Maddenin Sanat Hali

Modern sanatlara yansıyan "hiçlik", Parviz Tanavoli

noreply@blogger.com (Anonymous) — Tue, 20 Jan 2015 19:36:00 +0200

İçerisinde bulunduğumuz evrenin ve üzerinde ikamet ettiğimiz dünyanın varoluşundan günümüze her an yaşamış iki kavram olan "varlık" ve "hiçlik" felsefenin temel tartışmalarından biri olarak günümüze değin üzerinde birçok fikir beyan edilmiş bir konu olarak karşımıza çıkıyor.

Hiç olarak ele alınan kelimenin günlük yaşamda kullanım anlamı, olmayan somut ya da soyut bir kavramı betimlemek olsa da aslında insanlık düşünce tarihi bu üç harfli kelime için ciltlerce eser ortaya koymuş durumda. Hal böyle olunca kelimenin tasavvuru da bir çok alanda görülebiliyor.

İranlı heykeltraş Parviz Tanavoli'de hiçlik dünyasında kendine yer arayan sanatçılardan biri olarak, hiçliğe kendi yorumunu katarak çağdaş İslam sanatı örneklerini insanlık kültür hazinesine ekliyor. 1937 yılında İran'ın başkenti olan Tahran'da dünyaya gelen sanatçı, 1959 yılında İtalya'nın kültür başkentlerinden biri olan Milano'da Brera Akademi'den mezun olduktan sonra, heykel ve heykeltraşlık üzerine 3 yıl da Minneapolis Sanat Koleji'nde eğitim görüyor. Bu eğitiminin ardından 1961 yılında ülkesine dönen Tanavoli, Tahran Üniversitesi Heykeltraşlık Bölümü'nün direktörlüğünü üstleniyor. Çağdaşlaşmayı destekleyen İran'ın ünlü düşünürlerinden olan Karim Emami'nin İran Dekoratif Sanatlar Koleji'nde eğitimci olduğu zamanlarda dile getirdiği çağdaş sanat ve İslam sanatı birleşimi olan Saqqakhana akımından etkilenerek ortaya koyduğu eserleri günümüz İran'ının en önemli sanat eserleri arasında gösteriliyor.

Parviz Tanavoli, sadece kendi ülkesi içerisinde değil aynı zamanda Batı dünyasının da oldukça dikkatini çeken bir sanatçı, çok sayıda solo sergiye imza atmış bulunmakta, bunlar arasında en önemlileri, sanatın güçlü kaleleri olarak sayılan British Museum, Grey Art Gallery, New York ve Viyana Modern Sanatlar Müzesi'nde gerçekleştirdiği sergileri sıralamak mümkün.

1989'dan itibaren Kanada'ya yerleşmiş olsa da sanatçı İran kültürü ve coğrafyasından kopmamış olduğunu eserleri ile ortaya koymaktadır. İslam sanatında sıkça rastladığımız hiçlik kavramına atıf yapan eserler, sanatçının son sergisinde de baş tacı edilmiş durumda.

İslam'da hiçlik kavramı tartışmaya açık bir konumda olsa da tasavvuf ehli "hiç" olmanın kutsaliyetine olan inancını günümüzde halen destekliyor. Mevlana Celaleddin Rumi'nin "Ben sana 'hiç' diyeceğim ama, sen 'hiç' de değilsin. Bu kendini bir şey görmen, hep senin zannın, vehmindir." sözleri aslında hiçliğin tasavvuf alemine nasıl yansıdığını ve nasıl göründüğünü anlayabilmemiz adına güzel bir örnek. Kendini bir şey görme ya da maddeden ibaret olduğuna takılıp kalma ile açıklanabilecek durumun ötesinde var olan yokluğu anlatmak istiyor Mevlana, ama o yokluğu da salt bir hiçlik ile açıklayamayacağını söylüyor. Çünkü İslam felsefesinde, yaradılışta hiç olandan kainatı yaratan Allah, yokluğu yaratımları ile çoğaltmış ve çokluğu çoğaltarak tüm varlıklar için bir nizam tertip etmiştir. Tüm nizamı ortadan kaldırdığımızda ortaya bir hiçlik ve mutlak bir var oluşun yani Allah'ın kaldığını göreceğimiz düşüncesi vardır. Tabi bu düşünce, yaratıcı haricinde her şeyin reddi olan panteist düşünce ile ilişkilendirilmemelidir.

İslam coğrafyasında yer edinen bu düşünceyi eserlerine uyarlayan Tanavoli, hiç kavramını sorgularken, insan beynini yokluğa ve yokluktan varlığa geçişi sorgulamaya itiyor.

Parviz Tanavoli (1937 - ....)

Heech (Hiçlik) 1972

Bronz - ahşap kaide

Heech on chair (Sandalye'de Hiçlik)

Heech Ring (Hiçlik Yüzüğü)

Gümüş

Heech in Cage (Kafeste hiçlik)

Bronz

The Lock of Love (Aşkın Kilidi)

Red Heech (Kırmızı Hiçlik)

Heech in Cage (Kafeste Hiçlik)

Erkekler için soğuk günlerin kurtarıcıları...

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 13 Oct 2014 02:13:00 +0300

Güneşli günleri arkamızda bırakarak girdiğimiz sonbahar mevsiminde, soğuk havanın habercisi rüzgarlar caddelerde yaprakları süpürüyor. Kasvet dolu olsa da gelecek kış günlerini sıcak kılacak yeni koleksiyonlar gün yüzüne çıkmış durumda. Şimdi bir kupa sıcak çikolata ile koltuğunuza iyice yayılın ve sadece down tuşunu kullanarak erişeceğiniz moda hazzına kendinizi teslim edin. Başlıyoruz.

Dolce&Gabbana Fall Winter 2014 - 2015 koleksiyonu ile sezon açılışını yapmak istiyorum. Tarihsel dokuyu modern çağlara aktarmayı seven Domenico Dolce ve Stefano Gabbana, bu koleksiyonda da esin perilerini Ortaçağ'dan günümüze davet etmiş görünüyor.

Tasarımcılarımız klasik erkek parçalarında pek de görmeye alışmadığımız işlemeler ile modern D&G erkeğini farklı bir konuma taşıyor bu sezon. Ortaçağ asilzadelerinin ustalık ve incelik ile hazırlanan kıyafetlerini bile sönük bırakabileceğini düşündüğüm tasarımlar oldukça göz dolduru. Altını çizerek vurgulamak istiyorum ki soğuk günler için seçilmiş tonlar, kendileri ile tezat bir duruş ile iç ısıtıyorlar neredeyse.

Şövalye başlıklarını bu kış oldukça yoğun biçimde göreceğimizi umut ediyorum. Öyle ki maskülen ve modern erkeği öyle güzel tamamlayacak bir unsur çağımıza ancak böyle güzel adapte edilebilir.

Tasarımcıların Ortaçağ'dan beslenerek yarattıkları Dolce&Gabbana erkeği, şövalyeler gibi savaşa gitmeyecek olsa da, çağımızın iş hayatında masa meydanlarında başarıdan başarıya koşacak gibi görünüyor.

Bir başka iç ısıtan unsur da metropolitan şövalyemizin çantası... Klasik yorumlar ile yapılan sırt çantaları artık sokak modasında da kendine yer edinmiş iken, D&G'nin altını çizerek kullandığı bir başka parça olarak karşımızda. İçine ister zırhınızı parlatacak ekipmanları isterseniz de beyninizi parlatacak kitaplarınızı koyun, hangi çağda olduğunuz size kalmış...

İnce İtalyan işçiliği, estetik algısı ve motifleri her ne kadar sokağa inmeyecek olsa da, hayalleri süsleyecek konumdalar.

Kışın dayanılmaz saflığı, zarafet kokan sokakların tasarımcısı karlı günleri iple çekerken, ellerimizi de düşünmek gerek değil mi?! İster ironi olarak algılayın ister kötü bir espri, D&G 7/24 ellerinizi düşünmenize olanak sağlayacak bir eldiven tasarlamayı başarmış. Göz kamaştıran taşlar, floral kıvrımlar ile buluşmuş ve özel hissetmenin ayrıcalığını tatmanız için tasarlanmış. Moda ve tarz kokan kar topları yapmak istiyorsanız, dolabınızda bir çift bulundurmanızı şiddetle tavsiye ediyorum...

Antik dünyanın mirası; Doğal taşlar Moda ile buluşuyor...

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 15 May 2014 15:20:00 +0300

Dünyamızın oluşumundan bu yana, yerküreye refakat eden taşlar, insanoğlunun ilk aletleri, ilk takıları, ilk eşyaları oldular. İlk insanın elinden düşürmediği keskisi taş, zaman içerisinde evrilerek akla gelebilecek her alanda kullanıldı.

Geçen zaman ve tecrübenin artması ile ilerleyen medeniyet, yeryüzünün hareketleri ile oluşmuş doğal taş ya da değerli taş denilen yeryüzünün en saf cevherlerine ulaşma yollarını bulduğunda, insan artık taşı güncel yaşamının en önemli merkezlerinden birine çoktan yerleştirmişti. Günlük kullanım objelerinin aksine, doğal taş, önemli kullanım objelerinin ham maddesi olarak işlenmiş, tarihin ilk medeniyetlerinin eserlerinde bu taşlar sıklıkla kullanılmıştı.

Yaşadığı ortamı şekillendirmeye çalışan insanoğlu, medeniyeti ilerletirken bir yandan da inanç dünyasını şekillendirmeye başlayarak, dünyayı, evreni, en önemlisi de kendini yani var olma sebebini anlamaya çalışıyordu. İlk insanların yapmış oldukları doğal taş kolyeler, inanç dünyalarından bizlere kalan eserler arasında sıralanabilir. Günümüzde süs eşyası gibi algılanıyor olsalar da doğal taşlardan yapılmış kolyeler bir nevi onların tanrısal zırhları olarak her tür kötülüğe karşı kullanıldı.

Evrilen dünyada, uygarlıkların ortaya çıkması ile doğal taşların işlenme biçimleri, formları, kullanım alanları da değişti, örneğin, taş boncukların yerini ufak figürinler aldı ve bunların koruyuculuğuna olan düşünce sistemi ile şekillenmiş inançlar ortaya çıktı. En güzel örneklerini Mısır'da Erken ve Orta Krallık evresinde gördüğümüz bu figürinler, ametist taşının oyulması ve kazınması ile oluşturulmuş günümüzde muska olarak kullandığımız her tür nesnenin atası olan küçük heykelcikler olarak karşımıza çıkıyor.

M.Ö. 2030 - 1800 yılları arasında sıkça kullanılan, Mısır medeniyetinin inanç dünyasını şekillendiren hayvan tanrı görünümlü ametist muskalar, korunma, kötülükleri uzak tutma, bereket, şifa gibi bir çok beklenti ile başvurulan nesnelerden olmuşlardı. Yunan medeniyeti içinse bambaşka bir konumda olan ametist, sarhoşluğu yok eden, sarhoşluktan koruyan taş olarak oldukça sık bir şekilde şarap kadehlerinde ve sunaklarda kullanılmıştı, Mısır'ın inanç dünyası kadar olmasa da ametist taşı koruyuculuğunu her medeniyette sürdürmüştür.

Geçen zaman, taşların kutsaliyetini belli başlı formlardan söküp attı ve yerini akla gelebilecek her objeye yükleyerek, kullanım alanlarını genişletti, zaman bununla da sınırlı kalmadı, artık korunma amacıyla kullanılan boncuklar, keşfedilen yeni madenler ile birleştirilerek süs eşyalarına dönüştü. En güzel örneklerini Roma ve devamı olan Bizans İmparatorluğu'nda rastladığımız ametist öncelikli olmak üzere kullanılan doğal taş takılar, hanedan ve soyluların vazgeçilmez aksesuarları oldu. Bizans Hanedanı için bir tabu olan mor renk, hanedan rengi olmakla kalmayıp, ruhani inançların da rengi olarak görüldü ve hanedan mensupları haricinde giyilmesi yasaklandı. Şartlar böyle olunca, mor rengi bu derecede kutsal ve erişilmez yapan Bizans medeniyetinde ametist taşının bulunduğu konumu hayal etmek hiç de zor değil.

M.S. 6. ve 7. yüzyılda doğal taş ve değerli madenler ile yapılmış Bizans İmparatorluğu Dönemi'ne ait bileklik

Yakın geçmişin bıraktığı izler arasında, en dikkat çekici olan ise Leonardo Da Vinci'nin ametist taşı ile ilgili yazmış olduklarıdır, çünkü Da Vinci'ye göre bu taş şeytani ve günahkar düşünceleri dağıtan ve zekayı canlandıran özellikleri ile tanımlanmıştı. (Ortaçağ'ın şeytani ve günahkar düşüncelerini günümüze uyarlayacak olursak kötü enerjiler diyebiliriz.) Rönesans'ın dahiyane adamı Da Vinci'nin ametist üzerine çalışmış olması oldukça önemli bir ayrıntı. Avrupa'da Da Vinci ve öncesi dönemde bilinen taş, aynı zamanda bekaretin ve dindarlığın da sembolü olarak kullanıldı, bu nedenledir ki ortaçağ dönemi sanat tarihi eserlerinde mor renk ve ametist taşından yapılmış ya da süslenmiş objelere çok sık rastlanır.

