mama czworga

Dzień dobry. Poproszę jednego losa.

2016-02-25T17:13:00.001+01:00

Tak się mówiło w czasach, kiedy obiektem pożądania Polskiej Madonny była zielona woda toaletowa "Basia" w szklanej skręcanej buteleczce i masło solone. Dzieci - jak zawsze - miały swoje pragnienia: kolorowe kulki gum do żucia, chiński piórnik na magnesy, zestaw tęczowych flamastrów albo foliową poduszeczkę pomarańczowej cieczy ze słomką.

W tamtych latach więzy przyjaźni impregnowane były na długiej przerwie, gdy naślinionym wskazującym palcem wyjadało się z niebieskiego opakowania mleko w proszku "z darów" albo tzw. "oranżadkę" z maleńkiej papierowej torebki. Taką moc braterstwa miał tylko jeszcze "emitowany dla pracujących w godzinach dopołudniowych" serial Niewolnica Isaura, który oglądaliśmy na lekcjach wraz z panią. Ale to było kilka lat później.

Losy - to było naprawdę coś specjalnego! Równie atrakcyjnego jak pojawiający się niekiedy, pokryty papą barakowóz ze strzelnicą, na której można było zdobyć sztuczną gąbkową różyczkę. Po środku szarego blokowiska robotniczego miasteczka stała zielona, okratowana budka z płyty pilśniowej, z francuska nazywana kioskiem. Gdy się stanęło na palcach, można było zobaczyć trwałą ondulację tęgiej pani, widywanej przez nas także w maglu, która szerokością rozpostartych ramion ogarniała swe gazetowe królestwo, złożone z "Trybuny Ludu", "Wieści" z zieloną czterolistną koniczynką na winiecie, papierosów "Sportów" i pudełeczka z losami właśnie. Miały kształt, nieznanego jeszcze wtedy, listka gumy do żucia i kolor gazet, koło których leżały. Przedsmak hazardu miał ów dreszczyk szczęścia, doznawany w krótkiej chwili, gdy po oderwaniu bocznej banderoli, szukało się numeru losu pośród kolumn cyfr na przyklejonym na kiosku plakacie z wykazem nagród. Najczęściej słychać było zrezygnowane: "Pusty", ale też wszyscy od czasu do czasu wygrywaliśmy to samo - jeszcze jeden los, który znów napełniał nas ułudą na wygranie głównej nagrody - Fiata 126p. Tak... czasem się lepiej łudzić niż budzić.

Ten sam smaczek czułam teraz. A było to tak.

Żałując, że nie potrafię "śmiać się do rozpuku jelit" - jak napisał wczoraj Antek w zeszycie, za to swoim grymasem zepsułam kilka razy domownikom oglądanie kabaretu oraz oświecona świadomością, że smutek jest grzechem - postanowiłam przemóc w sobie te melancholijno - dekadenckie skłonności. Matka radosna musi być! Żona piękniejsza jest, gdy się uśmiecha!

Ale co zrobić z człowiekiem, którego wrażliwość na kawały najstarsza córka podsumowuje jękliwie: "Mamo, ty to tylko "szachuje". Jest to aluzja do śmieszącej mnie anegdoty o Jerzym Bralczyku, który otrzymał zapytanie od słuchacza, czy słowo "szachuje" jest zgodne z polską normą językową. Językoznawca odpowiedział, że owszem znane są takie użycia, ale polszczyzna zna bardziej dyplomatyczne zwroty, np. "Ciszej, panowie".

Za radą ks. Pawlukiewicza, doszłam do przekonania, że jeśli chcę mieć ubaw po pachy i śmiać się do końca życia, to tylko z samej siebie. Usprawiedliwiwszy się także zasłyszanym argumentem, że każdy twórca musi być trochę bezczelny, zgłosiłam blog do Gali Twórców 2015. Nawet jak to piszę, śmiech mnie ogarnia.

W poczytnej powieści, która mi się nie podobała, "Jedz, módl się i kochaj" było kilka perełek. Jedną z nich był list pisany w myślach do Boga, podpisany przez wszystkich, którzy w tej sprawie by go sygnowali. Był tam m. in. św. Franciszek z Asyżu i Jan Paweł II. Miałam już taką sprawę. "Podpisało się" ze 200 osób. Została pozytywnie rozpatrzona, więc gorąco polecam.

Drugą zaś była anegdota o pewnym mężczyźnie, który codziennie modlił się, żeby wygrać na loterii. Po długotrwałych błaganiach usłyszał upragniony głos: "Kup los".

Nie lubię głosowań, smsów i nagabywań, ale spróbowałam "kupić los".

Zasady były takie: żeby blog mamaczworga został oceniony, trzeba było przejść głosowanie sms. Z Polski kosztował 1,23 zł. Kwota ta przeznaczona była na bardzo ważny cel: realizację marzeń dzieci z Fundacji Dziecięca Fantazja, które zmagają się z chorobami nieuleczalnymi lub zagrażającymi życiu. Zadanie było karkołomne, bo smsy wyłaniały po 10 blogów z każdej kategorii. Startowało ich ponad 1650 (160 w mojej kategorii).W Świecie Wielkiej Cyfry blog miał nazwę F11238, zdobył 33 głosy, co uplasowało go na 41 miejscu.

Film Woodego Allena "Poznasz przystojnego bruneta" również mi się niezbyt podobał. Jednak noszę w pamięci jego urokliwy klimat i ważną konkluzję:

Tak kończy się opowieść pełna wrzasku i wściekłości, która nic nie znaczy. Chciałoby się zapytać, jak mimo życia pełnego rozterek i cierpienia udaje nam się wytrwać? Cóż... Czasami złudzenie jest najskuteczniejszym z lekarstw.

To, co piszę może też podobać się "niezbyt", albo w ogóle. Może jednak przynieść choćby jeden uśmiech lub głębszy oddech. I właśnie o to chodzi.

A teraz - jak mówił Leszek z "Daleko od szosy":

Dziękuję, przepraszam, do widzenia.

P.S.

Zdjęcia:

1. Bogna czyli neurony lustrzane w praktyce

2. Przyjrzyjcie się, o czym marzy koń spod Chaty za Wsią

3. Ja. Miron Białoszewski rzekłby: "Z boku widziana uroda. Odwrotna urody moda"

4. Pod schroniskiem na Luboniu Wielkim.

5. "Aha, dobrze, tam pójdziemy". Naprawdę - na Rynku w Krakowie przed wystawą plenerową

6. Żenada

"Nie wiem, nie znam się, nie orientuję się - zarobiony jestem"

2016-01-29T14:06:00.002+01:00

Ciasna sala wypełniona 16-latkami. Ktoś westchnął głośno "O Boże!".

- O Boże? Jaki to przypadek "O Boże"? No, jaki?

Chwila przeciągającego się milczenia oznaczała niewinność umysłów i nieskażenie ich prostotą deklinacji wołacza.

- O!O!O!

O!O!O!

Wołacz: O!O!O!

Wołacz O!O!O!

O, Boże! - Wołacz!

Wołacz! - O, Boże!

O!O!O!
Rozweseleni rytmem, zgrywą, ruchem rapujemy pozostałe przypadki, których nazwy i kolejność po kilku powtórkach stają się oczywiste...

Codziennie śni mi się, że uczę i że jeżdżę na nartach.

A tymczasem poznaję uroki pozycji horyzontalnej:

zmieniłam dzwonek w telefonie na programową piosenkę SDM-u z wakacji

Uważnie czytam całe artykuły w gazecie

Przełamałam niechęć do skypa, by popatrzeć na pikslowe twarze najbliższych

Przejrzałam kilka sukienek w sklepach internetowych

Otworzyłam bloga

Czas upływa mi na tropieniu analogii między sobą a foką

googlowaniu zapytania jak nie wpaść w rolę ofiary

zastanawianiu się nad pojemnością formy zapisków z czasu choroby

rozmyślaniu nad status quo osób niepełnosprawnych

dynamiką kuli bilardowej i kamienia

To nie jest łatwe uczucie.

Całe życie budować poczucie wartości na dawaniu sobie rady a potem nagle nie móc zbyt wiele. Ciągle leżeć lub siedzieć, podczas gdy dotąd na pewno to siadało się do obiadu (a i to na chwilę, bo piciu, bo łyżką, bo zetrzeć rozlane, podnieść upuszczone).

Zdać sobie po raz kolejny sprawę, że świat zbawił już Ktoś Inny i że Ziemia będzie obojętnie mełła próżnię swym wirowo-obrotowym ruchem również beze mnie.

Od dawna wiedzieliśmy, że świat szpitali i przychodni to osobna, zawoalowana cywilizacja. Ludzie zdrowi bronią się przed nią wyparciem, ale bardziej lub mniej uświadamiają sobie jej istnienie. Jednak ten kontynent z Kafki rodem, machina absurdu napędzana wszelkimi odmianami ludzkiego bólu, stanie się - prędzej czy później - ojczyzną każdego,

bo tylko ten świat bólu; bo tylko ten świat

jest bólem; bo światem jest tylko ten ból.

jak puentował wiersz Stanisław Barańczak.

Nie. Nie nudzę się.

Prowadzę telefoniczne flirty z rejestracjami przychodni

Trenuję pokorę nieustannego proszenia o podanie czegoś (herbaty, leków, komórki, laptopa, kabla, chusteczek)

Przyglądam się tangu Chłopaka Zza Lustra z odkurzaczem - to, co nazywałam nadmiernym kontrolowaniem sytuacji, teraz jawi mi się jako cudowna zapobiegliwość

Dzieci przytulam częściej

Lektura ulotek lekarstw, należąca do gatunku literatury popularnej typu horror, dostarcza mi przeżyć w rodzaju antycznego katharsis. Wystarczy obwąchać pobieżnie tekst i już czuję się młodo, rześko i sprawnie jak wylegujący się jedynie na łóżku akrobata.

Pytanie o sens pechowego zdarzenia, prowadzi mnie coraz bardziej w kierunku postrzegania go jako daru. Może dlatego taka odpowiedź przychodzi mi łatwo, bo to się zgoi, zrośnie, to nic specjalnego tak naprawdę. Ale cieszę się, że taka refleksja do mnie przyszła. Otrzymałam czas na relacje niepodyktowane pośpiechem, na odklejanie etykietki "zarobionej", na światło. Nadeszła wspaniała pora, w której codzienne "jakoś" mogę zmieniać w "jakość".

Chcemy noc przeskoczyć

ciemną i niepewną

z biletem kupionym

w nieznane

Lecz mówisz - znów musi się udać

choć tyle podróży za nami

Przecież jedziemy dziś

na dwa dni do Włodawy

SDM- Wojtka Belona ostatnia ziemska podróż do Włodawy
- nasza programowa piosenka z wakacji na Polesiu

Foto Chłopak zza Lustra:

1. W Ojcowie, Boroniówka.
2. Jezioro Czwarty w Golejowie.
3."13" - Gniezno.
4. Jaworki. W tle Homole.
5. Pustelnia Złotego Lasu. Rywiany.

