Manatsanan's blog

วังสวนบ้านแก้ว (พระตำหนักเทา) จ.จันทบุรี

2012-12-24T20:22:00.001-08:00

พระตำหนักเทา

เคยเป็นที่ประทับ ของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ ๗ ในปี พ.ศ. ๒๔๙๒ หลังจากที่พระองค์เสด็จกลับจากประเทศอังกฤษ ซึ่งเริ่มแรกการมาประทับวังสวนบ้านแก้ว พระองค์ประทับชั่วคราวด้วยเรือนที่ทำด้วยไม้ไผ่หลังคามุงจาก (๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๙๓) ต่อมาจึงได้มีการสร้างเรือนหลังเทา (เล็ก) เป็นเรือนประทับของพระองค์ แล้วต่อมาจึงสร้างพระตำหนักเทา (ใหญ่)

พระตำหนักเทา มีลักษณะอาคารสองชั้น ครึ่งตึกครึ่งไม้แบบยุโรปทาสีเทา สร้างด้วยไม้สักทองทั้งหลัง สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี ทรงโปรดเกล้าฯ ให้หม่อมเจ้าสมัยเฉลิม กฤดากร ทรงควบคุมการก่อสร้าง ซึ่งใช้เวลาในการก่อสร้างประมาณ ๒ ปี

และในการสร้างพระตำหนักเทาที่มีิพื้นที่กว้างต้องมีการใช้อิฐจำนวนมาก การซื้ออิฐจากบัวทองในราคาก้อนละ ๒ บาท ต้องมีค่าใช้จ่ายเป็นจำนวนมากและการขนส่งในสมัยนั้นก็ลำบาก พระองค์จึงตัดสินใจคิดทำอิฐขึ้นเอง พระองค์จึงสั่งเครื่องทำอิฐมาจากเมืองนอก แล้วทรงสร้างเตาเผาเอง และทรงประทับตราอิฐว่า ส บ ก (สวนบ้านแก้ว)

ปัจจุบันพระตำหนักเทา จัดเก็บของใช้ส่วนพระองค์ และจัดแสดงให้ประชาชนได้ระลึกถึงพระราชจริยวัตรในพระองค์ท่าน อีกทั้งยังใชัจัดเป็นห้องนิทรรศการต่างๆ เช่น

ห้องชมวิดีทัศน์ เดิมเป็นห้องเครื่องสำหรับประกอบอาหาร

ห้องนิทรรศการเสื่อสมเด็จ เดิมเป็นห้องเครื่องสำหรับประกอบอาหาร

ห้องนิทรรศการดนตรีพระปกเกล้าฯ

ห้องนิทรรศการพรรณไม้งามอร่ามวีงสวนบ้านแก้ว

สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณีได้ทรงบำเพ็ญคุณประโยชน์ แก่บ้านเมืองไทยอย่างมิได้หยุดหย่อน พระองค์ประทับที่วังสวนบ้านแก้ว อย่างหญิงไทยธรรมดาคนหนึ่ง ตามที่เคยทรงรับสั่งไว้ ทรงประทับที่วังสวนบ้านแก้วเป็นเวลาถึง ๑๘ ปี และทรงจัดสถานที่ประทับเป็นสวนทดลองทางการเกษตร ทรงทดลองเลี้ยงสัตว์ เช่น วัวพันธ์เนื้อ ประมาณ ๑๐๐ ตัว ,ไก่พันธ์ ๕๐๔ และ ๕๐๕ มีลักษระตัวเล็กกินน้อยแต่ไข่ดก ทรงทดลองเพาะปลูกพิชผล ทรงขับแทรกเตอร์ไถหญ้าคา ทรงหว่านข้าว ดำนา เก็บผลไม้ รวมทั้งดูแลแปลงดอกไม้ด้วยพระองค์เอง

หม่อมเจ้าหญิงรำไพพรรณีทรงมีพระราชพิธีบรมราชาภิเษก เมื่อวันที่ ๒๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๖๘ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนาหม่อมเจ้าหญิงรำไพพรรณีพระวรราชชายา ขึ้นเป็นสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ซึ่งเป็นครั้งแรกในสมัยรัตนโกสินทร์ที่มีการเฉลิมพระยศสถาปนาสมเด็จพระบรมราชินี ในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นที่ประจักษ์กันว่าพระองค์ทรงมีพระภรรยาเจ้าเพียงพระองค์เดียว และทรงยกย่องสมเด็จพระบรมราชินีไว้ในพระราชสถานะ เอกอัครมเหสี ทั้งสองพระองค์ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจต่างๆ ตามวิถีพระมหากษัตริย์แบบสากลอารยประเทศ การเสด็จพระราชดำเนินและประทับเคียงข้างในทุกที่นับเป็นพระราชกิจแบบใหม่ที่เริ่มมีขึ้นในรัชกาลนี้

สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณีทรงเสด็จสวรรคต เมื่อวันที่ ๒๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๗ ด้วยพระหทัยวายโดยพระอาการสงบ ณ พระตำหนักวังศุโขทัย ทรงมีพระชนมพรรษา ๗๑ พรรษา ๕ เดือน ๒ วัน

พระตำหนักแดง (พระตำหนักดอนแค)

หลังจากสร้างพระตำหนักเทาเสร็จแล้วประมาณ ๒ ปี สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี ได้ทรงโปรดให้สร้างพระหนักดอกแคหรือพระตำหนักแดง ซึ่งนามพระตำหนักดอนแค มาจาก บริเวณถนนด้านหน้าพระตำหนัก มีต้นแคฝรั่งปลูกเรียงรายอยู่ พระตำหนักดอนแคนี้เป็นที่ประทับสำหรับ หม่อมราชวงศ์ สมัครสมาน กฤดากร ราชเลขานุการส่วนพระองค์และเจ้านายชั้นผู้ใหญ่ เป็นอาคารสองชั้นแบบยุโรปสร้างด้วยไม้สักทาสีแดง ปัจจุบันพระตำหนักแดงจัดเป็นพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมท้องถิ่น

กำหนดการเข้าชม วังสวนบ้านแก้ว (พระตำหนักเทา)

ชาวไทย
ผู้ใหญ่ ๓๐ บาท
เด็กนักเรียน,นักศึกษา ๑๐ บาท

ชาวต่างประเทศ FOREIGNER
ผู้ใหญ่ (ADULT) ๑๐๐ บาท
เด็ก (STUDENT) ๕๐ บาท

ถ้าใช้พื้นที่ในบริเวณวังสวนบ้านแก้ว ถ่ายรูปเพื่่อการพาณิชย์ ครั้งละ ๕๐๐ บาท
เปิด วันอังคาร-วันอาทิตย์ เวลา ๐๙.๐๐ - ๑๖.๐๐ น.
โทรศัพท์ ๐๓๙ - ๔๗๑๐๖๔ มือถือ ๐๘๖- ๔๔๐๒๘๖๗

ชายหาดแหลมสิงห์ จันทบุรี

2012-12-19T03:56:00.000-08:00

บรรยากาศยามเย็น ของชายหาดแหลมสิงห์ จันทบุรี รูปสวยๆ ในฤดูหนาว มีร้านอาหารทะเลสด ให้เราเลือกกินมากมายนั่งกินแบบสบายๆ ชมทิวทัศน์สวยๆ กับครอบครัวหรือคู่รัก มีสถานที่ท่องเที่ยวคุกขึ้ไก่ โอเอซีส สถานที่แสดงโชว์ปลาโลมา ให้เลือกเที่ยวอีกด้วย

ที่เห็นไกลๆ คือเกาะเปริดสถานที่่ท่องเีที่ยวของจันทบุรีอีกแห่งหนึ่ง

แสงไฟจากเรือตกหมึก

ณ ศูนย์ส่งเสริมอัญมณีและเครื่องประดับจันทบุรี

2012-12-19T03:15:00.000-08:00

งานเปิดโลกอัญมณีและของดีเมืองจันท์ ครั้งที่ 9
ตั้งแต่ว้่นที่ 8- 16 ธันวาคม พ.ศ. 2555
จัดขึ้นเพื่อส่งเสริมและเผยแพร่อุตสาหกรรมอัญมณี และเครื่องประดับ ตลอดจนสินค้า ผลิตภัณฑ์ของดีเมืองจันท์ ให้เป็นที่รู้จักทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ
จังหวัดจันทบุรี ถือว่าเป็นต้นน้ำของผลิตภัณฑ์อัญมณีที่สำคัญของโลก และเป็นแหล่งผลิตเครื่องประดับที่สวยงาม ทรงคุณค่า และได้มาตรฐานภายใต้สัญญลักษณ์ "พลอยจันท์"

