadValues(stringData["formdata"]["action"].Value<string>(), myNameValueCollection);

}

string filePath = "C:\\" + fileName;

if (File.Exists(filePath))

{

string fileNameWithoutExtension = Path.GetFileNameWithoutExtension(fileName);

string fileNameExtension = Path.GetExtension(fileName);

fileName = fileNameWithoutExtension + DateTime.Now.ToString("yyyyMMddHHmmssfff") + fileNameExtension;

}

using (FileStream fs = new FileStream(filePath, FileMode.Create))

{

fs.Write(data, 0, data.Length);

}

ClientScript.RegisterClientScriptBlock(GetType(), "alertMessage", "alert(\"" + "File downloaded successfully. File Name:" + fileName + "\");", true);

}

Google Chrome'da kapatılan sekmeler nasıl geri yüklenir?

2015-04-28T01:47:00.000-07:00

Google Chrome'da yanlışlıkla kapatılan sekmeleri tekrar açmak istediğinizde tek yapmanız gereken Ctrl + Shift + T tuş kombinasyonunu kullanmaktır.
Ayrıca sağ üst köşedeki "Ayarlar" butonuna basarak, karşımıza çıkan menüden "Son Sekmeler" seçeneğine gelerek istediğiniz sayfayı tekrar açabilirsiniz.

Back End ve Front End Nedir?

2015-01-08T00:16:00.001-08:00

Back End Yazılımcılar

Öncelikle yapılacak web sitesinin, projenin veritabanı şemasını hazırlar.
Daha sonra kullanılacak kütüphaneleri seçer ve sistemin arkaplanını hazırlamaya başlar. Burada şunu anlıyoruz back-end‘ciler kodlama yaparlar.
Sistemin daha hızlı ve daha güvenilir çalışması back-end developer‘in görevidir.

3 Başlıkta Back End yazılımcıları geçtim ama sanmayın ki bunlar 2-3 günde bu işlemi tamamlıyorlar. Projenin büyüklüğüne göre bu süreler değişir. Çok büyük bir projeye imza atılacaktır öncelik olarak veritabanı şeması çıkarılır aylarca üzerinde tartışılır “ileride başımıza neler gelebilir gibisinden?” daha sonra bu sistem tamamlanır.

Kütüphane seçme ve arkaplanı hazırlamaya başlamak bile uzun zaman alıyor buda gene proje büyüklüğüne göre değişen bir durum aslında. Şimdi gelelim Front-End’e…

Front End Yazılımcılar

Aslında onlarda yazılımcı diye geçiyor ama ben “Giydiriciler” demek istiyorum kötü anlamda söylemiyorum yaptıkları iş yüzünden bunu yazdım.

UI (Kullanıcı Arayüzü) tasarımını alır bunu HTML ve CSS‘e döker.
- HTML sayfalar oluşturmaya başlanır.
- CSS, Sass, Less tüm bunlar bu safhada oluşturulur.
- Sonra “Layout” dediğimiz sayfa şablonları oluşturulur.
Son olarak Back End’in yaptığı sisteme entegre etmek kalır.
- Sistem hangi dille yazılmış ise Front-End yazılımcının bu dili biliyor olması gerekiyor. Örneğin: PHP
- Entegre edilirken son olarak tasarımdaki rütuşlar yapılır, javascript kodları ile bazı hareketler katılır.

Olayı özetlemek gerekirse alttaki fotoğraf herşeyi özetliyor :)

Sql Server Management Studio'nun auto commit özelliğini kapatma

2014-12-29T23:45:00.000-08:00

Bildiğimiz üzere SQL Server Management Studio varsayılan olarak Autocommit modunda çalışır. Bunun manası ne zaman bir transaction çalışsa tüm yapılan değişiklikler commit edilir. Yani eğer transaction içerisinde rollback yapmıyorsanız, yaptığınız değişiklikler kalıcı olarak veritabanına kaydedilir.
Eğer bu özelliği kapatmak istiyorsanız. Aşağıdaki adımları takip edin.

1. SSMS ile SQL Server'a bağlanın.
2. Menüden Tools -> Options 'i seçin.
3. Açılan pencereden Query Execution -> SQL Server -> ANSI tabını seçin.
4. SET IMPILICIT_TRANSACTIONS seçeneğini işaretleyin.
5. Sonra OK butonuna basıp kaydedin.

InvokeRequired nedir?

2014-10-10T08:30:00.000-07:00

En basit anlamıyla; Bir windows kontrolünün metoduna, kontrolün yaratıldığı threadin dışında başka bir thread üzerinden erişilmeye çalışıldığında, erişim için bir invoke methoduna ihtiyaç duyup duymadığını belirten bir değerdir.

Eğer kontrol başka bir thread üzerinde yaratılmışsa true döner aksi halde false döner.

Windows Forms ta kontroller belli bir thread'e bağlıdır ve thread safe değillerdir. (Hayda thread safe ne yahu?)

Thread Safe: Bir kaynağa veya fonksiyona herhangi bir zamanda sadece bir tek threadin erişimini garanti etmek gibi diyebiliriz. Bir banka hesabı düşünün ToplamPara adında bir değişkeni olsun ve bu değişkenin değeri 100 olsun. 2 kişi aynı anda bu banka hesabı üzerinde işlem yapıyor diyelim. Birinci kişi 100 lira para çekmeye çalışsın diğer kişide 100 lira para yatırmaya çalışsın. Her ikisi de aynı anda işlem yapmaya çalıştığı için ekranda 100 lira değerini görüyor. Eğer hesapta bulunan toplam para değerine erişimi bir hizaya dizmez ise birinci kişi 100 lira çektiğinde ToplamPara değişkeninin değerini 0 (ToplamPara - 100 = 0) olarak değiştirir . İkinci kişi ise bu değişkeni 200(ToplamPara + 100 = 200) olarak değiştirir. Sonuçta hesabın ToplamPara değeri 200 olur ama doğrusu 100 olmalıydı. İşte bunun olmaması için iki kişinin ToplamPara değişkenine aynı anda erişimini engellemeliyiz. İşte Windows forms kontrolleri bunu sağlamayı garanti etmediği için thread safe değillerdir.

InvokeRequired property'sine ek olarak thread safe olan 4 tane method bulunmaktadır. Bunlar: Invoke, BeginInvoke, EndInvoke and CreateGraphics metodlarıdır.

Eğer kontrolün handle'ı henüz oluşturulmamışsa InvokeRequired, window handle'ı elinde bulunduran form veya window'u bulana kadar kontrolün parentlarını aramaya başlar. Eğer bulamazsa false değeri döner.

Bunun anlamı, ya kontrolün methoduna erişmek için Invoke kullanmaya gerek yoktur (kontrolün metoduna kontrolün yaratıldığı threadden ulaşılmaya çalışılmaktadır.) ya da kontrol başka bir thread üzerinde yaratılmıştır ama kontrolün handle ı henüz oluşturulmamıştır. (Bir de böyle bişey var malesef!)

Böyle kontrolün handle'ının henüz oluşturulmadığı durumlarda kontrolün property,metod ve eventlerine ulaşmaya çalışmayınız. Çünkü siz ulaşmaya çalıştığınızda handle henüz yeni oluşturuluyor olabilir.

Böyle durumlarda IsHandleCreated propertysinide kontrol etmeniz gerekmektedir. Handle henüz yaratılmamışsa, Invoke ya da BeginInvoke methodunu handle yaratılana kadar çağırmayınız. Bu senaryo çok fazla karşınıza çıkmaz eğer background threadi formun constructorunda oluşturmuyorsanız ya da yada formu göstermeden önce çağırmıyorsanız.

Bunun çözümü ya handle yaratılana kadar bekleyeceksiniz ya da Handle propertysini çağırarak zorla yaratılmasını sağlayacaksınız.

Umarım InvokeRequired nedir, anlayabilmiş ve anlatabilmişimdir.