Memento vitae

2015-08-21T11:27:00.002+02:00

Sierpień lubię najbardziej: już wszystko się stało, zatrzymało na chwilę i zaczęło przyglądać się sobie. Najszlachetniejsze jest światło sierpnia - złamane, dojrzałe i łagodne.

Wakacyjne legato.

Rano pies wyprowadza mnie na spacer. Bezdroża prowadzą do rozległych złotych ściernisk pod lasem i wtedy nieoczekiwanie wydobywa się ze mnie głębokie Westchnienie Tęsknoty, o którym pisał Janusz Korczak w "Kiedy znów będę mały".

Na obiad dziecięcy letni przebój: chłodnik litewski albo zupa owocowa z kostkami lodu koniecznie. Ziołowe aromaty z grządek zachęcają mnie do dalszych kulinarnych fantazji. Kiedy obieram, kroję, mieszam przypomina mi się "Sierpień" Brunona Szulca:

"[Adela wysypywała] z koszyka barwną urodę słońca - lśniące, pełne wody pod przejrzystą skórką czereśnie, tajemnicze, czarne wiśnie, których woń przekraczała to, co ziszczało się w smaku; morele, w których miąższu złotym był rdzeń długich popołudni; a obok tej czystej poezji owoców wyładowywała nabrzmiałe siłą i pożywnością płaty mięsa z klawiaturą żeber cielęcych, wodorosty jarzyn, niby zabite głowonogi i meduzy - surowy materiał obiadu o smaku jeszcze nieuformowanym i jałowym, wegetatywne i telluryczne ingrediencje obiadu o zapachu dzikim i polnym."

I znów Westchnienie. W istocie: piękno zbawi świat.

Przy prasowaniu i innych czynnościach życiowo koniecznych, ale poezji i głębi z gruntu pozbawionych, słucham mądrych ludzi. Po niektórych konferencjach Adama Szustaka, Augustyna Pelanowskiego, Ewy Woydyłło mogłabym prasować, prać i odkurzać bez ustanku, szemrania, a co więcej z wewnętrzną pogodą i poczuciem wyższego sensu.

Po południu - z zastosowaniem technologii kubka i kartki - wspólnie z dziećmi łapiemy konie polne po domu i przyglądamy się czy mają duże skrzypce. Obserwujemy forpoczty jesieni: jarzębiny o barwie zachodzącego słońca i połacie żółciejących nawłoci. Śpiewam wtedy: "Raz staruszek, spacerując w lesie, ujrzał listek przywiędły i blady..." a dzieciaki proszą: "Jeszcze raz, jeszcze raz". Potem nazywanie chmur - dziś było dużo aniołów-akrobatów; pod wieczór kształty całkiem zdrożne, więc lepiej posłuchać szeptanych koncertów traw i brzozowych liści oraz zamykającego dzień echa maryjnych śpiewów księdza proboszcza.

Już wieczór. Maliny wprost z krzaczka w kieliszku wina albo płatki róż. Umiłowane chwile złapane na czytanie. A nocą koc na trawie i odliczanie z Chłopakiem zza Lustra 20 spadających gwiazd na naszą 20 rocznicę. I filozoficzne rozmowy.

Z tym Wielkim Wozem to jest niezły żart Stwórcy. Mógłby jakąś karetę albo porsche chociażby. Bawi mnie to zderzenie majestatu rozgwieżdżonego nieba, jego tajemnicy i komplikacji z prostotą i oczywistością Wielkiego Wozu. Siedem gwiazd w równych wielkich odstępach na pustym tle przestworzy- takie dwa dodać dwa jest cztery i jeszcze ten dyszel. Na dodatek ciągle w drodze od werandy do płotu. A zimą - dęba.

W myślach z wdzięcznością ładuję Mu na ten Wóz kupę śmiechu - unoszące się znad palących się świec na tarasie, niekończące wieczorne opowieści nasze i naszych gości o przypadkach prawdziwych, niezwykłych i zabawnych, których aż dziw, że ktoś nie posklejał w jakiś komediodramat. Na przykład o mężczyźnie z Białej Podlaskiej, który PIN wydrapał na ścianie przy bankomacie - kto mógł w końcu wiedzieć, że to jego - a potem miał pretensje do banku, bo ścianę otynkowali. Kluczykach do samochodu, które wypadły z rąk na ulicy, odbiły się trzy razy i z finezją wskoczyły do kratki ściekowej głębokiej na kilka metrów, a rodzina wracała do domu busem. Wielkim psie przybłędzie na podwórku, terroryzującym dzieci i opiekunkę do takiego stopnia, że kiedy trzeba było wyjść się z domu należało włączyć koło drzwi odkurzacz Wodnik, który tak wył, że pies od razu zmykał. Do sąsiada.

Dokładam tam jeszcze wspomnienie Babci i jej zwyczajowej porannej rzezi much: "A mos! W imię ojca i syna i ducha..., A mos!". Małego Antka, który o sierpniowej porze patrząc na zachód zapytał: "Mamo, a co to jest ta duża pomarańczowa kulka?" No i "We are bez szczempions" Bogny. Na koniec naszą namiotową wyprawę na Polesie - okrzykniętą najfajniejszymi wakacjami (tego roku) i samochodowy hymn rodzinny wyśpiewywany z zaangażowaniem przez dzieci (łącznie z poprzedzającym utwór komentarzem):

Smakujemy dzień za dniem

chwile dla nas zapisane

niewidzialny anioł stróż

porymował nasze słowa

kieszeń pusta, serce czyste i kłopotów co niemiara

nasza wiara jest jak skała

nasza miłość jest szalona

Wędrujemy, falujemy
o przyszłości nic nie wiemy
pracujemy bez ustanku
budujemy ogniotrwały dom
bez lęku, bez ironii
choć nie wiemy skąd przychodzi rzeka
rzeka wartkich zdarzeń
i dokąd podąża

Lecz po co ja to wszystko piszę

przecież zanim łysy księżyc w jasne słońce się zamieni

wiele może się wydarzyć

nawet Tobie

------------------------------------------------------------------------------------

P.S.

Tytuł wpisu"Memento vitae" (Pamiętaj o życiu) został zaczerpnięty również z utworu

Stanisława Soyki "Tango Memento Vitae" z albumu 2 "Absolutnie nic".

Foto:
1. Jezioro Łukie w Poleskim Parku Narodowym. 20 rozmiarów różnicy między największą i najmniejszą stopą naszego domu.
2. Wspaniałe i gościnne Załucze Stare na Polesiu - miejsce naszej namiotowej bazy.
3. U nas, na skałkach. Zdjęcie Ernesta.
4. Z filmu "Amelia" odziedziczony sposób na zjadanie malin.
5. Love true love. Alicja.

Przysłuchujcie się starym przedmiotom

2015-07-02T23:20:00.000+02:00

Wakacje - pachnący zielenią i sianem wiatr. Maluchy już na szlakach placów zabaw u dziadków. A ja robię nam przestrzeń - rozprawiam się z chwastami i przedmiotami.

Przedmioty. W społeczeństwie, którym nie targa wojna ani dobrobyt sterowanej centralnie gospodarki - ciągle ich za dużo. Wyrzucam, zakupy poprzedzam pytaniem: "Czy naprawdę jest nam to potrzebne" a one ciągle włażą z niewiadomokąd, w przebraniach kolorowych torebek na prezenty, pod maską nagród, "pamiątek" i gratisów. Polimerowy rak cywilizacji. Toczy i mnie ta morowa zaraza nowego i młodego. W zmarszczki wklepuję modny krem, sukienki zakładam może za krótkie już, loki kręcę. A chcę być taka jak starzy ludzie, którzy nic nie udają, po prostu Są.

Istnieją jednak inne przedmioty - Strażnicy Pamięci. Gdyby nie one trudno byłoby przetrwać maraton codzienności bez poczucia absurdu. Dni naszej rodziny często przypominają lipcową, ogrodzoną ekranami akustycznymi drogę, na której jedynym urozmaiceniem jest inny śmieszny, pędzący gdzieś zapamiętale kolorowy domek. Lubię wtedy, w przelocie, omieść spojrzeniem Skarby, zatrzymać na chwilę myśl o nich. Właściwie, z perspektywy wieczności, one też nie są ważne, gdyż jak się okazuje będziemy zbawieni pojedynczo. Ale to właśnie te przedmioty, które będziemy przyciskać do piersi jak ten drwal z wiersza Herberta, mówiąc "nie oddam". To te Szare eminencje zachwytu, które krążą i krążą, przebijają nas mgławicami.

Dużo takich gwiazd w Chacie za Wsią. A każda z nich - otwarta księga opowieści.

Może najjaśniej świeci właśnie to wyblakłe, czarno-białe zdjęcie postawione w centralnym punkcie miejsca, w którym przyjmuje się przyjaciół - kuchni. Na nim poprzednia właścicielka stuletniej chaty. Tu, gdzie teraz rejwach i rumor od bladego świtu, mieszkali kiedyś Stanisława i Stanisław - bezdzietni staruszkowie. Kiedy umarli, córki siostry będące spadkobierczyniami, sprzedały nam dom. Oprócz licznych dziur po myszach, szczurach i kornikach, w zdemolowanej lecz molami pachnącej szafie, leżało zwijające się w niezdarny rulon zdjęcie pani Stanisławy podczas jakichś imienin. Z kieliszkiem w ręce, prosto do obiektywu jowialnie śpiewa "Sto lat!". Trudno o lepsze błogosławieństwo dla nowych właścicieli. Zawsze, kiedy skończymy jakiś etap budowy tzw. systemem gospodarczym, co w praktyce oznacza ręce i pot Chłopaka zza Lustra, lub kiedy ściany odbijają dziecięce śmiechy a dębowe schody powtarzają tupot ośmiorga małych stóp - spoglądam na tę fotografię i pytam: "Cieszysz się?"

Astronomiczne odkrycie to "PKS" - żywy dowód na to, żeby do nikogo i niczego nie uprzedzać się pochopnie. PKS-em nazywamy podwójne, szare, sprężynowe siedzenie z jakiegoś Autosanu, może tego którym przez całe dzieciństwo jeździłam do babci albo tego, który w czasach liceum odbierał mi Chłopaka zza Lustra wioząc go do Oleśnicy przez Podborek. Kiedy parę lat temu tato z jakiegoś odzysku, przywiózł to siedzenie do nas, żeby było na czym usiąść na tarasie - z trudem ukryłam niezadowolenie. Styl eklektyczny: głęboka bieda z nędzą i neozatkajdziurą - hulało mi długo gdzieś po głowie. Długo się do niego przekonywałam. Tak stał z braku laku. Przykrywałam go ładniejszymi narzutami, udając IKEĘ albo jakiś loft. Momentem przełomowym były miesiące przed urodzeniem Antka. Nikt mnie teraz nie zrozumie, bo nawet mnie samej jest trudno przywołać to wspomnienie bólu, który nie doskwierał tylko w pozycji bocznej ustalonej na PKSie. Teraz też, zdarza mi się w pracy marzyć o PKSie i kawie, która właśnie na nim ma odnaleziony smak. Myślę też o specjalnym przeciwdeszczowym pokrowcu z szacunku dla tego naszego ulubionego miejsca domu.