ห้องพิพิธภัณฑ์กำเนิดอัญมณี

ห้องแสดงเครื่องมือตกแต่งอัญมณี

เครื่องประดับที่นักศึกษาออกแบบประกวด

ห้องจำหน่ายอัญมณีและเครื่องประดับ

วัดเขาสุกิม จันทบุรี

2012-12-09T18:08:00.000-08:00

เจดีย์จำลอง ของเจดีย์บูรพาฐิตวิริยาประชาสามัคคี วัดเขาสุกิม

วัดเขาสุกิม

ตั้งอยู่ที่ตำบลเขาบายศรี อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี มีเนี้อที่ประมาณ ๓,๒๘๐ ไร่ ได้รับพระราชทาน วิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๒๘ มิถุนายน ๒๕๑๖

มีศาสนสถาน ศาสนวัตถุที่สำคัญคือ พระตำหนักสมเด็จเจ้าฟ้าเพชรรัตน์ พระตำหนักสมเด็จพระสังฆราช มีเรือนรับรองตึกธรรมวิจัย ตึกธรรมสาธิต วิหารบูรพาจารย์ และพิพิธภัณฑ์ประจำวัด ห้องแสดงหุ่นขึ้ผื้ง

พระสังกัจจายน์ ตั้งอยู่ด้านล่าง

พระบรมสารีริกธาตุที่อัญเชิญมาจากศรีลังกา

ต้นโพธิ์ที่หลวงพ่อสมชายนำจากลังกามาปลูกไว้ที่วัด

โลหิตพระธาตุทองของหลวงพ่อสมชาย

โรงทาน

บ้นไดทางขึ้นวัดเขาสุกิม

รถกระเช้าอีกทางเลือกในการขึ้นวัดเขาสุกิม

ห้องจัดแสดงวัตถุโบราณ

นิทานพื้นบ้านของเรื่องพญานาคจังหวัดสกลนคร

2012-12-07T20:33:00.000-08:00

จังหวัดสกลนคร
ตั้งขึ้นในสมัยวัฒนธรรมขอมเรืองอำนาจ จึงมีโบราณสถานศิลปะขอมอยู่เป็นจำนวนมาก ในจังหวัดสกลนครนี้มีนิทานพื้นบ้านเล่ากันว่า โอรสเจ้ากรุงอินทปัตต์ ซึ่งเป็นเขมรองค์หนึ่งชื่อขุนขอม ได้พาข้าทาสบริวารมาสร้างเมืองอยู่หนองหาร แต่เป็นเมืองที่ขึ้นต่ออินทปัตต์ ขุนขอมมีโอรสองค์หนึ่งชื่อว่า สุระอุทก เมื่อขุนขอมสิ้นพระชนม์ลง โอรสคือสุระอุทกก็ได้ครองเมืองสืบแทน ต่อมาเจ้าสุระอุทกมีโอรสอยู่ ๒ องค์ คือ ปิงมงคล กับ คำแดง

เจ้าสุระอุทกได้ทำสงครามกับพญานาค ที่ชื่่่อ ธนะมูล ด้วยอิทธิฤทธิ์พญานาคได้บันดาลให้เมืองของเจ้าสุระอุทกจมลง และเกิดน้ำท่วมเมืองครั้งใหญ่ และเจ้าอุระอุทกจมน้ำตาย เจ้าปิงมงคล และเจ้าคำแดง ได้หนีไปอยู่ทางใต้ของหนองหารและได้ไปดูที่ตั้งเพื่อสร้างเมืองใหม่ ก็ได้พบทำเลที่ตั้งที่มีคูน้ำรอบเชิงชุม จึงได้เกณฑ์ไพร่พลมาสร้างเมืองใหม่ และให้ชื่อหนองหารตามเดิม และได้ราชาภิเษกขึ้นเป็นเจ้าเมืองมีนามว่า พระยาสุวรรณปิงมงคล เสกสมรสมีพระมเหสีมีชื่อ นางนารายเจงเวง

พระยาสุวรรณปิงมงคลได้สร้างเจดีย์สวมรอยพระพุทธบาท ๔ รอยลงไว้ที่คูน้ำรอบเชิงชุม นางนารายเจงเวงสร้างพระธาตุนารายณ์เจงเวงไว้ที่สวนนอกเมือง เมื่อพระยาสุวรรณปิงมงคลถึงแก่กรรมลงแล้ว ก็มีเจ้าผู้ครองนครองค์ใหม่ ภายหลังมีฝนแล้งเป็นเวลานานถึง ๗ ปี ราษฎรเกิดตวามอดอยากจึงพากันอพยพไปอยู่ที่เมืองเขมร เมืองหนองหารจึงร้างอยู่นาน ราษฎรที่เหลืออยู่บริเวณนั้นก็ไม่เรียกว่าเมืองอีก ต่อมาจึงเรียกว่า บ้านธาตุเชิงชุม

ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ โปรดให้อุปฮาด (อุปราช) เมืองกาฬสินธุ์ มาดูแลรักษาบ้านธาตุเชิงชุมอยู่นานหลายปี จึงได้มีราษฎรพากันมาตั้งบ้านเรือนกันมากขึ้น จึงได้ทรงแต่งตั้งอุปฮาดเมืองกาฬสินธุ์ เป็นพระธานีเมืองหนองหาร และเปลี่ยนชื่อมาเป็น เมืองสกลทวาปี จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. ๒๓๘๑ ในสมัยรัชกาลที่ ๓ จึงเปลี่ยนชื่อมาเป็น สกลนคร

ความเชื่อและความศรัทธาในเรื่องพญานาค

2012-12-01T05:32:00.000-08:00

ความเชื่อเรื่องนาคของไทย เป็นความเชื่อที่ผสมกันระหว่างความเชื่อในศาสนาพุทธกับศาสนาพราหมณ์ ในศาสนาพราหมณ์พญานาคเป็นพาหนะของพระวิษณุ เวลาพระนารายณ์บรรทมสินธุ์จะทรงบรรทมอยู่บนบัลลังก์นาคราช ชื่อพญาอนันตนาคาในเรื่องกุรมาวตารหรือการอวตารเป็นเต่า ตอนกวนน้ำอมฤต พระอิศวรให้เอาเขาตรีกูฎมารองเขาพระสุเมรุราช แล้วเอาพญาอนันตนาคราชาพันรอบเขาเป็นสายชัก ให้เทวดาดึงทางหาง พวกยักษ์หรืออสูรดึงทางหัว ด้วยกำลังแรงทำให้เขาพระสุเมรุราชทุดไปใต้บาดาล พระนารายณ์ จีงนิรมิตเป็นสุวรรณกุมภัณฑ์ไปรองเขาพระสุเมรุ เมื่อเทวดาและอสูรชักเขาพระสุเมรุต่อจีงได้น้ำอมฤต หรือตอนพระฤาษีกไลโกฎไปทูลพระอิศวรให้พระนารายณ์อวตาร พระนารายณ์ได้ทูลขอให้บัลลังกฺ์นาค(พญาอนันตนาคราช) ของพระองค์ลงไปเกิดด้วย พระอิศวรจึงให้บัลลังก์นาคลงไปเกิดเป็นพระลักษณ์ หรือเรื่องที่เขาพระสุเมรุเอียงที่เกิดจากรามสูรรบกับพระอรชุนแล้วรามสูรจับพระอรชุนจับฟาดกับเหลี่ยมเขา สุครีพได้อาสาดึงเขาพระสุเมรุให้ตรงโดยการใช้นาคมาฟั่นเป็นพวนฟันรอบเขา แล้วใช้มือจี้สะดึือพญานาค เพื่อให้พญานาคบิดตัวดึงเขาพระสุเมรุให้ตั้งตรงขึันมาได้

ตามศาสนาำพราหมณ์ได้แบ่งขั้นตอนการตำเนินชีวิตของมนุษย์ออกเป็น ๔ ขั้นตอน ตามวัยของผู้ปฏิบัติ เรียกว่า อาศรม ได้แก่
๑.พรหมจรรยะ ขั้นการศึกษาเล่าเรียนเรียกผู้อยู่ในขั้นนี้ว่า พรหมจารี
๒.คฤหัสถยะ ขั้นตอนการครองเรือน เรียกผู้อยู่ในขั้นนี้ว่า คฤหัสถ์
๓.วานปรัสถยะ ขั้นการสละบ้านเรือนออกไปปฏิบัติธรรมอยู่ในป่า เรียกผู้อยู่ในขั้นนี้ว่า วานปรัสถ์
๔.สันนยาสะ ขั้นการสละโลกีย์ทั้งปวงโดยการออกบวช เรียกผู้อยู่ในขั้นนี้ว่า สันนยาสี

