Mała encyklopedia ogrodnicza

Troszkę o begoniach

2013-10-04T18:30:00.000+02:00

Begonie to rośliny o pięknym pokroju, niezwykle dekoracyjnych liściach i efektownych kwiatach o całej gamie żywych, ciepłych barw w różnych odcieniach, począwszy do bieli poprzez żółte, łososiowe do ciepmnopurpurowych i często z jedwabistym połyskiem. Kwiaty bywają pojedyncze, półpełne (przykładem B. elatior) oraz pełne (B. tuberhybrida).

Cały rodzaj Begonii można uznać za wspaniałą kolekcję o wielkiej różnorodności kształtów i kolorów. Określenie rodzaju Begona pochodzi od nazwiska Michela Bѐgona, gubernatora wyspy San Domingo.

Begonia nazywana jest przez polskich systematyków - botaników "ukośnicą", ponieważ należy do rodziny ukośnicowatych (Begoniaceae). Nazwa wynika ze skojarzenia z asymetryczną budową liści, ale niemal wszyscy nazywamy je nadal begonią.

Obecnie w naszym kraju najbardziej rozpowszechniona jest uprawa begonii w gruncie,
przeznaczonych do obsadzania, stylowych dywanowych kwietników miejskich, klombów, modnych waz i mis, do ukwiecania balkonów i okien, a także do dekorowania grobów na cmentarzach. Są to begonie stale kwitnące i bulwiaste.

Begonie są to najczęściej rośliny wieloletnie, gdyż większość z nich nie traci liści na zimę. Bywają jednak gatunki, które przechodzą stan spoczynku w postaci bulw lub kłączy.

Przyroda sprawiedliwie obdzieliła begonie urodą. Gatunki o liściach niepozornych charakteryzują się efektownymi kwiatami i odwrotnie.

Obok wielu zalet begonie mają także i wady. Najkłopotliwszą dla producentów, a nawet i dla użytkowników jest ich kruchość, toteż zawsze należy obchodzić się z begoniami ostrożnie i delikatnie.

Pnące rośliny drzewiaste

2012-09-28T20:31:00.002+02:00

Doskonałym uzupełnieniem roślinności na balkonie są pnącza trwałe. Sprawiają one nieco kłopotu w uprawie ze względu na konieczność zabezpieczania ich na zimę. Trud ten jednak opłaca się, bo przez całe lato można cieszyć się np. kwitnącym powojnikiem.

Zabezpieczanie na zimę.
Jesienią, po zrzuceniu liści, pędy, o ile to możliwe zgromadzamy w jednym miejscu i owijamy papierem falistym lub innym materiałem izolacyjnym. Pojemnik zaś umieszczamy w większym kartonie, tak aby uzyskać 8-10cm odległości między pojemnikiem a kartonem. Przestrzeń tę należy wypełnić jakimś materiałem izolacyjnym np. rozdrobnionym styropianem, trocinami. Rośliny można zabezpieczyć na zimę wynosząc je do pomieszczenia, w którym temperatura przez cały ten okres będzie w okolicy 0st. Wiosną pojemnik wraz z rośliną powraca na balkon.

Szczególnie ważne dla pnączy trwałych są odpowiednie podpory. Najlepsze do tego celu są kratki wykonane z listewek. Ze śliskiego sznurka (linki) pędy pod własnym ciężarem łatwo mogą się osunąć i zniszczyć.

Powojnik wielkokwiatowy zaliczyć można do najpiekniejszych pnączy ze względu na duże kwiaty w wielu kolorach. Niektóre odmiany kwitną przez całe lato. Pędy powojnika rosną silnie przymocowując się do podpór ogonkami liściowymi.

Winobluszcz pięciolistny najpiękniejszy jest jesienią, gdy przebarwiają się jego dłoniasto złożone liście na kolor czerwony. Pędy jego posiadają liczne wąsy zakończone przylgami, dzięki krórym sam wspina się po ścianach. Roczne przyrosty sięgają długości 3-4cm.
Bardzo podobny w sposobie wzrostu i walorach dekoracyjnych do winobluszczu pięciolistkowego jest winobluszcz trójklapowy. Liście winobluszczu trójklapowego są pojedyncze są pojedyncze i układają się dachówkowato. Najefektowniej przebarwia się w pełnym słoncu.

Bluszcz pospolity jest rośliną zimozieloną. Wspina się dzięki korzonkom przybyszowym. Bluszcz dobrze rośnie w cieniu. Dodatkową ozdobę stanowią pędy kwiatowe pojawiające się na dojrzałych osobnikach o liściach owalnych. Bluszcz ten jest szczególnie wrażliwy na wysuszające działanie wiatru. Wymaga więc solidnego zabezpieczenia na zimę.

Byliny

2012-09-28T20:04:00.000+02:00

Są to rośliny wieloletnie. Pochodzące z naszej lub podobnej do naszej strefy klimatycznej. Zimują w gruncie najczęściej w postaci korzeni lub innych podziemnych organów, natomiast pochodzące z cieplejszego klimatu musimy przechowywać zimą w pomieszczeniach wilgotnych, w temperaturze kilku stopni powyżej zera.

Rośliny trwałe, niezimujące w gruncie, do których przechowywania warto namawiać, bo pewne ich odmiany są trudne do zdobycia (poza tym są drogie), a przechowywanie zimą nie jest kłopotliwe to: pelargonia rabatowa, pelargonia bluszczolistna, pelargonia wielkokwiatowa, męczennica.

Rośliny te łatwo rozmnożyć samodzielnie, domowym sposobem sporządzając z przechowywanych roślin sadzonki w lutym - marcu. Sadzonka powinna pochodzić ze zdrowego pędu i posiadać kilka liści (tniemy pod węzłem, a liście te usuwamy. Ukorzenianie może mieć miejsce w naczyniu z wodą lub w doniczce z ziemią lub piaskiem o stałej wilgotności. Po kilku tygodniach rośliny ukorzeniają się i wówczas należy wysadzić je do doniczek.

Rozmnażanie większości gatunków roślin trwałych jest kłopotliwe, nie każdy z nas ma na to czas i warunki, dlatego lepiej jest nabyć ukorzenione sadzonki.

Najbardziej popularną byliną na naszych balkonach jest pelargonia rabatowa o dużych, kulistych kwiatostanach, okrągłych, miękko omszonych liściach, kwitnąca w kolorze czerwonym i różowym. Ostatnio bardziej poszukiwana jest pelargonia bluszczolistna, o nieco drobniejszych kwiatostanach, ale w większej gamie kolorów i co ważne - dla wielu posiadaczy balkonów - o pędach przewieszających się, stąd czasem potocznie nazywana pelargonią pnącą. Liście pelargonii bluszczolistnej są intensywnie zielone, skórzaste, lekko błyszczące, wyglądem przypominają liście bluszczu.

Największe kwiaty z pośród pelargonii ma pelargonia wielkokwiatowa (angielska), często też spotykana jako roślina doniczkowa. Kwiaty jej sa bardzo duże, białe, różowe, fioletowe, kielichowate. Szczególnie ważne jest w przypadku tej pelargonii, aby przeszła okres temp. niższych niż 15st. W przeciwnym wypadku nie zakwitnie.