SQL - Count() ile Count_Big() Fonksiyonları Arasındaki Fark

2013-12-26T02:33:00.000-08:00

Bazen SQL sorgularımızda veritabanındaki kayıtların sayısına ihtiyacımız olabilir. Bunun için genellikle Count() fonksiyonunu kullanırız. Şimdi SQL Server Count_Big() isimli başka bir fonkisyona sahip. Kendi kendime bu acaba başka bir aggregate fonksiyonumudur diye sordum. Cevap HAYIR.

Count() ve Count_Big() aslında aynı işi yapan fonksiyonlardır. Aralarındaki tek fark Count() fonksiyonu Int tipinde bir değer dönderirken Count_Big() fonksiyonu BigInt tipinde bir değer dönderir.

Yani tablonuzda milyonlarca kayıt varsa Count() fonksiyonunu kullandığınızda hatayla karşılaşırsınız ancak Count_Big() fonksiyonunu kullanırsanız hiçbir sorun çıkmaz.

Count() Fonksyionu:

Select Count(Column_Name) From Table_Name

Count_Big Fonction :
Select Count_Big(Column_Name) From Table Name

Scrum Nedir

2012-09-21T05:34:00.003-07:00

Scrum, kısa döngüler ile çıktı üretme ve sürekli iyileştirme felsefesi üzerine oturan “çevik” proje yönetimi uygulamalarından biridir. Diğer çevik metodlojilere; eXtreme Programming, Adaptive Software Development, Crystal Clear, Feature Driven Development ve Lean Software Development örnek olarak verilebilir. Bunlar arasında en popüler olanları Extreme Programming ve Scrum’dır. Microsoft Solutions Framework Agile metodolojiler için de süreç kılavuzları sunmaktadır.

Scrum Jeff Sutjerland ve Ken Schawaber tarafından 1990’ların ortalarında geliştirilmiştir. Kapsam perspektifinden bakıldığında yüksek seviyede belirsizlik arzeden projelerde son yıllarda yoğun biçimde uygulanan ve başarılı sonuçlar üreten bir tür metololidir. Scrum, küçük takımlarda (20 kişiden az) uygulaması kolay olan bir proje yönetimi yöntemi olup, büyük projelerde takımların küçük parçalara ayrılması ile etkinleştirilir. Scrum değişimi bir istisna olarak görmeyen, adaptif sistem geliştirme hayat döngüsü perspektiflerinin genel özelliğine paralel olarak proje kapsamının proje boyunca sürekli değişeceğini en baştan kabul eden bir yöntemdir. Bu kabul doğrultusunda Scrum, fazla dokümantasyon yapmadan, kısa periyotlarda geliştirme yapılıp, sonuçların müşteriye sıkça gösterildiği ve geribeslemeler doğrultusunda geliştirmelerin yönünün sürekli değiştiği, gereksiz geliştirmelerin minimuma indirilmeye çalışıldığı bir sürecin yönetimini üstlenir.

Scrum’ın süreçlerini kısaca ifade etmekte fayda var. Bu bağlamda Product Backlog, Sprint Backlog, Sprint ve Scrum toplantılarına kısaca değinelim. Scrum projelerinde ilk yapılan proje sponsorları ile bir masaya oturulup projenin kapsamını ifade eden “Product Backlog”u çıkartmaktır. “Product Backlog” proje sonunda üretilmesi beklenen sistemin özellik ve fonksiyonlarının önceliklerine göre yazıldığı bir liste dokümanıdır. Bu dokümanda, sponsorun ihtiyaçları ve istekleri öncelik sırasına konarak listelenir. Proje süresince bu doküman proje sponsoru tarafından sürekli güncellenir; yeni fonksiyon ve özellikler listeye eklenir, mevcut fonksiyon ve özelliklerin öncelikleri değiştirilebilir.

Scrum yöntemi ile yönetilen projeler “sprint” denilen fazlara ayrılır. Herbir “sprint”in süresi genellikle (en fazla) 30 gündür. İdeal olan proje boyunca boyunca tüm “sprint”ler aynı süreli olur. Proje takımı (scrum team), proje yöneticisi (scrum master) ile her sprint başlangıcında masaya oturarak yeni “sprint” dahilinde geliştirilecek özellik ve fonksiyonları belirler. Bu süreçte seçilen fonksiyon ve özellikler daha önceden oluşturulmuş ve sürekli güncellenen Product Backlog listesindeki sıra ile en öncelikli olanlardır. Hiçbir zaman önceliği düşük bir özellik veya fonskyon önceliği yüksek bir özellik veya fonskyiondan önce geliştirilemez. Bu bağlamda bazı “sprint”lerde proje takımı, Product Backlog’dan 4 eleman, bazı sprint’lerde 25 eleman seçebilir. Seçilen özellik ve fonksiyonlar Sprint Backlog denilen ikinci bir listeye aktarılır. Proje takımı bir sonraki sprint başlangıcına kadar bir daha Product Backlog’a bakmaz, o sprint dahilinde sadece ilgili Sprint Backlog listesine odaklanır.

Sprint Backlog dahilindeki her özellik veya fonsksiyon için maksimum 3 günlük geliştirme süresi verilir. Bu sürede sözkonusu elemanın geliştirmesinin tamamlanmasına çalışılır. Scrum takımı her sabah Scrum Master eşliğinde “Scrum” denilen günlük toplantısını yapar. Bu toplantıya tüm takım üyeleri katılmak zorundadır. Scrum toplantısına proje takımı dışındaki diğer proje paydaşları da katılabilir; ancak onların toplantı sırasında kesinlikle konuşma hakları yoktur; sadece dinleyici olabilirler. Konuşan paydaşlar bir sonraki “Scrum” toplantısına alınmaz. Scrum toplantılarında kimse oturmaz; herkes ayaktadır. Scrum toplantısında bir önceki gün yapılanlar, o gün yapılacaklar, karşılaşılan ve karşılaşılabilecek riskler tartışılır. Scrum toplantısı en fazla 15 dakika sürer.

Her sprint sonunda sprint raporu çıkarılır. Bu rapor dikey ekseni kalan Sprint Backlog’da bulunan ve daha geliştirilmemiş özellik ve fonskyion sayısını, yatay ekseni sprint gün sayısını gösteren iki eksenli basit bir rapordur. Her sprint için bir adet sprint raporu çıkarılır ve günlük olarak Scrum Master tarafından güncellenir. Sprint’in ilk günü yatay eksendeki değer en yüksektir, sprint sonuna doğru aşağıya doğru eğimli bir çizgi oluşur.

YouTube’da Yılan Oyunu Nasıl Oynanır ?

2012-08-09T07:48:00.001-07:00

Youtube’da videolarınız geç yüklendiği için canınız mı sıkılıyor? Sorun değil. İlginç ve yaratıcı şeylerin uzmanı google, bu probleme de bir çözüm üretmiş. Hemde çok eğlenceli bir çözüm Video yüklenirken, sadece bir iki tuşa basarak hemen bir yılan oyunu açabilir ve oynayabilirsiniz. Siz bu oyunu oynarken bırakın video arkada yüklensin. Peki hangi tuş kombinasyonuyla bu eğlenceli yılan oyununu açabiliriz? Cevabı tabikide bu yazımızın devamında.

Peki youtube’da yılan oyunu nasıl oynarız?

Yılan oyununu oynamak için herhangi bir video sayfasına girin. Daha sonra video’nun üzerine tıklayarak video’yu durdurun. Klavyedeki yön tuşlarından sol yön tuşuna beş saniye kadar basılı tutun. Hemen ardından elinizi çekmeden yukarı yön tuşuna basın ve yılan oyununun keyfini çıkarın

C# Reflection Field Example

2012-05-24T01:59:00.001-07:00

You have a class with instance or static fields of any type in your C# program and want to loop through those fields and display their names and values. The System.Reflection namespace in the .NET Framework provides a powerful and maintainable way to enumerate fields and properties. We see how you can loop through fields using reflection.