ขั้นตอนทั้ง ๔ นี้จะต้องผ่านขั้นหนึ่งก่อนจึงจะก้าวไปสู่อึกขั้นหนึ่งได้ เมื่อพันการครองเรือนแล้ว จึงเข้าสู่การสละบ้านเรือนไปจำศึลภาวนา ไม่กลับมาสู่การเป็นผู้ครองเรือน ครั้นพุทธกาลล่วงมานานทำให้ภิกษุที่บรรลุถึงที่สุดของกิจบรรพชิตมีน้อยลง แต่มีผู้เข้าบวชเพื่อศึกษาเล่าเรียนธรรมวินัยคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าแล้วลาสิกขาหรือสึกออกไปเป็นผู้ครองเรือนมีมากขี้น การลาสิกขาหรือสึกออกมาต้องมีเหตุผลในการสึก จึงมีการแต่งเรืองขึ้นมา ว่า พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตไว้ตั้งแต่ครั้งพญานาคแปลงตัวเป็นมนุษย์มาบวช เมื่อเป็นพญานาคซึ่งเป็นสัตว์เดรัจฉาน พระพุทธเจ้าได้ทรงอนุญาตให้ออกจากเพศบรรชีตได้ การที่พระภิกษุลาสิกขาออกมาเป็นผู้ครองเรือนถือว่า เป็นผู้ตกตำ่ในคุณธรรม โดยสมมุตว่า พญานาคเป็นสัตว์เดรัจฉานจึงต้องลาสิกขาออกเป็นคฤหัสถ์ ซึ่งถือว่าเป็นหินชาติ เพราะคำว่าคฤหัสถ์แปลว่าผู้ต่ำช้า การบวชนาคจึงเป็นเรื่องที่เจ้าภาำพบอกกล่าวให้ทราบล่วงหน้าว่า การบวชลูกหลานที่เป็นนาคนี้เป็นการบวชแล้วสึก คือบวชเพื่อศึกษาพระธรรมวินัยแล้วจะลาสิกขาออกมาเป็นผู้ครองเรือน ไม่ได้บวชไม่สึกเพื่อหวังมุ่งสู่นิพพาน

เรื่องพญานาคมีปรากฎตั้งแต่สมัยพุทธกาล ผู้ที่ไม่เคยศึกษาพระไตรปิฎกและปฏิบัติธรรมไม่ถึงขี้นได้
อภิญญา ย่อมไม่เชื่อเรื่องพญานาค คิดว่าเป็นนิทานชาดก ชาวบ้านเชื่อว่าใต้พื้นดินลงไปนอกจากจะมีนรกแล้ว ยังมีเมืองบาดาลเป็นที่อยู่อาศัยของพวกยักษ์ กุมภัณฑ์ และนาคหรืองูใหญ่มีอิทธิฤทธิ์สามารถเนรมิตร่างกายให้เป็นตามความต้องการได้ พญานาคในเมืองบาดาลอยู่ในความดูแลของท้าววิรูปักษ์มหาราช อธิบดีปกครองเทวดาชั้นจาตุมหาราชิกาด้านทิศตะวันตก

ตามคติของคนไทยงูเป็นบริวารของพญานาค ในบางแห่งเรียกงูหงอนเพราะมีหงอนที่หัว ประวัติ
ของอนันตนาคราขตามแบบฉบับของไทยกล่าวไว้ว่า "พระอิศวรผู้เป็นเจ้าจึงเปลี้องสายชำร่ำออก บันดาลให้เป็นพระอนันตนาคราชมีศักดานุภาพยิ่งนัำ" แสดงว่าพระอิศวรเป็นผู้สร้างอนันตนาคราชจากสายชำร่ำ ซึ่งก็คือสายธุรำหรือธุหร่ำ สายสังวาลที่พวกพราหมณ์ใช้ ในอินเดียนับถืออนันตนาคราชหรือเศษนาค ( อ่านว่า เศ-ษะ -นาค) กันมาก พิธีบูชานาคนี้มักจะทำกันในระหว่างเดือนกรกฎาคม (เดือน ๙ ขึ้น ๕ ค่ำ)

การนับถือพญานาค ในประเทศลาวจะมีพิธีเกี่ยวกับนาคด้วย ในพิธี ๑๒ เดือนหรือฮีดสิบสอง ของชาวเวียงจันทน์และชาวภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย กล่าวว่า เดือนสิบสองล่วงฮือบูชาอุสุนาค ๑๕ ตระกูล พิธีนี้มีท้า่วพญาร่วมจัดทำด้วย กำหนดทำพิธีในวันขึ้น ๑๓ ค่ำ เดือน ๑๒ ต้องพิธีนี้ต้องให้เรือแห่ไปกับการลอยกระทง เรียกว่า การฉลองพญานาค ๑๕ ตระกูล แต่ในหนังสือบางเล่ม เขียนบอกว่าบูชานาคเพียง ๗ ตระกูล ในสมัยโบราณชาวเวียงจันทน์ หลวงพระบาง เชียงแสน เชียงรุ้ง นับถือนาคราชทั้ง ๗ ตระกูลมาก เล่ากันว่า ในสมัยก่อนนาคได้มาช่วยพวกลาวาต่อสู้กับไทยโดยแปลงกายเป็นมนุษย์ ภายหลังศรีธนญชัยได้ไปล่อลวงปิดรูที่นาคเคยใช้ขึ้นลง นับตั้งแต่นั้นมานารก็ไม่สามารถขึ้นมาช่วยชาวลาวได้อีก ซึ่งนาคทั้ง ๗ ตระกูล ได้แก่
๑.กุฏโฐบาปนาค (เอกจักบุนาค) เป็นนาคใจพาล ถ้าชาวเมืองไม่สักการะบูชามักจะบันดาลให้น้ำท่วมบ้านเมืองล่มจม
๒.หัตถึกุญชฏฐนาค
๓.สขารนาค
๔.ไชยเชฏฐนาค
๕.ปักธรนาค
๖.มูลนาค
๗.สุวรรณนาค

หน้าที่ของนาคแบ่งออกเป็น ๔ พวก คือ
๑.นาคสวรรค์ มีหน้าที่เผ้าวิมานเทวดา
๒.นาคกลางหาว มีหน้าที่ให้ลมให้ฝน
๓.นาคโลกบาล มีหน้าที่ปกปักรักษาแม่น้ำลำธาร
๔.นาครักษาขุมทรัพย์

ลักษณะและคุณสมบัติพญานาค
๑. ชลชพญานาค คือพญานาคที่เกิดอยู่ในน้ำ นาคพวกนี้เนรมิตตนได้แต่เมื่ออยู่ในน้ำ บนบกไม่สามารถเนรมิตตนได้ เวลาออกหากินก็สามารถแปลงเป็นสัตว์ต่างๆ ตามแต่สะดวก
๒.ถลชพญานาค คือพญานาคที่เกิดบนบก พวกนี้เนรมิตกายได้เฉพาะบนบก

พญานาคถึงแม้จะแปลงกายให้เป็นคนได้แต่จะมีลักษณะอยู่ ๕ อย่างที่ไม่สามารถแปลงกายได้ คือ
๑.ในขณะปฏิสนธิ(เกิดอยู่)
๒.ในขณะกำลังลอกคราบ
๓.ในขณะเสพเมถุนอยู่
๔.ในขณะนอนหลับ
๕.ในขณะตาย

ฉะนั้นการพบเห็นพญานาค เป็นประสบการณ์เฉพาะบุคคล นาคจะเข้าหามนุษย์ที่ดีและมีศรัทธาในพระพุทธศาสนา เพราะพวกพญานาคนั้นมีนิสัยรักสงบ ฝักไฝ่ธรรม มีจิตใจเมตตา แต่ก็เต็มไปด้วยฤทธิ์เดชที่เกิดจากการบำเพ็ญเพียร ซึ่งฤทธิ์นี้จะมุ่งในการป้องกันมิใช่ทำลาย นาคมีภพภูมิเป็นทิพย์ และนาคสามารถบันดาลให้เกิด ให้เห็นสรรพสภาวะเหนือโลกได้เอนกประการ ประชากรของนาคก็มีจำนวนมาก การดำรงชีพก็ไม่แตกต่างจากมนุษย์ คือ มีที่อยู่อาศัย มีทรัพย์สมบัติเครื่องประดับ