Najcenniejsze jest chyba lustro, a prawdę powiedziawszy - jak u Jasia Fasoli - rama. Przyglądała się naszym minom, kiedy mieliśmy po 25 lat, ale zachowała w swych reliefach tajemnice porannych autokreacji kilku pokoleń. Najważniejsze jest jednak to, że był to prezent na własny dom od pani Grzybowskiej, która przygarnęła nas - nowożeńców z jeszcze ciepłym dyplomem pod swój dach. Wzruszają mnie też dziewięćsiły, wyżłobione dłutem jakiegoś lokalnego artysty i ten kaligrafowany kopiowym ołówkiem napis na odwrocie, z czasów, kiedy charakter pisma był czymś, o co należy dbać.

Jest jeszcze walizka kupiona przez dziadka Mariana w Klimontowie. Tylko ona zna dokładne trasy panieńskich a potem małżeńskich podróży mojej mamy. Trzymam w niej żelazko i rzeczy do prasowania. Kiedy je wyciągam, dziwię się, dlaczego nikt nie wpadł na genialny pomysł chyba Pedra z opowiadania Olgi Tokarczuk, który ważne rzeczy zapisywał na wewnętrznej stronie wieka skrzyni. Gdyby tak teraz na tekturowej ściance walizki napisane było skąd, dokąd, z kim i dlaczego... A tak wraz z parą z żelazka unoszą się poskręcane smugi z mojej wyobraźni i dźwięki podśpiewywanej pod nosem piosenki ze spektaklu Grupy Rafała Kmity:

Przysłuchujcie się starym przedmiotom,

Bo jak pewien chasyd powiedział:

Stare rzeczy gadają ze sobą,

Stare rzeczy lubią pośpiewać.

Przysłuchujcie się starym przedmiotom,

Pochylajcie nad nimi się częściej;

Może kiedyś pod zimną powłoką

Wyczujecie tętniące tam serce.

Uklęknijcie przy siwym zegarze,

Co latami godziny wybijał;

On z minionych opowie coś zdarzeń,

On niejedną opowie wam miłość.

Innym razem zajrzyjcie do lustra,

Które dawno zaczęło już szarzeć;

Jeśli tylko nie zwiedzie was pustka,

To gdzieś z głębi wyłonią się twarze

Rozglądam się wokół siebie. Tak u nas jest ze wszystkim, co ważne. Wszystko jest po kimś i od kogoś. Bezdomna półka od Krzysia, która co do milimetra wpasowała się we wnękę, Tarka do prania po Łosach gadająca z pralką automatyczną o rzeczy ludzkich mijaniu. Drewniane ciało zegara, którego dusza uleciała gdzieś w zawieruchach wojny. Krucyfiks (cegiełka na budowę jakiegoś kościoła), który ładny stał się dopiero, gdy zbrzydł w otoczeniu brzózek. Emerytowane liczydło, ze śladami linii papilarnych skrupulatnej rachmistrzyni. Jeszcze: wyhodowane z maleńkich sadzonek od obydwu mam potężne grubosze rosnące wraz z naszą rodziną. Staromodny, kwiaciasty ogródek. I nasz znak firmowy - fragment sczerniałego płota, którym znaczyli swe terytorium poprzednicy.
Stare pozwala nam bardziej być, czuć się częścią wszechświata. Być owocem, pniem i korzeniem jednocześnie.

Tak mamy: stare jest lepsze.

Nawet przy książkach dla dzieci się sprawdza. Niecierpliwie spoglądam na zegarek przy kolejnych częściach modnego wśród chłopców "Magicznego drzewa". Składnia od siekiery i zasada kompozycyjna fabuły: "co by tu jeszcze wymyślić" drażnią mnie i fizycznie bolą. Tymczasem, ile ciepła, chłopięcych postaw i pięknie zbudowanych zdań jest w przygarniętych z bookcrossingu "Czarnych stopach" i "Chłopcach z placu broni"! Antek co wieczór pyta:

A czytan będzie? Będzie.

Bo my jesteśmy z tego plemienia, które zawsze na wyjazd z dziećmi wybierze jakąś ukrytą między zakrętami i pagórami wioskę, do której prowadzi dojazd z napisem "droga zakładowa" albo temu podobny, odwrócony od mody świata "kurort". I gdy ludzie właśnie się licytują Turcją, Grecją i innymi "lastami" - my marzymy o zobaczeniu bagien na Polesiu.
"Warszawa to jest stan umysłu"- rzuciła przez ramię Marysia i poszła.

Zdjęcia:
1.-2. Przed Chatą
3. Pani Stanisława i inni święci.
4.-6. Portrety osobników (ostatni, za stołem - PKS)

P.S.

Wzorem naszych dziewczyn, które kiedyś nazywały swoje buty ("przedszkolaki", "czerwonki", "chłopakeńskie", "spadywaczki" itp.) oraz naśladując zwyczaj Magdy Umer, zaczęliśmy też wywoływać z anonimowości rzeczy nowe, nadając im nazwy. Jest więc m.in. "Ławeczka im. dziadka Tadka" - zrobiona przez Chłopaka zza Lustra i postawiona koło huśtawki po to, żeby dziadka nogi nie bolały, kiedy huśta dzieci.

P.S.2.

Od dawna ta piosenka podobała się całej naszej rodzinie. Najlepiej brzmiała w wykonaniu 4-letniego Antka, który z jej rytmem "zaczął czuć czas".

Mariusz Lubomski

"Zegarek po starym"

Stan równowagi chwiejnej

2015-05-04T11:20:00.001+02:00

Na majowe dni, co z wytęsknionym zimą zadowoleniem
rozsiadają się na tarasie
na rozświetlone, ciche poranki, co błyszczą kroplami rosy
na króciutkiej jeszcze trawie,
chwilę zachwytu nad ugłaskanym promieniami słońca domem

Ale też

na cierpienie bliskich, które może czyni nas trochę lepszymi, ale Im

nie odejmuje bólu,

na trudne wspomnienia czasu,

kiedy "wielkie nic patrzyło z półek, ścian i sufitów"

na chwile, kiedy smutek osiąga stan powyżej 0,1 Cohena
utwór zespołu Dobre Ludzie:

I nie zawsze tak bywało

Oczy ciemność widywały

Teraz ściany takie jasne

Dom ze świateł

To piosenka o nas wszystkich.
Jak mówił Andrzej Poniedzielski w Trójkowym koncercie poświęconym twórczości Jonasza Kofty:

"Człowiek występuje - jak woda - w trzech stanach skupienia:
tj. optymizm, zwany potocznie wesołością,
tj. pesymizm, zwany potocznie smutkiem
i stan równowagi chwiejnej między tymi dwoma stanami.
Pląsanie- całe życie nam na tym schodzi (...)

Definicja optymizmu jest prosta:
jest to chwilowa utrata kontroli nad organizmem..."

Dobrych Ludzi słyszę rano w radiu.

Nie mogę się powstrzymać od komentarza:

"Cudowna pieśń! Jakby nie na te czasy. Z innej (mojej) bajki. Dzień ma sens, kiedy rozpocznie się z takim liryzmem. Wszystko w niej zagrało: poetyckie słowa, linia melodyczna, opowieść instrumentów i głosy wykonawców. Dziękuję za nią."
Najwyższy wskaźnik w badaniu na zwartość k o f t e i n y
(mieszanina inteligencji i wrażliwości):
- potem myślę o niej jeszcze kategoriami Andrzeja Poniedzielskiego.
Niech i wieczór układa się właśnie tak, jak śpiewają Dobre Ludzie:
zbliżamy do siebie ciała
                                  wystawiamy czułki
                                  gitara rozcina ciszę
                                  spadają płatki szeptu

Dobranoc

Zdjęcia:

1, Dom ze świateł.

2. Drzwi -Rytwiany klasztor.

3. Z ogródka - ciemiernik z amorkiem/aniołkiem.

Odnależć samego siebie - z rozmyślań przy Grobie Pańskim

2015-04-12T19:40:00.001+02:00

Wrzeszczę
Kiedy się złoszczę nie jestem sobą
Gadzi język - gadzi człowiek

A przecież "Słowo było u Boga"

Jan Parandowski w "Alchemii słowa" pisał, że w wielu kulturach było ono świętością. Krzyk odbiera sens wszelkim słowom, defrauduje je. Odziera z sacrum, zostawiając truchło pustych wysokich tonów o silnym natężeniu. Zostaje tylko wstydliwa sekunda fałszywej satysfakcji.

A Bóg?

Nie nakrzyczał na Adama. Nie wyciągnął go też zza krzaków, nie potrzepał nim, choć z pewnością mógł poczuć bezsilność i za coś takiego Adamowi się naprawdę należało.

On zapytał: "Gdzie jesteś?"

Gdzie jestem?
Muszę odnaleźć siebie . Uszanować godność wbrew wszystkiemu, zachować wewnętrzną ciszę. W rozmyślaniach nad tym, co by było, gdybym tak nie mogła mówić, nagle tak straciła głos na zawsze, dochodzę do wniosku, że byłyby z tego chyba same korzyści. Żal by mi było tylko śpiewania.

Z wiersza Tadeusza Różewicza "Odnaleźć samego siebie" wyrwany fragment dla nas matek i ojców na Wielki Czas:

proszę was

nie bójcie się samotności

nie bójcie się ciszy

nie bójcie się "nudy"

pamiętajcie

że milczenie jest wymowne

że nienawiść krzyczy ryczy

ujada i wyje

miłość uśmiecha się milczy

czeka na was

Zdjęcia z wakacji:

1. Takie "Bagno" spotkacie w Biskupinie.

2. Jedno z miejsc Boga- wsteczna delta rzeki Świny. Koniecznie je zobaczcie.

KCB

2014-07-31T08:48:00.001+02:00

Przychodzi do mnie ostatnio wiele słów o miłości. I choć różni ich autorzy, to wszystkie z tego samego pnia, z którego kiedyś przyszło do mnie zdziwienie, że miłość nie musi oznaczać wcale dobrego samopoczucia. Przeciwnie - jest trudna:
Miłość wszystko znosi

Wszysko znosi.
Wszystko!
Znosi!
Ponieważ, myśl słowem wyrażona wymiaru nabiera innego, oto wybrane refleksje, które chodzą ze mną, kiedy robię to wszystko, co może robić pracująca mama czworga dzieci wynajmująca dodatkowo noclegi.

Barabra Skarga w eseju "O miłości" przywołuje i rozwija myśl ulubionego filozofa Zbigniewa Herberta - Henryka Elzenberga:
"W miłości chodzi o radość z czyjegoś istnienia.

Kochając, cieszę się, że jesteś.