Diğer önemli doğal taşlardan biri de pembe kuartzdır, az bulunan bu taş ilk çağlardan itibaren, mühür yapımından, muska kullanımına kadar bir çok alanda kendini gösterdi, mistik şifa öğretilerinde uyumu, dengeyi, huzuru, yapıcılığı simgeleyen ve sağlayan bu taşın mühürlerde bu sıklıkta kullanılmış olması ile büyük ölçüde bir bağ olduğunu tahmin etmek oldukça kolay.

M.Ö. 1822 - 1763 yılları arasında Babil'de kullanılan pembe kuartz'dan yapılmış ticaret ve tapınak mühürü

İnsanlık tarihinin geniş periyodunda her daim kendine yer edinmeyi başarmış, şifasına, koruyuculuğa, güzelliğine önem verilmiş doğal taşların hikayesi bitmez, ancak günümüzde bu hikayeye bambaşka bir yorum katan moda tasarımcısı Erol Albayrak'ın medeniyetlerin ortak çatısında buluşturarak ametist ve pembe kuartz'dan tasarladığı elbisenin tanıtımı Fimar Butik'te yapıldı. Her ne kadar lansmana katılamamış olsam da, görseller elime geçtiğinde, tasarımın doğallığı ve konuyu taşıyabilmesini çok beğendim. Özellikle doğal taşların işlenirken, kayaçtan alınan bir kesite bakıyormuş izlenimini vermiş olması hem manidar hem de güzel bir dokunuş olmuş. Erol Albayrak'ın tasarımlarında ki doğallık, doğal taşlar ile bütünleşince daha da kendini hissettirmiş ve bu sayede insanlık tarihine, sanata, medeniyete, doğaya, yerküreye olan tüm vefalar ortaya konmuş.

Erol Albayrak'ın tasarımı Mısır medeniyetinin inandığı gibi, kötülüklerden korur mu bilinmez, ancak Yunan medeniyetinin inandığı gibi sarhoşluktan koruyamayacağı ortada, göz kamaştırıcı taşlar ile birleşen metalik gri kumaş insanın haz dünyasını sarhoş ediyor gerçekten. Belki bundan binlerce yıl sonra, sanat tarihçileri Erol Albayrak'ı, kadınları güzelleştiren muskaların tasarımcısı, sahibi olarak anacaklar kim bilir....

Kadının simgesel özgürlüğü: Erol Albayrak MBFWI Fall Winter 2014

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 17 Mar 2014 20:01:00 +0200

Çoğu modaseverin yakından takip ettiği ve bildiği üzere, Mercedes-Benz Fashion Week İstanbul ayağı geçtiğimiz günlerde tasarımcıların agorasına dönüştü. Antrepo'da gerçekleştirilen etkinliğin yankıları hala devam etmekte, ancak biraz olsun magazinsel yönünden uzaklaşarak, moda ile bütünleşmenin yararlı olacağı kanısındayım. Bu amaca hizmet veren nadir tasarımcılardan biri olduğuna inandığım Erol Albayrak'ın yeni koleksiyonuna göz atmayı öneriyorum size...

Albayrak, her koleksiyonunda sadece iki kumaş parçasını birleştirmekten ziyade, kavramları, kültürleri, insana ait tüm güdüleri seçtiği kumaşların arasına katarak en iyi şekilde birleştirmeyi hedef ediniyor. -Önceki koleksiyonları hakkında yazdığım yazılar için bir tık - Bu birleştirmenin sonucunda da bizi bize anlatan, insanı anlamlandırmaya çalışan, anlam ararken anlam kazandıran bir moda algısı doğuyor ister istemez. Bunun üzerine düşüp komplike bir tasarım çıkarma hedefinde olduğunu düşünmüyorum, aksine hayata bakış açısını, algısını ve hayatını tasarımlarına kattığı için doğal bir sirkülasyon halinde başarılı sonuçlar yakaladığına inanıyorum. MBFWİ 2014 için hazırlamış olduğu koleksiyon da yine bu bakış açısının birleştirici, anlamlandırıcı ve hayatı özetleyici niteliklerini bir arada toplamış, kadının simgesel özgürlüğünün en yoğun hissedildiği tasarımların oluşturduğu defile, nudizmin hırçın sularının daha sakinleştiği bir ortamda yaratılmış olduğu hissi uyandırıyor izleyicide. Albayrak'ın kendi tabiri ile "Moda kadını soymak değil, giydirmektir." cümlesi aslında dingin suları tam anlamıyla özetlemeye yetiyor. Çoğu eleştirmen çıplaklığı özgürlük kabul ederken, bu söylem aslında insanların aklına hemen bir yafta getiriyor ancak, biçimsel özgürlük ile kavramsal özgürlük arasındaki ince ayrıntıyı kimse ele almıyor. Biçim olarak kadını özgür kılmak çıplaklık ile mümkün olabilir elbet, ancak kavram olarak ele aldığınız "kadın"ı özgür kılmak o kadar kolay değil, işte bunu başarabilmek için de Albayrak ya da aynı ekolün temsilcisi bir başka tasarımcı gibi, kavramları ve hayatı sentezleyip kalın çizgilerin yanına noktalar yerleştirmek ile olabiliyor.

Bir defilenin ardından söz edilen en büyük nokta renkler, kumaş seçimleri, dikiş teknikleri ya da magazinsel ele alınacak olursa seçilen mankenler, makyaj ve saç olabiliyor. Ancak bu bakış açısını artık içinde bulunduğumuz yeni dünyada hafifletmek gerektiğine inanıyorum, keza tasarımcıların söylemek istediği, anlatmak istediği çok ama çok şey var. Bir ressamın resmine bakarken seçtiği tuvalin ebatlarını, çerçevelerken kullandığı materyali sorgulamaktan kurtulup, resmin anlattıklarına kulak verdiğimizde sanatta doyum noktasına ulaşıyorsak, moda dediğimiz sanat dalı için de doyum noktaları yaratmalıyız. Peki Erol Albayrak defilesinin doyum noktaları nelerdir dediğimizde karşımıza çıkanlar neler onlara bir göz atalım, ancak bunun öncesinde tasarımlara bir göz atmanın zamanı geldi de geçiyor.

Eminim ki en başta bahsettiklerim, defile fotoğrafları ile örtüşünce birçok imge oluştu beyninizde ama ben yine de tasarımlar üzerinden kavramlara değinmek istiyorum keza en sevdiğim bölüme geldik. Defilenin videosundan da takip edebileceğiniz bir kronoloji var, kronolojinin ulaştığı evreler sanatın beşiği Mezopotamya'dan Anadolu'ya dünya tarihini etkileyen uygarlıklardan yaşadığımız topraklarda ki Osmanlı İmparatorluğu'na kadar bir yelpazede şekillenmiş olsa da, modern çağın fütürizmi de işin içinde Albayrak ustalığı ile harmanlanmış bir biçimde seyirciye sunulmuş. Keskin geometrik kesitler, oryantalist kesitler ile birleştirilip kadın ruhunun keskin duruşu ile barındırdığı naiflik çok iyi şekilde korunmuş, maskülen tavır Albayrak tasarımları içerisinde nadiren yer alsa da fütürist etki taşıyan tasarımların içerisinde hissedilirliği kontrollü biçimde sağlanmış diye düşünüyorum.

Oryantalist ruha sahip tasarımlarında kullandığı kündekari tekniğinin vazgeçilmez şemaları kıyafetler ile bütünleşirken, Albayrak'ın savunduğu güçlü kadın imgesinin de öyle güzel vurgulamasını sağlamış ki, geometrik geçmeler ile bezeli tasarımların her biri sanatın sanat ile yorumlanması gibi seyirciye aktarılmış.

Kündekari kelime menşei olarak Farsça bir kelime ve aslen heykeltraşlık anlamına geliyor, Albayrak'ın bir röportajında "Biz bir heykeltraş gibi kumaşlara form verir, bir ressam gibi desenler yaparız." cümlesini hatırladığımda, kündekariyi seçmiş olmasının şaşırtıcı olmadığına kanaat getirdim. Nitekim kündekari konusunda örnek paylaşmak için o kadar çok kararsızlığa düştüm ki, eminim arama motorlarından birine kündekari yazdığınızda karşınıza gelen nadide örnekleri görünce bana hak vereceksiniz.

Albayrak sadece kündekari ile sınırlamamış tasarımlarını, tezhip sanatının da formlarını günümüz algısı ile yorumlayıp aktardığı kumaşlarda hayat kazanmasına vesile olmuş. Vakti zamanında ilim kitaplarına büyük bir sabır ve ince bir işçilik ile işlenen formlar gelinliklerin üzerine yine aynı titizlik ve tanımsız bir estetik anlayışı ile aktarılmış. Açıkça söylemek gerekirse, defileyi izlerken zamanlar arası yolculuğa çıkıp, düşünsel olarak bir gezintiye çıktığımı, ve gelinlikleri gördüğümde tüylerimin diken diken olduğunu söyleyebilirim.

Şimdi gelelim asıl konuya, kronolojik medeniyet tarihi, oryantalizm, kündekari, tezhip, fütürizm dedik, ancak simgesel özgürlük, daha doğrusu güçlü kadının simgesel özgürlüğü bu bahsedilenlerin neresinde... Özgür bir kadın, ya da bu özgürlüğe bir beden yaratmak zorunda da değiliz, özgür bir ruhun, çok çeşitliliğin içerisinde, her bir anlam ve ifadeye belli ölçüde yakın, belli ölçüde uzak olması bu özgürlüğün ana hattını oluşturuyor diye düşünüyorum. Öyle ki, bir fikire ne körü körüne bağlı, ne nefret edecek kadar uzak durmamak aslında o fikirin insanın üzerinde yarattığı özgürlüğü nitelediğine inanıyorum. Erol Albayrak da bu defilesinde modaseverlere, özgür bir tasarımın, özgür bir kadını nasıl niteleyebileceğini, geleceğin belli başlı kavramlardan korkmadan, uzak kalmadan nasıl şekillendirilebileceğini aktardığını hissediyorum.

Özgür ve güçlü yarınlar için, sanata ihtiyacımız olduğu kadar modaya da ihtiyacımız olduğunu unutmadığımız, elimizdeki değerleri taçlandırıp, yeniliklere kapılarımızı kapatmadığımız günlere...

Yemekte "moda" var.

noreply@blogger.com (Anonymous) — Tue, 3 Dec 2013 17:26:00 +0200

İçinde bulunduğumuz yıllarda sektörler kendilerini insanın 5 duyusuna hitap edecek şekilde yenilemeye çalışıyorlar, artık sektörlerin renkleri, sesleri, kokuları ve bazılarının da damaklara kazınmış tatları mevcut peki moda dünyası bunun neresinde konumlanıyor?

Moda dünyası görsel, işitsel ve dokunsal duygularımızı doyuruyor, peki ya tat alma duyumuz?

İşte bu soruya cevap arayan modacıların ortaya çıkardıkları yeni bir moda kavramı oluşmuş durumda, "yenilebilir moda" olarak adlandırabileceğimiz bu akımda giysiler çoğunlukla ya da tamamen yiyeceklerden yapılıyor. Evet biraz akıl kurcalayıcı olabilir, ama çoğumuzun ağzından dökülen beğeni sözcüklerinden biri de "yerim" iken, çok beğendiğiniz bir eteği yemek, bir gömleğin manşetlerini kemirmek ya da şık bir omuz çantasının sapını emmek çok da hayal dışı bir şey değildir sanırım...

Hayalinizde nasıl bir görüntü canlandı bilemiyorum ancak görsellere bakınca insanın iştahı kabarmıyor değil, sanırım bu akımda tek sorun kaloriyi, diyeti, öğünü abartıp çıplak kalmak olacak... :)

Yenilebilir moda akımında oldukça farklı tasarımları olan Fulvio Bonavio'nun tasarımlarını görmek için yukarıdaki frambuazlı çantaya bir tık yeterli...

Fotoğraf tanrıçası: Kirsty Mitchell

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 25 Nov 2013 16:05:00 +0200

İnsanlık tarihine baktığımızda mitler her zaman kendilerini besleyecek ve destekleyecek konuları işlemişlerdir, evrenin varoluşu, insanın yaratılışı, rüzgarın esmesi, aklınıza gelebilecek milyonlarca konu hakkında başvurulacak milyonlarca tanrı barındırmışlar ve insan beyninin sorularına imgeler ile cevap bulmuşlardır.