ความหมายของคำว่า "อภิญญา" คือ อภิ+ปัญญา (อภิ แปลว่า ยิ่ง , ปํญญา แปลว่า ความรู้)
อภิญญา แปลว่า ความรู้ยิ่ง หมายถึงปัญญาความรู้ที่สูงกว่าเหนือปกติ เป็นความรู้ที่พิเศษที่เกิดขึ้นจากการอบรมจิตเจริญปัญญาหรือบำเพ็ญกรรมฐาน

สักการะพระธาตุประจำวันเกิดจังหวัดนครพนม

2012-11-13T03:39:00.000-08:00

สักการะพระธาตุประจำวันเกิดจังหวัดนครพนม

การได้กราบไหว้พระบรมสารีริกธาตุถือว่าเป็นมงคลสูงสุดแห่งชีวิต หลังจากพระพุทธเจ้าปรินิพานแล้ว 500 ปี ในสมัยพระเจ้าอโศกมหาราชได้ทรงให้คณะพระธรรมฑูตอัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุแห่งองค์สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าไปประดิษฐานตามเมืองสำคัญต่างๆ ซึ่งแยกออกเป็น 8 สาย สายหนึ่งได้อัญเชิญมายังดินแดนสุวรรณภูมิ ณ ภูพร้า ตั้งแต่ พ.ศ. 5 พระบรมสารีริกธาตุแตกกระจายออกไปอยู่อาณาจักรล้านช้าง ในปัจจุบันคือจังหวัดนครพนม องค์พระบรมสารีริกธาตุประดิษฐานอยู่ที่ใดก็ได้มีการสร้างพระมหาเจดีย์ขึ้นและมีเหล่าเทพเทวดาเป็นผู้อารักคุ้มครอง ซึ่งในจังหวัดนครพนมเพียงจังหวัดเดียวในประเทศไทยที่มีพระธาตุประจำวันทั้ง 7 วัน

พระธาตุพนม

ตั้งประดิษฐานอยู่ทีวัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร อ.ธาตุพนม ห่างจากตัวจังหวัด 50 กิโลเมตร พระธาตุพนมได้บรรจุพระอุรังคธาตุ(กระตูกส่วนหน้าอก) ของพระพุทธเจ้าไว้ เป็นพระธาตุเก่าแก่สร้างขึ้นระหว่าง พ.ศ. 1200 – 1400 เป็นศูนย์รวมความศรัทธาของพี่น้องทั้งชาวไทยและลาว ตามตำนานกล่าวไว้ว่า พระมหากัสสปะและพระอรหันต์ 500 องค์ พร้อมด้วยเจ้าผู้ครองนครแคว้นต่างๆ เป็นผู้สร้าง องค์พระธาตุมีฐานกว้างยาวด้านละ12.33 เมตร สูง 53.60 เมตร บนยอดพระธาตุประดับด้วยฉัตรทองคำ มีน้ำหนัก110 กิโลกรัม องค์พระธาตุเป็นรูปทรงคล้ายกลีบบัวสี่กลีบที่ยังตูม เรียกว่า “บัวเหลี่ยม” ลวดลายประติมากรรมเป็นสมัยศิลปะทรารวดี งานมนัสการพระธาตุพนมจัดในวันขึ้น 10 ค่ำ ถึงแรม 1 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปี

ตามความเชื่อของชาวล้านนาพระธาตุพนมเป็นพระธาตุประจำปีเกิดนักษัตรวอก และเป็นพระธาตุประจำวันเกิดวันอาทิตย์ เชื่อกันว่าผู้ที่ไปนมัสการจะได้รับอานิสงส์มีบุญบารมีและผู้คนให้ความเคารพนับถือ และมีความเชื่อว่าผู้ใดได้ไหว้พระธาตุครบ 7 ครั้ง ถือเป็นลูกพระธาตุ มีความสิริมงคลสูงสุดของชีวิต

คำนมัสการพระธาตุ ปุริมายะ ทักขิณายะ ปัจฉิมายะ อุตตะรายะ เหฏฐิมายะ อุปะริมายะ ทิสายะ กะปะณะคิริสะมิง ปัพพะเต มหากัสสะเปนะ ฐาปิตัง พุทธะอุรังคะธาตุง สิระสา นะมามิฯ

คำนมัสการยอดพระธาตุ

เสตะฉัตตัง สุวัณณะระชะตัง ระตะนัง ปะณีตัง พุทธะอุรังคะเจดีย์ อะหัง วันทามิ สัพพะทา

คำนมัสการพระธาตุหัวอก (นมัสการทิศทั้ง 6)

ทิศบูรพา ปุริมายะ ทิสายะ กะปะณะคิริสะมิง ปัพเพะเต มหากัสสะเปนะ ฐาปิตัง พุทธะอุรังคะธาตุง สิระสา นะมามิฯ

ทิศทักษิณ ทักขิณายะ ทิสายะ กะปะณะคิริสะมิง ปัพพะเต มหากัสสะเปนะ ฐาปิตัง พุทธะอุรังคะธาตุง สิระสา นะมามิฯ

ทิศปัจฉิม ปัจฉิมายะ กะปะณะคิริ สะมิง ปัพเพเต มหากัสสะเปนะ ฐาปิตัง พุทธะอุรังคะธาตุง สิระสา นะมามิฯ

ทิศอุดร อุตตะรายะ กะปะณะคิริสะมิง ปัพพะเต มหากัสสะเปนะ ฐาปิตัง พุทธะอุรังคะธาตุง สิระสา นะมามิฯ

ทิศเบื้องบน อุปะริมายะ กะปะณะคิริสะมิง ปัพพะเต มหากัสสะเปนะ ฐาปิตัง พุทธะอุรังคะธาตุง สิระสา นะมามิฯ

ทิศเบื้องล่าง เหฏิฐิมายะกะปะณะคิริสะมิง ปัพพะเต มหากัสสะเปนะ ฐาปิตัง พุทธะอุรังคะธาตุง สิระสา นะมามิฯ

สิ่งของบูชาพระธาตุ ข้าวตอก น้ำอบ ข้าวเหนียวปิ้ง ดอกไม้สีแดง ธูป 6 ดอก เทียน 2 เล่ม

คาถาบูชาดวงประจำวันเกิดวันอาทิตย์ อะ วิช สุ นุต สา นุส ติ (สวดวันละ 6 จบ ชื่อคาถาพระนารายณ์แปลงรูป ใช้ทางเมตตามหานิยม ประจำอยู่ทิศอีสาน/ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ)

พระธาตุเรณู

ตั้งอยู่ทีวัดธาตุเรณู ต.เรณู อ.เรณู จำลองมาจากองค์พระธาตุพนมเดิม แต่มีขนาดเล็กกว่า สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2461 โดยพระอุปัชณาย์อินภูมิโย องค์พระธาตุมีความสูง 35 เมตร ตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมกว้างยาวด้านละ 8.37 เมตร มีซุ้มประตู 4 ด้าน ภายในบรรจุพระไตรปิฎก พระพุทธรูปทองคำ พระพุทธรูปเงิน ของมีค่าๆ และเครื่องกกุธภัณฑ์ของพระยาและเจ้าเมือง ภายในโบสถ์ของวัดยังประดิษฐานพระพุทธรูปทองคำ พระนามว่า พระองค์แสน เป็นศิลปะแบบลาว ปางสมาธิ มีลักษณะสวยงามอีกทั้งยังเป็นพระคู่บ้านคู่เมืองของชาว อำเภอเรณูนคร

พระธาตุเรณูถือว่าเป็นพระธาตุประจำวันเกิดวันจันทร์ เชื่อว่าผู้ที่ไปนมัสการจะได้รับอานิสงส์ส่งผลให้มีวรรณะงดงามผุดผ่องดั่งแสงจันทร์

คำนมัสการพระธาตุเรณู ปุริมายะ หิสายะ เรณูนะคะรัสมิง สะปะริสายะ อินทะเกเรณะ จะ สังฆะเกเรณะ จะ ฐาปิตัง เจติยัง สิระสานะมานิ

