Maki w Giverny

Między sytością a wiecznością, Katarzyna Jackowska-Enemuo, il. Nika Jaworowska-Duchlińska

2026-10-17T13:40:17.302+02:00

To żadna nowość, że uwielbiam książki Katarzyny Jackowskiej-Enemuo i jej opowieści, ani że jestem wielbicielką ilustracji Niki Jaworowskiej-Duchlińskiej. Bardzo pilnuję, żeby się nie powtarzać, ale co na to poradzę, że zachwyt za każdym razem jest tak samo wielki?

Między sytością a wiecznością

Tym razem, po opowieściach o tym, co między naszymi światami - tym TU i tym TAM (Między światem a zaświatem), po opowieściach o żywiołach (Między Ziemią a Niebem), przyszedł czas na to, co nas karmi, co na stole. To niezwykła książka, przywracająca temu, co zwyczajne i tak blisko nas - magię i głębię.

Bo jedzenie towarzyszy nam na co dzień i od święta, jest prozaiczne i powtarzalne - musimy jeść, żeby żyć. I zapominamy, że poza tą rutyną i zwykłością kryje się coś więcej. A przecież każda rodzina ma swoje jedzeniowe kody - własne zwyczaje, potrawy przypisane konkretnym okazjom. Od dawien dawna pokarmy miały znaczenie nie tylko fizyczne, ale i metafizyczne. W wierzeniach, legendach i mitach przypisywano im wielką moc. Pokarmy mogą uzdrawiać i truć, mogą łączyć światy (karmimy dusze przodków - dziady), mogą być przekaźnikiem mocy i darem miłości. Towarzyszą nam w smutku i radości. Zawsze jemy. Na stypach, ślubach, podczas świąt... I o tym jest ta książka. O sile i wielkości pokarmów, chlebie naszym codziennym.

Otrzymaliśmy sześć baśni napisanych przez Kasię - to nie są legendy czy podania opracowane od nowa, to całkiem nowe historie, w które wplecione są pokarmy z ich mocą i siłą. Dostajemy też zachętę do stworzenia swojej opowieści oraz poruszające piosenki z nutami (och jak zazdroszczę tym, którzy grają i śpiewają - ja jestem z tych, co markują śpiew, poruszając ustami).

W rolach głównych występują jajko, mak, kasza, miód, sól, mleko. To historie, które mogły wydarzyć się bardzo dawno temu i całkiem niedawno. Czas jest tu względny. Zanurzamy się w te opowieści, przeżywamy przygody, pokonujemy trudy i przeciwności losu, a na koniec zawsze otrzymujemy coś, co nas wzmacnia od wewnątrz. Pokarm i mądrość, która jest uniwersalna, bo ludzka.

Ilustracje Niki to kosmos - mają w sobie energię i moc, i mnóstwo symboliki. Są piękne - tajemnicze i wciągające nas w swój świat. Ocieplają, ale też niepokoją, każą się zatrzymać i pomyśleć.

Słuchajcie, nie zastanawiajcie się wcale - to książka, którą trzeba mieć. Powstała z talentu i wrażliwości autorek. Dobrze napisana, świetnie zilustrowana, ale najważniejsze jest to, co te opowieści w nas poruszają i co po sobie zostawiają. Dzięki nim świat staje się nie tylko znośniejszy, ale i piękniejszy.

Między sytością a wiecznością,
Katarzyna Jackowska-Enemuo,
il. Nika Jaworowska-Duchlińska,
wyd. Albus, 2026,
oprawa: twarda,
liczba stron: 128,
format:27,5 x 21 cm,
cena 69.90 zł,
wiek 9+

Dziękuję Iwonie Wierzbie za egzemplarz recenzencki, a autorkom za piękne autografy.

Między sytością a wiecznością - spotkanie wokół książki Katarzyny Jackowskiej-Enemuo i Niki Jaworowskiej-Duchlińskiej

2026-10-16T09:07:04.066+02:00

Są takie wydarzenia, których odpuścić nie można, które wpisuje się do kalendarza i układa pod nie tydzień. Na które się czeka. Dla mnie takim wydarzeniem jest spotkanie z autorkami Albusowego cyklu: Między... - Katarzyną Jackowską-Enemuo i Niką Jaworowską-Duchlińską.

7 października w Bibliotece przy Tynieckiej odbyła się premiera trzeciej książki autorek "Między sytością a wiecznością". I to jaka premiera! (samej książce napiszę w osobnym wpisie).

Spotkanie poprowadziła Małgosia Gałysz-Wróbel. Była rozmowa o książce, samym jedzeniu i ważnych smakach towarzyszących nam w życiu, opowieść Katarzyny - mówiona i śpiewana, przy akompaniamencie Macieja Szemraja, były warsztaty poprowadzone przez Nikę - lepienie Okruszków z gliny.

Cudowne, magiczne spotkanie, o którym, jeszcze na gorąco, napisałam tak:

Dzisiaj była premiera książki "Między sytością a wiecznością" Katarzyny Jackowskiej-Enemuo z obrazami Niki Jaworowskiej-Duchlińskiej.
Wspaniałe spotkanie, z którego wyszłam ogrzana duchowo. I nasycona. Nasycone mam uszy i oczy, a nawet żołądek. Bo były opowieści Kasi i upieczony przez nią chleb. I obrazy Niki, które wrastają we mnie i pęcznieją... Jestem utulona i ukołysana - tak na mnie działa Kaśka ze swoją energią - ze ściśniętym gardłem i jakąś dziwną lekkością w sercu.
I wdzięcznością za ten czas dla autorek książki i wydawczyni Iwony Wierzby, że mamy już trzecią część, przy której możemy wzruszać się, śmiać i dziwić...
To tak na gorąco i w emocjach. Było pięknie! A wróciłam nie sama, bo z glinianym Okruszkiem, własnoręcznie ulepionym z gliny na mini warsztatach Niki, przy okazji premiery.

Bardzo miło było też spotkać silną ekipę z Lokomotywy: Zosię z Małej Czcionki, Agnieszkę z Małego pokóju z książkami, Tatianę z Dodruk_poproszę.

(autorką zdjęć z warsztatów jest Iwona Wierzba, wyd. Albus)

Dokąd wędrują kamyki, Gilles Baum, il. Joanna Concejo

2026-10-09T09:45:31.917+02:00

Wypatrywałam tej książki. Kiedy już przyszła... Tak jak stałam, jeszcze w kurtce zaczęłam ją oglądać i czytać. Przeczytałam, obejrzałam, obejrzałam, obejrzałam. Co tam, obwąchałam tę książkę, bo farba drukarska w niej pachnie tak, jak lubię. I cóż...

Jestem zachwycona!!!

Jesteśmy obserwatorami i słuchaczami. Historię poznajemy z okien pociągu, gdzieś w drodze, od któregoś z pasażerów. Nocne rozmowy, ściszone głosy, specyficzny nastrój, turkot kół. Słuchamy trochę jednym uchem, może z grzeczności, może z nudów... Tak sobie to wyobrażam.

Na początku jest wolno, ociężale. Sennie. Muł zakrywa nie tylko oczy piekarza, ale cały miasteczkowy świat i nas wciąga w swoją magmę. Czas tu stoi. Zastygły staw, zastygli ludzie. Wszystko stoi po pas w martwej wodzie. Marazm. Bezruch. Cisza. Jakaś beznadzieja.

Do czasu. Do przebudzenia. Do tego katharsis, które wytrąca mieszkańców z rytmu, ożywia ich i porywa ze sobą. I już jesteśmy rzeką rwącą, która "prędzej skona niż nie ujrzy morza". Tekst wibruje. Ilustracje ożywają. Wkrada się kolor - coraz więcej koloru. Wkrada się życie. Najpierw zaciekawienie, potem radość i energia, która porusza, przesuwa...

Ileż znaczy jeden człowiek! Jak wielką może mieć siłę, jak może stać się katalizatorem zmian. Bo przecież wpływamy na siebie, oddziałujemy. Jedno zdarzenie może wywołać lawinę.
Bądźmy na siebie uważni. Bądźmy uważni na życie. Nie bójmy się wkraczać z impetem - z dobrym gestem, słowem, uśmiechem. Nasza energia może poruszyć coś w drugim, dodać sił, popchnąć go do przodu.

Ilustracje. Joanna Concejo jest wspaniałą ilustratorką, ma swój rozpoznawalny styl, zawsze buduje niezwykły klimat - oglądając jej ilustracje wychodzimy poza czas, wszystko się uspokaja, wycisza. We mnie porusza najczulsze struny, wracają wspomnienia i sentymenty. Zagubione uczucia, myśli, ludzie...

Zilustrowała wiele książek, które wydawane są na całym świecie - każda od strony obrazu jest niezwykle przemyślana, pełna obrazów-kluczy. Uwielbiam naturę, która wyrasta pod jej palcami, teraz uwielbiam i miejskość. Już wiem, że książka "Dokąd wędrują kamyki" zdecydowanie znajdzie się wśród tych najulubieńszych. To historia narysowana, które nie potrzebuje słów. Mamy tu wspaniałe obrazy rysowane i kolaże, które budują napięcie i narrację. Dla mnie - majstersztyk!