Tylko tyle i aż tyle, bo ta radość jest bezinteresowna. Ten, kto kocha, i ten, kto darzy przyjaźnią, nie oczekuje zapłaty. Prawdziwie głęboka miłość nie żąda nawet wzajemności, ona jest raczej ofiarą, dawaniem – a nie przyjmowaniem..."

Za tarczę przeciw malkontenctwu biorę słowa polinezyjskiego nauczyciela znalezione w czerwcowym "Zwierciadle":
O miłości możesz mówić wtedy, jeśli nie chcesz nic zmienić, jesli przyjmujesz wszytko takim, jakie własnie jest (....) Dzieje się tak, ponieważ w głebi serca wiesz, iż

wszystko jest dobre, takie, jakie jest

(...). Ludzi, których kochasz nie chesz posiadać (...) ,nie chesz im robić wyrzutów, nie chesz ich poniżać, nie chesz mieć pod ich adresem żadnych oczekiwań. Chesz jednie ich szanować takimi, jakimi własnie są

I to w sumie proste jest, dziecko nawet wie. Antoś mówił:
"Kocham Cię i lubię mamusiu".
Gdy więc szkło w moim oku sprawia, że wokół widzę tylko karykatury lub brak wytchnienia daje koncert orkiestry symfonicznej pod batutą Maestro Pretensji, to chociaż tymi słowami Antka się próbuję się zasłaniać: Kocham Cię i lubię.
Właśnie tak: Kocham Cię i lubię.

Zdjęcia lipcowe:
1. Ali kompozycja prosto z krzaczka.
2. Bogusia z Antosiem albo odwrotnie.
3. U nas w wakacyjny miły wieczór z przyjaciółmi.
4. Chłopaka zza lustra Serce pod klifem.
5. Antek na wiosnę z wyznaniem na ustach i dowodem miłości w dłoni.

Skrót w tytule KCB (Kocham Ciebie Bardzo) - przejęliśmy od mojej Matki
Chrzestnej lat temu chyba ze 23, kiedy to pokolenie sms nie było jeszcze nawet w dalekosiężnych planach. Ha!

Tylko nie ulegajmy przedwczesnym niepokojom

2014-07-05T18:30:00.004+02:00

Co słychać dobrego? Legendarne, ulubione pytanie Chłopaka zza Lustra.
Co słychać? Pytają mnie znajomi, których trajektorie lotu skrzyżowały się z moją.
Co słychać? Pytam często ja.

Ale co z odpowiedzią? Jak ocean codzienności zmieścić w jednej kropli spotkania? I żeby uczciwie było, z szacunkiem?

Jako że w pogardzie mam amerykański sztuczny miód (keep smiling), odpowiadam zwykle słowami wujka Kacpra: Po japońsku: jako tako lub słowami kończącymi zabawę z maluchem na kolanach:
Góry - doliny- rów.

Ludzie czasem pytają jednak szczerzej: jak sobie radzicie? O, to grubsze pytanie - otwiera większą przestrzeń, ale chwilowość spotkania pozwala znów jedynie na humor:
Kolejno odlicz i naprzód marsz lub Validol w schowku w samochodzie i całkiem nieźle ogarniamy - mówię.
To jednak ciagle odczepiajki -zagajajki, więc chyba tylko język poezji może oddać głębię głębinową. Najwłaściwszą odpowiedź podpowiada mi Mistrz Młynarski:

Jeszcze w zielone gramy!

Tak, właśnie! Jeszcze w zielone gramy!

Jak to w grze i jak to w rodzinie: bywa różnie - czasem trzeba przegrać. Jednak wciąż mamy w sobie tyle dziecięcej radości, nadziei, sił i wiary. I wciąż chce się nam siebie odnajdywać, takich najpiękniejszych i patrzeć na siebie tak, jak w tych listach pisanych w maturalnej klasie.

Tylko nie ulegajmy przedwczenym niepokojom,

bądźmy jak stare wróble,co stracha się nie boją

A kto pozna tę wytworną jak dąb piosenkę, ten będzie wiedział, co u nas słychać, choćby i tylko na chwilę spotkały się nasze cienie:

Jeszcze w zielone gramy, jeszcze nie umieramy

Jeszcze się spełnią nasze piękne sny, marzenia, plany (...)

Jeszcze w zielone gramy, chęć życia nam nie zbrzydła
Jeszcze na strychu każdy klei połamane skrzydła (...)

Jeszcze w zielone gramy, choć życie nam doskwiera

Gramy w nim swoje role naturszczycy bez suflera

W najróżniejszych sztukach gramy, lecz w tej,
co się skończy źle

Jeszcze nie, długo nie!

Zdjęcia:

1. W oczekiwaniu na dzieci ze świadectwami. 2. Tatą być! - Bobolice. 3. Dziadziuś Tadek z Bogusią "po zielone". 4. Na Kazimierzu w Krakowie
(u góry mieszka Pan Bóg - może kiedyś uda się zrobić foto).

Szarpię życie za brzeg listka

2014-05-19T23:56:00.000+02:00

Zaczęło się jak co roku - może w tym, to już nawet w lutym -

od podszytego zachwytem stwierdzenia

"z a w i o ś n i a ł o!"

(pożyczonego na stałe z wiersza Stanisława Młodożeńca)

Potem już tylko Miron szeptał nam do ucha pocieszenie:

to tylko "nowa wiosenna słabocha"

W tym czasie z moich ulubionych "Wierszy antywiosennych" przypomniałam sobie te, które onegdaj pomogły mi oddychać, bo zrozumiałam, że inni czasem też tak mają:

wiosną we mnie dmuchło

na zdechło

Kochacie siebie na wiosnę?

bo ja nie

Wiosna jasna

jak cholera

działa na mnie

katrupiąco

W sukurs przypędził niezastąpiony Andrzej Stasiuk. Ciało jego książki "Nie ma już ekspresów przy żółtych drogach" dotykane wielokrotnie, z nabożeństwem i z głęboką wewnętrzną zgodą. Fragmenty czytane na głos Chłopakowi zza Lustra:

"klimat umiarkowany (...) jest w istocie klimatem nieobliczalnym, klimatem schizofrenicznym, i przeklętym. (...)

Trzy dni temu było plus piętnaście stopni, a dzisiaj jest minus siedem. Powinniśmy być traktowani jak trochę niepełnosprawni, powinniśmy być częściowo zwolnieni od jakichś podatków albo ktoś powinien fundować nam sanatoria. Jakie pojęcie o naszym życiu może mieć Włoch, nad którego ojczyzną słońce nigdy nie zachodzi?"1

A tu znienacka rozpieścił nas zapachami Czas Bzów i Konwalii. Dzwoneczki ich bajkowe, śmieszne i pyzate - istne przedszkolaki. Ale miałeś dobry humor Panie Boże, gdy wywijałeś jasnokremowe płatki maleństw! - myślę. Włożyłam pachnącą gałązkę w książkę Soni Raduńskiej i głaszczę nią strony, spijając słowa z jej ust. Na festynie dla dzieci kupiłam decoupagowe kolczyki. Obnoszę się co dzień z ich kolorami paproci, mchów i błękitu nieba.

Na pamiątkę bierzmowania Marysia dostała młode małżeństwo białych gołębi. Miał być jeden jako znak Ducha Świętego, szczególnie po to, by przypominać sobie o darze męstwa. Miał być obfotografowany i wypuszczony. Przyjechały dwa i wybrały nas. Wczoraj miały parapetówkę w centralnym szczycie domu, który Chłopak zza Lustra trzy dni urządzał na gołębie mieszkanie. Zadzieram głowę w górę i podziwiam ich doskonałą biel, łagodne linie kształtów i dostojeństwo. Tak wyobrażam sobie uosobione szlachectwo ducha.

Teraz ze Stanisławem Soyką i Wisławą mówię życiu:

Jesteś piękne!

bujniej już nie można było,

bardziej żabio i słowiczo,

bardziej mrówczo i nasiennie.

Allegro ma non troppo
(youtube)

Szarpię życie za brzeg listka

przystanęło? dosłyszało?

Czy na chwilę, choć raz jeden,

dokąd idzie — zapomniało?

Zabiegam mu drogę z lewej

zabiegam mu drogę z prawej,

i unoszę się w zachwycie,

i upadam od podziwu.

Jaki polny jest ten konik,

jaka leśna ta jagoda —

nigdy bym nie uwierzyła,

gdybym się nie urodziła!

1. Andrzej Stasiuk, Nie ma już ekspresów przy żółtych drogach.Wydawnictwo Czarne. Wołowiec 2013, ISBN978-83-7536-628-0.

Zdjęcie z tęczą: Kraków, po dziewiętnastce u dominikanów

Piosenki nie tylko samochodowe

2014-02-06T19:50:00.002+01:00

Osiemnasty rok mieszkamy poza domami rodzinnymi. Pozostały gdzieś wśród ojczyzny-żeromszczyzny puszcze jodłowe, piachy, rozlewiska łąk poprzecinane szalami leniwych strug, łęgów i ptasich przekomarzań. Dawniej co dwa tygodnie pakowaliśmy siermiężne torby podróżne w kolorach lat 90 albo czerwony plecak ze stelażem i w 4 godziny z przesiadką znów byliśmy u siebie. Dzień wcześniej zamawialiśmy rozmowę międzymiastową w okienku pocztowym i oczekiwaliśmy na wezwanie do rozmównicy, aby uprzedzić bliskich o wizycie.

Ponidzie

Gdy pierwszy raz wyjeżdżaliśmy na wakacje do domu, zabraliśmy ze sobą wszystko, nawet kwiatki w doniczkach. Chyba myśleliśmy, że już tu nie wrócimy. Dziś droga Tam zajmuje nam nie więcej niż dwie godziny, ale jeździmy coraz rzadziej. Może dlatego, że dawniej jechaliśmy do domu, a teraz dom jest tutaj - w tym kiedyś obcym miasteczku.

W drodze do dziadków najpierw uspokajamy siebie i dzieci, potem zwykle szukamy dobrych słów. Czasem słuchamy kazań ks. Pawlukiewicza, czasem opowiadań Olgi, zawsze muzyki. W naszym wesołym autobusie zimą śpiewamy kolędy i pastorałki, w wakacje - wszystkie piosenki z dzieciństwa: od Bo przedszkole uczy bawi nas, po Puszek okruszek.

Są też utwory autorskie, np.

Tatuś jest najpiękniejszy i najmądrzejszy nasz Tatuś jeeest

oraz piosenki oazowe. Nietrudno ukryć łzę wzruszenia siedząc na przednim siedzeniu, gdy Ala śpiewa:

Mamo Ty wiesz jak przykro jest twe smutne widzieć oczy

Wydawać by się mogło, że taka samochodowa piosenka jest nic nie znaczącą towarzyszką podróży i ulatuje w ciszę wraz z trzaśnięciem drzwi auta. A jednak niektóre odegrały rolę rolę niebagatelną: wpisały się w historię rodziny lub posłużyły edukacji muzycznej. To w samochodzie jest czas na poznawanie przez dzieci historii polskiej muzyki. Jeszcze słyszę jak kilkuletnie dziewczyny z upodobaniem powtarzają na zmianę rytmiczne: Who's that lisptick on the glass! Lipstick! Lipstick! albo Smycz - smycz - smycz! Raz lepiej raz gorzej! Maanamu. Parę lat później Antek zawodzi Mały rastaman Lady Panku.