Example

In the .NET Framework, every program is compiled into an assembly containing metadata, which is an abstract binary representation of the program's structure. This improves the options you have when executing your program, as you can explore the string data stored in the executable to access field and property names.
This example demonstrates a static class with four fields of type Int32 and String. It obtains the FieldInfo objects for those fields and then displays them in a public method.

This C# example program uses reflection on fields in a static class.

Program that uses reflection on fields [C#]

using System;
using System.Reflection;

static class ReflectionTest
{
    public static int Height;
    public static int Width;
    public static int Weight;
    public static string Name;

    public static void Write()
    {
 Type type = typeof(ReflectionTest); // Get type pointer
 FieldInfo[] fields = type.GetFields(); // Obtain all fields
 foreach (var field in fields) // Loop through fields
 {
     string name = field.Name; // Get string name
     object temp = field.GetValue(null); // Get value
     if (temp is int) // See if it is an integer.
     {
  int value = (int)temp;
  Console.Write(name);
  Console.Write(" (int) = ");
  Console.WriteLine(value);
     }
     else if (temp is string) // See if it is a string.
     {
  string value = temp as string;
  Console.Write(name);
  Console.Write(" (string) = ");
  Console.WriteLine(value);
     }
 }
    }
}

class Program
{
    static void Main()
    {
 ReflectionTest.Height = 100; // Set value
 ReflectionTest.Width = 50; // Set value
 ReflectionTest.Weight = 300; // Set value
 ReflectionTest.Name = "Perl"; // Set value
 ReflectionTest.Write(); // Invoke reflection methods
    }
}

Output

Height (int) = 100
Width (int) = 50
Weight (int) = 300
Name (string) = Perl

A potentially dangerous Request.Form value was detected from the client

2012-04-20T05:49:00.000-07:00

"A potentially dangerous Request.Form value was detected from the client" hatası .NET Framework 1.1 ile gelen ve .NET Framework 2.0 da da bulunan "Request Validation" özelliğinden kaynaklanmaktadır. Kullanımındaki amaç script kodları yada html kodları aracılığıyla yapılabilecek script injection'larına engel olmaktır. Mesela bir textbox'ın içersinde "<" yada ">" işaretleri yerleştirecek olursanız form submit edildiği an hata ile karılaşırsınız.

Ancak bazı durumlarda kullanıcının bunu yapmasına müsade etmemiz gerekebilir.

Bu sorunu çözmenin 2 yolu var
1) web.config de Request Validation'ı disable etmek (tüm uygulama için geçerli olacaktır)
2) Bu sorunu çözmek istediğiniz sayfa için @Page yönergesine validateRequest=false yazmak.

Ref http://kb.seekdotnet.com/ViewArticle/42data.aspx

Bir ülke iflas ederse ne olur?

2011-09-23T06:31:00.000-07:00

Bir ülkenin iflas etmesi o ülkenin yükümlülüklerini yerine getirememesi anlamına geliyor. Yani bir ülke memur maaşlarını, borçlarını ödeyemiyorsa teknik anlamda iflas etmiş olarak kabul ediliyor.

Bugüne kadar hiçbir ülke memurlarına maaş ödemeyle, alacaklılarına borç ödeme arasında seçim yapmak zorunda kaldığında alacaklıları tercih etmedi. Yani aralarında silahlı kuvvetlerinde yer aldığı memurlara maaşları öyle ya da böyle ödenirken, diğer alacaklılara para yok deniliyor.

Bir ülke ben borçlarımı ödemiyorum dediğinde, banka ya da kişilerde olduğu gibi alacaklılar kapısına gelip, mallarına haciz koyamıyor.

Peki iflas eden ülkenin başına neler geliyor? Bugüne kadar ülke iflaslarının hiçbirisinde devletler alacaklılarına size hiç para ödemeyeceğim demedi.

Genelde yapılan 'Ben iflas ettim, size olan borçlarımın bir kısmını sileceğim. Kalanını da uzun bir vadede ödeyeceğim' şeklinde bir dayatma oluyor.

Örneğin Arjantin 2003 yılında 'Ben iflas ettim' dediğinde borçlarının dörtte üçünü sildi. Arjantin'e borç veren dev bankalar ve bu ülkenin bonolarını alan 500 bin yatırımcı paralarının yüzde 75'ini kaybetti.

Ancak bir ülkenin 'Ben borçlarımı ödemiyorum' demesi öyle kolay değil. Böyle bir şey yapan ülkeye yatırımcılar bunun faturasını daha sonra mutlaka ödetiyor.

O ülkenin bir daha dünya piyasalarından kolay kolay borç bulması mümkün olmuyor. Bulunan borcun faizi de son derece yüksek oluyor.

Excel'de hücre içinde bir alt satıra nasıl geçilir?

2011-08-16T02:24:00.000-07:00

Excel'de bir hücreye bir satırdan fazla veri girmek istiyorsanız Enter tuşuna bastığınızda o hücre içinde bir alt satıra geçmek yerine bir sonraki hücreye geçtiğini acı bir şekilde farkedeceksiniz

Çeşitli tuş kombinasyonları deneyip doğru olanı buluncaya kadar sinir katsayınızı artırmadan önce cevabı forumlarda arama başlayan arkadaşlar için

Excel'de bir hücrede bir alt satıra geçmenin formülü: ALT + ENTER

C# Generic Sınıflara Giriş #2

2011-07-27T01:41:00.000-07:00

Generics Nedir

Generics size tip-güvenliği ve performansı düşünmeden generic sınıflar yapabilmenizi sağlar.Sunucuyu yanlızca bir kere generic sunucu olarak implement edersiniz, aynı zamanda istediğiniz tip için kullanabilrsiniz. Bunu yapabilmek için < ve > parantezlerinin içine kullanacağımız tipi yazarız. Mesela aşağıda bir generic stack yapısının nasıl olduğu görülmektedir:

public class Stack
{
   T[] m_Items; 
   public void Push(T item)
   {...}
   public T Pop()
   {...}
}
Stack stack = new Stack();
stack.Push(1);
stack.Push(2);
int number = stack.Pop();
Kod Blok 2 generic stack yapısını göstermektedir.  Kod Blok 1 ile Kod Blok 2 yi karşılaştırın göreceksiniz ki, Stack tanımı haricindeki her yerde  Code block 1 deki object yerine Kod Blok 2, ye T yerleştirilmiştir:
public class Stack
{...}
Generic stack yapısını kullanırken compiler ı generic parametre olan T yerine hangi tipin kullanılacağını hem stack yapısını tanımlarken hemde başlatırken bilgilendirmemiz gerekiyor:

Stack stack = new Stack();
Compiler ve runtime geri kalan herşeyi yapar.

Kod Blok 2. Generic Stack Yapısı
public class Stack
{
   readonly int m_Size; 
   int m_StackPointer = 0;
   T[] m_Items;
   public Stack():this(100)
   {}
   public Stack(int size)
   {
      m_Size = size;
      m_Items = new T[m_Size];
   }
   public void Push(T item)
   {
      if(m_StackPointer >= m_Size) 
         throw new StackOverflowException();
      m_Items[m_StackPointer] = item;
      m_StackPointer++;
   }
   public T Pop()
   {
      m_StackPointer--;
      if(m_StackPointer >= 0)
      {
         return m_Items[m_StackPointer];
      }
      else
      {
         m_StackPointer = 0;
         throw new InvalidOperationException("Cannot pop an empty stack");
      }
   }
}

Site Haritası Oluşturma ve Web Yönetici Araçlarına Kayıt

2011-07-23T12:39:00.000-07:00

Google, Web Master Tools ile hızlı, kolay ve iyi şekilde siteniz hakkında detaylı bilgiye sahip olabilir. Aynı zamanda Web Master Tools'a kayıt olmak Arama Motoru Optimizasyonu (SEO) içinde faydalı olacaktır. Web Yönetici Araçları'na blogunuzun site haritasını yükleyebilir ve böylelikle Google'ın sizin siteniz hakkında bilgi sahibi olmasını sağlayabilirsiniz.