Gaia'da Yunan halkının evreni anlatmak için kullandığı tanrılardan biri, anatanrıça oluşumuna güzel bir örnek teşkil ettiği gibi, tüm tanrıların ve her şeyin yaratıcısı olması açısından da önemlidir. Gaia'nın yaratıcılı ile beslenen sanatçı Kirsty Mitchell'de stüdyosunda yaptığı çekimlerde Gaia'ya bir beden tahsis ederek dünyayı algılamaya çalışan Yunanlıların ortaya attığı düşünceyi, Gaia'yı anlamaya çalışan insanlara aktarmak istemiş. Gaia'yı bir fotoğraf karesi ile anlamak elbette imkansız, ancak hayal dünyasını zorlayan ve bir o kadar da hayranlık uyandıran fotoğraflar için Mitchell'e büyük saygı duymak sanata karşı olan vazifelerimizden biri.

Unutmadan Yunan Mitolojisi'ne ilginiz varsa, Yunanlıların evreni algılama ve algılarken karşılaştıkları sorulara verdikleri dinsel cevapları merak ediyorsanız Edith Hamilton'un kaleme aldığı Mitologya kitabını okumanızı tavsiye ederim. Oldukça açıklayıcı ve öz olarak yazılan kitap, okuyucuyu sıkmadan mitolojiyi özetlemeyi başaran nadir kitaplardan....

Mitolojiye de açıklama getirdikten sonra Kirsty Mitchell'e bir göz atmaya ne dersiniz?

Kirsty Mitchell'in çalışmaları elbette Gaia ile sınırlı değil, sanatçı fotoğraf aracılığı ile seyircisini bilinmeyen diyarların egzotik atmosferlerinde gezintiye çıkarmaya oldukça düşkün, hal böyle olunca konu ve figürler de hayallerinizden fırlamış gibi oluyor. Mitchell'in diğer çalışmaları için bir tık.

Donatella Versace'nin kayıp kızı Lady Gaga...

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 25 Nov 2013 15:33:00 +0200

Müzik sektörünü hem şarkıları hem de görsel showları ile büyüsü altına alan Lady Gaga, moda sektöründe de adını sıradışı giyim tarzı ile oldukça sık duyduğumuz isimlerden. Ancak şu günlerde moda yayınları Gaga'dan Versace'nin tanıtım kampanyasında yer almasından bahsediyor.

Versace'nin kreatif direktörlüğünü üstlenmiş olan Donatella Versace'nin kızı gibi bir imaja bürünen Gaga'nın fotoğraflardaki duruş ve tarzı da Donatella'ya bir atıf gibi... İtalyan kökenleri de olduğu bilinen Gaga belki de Versace ailesi ile ortak gen havuzundan beslenmişlerdir bilinmez ancak bilinen o ki mor tonlarının hakim olduğu tanıtım fotoğrafında akla gelen ilk şey Bizans hanedanı... Bilindiği üzere mor renk tarihte çoğu hükümdarlık tarafından hanedan rengi olarak benimsendi, ancak Bizanslılar bunu bir tık ileriye taşıyarak hanedan harici mor giyilmesini yasaklamışlardı. İtalya'da Roma İmparatorluğu ile doğan Bizans'ın Lady Gaga'nın Versace fotoğraflarına yansıması bir tesadüften öte olmalı diye düşünmeden edemiyorum...

Bizans ya da Roma, Donatella ya da değil, buyurun Mert Alas ve Marcus Piggot tarafından gerçekleştirilen Gaga'nın Versace için objektiflere yansıyan çekimine...

Sanatı yüzünden okunan sanatçı: Andy Alcala...

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sun, 24 Nov 2013 16:28:00 +0200

Resim sanatı tarihe mağara resimleri ile merhaba demişti, aradan geçen yıllar ile kendine yavaş yavaş zemin yaratmaya ve hakimiyetini ilan etmeye başlayarak Rönesans ile belki de varabileceği en olgun döneme geldi... Rönesans sonrasında takdirinizdir ki zaman durmadı, ilerledi, resim sanatı da kendine farklı üsluplar ve çerçeveler geliştirdi. Fransız Devrimi, Sanayi Devrimi derken, modern sanatın oluşumuna ve gelişimine tanıklık etti tarih...

Şuan bulunduğumuz çağda ise, modern resim artık karmaşık ve olabildiğince komplike bir alanda varlığını sürdürmekte... Hal böyle olunca rahat bir ortam içerisinde farkındalık yaratmak isteyen sanatçıların da seslerini duymaya başladık, bu seslerden en genç olanı Andy Alcala'ya ait, halen üniversite eğitimi alan sanatçının yaptığı eserler pek de hafife alınacak şeyler değil. Tuvalin dümdüz yüzeyinin aksine simetrik girinti ve çıkıntılardan oluşan bir zemini seçmesi ve üstelik bu zeminin kendi yüzü olması işi tamamen bambaşka bir boyuta taşıyor.

Başlıkta da belirttiğim gibi, sanatını yüzünden okuduğumuz sanatçı Andy Alcala'nın hayranlık uyandırıcı çalışmalarını hangi akımın içine dahil eder ya da hangi sanat ile ilişkilendiririz bilemiyorum, bu yapılanlar makyaj mı yoksa resim mi tartışılır, ancak tek bildiğim hepsinin farklı olmaktan ziyade öncü oldukları...

Air Fire - Auguste Herbin

Marilynler - Andy Warhol

Battleship Arkansas Being Tossed in Giant Pillar - Grant Powers

Campbell's Tomato Soup Can - Andy Warhol

The Persistance of Memory - Salvador Dali

Sunrise - George Inness

The Impression - Cloude Monet

Compositions - Piet Mondrian

No.5 - Jackson Pollock

Red Flowers - Donald Sultan

The Scream - Edward Munch

The Snail - Henri Matisse

The Starynight on Rhone - Vincent van Gogh

The Bay from L'estaque - Paul Cézanne

Wheat Field with Cypresses - Vincent van Gogh

Genç sanatçının eserleri tabi ki benim paylaştıklarım ile sınırlı değil, daha fazlasını görmek isterseniz bir tık...

Şehirli erkeğin anatomisi: Emre Erdemoğlu SS2014

noreply@blogger.com (Anonymous) — Fri, 18 Oct 2013 16:47:00 +0300

Şehirli erkek denildiğinde gözünüzde canlanan imge takım elbise ise buyurun bu yazı sizler için...

Yüzyıllardır süregelen resmiyet ve asillik göstergesi "takım elbise"nin giyim tarihinde ortaya çıkışı muamma olsa da primatif örneklerini en yoğun biçimde Fransa sarayında XIV. Louis ile bağdaştırabiliriz. XIV. Louis'nin modaya ve gösterişe olan düşkünlüğü ile terzilerine diktirmiş olduğu kıyafetler benimsediği baskın yayılmacı düşünce ile Avrupa giyim üslubunda oldukça değişimlere neden olduğu da ayrı bir durum. Louis'nin giydiği tek sıra düğmeli, uzun etekli ceketlerin içerisine yine aynı kumaştan dikilmiş olan yeleklerin kolları ceketten dışarı taşarak bir hacim kazandırır nitelikteydi. Evet, mantık hatası yok, yelekler ilk olarak kollu olarak ceket kollarına hacim kazandırma düşüncesi ile dikilmiş olsalar da ceketin baskınlığı galip gelerek yelekleri kolsuz hale yani günümüz kullanımına uygun biçime sokmuştur. Bu ceket ve yelek kombinin altına tarihi süreçte değişmeden aynı çizgide ilerlemeyi sürdüren dar pantolonlar giyilmiştir.

Fransa'nın 17. ve 18. yüzyılda Versailles Sarayı'nda gerçekleştirilen diplomatik balolarda sergiye çıkan XI
V. Louis'in primatif takım elbiseleri zaman içerisinde yoğrularak ceket boylarında kısalmalar, aynı kumaştan dökümlü pantolonlar ile tarih süzgecinden geçerek günümüz algısına dönüşmüştür.

Peki bu algıya getirilen farklı bir yorum ile Emre Erdemoğlu'nun modern şehirli erkeğine bir bakacak olursak XIV. Louis'den neler yakalayabiliriz? Bu sorunun cevabı sadece ceket düğmeleri ve zerafet olacak sanırım. Çünkü Erdemoğlu'nun SS2014 koleksiyonu şehirli erkeği farklı bir noktaya taşırken, şıklıktan da ödün vermiyor. Dar kesimlerin renkler ile buluşmasında kullanılan puantiye, ekose, ve geometrik hatlı detaylar koleksiyonda öne çıkan unsurların başında geliyor. "Modern erkeğin tutkusu" olarak yorumladığım Erdemoğlu SS2014 koleksiyonunda her bir parça adını tarihe yazdıracak gibi... Kim bilir bundan yüzyıllar sonra XIV. Louis ile birlikte Emre Erdemoğlu'ndan da getirdiği yenilikler ile ilgili söz eden birileri olur. Gelin bu tarihsel değişimi modern, asil ve şık parçalar eşliğinde tamamlayalım.

Emre Erdemoğlu Mercedes-Benz Fashion Week S/S 2014 defilesi:

Akımsal moda: "Baroque" bu işleri...

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 17 Oct 2013 23:33:00 +0300

Belli alanlarda belli kelimelerin revaçta olduğu dönemlerden gelip geçiyoruz, ancak son bir kaç yıldır moda ile ilintili alanların takipçisi iseniz çok sık duyduğunuz bir kelimeye odaklanmanızı istiyorum. Baroque ya da dilimize geçmiş telaffuzu ile "barok". Peki oldukça aşina olduğumuz bu kelimeyi kullanırken anlatmak istediğimizin yanında kapsadığı başka anlamlardan da haberdar mıyız bir düşünelim.

Sanat akımlarını tanımlarken, ya da periyodik bir tarihçe içerisinde belirtirken büyük sıkıntılar yaşanabileceğini savunan bir görüşüm var, çünkü sanat, siyaset, felsefe ya da kısmi ya da tam olarak sözel bölümlerin aniden değişime uğrayıp akım oluşturduklarını düşünmek kadar yersiz bir tutum olamayacağı aşikar. Bu düşünceyi daha da somutlaştırabilmek adına bardak örneğini kullanmak istiyorum, dönemleri birer bardak, sanatçıları, düşünürleri vb kişileri de çeşitli sıvılar olarak düşünelim, nasıl ki su içmek için kullandığımız su bardağı, kahve içmek için kupalarımız, Türk kahvesi için fincanlarımız, rakı için rakı bardağımız form ve derinlik - genişlik bakımından farklıysalar sanatçılar yakın oldukları dönemlere göre sınıflandırılıyorlar ya da "dolduruluyorlar." Doldurulmak işin espri boyutu olsa da işleyiş az çok böyle. Dönemlere ve akım öncülerine karşı nasıl bir tutum sergileyeceğimizi kavradıktan sonra gelelim Barok dönemin sanat tarihi içerisindeki kapsadığı yere...

Sanatın tarihsel sürecinde gelişen ve tekniksel anlamda yeni yetiler kazanan sanat ile üslupsal zevklerin getirdiği beğenilerin farklı bir yöne savrulması bu süreçte belli kırılmalara ya da değişimlere sebep olarak dönemsel ayrılıkları oluşturuyor. Tabi bu durumu sadece beğeni ve üslupsal değişimler ile açıklamak yetersiz kalsa da sosyolojik incelemelere indiğimizde iş çıkılmaz bir hal alacağından biz şimdilik beğeniler ve üslupsal değişimleri göz önünde bulunduralım. Barok sanatta böyle bir üslupsal arayış ile beğenilerin kırılma noktasında Rönesans'tan sonra ortaya çıkan akımlardan biri, tabi arada Maniyerist anlayış olan hazırlayıcı bir dönemin varlığını da bilmek gerek. Barok'un çocukluğu olarak ortaya çıkan Maniyerizm, Rönesans'ın benimsediği klasik anlayış, simetri ve ölçü gibi kalıplara tamamen karşı olarak benimsenmiş zıtlıklar birleşkesidir. Maniyerizm ile gelen deformasyonlar Barok üslubunda biraz daha yumuşayarak yerini ölçüsel asimetriye bırakmış ve Rönesans'ın renk skalası bir kenara bırakılarak koyu toprak tonları, kırmızılar adeta göze sokmak istenircesine vurgulu bir şekilde kullanılmıştır. Figürlerde de renkler gibi duygular da çok belirgin işlenerek esere bakan kişiye birebir aktarılmaya çalışılmıştır.

Maniyerizm denildiğinde akla ilk gelmesi gereken isim ressam El Greco, Barok dendiğinde ise ressam Rubens ve Rembrant, heykeltraş olarak da Bernini'dir.