A ponieważ rozmiłowani jesteśmy w piosence poetyckiej - Wojciech Bellon, Edward Stachura, Agnieszka Osiecka, Marek Grechuta i Adam Nowak przejechali z nami setki kilometrów. To najznamienitsi nasi goście.

Wojtek Bellon szepczący Ali :
Ty wyżej, wyżej bądź i dalej
Niż ci, co się wyzbyli marzeń

W ostatnim czasie zaszczyciły nas także i nie opuszczają słowa Andrzeja Poniedzielskiego i jego żony Elżbiety Adamiak. Jakaś niepojęcie głęboka prawda opowiada o nas:

Każde z nas - wywar z przywar

poetycka recydywa

Każde z nas - czarny las. ciemna toń

Każde z nas to inny świat - inny atlas snów i marzeń

Jednak obok

Jednak z sobą

Jednak razem

A 2- letnia Bogna z przejęciem szczebiocze refren:

Małą cięść nasich psiejść, tego cio się nam zdaziło

inni ludzie uwaziają juś zia miłość

Możemy tylko przypuszczać, ile znaczą słowa wypowiedziane w przelocie, zasłyszane gdzieś przypadkiem. Chłopak zza Lustra powiedział kiedyś za kierownicą: Cisza! Posłuchajcie mojej ulubionej piosenki. Potem Ala (10) nauczyła się ją grać ze słuchu. Godzinami potajemnie ćwiczyła, wykorzystując każda nieobecność taty w domu. Na 40 urodziny dała mu prezent - zagrała na pianinie i zaśpiewała:

Ile razem dróg przebytych , ile ścieżek przedeptanych (...)

Ile w trudzie nieustannym

wspólnych zmartwień, wspólnych dążeń?

Ile chlebów rozkrajanych?

Pocałunków? Schodów? Książek?

Ojcze mój - Halny Wietrze

2014-01-28T21:51:00.001+01:00

Jest coś, do czego chętnie wracamy wszyscy - wspomnienia z gór.

Po słowach-kluczach: "A pamiętacie" ożywiamy się i robimy się jacyś cieplejsi. Mamy sobie tyle do powiedzenia.

A jeszcze teraz! Za oknem pejzaż jak z Fałata. I lżej, i radośniej przez śniegi brnąć poniedziałkowe, gdy za kurtyną piątku już radośnie podskakuje pierwszy dzień ferii. W taki czas już niemal namacalne stają się ośnieżone stoki i parujące baseny term z naszych myśli.

Właśnie wtedy się zaczyna:

- A pamiętacie, jak tato znalazł pisklęta na ścieżce?

- Ej, a pamiętacie jak na Słowacji było zimno? "Kotłownik będzie jutro" - tłumaczył się gospodarz. A my w czapkach spaliśmy, bo na zewnątrz było minus 18 stopni.

- A pamiętacie, jak Antek usnął idąc? Szedł i spał. Mama go potem niosła. Plecak z tyłu- Antek z przodu. A tato odwrotnie: Bogna w nosidle z tyłu, a plecak z przodu.

- Ej, a pamiętacie dywan? Tę owcę?

- A pamiętacie te wysokie drabinki? Wszyscy się trochę bali. A Antek w trakcie wchodzenia po tej najwyższej, popatrzył na wodospad i spytał niczym niezrażony: Wujek, mogę się tu wysikać?

- A...

Można by tak pruć ten ciepły sweter wspomnień, a on wciąż splatałby się na nowo w tajemnicze ściegi pamięci każdego z nas.

Żadni z nas tam alpiniści. Chyba, że niskopienni. Takie tam: Babia, Turbacz, Luboń, Sarnia, Czarny Staw Gąsienicowy, Wysoka, Szczeliniec, Chleb, Diery. A jak dzidziuś maleńki- to chociaż nad Morskie Oko na chwilę lub w dolinę jakąś pobliską.

Mamy niezawodnych przyjaciół tych wypraw. Razem to i wózek na Gubałówkę wynieść niestrasznie, ani wyciągać go na psiej smyczy przez wąwóz Homole, ani Antka paskiem do spodni do siebie przywiązać, żeby było bezpieczniej.

Antoś.Prawie 3... miesiące

Może lepiej byłoby poczekać, aż maluchy podrosną, a nie iść w ciąży w słowackie diery. Tak, może lepiej. Ale my nie możemy czekać. Mamy po 42 lata i pamiętamy jak na jeansy mówiło się teksasy. Prosta kalkulacja wskazuje, że 36 miesięcy (3 lata!) bylismy w ciąży, kolejne 4 lata - karmiliśmy piersią, a dzieci budziły się w nocy. Przez następne 4 jedno z dzieci miało mniej niż 2 lata. C'est la vie!

Chodzenie po górach z dziećmi zaczęło się chyba od Wielkiej Kapryśnicy- Babiej Góry. Maria miała 8 a Ala 6. Kolejne majaczące we mgle zakręty wydawały nam się szczytem. Na tym prawdziwym nie widać było nic. Ale euforię dziewczyn, że jesteśmy w chmurach pamiętam do dziś i ten błogostan przy schodzeniu. Jeszcze po roku Ala rok nagryzmoliła swoją lewą ręką wersalikami: MOJA NAJWIĘKSZA PRZYGODA W ŻYCIU: BABIA GÓRA.

To nie jest tak, że jest łatwo i tylko przyjemnie. Rodzice podróżujący z dziećmi, wiedzą jaka to cena. Można by rzec, że w potocznym rozumieniu, to właściwie wcale nie odpoczniemy. Wyjazdy zawsze są dużym wyzwaniem i wysiłkiem organizacyjnym. Od nas wymagają też samozaparcia, a czasem wręcz determinacji.

Tak jak wtedy z Zakopanem. Wszystko już było namarzone, zaplanowane i spakowane. Ala zrobiła flagę- totem wyjazdu. Tylko Polonez nie chciał jechać. Próbowaliśmy pożyczyć samochód, namówić kuzyna... W końcu pojechaliśmy busem do Krakowa, a stamtąd autobusem do Zakopanego. W drodze tam koncentrowaliśmy wewnętrzne siły, aby zapanować nad własnym rozdrażnieniem. A z powrotem: dusza śpiewa!

W ogóle mam takie przekonanie, że jak na początku się coś jest nie tak, to znaczy, że jest normalnie i wszystko gra. Oto klasyczny przykład. Jeden z tysiąca.

Wyjechaliśmy za Skałę. Picie już napoczęte i już niedokręcone (pełna norma) wylało się na wycieraczkę. Chłopak zza Lustra staje na poboczu. Pochyla się nad przydrożną, pokaźną kałużą, żeby - wśród głośnego zgrzytania zębami -wypłukać nieszczęsną wycieraczkę z marchewkowej, gęstej mazi. I wtedy... komórka (natenczas jedyna) wypada z kieszeni w koszuli prosto do kałuży.

Zawsze zresztą jest ciasno, niewygodnie i mało komfortowo. Szukamy najtańszych noclegów, albo śpimy w 4- osobowym namiocie w sześcioro. Pożyczamy nosidło. Jemy chińskie zupy, konserwy, pijemy herbatę z termosu. A mimo to w ubiegłe wakacje dzieci nie chciały wrócić do samochodu ze szlaku na Szczeliniec rozpoczętego w Pasterce. No to co, że burza?! Już stanęły na obszytych mchami głazach, już dotknęły wykrotów. Już pierwsze jagody zaczerniły usta. Jak to wracać?! No właśnie: jak to? Poszliśmy, gdy tylko niebo przestało narzekać.

Kiedy Antoś był w dramatycznym stanie w szpitalu, marzył o wyjeździe w góry. Spełniliśmy je trzy miesiące po wypisie. A po roku od choroby, we wrześniowe popołudnie na Górze Zborów, prześwietlony promieniami słońca powiedział:

Mamo, jestem uzależniony od gór!

I to jest właśnie to, co lubię najbardziej!

(jak podsumowała onegdaj 8-letnia Ala, z zachwytem przyglądając się głazom otulonym w seledynowy muślin górskiego potoku w Dolinie Białego)

Za nami Giewont. Pod nami chmury i Zakopane.

Trzeci dzień świąt

2013-12-28T23:25:00.001+01:00

To chyba już w zeszłym roku modne stało się życzyć, abyśmy święta spędzili tak jak chcemy i z kim chcemy. Gdzieś tu pod skórą słów czai się górski stok, jakieś SPA i święty spokój. Z dala od sprzątania, gotowania, familijnych spędów i całego tego świątecznego zgiełku.

Kamienny chleb. Rzeźba.
Fot. wykonana w galerii Wapiennik Łaskawy Kamień

Tymczasem, jak sama nazwa wskazuje :

w Święta trzeba się poŚwięcić,

bo jak głosi Pastorałka Kulinarna Andrzeja i Mai Sikorowskich:

najważniejsze świąteczne danie to przecież
danie siebie

Może w trzeci dzień świąt (albo w czwarty czy piąty) uda mi się zawiesić na choince słowa świętej poezji:

Dobroć jest bezbronna

ale nie bezsilna

Dobroci nie trzeba siły

Dobroć sama jest siłą

Dobroć nie musi zwyciężać

dobroć jest

nieśmiertelna

Niech ten piękny wiersz Ryszarda Krynickiego Dobroć jest bezbronna zajaśnieje na skleconą Antosiowymi rączkami szopką, w której obok porcelanowych aniołków, przyfruwających do nas z różnych stron przez kolejne lata, na zadkach przysiadły owieczki, żeby zajrzeć do małego Jezuska.

Komentarzem do tego zdjęcia będą lapsusy językowe z kolęd. W moich ulubionych kolędowych frazach od lat palmę pierwszeństwa dzierżyło "niebardzo podłe miasto" z "Anioł pasterzom mówił". W tym roku zachwycił mnie wers z "Pasterze mili":

"szopa bydłu przyzwoita i w dodatku źle pokryta"

Autor był człowiekiem niezbyt może uczonym, zato z pewnością praktycznym. Zresztą cały ten tekst smakuje wybornie, zwłaszcza, gdy Chłopak zza Lustra śpiewa go swojemu dziasiusiowi i babci lat około dziewięćdziesięciu.

W archiwalnych wiadomościach znalazłam nasze życzenia wysłane kiedyś Znajomym. Dedykujemy je także wszystkim czytelnikom mamyczworga:

Obyśmy za rok o tej samiej porze znów zastukali do siebie.