Web Yönetici Araçlarını Kullanmak için Sebepleriniz Var

1. Site haritası oluşturmak.
2. İçerik Analizi Yapabilmek; Sitenize giden bağlantılar, Anahtar Kelimeler, İç bağlantılar, Abone istatistiklerinizi inceleyebilirsiniz.
3. Sitenizdeki URL'leri Bulunamadı, Erişilemiyor, HTTP, Site Haritaları içerisinde, Zaman aşımına uğradı, robots.txt ile kısıtlanıyor, İzlenemiyor gibi kategorilere ayrılmış listeler yardımı ile kolayce görüntüleyebilme ve varsa sorunları düzenlem imkanı.
4. Harici Bağlantılar: Sitenize başka sitelerce verilmiş olan bağlantıları görüntüleme imkanı.
5. Harici Bağlantıların içeriği hakkında bilgi.
6. URL İndekslenme: Google tarafından hale hazırda indekslenmiş olan bir içeriğin indekslenmesini istemiyorsanız URL'yi kaldırma imkanı.

Liste benzer maddelerle daha da uzatılabilir.

Wordpress gibi diğer blog platformlarında hazır eklentilerle oluşturulabilen Site Haritasını Blogger'da oluşturmak için atom.xml beslemesini kullanabiliriz. Eğer halen site haritanızı Web Yönetici Araçlarına kaydettirmediyseniz, vakit kaybetmeden Web Yönetici Araçlarına kayıt olun. Kayıt işleminden sonra var olan sitenizi kayıt ettirmelisiniz. Size verilecek olan kodu istenlen yere yerleştirin ve sitenizi doğrulayın.

Doğrulama işleminden sonra, site haritası eklemek istediğiniz blogunuzu Web Yönetici Araçlarıda seçin. Açılan pencerede sayfanın solunda yer alan Kontrol Panelinden Site Yapılandırma > Site Haritaları yolunu izleyin ve Bir Site Haritası Gönderdin seçeneğine tıklayın açıan kutucuğa alttaki gibi Site Haritanızı ekleyin;

http://blogadiniyaz.blogspot.com/atom.xml?redirect=false&max-results=100
ya da
http://www.siteadiniyaz.com/atom.xml?redirect=false&max-results=100

* Eğer besleme için Feedburner kullanıyorsanız, ?redirect=false kodunu eklediğinizde hata kodu alabilirsiniz.
* max-results=100 kodu sitenizde yer alan son 100 yazınızın site haritanızda yer almasını sağlayacaktır.

Eğer sitenizde 100'den fazla sayıda yazınız varsa;
atom.xml?redirect=false&start-index=101&max-results=100

Eğer sitenizde 200'den fazla sayıda yazınız varsa;
atom.xml?redirect=false&start-index=201&max-results=100

Daha fazla yazınız varsa benzer şekilde ilerleyebilirsiniz.

Site Haritası Hazırlamak için Farklı Yöntemler

En önerilen yöntem Web Yönetici Araçları ile Site haritası oluşturmaktır. Ancak merak edenler için site haritası oluşturmaya olanak sağlayan birkaç siteden de bahsetmek isterim.

* xml-sitemaps.com sitesiyle bilgisayarınıza herhangi bir program yüklemeden, bedava olarak site haritası oluşturabiliyorsunuz. Oluşturulan site haritası Google, Yahoo!, Live Search başta olmak üzere tüm arama motorlarına uygun. 500 sayfalık limiti var.

* WriteMaps, online olarak site haritası oluşturmanıza, düzenlemenize ve paylaşmanıza izin veren web tabanlı ücretsiz bir araç.

* FTP tipindeki Blogger blogları için; Gsite Crawler

gibi Site Haritaları oluşturabileceğiniz farklı sitelerde kullanılabilir.

İpucu: SQL Server Servislerini Komut Satırından Yönetme

2011-07-13T01:08:00.000-07:00

SQL Server Servislerini tıpkı diğer servsilerde olduğu gibi komut satırından başlatabilir, durdurabilir veya duraksatabilirsiniz. Varsayılan veritabanını yönetmek için şu komutları komut satırında kullanabilirsiniz:

NET START MSSQLSERVER SQL Server'ı bir servis olarak başlatır.
NET STOP MSSQLSERVER Servis olarak çalışan SQL Server'ı durdurur.
NET PAUSE MSSQLSERVER Servis olarak çalışan SQL Server'ı duraksatır.
NET CONTINUE MSSQLSERVER Duraksatılan SQL Server'ı kaldığı yerden devam ettirir.

Diğer adlandırılmış SQL Server örneklerini ( Named Instances) yönetmek için şu komutları kullanabilirsiniz:

NET START MSSQLSERVER$instancename SQL Server'ı bir servis olarak başlatır.

NET STOP MSSQLSERVER$instancename Servis olarak çalışan SQL Server'ı durdurur.

NET PAUSE MSSQLSERVER$instancename Servis olarak çalışan SQL Server'ı duraksatır.

NET CONTINUE MSSQLSERVER$instancename Duraksatılan SQL Server'ı kaldığı yerden devam ettirir.

SSMS 2008 - Saving changes is not permitted

2011-06-28T07:01:00.000-07:00

“Saving changes is not permitted. The changes you have made require the following tables to be dropped and re-created.” hatası SQL Server 2008 den sonra ortaya çıkan ve bizleri bir miktar bunaltan bir hata çeşididir. Çünkü hatanın çözümü için sizlere önerdiği yol değiştirmek istediğiniz tablonun yeniden oluşturulmasıdır.

SQL Server 2008 ile beraber ortaya çıkan bu hata çeşidi, sizlere SQL Server Management Studio nun bir hediyesidir. SQL Server Management Studio sizlerin yanlışlıkla bir tabloda kritik bir değişilik yapmamanız için bu sistemi oluşturmuştur. Ancak bu engel özellikle tasarım aşamasında tabloların çok sık değiştiği zamanlarda, aşırı can sıkıcı olabilmektedir. Dolayısı ile bu engelden kurtulmak özellikle veritabanı tasarlarken sizi çok rahatlatacaktır.

Çözüm yolu ise gene SQL Server Management Studio(SSMS) dan geçer. Başlangıç olarak Tools menüsü altından Options seçeneğini seçiniz. (SSMS – Tools – Options)

Açılan pencere de sol menüden Designer bölümünü seçtikten sonra , sağ tarafa açılan panel de bulunan Prevent saving changes that require table re-creationalanındaki kutudaki seçimi kaldırısanız SSMS az önceki hatayı bir daha göstermeyecektir.

Veritabanı indeksleme nasıl çalışır?

2011-06-21T05:06:00.000-07:00

Neden ihtiyaç duyulur?

Veriler disk tabanlı belleklere depolandığında, bloklar halinde depolanır. Bu bloklara bütünlük içinde erişilmesi, onları atomik disk erişim operasyonları yapar. Disk blokları genelde bağlı listeler gibi yapılandırılmıştır; her ikisi de verinin tutulduğu kısım ve bir sonraki düğüme gösteren pointer kısmından oluşur ve her ikiside ardarda depolanmak zorunda değildir.

Sıralama yapılmamış bir alanda arama yapmak Lineer Arama yapmayı gerektirir, bu da N/2 blok erişimi gerektirir. Buradaki N tablonun disk üzerinde bulunduğu blok sayısıdır. Eğer bu alan key yani anahtar olmayan bir alan ise arama N tane blok erişimi gerektirir.

Halbuki sıralanmış bir alan olsaydı Binary Arama kullanılabilir, bu da log2 N blok erişimi gerektirir. Bununla birlikte key olmayan alan sıralanmış ise tablonun geri kalanı duplicate değerleri bulmak için aranmaz. Çünkü alan sıralanmış olduğu için aranandan değişik bir değere erişildiğinde arama bitmiş demektir. Böylece performans önemli ölçüde artar.

İndeksleme nedir?