Mało popularne na balkonach, choć w pełni na to zasługujące, są męczennice (passiflory): olbrzymia i błękitna.
Meczennica olbrzymia kwitnie od lipca do mrozów. Kwiaty jej są okazałe, o bardzo oryginalnym układzie pręcików i słupków, w kolorach niebieskim, różowym, kremowym i bałym. Liście ma duże, intensywnie zielone. Roślina owija się wokół podpór wąsami wyrastającymi z pędów. Dorasta do 3m długości. Najlepszym dla niej stanowiskiem jest słoneczny, osłonięty balkon (loggia). Na zimę nalezy przyciąć pędy i przenieść do mieszkania całą roślinę.
Meczennica błękitna różni się tym od męczennicy olbrzymiej, że liście ma palczaste, rośnie nieco słabej i lubi cieplejsze stanowiska.

Do uprawy na balkonach nadaje się wiele bylin zimujących w gruncie. Jednak ze względu na (na ogół) niewielkie rozmiary tak skrzynek jak i samych balkonów muszą to być rośliny niskie. W przypadku bylin uprawianych na balkonach ważne jest, aby po przekwitnięciu były one nadal dekoracyjne.

Oto opisy kilku takich bylin:

Smagliczka skalna ma liście drobne, nieco srebrzyste,włochate. Jest niska (10-25cm wysokości) i o bardzo zwartym pokroju. Kwitnie na żółto od kwietnia do lipca. Wymaga silnie nasłonecznionych miejsc.

Ubiorek wiecznie zielony - krzewinka o bardzo silnie rozgałęzionych łodygach. Dorasta do 25-35cm wysokości tworząc półkoliste kobierce - kępki. Od konca kwietnia do sierpnia roślina obsypana jest białymi kwiatami. Jeżeli przekwitnięte kwiatostany zostaną przycięte, wówczas roślina powtarza kwitnienie jesienią. Najlepiej rośnie w nasłonecznionym miejscu. Zimą i wczesną wiosną należy chronić rośliny przed wysuszającym działaniem wiatru.

Pierwiosnek gruziński kwitnie już w koncu lutego i w marcu. Bordowe kwiaty osoadzone są tuż nad ziemią, wyrastają z płaskiej rozety liści. Lubi słoneczne stanowiska.

Fiołek pachnący w kolorze niebieskofioletowym kwitnie po raz pierwszy od marca do maja, a często powtarza kwitnienie we wrześniu. Roślina dorasta do 15cm wysokości, lubi miejsca cieniste i półcieniste.

Rośliny dwuletnie

2012-09-23T01:07:00.002+02:00

Na balkonie spośród roślin dwuletnich największe zastosowanie mają stokrotki, niezapominajki i batki. Kwitną obficie od wczesnej wiosny do maja-czerwca, czyli wówczas, gdy większość roślin jednorocznych jest jeszcze rozsadą lub siewki zaczynają dopiero wschodzić w skrzynkach. pod koniec maja rośliny dwuletnie ustępują miejsca pelargoniom, petuniom, aksamitkom, które kwitnąć tam będą do końca lata.

Rośliny te sadzimy do skrzynek z jak największą bryłą ziemi, na ogół kwitną już w marcu. Ponieważ ich cylk uprawy trwa dwa lata, najlepiej zakupić je gotowe, gdyż produkcja rozsady jest kłopotliwa.

Stokrotki i bratki lubią miejsca słoneczne. Mogą być sadzone także w półcieniu, ale wówcas mniej obficie kwitną.
Niezapominajki natomiast najefektowniej będą wyglądały w półcieniu i na podłożu stale wilgotnym. Do uprawy na balkonach najlepiej nadają się stokrotki o pełnych, dużych koszyczkach kwiatowych oraz bratki wielkokwiatowe o wielobarwnych, jasnych płatkach.

Rośliny jednoroczne

2012-09-22T01:28:00.000+02:00

Do roślin jednorocznych zaliczamy te, których uprawa zamyka się w jednym cyklu wegetacyjnym. Nasiona wysiewamy bezpośrednio do skrzynek balkonowych lub doniczek umieszczonych w mieszkaniu.

Pod koniec marca wysiewać już można rezedrę wonną i groszek pachnący.
W kwietniu natomiast: nagietek lekarski, kochię, ślazówkę ogrodową, maciejkę, chmiel japoński, wilec purpurowy, a pod koniec miesiąca fasolę ozdobną i powój.
Najpóźniej bo w połowie maja wysiewamy nasturcję i dynię ozdobną.

Jeżeli decydujemy się na przygotowanie rozsady w domu, to już:
W lutym powinniśmy wysiać nasiona żeniszka, begonii stale kwitnącej, petunii, kobei i szałwi.
W marcu nasiona lobelii, celozji, przypołudnika i niecierpka.
W kwietniu nemezji powabnej, aksamitki i cynii.

Ziemia do wysiewu nasion powina być umiarkowanie wilgotna. Nasiona starajmy się wysiewać jak najrzadziej - zaoszczędzi nam to czasu przy pikowaniu (rozsada w domu) lub przy przerywaniu (na balkonie) roślin.

Przy rozsadzie należy pamiętać o niezbyt głębokim siewie i stałym utrzymywaniu podłoża w umiarkowanej wilgotności i temp. 15st. Do rozsad nadają się jedynie jasne i niezbyt gorące pomieszczenia.

W warunkach domowych najlepiej udają się rozsady roślin z późniejszego siewu - wówczas rośliny mają odpowiedniejsze warunki wzrostu, bo lepsze jest oświetlenie.
Rozsadę na balkonie wysadzamy w połowie maja, gdy minie obawa przymrozków. W tym też czasie najłatwiej jest kupić gotowe rośliny pelargonii oraz rozsadę tych roślin, których nie sialiśmy w domu.

Żeniszek meksykański, begonia stale kwitnąca, begonia bulwiasta, petunia ogrodowa (zawieratka), szałwia i aksamitki to kwiaty najczęściej uprawiane na naszych balkonach. Nic w tym dziwnego. Łatwe do kupienia w postaci dużych roślin, kwitną od wysadzenia do przymrozków. W sprzedaży znajduje się wiele odmian tych roślin, ciekawych pod względem barw i kształtów kwiatów. Lubią one słońce i regularne podlewanie, od którego w głównej mierze zależy ich trwałość.

Z uprawy nasturcji, którą bardzo lubią szkodniki takie jak mszyce i bielinki, często zbyt pochopnie rezygnujemy. A szkoda, gdyż na dużych balkonach, gdzie mogą być uprawiane odmiany o pędach płożących się, łatwo z niej uzyskać gąszcz zieleni, i to w dodatku z pięknymi kwiatami. Na mniejszych balkonach lepiej jednak siać odmiany karłowe.

Fasola ozdobna, groszek pachnący, wilec purpurowy i powój trójbarwny to najczęściej spotykane pnącza na balkonach. Poza fasolą ozdobną, która obficie podlewana kwitnie prawie przez całe lato i tworzy zwartą masę zieleni, pozostałe wymienione gatunki, a szczególnie groszek pachnący, stosunkowo szybko przestają być dekoracyjne.