Bardzo dobrze się też czyta, tu ukłony w stronę Doroty Hartwich! Bardzo, bardzo polecam Wam tę książkę, nakład jest mały, więc trzeba się pospieszyć.

Obrazek na zdjęciu obok książki to prezent od wydawnictwa - pierwsze 100 osób, które zamówiło książkę otrzymało niespodziankę: ilustrację i krótki liścik od autorki.

Dokąd wędrują kamyki,
Gilles Baum,
il. Joanna Concejo,
przełożyła Dorota Hartwich,
wyd. Format, 2026,
oprawa twarda,
cena 69,90 zł,
wiek 9+

Orkiestra ze śmietnika, Renata Piątkowska, il. Robert Konrad

2026-09-28T08:50:14.056+02:00

Wiecie co? Ta historia wzruszyła mnie tak, że aż ścisnęło mi się gardło. To opowieść, którą mogło wymyśleć tylko życie. O tym, że coś szalonego, w pierwszej chwili niemożliwego do zrealizowania i nie pasującego do realiów może odmienić wszystko. Jedna iskra wystarczy, by...

Leo, bohater książki Renaty Piątkowskiej, ma 12 lat i wraz z rodzicami trafia na wysypisko śmieci. Po utracie pracy przez ojca, narastających długach i eksmisji nie mają dokąd pójść. Wysypisko daje im dach nad głową - z dykty i kartonu - i możliwość zarobienia kilku groszy na rzeczach wygrzebanych ze śmieci.

Fetor, muchy, głód, prowizorka. Skrajna bieda i ubóstwo. Na wysypisku Cateura na obrzeżach Asunción żyją tysiące ludzie. Dorosłych i dzieci. I nagle pojawia się ktoś - Favio Chávez - kto mówi, że założy zespół muzyczny. Dorośli śmieją się i pukają w głowę. Ich życie jest walką o przetrwanie, dzieci nie chodzą do szkoły, wszyscy przewalają hałdy śmieci od świtu i tu zespół muzyczny? Że dzieci mają grać? Na czym? Nikogo nie stać tu na instrumenty.

Ale ten człowiek nie poddawał się, nie odpuszczał, choć w kółko słyszał:

"My nic nie mamy"
"Nic nie możemy zrobić". Odpowiadał na to:

"Nieposiadanie niczego nie jest wymówką do nicnierobienia".

Zebrał grupę dzieci. Znalazł na wysypisku stolarza, który okazał się całkiem dobrym lutnikiem i z wygrzebanych rur, dykt, blach i drewna zaczęły powstawać kontrabasy, saksofony, perkusje...Dzieci uczyły się grać, a muzyka stała się ich biletem w świat.

I ta historia naprawdę wydarzyła się w Paragwaju. Orkiestra działa do dziś. Przewinęły się przez nią setki dzieci, powstała fundacja i cała organizacja, która poprzez muzykę pomaga wyrwać się z ubóstwa. Młodzi muzycy koncertują na całym świecie, studiują, a niektórzy sami uczą kolejne dzieci gry na instrumentach wykonanych z odpadów.

To piękna opowieść o uporze i determinacji. O ludziach, którzy potrafili zobaczyć możliwość tam, gdzie inni nie widzieli już niczego. I o tym, że czasem zmiana naprawdę zaczyna się od jednego szalonego pomysłu i marzenia.

„Świat daje nam śmieci, my dajemy światu muzykę"

To motto orkiestry, prowadzonej przez Favia Cháveza, pokazuje, że dostęp do muzyki i edukacji nie musi zależeć od zamożności. Zerknijcie tu:

https://cameralmusic.pl/vid/the-recycled-orchestra-cateura-paragwaj-1611.html

Lubię opowieści Renaty Piątkowskiej o historiach dzieci (i zwierząt), które wydarzyły się naprawdę. Ma ich w swoim dorobku całkiem dużo i wszystkie poruszają, ale i wyciągają z niepamięci historie, które nie powinny być zapomniane (Dzieci z Placu Trzech Krzyży; Dzieci, których nie ma, Która to Malala?)

Orkiestra ze śmietnika,
cykl: Historie prawdziwe,
Renata Piątkowska,
il. Robert Konrad,

Wyd. Literatura,
Ilość stron: 64,
wiek 9+,
Okładka twarda,

cena 34,90 zł.

Papcio od gwiazd, Dam-hee Han

2026-09-21T19:47:31.365+02:00

Liczyłam na wielkie wow! I cóż, trochę się rozczarowałam.

Co jest na pewno, to interesujące, a momentami nawet piękne ilustracje. Szkoda, że kredowy papier odbiera im nieco urody (mam z tą książką ten sam problem co z "Czarnym Kameleonem" tego wydawnictwa, w poprzednim wpisie o tym piszę, nie będę się powtarzać).

To krótka ilustrowana opowieść o ogrodniku, siejącym nasiona, z których wyrastają gwiazdy. Te gwiazdy, które możemy podziwiać na niebie w różnych zakątkach świata. Ogrodnik musi przeprawić się przez rzekę, dotrzeć na pole, wykopać dołki i umieścić w nich maleńkie nasiona. Potem podlewa je światłem słońca i blaskiem księżyca, dodaje odrobinę Drogi Mlecznej. A kiedy przychodzi czas, odsuwa światło i przywołuje ciemność - bo właśnie na jej tle gwiazdy mogą naprawdę zabłysnąć.

Po drodze natrafia na trudności; silny wiatr, ciemność, spadające na ziemię meteoryty. Boi się, odczuwa ból... Zawsze może się coś wydarzyć i nie udać, ale ogrodnik nie rezygnuje.

Od razu wiadomo, że gwiazdy nie są tylko gwiazdami, a marzeniami, o które trzeba się troszczyć i pielęgnować. A często i walczyć, bo droga do ich spełnienia bywa trudna i udaje się dotrzeć do celu najwytrwalszym.

Mam niedosyt, jeśli chodzi o tekst. Jest bardzo krótki, ale chwilami jest ciężki i zawiły, czytałam go kilka razy, żeby sobie tę opowieść ułożyć w głowie. Czasem coś uwiera, choćby: „Zdarzało się, że spadające znienacka meteoryty sprawiały mu ból i przykrość”. Ta "przykrość" brzmi dla mnie niezgrabnie, infantylnie. Szkoda, bo pomysł jest poetycki, jednak wszystko jest w nim dopowiedziane, brakuje przestrzeni dla wyobraźni.

Nie podoba mi się też tytuł. To „Papcio” brzmi dla mnie przestarzale i odbiera bohaterowi odrobinę tajemniczości i powagi. Oryginalny koreański tytuł 별 아저씨 można rozumieć jako "pan, człowiek od gwiazd, gwiezdny człowiek". Tym bardziej nie przekonuje mnie polskie "Papcio od gwiazd". Widziałam też inne tłumaczenia, bardziej przemawia do mnie np. "Ogrodnik gwiazd".

Warto dodać, że powstał projekt łączący książkę z doświadczeniem cyfrowym/interaktywnym, który zdobył nagrodę Bologna Ragazzi Award 2025 w kategorii CrossMedi.

Papcio od gwiazd,
Dam-hee Han,
tłum. Dominika Chybowska-Jang,
Wydawnictwo Nowa Baśń, 2026,
oprawa twarda,

cena 39,90 zł,

wiek 3-7 lat.

Czarny kameleon, Eun-sun Lee

2026-08-19T22:18:30.697+02:00

Bardzo dobrze, że wydawane są w Polsce kolejne książki koreańskich autorów i ilustratorów. Literatura koreańska jest przecież bardzo różnorodna i ciekawa, a podejście do małego czytelnika - poważne i pełne szacunku.

W rękach mam dwie koreańskie nowości i cóż… Bardzo chciałabym się nie przyczepiać, ale sumienie mi nie pozwoli. Troszkę jestem rozczarowana, bo aż się prosi o inny papier! Nie lubię papieru kredowego i kredopodobnego. Książki obrazkowe zasługują na papier, który w dotyku jest naturalny i matowy - nie daje refleksów przy oglądaniu ilustracji, a kolory są na nim bardziej miękkie i "papierowe" niż na kredzie. Może to wydawać się straszne, ale papier naprawdę potrafi popsuć mi odbiór książki.

A co poza tym?

Opowiedziana przez Eun-sun Lee historyjka jest prosta, spokojna i nie epatuje emocjami, Z jajek wykluwają się kameleony. Maluchy szybko rosną i, jak to kameleony, szybko dostosowują swój kolor do otoczenia. Poza jednym, który jest czarny i nic tego nie zmienia. Rośnie, ale jego kolor pozostaje niezmienny.

– Czy zawsze jesteś czarny?
– Dlaczego nie zmienisz koloru na ładniejszy?
– Może zmieni się, jak dorośniesz?