El Greco - The Opening of the Fifth Seal of the Apocalypse (1608-1614): El Greco'nun en bilindik eserlerinden olan bu "5. Mührün Açılışı" tablosu Maniyerizm'i algılayabilmek adına en açık örneklerden biridir. Bahsi geçen deformasyon, orantısızlık ve renk kullanımının Rönesans zevki ile tamamen zıt oluşu önemlidir.

Peter Paul Rubens - Fall of the Man (1628-1628): Barok tarzın öncülerinden sayılan ressam Rubens'in "Cennetten Kovuluş" olarak aktarabileceğimiz bu eseri de Barok özelliklerini önemli ölçüde vurgulayan bir örnektir. Rönesans'a karşı oluşan tepkilerin ve karşı çıkmanın bir sonucu olan simetri ve oranlardan kaçınma ya da idealize formları baz almamanın en güzel aktarımı olsa gerek. Rönesans döneminde işlenen kaslı, ideal ve fit insan vücudu ile göbekli Adem ve kalçaları geniş göğüsleri küçük Havva karşılaştırıldığında üslubun ne denli değişmiş olduğu ortaya çıkıyor.

Rembrandt - The Night Watch (1642): Barok dönemin olgunlaşmış meyvelerinden biri sayılan "Gece Nöbeti" isimli bu eser aslında tuhaf bir hikayeye sahip, eserin isminin Gece Nöbeti olması ve gece algısı uyandırması üzerine çekilen koyu renk vernik ile alakalı. Ne olursa olsun ışık gölge, renk seçimleri, yüz ifadelerindeki netlikler ile Barok ihtişamını aktarmasına engel hiçbir unsur yok. Rembrandt'a ait farklı bilgiler ve gözlemler edinmek isterseniz Nightwatching adlı 2007 yapımı filmi izlemenizi öneririm. Film hakkında bilgi için linke bir tık yeterli.

Bernini: Heykel sanatı akla geldiğinde dönem ne olursa olsun Bernini'yi en başta telaffuz etmek gerektiğine inanıyorum. Sanatçıyı özetleyen bir eserini paylaşmaktansa hakkında bilgi veren bu uzun ama bir o kadar da görsel anlamda doyurucu belgeseli paylaşmak istedim. Ayrıca Vatikan'daki San Pietro Kilisesinin avlusunu yarım daire olarak çevreleyen revakların üzerini süsleyen muhteşem heykellerin sahibidir kendisi. Belgeseli izlemeye vaktim yok diyenler için alternatif görsel linkine tıklamak yeterli.

Gelelim moda ile Barok birleşimine... Uzun uzadıya akımın yansımalarından bahsetmeyeceğim, temel noktalara değinirken epey bir uzattığımın farkındayım. Buyrun modayı etkileyen barok akımın örneklerindeki gizemleri de siz yorumlayın...

Bir kültür nesnesi "kanaviçe" ve Niyazi Erdoğan

noreply@blogger.com (Anonymous) — Wed, 16 Oct 2013 12:39:00 +0300

Kanaviçe son yıllarda sadece adı ile hatırladığımız bir sanat dalı olsa da yaşadığımız coğrafyada oldukça önemli bir yere sahiptir, öyle ki evlenme çağına gelen kızların ilk çalışmaları her zaman kanaviçe üzerine olmuştur. Kıyafetler, yastıklar, bohçalar, panolar yani kısaca uygulanabilir her alan kanaviçe ile süslenmiş ve maharet isteyen bu iş sergilenmek istenmiştir.

Estetik algılar ile değişim gösteren motif ve uygulamanın aslında tarihi oldukça eskilere, Orta Asya'nın bozkırlarına dayanır, giysi için geliştirilen dikme işleminin hemen ardından gelen dikilen giysileri süsleme ihtiyacı her coğrafyada kendi kendini yaratmış ve insanlık tarihi için estetik gelişmelerin önünü açmıştır. Kanaviçe de işte böyle bir estetik kaygının güdüldüğü zamanlarda ortaya çıkmıştır, Franz Werfel'in deyimiyle "Kadının istediği iki şey vardır: Erkeğin gözüne girmek, kadının gözüne çarpmak." her ne kadar eleştiriye açık bir deyiş olsa da sosyolojik olarak desteklenir yanı olduğunu da belirtmek gerek. Hal böyle olunca kadınların süslemeye ve var olanı olduğundan daha güzel göstermeye merakı ile giysilerin süslenmesi için geliştirilen yöntemler arasında kanaviçe de varlığını çağlar boyu sürdürmüştür.

Çıkış noktası kesin tanım ile Orta Asya olmasa da bulunan en eski örneklerin bu bölgede ele geçmesi, Orta Asya'nın kanaviçe beşiği olduğunu ortaya koyar, bu bozkırlardan insanların farklı coğrafyalara ilerlemesi ile kültürlerini de yanlarında taşımaları kanaviçenin yayılmasını sağlamıştır. Eski el sanatlarını incelediğiniz coğrafyada çoğunlukla kanaviçe ile karşılaşmanız mümkündür, bölgesel farklı işlemeler, desenler, renkler görülse de kanaviçe varlığını mutlaka gösterir.

Farklı coğrafyalara yayılımını sürdüren kanaviçe XV. ve XVI. yüzyıllarda Avrupa'da oldukça popüler olmuş Fransa, İtalya, İngiltere'deki kadınların kıyafetlerinin detay süslemesi görevi görmüştür. Bunun haricinde flama, çanta, pano gibi birçok yerde kullanılmıştır.

1661 yılına ait kanaviçe örneği - Victoria & Albert Museum

Victoria & Albert Museum'da bulunan 1600'lere ait bir örnek.

1300/1400'lere ait İngiliz armaları kompozisyonlu kanaviçe süslü süvari çantası.

XV. ve XVI. yüzyıllara ait Türk kanaviçe örnekleri bulamadım ancak stilize edilmiş çiçek motiflerinin yanı sıra anlam barındıran geometrik desenler ile kompozisyon oluşturulduğuna eminim, eski Türk halı desenlerini gözünüzün önüne getirin ve bunların daha küçültülmüş stilize hallerini düşünün. Her bir geometrik desenin farklı bir anlama sahip olduğundan bahsetmiştim, aslında bu bile başlı başına bir post konusu olur ama üstün körü değineceğim. Türk geleneklerinde ya da daha ziyade göçebe kültürüne dayanan halklarda sanat simgeseldir, sadece sanat değil din anlayışları da simgeler üzerine kurulmuştur, şamanizm kültürü gibi. Anadolu coğrafyasındaki halkların çoğu da göçebe kültürüne dayandığı için simgeselliği kanaviçe alanına da taşımışlardır.

Günümüz örnekleri her ne kadar bu kadar sade olmasa da geçmiş zamanların kanaviçeleri 2 boyutlu polychrome ya da monochrome desenler ile oluşturulmuş.

Evet, gelelim Niyazi Erdoğan'ın konu ile olan alakasına. Mercedes-Benz Fashion Week'14 kapsamında gerçekleştirdiği defilesi ile adından oldukça söz ettiren tasarımcının babaannesi, halası ve annesine ait kanaviçe örnekleri ile konuya girişi yaptık. Şimdi gelin Niyazi Erdoğan'ın lookbook'una bir göz atalım.

SS2014 Niyazi Erdoğan RUNWAY:

Lookbook'a göz attıktan sonra, eski bir kültürün yansımalarını görmek insanın hoşuna gitmiyor değil ancak bu yansımadan çok tasarımcıların tasarım süreci hakkında bilgi sahibi olmak içinde güzel bir bakış. Niyazi Erdoğan'da ilhamını beslendiği kültürden alarak eserlerine yansıtmış, kullandığı çizgiler, renkler ile de modern erkeğin prototipini çizmiş bir bakıma. Birkaç yazı öncesinde D&G koleksiyonu ile bağdaştırdığım bir yazı vardı hatırlayamadıysanız linke tık. Bu yazının yan komşusu Niyazi Erdoğan tasarımlarında da karşımıza çıkıyor. Renkli dünyalara sahip erkeğin sosyal hayatta daha fazla göreceğimiz günler yakındır umarım. Ataerkillikten kopup biraz anaerkil olmaya başladığımızda sanırım bahsettiğimiz renkli dünya hayali gerçek olacak. Niyazi Erdoğan gibi tasarımcılar da bu renklendirme de güzel birer boya görevi görüyorlar.

Renk skalamızın geniş olduğu, sanat ve moda dolu günler diliyorum....

Sandıklardaki hazineler...

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 14 Oct 2013 21:22:00 +0300

Reçine ile karışmış naftalin kokusunu hatırlayanlar var ise lütfen kendisi ile gurur duysun. Geçmiş zamanların belki de en mistik alanlarından biri olan sandıklar günümüzde unutulmuş olsa da, kokuları hala burnumuzda.

Çocukluk dönemlerinde kapalı kutuların ardında hazinelerin olduğu inancına sahiptim, ve her zaman dolap ya da çekmeceler benim evrenler arası geçiş kapılarım oldu. Bunu hikayesel bir anlatım katmak için söylemiyorum, tanımadığım bilmediğim bir çekmece beni hayattan soyutlayabilir nitelikte oldu her zaman. Ama her duygunun en üst mertebesi olduğu gibi bu soyutlanmanın da bir üst eşiği olmalıydı ve o sınırı sanıyorum ki 9-10 yaş aralığımda annemin çeyiz sandığı ile keşfettim. Şimdi dün gibi hatırlıyorum da annemi nasıl merakla izlemiştim sandığın kilidini açarken, heyecandan sus pus kesilip içinden çıkabileceklerin hayali ile derin sessizlik içerisinde bir 15 saniye geçirmiştim. Kapak açıldıktan sonra ortaya çıkan el işlemeli elbiseler, bebekliğime ait çeşitli kıyafetler, sünnet kıyafetleri, annemin tel kırmalı müsamere elbisesi... Hepsi de anılarını içerilerine hapsetmiş bir şekilde zamansızlık kokuyorlardı.

İşte bu romantizm yoğunluğunu yaratan da böyle bir görsel ile başladı. Moda tarihi ile ilgili araştırma yaparken karşıma çıkan görseller burnumun direğini sızlattı, yine o reçineli naftalin kokusu sardı etrafı. Hepsi de böyle sandıkların arasından müzeye bağışlanmış eserlerdir diye düşünüyorum, sandıkları belki çoktan yok oldular ancak onlar hala yıllar öncesinde ilk giyildikleri ve son kez çıkarıldıkları duygular ile moda tarihi meraklılarının karşısında duruyorlar. Sözü fazla uzatıp romantizm buhranına girmeden, geçmiş kokulu kıyafetler ile sizleri baş başa bırakıyorum.

1885 - 1890 yıllarında Amerika'da ipek, pamuklu kumaş ve danteller kullanarak dikilmiş elbise üzerinde kullanılan zarif bir ceket.

1895 tarihinde Rusya'da dikilmiş bir elbise, ekose modasının revaçta olduğu sonbahar/kış dönemi için ilham kaynağı olabilecek değerde.

1895 yıllarının Amerika'sına ait elbise üzerinde kullanılan ceket modeli, ipek kumaşlar kullanılarak dikilmiş.

1897 tarihinin Fransa sokaklarında büyük ihtimal şapkası ve eldivenleri ile tamamlanarak kullanılmış bu floral desenli elbise yine ipek kumaşlar ve danteller ile dikilmiş.

1887 tarihli bir Fransız elbisesi daha. Fransız kadınların modaya nasıl yön verdiğini algılamak açısından da oldukça güzel bir örnek. Floral detaylar günümüzde de oldukça trend, hatırlarsanız son fashion weeklerde çoğu tasarımcının lookbook'unda floral baskılı kumaş ya da floral işlemeler göze çarpmış, hazır giyim sektörü de bundan yeterince nasibini almıştı.

1915'ler. Kanlı politikaların dünya sahnesine sürdüğü I. Dünya Savaşı yıllarında şıklık sadeliğe geçiş yaparak kendinden ödün vermeyen bir çizgide ilerlemiş. Dantel ve ipekli kumaşlar ile oluşturulmuş oldukça romantik hatları olan bu ceket, elbise üzerinde kullanılmak üzere tasarlanmış.

Yine I. Dünya Savaşı döneminden (1922) kalma bir elbise, şıklığın sadeleşmesi artık iyice göz önünde öyle ki dantel kullanımının azami dereceye çekilmesi ya da hiç kullanılmaması ön planda. Ancak kumaş üzerindeki floral ve simetrik desenlerin bir dantelden daha fazla ihtişam kattığı da bir başka gerçek.

1930-1939 savaşın izlerinin silinmeye çalışıldığı yıllara ait bir ceket, özgün tasarımıyla dikkat çekiyor. Sosyolojik açıdan bir çok çıkarıma kaynaklık edebilecek nitelikte.