Okuruchów na dywanie, rodzinnego gwaru,
wyrzutów sumienia z powodu... przejedzenia,

pobrzękujących telefonów,
zapomnienia trzeciej zwrotki kolęd

i tego załamiania światła na choince, kiedy dzieci juz śpią.

Każdy przecież początek to tylko ciąg dalszy

2013-12-08T23:39:00.001+01:00

Chciałabym bardzo napisać rodzicom tekst jak ręce złożone do modlitwy. Słowa tak pewne jak wiara naszej 2 -letniej Bogny, która mówi Malyjo Zdlowaś, klękając po środku elektronicznego hipermarketu. Słowa, które dodadzą sił Przygniecionym Meteorem Codzienności.
Naprawdę chciałabym.

Ale życie mamy i taty czworga nie rozpływa się w ustach jak pączek. Ma tyle smaków! Często takich, przy których zamykamy oczy, żeby swoim komentarzem nie sprawić przykrości tym, którzy jedzenie to przygotowywali.

Popielaty jest pejzaż naszych dni, lecz może właśnie on pocieszy.

Rodzice Czworga osiągnęli zawodową pełnoletność - 18 lat w tych samych pracach. Od 14 lat próbują wychowywać dzieci.
A więc, jak to jest być pracującym rodzicem czworga?
Pięknie i szalenie trudno.

Przykład będzie taki niedzielny, żeby do rodzicielskiego powołania nie zniechęcać.

Kiedy ludzie widzą tę słodką buźkę umazaną szminką, uśmiechają się i mówią: "Ale fajnie". Nie znają tego, co było przeddtem i potem. Migawka aparatu zamknęła ułamek sekundy i dokładnie tyle opowiada.

A najpierw był krzyk z powodu KompletnieBezZnaczenia. A potem była szminka, bo w torebce nie było innego OdwracaczaUwagi i maleńka chwila rozmowy z mężem na Temat Wzniosły i Ubogacający.

A następnie trzeba było:
powstrzymać się od złośliwych komentarzy (w końcu wracamy z niedzielnej mszy w przytulnej ojcowskiej kaplicy),
zabrać szminkę (płacz),
odżałować szminkę (wewnętrzny zgrzyt),
wytrzeć buzię (gdzie są jakieś chusteczki???).
No, a dalej to już tylko znana wszystkim matkom never ending story:
uprać, powiesić, zebrać z suszarki, wyprasować, włożyć do szafy.

Droga z Ojcowa do Skały trwała 5 minut.
Szminkę do dziś wydłubuję palcem.

W dzień powszedni można dorzucić garść przypraw ostrzejszych: wyrzuty sumienia (dzieci i praca - wszędzie cię za mało), rozstrzyganie domowych konfliktów, utrzymywanie wewnętrznej dyscypliny, która pozwala w jako takim ładzie i składzie funkcjonować całej rodzinie.
I jeszcze taki drobiazg, jak kamyk w bucie maluśki - wewnętrzna walka z naburmuszonym ego.

Pamiętaj, nic naprawdę nie dzieje się aż do końca

Każdy przecież początek, to tylko ciąg dalszy. A księga życia zawsze otwarta w połowie

Wisława Sz, .Miłośc od pierwszego wejrzenia

Ten jeż to wcale nie jest żaden jeż

2013-07-30T16:45:00.001+02:00

Mój mały maleńki, czy ty o tym wiesz,
że ten jeż to wcale nie jest żaden jeż

To śliczny królewicz, co dla jakichś kar,
w jeża zamieniony został przez zły czar

To słowa kołysanki, której melodię zmyśliłam naprędce, gdy Mania i Ala były jeszcze Biedronkami i Krasnoludkami. W książeczce był wierszyk i ilustracje, trzeba było tylko polulać melodią. Wersja była na tyle udana, że stałą się naszą rodzinną usypianką.

Myślę o słowach tego refrenu, gdy pokłuję się o kolce naszych nastolatek.

- Ała! Czasami bardzo zaboli! Oprócz kłucia bolesnego promieniującego w kierunku ciemnej gwiazdy serca, w asortymencie są też kłujki drobne, szpile permanentne, ostrza obrazy i piki gniewu oraz ich przyrodnie siostry o niewdzięcznych, chociaż jakże obrazowych, nazwach: pyskowanie, zyganie oraz strzelanie focha.

Gdy dzieci były małe, brałam je na kolana. Pomagało. Teraz - gdy się nie da lub nie można pogłaskać ani słowem ani ręką - różnie: głuchnę, cierpię okresowo na Alzchaimera, wspominam siebie w tym wieku, głęboko współczując mojej mojej biednej mamie, przeprowadzam rekolekcje.
Jakoś leci.

Są różne złote myśli spod szyldu "Rodzice nastolatków łączcie się!": Małe dzieci nie dają spać a duże żyć, albo Jeśli masz w domu nastolatka, kup sobie psa, żeby ktoś cieszył się na Twój widok, kiedy wrócisz z pracy.
Dają jednak wzmocnienie negatywne.

Dlatego wszystkim rodzicom, niezależnie od wieku POCIECH (zwracam uwagę na słowo) - polecam niewielką, obsypaną nagrodami, bajkę Katarzyny Kotowskiej "Jeż". To metaforyczna opowieść o adopcji, a zarazem historia, która zdarzyła się naprawdę. Przyda się wszystkim mamom, bo każdy w domu hoduje jeżyka z milutkim króliczym futerkiem, które po kilku latach zamienia się w pancerne kolce.

Za każdym razem, gdy ją czytam - jak mawia mój teść - skraplają mi się uczucia. Wzrusza w niej wszystko: opowieść, ilustracje autorki, symbole depresji. Ale nade wszystko piękne, niezapomniane myśli.

W głowie mam te, którymi kończy się historia chłopca-jeża:

Leć, synku! Jak to dobrze, że nie boisz się latać"

Gdy ja sama zaczynam przypominać cierpkie jabłko, staram się myśleć, że kolce dzieciom kiedyś odpadną a w ich miejsce wyrosną piękne skrzydła. W zasadzie, jak się dobrze przyjrzeć, to już je widać. Bo wszystko

to, co rani, splata się z tym wspaniałym: zaśmiewaniem się do łez, wspólną pracą i wykonywaniem domowych obowiązków, czułością i opiekuńczością wobec rodzeństwa, sukcesami tu i tam,

i tym... "Kocham was" w esemesie z wakacji.

Fot. Chłopak zza Lustra:

1. Bośka

2 i 3 Mania Duża i Mania Mała

4. Na Pochylcach za naszym domem.

Książka do nabycia, np tutaj: Kotowska K., Jeż, Media Rodzina

A teraz trzeba się wziąć w garść i się nie wyryczeć

2013-07-23T16:12:00.001+02:00

Marysia (14): - Ale się odstrzeliłaś Bogusiu!
Bogna (1,8): - Pif -paf!

To w tytule - to Antoś (4,9) na podsumowanie długiego wieczoru i własnego zmęczenia.

Powiedzonka dzieci - tyle w nich humoru i błyskotliwości! Funkcjonują w języku rodziny na zasadzie złotych myśli i przywoływane są, kiedy trzeba. Świetnie nadają się do podtrzymania na duchu i rozjaśnienia smutniejszych chwil. Niektóre są wiecznie zielone, inne żółcieją i brązowieją.

Zapisuję je - nierzadko przy pomocy pamięci i rąk dzieci - w notesiku, od którego dawno zgubiła się maleńka kłódeczka. Zakładając go 14 lat temu nie wiedziałam, że wciąż przybywać mi będą dzieci a wraz z nimi słowa, których nie chcę, by zaćmił czas i które potrafią przywołać tyle dobrych wspomnień.

Jak to, gdy dwa lata temu, tak świetnie było nam na wyjeździe ze znajomymi i ich dziećmi. Po pierwszej nocy Antek o świcie nieprzytomny otworzył oczy i upewniał się:

- Tato! Są jeszcze te wakacje?

Albo te w typie purenonsensu:

- Ratunku!!! Widziałam niewidzialnego pająka!!! (Ala, 3)

Marysia, kiedy była trzylatką, chodziła i powtarzała jak mantrę:

- Co by mnie tu pocieszyło? Co by mnie tu pocieszyło?
Co by mnie tu pocieszyło?

Zadaję sobie czasem to pytanie. Najlepiej - tak jak dziecko - kilkanaście razy. Mądrość pramatki i praojca, która mieszka podobno w każdym z nas, udziela potrzebnej odpowiedzi.

A tak już na marginesie, pamiętajcie, że nie wszystkim się można pocieszyć. Bo:

- Jabłusko to jest na kupkę, a nie na pociesenie...

Wpadnijcie na parę chwil

2013-07-03T00:15:00.001+02:00

Są takie miejsca, które dają siłę.
Ten kwiatek, ten kamyk, te chmury. Cień, co łasi się do rozgrzanego muru. Pachnący wiatr, który głaszcze ramiona i nogi. Wszystko to niby dobrze nam znane, ale Tam wygląda jakoś inaczej.

Może dlatego, że w końcu znaleźliśmy czas, żeby na nie popatrzeć.
Może dlatego, że spowite są w magię miejsca.
Może dlatego, że świat ludzi, do których jedziemy - trochę inny od własnego, a zarazem ucieleśniający nasze wewnętrzne tęsknoty.
A z drugiej strony...tak dobrze wrócić potem do siebie. Po to chyba wyjeżdżamy - żeby na skrzydłach wrócić do swojego gniazda.

Nasz dom zawsze lubił gości. Czasem bywało, że w pokoju z kuchnią, w którym kiedyś mieszkaliśmy, spało 10 osób. Teraz miejsca jest więcej.
Może centrum naszego wszechświata dopiszecie do swoich map pamięci? Do tych miejsc, na których wspomnienie robi się cieplej, gdy w domu i w pracy niepogoda a czasem grzmi?

Ojców i Kraków czeka. My też.

Wpadnijcie na parę chwil

Zapraszamy

Namiary można znaleźć TUTAJ

Fot. 1. i 3. Chata za Wsią - fot. Chłopak zza Lustra
Fot. 2. Chata za Wsią - fot. Marek O. - www.fotoproarte.pl

Zimna Zośka

2013-05-23T11:16:00.004+02:00

Ten tekst napisałam kilka lat temu. Babcia Zosia - mama mojej mamy (metr pięćdziesiąt w chustce) - zmarła dwa miesiące później.

To dla Ciebie, Babciu, na imieniny.
I dla Was, którzy rozmyślacie czasem o starości.

Zimna Zośka

15 maj 2008. Zimna Zośka. Imieniny i urodziny babci Zosi. Ma teraz 92 lata. Prawie nie mówi, prawie nie chodzi- jej mózgiem jest moja mama. Od 4 lat.