Problem kameleona jest zarysowany bardzo delikatnie. Nie ma wyśmiewania ani wytykania palcami. Czasem pojawia się jakiś komentarz, który przypomina mu, że jest inny. Sam kameleon nie przejmuje się tym szczególnie mocno, choć oczywiście dostrzega swoją odmienność - zwłaszcza w grupie. Kiedy bawią się w chowanego, kiedy natrafiają na pięknie ubarwione ptaki, kiedy poznaje kolejne rzeczy, coraz wyraźniej widzi różnicę między sobą a innymi.

Czarny kameleon coraz więcej wie i coraz więcej widzi. Jednak nie rozdziera szat, tylko dobrze spędza czas. Bawi się z ptakami, wącha kwiaty, robi to, co lubi. A kiedy nastaje czarna noc, zachwyca się jej kolorem i gwiazdami i uświadamia sobie, że najbardziej lubi być sobą.

Nie ma tu wielkich słów ani moralizowania. Wniosek jest prosty: nie można pozwolić, żeby oczekiwania innych wpływały na to, jak postrzegamy siebie. Nie powinniśmy przestawać siebie lubić tylko dlatego, że dla kogoś jesteśmy inni, niewystarczający, albo czegoś nam brakuje.

To niewątpliwie sympatyczna, spokojna opowieść o akceptacji siebie. Bohater po prostu żyje po swojemu i z czasem odkrywa, że jego inność wcale nie jest czymś, co trzeba naprawić. Jednak książka nie zrobiła na mnie większego wrażenia, jest poprawna i na czasie, bo temat samoakceptacji jest na fali. Ilustracje są ładne, ale nie zachwycają, podobnie jak treść. Nie jest to książka, do której chciałabym wrócić.

Czarny kameleon,
Eun-sun Lee,
wyd. Nowa Baśń, 2026,
tłumacz: Dominika Chybowska-Jang,
format: 22.5 x 28.5 cm,

oprawa twarda,
stron 40,
cena 39,90 zł,
wiek 4

Na zdjęciach przy książce - Mysia :)

Geomeun banjeom (검은 반점), Hwang Mi-ok, Jung Mi-jin

2026-08-17T20:53:30.410+02:00

Każdy z nas ma coś, co mu przeszkadza w sobie. Co odróżnia, jest widoczne, inne. Co może powodować wytykanie palcami przez innych, albo nasz dyskomfort. Co sprawia, że czujemy się źle, że nasza uwaga koncentruje się wokół tego, a TO... rośnie i rośnie, przyćmiewając wszystko inne. Jak to ukryć, zamaskować, zwalczyć? A może zaakceptować?

Ta piękna i poetycka książka obrazkowa koreańskich autorów jest najnowszą w mojej skromnej - jeszcze! - kolekcji. Pamiątka z Targów Koreańskich.

Geomeun banjeom (검은 반점),
Hwang Mi-ok,
Jung Mi-jin,
Liczba stron 56,
Wydawnictwo at noon books, 2016,

oprawa twarda,

cena 99 zł.

Stać się Indianinem, Franz Kafka, il. Guridi

2026-07-21T07:25:51.936+02:00

Ta chwila, w której czegoś pragniesz tak, że to pragnienie staje się żywe, namacalne, wręcz fizyczne. Czujesz lekkość i radość, niemal smak. Uskrzydlona wyobraźnia niesie cię coraz dalej. To moment wyzwolenia, odrzucenia tego, co ogranicza, co trzyma na sznurku. W snach to możliwe.

Ta książka - niby dla dzieci, a jednak chyba bardziej dla dorosłych - działa jak wyzwalacz. Zabawa, marzenie, zwykła jazda na rowerku - stają się szaloną gonitwą. Wyobraźnia urzeczywistnia to, co wydawało się niemożliwe. I już pędzisz. Wolny. We śnie, w którym wiatr jest twoim sprzymierzeńcem.

Dziecięcy rowerek staje się nieokiełznanym koniem, który porywa cię w dziką, szaleńczą podróż. Nie ma kierownicy, jest koński łeb z falującą grzywą. Nie ma pedałów, są cztery nogi zatracające się w galopie...

Przeżyć przygodę, być wolnym, pędzić na łeb na szyję, frunąć jak wiatr... Kto z nas nie miał takiego marzenia? Dzieciom najbliżej do takich przygód - zatracone w zabawie, potrafią w nią uwierzyć, same stają się przygodą i zabawą.

To sen mistrza pióra. Jedno zdanie Franza Kafki (fragment z „Opowieści i przypowieści”), zobrazowane z niezwykłym rozmachem i jednocześnie oszczędnością środków przez mistrza pędzla Raúla Nieto Guridiego.

Książka obrazkowa dla kolekcjonerów i bibliofili, niemal niedostępna na rynku (do kupienia w księgarni Ambelucja). Czasem właśnie takie książki zostają z nami najdłużej.

Stać się Indianinem,
Franz Kafka,
il. Guridi,
tłum. Alfred Kowalkowski,
wydawnictwo Łajka, Sopot, 2018,
oprawa twarda
stron: 32,
wymiary 17.5 x 24 cm,
cena ok. 30 zł ,
wiek 12+ i dla dorosłych.

Zgaście światła! Marsha Diane Arnold, il. Susan Reagan

2026-07-15T13:26:55.544+02:00

Pierwsze ilustracje od razu przywołały mi na myśl malarstwo Edwarda Hoppera. Miejska, rozświetlona pustka, jakieś zawieszenie w czasie, nocne ulice skąpane w świetle.

Nie ma na nich ludzi. Jest za to miejsce dla zwierząt. To ich czas, ich pora.

Już we wstępie autorka przybliża czytelnikom główny temat opowieści – światło. A właściwie zanieczyszczenie światłem. O zanieczyszczonym powietrzu czy wodzie mówi się dziś dużo, natomiast o nadmiarze sztucznego światła znacznie rzadziej. Tymczasem ono również ma swoje konsekwencje, szczególnie dla zwierząt.

Dzikie zwierzęta żyją tuż obok nas, choć na co dzień często ich nie dostrzegamy. Gdybym nie zaglądała na osiedlowe forum, pewnie nie wiedziałabym o nocnych wizytach lisa ani o spacerach całego stada dzików między samochodami na parkingu. Kiedy one wychodzą na żer, my zazwyczaj śpimy. Miasto jednak nie zasypia. Świecą latarnie, sklepowe witryny, reklamy i światła w oknach. Noc, która dla wielu zwierząt powinna być ciemna i bezpieczna, staje się coraz jaśniejsza.

Żaby nie mogą rechotać, wyczekując nadejścia nocy. Jerzyk nie może znaleźć drogi - nie prowadzą go gwiazdy - więc krąży zagubiony. Sowy nie mogą polować, świetliki świecić, a lisy miękko sunąć w ciemności. Wszędzie jest jasno. Światło migocze, światło pulsuje, światło oślepia...

Gdzie jest noc? Może się tylko zgubiła? Zwierzęta postanawiają ją odnaleźć, więc wyruszają w drogę.

„Zgaście światła!” to pięknie zilustrowana książka, która w prosty i przystępny sposób zwraca uwagę na problem, o którym mówi się zdecydowanie za mało. Uczy uważności na świat przyrody i przypomina, że czasem wystarczy zgasić światło, by pomóc tym, którzy dzielą z nami przestrzeń.

Hej, zgaśmy światło!

Zgaście światła!
Marsha Diane Arnold,
il. Susan Reagan,
wydawnictwo No Bell,
tłum.Tomasz Zymer
stron 32,
oprawa twarda,

cena 63 zł,
wiek 4+

Zielniczek. Mikstury z natury dla małych i dużych, Monika Čechová Golasovská, Aneta F. Holasová

2026-06-08T11:54:48.873+02:00

Do roślin mam niemal emocjonalny stosunek. Podziwiam je i zachwycam się nimi, szanuję, cenię. Wierzę w ich siłę i moce, niemal magiczne. Zieleń daje mi oddech, utula i koi. Sprawia, że wszystko wydaje się lepsze, ładniejsze.

Otaczam się roślinami i jak moja babcia - mówię do nich. Na balkonie wolę zwyklaki - znajdziesz u mnie m.in. krwawnik, wrotycz, przetacznik, pokrzywy i zioła - zamiast okazałych i pięknie kwitnących roślin. Gdy chciałam zrobić sobie tatuaż, nie zastanawiałam się długo, co to będzie - czułam, że wrotycz da mi energię i będzie mnie chronić i faktycznie, jest jak amulet ;)

Dlatego z wielką przyjemnością sięgam po książki, w których rośliny grają pierwsze skrzypce. Zielniki, encyklopedie; obrazy kipiące roślinną energią i nastrojowe rysunki w klimacie starych rycin.

Zielniczek. Mikstury z natury dla małych i dużych

To książka dla dzieci i dorosłych, którzy chcą na nowo zachwycić się roślinami i naturą. Idealna do wspólnego czytania, spacerów i pierwszych zielarskich eksperymentów.