1944 yılları Amerika'sında pamuklu kumaş ile dikilmiş elbise renk geçişleri ve tonlamalarıyla oldukça şık bir görünüm sergiliyor. Kullanılan renk tonlarının Pantone renk katoloğunda 2013 sonbahar/kış renklerini de barındırması ayrı bir anekdot.

1942 yılına ait elbise sanki bir tuvalden bozma kumaş ile dikilmiş hissi uyandırıyor, son zamanlarda oldukça revaçta olan baskı teknolojisi ile üretilen kumaşlardan dikilen elbiselerin atası sayılabilir mi bilmiyorum ama yine de bu açıdan önemli bir parça olduğunu düşünüyorum.

1968 yılının sonları. İnsanoğlunun uzay ile tanışmasında kat edilen yolun belki de ilk ve en önemli olayı: Ay'a ayak basılması. Tabi bu olay dünyadaki gündemi etkilediği kadar sanatı ve modayı da etkilemiş.

Naftalin kokusundan nasibimizi alamadık daha fazlasına ihtiyacımız var diyorsanız Metropolitan Museum'ın sitesini takip edebilir giyim kuşam tarihi hakkında somut bilgi ve görsellere ulaşabilirsiniz. Site için şuraya bir tık yeterli.

Görsel Hazlar Kumpanyası

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 14 Oct 2013 16:10:00 +0300

Moda tanıtımlarında uzun bir süre fotoğraf çok büyük bir alanı işgal etmişti, ancak 90'lar ile birlikte ortaya çıkan güruh artık fotoğrafın yerine videoyu daha etkin bir şekilde kullanmaya karar verdiğinde hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktı...

Klasik bir masalın giriş bölümüne uygun paragraf ile açılış yapmış olsam da yazı aslında bir masaldan ziyade moda dünyasının efsanelerinin hikayesi. Her bir efsaneye değinmeyeceğim, belki ileride böyle bir düzenleme yazar paylaşırım ancak şimdilik izlemekten keyif aldığım bir kaç video ile sizleri ısındırma yolunu seçtim. Moda fotoğraflarına ya da fotoğrafçılığına ilgi duyanların büyük keyif alacağına eminim, ancak diğer kesimi ötelemeden şunu da belirtmeliyim ki, moda ile ilgisi olmayan bir kişiyi bile heyecanlandıracak projelerden bahsediyorum. Her biri o kadar itinalı hazırlanmış ki çekim detaylarını ve işin mutfağını düşündüğünüzde ayrı dünyalarda seyir halinde oluyorsunuz. Paralel evrenimde sizleri konuk etmekten şeref duyacağım, buyurun sırası ile evrenin kapılarını aralayalım:

-İlk video Altuzarra 2014 lookbook'undan:

Gareth Pugh SS'11:

Alexander McQueen Tribute:

DOWNTOWN Calvin Klein:

KENZO Resort'13:

Dior Homme:

Moda tarihinin 100 yılına ufak bir bakış sunan eğlenceli bir video:

Givenchy'nin parfüm tanıtımı:

Modaseverlerin gönüllerinin veliahtı: Özgür Masur

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sun, 13 Oct 2013 20:23:00 +0300

Heyecan ile beklenen ekim ayı sonunda kapılarını hem soğuk havalara hem de moda rüzgarlarının ılık esintilerine açtı. Mercedes-Benz Fashion Week 7-11 Ekim aralığında Kuruçeşme Arena'da başladı. Birbirinden güzel defilelerin göz alıcı parçalarından tek tek bahsetme gibi bir düşüncem var ancak önceliğimi Özgür Masur'dan yana kullanmak istedim. Önceliğin Özgür Masur'da olmasının nedenlerine değinmiyorum keza tasarımlarının görsellerini yazının sonunda incelediğinizde cevabı zaten bulmuş olacaksınız.

Defile mekan seçimi ile birlikte Özgür Masur'u veliaht koltuğuna oturtmakla kalmadı, yarattığı görsel şölen ile de beğenileri topladı. Mekan İstanbul'un unutulan geçmişinden kalma saraylardan birinde yani İngiliz Sarayı'nda yapıldı. Pera House adıyla da bilinen bu yapı Osmanlı döneminde 1801 tarihinde İngilizlere hediye edilen arazide yapılmış ve dönemin padişahı Abdülmecid'in de bizzat katıldığı görkemli bir balo ile açılmış. Uzun yıllar Osmanlı-İngiliz daha sonra Türk-İngiliz diplomatik ilişkilerinin yürütüldüğü bir yer olarak tarihte kendine yer edinmiş. Bir çok talihsiz olay ardından tekrar kendini yenilemiş restore görmüş yapının ilginç de bir hikayesi var. Tuna Köprülü'nün yazmış olduğu İstanbul'daki Yabancı Saraylar kitabında aktardığına göre sarayda bulunan devasa ve göz kamaştıran avizeler esasen İngiltere'den İstanbul üzerinden Moskova'daki elçiliğe gönderilmek üzere yola çıkmışlar ancak patlak veren Kırım Savaşı sonrasında yollar mevcut tehlikelerden dolayı kapanınca Pera House'a taktırılmışlar. Tarihte ya da gelecekte olacak hiçbir savaş ya da kaba kuvvete başvurmayı desteklemesem de avizeler için sevinmedi değilim.

Tarihsel süreçte böyle önemli rol üstlenmiş bir yapının içerisinde yapılan defilede Özgür Masur'un tasarımları da kendi alanlarında önemli bir rol üstleniyorlar, İngiliz saray süslemelerinin kıyafete aktarımı görünen detaylar bugüne değin sürekli bahsi geçen oryantalizm tutkusunu tam tersine çevirir nitelikte. Dantel gibi işlenmiş duvarlar, parıltılı kumaşlar ile kaplı İngiliz mobilyaları ve barok-rokoko aralığında seyreden bir üslup ile oluşan yeni beğenilerin ışığında modern kesimler ve kıvrımlar ile dolu bir defile için insan ne diyeceğini şaşırıyor. Bu tıpkı kivi yediğinizde aldığınız tadı tarif etmeniz istendiğinde tam anlamı ile nasıl bir tat olduğunu anlatamamanız gibi bir şey. Baktığınızda kumaş detaylarından kesimlere, mekanın kattığı enerji ile var olan ahenge, renklerden ince işleme ve detaylara kadar birçok şey görsel hazzınızı kabartıyor ancak sözel olarak tanımını bulmakta zorlanıyorsunuz.

Özgür Masur sizin moda veliahtınız olabilir mi bilmiyorum ancak son zamanlarda sergilemiş olduğu grafik ile ben gönül rahatlığı ile veliaht olarak kendisine koşulsuz hayranlık besleyebilirim. Ki bu düşüncemi önümüzdeki fashion week'lerde lookbook'ları ile destekleyeceğinden de eminim. Gelecek defileleri bir kenara bırakıp yeni görücüye çıkıp oldukça beğeni toplamış MBFW'14 defilesine bir göz atalım tabi bunun öncesinde bahsi geçen İngiliz Sarayı ve avizelerini de es geçmeyelim. Ben fotoğraf ile yetinemem izlemek isterim diyenleri de unutmadım, görsellerin altında runwayi izleyebilirsiniz.

Geçmiş gün olur ki: Christian Louboutin Fall 2011

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sun, 6 Oct 2013 17:34:00 +0300

Sanatın ve modanın harmanlandığı her çalışmayı haykırarak anlatmak, yetmez diyerek tekrar tekrar hatırlatmak boynumun borcuymuş gibi hissettiğimden bu yazı ile sizleri bir kaç yıl öncesine yolculuğa çıkmaya karar verdim.

Söz konusu Christian Louboutin olunca "geçmiş" kelimesini içim rahat bir şekilde kullanamadığımı da itiraf etmek istiyorum keza Louboutin'in ünü ve moda dünyası için atmosfer olduğunu söylemeden edemeyeceğim. Tam da bulutların atmosferde kümeleşip güneşi bizden sakladığı günler içerisindeyken, sanat ile harmanlanmış Christian Louboutin 2011 lookbook'u ile güneşin göz kamaştırıcılığını hatırlatmak istedim. Her ne kadar bu lookbook'taki bazı parçalar eleştirilmiş, hatta yerilmiş olsa da fikir oldukça yaratıcı... Sunumun her alanda özel ve itinalı olması gerektiği gerçeğini bir kez daha vurgulayan Louboutin sizleri sanata ve modaya doyurmak için and içmiş... "And" deyince aklınız gündeme düştü biliyorum, kaldırıldı kaldırılacak derken yorulan gündemi bir kenara bırakın şimdi ve bu sanat dolu sunumlara en duru algınız ile göz atın, emin olun sonunda "vay be" cümlesini oluşturacak beyin hücreleriniz gördüklerini saklamak için birbirleriyle yarışacaklar...

İlk çalışma Marie - Guilleme Benoit'in Portrait d'une Negresse adlı eseri. İnsanlık tarihinin en kötü imajlarından biri olan siyahi köleliğin yasal olarak yasaklanmış olmasından sonra yapılan eser her ne kadar kadın vücudunu seyirlik bir olgu olarak yansıtmasıyla tepki toplayabilme potansiyeline sahip olsa da hem feminizm hem de siyahi haklarının simgesi haline gelmiş. Günümüzde Louvre Museum'da sanat severler ile buluşan eserde bilinçli bir deformasyon söz konusu, orijinalinin tersine havada duran el bence eserin kazandığı simgeselliği kırmak ve algıyı Louboutin tasarımı ayakkabıya yöneltmek için yapılmış.

Jean Baptiste - Camille Corot - Portrait of a Girl isimli tablosu ile bütünleştirilmiş Louboutin Halte dikkat çekiyor. Tablonun orijinali 1.3 milyon dolar etmesi ve hikayesi ile de meşhur, tablonun sahibi çok sarhoş olduğu bir zamanda tabloyu satmak istiyor ancak kaybediyor, günümüzde nerede olduğu ise meçhul.

Georges de la Tour - Magdalene and the Flame adlı eser 1640 yılına tarihli. Gölge ve ışık kullanımı açısından sanat tarihinde oldukça prestijli bir yere sahip. Simgeselliğinin verdiği edinimler ile adı oldukça eser ve çözümlemeye konu olmuş olan tabloda deformasyon yok denilecek kadar az, tek fark Louboutin Puck ile anlaşılıyor denilebilir.

Francois Clouet - Elizabeth of Austria adlı eser diğer kullanılan tablolar arasında en çok deformasyona uğramış olanı, orijinalinde taht görünmezken Louboutin versiyonunda tahta nazik dokunuşlar ile oturmasına rağmen tahtından vazgeçmeyeceği imajını çizen Elizabeth, belki de Louboutin'in vermek istediği "Louboutin tasarımlar ile asil ve kendine hakim duruşunuzdan vazgeçemeyeceksiniz" sloganını bizlere haykırıyordur, kim bilir...

Jean-Marc Nattier - Marquise d'Antin tablosunda görülen Markiz Antin'in duruşunu tamamlayan bir elde sevimli ve naif kuş diğer tarafta kuş tüyleri ile oluşturulmuş Artemis çanta biraz ironik olsa da tanıtım açısından rahatsız edici değil. Tom Ford'un sloganı "seks satar"dan Markiz de nasibini almış görünüyor, dolgun ve ön plana alınan göğüsler, naturel bir kırmızı ile ortaya çıkarılmış hafif aralık dudaklar ve yumuşak bakışlar...

Francisco de Zurbaran - Saint Dorothy tablosu her ne kadar çok bilindik olmasa da, Zurbaran için aynı şeyi söylemek mümkün değil. İspanyol ve dünya sanat tarihi açısından oldukça önemli bir kişilik olan sanatçı ışık ve gölge kullanımları açısından da İspanyol Caravaggio olarak adlandırılıyor. Louboutin tanıtımında da fotoğraftaki ışık ve gölgelerin vurgulanmış olması büyük bir jest olmuş bence. Kumaş kıvrımlarındaki yumuşak keskinlik ise oldukça hayranlık uyandırıcı, tabi asıl vurgulanan yer de meyve tabağına yerleştirilmiş kontrast renkler ile tasarlanmış 8 Mignons modeli...

James McNeil Whistler - Whistler's Model sanat tarihine dair yazılmış kaynaklarda mutlaka rastlayacağınız bir tablo. Viktoryen Dönem'in Mona Lisa'sı olarak da bilinen eserde Whistler'in annesi kucağında Louboutin Tootsie modelini tutuyor.

Sanata olan yakınlık her zaman hayranlık uyandırıyor değil mi! Öyleyse sanat dolu günler...

Şuh kadınların tanrısı: Mustafa Soydan

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sun, 6 Oct 2013 16:01:00 +0300

Bazı değerlere körü körüne bağlı biri olarak algılanmaktan her zaman "adımlarca" geri dursam da ülkemizden bir sanatçıya dair bir şey anlatırken, okurken ya da yazarken kendimi oldukça keyifli ve tatmin olmuş olarak buluyorum. Yine bu ruh hali ile sizlere takip etmekten keyif aldığım, çizgilerinde müzik bulduğum bir sanatçıdan bahsetmek istiyorum ki siz zaten çoktan başlık sayesinde kendisiyle tanıştınız.