ทักขิณายะ หิสายะ เรณูนะคะรัสมิง สะปะริสายะ อินทะเกเรณะ จะ สังฆะเกเรณะ จะ ฐาปิตัง เจติยัง สิระสานะมานิ

ปัจฉิมมายะ หิสายะ เรณูนะคะรัสมิง สะปะริสายะ อินทะเกเรณะ จะ สังฆะเกเรณะ จะ ฐาปิตัง เจติยัง สิระสานะมานิ

อุตตะรายะ หิสายะ เรณูนะคะรัสมิง สะปะริสายะ อินทะเกเรณะ จะ สังฆะเกเรณะ จะ ฐาปิตัง เจติยัง สิระสานะมานิ

สิ่งของบูชาพระธาตุ ข้าวตอก น้ำอบ ข้าวเหนียวปิ้ง ดอกไม้สีเหลือง ธูป 15 ดอก เทียนขาว 2 เล่ม

คาถาบูชาดวงประจำวันเกิดวันจันทร์ อิ ระ ชา คะ ตะ ระ สา (สวดวันละ 15 จบ ชื่อคาถาพระกระทู้เจ็ดแบก ใช้ทางคงกระพัน ประจำอยู่ทิศบูรพา/ทิศตะวันออก)

พระธาตุศรีคุณ

ตั้งอยู่ที่วัดธาตุศรีคุณ ต.นาแก อ.นาแก ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 78 กิโลเมตร ค้นพบเมื่อปี พ.ศ. 2340 ต่อมาในปี พ.ศ. 2421 ตั้งเป็นวัดพระธาตุศรีศรีคุณ และได้มีการบูรณะครั้งใหญ่ในปี พ.ศ. 2486 -2490 อง่ค์พระธาตุมีฐานและเรือนธาตุสี่เหลี่ยมซ้อนกันสองชั้น เรือนยอดทรงบัวเหลี่ยม ส่วนยอดประดับฉัตรองค์ธาตุสีขาวประดับลายปูนปั้นสีทอง ภายในองค์พระธาตุบรรจุพระอรหันตธาตุของพระโมคลานะ พระสารีบุตรและพระสังกัจจายนะ พระธาตุศรีคุณเป็นพระธาตุประจำวันเกิดวันอังคาร เชื่อว่าผู้ใดที่ได้ไปนมัสการพระธาตุศรีคุณจะได้รับอานิสงส์ให้มีศักดิ์ศรีทวีคูณ

คำนมัสการพระธาตุศรีคุณ

ตั้งนะโม 3 จบ

จะตุทิสสะยะ อิมัสมิง อาวาเส โปราณะ ฐาปิตัง ธาตุสีละคุณัง สิระสา นะมามิ

ทุติยัมปิ จะตุทิสสายะ อิมัสิง อาวาเส โปราณะ ฐาปิตัง ธาตุสีละคุณัง สิระสา นะมามิ

ตะติยัมปิ จะตุทิสสายะ อิมัสมิง อาวาเส โปราณะ ฐาปิตัง ธาตุสีละคุณัง สิระสา นะมามิ

นะพุท โมพุท พุทพุท ธาพุท อะพุท นะมะพะธะ เอเตนะ สัจจะวัชเชนะ สะทา โสต ถี ภะวันตุ เม

สิ่งของบูชาพระธาตุ ข้าวตอก น้ำอบ ข้าวเหนียวปิ้ง ดอกไม้สีชมพู ธูป 8 ดอก เทียน 2 เล่ม

คาถาบูชาดวงประจำวันเกิดวันอังคาร ติ หัง จะ โตโร ถิ นัง (สวดวันละ 8 จบ ชื่อคาถาฝนเสน่หา ใช้ทางเมตตามหานิยม ประจำอยู่ทิศอาคเนย์/ทิศตะวันออกเฉียงใต้)

พระธาตุมหาชัย

ตั้งอยู่ในวัดพระธาตุมหาชัย ต.มหาชัย อ.ปลาปาก ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 39 กิโลเมตร องค์พระธาตุเป็นเจดีย์แปดเหลี่ยมสูง 40 เมตร สีขาวลวดลายสีทองชั้นล่างทำเป็นซุ้มประตูทั้งแปดด้านสลับกับซุ้มเทพพนมอย่างสวยงาม สร้างในปี พ.ศ. 2495 เพื่อบรรจุพระบรมสารีริกธาตุและพระอรหันตธาตุของพระอัญญาโกณฑัญญะ พระสารีบุตรและพระอนุรุท ซึ่งล้วนแต่เป็นพระปฐมสาวกของพระพุทธเจ้า พระธาตุมหาชัยเป็นพระธาตุประจำวันเกิดวันพุธ เชื่อว่าผู้ที่ได้นมัสการพระธาตุมหาชัยจะได้รับอานิสงส์ประสบชัยชนะในชีวิต

คำนมัสการพระธาตุมหาชัย อิมัสมิง เจติเย สรานิชิยา ภูมิพะละมหาเรเชนะ ฐะปิตัง พุทธสารีริกธาตุญจะ อัญญาโกณฑัญญะ สาริปุตตะ โมคคัลลานะ อานันทะ อนุรุทธะ ธะโสสัตเกรานัง โมสปัญญาเถเรนะ ฐปิตานิ อัฐฐีนิ จะ สิระสา นะมานิ

สิ่งของบูชาพระธาตุ ข้าวตอก น้ำอบ ข้าวเหนียวปิ้ง ตอกบัว ธูป 17 ดอก เทียนขาว 2 เล่ม

คาถาบูชาดวงประจำวันเกิดวันพุธ

วันพุธกลางวัน ปิ สัม ระ โส ปุ สัต พุท (สวดวันละ 17 จบ ชื่อคาถาพระนารายณ์เลื่อนสมุทร ให้เสกปูนสูญผี ประจำอยู่ทิศทักษิณ/ใต้)

วันพุธกลางคืน คะ พุท ปัน ทู ธัม วะ คะ (สวดวันละ 12 จบ ชื่อคาถาพระนารายณ์พลิกแผ่นดิน ให้ทางแก้ความผิด ประจำอยู่ทิศพายัพ/ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ)

พระธาตุประสิทธิ์

ตั้งอยู่ในวัดพระธาตุประสิทธิ์ หมู่ 13 ต.นาหว้า อ.นาหว้า ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 93 กิโลเมตร เดิมเป็นเจดีย์โบราณไม่ปรากฏหลักฐานว่าสร้างเมื่อใด จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2436 ได้มีการบูรณะซ่อมแซมครั้งใหญ่ โดยจำลองรูปทรงมาจากพระธาตุพนม ลักษณะรูปทรงสี่เหลี่ยม วัดรอบฐานได้ 20.80 เมตร สูง 28.52 เมตร ภายในพระธาตุบรรจุพระบรมสารีริกธาตุและพระอรหันตสารีริกธาตุ รวม 7 องค์ พระพุทธรูปเก่าแก่ ดินจากสังเวชนียสถาน 4 แห่ง พระพุทธบาทจำลองที่อัญเชิญจากกรุงเทพมหานครเมื่อปี พ.ศ. 2500 พระธาตุประสิทธิ์เป็นพระธาตุประจำวันเกิดวันพฤหัสบดี เชื่อกันว่าผู้ใดได้นมัสการพระธาตุประสิทธิ์จะได้รับอานิสงส์ส่งผลให้สัมฤทธิ์ผลในการปฏิบัติงาน

คำนมัสการพระธาตุประสิทธิ์

ชัมพุเขตตะคาเม ฐิเต อิมัสมิง อารามเขตเต เทวะระตะนะ โมสีติ ราชะทินนะ นามะเกนะ กันโตภาสะมะหาเกเรนะสัทธิง เถรานุเถเรหิ อิมัสมิง พุทธะปะระสฺทธิ์เจติเย อานีตัง ฐาปิตัง จตุตทะสะ พุทธะธาตุญจะ จะตุสังเวชะนียะมัตติกัญจะ สิระสา เม นะมามิ สัพเพปิยะนุตะรายา เม มาเหสุง ตัสสะ เตชะสา

สิ่งของบูชำพระธาตุ

ข้าวตอก น้ำอบ ข้าวเหนียวปิ้ง ดอกไม้สีส้ม ธูป 18 ดอก เทียน 2 เล่ม

คาถาบูชาดวงประจำวันเกิดวันพฤหัสบดี

ภะ สัม สัม วิ สะ เท ภะ

(สวดวันละ 18 จบ ชื่อคาถาพระนารายณ์ตรึงไตรภพ ใช้ทางเมตตามหานิยม ประจำทิศประจิม/ตะวันตก)