Warto może spróbować uprawiać na naszym balkonie chmiel japoński o dekoracyjnych liściach i kobeę. Rośliny te szybko rosną, ich dorastające do kilku metrów, bogato ulistnione pędy w krótkim czasie stwarzają ścianę zielieni na całe lato. Kobea ma bardzo dekoracyjne również kwiaty, duże o dzwonkowatym kształcie, białe lub niebieskie, a kwitnie od lipca do końca września.

Ciekawie na balkonach wygląda dynia ozdobna (tykwa). Jej łodygi dorastają do 10m długości i są gęsto pokryte liśćmi. Duża masa tych liści stanowić może ochronę przed słońcem. Od sierpnia dodatkową ozdobę tykwy stanowią owoce różnych kształtów (gruszkowate, kuliste), żółte, zielone i dwubarwne. Zimą owoce te mogą służyć jako ozdoba naszych mieszkań. Dynia ozdobna wymaga nieco głębszych pojemników niż rośliny jednoroczne, żyznej gleby, częstego nawożenia i bardzo intensywnego podlewania.

Pnącza wymagają podpór. Grube balustrady rzadko są dobrymi podporami i dlatego trzeba wcześniej przygotować kratki, sznurki itp.

Takie rośliny jak maciejka i rezeda nie posiadają szczególnie dekoracyjnych kwiatów, lecz miły zapach, właśnie ze względu na ten zapach warto posiać z boku skrzynki trochę ich nasion.
Maciejkę, rezedę a także groszek pachnący można siać kilka razy, w odstępach 2-3-tygodniowych, wówczas kwitnienie rozciągnie się na całe lato.

Krótkie wskazówki

2012-09-18T11:13:00.000+02:00

POJEMNIKI
Dla roślin trwałych powinny być głębokie, o dużej pojemności (10-15 l.). Rośliny jednoroczne i dwuletnie dobrze rosną w typowych skrzynkach balkonowych i różnych misach. Nieodpowiednie są pojemniki metalowe łatwo nagrzewające się.

PODŁOŻE
Ze względu na szczególną łatwość przesuszenia bryły korzeniowej roślin należy do ziemi (dostępnej w kwiaciarniach) dodać substratu torfowego (1część torfu na 2części ziemi). Po przesadzeniu roślin do pojemników ziemię przykrywamy warstwą rozdrobnionej kory sosnowej. Zapobiega ona wysychaniu ziemi. Podłoże w pojemnikach zmieniamy co roku (lub przynajmniej jego część).

NAWOŻENIE
Rośliny trwałe posadzone w kwietniku nie wymagają nawożenia do połowy czerwca. Od połowy czerwca raz w tygodniu nawozimy je roztworem Florovitu lub innego nawozu przygotowanego według receptury podanej przez producenta. Nawożenie należy zakończyć na początku sierpnia. Rośliny jednoroczne nie są tak wymagające i wystarczy im nawożenie 2-3krotne (np. w czerwcu, lipcu i sierpniu), tymi samymi nawozami.

PODLEWANIE
Powinno być systematyczne, choć uzależnione od przebiegu pogody. Nigdy nie wolno nam dopuścić do przesuszenia korzeni, o co szczególnie łatwo na południowej wystawie balkonu, w upalne lato lub w przypadku silnych wiatrów.
Podlewanie musi być na tyle obfite, aby woda przesiąknęła do dna doniczki. Nie wolno nam podlewać roślin w pełnym słońcu, jedynie rano lub późnym popołudniem.

Celozja

2012-09-13T12:08:00.002+02:00

W ostatnich latach dzięki wprowadzeniu do uprawy odmian wysokich o ciekawych kolorach i kształtach kwiatostanów, celozja stała się rośliną bardzo modną. Ponadto ma ona szerokie zastosowanie. Zależnie od odmiany może być z dużym powodzeniem stosowana jako roślina z przeznaczeniem na kwiaty cięte (wysokie odmiany), jako roślina rabatowa i doniczkowa (odmiany karłowe i superkarłowe celozji grzebieniastej) oraz na suche bukiety. Celozja nadaje sie do suszenia, gdyż zachowuje świeżość barwy kwiatów i nie zmienia kształtu kwiatostanów.

W uprawie mamy dwie formy celozji: pierzastą i grzebieniastą. Są to rośliny jednoroczne. Kwiaty ich są bardzo gęsto skupione.
U celozji pierzastej kwiatostany tworzą kłosy zebrane w wiechy, a u celozji grzebieniastej - kogucie grzebienie albo kule. Kwiaty mogą być białe, żółte, różowe, czerwone lub fioletowe.
Wysokość roślin zależy od odmiany i waha się od 15 do 70cm.

Uprawa
Zasadniczym terminem wysiewu jest marzec i kwiecień. W marcu nasiona wysiewamy w szklarni, w kwietniu - ogrzewanym inspekcie. Siew powinien być rzadki i płytki. Nasiona wysiewamy do odkażonoego podłoża. Jest to szczególnie ważne, gdyż siewki są bardzo podatne na choroby grzybowe. W trakcie wschodów temperatura powinna wyniosić 20-22st. Po wschodach siewki pikujemy , a najlepiej przesadamy do doniczek ziemnych lub cylindrów, utezymując w pierwszych tygodniach temperaturę 16-18st., później 14-16st.
Pod koniec maja lub na początku czerwca celozję przesadzamy na miejsce stałe. Najlepiej jest przesadzać rośliny z bryłką ziemi. Gwarantuje to ich dobre przyjęcie i szybki wzrost po przesadzeniu.
Celozję grzebieniastą sadzimy co 20-30cm, a celozję pierzastą co 30-40cm. Rośliny zakwitają w 12-14 tygodni po wysiewie i kwitną do późnej jesieni. W gruncie kwitną do przymrozków.
Uprawa celozji może być sterowana terminem wysiewu np. wysiana w lutym, kwitnie już w maju. Wiosenna uprawa w całości musi odbywać się pod osłonami. Opóźniając termin wysiewu można uzyskać rośliny kwitnące późną jesienią, również pod osłonami. Młode rośliny są bardzo delikatne, mają duże wymagania co do gleby i światła. Celozja wymaga gleby przepuszczalnej, nie znosi chłodu i nadmiernej wilgotności. Lubi stanowiska słoneczne, częste podlewanie i zasilanie płynnymi nawozami.

W sklepach ogrodniczych dostępne są następujące odmiany
celozji grzebieniastej:
- 'Aurea' o wys. 30cm i jasnozłotożółtych kwiatach
- 'Empress' o wys. 30cm i purpurowoczerwonych kwiatach
celozji pierzastej:
- 'Feuerfeder' o wys.35cm, ognistoczerwona
- 'Goldfeder' o wys. 35cm, ciemnozłotożółta
Szczególnie cenne i poszukiwane są odmiany wysokie, których nasiona produkowane są w Holandii, np. celozja grzebieniasta 'Supermaster Red' (55-60cm) o bardzo dużych, kulistych kwiatostanach i silnych łodygach. Odmiana ta doskonale nadaje się na kwiaty cięte i do uprawy przyspieszonej. Innymi ciekawymi produkowanymi tam odmianami celozji pierzastej są: 'Forest Fire' o szkarłatnych kwiatach i 'Golden Trumph' o kwiatach złocistożółtych. Obydwie odmiany osiągają wys. 60cm. Do uprawy doniczkowej można polecić odmiany karłowate celozji grzebieniastej 'Empress' o kwiatach purpurowych i ciemnoczerwonych liściach oraz 'Toreador' o kwiatach szkarłatnych.