Mustafa Soydan, 1985'te Adana'da doğan, grafik tasarım mezunu bir sanatçı. Modaya olan ilgisinin her zaman "yapabilirim" olarak içinde olmasına rağmen bu alana sonradan yönelmiş daha doğrusu mezun olduğu grafik tasarım ile modayı yoğurarak moda illüstratörlüğünü ülkemize kazandırmış isimlerden biri. Şahsiyetini tanımıyor gibi hissedebilirsiniz şuan, ancak yazının sonunda göreceğiniz eserleri ile mutlaka bir mecrada karşılaşmış ve bir kaç saniye de olsa dikkatinizi üzerlerine yoğunlaştırmış olduğunuzu fark edeceğinizden şüphem yok.

Mustafa Soydan'ın eserlerine geçmeden önce illüstrasyon nedir kısaca değinmek istiyorum. Dilimizi zorlayan, söylemeden önce bir kaç kez düşünüp telaffuza kalktığımız bu kelimenin sanat denizinde işlevi nedir diye açıklamadan geçmek olmazdı elbette.

İllüstrasyon etimolojik olarak resim sanatının görüleni daha fazla görülür kılarak yani detayları ve çizgileri abartarak sunma tekniğine verilen addır, bu doğrultuda gerçekçi çizim ile anılsa da doğada asla göremeyeceğimiz gerçeklikler ile karşılaştığımız bir dal olması ile de hayranlık ya da en azından beğeni dediğimiz hissiyatı insanda yaratmaya eğilimi olması açısından önemlidir. Bakmayın adının illüstrasyon olduğuna; mağara resimlerinden günümüze kadar olan resim sanatının içerisinde her zaman kendine yer edinmiş bir tekniktir aslında. Türkiye'de ilk temsilcisi İhap Hulusi Görey olan bu dal Mustafa Soydan gibi yeni kuşak grafiker ya da bu sanatın içerisinde var olmayı arzulayan sanatçılar tarafından günümüzde oldukça ileri safhalara taşınmış ve sanat tarihi açısından adı anılacak başarı ve prestijleri doğurduğu göz ardı edilmemelidir.

Yakın zamanda Alternatif Yayıncılık tarafından piyasaya sürülen İllüstrasyon isimli kitap, bu konuda fikir sahibi olmak ya da bilgilerini tazelemek isteyenler için başvurulası bir kaynak olarak görevini sürdürmekte, 395 illüstratörün çalışmalarının yer aldığı kitap, sanatın bu güzide dalının tarihçesine de değinerek okuyucuya geniş bir perspektiften bakma imkanı sunmakta, kitap hakkında geniş bilgi için linke bir tık yeterli...

Kısaca üzerinden geçtikten sonra, bahsettiğim şuh kadınlara göz atmanın vakti geldi diye düşünüyorum. Mustafa Soydan'ın üstün yeteneği ile ortaya çıkan kadınların çizgilerden hatta daha da ötesi noktalardan ya da piksellerden oluştuğuna kendinizi inandırmak biraz zaman alıyor, ancak korkmayın bu benim de başıma geldi. İlk Soydan eseri ile tanıştığım gün belli zaman aralıklarında açıp kapatıp aynı esere baktığımı hatırlıyorum. Bunun sonucunda sanatçı ile aranızda bir bağ oluştuğunu da hissediyorsunuz, nerede bir illüstrasyon ile karşılaşsam onun Soydan'ın eseri olup olmadığını ayırt edebiliyorum, çizgilerindeki notaları bir kez işittiğinizde emin olun onlar size kendilerini fısıldıyorlar zaten. Buyurun müzik ile dans eden çizgilerden doğan şuh kadınlara yani onların tanrısı Mustafa Soydan'ın eserlerine...

Görsel hazzınızı yarıda kestiğim için üzgünüm ancak sonsuza kadar sürecek görsel ekleme işlemi beni ve sizi hayattan soyutlayacağı için bu şuh kadınların kaynağına ulaşmanıza yardımcı olmaya karar verdim. Mustafa Soydan bir çok mecrada var olan bir kişi kendisini blogundan takip edebilirsiniz. Sanatının dışında kendisi hakkında fikir edinmek isterseniz de röportajına göz atabilirsiniz.

Sanat dolu pazarlar... :)

"Erkek" adamın yan komşusu(!)

noreply@blogger.com (Anonymous) — Fri, 27 Sep 2013 20:53:00 +0300

Anaerkil toplumların insanlık tarihinden elini ayağını çektiği günden bu yana, ataerkil toplumlar olarak varlığımızı sürdürüyoruz. Geleneklerimizden, giydiklerimize, davranışlarımızdan, görsel sanatlara olan yatkınlığımıza kadar bir çok alanda etki altında kaldığımız ya da "kalmamıza neden olan" bu toplum düzenine göre algımız ve beğenimiz de değişiklik gösterebiliyor. Başlığım işte tam da bu alanda devreye giriyor aslında, ataerkil düzene ayak uyduran erkek adamın, tam zıttı görsel algı ve zevke sahip kişisi, yani mevzu bahis yan komşu. Tabi cümlenin içerisinde bile asıl özne olmayan bu kişi, sosyal çevremizde de hep gizli özne olarak varlığını sürdürüyor.

Gizli özne olan yan komşu, evinden çıkarken karşılaşacağı göz tacizlerine, alaylı tavırlara ya da mimiklere alışkın olarak sürdürüyor yaşamını, çünkü dünya çevresindekilere karşın ona gri değil rengarenk. Tabi bu çevre belli lokasyonlara ya da oluşturulmuş gettolara göre değişiklik gösterse de, bu rengarenk alanlar da yüz ölçümü olarak yemek masasında bir pirinç tanesi kadar yer ediniyorlar kendilerine. Ama unutulmaması gereken tek şey, köklü ve sağlam bir dişi bile kıran pirinç taneleri... Dünyada bu asi pirinç görevini yerine getiren sayıca fazla şehir ve yönetim var, umudum o ki, ülkemizde de sadece köklü dişlerde değil bilinçlerde de asi pirinç tanesi olabilecek unsurların çoğalması... Yazının başından beri bir gizem yaratmış gibi oldum ancak görsellere göz attığınızda ne demek istediğimi anlayacaksınız. Erkek adam için ülkemizde oldukça tabu olan giyim konusu, Dolce&Gabbana ile daha da bir dikkatleri üzerine çekiyor. Ataerkil komşuların gizli hayran bakışlarının ardından gelen "kadın işi" yorumlarına aldırmadan giyebileceğim bir çok eserin görsel hazzıyla baş başa bırakıyorum sizi. Bu arada komşularınızı uyarmayı unutmayın, Dolce&Gabbana sezona ataerkillikten uzak, sanat ve sanat tarihi ışığında oldukça başarılı tasarımlar ile giriş yapıyor.

Yemek için giyinmek...

noreply@blogger.com (Anonymous) — Fri, 27 Sep 2013 20:04:00 +0300

Neredeyse herkesin hayatında bir kez olsun düşündüğü "acaba yemek için mi yaşıyorum, yaşamak için mi yiyorum" sorusuna çok farklı bir bakış yakalayan bir site ile tanıştırmak istiyorum sizi. "Giyinmek için yemek" düşüncesinin hayata geçirilmesi hayret verici olmanın yanı sıra oldukça da etkileyici. Eminim ki Almanlar bu sitenin aldığı tavırdan sonra atasözleri olan "insan ne yiyorsa odur." sözünü değiştirip, "insan ne yiyorsa onu giyiyordur." olarak kullanacaklardır.

Çağımız insanının karşılaştığı sağlıklı yemek sorunu hepimizin baş belası durumlarından biri olsa da, bu site ağzınızı sulandırmaktan öte, modaya olan görsel aşkınızı sulandıracak cinsten, üstelik kalori hesabından çok "bu renk bana nasıl olur" hesabına ihtiyacınız var. Bir kombine ihtiyaç duyduğunuzda "risotto bu kombin için uygun mudur?" düşüncesine bugüne kadar sahip olmadıysanız, buyrun risottonun şıklığı, yaban mersini marmeladının sadeliği, ya da çilekli milk shake'in göz kamaştırıcı büyüsüne...

Tabi kalori hesabını boş verin derken, ciddiyetten uzak olduğum anlamına gelmesin, kıyafetlerin zerafeti ve albenisi insanın iştahını açmıyor değil, her ne kadar yaz sezonunu kapadığımız sonbahara merhaba dediğimiz dönemde sonbahar/kış sezonu kendimizi gizleme adına yardımımıza koşsa da formda kalmak için temkinli davranmakta fayda var.

Her kadın çiçektir yerine "her kadın çilektir" sözünü vurguladığını düşündüğüm sitenin görselleri ile baş başa bırakmadan önce, sizlerden kendinize bir söz vermenizi rica ediyorum, fotoğraflara baktıktan sonra mutfağa yol almayacak, buzdolabının serinliğinde kendinizi kaybetmeyeceksiniz. Başarabilirsiniz. :)

Ralp Lauren SS 2013

Moschino Cheap & Chich 2012

Emporio Armani

Maison Martin Margiella FW 2012-13

Balmain SS 2013

Akris SS 2013

Chloe's SS 2013

Chalayan SS 2013

Burberry Prorsum SS 2013

Akne Studios SS 2013

Alexander Mc Queen SS 2013

Konu iştahınızı kabarttı ve daha fazla görsel görmek, zekice yapılan kombinleri takip etmek isterseniz, linki http://www.tasteofrunway.com/tıklayıp lezzetler diyarına yolculuk yapabilirsiniz.

Takının Michelangelo'su: Selda Okutan

noreply@blogger.com (Anonymous) — Fri, 27 Sep 2013 20:02:00 +0300

Takı denildiğinde çocukluğumun birikimlerinden kaynaklı mıdır bilmem aklıma hep Trabzon burması, hasır kelepçe, kündekari kemer ve çeyrek altınlarla donatılmış gelinler gelir. Tabi bu gelinlerin boynundan metre ile sarkıtılmış kurdeleler, takı sırasındaki insanların huysuzluğu, gelinin önüne gelen herkesin elindeki altını uzatırken yaşadığı üzüntü ve bu üzüntüyü saklamak için yüzlerinde yarattıkları sahte tebessümler... Çocukluğum aile düğünlerinde bu tür gözlemler yaparak kendini o andan soyutlamak ile geçti, ve şimdi fark ediyorum ki soyutlamanın yanı sıra somutlaşmış düşüncelere sahip olmama neden de olmuş.

Yaşadığımız coğrafyanın algılarımıza etkisinin büyük olduğunu hep bu örnek ile kendime hatırlatırım. Yine hatırlatmalar ile dolu bir günden sesleniyorum size. İşin şakası bir yana gerçeklik payının olma ihtimali de yüksek, bu ihtimal çerçevesinde takı ve takı familyasından pek haz ettiğim söylenemez. Ancak karşıma çıkıp bir fotoğrafı 5 dakika incelememe sebep olan Selda Okutan tasarımlarından sonra sanırım bu düşüncemi kırmaya ve Selda Hanım gibi bu işi sanatsal bir çizgide yürütmeye kendini adamış kişileri bilmeye ve incelemeye zaman ayıracağım. Bu yazının doğuş hikayesi de böyle işte, bir tasarımcının insanın algısına dokunması, kendisine hayran bırakmaktan öte diğer tasarımcılar için de bilme arzusu yaratması... Umuyorum ki siz de benim gibi yoğun beğeniler ile Selda Okutan tasarımlarına sahip çıkar, görsel hafızanızda onlar için küçük ama hak ettikleri sıcak bir alanı ayırırsınız.

İster ince, ister kalın: Önemli olan işlevi!

noreply@blogger.com (Anonymous) — Fri, 27 Sep 2013 19:54:00 +0300

Yaz aylarının sıcaklığından bunaldığımızı belirten milyonlarca twit, statü, fotoğraf vb. dijital kirliliği ardımızda bırakarak sonbaharın serinliğine kendimizi bırakıyoruz. Dökülen yaprakların yarattığı kolaj çalışmalarının caddelerimizi süslemesine pek az bir zaman kaldı diyecekken, caddelerimizde ağaç mı kaldı ki sorusu gelince aklıma bu romantizm buhranından hemen uzaklaşmam gerektiğini sezdim.