พระธาตุท่าอุเทน

ประดิษฐานที่วัดพระธาตุท่าอุเทน อ.ท่าอุเทน ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 26 กิโลเมตร สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2455 สร้างโดยพระสีทัตถ์สุวรรณมาโจ และพระภิกษุสงฆ์พร้อมด้วยชาวบ้านที่มีจิตศรัทธาเป็นเจดีย์ก่ออิฐถือปูนรูปสี่เหลี่ยม ซึ่งจำลองมาจากพระธาตุพนม แต่มีขนาดเล็ดและสูงกว่าพระธาตุพนม มีความสูงจากพื้นดินถึงยอด 33 วา ฐานกว้างด้านละ 6 วา 3 ศอก ภายในบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ซึ่งได้อัญเชิญมาจากเมืองย่างกุ้ง สหภาพพม่า รวมทั้งพระพุทธรูปและของมีค่าต่างๆ ที่มีผู้มีจิตศรัทธาได้บรรจุถวายไว้ พระธาตุท่าอุเทนถือเป็นพระธาตุประจำวันเกิดของผู้ที่เกิดวันศุกร์ เชื่อว่าผู้ที่ได้สักการะจะได้รับอานิสงส์ให้ชีวิตมีความรุ่งโรจน์เปรียบเหมือนพระอาทิตย์ขึ้นยามรุ่งอรุณ

คำนมัสการพระธาตุท่าอุเทน

ทิศตะวันออก ปุริมายะ ทิสายะ นทีติเร อุเทนะรัฏฐัสมิง อายัสสะมันเต สีทัดเถนะ ฐาปิตัง พุทธะสารีริกะธาตุง สิระสานะมามิ

ทิศเหนือ อุตตะรายะ ทิสายะ นทีติเร อุเทนะรัฏฐัสมิง อายัสสะมันเต สีทัตเถนะ ฐาปิตัง พุทธะสารีริกะธาตุง สิระสานะมามิ

ทิศตะวันตก ปัจฉิมายะ ทิสายะ นะทีติเร อุเทนะรัฏฐัสมิง อายัสสะมันเต สีทัดเถนะ ฐาปิตัง พุทธะสารีริกะธาตุง สิระสานะมามิ

ทิศใต้ ทักขิณายะ ทิสายะ นทีติเร อุเทนะรัฏฐัสมิง อายัสสะมันเต สีทัดเถนะ ฐาปิตัง พุทธะสารีรีกะธาตุง สิระสานะมามิ

สิ่งของบูชาพระธาตุ ข้าวตอก น้ำอบ ข้าวเหนียวปิ้ง ดอกไม้สีน้ำเงินหรือสีฟ้า ธูป 21 ดอก เทียน 2 เล่ม

คาถาบูชาดวงประจำวันศุกร์ วา โธ โน อะ มะ มะ วา (สวดวันละ 10 จบ ชื่อคาถาพระพุทธเจ้าตวาดหิมพานต์ ใช้ในทางเมตตามหานิยม ประจำอยู่ทิศอุดร/ทิศเหนือ)

พระธาตุนคร

ประดิษฐานที่วัดมหาธาตุ ถ.สุนทรวิจิตร อ.เมือง วัดสร้างในปี พ.ศ. 1150 โดยพระยามหาอำมาตย์(ป้อม) จากเวียงจันทน์ มีชื่อเดิมว่าวัดมิ่งเมือง คนท้องถิ่นนิยมเรียกว่า “วัดธาตุ” เพราะมีพระธาตุเป็นจำนวนมาก ต่อมาปี พ.ศ. 2462 พระครูพนมคณาจารย์เจ้าอาวาสสมัยนั้นได้รื้อถอนพระธาตุเหล่านี้ออก แล้วสร้างพระธาตุนครขึ้นแทนซึ่งเสร็จในปี พ.ศ. 2465 พระธาตุนครมีลักษณะสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้างด้านละ 5.85 เมตร สูง 24 เมตร มีรูปแบบตามพระธาตุพนมองค์เดิม ภายในบรรจุพระอรหันตธาตุ พร้อมกับองค์พระพุทธรูปทองคำและพระพุทธรูปเงินในผอบไม้จันทน์แดงที่ได้มาจากพระธาตุองค์เดิมพร้อมทั้งของมีค่าต่างๆ พระธาตุนครเป็นพระธาตุประจำวันเกิดของผู้ที่เกิดวันเสาร์ เชื่อว่าผู้ที่ไปนมัสการจะได้รับอานิสงส์เสริมบุญบารมีและมีอำนาจวาสนาเป็นเจ้าคนนายคน

คำนมัสการพระธาตุนคร อมัสมิง มหาธาตุอาวาเส มหาพนม นคราจาริเยนะ ฐาปิตัง อะระหันตะสารีริกธาตุญเจวะ พุทธสารีระกธาตุญจะ อะหัง วันทามิ สัพพะทา ทุติยัมปิ ฯลฯ ตะติยัมปี ฯลฯ

สิ่งของบูชาพระธาตุ ข้าวตอก น้ำอบ ข้าวเหนียวปิ้ง ธูป 10 ดอก เทียน 2 เล่ม

คาถาบูชาดวงประจำวันเกิดวันเสาร์ โสมา ณะ กะ ริ ถา โธ (สวดวันละ 10 จบ ชื่อคาถาพระนารายณ์ถอดจักร ใช้ทางถอดคุณไสย ประจำทิศหรดี/ ทิศตะวันตกเฉียงใต้)

วัดทองทั่วเป็นวัดเก่าแก่ของจันทบุรี

2012-10-31T18:42:00.000-07:00

วัดทองทั่ว

ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 ต.คลองนารายณ์ อ.เมือง จ.จันทบุรี ห่างจากตัวเมืองจังหวัดไปทางทิศตะวันออกไป 5 กิโลเมตร

มีตำนานเรื่องราวก่อนสร้างวัด ก็คือ สมัยก่อนมีวัดอยู่วัดหนึ่งอยู่ห่างจากวัดทองทั่วไปทางทิศใต้ราว 400 เมตร ชื่อว่า “วัดเพนียด” ต่อมาวัดนี้ได้กลายเป็นวัดร้าง และต่อมาได้สร้างวัดขึ้นใหม่ ชื่อว่า “วัดทองทั่ว” ซึ่งชื่อวัดมาจากตำนานเมืองกาไว ที่ว่าพระนางกาไวจะหนีแล้วหว่านทองไปทั่วเพื่อให้ทหารฝ่ายศัตรูมัวพะวงเก็บทองจะหนีได้สะดวก

ประวัติการสร้างวัดทองทั่วไม่มีหลักฐานว่าสร้างในปี พ.ศ.ใด แต่พอจะสันนิษฐานได้ว่าอาจสร้างในยุคที่เมืองจันทบุรียังตั้งอยู่ในแถบนี้ สร้างโดยเจ้าผู้ครองนคร องค์ใตองค์หนึ่ง

โบราณสถานและโบราณวัตถุที่สำคัญ ได้แก่

ใบเสมา เป็นหลักเขตแดนที่พรเจ้าแผ่นดินได้พระราชทานที่ถวาย สำหรับให้พระสงฆ์ได้ทำสังฆกรรม เช่น ลงพระอุโบสถ ฟังพระปาฏิโมกข์ อุปสมบท กรานกฐิน ตามหลักของพระธรรมวินัยสงฆ์ ใบเสมารอบพระอุโบสถหลังเก่าของวัดทองทั่วเป็นใบเสมาคู่ ซึ่งในจันทบุรีมี 2 วัดที่มีใบเสมาคู่ คือ วัดทองทั่ว และ วัดกลาง ลักษณะใบเสมาคู่เป็นศิลปะจัดอยู่ในสมัยอยุธยา หรือ อาจเป็นศิลปะศรีวิชัย ในใบเสมามีดอกบัว 2 ดอก แยกออกซ้ายขวา

อุโบสถหลังเก่า กรมการศาสนาออกหนังสือสภาพวัด ได้ตั้งวัดขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2310 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. 2318 อยู่ในสมัยกรุงธนบุรีศรีมหาสมุทร และศิลปะโครงสร้างเดิมก็เป็นที่นิยมในสมัยอยุธยา ภายในพระอุโบสถมีพระพุทธสุวรรณมงคลศากยมุนีศรีสรรญเพชร (หลวงพ่อทอง) เป็นพระประธาน