Lokalizacja ogródka ziołowego

2012-08-30T10:56:00.000+02:00

Przy wyborze miejsca pod kącik zielarski trzeba pamiętać, że wiele ziół pochodzi ze slonecznych i ciepłych krajów. Do takich należą bazylia, cząber, kolendra, lawenda, majeranek, melisa, rozmaryn tymianek. inne jak estragon, lubczyk czy rzeżucha nie są wrażliwe na chłody i mogą rosnąć wszędzie, nawet w półcieniu.

Najlepsza lokalizacją dla ogródka zielarskiego jest miejsce przy południowej ścianie budynku. Aby stworzyć bardziej dogodny dla nich mikroklimat warto do strony północnej posadzić żywopłot z roślin jednorocznych albo wieloletnich, lub dać osłony z drewna itp.

Warunkiem powodzenia uprawy ziół jest właściwe przygotowanie gleby. Glebę cięższą, gliniastą należy rozluźnić przy pomocy drenażu z piasku lub żwiru. Gleby lekkie muszą być wzbogacone próchnicą przez odpowiednie nawożenie organiczne (kompostem, nawozami zielonymi). Większość roślin zielarskiech wymaga gleb o odczynie obojętnym.

Na rabacie okrągłej lub owalnej (płaskiej, wzniesionej) rośliny wysokie należy sadzić w części centralnej, a pozostałe, w miarę zmniejszania się ich wysokości - w kierunku do brzegu rabaty. W przypadku, gdy rabata jest ograniczona z jednej strony (np. żywopłotem, płotem lub ścianą budynku), to wysokość sadzonych roślin powinna zwiększać się od frontu do głębi rabaty. Poszczególne grządki trzeba tak rozplanować, aby dostęp był łatwy do każdej z nich. Ścieżki pomiędzy grządkami można obsadzić trawą, albo wykonać z różnych materiałów, np. żwiru, kamieni, cegieł zakopanych w ziemi, desek, płyt chodnikowych.

Surowcami lezniczymi lub przyprawowymi mogą być różne części ziół, a więc kwiaty, liście, owoce, nasiona, kłącza i korzenie. Przystępując do zbioru każdego z gatunków, musimy orientować się, jakie są cechy surowca określające optymalny, czyli najkorzystniejszy termin zbioru. Dla roślin olejkowych (np. mięty, rumianku, szałwii) najwłaściwszym okresem zbioru jest początek kwietnia, kwiaty szeregu gatunków roślin zbieramy sukcesywnie w miare ich rozkwitania, a liście przeważnie kilkakrotnie w miarę wzrostu roślin. Rośliny uprawiane na nasiona zbiera się po osiągnięciu dojrzałości nasion, a rośliny korzeniowe po zakończeniu wegetacji roślin. Większość ziół zbieramy w godzinach południowych.

Ziołowy ogródek na parapecie - tymianek

2012-06-10T13:19:00.001+02:00

TYMIANEK POSPOLITY, TYMIANEK WŁAŚCIWY
(Thymus vulgaris)

Tymianek jest krzewinką o drobnych, ciemnozielonych liściach i różowych bądź białych kwiatach. Porasta ogromne obszary południowej Europy, od Półwyspu Iberyjskiego po Grecję, tworząc prawdziwe pachnące dywany. W naszych warunkach klimatycznych, uprawiany w ogrodzie, w bezśnieżne zimy czasami przemarza. Świetnie prezentuje się w doniczkach na parapetach okien. Tymianek jest znany i ceniony od czasów starożytnych. Działa wykrztuśnie, przeciwbólowo i dezynfekująco. Jako przyprawy używamy liści świeżych bądź suszonych - dodaje się je do zup, ryb, mięs oraz warzyw.

Uprawa:
Miejsce - soneczne i ciepłe. Do suszenia nadają się kwitnące rośliny.

Podlewanie:
Umiarkowanie, tymianek nie lubi nadmiaru wody.

Nawożenie:
W okresie wegetacji stosujemy niewielkie dawki nawozów o dużym rozcieńczeniu składników mineralnych

Przesadzanie:
Wymaga zasobnego, ale przepuszczalnego, lekko piaszczystego podłoża. W pierwszym roku uprawy, ze względu na powolny wzrost, tymianek sadzi się do domiczek o średnicy 10cm. W następnych latach przesadzamy go do znacznie większych doniczek (o średnicy 16cm)

Rozmnażanie:
Nasiona wysiewamy wiosną - dość długo kiełkują. Po kilku tygodniach młode rośliny pikujemy po 3-4 sztuki do małych doniczek. Można również rozmnażać przez podział starszych roślin.

Ziołowy ogródek na parapecie - cząber

2012-06-10T10:44:00.004+02:00

CZĄBER OGRODOWY
(Satureja bortensis)

Jest dekoracyjną rośliną o drobnych, ciemnozielonych liściach i białych lub różowych kwiatach. Najczęściej uprawia się pochodzący z krajów śródziemnomorskich jednoroczny "cząber letni". Spotyka się go często jako roślinę dziko rosnącą na suchych, wapiennych stanowiskach. Znany jest także wieloletni "cząber górski". Liście i pędy wierzchołkowe cząbru stanowią świetny dodatek do ryb, fasoli, kiełbas i sosów. Pamiętajmy jednak, że należy go dodać na 10 minut przed zakończeniem gotowania, gdyż włożony za wcześnie może nadać potrawom gorzki smak

Uprawa:
Miejsce - słoneczne i ciepłe. Cząber kwitnie od czerwca do września. Świeże liście nadają się do użycia przez cały czas, do suszenia natomiast wybieramy pędy, na których kwiaty już przekwitły (dłużej zachowują aromat)

Podlewanie:
Umiarkowanie.

Nawożenie:
Kilka razy w okresie wegetacji, nawozami o niewielkim stężeniu - jednak ilość składników pokarmowych w zasobnym podłożu użytym do sadzenia cząbru jest zazwyczaj wystarczająca.

Przesadzanie:
Roślina jednoroczna, nie przesadzamy.

Rozmnażanie:
Przez wysiew nasion, zwykle w kwietniu - przykrywamy je cienką warstwą ziemi. W wilgotnym podłożu kiełkują bardzo szybko, po 3-4 tygodniach najmocniejsze siewki przesadzamy do doniczek.

Ziołowy ogródek na parapecie - szałwia

2012-06-10T10:28:00.001+02:00

SZAŁWIA LEKARSKA
(Salvia officinalis)

Jest ozdobną krzewinką o sarozielonych, owłosionych liściach i fioletowych lub białych kwiatach. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego i należy do najbardziej rozpowszechnionych roślin leczniczych. Szałwię lekarską szczególnie ceniono w średniowieczu, wtedy też wiązano z nią wiele przesądów, zabobonów i praktyk magicznych. Dziś właściwości dezynfekujące szałwi wykorzystuje się najczęściej w produkcji środków odkażających, stosowanych do płukania przy bólu zębów i zapaleniu jamy ustnej. Nadaje się również do przyprawiania drobiu, ryb mięs, ale trzeba używać jej z umiarem, gdyż jest dość pikantna.
Liście szałwi lekarskiej osiągają pełny smak i aromat dopiero w drugim roku uprawy.