Bırakın caddeleri, rüzgarları, bahar ya da sonbaharları... İnsanoğlunun dünya tarihinde adını söz ettirdiği günden bu yana, yani homo sapiens akrabalarımızın bilindik tarihine göre ilerleyecek olursak 45.000 yıldan bu yana ait olduğumuz saçlarımız, her mevsim döngüsünde dökülüp seyrekleşmeye, çoğalıp sıklaşmaya başlamıştır. 45.000 yıldır dünya üzerine saç döken sadece bir canlının geride bıraktığı saç hazinesini düşünebiliyor musunuz? Üzerinde yaşadığımız ana kara ciddi anlamda tuhaf bileşenlerin çürüme ya da ufalanma ile oluştuğu ve adına toprak dediğimiz örtü ile kaplı çok şükür ki... Konumuz tabi ki coğrafya değil, konumuz saçlarımız ve sonbahar; öyleyse sözü daha fazla uzatmadan konumuz üzerinden devam edelim.

Var olmalarının, uzamalarının, dökülmelerinin, sık ya da seyrek oluşlarının hepsi için belli bir mantık geliştirdiğimiz saçlarımızın mevsimler arası geçişlerde de mantıklı desteklere ihtiyaç duyduklarını bilmemiz gerek. Yaz döngüsünde biyolojik saatimizce kurgulanarak gerçekleştirilen dökülme işleminden sonra, kış döngüsünde de soğuk kış aylarına karşı bizi sıcak tutmak adına yeni gürleştirme faal olur. Bu faallik dönemi için piyasada saçları ve kökleri besleyen türevlerinin türevi dahi olan binlerce ürün bulabilirsiniz, tabi saçınızı iyi tanıyıp, onun isteklerine yönelik alışveriş yapmanızda fayda var. Ancak saç sadece piyasadaki ürünler ile değil yediklerimiz ile de desteklenmelidir. Protein, demir, çinko, B, C, A, E vitaminlerine sahip yiyecekleri tüketerek de 45.000 yıldır bizi yalnız bırakmayan ölü hücrelerden oluştuğu halde hala canlı kalabilmek için elinden geleni sarf eden bu güzide dostumuzu desteklemek ve ödüllendirmek boynumuzun borcu diye düşünüyorum.

Sanat tarihinin vefalı kadını: Mary Katrantzou

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 5 Sep 2013 19:20:00 +0300

Sanat tarihi ile iç içe bir yaşamın modaya aktarımında karşımıza çıkan ilk isimlerden olan 1983 Yunanistan doğumlu Yunan modacı Mary Katrantzou büyüdüğü topraklara olan vefasını hayranlık uyandıracak bir şekilde ödüyor.

Sanat tarihi denildiğinde, primatif sanatlardan sonra sanatın kapsamlı ve başka coğrafyaları etkilemeye başladığı dönemlerde karşımıza çıkan Yunan sanatı, tarihsel süreçte geliştirici unsur olarak yer alıp günümüz sanatını oluşturmaya öncülük eden adı sıkça anılan bir sanat alanıdır. -sanatın tarihsel sürecini detaylı olarak incelemek isteyenler için de güzel bir kitap tavsiyesi: Gombrich'ten Sanatın Öyküsü- Belli bir dönem sonra unutulmaya yüz tutan sanat akımı Rönesans ile birlikte tekrar açığa çıkarak bir çok akımı oluşturmuş ve çoğuna da kaynaklık etmiştir. Çıkış noktası sadece Yunanistan olmasa da Mary Katranztou eminiz ki bu toprakların adı ile anılan sanata yaşadığı coğrafyadaki eserlerin ışığında adım atmıştır.

Zamanda çok fazla yolculuğa çıkmamıza izin vermese de tasarladığı eserlerinde hayal gücüne olanak tanıması ve sanat eserlerinin farklı açılardan alınan izlenimleri ile oluşturduğu kolajları kullanarak yansıttığı giysileri sanat ve moda severleri ortak noktada buluşturmaya olanak tanıyor. Bir tasarımında ilham aldığı manzara karşımıza kumaşlar içerisinde sunuluyorken, bir tasarımında çok beğendiği bir Rönesans dönemi vazosu çiçek gibi bir kadını taşırken beliriyor. Gün ışığı pencereden yansırken, kadın göğsü güneş beden pencere olabiliyor, ya da bir abajur kadının belinden aşağıya uzanıyor. Simgesel tasarımlar yaptığına yönelik bir bilgiye rastlamamış olsam da Katrantzou'nun simgeselliğine yönelik oturup yazılacak çok şey olduğunu düşünüyorum. Tabii simgeselliğin yanında kullandığı canlı renkler ve kontrastların dengesine de ayrıca değinmek gerek. Göz alıcı ihtişam abidesi tasarımlarına can veren renkleri de ince bir sanat ruhu ile seçip kullandığına hiç şüphem yok. Tasarımcı, sanata olan aşkını, resim, heykel, mimari, vb her alandan örnekler ile modanın içerisinde yoğurarak insan bedenine ikinci bir ten gibi aktardığında, bir örneği olmayan özgün ve alanında söz getirecek tasarımlara imza atıyor, ki oldukça sevilip takip edilmesinin bir başka açıklaması olamaz da. Çok fazla söylenecek, çok fazla açıklanacak, milyonlarca methiye içeren cümleler yazılabilecek koleksiyonlarını ne kadar cümleler ile aktarmaya çalışsam da görmek her zaman sanatın tasvip ve takdir edilmesinde ilk aşamalardan biri olduğu için yetersiz olacak o yüzden gelin Yunan sanatının Fidias, Preksiteles ve daha nice sanatçısından sonra sanat ateşini devralan Katrantzou'un tasarımlarına göz atalım.

Moda Tasarım'ın küçük kardeşi: Moda fotoğrafçılığı

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sat, 17 Aug 2013 16:42:00 +0300

Tasarım sürecinin sunumu ve kitlelere ulaşmasında en büyük paylardan birine sahip olan alan moda fotoğrafçılığı, dünya ile paralel olarak ülkemizde de oldukça revaçta olan bir meslek. Yaratıcılık alevini içinde paylaşan ve fotoğrafçılığı meslek olarak edinmeyi düşünenler için oldukça da zevkli bir dal olan moda fotoğrafçılığı, kendi içerisinde de ilahlar yetiştirmeyi ihmal etmiyor.

Fotoğrafçının ilahı mı olur demeyin, söz konusu tasarım ve moda sanatının eserlerini tanıtmak ise bahsettiğimiz ilahlar her daim söz sahibi oluyorlar. Teknoloji çağı hepimizi fotoğrafçı, tasarımcı, stylist, editör, yazar yapıyor ancak bu alanlarda başarılı olmak için fotoğraf makinesi, dikiş makinesi, marka katalogları, klavye, blogtan öte farklı bir enerjiye, bakış açısına ihtiyacımız olduğu aşikar. İşte bu yetiler kişide olunca da ilahlaşma süreci başlıyor.

İlahlığın tanımından gözlerimizi Pierre Debusschere'nin portfolyösüne çevirelim. Çekmiş olduğu fotoğrafların her birinin teması kendi içerisinde kendisiyle uyumlu olsa da hemen hemen hepsine hayranlık duyduğumu belirtmek isterim. İnsan silüeti ve belli başlı kavram, nesne, renk vb etmenleri işin içine katması beni adeta büyülüyor. Belki de kişilerin içerisinde aynı kavramları Pierre ile benzer şekilde görebildiğimden kaynaklıdır bilemiyorum. İnsanların içinde ki renksel dünyanın kapılarının aralanması ve o aralıktan içeriye ufak bir bakış atmak sizin de hoşunuza gider umarım. Keyifli seyirler.

Neoklasisizm ışığında: Erol Albayrak 2012 Defilesi

noreply@blogger.com (Anonymous) — Tue, 23 Jul 2013 16:07:00 +0300

Neoklasisizmin ışığına sığınarak ilerleyeceğim geçmiş yılın defilesi olan 2012 Erol Albayrak koleksiyonu ile neoklasik akımını bağdaştırmak ilk etapta yadırganabilir, ancak neoklasik tavırların sanatı etkilemesi ile Erol Albayrak koleksiyonunun kendi içerisinde yarattığı etki ile moda dünyasına olan etkisi karşılaştırıldığında, seçtiğim akımın ne denli yerli ve tutarlı olduğunu görmüş olacağımızı umut ediyorum.

Neoklasisizm akımı, Türkçe'ye Yeni-Klasikçilik olarak geçmiş ve sanatın evriminde büyük rol üstlenmiş Avrupa'da doğan ve egemen olan, 19. yüzyıl başında Rokoko sanat akımının reddi ile güdülenerek kendini çerçevesini belirleyen geçmişin günümüze uyarlanmasında önemli etkiler ve eserler yaratılmasına olanak sağlayan bir sanat akımıdır kelime anlamıyla... Akım aslında 18. yüzyılda egemen olan Aydınlanma ve Fransız Devrimi ile sıkı bir bağ içerisinde oluşmuş ve yalnız geçmişte kalan üslupları canlandırmakla kalmamış, aynı zamanda hem modern hem de değerlerine sahip çıkan bir toplum yaratmak için araç olarak sanatı kullanmayı seçmiştir.

Hal böyle iken, Afrika ve Uzakdoğu ile Asya'nın ve Avrasya olarak sayılan ülkemizde yarattığı görselliğin ürünlerini de Erol Albayrak'ın defilesinde neoklasizm akımı eşliğinde seyredildiğini düşünüyorum. Her ne kadar yaptığım araştırmalarda Erol Bey'in defilesini sadece Afrika ve Uzakdoğu esintileri ile sınırladığına yönelik yorumlar ile karşılaşmış olsam da, kendisinin vizyonunun buna izin vermeyeceğini çok iyi biliyorum, çünkü Erol Bey bir moda tasarımcısından ziyade bir sosyolog gibi toplumları etkileyen unsurları ve bu etkiler ile yarattıkları kültürü başka kültürler ve toplumlar ile harmanlayıp kendi yarattığı çoğulcu kültür tasarımlarında modaseverlere sunmayı seviyor.

Konuyu çok dallandırıp budaklandırmaktan hoşlanmıyorum, ancak neoklasisizm akımının öncülerinden ve benim de sıkı bir hayranı olduğum Jacques-Louis David'in eserlerine örnek oluşturması açısından yer vermek istiyorum.

Resimlerin tek tek isimlerine yer vermiyorum ancak merak edenler Jacques-Louis David linkinden göz atabilirler.

Görüldüğü gibi J.L. David'in kadın temalı eserlerindeki kıyafet detayları antikite özelliklerini koruyan ancak bir o kadar da yeni döneme uyarlanmış olarak yansıtılan kıyafetler olarak tuvallerde kadınların zarafetini yoğun bir biçimde seyirciye aktarma unsuru olarak yerlerini almışlar.

Tabi Neoklasisizm Avrupa sanatında etkin rol üstlenirken dönem modasına da değinmeden geçmek olmaz, detaylı olmamakla birlikte üstün körü dönemi değerlendirecek olursak 1750'lerle beraber, kıyafetlerde dantel ve hafif kumaşların kullanılması eteklerde daha rahat bir duruşa sebep olmuş, dökümlü ve dalgalanan kumaşlar kadınların bedeniyle dans edercesine salınır hale gelmiştir. Kumaşlarda öne çıkan işlemecilik genelde aristokrat kesimin giyim kuşamında altın ve gümüş işlemeler ile karşımıza çıkmakta. Desen olarak da bol miktarda çiçek tercih ediliyordu, Hindistan'dan kaçak olarak getirilen pamuklu kumaşlar oldukça tercih edilirdi.

Bu döneme damgasını vuran Madame de Pompadour sayesinde Çin motifleri, (ejderhalar vb.) modanın önemli unsurları haline gelmişlerdi, Uzakdoğu etkisi kıyafetten mobilyaya, halıya, yelpazelere kadar ulaşarak dönem beğenisinde zirveye oturdu. Abartılı tarzların öncüsü Madame de Pompadour sayesinde kadın saç stillerinde de abartılı değişimler görüldü, rozetler, tüyler, kuşlar, üzümler saçların vazgeçilmez süs eşyaları oldular, şapkalar da tabi ki bu abartıdan nasibini alarak kale şeklinde, çiçek sepeti, yelkenli gemi şeklinde yapılarak dikkat çekici halde döneme damgasını vurdular.

Madame de Pompadour

Erol Albayrak başlığı ile başlayan yazı, tarihsel sürecin ayrıntıları ile boğulduysa bu benim hatam, ancak konu ressamlar ve sanat tarihinin modayla olan birleşimi ise her tür ayrıntıyı aktarmak isterken buluyorum kendimi. Neyse konuya dönecek olursak.. 2012 defilesinde Erol Bey'in de aynı detaycılığı sergilediğini hissediyorum, o yüzden güzel ayrıntılarda aynı bilgilerde beynimizi ve düşsel dünyamızı zorladığımızı düşününce ufak bir tebessüm etmeden alıkoyamıyorum kendimi. Erol Bey'in tasarımlarına göz atalım ve Erol Bey'in Madame de Pompadour'ları ile tanışma keyfine varalım...