İndeksleme belirli sayıdaki kaydın birden fazla alanda sıralanması demektir. Bir tablodaki bir alanda indeks oluşturunca, alanın değerini ve bu değerin ilişkili olduğu kaydı işaret eden bir pointer tutan diğer bir veri yapısı oluşturur. Daha sonra bu indeks yapısı üzerinde Binary Arama yapılabilmesi için sıralanır.

İndekslemenin dezavantajı disk üzerinde ekstradan alana ihtiyaç duymasıdır.

Nasıl Çalışır?

Öncelikle örnek bir veritabanı tablo şemasının ana hatlarını çizelim;

Alan adı           Veri tipi      Disk üzerinde kapladığı alan
id (Primary key)   Unsigned INT   4 byte
firstName          Char(50)       50 byte
lastName           Char(50)       50 byte
emailAddress       Char(100)      100 byte

Not: varchar yerine char kullanılmasının sebebi değerin disk üzerinde kapladığı alanın kesin boyutu belirlemek için kullanılmıştır. Bu örnek veritabanı 5 milyon row a sahiptir ve indexlenmemiştir. Değişik sorguların performansı analiz edilecektir.Bunlar id(sıralanmış anahtar alanı) ve firstName(sıralanmamış anahtar olmayan alan) dir.

Örnek 1

Örnek olarak verilen veritabanı r = 5,000,000 kayıtlı, R = 204 byte sabit boyutta kayıt uzunluğu ve blok boyutu B = 1024 byte tır. Tablonun bloklama faktörü bfr = (B/R) = 1024/204 = 5 her bir disk bloğundaki kayıt sayısı. Tabloyu tutmak için gerekli toplam blok sayısı N = (r/bfr) = 5000000/5 = 1,000,000 blok.

id alanındaki arama ortalama N/2 = 500,000 blok erişimi gerektirir, id alanının aranan değerde olup olmadığını kontrol etmek için. Ama id alanı sıralı olduğu için Binary Arama yapılarak ortalama log2 1000000 = 19.93 = 20 blok erişimi ile bulunabilir. Gördüğünüz gibi bu müthiş bir gelişmedir.

Şimdi firstName alanı ne sıralanmıştır, ki böyle olduğu için Binary Arama yapamayız, ne de değerler unique dir, bu yüzden de tablo sonuna kadar aranmalıdır yani N = 1,000,000 blok erişimi gerektirir. İşte burada indekleme yapmak çok faydalıdır.

Söylendiği gibi index kaydı sadece indexlenen alanı ve orijinal kayda işaret eden pointer ı barındırmaktadır. firstName alanı için index şeması aşağıdaki gibidir:

Alan adı            Veri tipi      Disk üzerinde kapladığı alan
firstName           Char(50)       50 byte
(record pointer)    Special        4 byte

Örnek 2

Örnek olarak verilen veritabanı r = 5,000,000 kayıtlı ve index kaydı uzunluğu R = 54 byte ve varsayılan blok büyüklüğü B = 1,024 byte tır. İndeksin bloklama faktörü bfr = 1024/54 = 18 herbir disk bloğu için kayıt sayısı. Tabloyu tutmak için gerekli blok sayısı N = (r/bfr) = 5000000/18 = 277,778 bloktur.

Şimdi firstName kullanarak yapılan arama indeks yapısından faydalanarak performansı arttırır. Yani bu indeksin Binary Aramasının ortalama blok erişimi log2 277778 = 18.08 = 19 dir.

Ne zaman kullanılmalı?

Görüldüğü gibi indeks oluşturmak fazladan disk alanı gerektirir. İndeksleme yapısı sadece aramalarda işe yarar. Yeni kayıt güncelleme ve silme işlemlerinde ekstra işlem zamanı ve disk alanı gerektirir. Bu yüzden sadece aramaları hızlandırmak için yapılmalı ve yüksek veri bulunan tablolarda gerekli alanlar için yapılmalıdır.

C# Static Constructor

2011-06-17T05:02:00.000-07:00

C# ta static constructor için performans değerlendirmesi: Microsoft ve birçok kod geliştirici static constructorların ciddi bir yük getirdiği konusunda uyarıyorlar. Static constructorlara aynı zamanda type initializer de denir, çünkü bunlar tiplere referans verirler, instancelara değil. Aşağıda C# dilinde static constructorlar için yapılan test bulunmaktadır. Hangisinin yararlı olduğuna karar verebilirsiniz.

Örnek

Aşağıda static contructoru bulunan ve bulunmayan olarak iki sınıf bulunmaktadır. Kullandığınız çoğu sınıfın static constructoru yoktur. Sonuca göre static constructorlar tipe her ulaştığınızda ciddi bir yavaşlamaya sebep oluyor.

Static Constructor a sahip bir class [C#]

/// /// Bu tip static constructora sahiptir.
/// 
static class HasStaticConstructor
{
    ///     /// Public field
    ///     public static int _test;

    ///     /// Static constructor public alanı initialize eder
    ///     static HasStaticConstructor()
    {
 _test = 1;
    }
}

Static Constructoru olmayan bir class [C#]

/// /// Bu tip static constructora sahip değildir.
/// 
static class NoStaticConstructor
{
    ///     /// Public field initialize edilir
    /// 
    public static int _test = 1;
}

Benchmark (Karşılaştırmalı Test) notları

Döngü: 1000000000
Detaylar:    _text alanı her döngüde erişilir.

Static constructor performans testi

Sınıf 1: Static constructoru olan
Zaman:    3208 ms

Sınıf 2: Static constructoru olmayan
Zaman:     319 ms

Özet

Static constructor kullanmak uygun olabilir, ama çok yavaşlar.Runtime bunları inline atamaları optimize edebildiği yolla optimize edecek kadar akıllı değil. Bazen lazy loading kullanmak uygun olabilir. ( Lazy Loading: bir değişkenin her erişildiğinde null kontrolü yapılıp eğer null ise initialize etmek).

ASP.NET MVC nedir, ne işe yarar, niçin ve ne zaman tercih edilmelidir?

2011-06-13T00:49:00.000-07:00

ASP.NET MVC’yi anlamak için “WebForms”un ne olduğunu bilmek ve anlamış olmak gerekir. Bundan dolayı öncelikle biraz webformsa değinmek istiyorum.
Klasik ASP ile web geliştirenlerin .NET’e geçişi ile birlikte hayatlarına giren ilk şey “WebForms” olmuştur. Asp.Net programlamada başlangıç seviyesinde, mantığı tam olarak anlaşılamasa da, giriş seviyesi bir programcı dahi webformsu aktif olarak kullanır. Basit bir şekilde anlatmak gerekirse; bir aspx sayfasında bulunan asp.net server kontrollerine (textbox, dropdown, vb.) girilen verilerin programatik olarak işlenmesi için koda gönderilmesini sağlayan sayfa yapısına webforms diyebiliriz. Bu işlemi gerçekleştirmek için bize yardımcı olan mekanizmalar vardır. Postback ve Viewstate bunların başında gelir. Postback bu kontrollerdeki veriyi koda gönderme eylemine verilen isimdir. Viewstate ise postback öncesinde bu formlara girilmiş olan verilerin postback sonrasında tekrar kullanılabilir olmasını sağlayan mekanizmadır. Örneğin aşağıdaki gibi basit bir aspx sayfamız olsun.

Bu sayfadaki textbox’a bir yazı girip, checkbox’a tick atıp, butona tıklandığında textboxa girilen yazıyı sayfanın başına yazdırdığımızı düşünelim. Bunun için Visual Studio’da designerdaki butona çift tıklarız ve bizi code behind’a yönlendirir ve bu buton için bir event oluşturur. Bu eventin içine Response.Write(TextBox1.Text) benzeri bir kod yazarız. Daha sonra bu sayfayı çalıştırıp, butona tıkladığımızda sayfa bir kere refresh yapar (kendini tazeler) ve tekrar aynı sayfayı açar.