Uprawa:
Lubi stanowiska słoneczne i ciepłe, w zimie mogą być nieco chłodniejsze. W pierwszym roku uprawy rośnie powoli, dlatego nie należy osłabiać jej nadmiernym cięciem.

Podlewanie:
Umiarkowanie, unikając zastoin wody.

Nawożenie:
Roślina nie ma szczególnych wymagań co do ilości składników pokarmowych. Przy dłuższej uprawie wiosną i latem kilka razy należy zastosować nawóz wieloskładnikowy o stężeniu 0,1%.

Przesadzanie:
W pierwszym roku uprawiamy szałwię w małych doniczkach. W następnych latach przesadzamy ją do większych doniczek w przepuszczalne, lekko zasadowe podłoże. Konieczny jest dobry drenaż.

Rozmnażanie:
Przez wysiew nasion w marcu-kwietniu. Po kilku tygodniach przesadzamy po 3-4 rośliny do doniczki. Początkowo szałwia rośnie powoli, ale już w drugim roku wygląda okazale. Można ją również rozmnażać z sadzonek zielnych, które łatwo się ukorzeniają w wilgotnym podłożu.

Ziołowy ogródek na parapecie - rozmaryn

2012-06-07T11:08:00.003+02:00

ROZMARYN LEKARSKI
(rosmarinus officinalis)

Pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego. Ma wąskie, dekoracyjne, wonne liście i niebieskoliliowe lub białe kwiaty. Uszlachetnia smak potraw i reguluje trawienie, w smaku przypomina nieco tymianek. Używa się go jako przyprawy do tłustych mięs: baraniny i wieprzowiny. Działa również uspokajająco i dezynfekująco.
Ciekawostką może być to, że dawniej dodawano go do bukietów ślubnych.

Uprawa:
Latem rozmaryn lubi słońce i ciepło. Aby przetrwał w doniczce zimę, musimy zapewnić mu chłodniejsze (około 10⁰C), ale również dobrze oświetlone stanowisko.

Podlewanie:
Umiarkownie, 1-2 razy w tygodniu, zimą jeszcze oszczędniej.

Nawożenie:
Kilka razy w czasie wegetacji, nawozami o niewielkim stężeniu.

Przesadzanie:
Gdy uprawiamy rozmaryn dłużej niż rok, wiosną trzeba go przesadzić w próchniczne, zasobne podłoże.

Rozmnażanie:
Nasiona wysiewamy wiosną (marzec-kwiecień), po kilka do doniczek. Można rozmnażać również przez sadzonki zielne (długości 6-8cm), które ukorzeniamy w kwietniu-maju w wilgotnym podłożu przez około 8 tygodni.

Ziołowy ogródek na parapecie - oregano

2011-12-16T23:40:00.003+01:00

LEBIODKA POSPOLITA, OREGANO
(Origanum vulgare)

Jest byliną pospolicie rosnącą w środkowej Europie. Ze względu na bliskie pokrewieństwo z majerankiem nazywana bywa "dzikim majerankiem", ma jednak ostrzejszy smak i intensywniejszy zapach. Ładnie prezentują się silnie rozrośnięte, pachnące rośliny w doniczkach, na kuchennych parapetach. Oregano stosuje się głównie jako przyprawę do potraw z jarzyn, mięs, sałatek i pizzy. Występuje w licznych mieszankach ziół śródziemnomorskich.

Uprawa:
Oregano dobrze rośnie w miejscach słonecznych i dość ciepłych. Najlepszym terminem zbioru liści do suszenia jest okres tuż przed ukazaniem się pąków kwiatowych.

Podlewanie:
Nie lubi nadmiaru wody, gdyż dziko rośnie na suchych stanowiskach.

Nawożenie:
Jeśli uprawiamy lebiodkę przez jeden sezon, korzysta ze składników pokarmowych zawartych w podłożu.

Przesadzanie:
Najczęściej uprawiamy oregano w doniczkach tylko przez rok. Stosujemy zasobne, lekko zasadowe podłoże.

Rozmnażanie:
Wysiewamy nasiona wiosną na głębokość 0,5cm, po wzejściu siewki przerywamy (wyrywamy słabsze) lub przesadzamy, tak by w doniczce zostały 3-4 rośliny. Można też rozmnażać przez podział starszych okazów.

Ziołowy ogródek na parapecie - majeranek

2011-12-16T23:21:00.001+01:00

MAJERANEK
(Origanum majorana)

W krajach śródziemnomorskich majeranek jest rośliną wieloletnią, w północnej Europie brakuje mu ciepła i uprawia się go jako roślinę jednoroczną. Ma niewielkie, owalne, dość dekoracyjne liście. Należy do nielicznych ziół, które dopiero po wysuszeniu nabierają intensywnego aromatu. Majeranek stanowi popularną przyprawę dodawaną do mięs i kiełbas, a także do zup, m. in. grochowej i fasolowej.

Uprawa:
Miejsce - słoneczne i ciepłe. Gdy na roślinie zaczynają pojawiać się kwiaty, obcinamy wierzchołki pędów i suszymy.

Podlewanie:
Oszczędnie - majeranek nie lubi nadmiaru wody, dość dobrze znosi suszę.

Nawożenie:
Przy uprawie w doniczce przez jeden sezon nie nawozimy (ewentualnie można 1-2 razy zastosować nawóz o stężeniu 0,1%).

Przesadzanie:
Roślinę uprawiamy przez rok. Lubi zasobne, lekko zasadowe podłoże.

Rozmnażanie:
Wiosną wysiewamy nasiona do doniczek, przykrywamy cienką warstwą podłoża. Po wzejściu część siewek wyrywamy, pozostawiamy w doniczce 3-5 roślin.

Ziołowy ogródek na parapecie - bazylia

2011-12-16T23:02:00.000+01:00

BAZYLIA WONNA
(Ocimum basilicum)

Pochodzi z południowo-zachodniej Azji, z terenów między Indiami a Iranem. Znano ją w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie. W Europie rozprzestrzeniła się dopiero w XVI wieku. Ma balsamiczny zapach, błyszczące, jajowate, czasami zabarwione na ciemnoczerwono liście. Należy do ziół najczęściej stosowanych w kuchni - jako dodatek do świeżych pomidorów, sałatek, masła ziołowego, zup oraz serów.

Uprawa:
Miejsce - jasne i ciepłe. Z chwilą pojawienia się pąków kwiatowych nastepuje zahamowanie wzrostu rośliny. Łodygi przeznaczone do suszenia najlepiej ścinać przed kwitnieniem.

Podlewanie:
Utrzymujemy stale wilgotne podłoże.

Nawożenie:
Jeżeli bazylia rośnie w zasobnym podłożu, można zrezygnować z nawożenia.

Przesadzanie:
Nie przesadzamy - bazylia jest rośliną jednoroczną.

Rozmnażanie:
Z nasion wysiewanych na przełomie marca i kwietnia. Do doniczek wypełnionych podłożem siejemy około 15 nasion, delikatnie uklepujemy, przykrywamy kilkumilimetrową warstwą podłoża. Przy równomiernej wilgotności szybko kiełkują. W maju można przesadzić (pikować) młode rośliny lub zostawić 3-4 najsilniejsze, a pozostałe usunąć.