หน้าพระอุโบสถหลังเก่า

สิงห์ตั้งอยู่หน้าพระอุโบสถหลังเก่า

ภายในพระอุโบสถหลังเก่า

พระพุทธสุวรรณมงคลศากยมุนีศรีสรรญเพชร (หลวงพ่อทอง)

เจดีย์ ภายในวัดมีเจดีย์อยู่ 2 องค์ รูปทรงลังกาเป็นรูปลักษณะที่นิยมในสมัยอยุธยา จึงสันนิษฐานว่า เจดีย์องค์แรก น่าจะสร้างขึ้นมาพร้อมกับการสร้างวัด ซึ่งมีนางก๋วย เป็นผู้บูรณะปฏิสังขรณ์สมัยพระอุปัชณาจี๊ด จันทสาโร

ส่วนอีกองค์ สร้างโดยนางขาว เอครพานิช องค์นี้สร้างในสมัยพระอุปัชณาจี๋ด จันทสาโร เจดีย์องค์นี้คนแก่เล่าให้ฟังว่า ตอนที่ท่านยังเป็นเด็กจะเห็นเจดีย์แต่ไกล เพราะที่ปลายยอดเจดีย์มีลูกแก้วติดอยู่เวลาพระอาทิตย์ส่องจะสะท้อนแสงแวววาว และจะเห็นเจดีย์ขาวทั้งองค์เพราะในสมัยนั้นไม่ค่อยมีต้นไม้ ส่วนมากจะเป็นทุ่งนาและสถานที่ตั้งวัดเป็นที่ดอน

เจดีย์องค์แรก

เจดีย์องค์ที่สอง

ธรรมาสน์

ใช้สำหรับแสดงพระธรรมเทศนา สร้างเมื่อ ปี พ.ศ. 2467 ในสมัยพระครูโสภณสมณวัตร (ท่านพ่อฟู โสรโต) ผู้สร้างคือนายรุนผัว เสมพัณญา และ นายมันผัว แดงไคร้เมีย เป็นไม้สักทั้งหลังแกะสลักลวดลายงดงาม กรมศิลปากรได้ขึ้นเป็นโบราณวัตถุ เมื่อวันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2537

ตู้พระไตรปิฎก ตู้พระไตรปิฎกมีลายรดน้ำปิดทอง ลักษณะทรงสี่เหลี่ยมลูกบาศก์ เรียกว่า ตู้พระไตรปิฎก หรือตู้พระธรรมมีชั้นวางหนังสือได้ 2 ชั้น

หีบเก็บรักษาคัมภีร์ เป็นหีบคัมภีร์ขนาดใหญ่ รูปลักษณะสี่เหลี่ยมคางหมู ปากกว้างแล้วสอบลงล่าง มีขาตั้งในตัว มีฝาหีบที่แกะสลักลวดลายเป็นรูปสัตว์ต่างๆ และมีลายเทพพนม เป็นฝึมือช่างในสมัยอยุธยา มีความเก่าแก่กว่าตู้พระธรรมลายทอง อายุประมาณราว 300 ปี ปัจจุบันฝาปิดด้านบนได้หายไป และส่วนฐานด้านล่างได้ถูกปลวกกัดกิน

หีบพระธรรมหรือหีบพระมาลัย เป็นหีบสำหรับใส่หนังสือพระอภิธรรมและพระมาลัย เวลามีงามศพนำไปตั้งบูชาตอนพระสงฆ์สวด เรียกว่า พระสวดพระอภิธรรม เมื่อพระสงฆ์สวดพระอภิธรรมเสร็จแล้ว ชาวบ้านที่จะอยู่เป็นเพื่อนเจ้าภาพ ก็จะนำหนังสือเล่มนี้มาสวดกันเรียกว่า สวดพระมาลัยในเนื้อเรื่องจะกล่าวถึงมนุษย์ตอนยังมีชีวิตอยู่ได้ทำบาปกรรมต่างๆ เมือตายก็ต้องไปเสวยผลบาปกรรมที่ทำไว้ จะสวดเป็นภาษาไทยร้อยกรอง เป็นทำนองที่ไพเราะ หีบพระธรรมนี้เป็นฝีมือช่างยุดตอนต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ใบหนึ่งเป็นลายรดน้ำปิดทองกนกเปลวเพลิง มีรูปเทวดา 3 องค์ อีกใบเป็นรูปเล่าเรื่องรามเกียรติ์ ซึ่งเป็นลายรดน้ำปิดทอง อายุประมาณ 200 ปี

สิงห์อยู่หน้าโบสถ์หลังเก่า เป็นศิลปะขอมในสมัยก่อนฝังในดิน สร้างในสมัยเมืองโบราณ มีประมาณ 4 - 8 ตัว ปัจจุบันเหลือแค่ตัวเดียว และสิงห์ตัวนั้มีเรื่องเล่าของชาวบ้านสมัยก่อนว่าเป็นสิงห์ที่ดุร้ายชอบออกอาละวาดมาเหยียบต้นข้าวที่ชาวบ้านปลูกไว้เสียหายเป็นประจำ ในสมัยโบราณตอนสร้างใต้ท้องสิงห์ไม่ได้มีรู แต่คราวที่ฝรั่งเศสมายึดเมืองจันทบุรีและได้ยินที่ชาวบ้านบอกถึงตำนานที่สิงห์ออกอาละวาดจึงเอาปืนยิงไปใต้ท้องสิงห์เพื่อพิสูจน์ว่าใต้ท้องสิงห์มีสิ่งใดซ่อนอยู่หรือไม่

เจดีย์พระบรมธาตุนครศรีธรรมราช

2012-10-30T21:44:00.000-07:00

เจดีย์พระบรมธาตุนครศรีธรรมราช

วัดพระบรมธาตุวรมหาวิหาร ตั้งอยู่ถนนราชดำเนิน ตำบลในเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นวัดอารามหลวงชั้นเอก ขั้นบรมวรมหาวิหาร

มีตำนานกล่าวไว้ว่าเมื่อพระพุทธเจ้าดับขันธ์ปรินิพาน เมืองต่างๆ ในชมพูทวีป ได้มีการแบ่งพระบรมสารีริกธาตุไปเคารพบูชา ซึ่งเมืองทนธบุรีได้พระทันตธาตุเก็บไว้บูชา ต่อมากษัตริย์เมืองอื่นยกทัพมาขอแบ่งพระทันตธาตุ กษัตริย์สิงหราชเจ้าเมืองทนธบุรีเกรงว่าจะรักษาเมืองไม่ได้ จึงให้พระนางเหมชาลาและเจ้าชายธนกุมารอัญเชิญลงเรือหนีไปลังกา แต่เรือกำปั่นได้ถูกพายุพัดเรือแตก น้ำซัดทั้งสองพระองค์ มา ณ หาดทรายแก้ว เจ้าชายธนกุมารและพระนางเหมชาลาและบาดู (แปลวา นักบวช) ชาวลังกา นำพระทันตธาตุส่วนหนึ่งเก็บประดิษฐานไว้ในเจดีย์องค์เล็กๆ มีศิลปะการก่อสร้างแบบศรีวิชัย ในปี พ.ศ. 854 และอีกส่วนหนึ่งพระนางเหมชาลาและเจ้าชายธนกุมารได้อัญเชิญกลับไปลังกา

ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 1093 ในสมัยของพระเจ้าศรีธรรมาโศกราช (พระเจ้าจันทรภานุ) สร้างเมืองนครศรีธรรมราช ได้ทรงสร้างเจดีย์ขึ้นใหม่เป็นทรงศาญจิ

และในปี พ.ศ. 1770 พระเจ้าศรีธรรมาโศกราช ได้มีการนิมนต์พระภิกษุชาวลังกามาตั้งคณะสงฆ์และบูรณะพระบรมธาตุเป็นเจดีย์แบบทรงลังกา พระสถูปเป็นรูปทรงระฆังคว่ำ หรือ โอคว่ำ ถัดขึ้นไปมีฐานสี่เหลี่ยมรองรับส่วนยอด เสาที่อยู่แต่ละด้านของฐานมีพระพุทธรูปปูนปั้นประดับอยู่ 4 ด้าน ส่วนเสาแต่ละมุมของฐานมีรูปปั้นพระสาวรกเดินจงกรมติดประจำเสา ทั้ง 4 มุม ส่วนถัดขึ้นไปของยอดนี้มีปล้องไฉน 52 ปล้อง แล้วมีบัวคว่ำบัวหงายรับปลียอดซึ่งหุ้มด้วยทองคำแผ่เป็นแผ่นหนาเท่าใบลานหุ้มไว้ น้ำหนัก 800 ชั่ง (960 กิโลกรัม) สูง 6 ศอก (2 เมตร) 1 วา(0.50 เมตร) รอบพระสถูปมีลานประทักษิณ และมีเจดีย์ประดิษฐาน 158 องค์ รอบองค์พระมหาธาตุ