Zielniczek, czeskich autorek Moniki Čechovej Golasovskiej i Anety F. Holasovej, jest po prostu piękny! Niemalże pachnie ziołami i skoszoną trawą! To nie tylko kopalnia wiedzy o ziołach i roślinach, które rosną blisko nas i o tym, co można z nich zrobić, ale międzypokoleniowy pomost - opowieść o przekazywaniu wiedzy, bliskości i relacjach między pokoleniami. Osobą wprowadzającą nas i dwie małe bohaterki książki - Katkę i Adelkę - w świat roślin jest ich babcia. Babcia Prymulka - co za piękne imię! (Ze szkolnego wyjazdu w podstawówce wiozłam z Poznania do Kozienic jedną pamiątkę - maleńką żółtą prymulkę, kupioną w mijanej kwiaciarni - przez całą drogę jechała ze mną w autokarze na kolanach). Ta kobieta to uosobienie roślinnej wiedzy - kto nie miał takiej osoby w rodzinie! Jak żywo przed oczami stanęła mi moja babcia Helena, która kochała rośliny i miała do nich niezwykłą rękę - rosły i kwitły u niej jak szalone.

Babcia przeprowadza wnuczki przez cztery pory roku, roztaczając przed ich oczami roślinne obrazy - opowiada, co w danej porze rośnie, zdradza sekrety ziół, mówi, co z nich zrobić. Jest tu mowa o naparach, maściach, odwarach. Takich które leczą, pielęgnują urodę, smakują... Dziewczynki chłoną tę wiedzę i zapamiętują.

Ilustracje są niezwykle apetyczne i piękne, aż chce się wybiec na pole, łąkę, do ogródka i obserwować, co tam rośnie. To zachęta do wyjścia w teren i zabawy - bez drogich zabawek i wymyślnych atrakcji. Wystarczy natura i odrobina ciekawości. Warto się zatrzymać, spojrzeć uważniej i nauczyć się doceniać to, co mamy na wyciągnięcie ręki.

Czeski bestseller nominowany do Nagrody Zlatá Stuha przyznawanej przez Czeską Sekcję IBBY.

Zielniczek. Mikstury z natury dla małych i dużych,
Monika Čechová Golasovská,
Aneta F. Holasová,
Wydawnictwo Literackie,
Przekład: Julia Różewicz,
Format: 23x27 cm,
Oprawa: twarda,
Liczba stron: 128,
cena 69.90 zł,

wiek od 6 lat do 99 :)

Egzemplarz recenzencki

Mam mały problem, powiedział niedźwiedź, Heinz Janisch, il. Silke Leffler

2026-05-31T20:54:53.735+02:00

W Polsce Heinz Janisch jest mało znany. Od lat - po absolutnym zakochaniu się w jego "Królu i morzu" - czekam na jego kolejne książki po polsku. Poza "Królem…" ukazała się jeszcze krótka seria o Panu Jaromirze w wydawnictwie Bona - i przez długi czas to było wszystko. Do teraz, bo wydawnictwo Muchomor sięgnęło po książkę z 2007 roku "Mam mały problem, powiedział niedźwiedź".

Liczę na większe zainteresowanie tym autorem - w końcu w 2024 roku zdobył prestiżową Nagrodę Andersena, jedną z najważniejszych nagród w świecie literatury dziecięcej. Choć trzeba przyznać, że różnych wyróżnień na koncie nie brakowało mu już wcześniej.

Zaczęłam od "Króla" (2010, wyd. Hokus-Pokus) - bo to jedna z tych książek, której nie oddam nikomu. Króciutkie opowiastki, filozoficzno-poetyckie, które zatrzymują czytelnika na chwilę, skupiają uwagę, zmuszają do zastanowienia się. Pięknie napisane. Pięknie zilustrowane (tu ukłony w stronę Wolfa Erlbrucha). I przy tej okazji trudno nie pomyśleć z wdzięcznością o Marcie Lipczyńskiej-Gil z Wydawnictwo Hokus-Pokus, która przez lata wyszukiwała i wydawała takie literackie perełki. Kto nie zna, niech się zapozna, naprawdę warto!

Mam mały problem, powiedział niedźwiedź, Heinz Janisch, il. Silke Leffler

Niedźwiedź jest uroczy. I to w dużej mierze zasługa Silke Leffler, która namalowała go tak pięknie, że aż chce się go przytulić i pocieszyć.

Biedak ma problem i nieśmiało próbuje o nim opowiedzieć każdej napotkanej osobie. Ale te - jak to często bywa - wiedzą wszystko najlepiej, zanim jeszcze wysłuchają do końca. Dopowiadają sobie resztę, tworzą w głowach własne historie i nie dają misiowi dojść do słowa. Mało tego, udzielają mu rad!

Ten uroczy, nieporadny i wyraźnie zakłopotany bohater w końcu znajdzie kogoś, kto naprawdę go usłyszy. Ale zanim do tego dojdzie, odbije się od niejednych drzwi.

To świetny pretekst do rozmowy o uważności na drugiego człowieka. O empatii i byciu blisko. O tym, jak czasem nie umiemy słuchać. I jak wiele może znaczyć ktoś, kto po prostu pozwoli nam dokończyć zdanie.

Sięgnijcie po tę książkę, warto.

Mam mały problem, powiedział niedźwiedź,
Heinz Janisch,
il. Silke Leffler,
tłum. Małgorzata Gralińska
wyd. Muchomor, 2026,
Liczba stron: 30
Wymiary: 21x27,5 cm
Wiek: 3-6 lat
cena 49 zł.

Od junk journali do szycia notesów — zapraszam do FAKTURY_PAPIERU

2026-05-21T19:42:10.311+02:00

Jakiś czas temu zaczęłam robić art journale. Art, a może raczej junk - ta druga idea jest mi zdecydowanie bliższa. Papiery, materiały, zdjęcia, ilustracje, stare gazety, niepotrzebne tasiemki, koronki plus farby, tusz. Bazą, czyli zeszytem były głównie stare, zniszczone książki, które dostawały drugie życie. Sklejanie kartek i gruntowanie, żeby je wzmocnić i by lepiej przyjmowały farbę. Cały proces.

Oryginalny prezent dla bliskiej osoby, albo własna przestrzeń do zapisywania słów, robienia kolaży, bawienia się z kolorem, fakturą, obrazem i słowem. Z czasem akcesoriów przybywa, a to jakaś wycinarka, a to płytka żelowa, szablony do malowania...

Z wyklejania i komponowania stron płynnie przeszłam do robienia journali od podstaw, czyli od samego notesu/zeszytu. I to wciągnęło mnie totalnie. Nożyk, sznurek, igła... Papier pakowy, tektura. Śmieci do wyrzucenia, w najlepszym razie na makulaturę, albo jak ktoś dużo wysyła paczek - do ponownego wykorzystania. W krótkim czasie można z tego zrobić notes. Szybko widać progres - z zeszytu na zeszyt jest ładniej, ciekawiej.

Nie musi być starannie, nie musi być równo. I to mi się podoba. Japońskie wabi-sabi. Liczy się ta chwila, droga. Odnajdywanie zachwytu, piękna w niedoskonałości. Nie perfekcja jest ważna - ważne jest, że cieszy nas robienie tego, że daje nam to radość, a efekt jest namacalny, w rękach.

Cięcie papieru, szykowanie składek, a potem ich zszywanie. Składka po składce. Łączenie z okładką. Dla mnie to czas, kiedy wszystko się wycisza, jak medytacja. Koncentrowanie się na ścieżce igły. Radość, że z niczego - kawałków tektury i pogiętego, czasem naderwanego w rożnych miejscach szarego papieru powstaje zeszyt. Nie prasuję tych stron, podoba mi się, że są takie naturalne, lekko zużyte.
Pierwsze oklejałam materiałem, ale zdecydowanie bardziej podobają mi się te, których okładki wzmacniam (klej i lakier) i ozdabiam techniką decoupage (na zdjęciach poniżej).

Ostatnio spróbowałam szycia notesu z grzbietem japońskim. Fajnie to wygląda :)

***

Jeśli chcesz zobaczyć moje zeszyty, okładki i papierowe eksperymenty, zapraszam na moje konto na Instagramie faktura_papieru - zapraszam!

Fot. 1 i 2 - moja córka Marysia ❤️

Zeszyt w kopry

Zeszyt liściasty

Notesy z japońskim szyciem

MUR, Artur Gębka, il. Kasia Minasowicz

2026-05-11T08:49:00.005+02:00

O tolerancji nigdy za wiele, bo żyjemy w czasach, w których dużo się mówi, ale niewiele z tego wynika. To książka o lęku przed innymi, a raczej naszymi wyobrażeniami na ich temat. To także historia o tym, jak łatwo strach może zamknąć nas na świat i drugiego człowieka. I jak zwykle - cała nadzieja w młodych (trochę za dużo składamy na ich barki).

Pierwsze, co zwraca uwagę, to okładka. Bardzo surowa, ascetyczna w kolorach. Pomysłowa - głównym elementem jest budowlana, brązowa, papierowa taśma. I ten element robi całą ilustracyjną robotę, doskonale współgra z tekstem i klimatem książki. Ilustracje są po prostu w punkt - wzmacniają emocjonalny przekaz książki.