Ziołowy ogródek na parapecie - mięta

2011-12-16T21:36:00.000+01:00

MIĘTA PIEPRZOWA
(Mentha piperita)

Pochodzi z Europy. Znano ją już w starożytności, ale były to inne gatunki niż uprawiane obecnie. Dopiero wychodowanie mieszańca gatunkowego Mentha piperita w XVII wieku w Anglii przyczyniło się do rozpowszechnienia tej rośliny. Obecnie największe plantacje mięty znajdują się w Stanach Zjednoczonych. Również w Polsce mięta jest najczęściej uprawianą rośliną zielarską. Jej świeże i suszone liście pobudzają czynności trawienne, działają odkażająco, poprawiają zapach i smak potraw. Sos miętowy dodawany do mięs można uznać za narodową potrawę Anglików. Picie przyjemnie odświeżającej herbaty miętowej w upalne dni doskonale gasi pragnienie.

Uprawa:
Mięta lubi miejsca półcieniste, nie w pełnym słońcu. Regularne ścinanie pędów powoduje rozkrzewienie rośliny.

Podlewanie:
Wymaga dobrego zaopatrzenia w wodę, podłoże powinno być stale lekko wilgotne.

Nawożenie:
Raz na kilka tygodni stosujemy nawóz wieloskładnikowy o niewielkim (0,1%) stężeniu. Jeśli uprawiamy miętę w cyklu jednorocznym, można zrezygnować z nawożenia.

Przesadzanie:
Poleca się odnawiać uprawę doniczkową, gdyż mięta pieprzowa ma tendencję do rozrastania się.

Rozmnażanie:
Przez sadzonki zielne - sadzonki z 4-5 parami liści umieszczamy w podłożu na głębokości 3-5cm. Ukorzeniają się po 3-4 tygodniach. Miętę można również rozmnażać przez sadzonki rozłogowe (rozłogi - pędy podziemne) - oddziela się je od rośliny matecznej, sadzi na głębokość 3-5cm, po 2-3 na doniczkę.

Uwagi:
Mięta pieprzowa nie wytwarza dojrzałych nasion.

Ziołowy ogródek na parapecie - melisa

2011-12-08T22:50:00.001+01:00

MELISA LEKARSKA
(Melissa officinalis)

Pochodzi ze wschodnich rejonów Morza Śródziemnego. Ma ładne, sercowate, jasnozielone liście oraz różowe lub niebieskawe kwiaty. Znana była już w starożytności, jej liście o przyjemnym cytrynowym zapachu dodawano do potraw. Obecnie używa się ich głównie do sałatek, mięs i ryb. Stosowana jest raczej w celach leczniczych - działa uspokajająco, ułatwia zasypianie. Napar z melisy doskonale zastępuje herbatę.

Uprawa:
Latem melisa lubi miejsca słoneczne i ciepłe (25-30⁰C), zimą nieco chłodniejsze. Tuż przed kwitnieniem ścinamy wierzchołki pędów i suszymy. Po przycięciu roślina wypuszcza nowe pędy.

Podlewanie:

Zapewniamy stałą, równomierną wilgotność podłoża.

Nawożenie:

Można nawozić nawozami wieloskładnikowymi, raz w miesiącu.

Przesadzanie:

W przypadku wieloletniej uprawy wiosną każdego roku, w przepuszczalne, zasobne w próchnicę podłoże.

Rozmnażanie:

Z nasion wysiewanych w marcu - kwietniu do doniczek na głębokość około 0,5cm. Utrzymujemy stałą wilgotność podłoża i temperaturę około 22⁰C. Melisę można również rozmnażać przez podział starszych roślin.

Ziołowy ogródek na parapecie - lubczyk

2011-12-08T13:35:00.003+01:00

LUBCZYK OGRODOWY
(Levisticum officinale)

To roślina wieloletnia o charakterystycznym zapachu przyprawy maggi, której jest głównym składnikiem. Ojczyzną lubczyku jest Iran. Obecnie można go spotkać także w Europie, zarówno w formie uprawnej, jak i zdziczałej. Hoduje się go dla liści, które dodaje się do potraw lub suszy, oraz dla korzeni, mających właściwości moczopędne (wchodzą m.in. w skład Urosanu) i lekko uspokajające. W medycynie ludowej lubczyk uznawany był od dawna za afrodyzjak, lecz tej jego właściwości nie należy przeceniać.

Uprawa:

Lubczyk lubi stanowiska słoneczne, wystarcza mu temperatura 15-20⁰C. Ukazujące się z końcem czerwca pędy kwiatostanowe należy usuwać, gdyż osłabiają rozwój liści i korzeni.

Podlewanie:

Umiarkowane, tak by nie przesuszyć bryły korzeniowej.

Nawożenie:

Kilka razy w okresie wegetacji, mieszankami wieloskładnikowymi. Jeżeli uprawiamy roślinę w doniczce tylko rok, wystarczająca ilość nawozu znajduje się w podłożu.

Przesadzanie:

W uprawie doniczkowej najlepiej co rok wyprodukować z nasion nową rozsadę, gdyż starsze rośliny zajmują dużo miejsca. Lubczyk wymaga zasobnego, przepuszczalnego podłoża.

Rozmnażanie:

Z nasion wysiewanych w marcu. Gdy siewki wytworzą 3-4 liście, przesadzamy po kilka do większych doniczek. Można też rozmnażać przez podział całych roślin wiosną.

Ziołowy ogródek na parapecie - rzeżucha

2011-12-08T13:30:00.002+01:00

RZEŻUCHA, PIEPRZYCA
(Lepidium sativum)

Uprawiano ją w Iranie i Afganistanie, później w Egipcie. Do Europy została sprowadzona przez Rzymian, a następnie zapomniana. Dopiero od połowy XX wieku przeżywa renesans. Świeże liście tej rośliny zawierają olejki eteryczne, które działają pobudzająco na apetyt i trawienie, a ponadto witaminy C, A, B₁ i sole mineralne. Są doskonałym dodatkiem do serów, jaj, sałatek.

Uprawa:

Rzeżucha dobrze rośnie na słonecznych parapetach okien, w temperaturze około 20⁰C. Można uprawiać ją przez cały rok w tradycyjny "wielkanocny" sposób, czyli nie stosując podłoża, a nasiona wysiewając na zwilżoną watę lub ligninę i umieszczając na talerzu czy spodku. Kiełkują po 2-3 dniach, po 7-8 dniach można rozpocząć zbiór liści. Jednak uprawiana w standardowym podłożu wyrasta większa, a okres zbiorów jest dłuższy.

Podlewanie:

Regularnie i dość obficie. Nie przesuszamy podłoża.

Nawożenie:

Nie stosuje się.

Przesadzanie:

Rzeżucha jest rośliną jednoroczną o bardzo krótkim okresie wegetacji, stąd jej nie przesadzamy.

Rozmnażanie:

Z nasion.