Codzienność – niekończące się rytuały czynności nieważnych dla człowieka, któremu nazwa geriatria jeszcze nie mówi zbyt wiele. Mama nakłada na łyżkę chlebową papkę i ostrożnie podnosi babci rękę. Wtedy ramię przypomina sobie, że trzeba wolniutko wykonać posuwisty ruch do ust, potem je otworzyć, poruszać, połknąć. Czasem zapomina się w połowie, co miało być dalej. Jedzenie zamieszkuje wtedy w ustach, dopóki mama go tam nie znajdzie. Połknąć płyn to też wcale nie taka prosta sprawa - żeby się nie zakrztusić, babcia pije przez słomkę. Mimo to, kiedy siedzi zobojętniała w fotelu, na języku ciągle otwartych ust dosychają jeszcze cząsteczki sera pozlepiane białym nalotem.

Babcię trzeba posadzić, przekręcić na bok, także w nocy. Bezwładne ciało umieścić na toalecie i popilnować, żeby nie spadło. Trzeba je włożyć i wyjąć przez wysoką ściankę wanny. Uspokoić bezwiednie trzęsącą się rękę, obetrzeć długą nitkę sączącej się śliny, otulić kocem nogi, których nie rozgrzewa ruch, przetrzeć zlepione oczy, pokruszyć tabletkę i znów dać jeść.

Czasem przez utrudzoną starością głowę przebłyskuje świadomość. Zwykle nieprzytomne oczy, na wpół zasunięte powiekami, zaokrąglają się figlarnie. Na chwilę zagości w nich rozumne spojrzenie, a usta rozciągnie rozbrajający, bezzębny, dziecięcy uśmiech. Właśnie tak, jak wtedy, gdy do nieprzytomnego ciała powiedziałam, głaszcząc je po ręce: „Babciu, to ja – Ania. Będę mieć trzecie dziecko. To ma być chłopczyk.”

Moja babcia jest staruszką. Nigdy nie oszczędzało jej życie i nawet starość nie przyniosła wytchnienia. Wojna, ślub z wdowcem z dzieckiem, sześcioro własnych dzieci, bieda cerowana sprzedażą jajek i serów. Wiejska gospodarka: jedna krowa, jedna świnia, kilka kur, kaczek, gęsi, kilka malutkich piaszczystych poletek rozsianych po całej wsi - w sam raz tyle, aby wyjść rano z domu i wrócić do niego, kiedy świerszcze kończą swoją partyturę, oddając głos ujadającym nocami wiejskim psom.

Babcia przeżyła śmierć męża i syna. Potrafiła tkać, prząść, haftować. Nie raz przechodziła tajemną drogę od bladoniebieskich lnowych kwiatków do białych męskich koszul. Misterne oczka i logika splątanych wzorów nicianych serwet pamiętają jej zwinne palce. Te same gołe dłonie zaciskały twarde rzemienne lejce konia, siekły trawę kosą, pokrzywy sierpem. Babcia zeskakiwała z wozu wonnego siana, krzycząc radośnie „Ju-huu!”, gdy miała ponad 70 lat. Czasem malowała usta i farbowała przerzedzone włosy czeską farbą, którą trzymała na drzwiczkach lodówki niedaleko śledziowych koreczków, przywożonych przez ciocię z Krakowa. Na jednym zdjęciu ma założone korale.

Moja babcia nigdy nie widziała morza. Pewnie nigdy nie miała pomalowanych paznokci, a już na pewno nie u nóg. Pamiętam za to jak zrobiła wyciąg dla gąsiątka ze złamaną nogą. Bandaże były przywiązane do gałęzi orzecha, a zrobiona z nich uprząż podtrzymywała gąsiątko, którego chwile zdawały się być policzone. Kilka razy dziennie siadała przy nim i przemawiając mu do rozumku, faszerowała jego dziób jedzeniem. Potem poiła, podnosząc mu gardziołek do góry i tłumacząc cierpliwie „ Pij, no, pij, trzeba żyć”. Wyrósł na potężnego, największego gąsiora - przywódcę stada. Trochę utykał. Dała mu na imię Kuba.

Widzę ją jak na poręczy fajerkowej kuchni zawiązuje pieluchę- worek na odciekający z serwatki serek, jak leszczynowymi gałązkami przepędza orkiestrę naburmuszonych much. Na ustach mam smak mięty, rabarbaru i ciemnych winogron, które tworzyły cienisty tunel przed wejściem do jej domu. Świat zapachów wypełnia piwonia, pomarańczowe lilie, których pyłki brudzą na żółto wąchający nos, wywołująca ciarki na języku woń kiszonej kapusty. Słyszę jej głos, który głaszcze mnie na dobranoc smutnymi wspomnieniami. O ucieczce z Niemiec, o mamie, która umarła, gdy miała 12 lat, a brat Dyzio trzy, o Dusiołku- sennej zmorze. Jeśli przyjdzie, z piersi może spędzić go jedynie przekleństwo. Kiedy późną nocą babcia układa się koło mnie do snu, słyszę chrzęst słomy w sienniku, pod którym kryje się złośliwa babcina portmonetka. A gdy rano się budzę, babci już nie ma, za to nade mną wisi stara firanka, która chroni mnie przed porannym natręctwem much. W wiadrze zachęcająco bąbelkuje pianka świeżo przecedzonego krowiego mleka.

Smużki słońca przenikające między deskami stodoły, układają na moich rękach radosną zebrę. Łapię je w dłonie, prześwietlam różowe palce, dziwiąc się widocznym naczyniom krwionośnym. Wdrapuję się na szczyt góry siana i zjeżdżam w dół wprost pod stopy ciągle zagonionej babci.
Świat moich myśli i uczuć to świat stworzony przez nią, tak jak i teraz ten, który swoim zniedołężnieniem uczy szacunku do boskiej woli życia.

Fot. 1-3 Chłopak zza Lustra: roczny Antek i ja, zdj. 2 Grzybowo. 3. Ant

O niemaniu czasu

2013-03-04T22:36:00.002+01:00

Marysia jako dwulatka mówiła: "Nie mam casu". Znajomego ojciec siedemdziesieciokilkuletni emeryt również twierdzi, ze czasu mu brak. A mama czworga?

Wszyscy chorujemy na to samo.

Chyba dość skutecznie zarządzam sobą w czasie - stosuję zasadę Zrób To Teraz, nie przeceniam silnej woli, darząc większym zaufaniem nawyki, akceptuję brak perfekcji, wyznaczam priorytety. Nie lubię tylko asertywności i kiedy ktoś prosi mnie o coś, staram się po prostu mówić "tak".

A jednak uleciało gdzieś to jasne światło spełnienia.

W samą porę wszedł mi więc w ręce notes z wiatrakiem, w który łowię czasem dobre słowa.

Poczucie spełnienia rodzi się z pogłębionego życia wewnętrznego - trafiam w pierwszym rzucie.

W odniesieniu do Boga problemem jest nie tyle nadmiar zła, ile nadmiar zajęć
- czytam dalej zapiski z książki "Rozbita latarnia" ks. Ronalda Rolheisera.

W kulturze zachodu większość ludzi cierpi na zanik zmysłu kontemplacji, choć z natury łakniemy ciszy i samotności.

Dzieci są z natury kontemplacyjne.

Aby odzyskać kontemplacyjne mięśnie zadziw się, zachwyć jak dziecko.

Alu wącha kwiatki.

Jest koło 18.00. Jeszcze za wcześnie na rozpoczęcie akcji spanie, a weny już brak na zagospodarowanie tych ostatnich chwil z dziećmi przed snem. Czytanie było, zwiedzanie domu było, plastelina wtarta w stół i podłogę, karmienie koszatniczek wykonane, klocki rozsypane. Tak.... Co by tu..... wyciągam się na łóżku. Po chwili widzę jak Bogusia trwa w zachwycie wpatrzona w jakiś punkt w pobliżu moich stóp. Nie ruszam się obserwując ją z pozycji horyzontalnej. Licz swoje szczęścia - przypominają mi się słowa z notesu z wiatrakiem. Rozpromieniona buźka zaczyna do tej rzeczy słodko przemawiać w swoim dzidziulińskim języku. Tłumaczy coś łagodnie, może pyta, uśmiechając się i mrużąc oczka. Smakuję tę chwilę i wrzucam ten kadr do szufladki w pamięci z etykietką " Nigdy nie zapomnieć". Po dłuższej chwili nie wytrzymuję. Podnoszę głowę, żeby zobaczyć, co ją tak bardzo zadziwiło i rozradowało.

I widzę jak Bogna wyciąga paluszek do dziurki w moich szarych wełnianych rajstopach.

Bogna

Z innych notatek z "Rozbitej latarni":

W życiu wszystkie symfonie pozostają niedokończone.

Wynikiem kontemplacji jest czystość serca, która owocuje świadomością Boga.

Praktykuj codzienną półgodzinną kontemplację (strumień świadomości), w którym próbujesz przylgnąć do Boga.

Mało czasu na sen, to mało czasu na sny.

Zamknij oczy, a zobaczysz rozgwieżdżone niebo swojego serca.

Raz na wozie, raz w nawozie

2013-01-28T19:37:00.003+01:00

Kiedyś upominałam Alę. Po raz tysięczny może. Padło więc sakramentalne: "Ile razy ci to mam powtarzać!". Sprawa dotyczyła sprzątania ubrań, albo odniesienia talerza ze stołu, a może wykonywania ćwiczeń. Zwyczajnie - jak u wszystkich. A że czara goryczy akuratnie się przelała, poczułam się rozczarowana po koniuszki palców. Do Chłopaka zza Lustra marudzę, że siły już nie mam i że to wszystko chyba bez sensu jest, bo efektów ani widu ani słychu.

A on rzekł:

Wszystko rodzi się w bólu.

Poczekaj.

Każdego chyba dotyka syndrom rodzicielskiego wypalenia. Czasem aż ręce opadają, że tylko siąść i płakać. Rezygnacja, bezsilność, brak wiary i pomysłów - spotykają częściej lub rzadziej, ale spotykają. Mnie też. W takich chwilach mawiam, że najlepiej idzie mi wychowywanie dzieci cudzych. Z własnymi gorzej. Jakaś inna zrezygnowana matka mówiła: Ja to już powinnam rentę dostać za to jego wychowanie.

Tak. Rodzicielstwo jest trudne, a nasze umiejętności oparte na intuicji i doświadczeniach wyniesionych z rodzinnych domów, a w lepszych przypadkach wzbogacone modnymi poradnikami, których wartość zrewiduje czas i kolejne teorie wydane na błyszczącym papierze - poddawane są nieustającej weryfikacji.

Tymczasem już starożytni uspokajali:

Per aspera ad astra

- Przez ciernie do gwiazd

A więc, gdy nadejdzie ta chwila, w której zaczyna się wydawać, że wszystkich dzieci są lepsze (szybciej zasypiają, mniej płaczą, sa bardziej samodzielne, bardziej sumienne, więcej pomagają, są bardziej pomysłowe itp.) przypomnę sobie, że

Każdy miewa czasem takie dni, w których trawa u innych wydaje mu się bardziej zielona.