Textboxa girdiğimiz yazı, olması gerektiği gibi sayfanın başında gözükür. Ayrıca textbox’ın içinde yazı hala duruyordur ve checkbox da ticklenmiş durumdadır. Oysa sayfa kendini refresh etmiştir. Refresh eyleminin aynı sayfayı tekrar açtığını düşünürsek (adres çubuğundaki url değişmez), o sayfaya ilk defa girildiğinde olduğu gibi boş bir şekilde açılması beklenir. Bunu test etmek için sayfa boş iken textboxa bir yazı girin checkbox’a tick atın ve daha sonra browser’ınızın refresh butonuna basın. Bunu yaptığınızda göreceğiniz üzere textbox’taki yazı kaybolur ve checkbox boşalır. Sayfa ilk açıldığı şekline geri döner. Fakat butona tıklayıp sayfayı refresh ettirdiğinizde her şey yerinde duruyordur. İşte buradaki butona tıklama eylemi sonucu sayfanın refresh yapmasına postback denir. Bu refresh sonunda textbox’a girdiğimiz yazının durması ve checkbox’ın tickli kalmasını da viewstate mekanizması sağlar. Postback ile textbox’taki yazı koda gönderilir. Kod bu yazıyı alır, işler, sayfanın başına yazar ve tüm bunlar refresh anında olur. Refresh tamamlandığında her şey istediğimiz gibidir. İşte tüm bu olaylar zincirinin ve mekanizmaların tamamına “WebForms” denir.
Basit anlamda webformsun işleyiş şekli ve yapısı böyledir. Fakat Asp.Net MVC’de yapı bu şekilde değildir. MVC’de postback, viewstate, codebehind, server kontrolleri (textbox, checkbox) ve bu kontollerin eventleri yoktur. “Olamaz! Bunlar olmadan sayfa nasıl çalışır!” dediğinizi duyar gibiyim. Evet alışık olduğumuz bu yapı Asp.Net MVC’de farklı bir şekildedir. Peki neden farklı? Bu yapı gayet güzel çalışıyor. Bunu neden farklı bir yapıda kullanma ihtiyacı duyuyum ki? Benzeri soruların cevabı ise; webformsun bu yapısının bazı dezavantajları olduğu ve bu dezavantajların mvc’de olmamasıdır. Bazı web projelerinde webformsun birazdan bahsedeceğim dezavantajları tahammül edilemeyecek derecelere ulaştığı için Asp.Net MVC, WebForms’a alternatif olarak geliştirilmiştir. Fakat bu MVC’nin daha iyi, webformsun daha kötü olduğu veya mvc’nin webformsun yerine geçeceği gibi bir anlam taşımamaktadır. Projenin türüne göre tercih edilebilecek birer alternatiftirler.
Şimdi gelelim webformsun dezavantajlarına. Öncelikle bu dezavantajlardan bahsedeceğim. Daha sonra mvc’nin bunları nasıl çözdüğünü elimden geldiğince anlatmaya çalışacağım. Bu çözümleri incelerken mvc’yi de anlamaya çalışmış olacağız.
1.) Viewstate, sayfadaki server kontrollerinin durumunu hafızasında tutmak için client tarafında gizlenmiş bir hidden input oluşturur. Bu input webforms ile geliştirilmiş her aspx sayfasında vardır. Web browser’ınızda herhangi bir aspx sayfasının kaynağına baktığınızda “__VIEWSTATE” isimli bu inputu görebilirsiniz.

<input type="hidden" name="__VIEWSTATE" id="__VIEWSTATE" value="/wEPDwUKLT
c1MDU0Nzg2MWQYAQUeX19Db250cm9sc1JlcXVpcmVQb3N0QmFja0tleV9fFgEFCUNoZWNrQm94
MX5gT8EYawMsUp79Tkt2Gz2HkU/i" />

Gerçek hayat uygulamalarında bu inputun value’su o kadar büyür ki boyutu yüzlerce kilobyte’ı bulur. Bu da client tarafında gereksiz bir yavaşlığa neden olur. Server tarafında ise bu viewstate değerini oluşturmak ekstra iş yükü demektir. Hele bir de günde milyonlarca kez ziyaret edilen bir web projesi ise, bu yavaşlık ve iş yükü tahammül edilemez olur. Yukarıda bahsettiğim gibi Asp.Net MVC’de viewstate yoktur. Bundan dolayı mvc’de böyle bir yavaşlık söz konusu değildir. Peki mvc’de viewstate yoksa sayfadaki kontollerinin durumunu nasıl hafızada tutacağız? Merak etmeyin Asp.Net MVC’de bu işi gören bir mekanizma var ve bu mekanizma ne client’a ne de server’a ekstra iş yükü getiriyor. Bu işi http’nin yapısına uygun bir şekilde çok daha doğal yollar ile gerçekleştiriyor.
2.) Webforms’da sayfa yaşam döngüsü (page life cycle) vardır. Yukarıdaki örnekte kısaca bahsettiğim üzere sayfanın çalışma anında bir tür olaylar zinciri gerçekleşir. Butona tıklandığında o butonun click eventi tetiklenir, daha sonra postback başlar, veriler koda gider, kod veriyi işler ve tekrar sayfaya gönderir. Basit bir uygulamada kısa ve hızlı bir döngüdür bu. Fakat kompleks uygulamalarda maalesef bu kadar hızlı olmamaktadır. Hele bir de o sayfada onlarca server kontrolü bir aradaysa çok daha uzun sürer. Eventler havada uçuşur. Önce hangisi tetiklendi? Sonra hangisi tetiklenecek? Şimdi ne olacak? Aynı anda birden fazla eventi nasıl tetiklerim? Bir sürü karmaşa ortaya çıkar. Codebehind event metotlarıyla dolar. Hangi event hangi kontrolündü karıştırırsınız. Designera geri dönüp o kontrole çift tıklayıp codebehind’taki onun eventine gitmek gibi bir zahmete katlanırsınız. İnanın bana büyük web uygulamalarında bu sizi çığırından çıkarır. Asp.Net MVC’de bu eventlerle boğuşmak zorunda değilsinizdir. MVC sizi Page_Load eventindeki “Page.IsPostBack değilse” kontrolünü yapma derdinden de kurtarır.
3.) Webforms’da asp.net server kontolleri otomatik olarak html elementlerine dönüştürülür. Siz o kontrolün html’ine müdahale edemezsiniz. Yaptığımızın işin web sitesi geliştirmek olduğunu düşünürsek web’in temeli olan html’de tam kontrol sahibi olamamamız hoş bir durum değildir. Özellikle standartlara uyumlu sayfa tasarlama gibi bir kaygımız varsa (ki olmalıdır) server kontolleri size bu esnekliği sağlamamaktadır. Server kontrollerinin css’lerinde de tam kontrol sahibi değilizdir. Ayrıca server kontolleri bazen gereksiz html kodları da üretebilmektedir. MVC’de server kontrolleri olmadığı için standart html elementlerini kullanırız. Bu da size sayfanızın html’inde tam kontrol verir.
4.) Büyük web projelerinde N-Layer, N-Tier, vb. metodolojileri kullanarak programınızın mantık (logic) kısmı ile tasarım (presentation) kısmını birbirinden ayırırsınız. Böylece projenin yazılımsal olarak yönetimi daha kolay olur. Webformsdaki codebehind yapısı aslında bu metodolojilere ters düşmektedir. Çünkü presentation layer’ınızda yoğun olarak kod yazarsınız. Bir çok mantıksal işlemi aspx sayfasına bağlı codebehind’da gerçekleştirirsiniz. MVC’de tasarım ile mantık çok iyi bir şekilde ayrılmıştır. Tasarımı bir kere bitirdiğinizde tekrar tekrar oraya geri dönmek zorunda kalmazsınız. Artık işiniz daha çok mantıksal işlemlerdir, bu katmana yoğunlaşırsınız.
Temel olarak bu dört dezavantajın yanında diğer bazı dezavantajlar da mevcuttur. Fakat konuyu uzatmamak için onlara bu yazıda değinmeyeceğim. Yukarıdaki dezavantajlar ele alındığında büyük bir web projesi için Asp.Net MVC’nin tercih edilmesi akıllı bir yol olarak gözüküyor değil mi? Peki mvc sadece bu dezavantajları gideren bir yapı mı? Kesinlikle hayır. Asp.Net MVC’nin bize kazandırdığı daha birçok yeni ve kullanışlı özellik de mevcut. Bunlardan en önemlisinin “Routing” mekanizması olduğunu söyleyebilirim. Routing, bir aspx sayfasına URL üzerinden gelen çağrıları anlamlı hale getirdikten sonra işlenmesi için mantıksal yapının olduğun koda (logic) yönlendirme işini gerçekleştiren mekanizmadır. Örneğin “www.abc.com/kategori/altkategori/sayfa” şeklinde bir url olduğunu düşünelim. Bu url’i web browserda adres çubuğuna girip enter’a basıldığı an asp.net mvc’de ilk olarak routing mekanizması çalışır. Routing bu url’deki ana domainden (www.abc.com) sonra gelen “/” ile ayrılmış kısımları (kategori, altkategori, sayfa) parçalar, daha sonra mantıksal kodun (logic) içerisinde bunlara uygun olan metotları bulup oraya yönlendirir. Logic’de gerekli işlemler yapıldıktan (veritabanından verilerin çekilmesi, işlenmesi, vb.) sonra tekrar Routing devreye girer ve işlenmiş bu verilerin gösterileceği uygun aspx sayfasını bulup oraya yönlendirir. Routing'in sağladığı bu yapı sayesinde url’ler çok daha anlamlı hale gelir. Böyle olunca da arama motorları bu url’leri daha iyi indeksler ve siteniz üst sıralarda çıkar. Webforms’da bu yapıyı oluşturabilmek için ekstra zahmete girersiniz. Webforms’da url rewrite denilen teknik ile bu işlem gerçekleştirebilmektedir fakat mvc’de olduğu kadar hızlı ve doğal değildir.
Routing’i anlatırken aslında Asp.Net MVC’yi anlamaya bir giriş yapmış olduk. Genel itibariyle mvc’nin çalışma mantığı routing’deki bu yapı üzerine kuruludur. URL’den bir istek gelir, o isteğe uygun metot (Controller) bulunur, bu metod aldığı bu isteği yerine getirmek için uygun business logic metotlarını (Model) çalıştırır ve son olarak buradan dönen anlamlı veriler uygun aspx sayfalarına (View) yönlendirilir.
Burada parantez içerisinde belirttiğim “Model”, “View”, “Controller”lar da bir araya gelip MVC’yi oluşturur.