Ziołowy ogródek na parapecie - lawenda

2011-12-08T00:00:00.002+01:00

LAWENDA WĄSKOLISTNA
(Lavandula angustifolia)

Ta niewielka krzewinka z wąskimi, owłosionymi liśćmi i dekoracyjnymi fioletowymi kwiatami pochodzi z basenu Morza Śródziemnego, gdzie rośnie zarówno dziko, jak i jest uprawiana. Jako przyprawę stosuje się w niewielkim zakresie suche liście lawendy, natomiast cała roślina ma przede wszystkim walory ozdobne i zapachowe. Używana jest także w kosmetyce. Półcienne woreczki z lawendą wkłada się do szafy (przeciw molom), kąpiele z jej dodatkiem działają łagodząco i antyseptycznie. Świeże liście są oryginalnym dodatkiem do zup czy masła ziołowego. Anglicy cenią ją jako dodatek do męs.

Uprawa:
Lubi miejsca słoneczne i ciepłe. Kwitnie od lipca do września. Aby utrzymać zwartą formę, poleca się przycinać roślinę bezpośrednio po kwitnieniu. Na susz ścinamy kwitnące wierzchołki pędów.

Podlewanie:
Nie lubi nadmiaru wody, jest kserofilem - w naturze rośnie na suchym, kamiennym podłożu.

Nawożenie:
Kilka razy w okresie wegetacji można zastosować nawóz o niewielkim (0,1%) stężeniu.

Przesadzanie:
Wiosną, do większych doniczek, nie uszkadzając korzeni, koniecznie w wapienne, przepuszczalne podłoże.

Rozmnażanie:
Z nasion - najlepiej, gdy przejdą one na okres stratyfikacji, tzn. okres chłodu (6-8⁰C), w wilgotnym podłożu. Do doniczek z podłożem (piasek z torfem) wysewamy nasiona, podlewamy, umieszczamy w chłodnej piwnicy lub lodówce na 3 miesiące. Po tym czasie przenosimy je w ciepłe miejsce, gdzie nasiona kiełkują. Rozmnażanie z sadzonek pędowych w okresie letnio-jesiennym jest łatwiejsze i skuteczniejsze.

Ziołowy ogródek na parapecie - kolendra

2011-12-06T17:03:00.000+01:00

KOLENDRA SIEWNA
(Coriandrum sativum)

Pochodzi z południowo-wschodnich rejonów basenu Morza Śródziemnego. Zielone części kolendry, zwłaszcza niedojrzałe nasiona, mają nieprzyjemny zapach pluskiew (stąd wzięła się druga nazwa tej rośliny: pluskiewnik) W czasie dojrzewania ten zapach zanika, roślina zaczyna pachnieć podobnie jak anyż. Zmielonych nasion kolendry używa się jako przyprawy do pierników i ciast oraz wędlin i niektórych potraw z dziczyzny.
W postaci wyciągów spirytusowych lub naparów stosuje się ją w schorzeniach przewodu pokarmowego, działa też wykrztuśnie.

Uprawa:
Stanowisko - słoneczne i ciepłe. Kolendra kwitnie od maja do czerwca. Gdy owocostany zaczynają przebarwiać się na kolor jasnobrązowy (od września), wyrywamy roślinę z ziemi, wieszamy w przewiewnym miejscu. Po wyschnięciu otrząsamy nasiona. Nasiona nie dojrzewają równocześnie, więc łodygi należy stopniowo ucinać i suszyć.

Podlewanie:
Regularnie,tak by utrzymać stałą wilgotność podłoża.

Nawożenie:
Kolendra nie lubi obfitego nawożenia - pędy stają się wówczas zbyt długie, a liście jasne i rzadkie.

Przesadzanie i rozmnażanie:
Zbędne, gdyż kolendra jest rośliną jednoroczną. Nasiona wysiewamy w marcu, w przepuszczalne i zasobne podłoże.

Ziołowy ogródek na parapecie - estragon

2011-12-06T15:49:00.000+01:00

ESTRAGON, BYLICA ESTRAGON
(Artemisia dracunculus)

Estragon rośnie dziko w strefie umiarkowanej Azji Środkowej, na stepach Ukrainy oraz na Kaukazie. Do Europy przywędrował w czasie wypraw krzyżowych, dlatego zwany jest również "ziołem krzyżowców". W Polsce występuje jedynie w uprawie, dziko rośnie u nas inny gatunek - bylica piołun, znany ze swojego gorzkiego smaku.
Popularnym ziołem jest zarówno estragon francuski - mniejszy, delikatniejszy, o łagodniejszym smaku, jak i estragon rosyjski - o smaku ostrym i gorzkim.
Świeże i suszone liście estragonu dodaje się do musztardy i octu, a ponadto do zupy cebulowej, rybnej czy gulaszowej, sosów i sałatek. Dodane podczas kwaszenia kapusty i ogórków nadają im specyficzny smak i poprawiają jędrność.
Estragon ma również działanie lecznicze - reguluje trawienie i poprawia przyswajanie składników pokarmowych.

Uprawa:
Estragon lubi miejsca słoneczne - uprawiany w półcieniu traci aromat i smak. Nie ma zbyt dużych wymagań cieplnych (15-20⁰C). Dobrze rośnie też w skrzynkach na balkonie lub w ogrodzie. Kwitnie w lipcu. Od lata do jesieni obcinamy ulistnione pędy z kwiatami i suszymy w pęczkach w przewiewnym miejscu.

Podlewanie:
Umiarkowanie - nadmiar wody na podstawce trzeba usuwać. Ziemię w doniczce należy lekko spulchniać.

Nawożenie:
W okresie wegetacji raz na miesiąc, nawozami o niewielkim stężeniu.

Przesadzanie:
Jeżeli uprawiamy roślinę dłużej niż rok, to wiosną wymaga przesadzenia do większej doniczki.

Rozmnażanie:
Estragon rosyjski rozmnażamy z nasion. Nasiona wysiewamy w marcu, przykrywamy cienką warstwą podłoża, w maju przesadzamy rozsadę do doniczek.
Estragon francuski nie wytwarza zapłodnionych nasion, dlatego rozmnażamy go przez podział kłączy w kwietniu lub z sadzonek zielonych pobieranych w maju i ukorzenianych w wilgotnym piasku.

Uwagi:
Bylica estragon nie jest rośliną szczególnie dekoracyjną, ale ze względu na walory smakowe i lecznicze warto ją uprawiać w domu.

Ziołowy ogródek na parapecie

2011-12-06T14:51:00.000+01:00

Zima tuż tuż, niedługo zobaczymy pierwszy śnieg i biały puch pokryje wszystko tworząc niepowtarzalną aurę świąt... Pięknie:)
Właśnie. Święta. Czas spędzony z rodziną, ubieranie choinki, przyrządzanie potraw...
Smak i zapach naszych potraw zawdzięczamy m.in. ziołą, które dodajemy do naszych dań. Sklepy oferują bardzo dużą gamę różnych suszonych ziół i przypraw ale oczywiście najwięcej aromatu dają te nie suszone, a więc uprawiane w doniczkach. Niestety zimą nie możemy sobie pozwolić na świeże zioła z naszego ogródka ale na szczęście istnieje jeszcze inne rozwiązanie:).
Tym rozwiązaniem może być np. parapet!
Możemy na nim uprawiać np.