Artur Gębka przedstawia losy pewnej rodziny, w sąsiedztwie której pojawiają się INNI. OBCY. Ludzie niby tacy jak my, ale nigdy nic nie wiadomo, co tam w nich siedzi. Nie znamy ich, a oni pewnie są źli. Trzeba się od nich odseparować, odgrodzić, nie patrzeć w ich stronę, nie rozmawiać.

Ojciec chce chronić swoich przed obcymi, więc stawia mur. Nie tylko w przenośni - mentalny i psychologiczny - ale też całkiem fizyczny. Zakasa rękawy i przystępuje do dzieła. Mur rośnie, zasłaniając coraz więcej, aż wreszcie odcina światło. Rodzina żyje niczym w piwnicy. W strachu i trwodze. Wraz z murem rośnie poczucie zagrożenia.

I jak to bywa - opamiętanie przychodzi dzięki dzieciom. To one, kierowane ciekawością i tęsknotą za życiem, robią pierwszy wyłom w murze. Najpierw niewielką dziurkę, by móc zobaczyć, co kryje się po drugiej stronie. Potem szczelina zaczyna się powiększać…

To mądra lektura, która pokazuje, że strachem i nienawiścią, które w sobie pielęgnujemy, największą krzywdę robimy nie innym, lecz sobie samym. Te emocje są jak toksyny - zatruwają relacje, odbierają spokój i zamykają człowieka w świecie uprzedzeń.

MUR to świetna propozycja dla dzieci i młodszej młodzieży, ale również doskonały materiał do pracy w szkole czy bibliotece. Książka daje wiele możliwości do rozmów o tolerancji, stereotypach, lęku przed nieznanym i budowaniu relacji z innymi.

Mur,
Artur Gębka,
il. Kasia Minasowicz,
wyd. Widnokrąg 2026,
oprawa twarda,
format16,5 x 23,5 cm,
stron 80,
cena 49.90 zł,
wiek: 8+

Dzika, Sylwia Stano, il. Józef Wilkoń

2026-05-03T13:55:00.002+02:00

Patrzę na te konie. Są Wilkoniowe, ale inne od tych, z którymi autor jest kojarzony. Nie ostre, dynamiczne, w galopie, tylko spokojne, łagodne i ciepłe jak letni zmierzch. Namalowane z ogromną czułością. Kiedy patrzę na te ilustracje, mogę sobie wyobrazić te chwile, jakieś pastwisko, ciepło słońca, bzyczenie muchy i stado koni - zastygłych w zmęczeniu, może po całym dniu, a może po upale.

"Stado stało w ciszy, trochę jak we śnie, trochę jak w obrazie".

To nie jakieś wyniosłe araby, eleganckie i arystokratyczne, o cieniutkich pęcinach, tylko dzikie koniki polskie. Niewysokie, rozłożyste, o dużych ślepiach i bujnych grzywach. Swojskie, nasze. Uchwycone tak pięknie, że możemy sobie wyobrazić gładkość sierści pod dłonią, miękkość grzywy, aż się chce wyciągnąć rękę i dotknąć, pogłaskać.
Towarzysząca ilustracjom opowieść to historyjka znajomości Dzikiej - młodziutkiej i radosnej klaczy, która lubi biec, biec, biec, by zaraz potem przytulić się do brzucha mamy - z małym Józiem, chłopcem napotkanym na pastwisku. Józiem Marzycielem, który lubił rysować to, co widzi w swojej głowie, a widzi rzeczy niestworzone!

Młodziutka Dzika - niesiona wiatrem i młodością i chłopiec, który czaruje ołówkiem. Ich relacja jest prosta, ale i symboliczna. Dzika - żywioł natury i spontaniczność, Józio – siła wyobraźni i potrzeba tworzenia. Razem - jakby nic nie mogło ich zatrzymać.

Ta książka to prezent niespodzianka dla Mistrza na 96 urodziny. Ilustracje pochodzą z lat 70-tych, tekst powstał teraz - napisała go Sylwia Stano.
Malutki format, przepiękne wydanie - kolekcjonerskie - książka szyta, z odkrytym grzbietem, cudny papier. Piękna!

Dzika,
tekst: Sylwia Stano,
ilustracje: Józef Wilkoń,
wyd. Hokus-Pokus, 2026,
nakład kolekcjonerski,
projekt i przygotowanie do druku RISO: Piotr Gil,
format: 170×170 mm,
liczba stron: 32,
oprawa: otwarta,
druk RISO by Redgil,
cena: 79 zł,
wiek 6+

Mały Koneser - wielkie święto literatury dla dzieci

2026-04-12T08:31:00.001+02:00

Jeśli interesujesz się literaturą dziecięca, tu poczujesz puls tego wszystkiego, co się w branży dzieje. Lubię bardzo to wydarzenie, bo choć uczestniczy w nim wiele osób - jest kameralne, ma swoją atmosferę, dziecięcą radość. To miejsce, gdzie można się zachwycać najpiękniejszymi na rynku książkami, spotkać artystów i sympatyków literatury. To czas po prostu dla nas!

Czwartkowe warsztaty z Ainą Bestard

Dla mnie zaczął się już w czwartek, warsztatami z Ainą Bestard, katalońską ilustratorką i autorką książek. Było niezwykle ciekawie i inspirująco Aina zdradziła nam kilka pomysłów na prowadzenie warsztatów z jej książkami, ale przede wszystkim ciekawie opowiedziała o każdej z ośmiu wydanych u nas książek (wszystkie znajdziecie pod szyldem wyd. Tatarak).
Nim zaczęła ilustrować książki, zajmowałą się projektowaniem butów -rysowała detale, wzory podeszw. Gdzies trafiła na obraz składający się z wielu detali, z którego po odpowiednim oświetleniu z chaosu wyłaniał kolejne elementy. Pomyślała, że to ciekawy patent na książkę dla dzieci. Z tym pomysłem poszła do wydawnictwa w Barcelonie - efektem ich współpracy jest Co kryje las, książka do której dołączone są trzy lupy w różnych kolorach, w zależności przez którą patrzymy, co innego widzimy. Chodzi o to, aby dziecko nie zatrzymywało się na pierwszym wrażeniu. Bo pod tym, co widoczne na pierwszy rzut oka, kryje się kolejna warstwa, inny obraz. to uczy uważnego patrzenia na to, co wokół nas.
Aina Bestard uwielbia folklor i z niego czerpie - folklor m.in. meksykański, ale i polski. W jej twórczości uważne oko wychwyci wiele nawiązań i inspiracji. W ogóle mówiła, że lubi czerpać z tego, co istnieje, przede wszystkim ze starych rycin i grafik.

Piątek w Bibliotece Narodowej

W piątek uczestniczyłam w branżowej konferencji, w czasie której miałam przyjemność przysłuchiwać się rozmowie dwóch wspaniałych autorek i ilustratorek - Ainy Bestard i Sary Lundberg, które opowiadały o swoim warsztacie w rozmowie z Agnieszką Sowińską. Było to bardzo ciekawe spotkanie, i ciekawe historie.

Z przyjemnością wysłuchałam tez rozmowy Małgorzaty Swędrowskiej z Anną Czernow (tłumaczką i badaczką literatury), Joanną Piekarską (prezeską Polskiej sekcji IBBY i kierowniczką zakładu Edukacji Bibliotekarskiej Biblioteki Narodowej) i Krzysztofem Rybakiem (badaczem literatury i kultury dla dzieci i młodzieży). Tu mowa była o witaminie Czy, literaturze lepszej i gorszej - lepiej żeby dzieci czytały, nie ważne co, czy selekcjonować treści? Bardzo poruszająca była opowieść Joanny Piekarskiej o jej wizytach w więzieniu, spotkaniach z osadzonymi i wspólnym czytaniu.

Na koniec rozmowa Moniki Luftz-Wróbel z wyd. Tatarak z Mistrzem Wilkoniem (niedawno premiera miała książka - wydana wiele lat temu w Niemczech - "Złoto króla Otakara", stworzona przez Józefa Wilkonia z tekstem jego syna, Piotra) - wisienka na torcie.

Sobota, czyli Mały Koneser w Koneserze :)

Książki, książki i książki. Spotkania. Twórcy - autorzy i ilustratorzy, goście z zagranicy, autografy i rozmowy. Józef Wilkoń i to uczucie oczekiwania - poczułam się jak za dawnych lat z moim fanowskim sercem. Czekając na jego przyjazd w gronie jego wielbicieli, śmialiśmy się, że my to ten twardy elektorat, bo kolejka się utworzyła kilkadziesiąt minut przed jego przyjazdem i ani drgnęła póki nie pojawił się Mistrz.

To dobre miejsce i świetnie zorganizowane wydarzenie, zawsze pełne dobrych emocji. Dlatego z przyjemnością tu wracam.

Kwiatki od spodu. Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o śmierci, Katharina von der Gathen, il. Anke Kuhl

2026-04-06T20:01:00.002+02:00

Wspaniała książka - mądra i bardzo potrzebna! Wyczerpująco opowiada o śmierci i wszystkim, co z nią związane - fizycznie, psychicznie, kulturowo, duchowo i religijnie. Mnóstwo ciekawostek i informacji zaskakujących nie tylko dla młodych czytelników, ale i tych, co niejedno widzieli i przeszli.