Bu yazıda Asp.Net MVC’ye detaylı sayılabilecek bir giriş yapmış olduk. Planım bunu bir yazı dizisine çevirip MVC’nin tamamını detaylı bir şekilde incelemek ve sizlerle birlikte örnek bir uygulama geliştirmek. Umarım bu planımı gerçekleştirebilirim. Bir sonraki yazıda Model-View-Controller yapısının nasıl çalıştığına göz atıp, örnek bir asp.net mvc projesi oluşturarak bunu pekiştiririz. Şimdilik bu kadar. Diğer yazıda görüşmek üzere.

Metadata Nedir?

2011-05-25T00:02:00.000-07:00

Son zamanlarda IT sektöründe sıkça duymaya alıştığımız ifadelerden biri oldu "metadata". Peki nedir bu metadata?

Birebir anlam olarak baktığımızda metadata, bilgi hakkında bilgi olarak tanımlanıyor. Ancak tabi bu haliyle soyut ve yetersiz bir tanımlama olarak kalıyor. Biraz somutlaştıralım:

Metadata, bilgi kaynaklarım beni yanıltmıyor ise ilk olarak kütüphanecilik alanında icat edilen bir kavram. Bir kütüphanede pek çok kitap, yani aslında yüklü miktarda bilgi bulunmaktadır. Ancak sorun, bu bilginin nasıl indexleneceği, yani hangi bilgiye hangi kitaplardan ulaşılabileceği, hangi kitabın içeriğinin aşağı yukarı ne olduğu... İşte burada metadata yani bilgi hakkında bilgi yardıma koşuyor. Metadata, ille de içeriğin türü hakkında (örneğin anahtar kelimeler veya bilimsel bir makalenin "abstract" kısmı) olmak zorunda değil. Basım evi, yayın tarihi, baskı sayısı da birer metadatadır.

Metadatanın IT alanındaki kullanımlarına çok basit örnekler vermek gerekirse, veritabanı sitemlerinde her tablonun ve alanın yanındaki onun hakkındaki açıklama alanları, web sitelerinin "header" bölümünde bulunan "meta tagleri" içindeki web sitesini tanımlayıcı bilgiler gösterilebilir.

IT ve otomasyon sistemleri yaygınlaştıkça, ortada çok büyük data, datadan üretilen enformasyon ve hatta işlenmiş bilgi havuzları oluştu. Şu an IT dünyasının gündemi, oluşan bu bilgiye en kısa yoldan nasıl ulaşılıp, bilginin nasıl yönetileceği olmaya başladı. Bu yüzden metadata kavramını gittikçe daha da çok duyacağız.

Generic Kullanımı #2

2011-05-24T08:36:00.000-07:00

Generic Kısıtlamaları

C# ta generic-tip parametrelerinin yerine hangi kısıtlamalarda client-tanımlı parametrelerin kullanılacağını derleyiciye belirtmek zorundasınızy. Üç tip kısıtlama vardır. Türeme kısıtlaması derleyiciye generic-tip parametrenin hangi temel tipte class veya interface den türemesi gerektiğini belirtir. Varsayılan yapıcı (default constructor) kısıtlaması derleyiciye generic-tip parametresinin default public contructor a (parametresiz public constructor) sahip olduğunu gösterir. Referans/Değer tip kısıtlayıcısı generic tip parametrenin referans mı yoksa değer tipindemi olduğunu sınırlar. Bir generic tip birden fazla kısıtlayıcı barındırabilir.

Şunu da belirtmek lazım ki bu kısıtlayıcılar opsiyoneldir, ama generic-tip parametreler kullanırken bunları kullanmak mecburi gibidir. Bunları kullanmadığınız sürece object-tip parametrelerde olduğu gibi daha fazla tip-güvenlik kontrolleri yapmanız gerekir.Kısıtlamalar generic-tip metadatanın önemli bir parçasıdır, bu sayede client-side derleyiciside bunun avantajlarından faydalanabilir. Client-side derleyicisi client geliştiricisine kısıtlamalara uymasını zorlayarak tip-güvenliği sağlar.

Kısıtlamaların kullanım ihtiyacına yönelik bir örnek verecek olursak: Bağlı listeye indexleme kabiliyeti ve bir key e göre arama kazandırmak isteyelim

public class LinkedList
{
   T Find(K key)
   {...}
   public T this[K key]
   {
      get{return Find(key);}
   }
}

Bu clienta aşağıdaki kodu yazmasına olanak sağlar.

LinkedList list = new LinkedList();

list.AddHead(123,"AAA");
list.AddHead(456,"BBB");
string item = list[456];
Debug.Assert(item == "BBB");

Arama yapabilmek için tüm listeyi taramak, her bir node un key ini aranan key ile karşılaştırmak ve eşleşen node u geri döndürmek gerekir. Problem şu ki aşağıdaki method derlenmez:

T Find(K key)
{
   Node current = m_Head;
   while(current.NextNode != null)
   {
      if(current.Key == key) //Derlenmez...
         break;
      else
         
         current = current.NextNode;
   }
   return current.Item; 
}

Neden derlenmediğinin sebebi:

if(current.Key == key)

Yukardaki satır derlenmez çünkü derleyici K nin == operatörünü destekleyip desteklemediğini bilemez. Mesela structlar bu çeşit bir gerçekleştirmeyi desteklemez. Bu == operatör kısıtlamasını aşmak için IComparable arayüzünü kullanabilirsiniz:

public interface IComparable 
{
   int CompareTo(object obj);
}

CompareTo() methodu eşitlik durumunda 0 döndürür, böylece Find() methodu bunu aşağıdaki gibi kullanabilir:

if(current.Key.CompareTo(key) == 0)

Malesef bu kodda derlenmez çünkü derleyici K nın IComparable dan türeyip türemediğini bilme imkanı yoktur.