tymianek
kolendrę
bazylę
miętę

i wiele innych aromatycznych przypraw.
W następnych postach opiszę ich uprawę

Smaki ogrodu - zielona trójka

2011-12-05T20:32:00.001+01:00

Autorem artykułu jest Florentyna

Paniom, które marzą o talii osy, przekazuję świetną wiadomość: wystarczy troszkę starań, a na grządce warzywnej pojawi się zastęp fantastycznych sprzymierzeńcow w walce ze zbędnymi kaloriami!
Trudno sobie wyobrazić europejską kuchnię bez pietruszki, buraków i selera. Nie wszyscy jednak wiedzą, że te znane od stuleci warzywa korzeniowe mają swoją wersję light - ich jadalne liście liczą sobie jeszcze mniej kalorii. Są smakowite i tak dekoracyjne, że można je uprawiać pomiędzy letnimi kwiatami w ogrodzie.
Pietruszka naciowa
Pochodzi z krajów śródziemnomorskich i środkowej Azji. Do Europy przywędrowała z Rzymianami. W Polsce natki i korzenia używano już w XVI w. Doceniano także ich walory zdrowotne.Świeże liście są jednym z najbogatszych źródeł witaminy C, zawierają ponadto witaminy B1 i B2, prowitaminę A, olejki eteryczne i sole mineralne (duże ilości żelaza, wapnia i magnezu). Zawarte w zielu olejki eteryczne pobudzają wydzielanie śliny i soków trawiennych. Działają dezynfekująco na przewód pokarmowy i moczopędnie. Liście pietruszki w postaci suszonej czy mrożonej nie tracą wartości zdrowotnych.
Seler naciowy
Seler, ceniony przez starożytnych jako roślina przyprawowa, stał się w XVII w. popularnym mieszkańcem europejskich warzywników. Dziś coraz modniejsza jest jego wersja naciowa. Aromatyczne łodygi jada się na surowo maczane w dipach albo dodaje do różnych surówek. Można je też gotować i podawać na gorąco lub na zimno - solo albo składnik sałatek. Seler naciowy ma znacznie bogatszy skład chemiczny niż seler korzeniowy. Zawiera witaminy A, C, PP i witaminy z grupy B oraz moc sli mineralnych: fosforu, potasu, wapnia, magnezu, żelaza, miedzi, manganu, cynku. Obecny w liściach olejek eteryczny, dający specyficzny, lekko pikantny smak, pobudza trawienie i apetyt. Seler naciowy stosuje się leczniczo w chorobach reumatycznych oraz schorzeniach przewodu pokarmowego, wątroby i nerek. Obniża ciśnienie krwi i poziom cholesterolu. Jako niskokaloryczny jest składnikiem diet leczących otyłość.
Burak liściowy
Burak liściowy (czyli boćwina) to najstarsza forma uprawy buraka. Nie wytwarza korzenia spichrzowego. Jego grube ogonki liściowe gotuje się lub dusi jak szparagi, blaszki przyrządza a la szpinak, a młode listki jada na surowo w sałatkach warzywnych. Duże, niezwykle dekoracyjne liście buraka (z ogonkiem miewają nawet 20-40 cm długości) zawierają trzy razy więcej witaminy C i dwa razy więcej wapnia niż burak ćwikłowy. Sa też cennym źródłem karotenoidów, witamin z grupy B i białka.

---
sekretyogrodu.blogspot.com

Artykuł pochodzi z serwisu www.Artelis.pl

Kwitnąca zima - ogród w domu

2011-12-05T20:29:00.000+01:00

Autorem artykułu jest Florentyna

Już niebawem za oknami śnieg i mróz, do wiosny jeszcze tak daleko... Może poprawią nam nastrój kwiaty w doniczkach na parapecie. Jest sporo gatunków, które kwitną właśnie w tym czasie.
Ludzie od dawna z upodobaniem otaczają się roślinami, które rozwijają pąki jakby na przekór naturze. Kamelie, cyklameny czy grudniki zdobiły domy naszych babek i prababek. Teraz możemy dostać w kwiaciarniach nie tylko rośliny, które z natury zakwitają w zimie, ale i takia zostały do tego "nakłonione" przez ogrodników - różnobarwne begonie, fiołki afrykańskie, storczyki. Decydując się na zakup jednej z kolorowych piękności, wybierzmy taką, która będzie się dobrze czuła w naszym domu, gdyż tylko wtedy szczodrze obdaruje nas kwiatami.
Zimny wychów
Dawniej zimowe kwiaty ustawiano w skąpo ogrzewanych pomieszczeniach ( 10- 15' C), dzięki czemu kwitły nawet przez kilka miesięcy. W chłodzie dobrze się czują również współcześnie uprawiane odmiany cyklamenów, azalii i szlumbergery. Pamiętajmy jednak, że pomimo sympatii do chłodu nie wytrzymają spadku temperatury poniżej 0'C, a mroźne powietrze, np. z otwartego okna, szybko zniszczy ich delikatne płatki.
W miłym ciepełku
Ci, którzy chłodnej oranżerii nie mają, także znajdą odpowiednie kwiaty. Begonia zimowa, kalanchoe oraz fiołki afrykańskie lubią temperaturę około 20'C. Lepiej ich nie kupować podczas silnych mrozów, bo nawet przeniesienie z kwiaciarni do samochodu moze się okazać zbyt trudną próbą. Równie wrażliwa jest poinsecja. Nie warto jej kupować na ulicznych straganach.
Żeby kwitły i kwitły
Gatunki kwitnące zima to długodystansowcy. Kwiaty długo utrzymują się na pędach, a roślina zawiązuje wciąż nowe pąki. przy zakupie sprawdźmy, czy rzeczywiście widać ich zawiązki, czy okaz jest dobrze rozrośnięty, a liście wyglądają zdrowo i mają intensywny, właściwy dla danej odmiany kolor. Podłoże w doniczce nie może być przesuszone, bo grozi to szybkim opadnięciem kwiatów.
Więcej światła
Tak zdają się krzyczeć wszystkie zimowe kwiaty. Dni trwają teraz nieprzyzwoicie krótko, a słońce często chowa się za gęstą warstwą chmur, dlatego doniczki z roślinami najlepiej ustawić blisko okna. Z pewnością nie grozi im przypalenie przez silne promienie słońca, jak to się zdarza w innych porach roku. Gdy światła jest za mało, barwy kwiatów bledną, liście żółkną, a roślina przestaje kwitnąć. Jeśli chcemy, by ozdobiła stół z dala od okna, przenieśmy ją tam tylko na krótko albo doświetlajmy odpowiednią lampą ( np. żarówką halogenową lub świetlówką).
Napoić i nakarmić
Przy podlewaniu zimowych kwiatów musimy uwzględnić indywidualne potrzeby każdego gatunku. Cyklameny i azalie codziennie domagają się porcji wody. Jednak biada ich korzeniom, jeśli będzie ona stała ciągle na podstawce. Fiołki afrykańskie, storczyki oraz kalanchoe nie znoszą nadmiaru wilgoci w podłożu. Dlatego też podlewamy je dopiero wtedy, gdy ziemia w doniczce lekko przeschnie. Natomiast zapotrzebowanie na wodę szlumbergery zmienia się w ciągu roku (w zimie podlewamy ją umiarkowanie). Kwitnące piękności warto regularnie zasilać zimowymi nawozami . Nie używajmy odżywek przeznaczonych do stosowania w innych porach roku. I pamiętajmy, że odpowiednio pielęgnowane kwiaty mają szansę zakwitnąć także w następnych sezonach.

---
sekretyogrodu.blogspot.com