Şimdi Jacques Louis David'in kadın temalı eserlerine bakıp, Erol Bey'in tasarımları ile bağlantı kurduğunuzu düşünüyorsanız yanılıyorsunuz, bunu söylemek zaten tasarımcıya çok büyük bir hakaret olur. Erol Bey'in tasarımları ile J. L. David'in eserleri ortak paralellikte farklı çağların farklı öncüleri olarak değerlendirilmesi gerektiği düşüncesi ile ele alınırsa, günümüz J. L. David'ini yani Erol Albayrak'ı anlamanın daha mümkün olacağını düşünüyorum. İlk başlarda neoklasisizm akımını tanımlarken kullandığım "... geçmişte kalan üslupları canlandırmakla kalmamış, aynı zamanda hem modern hem de değerlerine sahip çıkan bir toplum yaratmak için araç olarak sanatı kullanmayı seçmiştir." cümlesi tam olarak Erol Bey'in günümüzde yapmaya çalıştığı bir sosyolojik moda tasarımcılığını anlatıyor bana göre. Bu noktayı ele alarak neoklasisizm üzerinden yaklaştığım tasarımcının da değerlerini koruyan ancak bunu sadece belli bir "milli sınır" içerisindeki topluluğu şekillendirmek amacı gütmeden, global vizyonda ele aldığı kültürler arası etkileşimlerin ya da düşsel dünyasında eşleştirdiği kültürlerin izlerini koruyarak değerlerine sahip çıkan bir dünya toplumu yaratma arzusu olduğunu söylemek en güzel tespit olur.

Tabi ki bu koleksiyonu sadece 18. yüzyıl ile sınırlamak da büyük hatalara sebebiyet verecek bir düşünce olur, koleksiyonu irdelerken ele alınacak bir çok dönem ve unsur var misal 1920'lerden Çarliston modasına, balolardan, 1930'ların dünyayı yeniden şekillendirmeye çalışan kadınlarının 2. Dünya Savaşı sonrasında modaya verdikleri rotanın seyrinden daha bir çok noktaya değinilebilir ancak ben neoklasisizm ve Jacques Louis David'le harmanladığım bir bakış açısının izinde ilerlemeyi seçtiğim için diğer noktalara değinmeden geçtim. Kim bilir diğer noktalara da bir gün değinme fırsatı yakalarım.

Kumaş kıvrımları her daim hür ve coşkulu olan tasarımların sahibi Erol Albayrak'ın diğer koleksiyonlarına yönelik yazılarımı da en kısa zamanda paylaşmak ümidiyle.

Sanat ve moda ışığı ile aydınlanan günler dilerim...

Modada "Gezi" Şıklığı...

noreply@blogger.com (Anonymous) — Tue, 4 Jun 2013 22:56:00 +0300

Yıllardır beklediğimiz mevsim "bahar", doğuda ki bir çok ülkeden sonra bizim ülkemize de geldi, "2" ağaç yaprak açtı, güneşe selam verdi. Bilinçlerimiz yavaş yavaş özgürlüğün güneşiyle ısınırken, içimizdeki coşku ile kendimizi sokaklarda, parklarda, meydanlarda bulduk. Çıktığımız bu yolda, kendimizi her daim "sağlıklı" ve şık hissetmek için, bu yazımda neler giymeli ve kim neler giymiş diye size "doğal" ışık sağlamaya çalışacağım.

Türkiyeli insanlar olarak, çoğu zaman genelin dışında hareket etmeyi severiz bilirsiniz. Geneli kendimiz yarattığımız zaman daha özverili ve daha sağlam adımlar atarken buluveririz kendimizi. İşte bu "bahar"da öyle oldu, dünya modasından çok uzaklaşmasak da, kendi sesimizi pardon tarzımızı, kendimiz belirleme yolunda gittik. Tarzımız kendi içimizde üstü kapatılmaya çalışılsa da, dünya podyumları bu tarza sahip çıkarak, kumaşımızın ne kadar kaliteli olduğunu ve terzilerimizin bu kumaşı bir çapulcu bezi yapamayacaklarını haykırdılar. Bunun yerine bu kumaştan Cumhuriyet Baloları'nda giyilecek özgürlük elbiseleri, herhangi bir kıyafetin aksesuarı olmayacak birlik ve beraberlik gömlekleri, gençlerin gündelik hayatlarını taçlandıracak çağdaş, hür ve demokratik t-shirtler dikilmesi gerektiğini, terzilerin yandaşı medyaya bir şekilde aktardılar. Peki nedir bu Gezi Modası ?

İlk gün, yani 2 ağacın yaprak açtığı günde, parka gelen genç kadının giydiği rahatlık sağlayan kırmızı elbisesi ve beyaz çanta ile kombin yaptığı bu stil, "Gezi" modasının temsili oldu. Biber gazı (!) ile hacimlenen saçlar, saç telinden ince köprüye inanan insanların, vicdan mukayesesi yapma zamanlarının çoktan geldiğini bir kez daha hatırlattı. Ön planda görülen genç kadın, "Gezi" hatıraları için yanına aldığı fotoğraf makinesi ve olumsuz gaz şartlarında kendini güvenceye alabilmek için "hardal" rengi bir fular tercih ederek kararlı bir stil ortaya koydu.

Bahsettiğim gibi, "Gezi"nin temsili olan kırmızı elbiseli kadın, bir çok genç kadına ilham kaynağı teşkil ederek, kadınların bedenleri için yapacakları her türlü seçim haklarının kendilerinde olduğunu ve özgür seçimler ile gündelik yaşantılarında kendilerini ne denli güzel temsil ettiklerini gösteren bir tarz ile meydanlarda boy göstermiş oldu.

Bir diğer tarzımız da sokaklardan; rahat elbiseler yine oldukça revaçta, yürüyüş için tercih edilmiş rahat ayakkabılar ile oldukça hür, oldukça özgürlükçü ve oldukça "Gezi" havasında bir kombin yaratılmış. Kararsız, "bahar"da mı yoksa kışta mı olduğunu tayin edemeyen emniyet güçlerine af edersiniz hava dalgasına temkinli bir şekilde yakalanmış genç kadın arkadaşımız, bu kombinine yağmurluk eklemediği için oldukça memnun, oldukça dirençli, olabildiğince özgür bir şekilde stilini ortaya koymuş.

"Bahar" havasının özgür gün ışığından yararlanmak isteyen ailelerimiz de çocuklarının gelecekte yaşayacakları tüm anti-demokratik uygulamaların karşısında yer almak için, oldukça şık bir şekilde aramızda yerlerini almışlar. Daha önce de demokratik hakların arandığı bir çok gezi (!) de karşımıza çıkan bahar maskeleri (!) kararsız gaz dalgasına karşı çocukların da en büyük koruyucusu olarak kombinlerin vazgeçilmezi olmuş.

"Gezi" şıklığında erkekler de kadınlar ile yarışır bir biçimde dünya podyumlarında ki yansımalarıyla oldukça büyük ilgi çektiler. "Bahar"ın getirdiği özgür gün ışığı karşısında renkli tercihleri ile, karanlık günlerin vazgeçilmez tarzını benimsemiş erkeklerden hemen ayrılan "Gezi" erkeği, ayakkabı seçimi dahi yapmaması ile özgür ruhun gerçek temsilcisi olarak bu konseptte yerini almış.

Dünya podyumları (!) tarafından oldukça beğeni toplayan "Gezi" gözlükleri, kararsız gaz dalgasından korunmanın yanında şehirli modern erkeğin görüş alanını da güvenli kılmasıyla dikkat çekici. Renkli seçimler ile oluşturulan kombin, yine "Gezi" erkeğini, kalıplaşmış görüşlerin dışına çıkamayan, belli bir ışık kaynağının yettiği ölçüde hayatı algılamayı seçen erkeklerden ayrı bir konuma koyuyor. Kombinine yer vermeyen ulusal medyaya inat, bu güzel seçimleri tüm ülkede ki "Gezi" modası severlerin beğenisine sunmak için elindeki sosyal medya gücünü de unutmuyor "Gezi" erkeği.

Meydanlar, "bahar"ın gelişiyle insanlarca dolup taşıyorken, bunca hararetin arasında kitap okumayı (!) unutmayan hava (!) tayin ediciler, "Gezi" insanın kitap önerilerini dikkate almaktan da kaçınmıyor. Özgür beyinlerin derlediği seçkiler ile hayata bakış açılarını değiştirme adına ilk sözcüklerini göz ucuyla takibe alan hava (!) tayin ediciler, en çok Adolf Hitler'in Kavgam adlı otobiyografik kitabını beğenmiş olacaklar diye bizleri düşündürüyorlar.

Elbette bu kombinlerin çoğunu televizyonlarından gündemi takip eden "bahar"ın geldiğinden habersiz insanlarımız görmemiş, yaşanan "Gezi"lerden haberdar olmamış, özgür gün ışığını tatmamış olabilirler. Yaşanan bu tarz (!) değişikliği elbet bir gün demokratik giyim kuşam düşkünü bedenlerin ruhlarını da saracak, ve hepimiz istediğimiz gibi giyim kuşam rehberimizi hazırlayabileceğiz. Kaliteli dokunan kumaş her daim kendini belli eder, ancak terzi kötüyse ortaya çıkan ürün pek sağlıklı olmaz, bu yüzden "Gezi"p görüp en iyi terziye karar vermek gerek. Çok Gezi'n, çok konuşun, çok düşünün...

Herkese demokratik günler diliyorum...

Nano-sanat: Hasan Kale

noreply@blogger.com (Anonymous) — Wed, 29 May 2013 19:24:00 +0300

Başlık biraz fazla iddialı olsa da nano-sanat eserleri kadar değerli ve küçük sayılacak sanat harikaları yaratan bir sanatçıya mercek tutacağım, aslında mecazdan çok gerçek bir anlam taşıyor mercek tutma deyimi, çünkü 1959 doğumlu sanatçımız Hasan Kale kültürümüzde önemli yer tutan minyatür sanatını farklı bir boyuta çekerek mikro olarak tanımlanabilecek eserler üretiyor.

Türkiye'de resim sanatının gelişim evrelerine bakacak olursak ilk olarak Boğaz Ressamlarını ele almak gerek, Boğaziçi Ressamları olarak da bilinen bu grup Osmanlı Dönemi'nde yurtdışından ülkeye getirilip hem resim yapmaları hem de resim sanatını yaymaları istenmiş bir grup. Onların boğaz manzaralarını, büyük ebatlı resimlerini düşününce, Hasan Kale'nin de Türk sanatı içerisinde önemli bir isim olarak anılması gerektiğini söylemek hiç de yanlış olmaz. Kim bilir belki bundan bir kaç yıl sonra Türk Çağdaş Plastik Sanatları dersi kapsamında Hasan Kale ve onun eşsiz eserlerini ders olarak göreceğiz.

Hasan Kale'ye karşı bizlerin sorumsuz davrandığımızı düşünüyorum, onca sergi, onca emek ve onca eser ile hala çoğumuzun bilmediği bir isim. Bu Kale'nin değil bizim ayıbımız olmaktan öteye geçemiyor. Ben şahsım adına kendisine olan minnet borcumu bir nebze olsun ödemek için yazdığım bu yazı ile, yazıyı okuyanların sanat dünyasına Hasan Kale'den izler sürükleyebilirsem mutlu olacağıma inanıyorum. Öyleyse buyurun soyadı ile tezatlık oluşturan eserlerine göz atalım. :)

Herkesin yere göğe sığdıramadığı, en ufak bir hatırlama ile tuzlu nem kokusu aldığı ve martı sesleri işittiği İstanbul'u ve bu kente ait imgeleştirdiği çok görüntü vardır, ancak Hasan Kale bu duyguyu hepimizden farklı yaşıyor, yere göğe sığdıramamaktan ziyade bir incir çekirdeğine, bir sineğin incecik kanadına, bir kibrit ucuna taşıyor İstanbul'unu ve ona ait imgeleri. Fındık kabuğunu dolduramayacak sebepler, Hasan Kale ile anlam kazanıyor ve bir İstanbul manzarası fındık kabuğunda yerini alıyor.

Hasan Kale Türk resim sanatı için emsalsiz bir örnek olmaktan da öte, minyatürden yola çıkarak evrilttiği bu üslubu ile en güzel övgüleri hak ediyor, etmeli de. Umarım siz de benim ile aynı düşünceleri paylaşıyor ve İstanbul'u bir incir çekirdeğinden seyretmenin ayrıcalığının çok farklı bir duygu yarattığına inanıyorsunuzdur. Sanatçıyı takip etmek isteyenler Facebook sayfasından detaylı şekilde inceleyebilirler, Hasan Kale'nin sanat üslubu ile sanata karşı aslında ne kadar büyük gönüllü davrandığımızı kavrayabilirler. :)