PRWF czyli Piątkowe Rodzinne Wieczory Filmowe

2013-01-05T01:17:00.001+01:00

Czwarte dziecko?!
W ciąży?! Ojej...
Tak, to takie niemodne. Patologia pewnie, a co najmniej wpadka. Biedni.

Żeby tylko litościwe westchnienia. Były też te z podlejszego gatunku insynuacje, ironie i wyrazy współczucia. A Iza od pięciorga dzieci mówiła, że niektórzy z ich znajomych wyrażali gotowość dzielenia się swoim doświadczeniem w zakresie antykoncepcji.

Uważajcie. Tak łatwo zranić wielodzietną mamę.
Potrzebujemy waszej radości i zapewnień o tym, że świetnie nam idzie. Naprawdę.

Pewnie, że troskaliśmy się jak to będzie. I to jak! Czy wystarczy nam sił, czy się jeszcze nadajemy i czy Maleństwo będzie szczęśliwe z nami staruszkami. No a praca, którą lubię?
Pewnej nocy obudziły mnie słowa. Usłyszałam je w sobie. Bardzo wyraźnie:

Dziecko niczego nie odbiera. Może tylko dawać

Tak się stało.
Narodziny Bogny pokazaly nam jak wiele jeszcze jest możliwe i ile jeszcze możemy otworzyć drzwi.

Ot chociażby czytanie dziewczynom (12 i 14 lat) książek i PRWFy. Teoretycznie niemożliwe przy codziennie pracujących rodzicach czwórki dzieci. Prawda? A jednak, coś czego nie robiliśmy z trójką doskonale wychodzi nam z czwórką!

PRWF czyli Piątkowe Rodzinne Wieczory Filmowe zainaugurowaliśmy ponad rok temu. Generalnie telewizji u nas w dawkach homeopatycznych, więc PRWFy to świetna sprawa. Bywały na nich popcorny, gościła pizza, a nawet ogłosiliśmy amnestię dla chipsów. Piątek jest dniem doskonałym!
To nic, że najmłodsi widzowie padną, a bywa, że i najstarszym się to zdarzy. Ważne, że jesteśmy razem.

Jakie filmy oglądamy?

Jasminum, Stowarzyszenie umarłych poetów, Cinema Paradiso, Życie jest piękne, Uwierz w ducha, Kopia mistrza, Nie lubię poniedziałku, Dym

Przeplatamy czymś dla najmłodszej widowni, np.Odlotem, Nemo.
Dziś obejrzeliśmy Wielki Mike.

Świętujcie Piątkowe Rodzinne Wieczory Filmowe - to świetny czas budowania więzi i wprowadzania w świat. A filmy piękne przecież.

Jeśli baliście się kiedyś tak bardzo, bardzo że aż strach

2012-12-29T23:10:00.002+01:00

Lęk i strach to nie to samo.

Pierwszy paraliżuje mózg. Spowija natrętnymi oparami dotąd, aż zaczynasz w nie wierzyć. Jest długotrwały - smaga tak, aż błogosławisz każdą myśl bez niego.

Prawdziwy lęk jest wtedy, gdy zaczynasz się bać samego siebie.

Strach boli inaczej. Mieszka w sercu. Drży. Zagląda do brzucha. Pyskaty jest - jak każde cierpienie - wypełniony pretensjami i pytaniami: dlaczego? Łatwiej od niego uciec na chwilę: w poszukiwanie nadziei, w pracę, w krzątaninę.

Prawdziwy strach jest wtedy, kiedy bardzo choruje dziecko.

W tym pierwszym pomagała mi afirmacja bodaj z książki Louise L. Hay, Pokochaj siebie

To są tylko myśli, a myśli można zmienić

W tym drugim z uporem powtarzam tę:

Ponad 90 procent naszych lęków dotyczy spraw, które nigdy się nie wydarzą

W jednym z Franklinów pani Sowa tak wyjaśnia Franklinowi jego strach przed dużym Łosiem.

Mały czy duży. Co to za różnica. Każdy się czegoś boi

A Wolna Grupa Bukowina śpiewa:

Każdy dźwiga osobną chandrę.
Pan nie wierzy?
A jednak to prawda...

Wypłosz. Spod naszych krzaków.
Uratowany z badziewia

Zdjęcie pierwsze:

Strach antysarenkowy z naszych choinek.

Obydwa strachy zalewam też olejem lnianym, który najserdeczniej w strapieniu polecam.

Do zobaczenia w nowym, lepszym czasie

2012-10-03T23:49:00.000+02:00

Kochani
Wybaczcie milczenie. Dziękuję, że tu wciąż zaglądacie. Na razie nie będę pisać, bo sama potrzebuję słów nadziei, za to zarażam czarnowidztwem. Do zupełnie czegoś innego miał być ten blog.
Spędzamy czas w pracy i w szpitalu.
Dziękuję wszystkim znajomym za telefony i wszelkie słowa otuchy.
Tak bardzo marzę o zwykłych, szarych dniach.
Proszę o modlitwę.

Foto: Mikka żona Jędrka

Panie...

2012-09-10T23:49:00.000+02:00

W tym tygodniu umarłam kilka razy
W tym tygodniu płakało ze mną wiele osób
W tym tygodniu widziałam łzy innych matek
i trzepoczące powieki ojców dzieci z pokrojonymi głowami

Myślałam jak można żyć dalej
kiedy tak bardzo choruje dziecko

Po raz pierwszy przez cały tydzień spałam w naszym łóżku bez Ciebie
Było mi zimno. Ubrałam Twoją koszulę

W pusty strąk serca włożyłam rachityczną nadzieję
Przyglądam się jej
Niepewnie

Jak poręczy trzymam się słów Jana:

Panie choruje ten, którego Ty kochasz

Antoś

Obraz Ryha Paprockiego. Zapora w Niedzicy.

Moja jest tylko racja i to święta racja

2012-08-30T22:47:00.000+02:00

W sieciowym katalogu Blogi Mam zarejestrowałam się w kategorii Ekspert. Jak by nie było, co czworo dzieci to nie jedno. Specjalizacja jest.
Może się więc wydawać, że dla takiej wielodzietnej mamy wychowanie potomstwa to bułka z masłem.
W istocie. Mam kilka opanowanych do perfekcji umiejętności, które zawdzięczam wielokrotnemu macierzyństwu, np.
- zachowywanie zimnej krwi w zdrowiu i w chorobie (ileż to przeżytych nagłych gorączek, chorób zakaźnych, uczuleń i suchych kaszlów!)
- wykonywanie rozmaitych czynności życiowych jedną ręką (make up, odcedzanie makaronu, mycie okien, odkurzanie, toaleta - czego to się nie robi z dzieckiem na biodrze),
- ustalanie priorytetów (chociażby w minizakresie: oderwać noworodka od piersi, czy zareagować na rozpaczliwe wołanie dwulatka: kupaaaaa!),
- wywabianie plam,
- odporność na krótki i przerywany sen (po tylu latach wydaje się, że sen właśnie tak wygląda)
- umiejętność bezgłośnego kichania, bo dziecko taki apsik budzi,
- rytualne snucie marzeń o dzieciach grzecznych, porządnych i ułożonych,

Tyle tylko, że żadna z tych "sztuk" bezpośrednio nie dotyczy wychowania. Umożliwiają tylko funkcjonowanie domu i zachowanie względnego spokoju. Więcej chyba nic.

Paradoksalnie czterokrotne bycie mamą doprowadziło mnie do odkrycia prawdy oczywistej: nie ma uniwersalnego sposobu na wychowanie. Okazało się, że do dzieci nie ma dołączonej instrukcji obsługi. Mało tego - każde z nich guzik od tej samej sprawy ma w innym miejscu, o ile w ogóle go posiada. Ba! Kolejnych dzieci nie da się wychować tak samo, bo zmieniamy się my, współwychowuje rodzeństwo, trafiamy na innych przewodników życiowych, znajdujemy się w innych sytuacjach.

Tak sobie myślę, że macierzyństwo i ojcostwo uczy przede wszystkim pokory i tolerancji. Niejedną lekcję tych cnót trzeba odebrać będąc rodzicem.

2012

Cichutko głaskać aspiracje i pragnienia zawodowe, żeby nie odzywały się zbyt głośno i często, a najlepiej odeszły od nas wcale.
Przewartościować szary dzień nad splendor i oklaski.
Poczuć gorzki smak impertynencji tych, którzy wiedzą lepiej.
Spłonąć na widok zachowania latorośli i przełykać wstyd o smaku papryczki chili.
Milczeć, gdy tysiące czarnych słów, którym rozum nie udzielił głosu, wisi na krawędzi ust.
Ciągle przekonywać się, że norma jest znacznie szersza i głębsza, niż sądziliśmy, bo właśnie problem dotknął nas.
Westchnąć, bo nasze dzieci okazują się zwyczajne - jak my - pełne zalet i wad.

Czasem, niestety, ego bezlitośnie skrzeczy. Wtedy zdaje mi się, że

Moja jest tylko racja i to święta racja.

Bo nawet jak jest twoja, to moja jest mojsza, niż twojsza,

że właśnie moja racja jest racja najmojsza!

To ja mam czworo dzieci. To ja jestem ekspertem. To ja wiem lepiej.
Cóż...
Te głosy lubi złagodzić modlitwa św. Tomasza z Akwinu:

Panie, zachowaj mnie od zgubnego nawyku mniemania, że muszę coś powiedzieć na każdy temat i przy każdej okazji. Odbierz mi chęć prostowania wszystkim ścieżek.

Użycz mi chwalebnego poczucia, że czasami mogę się mylić.

Serdecznie ją polecam.

Pełny tekst tej modlitwy można znaleźć np. tutaj

P.S.
Ciężko było czytać tego Miłosza przy karmieniu - 800 stron trudno utrzymać jedną ręką. Czasem się nie da.

.

A gdy kiedyś zabłądzisz w te strony

2012-08-16T07:59:00.002+02:00

Tego wieczoru, w którym zapadła decyzja o zakupie maleńkiej 100-letniej chatki zarośniętej pokrzywami i dzikim bzem, Chłopak Za Lustrem zamarzył słowami Wojtka Belona:

A kiedy dom będę miał

To będzie bukowy koniecznie

Pachnący i słoneczny

Wieczorem usiądę - wiatr gra

A zegar na ścianie gwarzy (...)

Świeca skwierczy i mruga przewrotnie

Od tamtego czasu Ala przeistoczyła się z oseska w 12-letnią Anię z Zielonego Wzgórza.

A dom? Jest jak z tej piosenki. No i - jak Ala - urósł trochę.

Nadeszła pora na dalszy ciąg:

A gdy kiedyś zabłądzisz w te strony

to dom mój otworem stoi

Dla takich właśnie jak Ty

U nas

Do Krakowa rzut beretem. Ze ścieżką w ojcowski las.

Dwa dwuosobowe pokoje.

Kontakt: mamaczworga@wp.pl

Dla tych, którzy chcą posłuchać:

Sielanka o domu

U nas. Przedwczoraj