O śmierci trzeba mówić, ze śmiercią trzeba się oswajać. Dawniej traktowana była zwyczajnie, jako część życia. Było narodzenie, było życia, była śmierć. Ludzie umierali w domach, otoczeni bliskimi, Przy zwłokach się czuwało, przychodzili sąsiedzi, pożegnania były naturalne. W drugiej połowie 20 w. umieranie stało się tabu, zniknęło za drzwiami hospicjów, szpitali. Chcemy wyprzeć ją z głowy - jakbyśmy zawsze mieli być młodzi i żyć wiecznie. Ze śmiercią nam nie do twarzy.

Są tu rozmowy z ludźmi, pracującymi w zawodach, towarzyszących odchodzeniu: z pielęgniarzem z domu seniora, lekarzem paliatywnym,, wypowiedzi osób, które towarzyszyły umieraniu bliskich, pracownikiem domu pogrzebowego, pracownikiem cmentarza, kobietami prowadzącymi dom pogrzebowy, pastorką, czy osobą towarzyszącą w żałobie. Wyczerpująco i spokojnie, bez tabu.
Informacje podane są rzetelnie i bez owijania w bawełnę - z szacunkiem dla zmarłych i czytelników.

Mimo trudnej tematyki nie brakuje tu humoru — ilustracje Anke Kuhl są dowcipne i lekkie, dzięki czemu tekst staje się bardziej przystępny.

Wiedza daje spokój - autorki prowadzą czytelnika za rękę przez miejsca, które ciekawią, ale i przerażają. I zgodnie ze słowami autorek: skoro śmierć jest częścią życia, to ta książka jest tak naprawdę nie tylko o śmierci, ale przede wszystkim o życiu.

Kwiatki od spodu.
Wszystko, co chcielibyście wiedzieć o śmierci,
tekst: Katharina von der Gathen
ilustracje: Anke Kuhl
tłumaczenie: Anna Kierejewska,
wyd. Dwie Siostry,
oprawa twarda,
wymiary 23 x 22,5 cm,
stron 152,
wiek: 9+,

cena 64,90 zł

Arka Noego, Tereza Řičanová

2026-03-30T07:46:00.001+02:00

Powstało wiele książek opowiadających o biblijnym potopie i arce Noego. Każda przedstawia tę samą historię, ale trochę inaczej - przefiltrowaną przez wrażliwość autora, a w przypadku ilustratora także przez jego rękę i oko.

Jest w tej książce coś świeżego - starotestamentowa opowieść zostaje tu w pewien sposób uwspółcześniona i przemawia do naszej wrażliwości. To historia o chaosie, zagładzie i odrodzeniu, ale też o nadziei. Po ciemności nastaje jasność, a po burzy pojawia się tęcza.

Opowieść Terezy Řičanovej wychodzi poza kartki papieru i zaczyna żyć w czytelniku. Jest w niej coś prostego, pierwotnego, ale zarazem i majestatycznego. Piękno i groza. Zachwyt i strach. Odkąd tylko zobaczyłam ją w zapowiedziach, czekałam. Uwiodła mnie kolorem, poruszyła czymś, co trudno opisać słowami. To zdecydowanie mój koneserowy hit!

To nie jest wygładzona, "bezpieczna" wersja biblijnej historii, lecz opowieść surowa, intensywna, niepokojąca. Piękno natury splata się tu z jej niszczycielską siłą, a energia aż kipi ze stron, wywołując silne emocje. Niezwykle malarskie - ociosane - obrazy poruszają odbiorcę, zapadają w serce.

Lubię ludowe klimaty - ta książka je ma, ale jednocześnie porywa rozmachem, jak fala. Zalewa emocjami i nie pozwala się odłożyć - zmusza do patrzenia, śledzenia i dopatrywania się szczegółów.

Dawno, dawno temu na świecie zalęgło się zło. Zamieszkiwały go różne potwory i krwiożercze bestie. Ludzie także byli źli, walczyli ze sobą i się zabijali...

Tekstu tu mało - co ciekawe - jest pisany ręcznie, co daje piorunujący efekt, kocham tę książkę za to jeszcze bardziej. Słowo staje się częścią obrazu - nie czyta się go, a doświadcza. Jest jak ostrzeżenie, jak przestroga. Zostaje na długo, podobnie jak ilustracje.

Arka Noego,
Tekst i ilustracje: Tereza Řičanová,
Tłumaczenie z języka czeskiego: Dorota Dobrew,
Oprac. graf. polskiej edycji: Oki Oki Studio,
wyd. Wytwórnia,
format 23 x 30 cm,
stron 48,
oprawa twarda,
Książka obrazkowa dla dzieci 5+,

cena 46 zł.

#WitaminaCzy

Wszyscy świętują, Joanna Rzyska, oprac. graf. Agata Dudek, Małgorzata Nowak

2026-03-21T15:20:00.003+01:00

Co kraj to obyczaj... i świętowanie! W naturze człowieka jest zabawa - lubimy spotkania, wspólne działanie. Powtarzalność - te ramy cykliczności - daje nam spokój w świecie pełnym niespodzianek i poczucie stałości. Wielu rzeczy nie jesteśmy w stanie przewidzieć, ale święta i tak nadejdą!

"Wszyscy świętują" to kolejna z książek przybliżających zwyczaje pod różnymi szerokościami geograficznymi. Jedno święto - jedna rozkładówka. 24 kraje, przeważa Europa z 12 świętami, na drugim miejscu Azja (6), dalej Afryka i Ameryki Północna i Południowa.

Podstawowe informacje podane są w tekście, a raczej tekścikach, rozbudowane ilustracje z komiksowymi wstawkami. Nie można tej książki czytać z bałaganem w głowie i w pośpiechu, trzeba się skupić i powolutku smakować. Jest informacyjnie, ciekawostkowo, ale i z humorem (patrz: komiksowe dymki).

Przedstawia różne święta z całego świata. Niektóre są dobrze znane – także dlatego, że obchodzi się je w Polsce (np. śmigus-dyngus), inne kojarzymy z ogólnej wiedzy o świecie, jak choćby meksykańskie święto zmarłych czy karnawał w Wenecji.

W książce pojawia się jednak także wiele mniej znanych, zaskakujących tradycji świątecznych, które pokazują lokalny koloryt regionów, w których są obchodzone. Czyta się ją z zainteresowaniem, a barwne, humorystyczne ilustracje dodatkowo przyciągają wzrok.

Nyepi to balijski Dzień Ciszy, który rozpoczyna nowy rok w kalendarzu balijskim. (przypada zazwyczaj w marcu lub kwietniu) W tym dniu na całej wyspie obowiązuje cisza: nie wolno podróżować, pracować ani nawet zapalać światła. Ulice i lotnisko są zamknięte.
Dzień przed ciszą jest hałas: odbywają się barwne pochody z wielkimi figurami demonów ogoh-ogoh, które symbolizują złe duchy. Po paradach figury są niszczone lub palone, aby oczyścić świat przed nadejściem nowego roku. I tak zaczyna się Nyepi - mieszkańcy zamykają się w domach, medytują, poszczą i się modlą. Świat na dobę milknie...

Krsna Slava - imieniny familli - to bardzo ważne serbskie święto rodzinne poświęcone świętemu patronowi danej rodziny. Każda rodzina obchodzi je w innym dniu roku, w zależności od swojego patrona, a tradycja przekazywana jest z ojca na syna.
W czasie święta przygotowuje się specjalny chleb slavski kolač, zapala świecę i wspólnie modli się przy stole. Do domu zaprasza się krewnych, przyjaciół i sąsiadów, aby razem świętować (bywa, że impreza trwa 3 dni) i podtrzymywać rodzinne tradycje. Ciekawostką jest to, że jeśli opiekun nie wywiązuje się ze swojej roli i na rodzinę spada za dużo nieszczęść, można ubiegać się w cerkwi o zmianę patrona.

Duanwu, czyli Święto Smoczych Łodzi, obchodzone jest w piątym dniu piątego miesiąca chińskiego kalendarza. Upamiętnia poetę i urzędnika Qu Yuana, który według legendy rzucił się do rzeki z rozpaczy po upadku swojego państwa. Ludzie wypłynęli wtedy łodziami, aby go ratować, bijąc w bębny i wrzucając do wody ryż, by ryby nie zjadły jego ciała. Na pamiątkę tego wydarzenia organizuje się dziś wyścigi smoczych łodzi oraz je tradycyjne ryżowe pierożki zongzi zawinięte w liście bambusa. Ciekawostką jest to, że dzieci dostają tego dnia od swoich mam jedwabne woreczki wypełnione ziołami - te amulety mają za zadanie odstraszać demony.

Polecam, to jedna z tych książek, które trafią i do dzieci i do dorosłych.