Siz bunu IComparable a cast edip kullanabilirsiniz ama bu da tip-güvenliği için pahalıya mal olur:

if(((IComparable)(current.Key)).CompareTo(key) == 0)

Türeme Kısıtlaması

C# 2.0 da kısıtlama tanımlamak için where keyword ünü kullanırız. where keyword ünü derleyiciye parametrenin neden türemesi gerektiğini belirtmek için kullanırız.

public class LinkedList where K : IComparable
{
   T Find(K key)
   {
      Node current = m_Head;
      while(current.NextNode != null)
      {
         if(current.Key.CompareTo(key) == 0)
            
            break;
         else      
            
            current = current.NextNode;
      }
      return current.Item; 
   }
   //Rest of the implementation 
}

Derleyici burada list in key argümanı için IComparable dan türeme şartı koşucak ve kodu eğer key bundan türemiyorsa derlemiyecektir.

Kısıtlama size IComparable ı kullanmanıza izin verse bile, key olarak değer tipinde, mesela integer tipinde bir değişken kullandığınızda tekrar boxing yapmanız gerekecek. Bu sorunu aşmak için IComparable kullanmanız gerekecek:

public interface IComparable 
{
   int CompareTo(T other);
   bool Equals(T other);
}

Key için kullanımı aşağıdaki gibidir.

public class LinkedList where K : IComparable
{...}

Kısıtlamalar gerçek türemelerden sonra yazılmalıdır. Mesela LinkedList IEnumerableinterface inden türüyorsa where bundan hemen sonra yer almalıdır:

public class LinkedList : IEnumerable where K : IComparable
{...}

Aynı generic tip parametresinde birden fazla interface kısıtlaması getirebilirsiniz Mesela:

public class LinkedList where K : IComparable,IConvertible
{...}

Her bir generic tip parametre için kısıtlama yazılabilir, mesela:

public class LinkedList where K : IComparable
                             where T : ICloneable 
{...}

Generic tip parametreler için class dan türeme kısıtlamasıda getirebilirsiniz. Ama sadece bir tane belirleyebilirsiniz:

public class MyBaseClass
{...}
public class LinkedList where K : MyBaseClass
{...}

C# kısıtlama olarak başka bir generic tip parametre kullanmanızada olanak sağlar:

public class MyClass where T : U 
{...}

Constructor Kısıtlaması

Generic sınıfın içinde bir generic nesne oluşturmak istediğinizi düşünün. C# derleyicisi clientın kullanacağı tip argümanın tipinde argümanlara sahip bir constructor olup olmadığını bilemez, böylece derleme yapamaz.

Bu problemi aşmak için C# size public default contructor tanımlamanıza olanak tanır. Bu new()kısıtlaması kullanarak yapılır. Örneğin:

class Node where T : new() 
{
   public K Key;
   public T Item;
   public Node NextNode;
   public Node()
   {
      Key      = default(K);
      Item     = new T();
      NextNode = null;
   }
}

Türeme kısıtlaması ile birlikte kullanımı aşağıdaki gibidir:

public class LinkedList where K : IComparable,new() 
{...}

Referans/Değer Tip Kısıtlaması

Generic tip parametresinin değer tipindemi yoksa başka tiptemi olacağını aşağıdaki gibi kısıtlayabilirsiniz:

public class MyClass where T : struct 
{...}

Aynı şekilde referans tipinde olduğunuda class keywordü ile kısıtlayabilirsiniz:

public class MyClass where T : class 
{...}

Generic Kullanımı #1

2011-05-21T15:52:00.000-07:00

Generic Kullanımı

Generic tipleri sınıflar ve struct lar için kullanabilirsiniz. İşte size faydalı bir generic point (nokta) yapısı:

public struct Point
{
   
   public T X;
   
   public T Y;
}

Generic nokta (point) yapısını integer koordinatlar için kullanabilirsiniz. Örneğin:

Point point;
point.X = 1;
point.Y = 2;

Veya double tipinde koordinatlar için:

Point point;
point.X = 1.2;
point.Y = 3.4;

Şimdiye kadar generic tiplerin temel kullanımını gördük. C# 2.0 ın bazı generice özel syntax yapısıda vardır. Mesela default() operatörü kullanılan tipin default değerini döndürür. Örneğin stack yapısında listeden pop yapmak istediğimizde kullandımız Pop() methodunu inceleyelim ve stackın boş olduğu durumlarda default bir değer döndermek isteyelim:

public T Pop()
{
   m_StackPointer--;
   if(m_StackPointer >= 0)
   {
      return m_Items[m_StackPointer];
   }
   else
   {
      m_StackPointer = 0;
      return default(T);
   }
}

Referans tipleri için default değer null dır ve value tipleri için default değer 0 dır.

Çoklu Generic Tipleri

Örneğin aşağıdaki gibi bir generic bağlı liste düşünelim:

Kod Blok 3. Generic Bağlı Liste

class Node
{
   public K Key;
   public T Item;
   public Node NextNode;
   public Node()
   {
      Key      = default(K);
      Item     = defualt(T);
      NextNode = null;
   }
   public Node(K key,T item,Node nextNode)
   {
      Key      = key;
      Item     = item;
      NextNode = nextNode;
   }
}

public class LinkedList
{
   Node m_Head;
   public LinkedList()
   {
      m_Head = new Node();
   }
   public void AddHead(K key,T item)
   {
      Node newNode = new Node(key,item,m_Head.NextNode);
      m_Head.NextNode = newNode;
   }
}

Bağlı liste düğümleri (node) depolar:

class Node
{...}

Her bir düğüm bir anahtar (Generic tip parametresi K) ve bir değer tutar (Generic tip parametresi T). Aynı zamanda her bir düğüm bir sonraki düğüme referans verir. Bağlı listeler generic tip parametreleri K ve T ile tanımlanır:

public class LinkedList
{...}

Bu sayede AddHead() gibi generic methodlar ortaya çıkar:

public void AddHead(K key,T item);

Ne zaman generic tipinde bir değişken tanımladığınızda, kullanacağınız tipleri belirlemek zorundasınız. Ama belirlenen tip argümanları kendileride bir generic tip olabilirler. Örneğin, bağlı liste m_Head adında Node tipinde bir değişkene sahip. Bu listedeki ilk elemana referans veriyor. Aynı zamanda generic tipler olan K ve T ile tanımlanmış.

Node m_Head;

Bir düğümün instance ını oluştururken argümanların tipini belirtmelisiniz., bunun içinse bağlı listenin generic tiplerini kullanabilirsiniz:

public void AddHead(K key,T item)
{
   Node newNode = new Node<K,T>(key,item,m_Head.NextNode);
   m_Head.NextNode = newNode;
}

Not olarak söyleyelim liste ile node aynı isimlerde generic tipler kullanıyor. Bu sadece okunabilirliği kolaylaştırma açısından bu şekilde yazılmıştır. Aşağıdaki şekillerdede kullanılabilir:

public class LinkedList
{...}

Veya:

public class LinkedList
{...}

Listenin örnek kullanımı olarak key ler için integer value lar için string kullanmak istersek:

LinkedList list = new LinkedList();
list.AddHead(123,"AAA");

İsteyen başka şekillerdede kullanabilir:

LinkedList list = new LinkedList();
list.AddHead(DateTime.Now,"AAA");

Bazen alias kullanmak faydalı olabilir.Bu şekilde bir kullanım sizi kod tekrarından kurtarabilir.

Kod Blok 4. Generic tip alias

using List = LinkedList;

class ListClient
{
   static void Main(string[] args)
   {
      List list = new List();
      list.AddHead(123,"AAA");
   }
}