Wszyscy świętują,
Joanna Rzyska,
ilustracje Agata Dudek
Ilustracje 2: Małgorzata Nowak,
wyd. Druganoga, 2021
oprawa twarda,
stron 76
format 25 cm x 30,05 cm
wiek 6+
cena 59,90 zł.

Haiku, tłum. Agnieszka Żuławska-Umeda

2026-01-31T19:16:00.003+01:00

(…) czasem chwila może zrodzić w nim [człowieku] Buddę, a jedno doznanie Poetę (…)

(ze wstępu tłumaczki Agnieszki Żuławskiej-Umedy)

ten wyimek z tekstu jest dla mnie jedną z piękniejszych definicji haiku. Haiku - ulotnego, istniejącego tylko tu i teraz. Haiku, którego krótkie, poetyckie strofy niosą obraz opisywany nie tyle tak, jak go widzimy, ile, jak czujemy. Te króciutkie myśli przefiltrowane przez nasze postrzeganie - zaglądają w głąb rzeczy, wychwytują nastrój, uwieczniają chwilę. To moment zatrzymany na granicy zniknięcia. Jak krople deszczu na liściach: jeszcze są, ale już wiemy, że za chwilę spadną. Ta świadomość przemijania chwili, przyrody, życia nadaje haiku intensywności i głębi.

Haiku nie wyjaśnia czytelnikowi niczego, nie prowadzi go za rękę, raczej otwiera przestrzeń, w której coś może się wydarzyć: ciche rozpoznanie, poruszenie, ledwie uchwytne drgnienie. To poezja, która uczy uważności. Ogromną sztuką jest w 17 sylabach zapisać obraz, emocję i nadać im znaczenie, a przy tym nie dopowiedzieć zbyt wiele.

Bardzo mi się podoba zbiór wydany przez Ossolineum w przekładzie Agnieszki Żuławskiej-Umedy, z posłowiem Mikołaja Melanowicza i kaligramami Yukio Kudo. To ponad trzysta miniatur - przyporządkowanych porom roku - najważniejszych poetów haiku: Basho, Busona, Issy i Shikiego.

Na ogromną uwagę zasługuje wstęp tłumaczki, który wprowadza czytającego w klimat haiku - tłumaczy specyfikę tej poezji, wyjaśnia tło historyczne - to bardzo dobre kompendium wiedzy.

Tomik podoba mi się także wizualnie: poręczny format, przyciągająca wzrok okładka, piękny papier. Dużo światła na stronach: każdy wiersz ma swoją rozkładówkę, podany jest w kanji i polskim przekładzie, każdemu towarzyszy piękny kaligram.

Haiku,
Z japońskiego przełożyła Agnieszka Żuławska-Umeda,
posłowiem opatrzył Mikołaj Melanowicz,
Kaligramy: Yukio Kudo,
Ossolineum 1983

Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1982

stron 307,
oprawa twarda,
wymiary 17x13 cm.

Świętujemy cały rok. 36 świąt z różnych stron świata, Joanna Kończak, il. Ewa Poklewska-Koziełło

2026-01-23T21:59:00.001+01:00

Płynę na fali moich etnograficznych fascynacji. Zbieram książki o kulturowych obrządkach, świętach i rytuałach z różnych stron świata, bo pozwalają zajrzeć do codziennych i odświętnych praktyk innych społeczności. Prezentowałam tu już „Święta na świecie" (Sofie Maria Brand, il. Rasmus Juul, wyd. Znak Emotikon, 2021) i „Święta cały rok” (Gosia Kulik & Tomek Żarnecki, wyd. Warstwy, 2023). W kolejce czekają kolejne.

„Świętujemy cały rok" to najpełniejszy wykaz międzynarodowych świąt — jest tu ich aż 36. Bardzo silnie reprezentuje Azję i Europę, ma kilka świąt z Ameryk i jedno z Afryki.

Znajdziecie tu m.in. Chiński Nowy Rok, Tajski Nowy Rok, Nouruz (Perski Nowy Rok), Noc Kupały, Święto Środka Jesieni, Hanami (Japonia), Karnawały w Wenecji i Oruro, Purim (żydowskie święto), Wielkanoc, Święto Jordanu, Durgapudźa (hinduskie święto), Ramadan, Urodziny Buddy, Dzień Świętego Patryka, O-bon, Kodomo no Hi… i wiele innych.

Każde z nich opisane jest w przystępny i ciekawy sposób – tak, że po lekturze naprawdę ma się ochotę dowiedzieć się więcej… albo nawet kiedyś przeżyć je na własnej skórze. Wiele z opisanych świąt jest niezwykle widowiskowych, pełnych kolorów, muzyki, tańca, światła i symboli. A jednocześnie niemal każde z nich dotyka spraw bardzo uniwersalnych: przejścia pór roku, pamięci o przodkach, narodzin, małżeństwa, śmierci, dziękczynienia za plony, życzeń szczęścia i pomyślności.

Bardzo lubię rytuały i celebracje — dlatego szczególnie bliskie są mi tradycje azjatyckie – zwłaszcza te pochodzące z konfucjanizmu, buddyzmu i dawnych praktyk szamańskich. Poszanowanie przodków, rozbudowane rytuały przejścia, ceremonie parzenia herbaty, pisanie błogosławieństw, karteczki z życzeniami zawieszane na drzewach, wszechobecna symbolika czerwieni – to wszystko działa na moją wyobraźnię i wrażliwość. Lubię, gdy w codzienności jest miejsce dla duchowości, kiedy przenikają się w rytuałach i powtarzalnych praktykach.

Czytając o świętowaniu pod różnymi szerokościami geograficznymi — łatwo zauważyć podobieństwa. Zmieniają się dekoracje, nazwy, czasem, ale gdzieś tam głęboko wszystkim nam chodzi o to samo. O wspólnotę. O pamięć. O poczucie przynależności. O oswojenie strachu. O nadzieję. O porządkowanie świata poprzez rytuał. Pięknie się różnimy i pięknie jesteśmy podobni. To budujące i zachwycające.

Książka cieszy oczy nasyconymi kolorami - tak charakterystycznymi dla ilustracji Ewy Poklewskiej-Koziełło i jej kreską. Bardzo lubię to ciepło i radość. Każde święto to osobna wizualna opowieść - pełna emocji i detali. Każda scena tętni życiem — widać tłumy świętujących ludzi, dekoracje, lampiony, stroje, potrawy i symbole charakterystyczne dla danej kultury. Podoba mi się!

Jeśli lubicie książki, które łączą wiedzę i podróżowanie palcem po mapie – „Świętujemy cały rok” zdecydowanie warto mieć na półce, dzieciom się spodoba.

Świętujemy cały rok. 36 świąt z różnych stron świata,
tekst: Joanna Kończak
ilustracje: Ewa Poklewska-Koziełło,
wyd. Nasza Księgarnia,
oprawa twarda,
rok wydania: 2023,
liczba stron: 176,
wymiary: 195 x 254 mm,
wiek: 6-10,
cena 54.99 zł.

Mroźny dziś księżyc - wystawa z okazji 10-lecia Polskiej Szkoły Haiku KUZU

2026-01-18T21:58:00.002+01:00

Mroźny dziś księżyc

tylko cienie gałęzi

coraz cieńsze
/Beata Czeszejko/

Mroźna niedziela, mroźne słońce i mroźny Park Rydza Śmigłego. W willi Pniewskiego wystawa z okazji 10-lecia Polskiego Stowarzyszenia Haiku. "Mroźny dziś księżyc 凍て月に ite tsuki ni" - kilkadziesiąt haiku, a raczej haige, czyli haiku z towarzyszącym im obrazem. Zamiast tradycyjnych malunków sumi-e są tu czarno-białe fotografie. Pomost między dawnym a obecnym, mariaż tradycji z nowoczesnością. Pod zdjęciami wiersze zapisane po polsku i japońsku, w wersji fonetycznej i oryginalnej.

Wszystkie fotografie, niektóre skupiające się na detalu, inne portretujące przyrodę z oddali są autorstwa Leszka Wesołowskiego.

Liryczne wersy (5-7-5) łączące to, co na zewnątrz z tym, co wewnątrz. Zapis chwili, która trwa tylko moment. Krótkie myśli, urywki odczuć, złapane tuż przed zniknięciem. Bardzo lubię haiku - chwyta z precyzją to, co tu i teraz. Tę uważność i niedopowiedzenie, niezwykłą oszczędność w formie i kontrastowość, czułe spojrzenie i zamyślenie.

Tu, w pięknej willi Pniewskiego, należącej do Muzeum Ziemi PAN, po raz pierwszy czytałam współczesne haiku na wystawie. Skrzypiąca podłoga, puste sale, poezja i my. Miejsce zachęca do kontemplacji słowa. Warto tu zajrzeć, wystawa trwa do 30 stycznia - więc jest jeszcze czas, choć go już niewiele.

Poetki i poeci, których haiku przeczytamy na wystawie:
Małgorzata Anna Bobak / Danuta Bolikowska / Stefania Bronowicka / Tomasz Brózda / Dorota Czerwińska / Beata Czeszejko / Andrzej Dembończyk / Anna Ejfler / Małgorzata Formanowska/ Jerzy Garus / Mariola Grabowska / Teresa Grzywacz / Agnieszka Herman / Anita Jagodzińska / Bo Jaroszek / Alfred Kampa / Robert Kania / Wiesław Karliński / Marta Chociłowska / Krzysztof Kokot / Wojtek Kokoszka / Helena Kołodziejek / Joanna Kożan-Łazor / Inesa Kruszka / Azi Kuder / Agnieszka Żuławska-Umeda / Krzysztof Macha / Urszula Marciniak/ Wanda Masewicz-Pełka / Maria Piasecka / Anna Plaskowska / Ewa Pleszczyńska / Elżbieta Anna Podleśna / Lidia Rozmus / Jadwiga Siwińska-Pacak / Honorata Sordyl / Irena Iris Szewczyk / Iwona Świerkula / Małgorzata Tafil-Klawe / Grażyna Tatarska / Magdalena Tchorzewska / Zuzanna Truchlewska / Urszula Winiarska / Małgorzata Wielgosz / Gosia Zamorska

Muzeum Ziemi PAN,
Aleja Na Skarpie 20/26, 27, Warszawa.

Nikt, tylko ja, Sara Lundberg

2026-01-06T20:23:00.004+01:00

To po prostu kolejna książka Sary Lundberg. I jednocześnie kolejny absolutnie wspaniały tytuł. Uwielbiam! Jestem wielbicielką autorki od książki "Ten ptak, co mieszka we mnie leci tam, gdzie chce". "Nikt, tylko ja" utwierdza mnie w przekonaniu, że Lundberg jest mistrzynią dziecięcej wyobraźni, emocji i malarskiego, zachwycającego opowiadania historii.

- Mamo, wiesz co?
- Nie wiem. Co?
- Ty jesteś pomostem, a ja łódką.
- Mhm
- I ta łódka jest przywiązana do pomostu. Węzłem.

Co się może wydarzyć w letni, upalny dzień spędzany nad woda? Kiedy łódka zostaje odcumowana i płynie w siną dal...? Ta książka to pochwała zabawy i dziecięcej wyobraźni. Przepiękna, malarska opowieść o zdobywaniu świata i pierwszych samodzielnych doświadczeniach, które wciąż odbywają się pod czujnym, choć dyskretnym okiem mamy. Cudowna, kipiąca zielenią i dzikością historia zwykłego wyjścia nad wodę i zabawy w dziecięcym pontonie. Na kąpielisku, blisko brzegu i nóg mamy. A jednak daleko, daleko!

Z chłopcem ruszamy na wyprawę - nagle nie jesteśmy przy brzegu pośród innych dzieci i rodziców, to już nie zwykłe kąpielisko - raz jesteśmy na rwącej rzece, raz na wielkim jeziorze, płyniemy przez krainy zamieszkane przez dzikie zwierzęta i obce ludy, przez miasta i miasteczka. Dotykamy tajemnicy, jesteśmy w egzotycznych miejscach oszałamiających krajobrazami, zawieramy nowe znajomości, poznajemy świat! Co to za ekscytująca przygoda! Kiedy chłopiec wraca z eskapady, w rączce ma coś z tej wyprawy, podarek dla mamy: nasionko. Jestem przekonana, że wyrośnie z niego jego odwaga na przyszłe życie, ciekawość i zachwyt nad ty, co wokół!

„Nikt, tylko ja” to książka o odwadze, wyobraźni, ale i zaufaniu. O tym, że żeby wypłynąć, trzeba mieć pomost, od którego można się odbić. I że najpiękniejsze podróże zaczynają się bardzo blisko domu.

To klasyczny picture book - nie słowa prowadzą narrację. To obrazy opowiadają, gdzie trafia chłopiec, co widzi, co przeżywa. Ilustracje są pełne napięcia, przestrzeni i emocji. Do tego wielbiciele sztuki znajdą w nich odniesienia i nastroje przypominające obrazy znanych mistrzów m.in. nenufary i światło Moneta, czy egzotyczną roślinność Rousseau. Lundberg jest mistrzynią w uchwytywaniu dziecięcych fantazji i przedstawianiu ich w sposób, który porusza także dorosłych.

Bardzo polecam tę książkę i jestem wdzięczna, że trafiła w moje ręce w te zimowe, ciemne dni, gdy serce tak bardzo rwie się do słońca, zieleni i lata!

Nikt, tylko ja,
tekst i ilustracje: Sara Lundberg,
Tłumaczenie z języka szwedzkiego: Anna Czernow,

wyd. Wytwórnia, 2025.
Przygotowanie polskiej edycji: Oki Oki Studio,
Redakcja: Marta Kowerko-Urbańczyk
Stron 72 strony,

Oprawa twarda
wymiary 24 x 27 cm,

cena 39,99 zł,
wiek: 3+

Kartki świąteczne [Boże Narodzenie 2025]

2025-12-21T23:03:00.001+01:00

Boże Narodzenie 2025 i kolejna porcja kartek, które wysłaliśmy w świat albo osobiście przekażemy do rąk własnych. Lubię te chwile nad papierem: papier morwowy, tektura, ilustracje akwarelowe z Canvy i gazet, sznurek... To składanie, cięcie, wybieranie ilustracji, dopasowywanie, naklejanie... Potem pisanie życzeń, choć to nie jest moją ulubioną czynnością, bo mam - delikatnie mówiąc - brzydki charakter pisma, a tu drugiej szansy nie ma.

Kto robi własnoręcznie świąteczne kartki, ręka w górę :)

Na jagody, Maria Konopnicka, il. Emilia Bartkowska

2025-12-21T14:37:00.001+01:00

Ponad stuletnia poetycka baśń w nowoczesnym anturażu. Ilustracje sprawiają wrażenie chaotycznie wrzuconych, bo tworzone są różnymi technikami - mamy tu rysunki, jakieś szkice, grafiki i malowane obrazy. Niektóre nakładają się na siebie, przenikają, dając wciągający wielogłos.

Książka została wydana w 2018 roku przez Gdańską Galerię Miejską i Akademię Sztuk Pięknych w Gdańsku przy okazji wystawy prac Emilii Bartkowskiej.

Zaintrygowała mnie ta ilustratorka, chciałam zobaczyć inne jej prace i książki. Niestety informacje, do których dotarłam, bardzo mnie zasmuciły. Ilustratorka zginęła tragicznie w 2014 roku w polskich Tatrach - wspinaczka była jedną z jej pasji, miała 28 lat. Talent, który nie zdążył wybrzmieć.

Na jagody,
Maria Konopnicka,
il/ Emilia Bartkowska,
Wydawca: Gdańska Galeria Miejska, Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku
Gdańsk, 2018.

Tej nocy przyszedłeś na świat, Katherine Paterson, il. Lisa Aisato

2025-12-12T08:46:00.003+01:00

Na przedświąteczny czas. Książka o niezwykłej nocy, w czasie której przydarzył nam się Cud.

Wewnętrzny monolog Maryi, która urodziła syna. Bożego syna.

Czas szczęścia, niepokoju i kłębiących się emocji. Pasterze już odeszli, przyszła ciemność i cisza. Maryja tuląca do siebie dziecko, które już nakarmione, śpi. Obok śpi też Józef. Kropelka mleka w kącikach ust maleństwa, jego czarne włoski, drobniutka rączka, wysuwająca się z nieudolnie zawiązanych materiałów. Maryja obserwuje swoje dziecko, to ten moment dla nich - czas do świtu, niezakłócony obecnością innych. Zdumienie tym cudem, który się stał. Radość, niepewność przyszłości, ale przede wszystkim t o, co zawsze największe - miłość i czułość, towarzyszące kobiecie, która stała się matką. Przy tym wszystkim jeszcze ufność w boże postanowienia.

Jak wyglądała ta noc? Jakie myśli towarzyszyły matce Jezusa? Co czuła, czego się obawiała? Autorki próbują odtworzyć to, czego nikt nie może wiedzieć na pewno: myśli kobiety, która stała się matką Boga, a jednocześnie pozostała po prostu młodą, zmęczoną dziewczyną, wpatrzoną w swoje nowo narodzone dziecko.

Muszę jednak napisać, że choć ilustracje są piękne - niezwykle malarskie, gęste - i mają w sobie coś majestatycznego, to tekst mnie nie zachwycił. Czytałam go kilkukrotnie, próbując odnaleźć w nim emocję, które powinny towarzyszyć opowieści o takiej nocy. Nie poruszył mnie, nie wzruszył. Jest jakoś papierowo, raz zbyt górnolotnie, raz zbyt zwyczajnie.

Pierwsze miejsce w konkursie Moonbeam Children’s Book Awards 2020.

Tej nocy przyszedłeś na świat,
Katherine Paterson,
Lisa Aisato,
przekład Emilia Kiereś,
Wydawnictwo Literackie, 2025,
oprawa twarda,
wymiary 22.2x28.5 cm,
Stron:32,
cena 49.90 zł,
wiek od 9 lat.

Egzemplarz recenzencki.