เมื่อสร้างพระบรมธาตุเจดีย์เสร็จจะมีงานพีธีสมโภชพระบรมธาตุ ที่ชายหาดปากพนัง ชาวบ้านปากพนังได้พบผ้าแถบยาวผืนหนึ่งที่ถูกคลื่นซัดมา ในผ้าแถบนี้มีภาพเขียนเป็นเรื่องพุทธประวัติ ชาวบ้านจึงนำไปถวายพระเจ้าศรีธรรมาโศกราช พระองค์รับสั่งให้ซักผ้าผืนนั่นจนสะอาดจนเห็นภาพพระพุทธประวัติชัดเจน เรียกกันว่า “ผ้าพระบฎ” และรับสั่งให้ประกาศหาเจ้าของ จนได้ความว่าชาวพุทธชาวหงสากลุ่มหนึ่ง จะนำผ้าพระบฎไปบูชาพระพุทธบาทที่ศรีลังกา แต่เรือได้เจอกับพายุมีผู้รอดชีวิต 10 คน และผ้าก็ถูกน้ำซัดมาติดชายหาดที่ปากพนัง ดังนั้นพระเจ้าศรีธรรมาโศกราชทรงมีความเห็นว่า ควรนำผ้าพระบฎไปห่มพระบรมธาตุเจดีย์เนื่องในโอกาสสมโพชพระบรมธาตุ เจ้าของผ้าพระบฎก็มีความยินดีถวายผ้า การห่มผ้าพระบรมธาตุจึงเป็นประเพณีสืบต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

ช่วงเวลาที่ห่มพระบรมธาตุ แต่เดิมการห่มพระบรมธาตุทำปีละ 2 ครั้ง คือ ในวันมาฆบูชา ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 และในวันวิสาขบูชา ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 แต่ในปัจจุบันการห่มพระบรมธาตุทำในวันมาฆบูชา ขึ้น15 ค่ำ เดือน 3 สีที่นิยมมี สีแดง สีขาว และสีเหลือง ความยาวขึ้นอยู่กับความศรัทธาของพุทธศาสนิกชน

ในสมัยกรุงศรีอยุธยา เมืองนครศรีธรรมราชเป็นเมืองพระยามหานคร มีหัวเมืองใหญ่น้อยอยู่ในการปกครอง สมัยก่อนเมืองนครศรีธรรมราชถูกเรียกว่า เมืองสิบสองนักษัตร เพราะใช้เครื่องหมายรูปสัตว์ตามจักรราศี ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันเมืองนครศรีธรรมราชยังมีชื่อเสียงในเรื่องการทำเครื่องถม อีกด้วย

อุทยานแห่งชาติเขาคิชกูฏ จันทบุรี

2012-10-30T03:01:00.000-07:00

อุทยานแห่งชาติเขาคิชกูฏ ตั้งอยู่ในพื้นที่ของอำเภอมะขามและอำเภอเขาคิชกูฏ ประกอบด้วยภูเขาและทิวทัศน์ที่สวยงาม มียอดเขาพระบาทเป็นภูเขาสูงสุด สูงจากระดับน้ำทะเล ประมาณ 1,085 เมตร และเป็นแหล่งต้นน้ำและลำธารที่สำคัญของจันทบุรี เช่น คลองกระทิง คลองตะเคียน คลองทุ่งเพล คลองพลวง เป็นต้น ได้รับการประกาศจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 14 ของประเทศไทย เมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2520 มีขนาดพื้นที่ประมาณ 58.31 ตารางกิโลเมตร

แหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจ

น้ำตกกระทิง เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ที่มีชื่อเสียงแห่งหนึ่งของจันทบุรี ซึ่งแหล่งต้นน้ำเกิดจากเทือกเขาคิชกูฏ มีทั้งหมด 13 ชั้น ชั้นที่ 8 เป็นชั้นที่สวยที่สุด น้ำตกกระทิงอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ เพียง 100 เมตร บริเวณใกล้น้ำตกมีอ่างเก็บน้ำ มีกิจกรรมพายเรือและจักรยานให้บริการ มีสถานที่กางเต็นท์

ยอดเขาพระบาทหรือยอดเขาคิชกูฏ บนยอดเขามีรอยพระบาทปรากฏอยู่บนหินก้อนใหญ่ ถือเป็นสถานที่สำคัญทางพุทธศาสนา เป็นที่เคารพของพุทธศาสนิกชน ช่วงเวลาที่เปิดให้ขึ้นไปนมัสการรอยพระพุทธบาทอยู่ในช่วง ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 3 ถึง แรม 15 ค่ำ เดือน 4 ของทุกปี อยู่ห่างจากพื้นที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ 16.5 กิโลเมตร

น้ำตกช้างเซ น้ำตกมี 3 ชั้น สายน้ำไหลแรงจากหน้าผาสูงชัน บริเวณรอบน้ำตกเป็นป่าดิบชื้นปกคลุมหนาทึบ น้ำตกอยู่ระหว่างทางขึ้นยอดเขาพระบาท ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ 12 กิโลเมตร คือเดินทางโดยรถยนต์ 10 กิโลเมตร และเดินเท้าอีก 2 กิโลเมตร

น้ำตกคลองไพบูลย์ ขึ้นตรงต่ออุทยานแห่งชาติเขาคิชกูฏ เป็นน้ำตกมีลำธารกว้างเหมาะแก่การลงเล่นน้ำ ตั้งอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ เพียง 8 กิโลเมตร การเดินทางสะดวกมีที่ให้กางเต็นท์ พักแรม

อุทยานแห่งชาติเขาคิชกูฏ โทร. 039-452-074

ร้านก๋วยเตี๋ยวลุงจู๊ ก๋วยเตี๋ยวไข่สูตรโบราณ ที่จันทบุรี

2012-10-28T19:14:00.000-07:00

ด้านหน้าร้าน ลุงจู๊

ร้านก๋วยเตี๋ยวลุงจู๊ สูตรโบราณนี้ตั้งอยู่ตำบลบางกะจะ อ.ท่าใหม่ ใกล้สถานที่ท่องเีที่ยวค่ายเนินวง อายุของร้านนี้ไม่มากไม่มาย เปิดขายมามากกว่า 60 ปี ตั้งแต่ลุงจู๊ยังหนุ่มๆ จนมรดกร้านนี้ตกสู่รุ่นลูกเปิดขายต่อจากลุงจู๊ ไม่มีสาขานะคะ เส้นก๋วยเตี๋ยวมีให้เลือกทั้งเส้นเล็ก เส้นใหญ่ วุ้นเส้น หมี่เหลือง หมี่ขาว ที่เด็ดที่สุดคือเกี๊ยวปลาเนื้อแป้งบางไส้เกี๊ยวปลาอัดแน่นไปด้วยเนื้อเต็มๆ ไข่ที่ใส่กินกับก๋วยเตี๋ยว ทางร้านจะนำไปตอกใส่ตะกร้อลวกเส้นแล้วนำไปต้มในหม้อก๋วยเตี๋ยวให้พอสุกไข่แดงเป็นยางมะตูม เวลากินกับก๋วยเึีตี๋ยวตัดไข่ยางมะตูมแล้วไปรวมกับน้ำซุปตัำกเข้าปากแล้วสุดยอดแห่งความอร่อย ถ้าอยากลองลิ้มชิมรสชาติก๋วยเตี๋ยวลุงจู๊เชิญได้นะคะ เปิดขายทุกวัน(ยกเว้นวันตรุษจีนและวันเชงเม้งร้านหยุด) ตั้งแต่เวลา 08.00 - 16.00 น.

เกี๊ยวปลาต้มยำใส่ไข่

วุ้นเส้นต้มยำใส่ไข่

เส้นใหญ่ต้มยำ

เส้นหมี่ขาวต้มยำ

เส้นเล็กต้มยำ

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพาณิชย์นาวี จันทบุรี

2012-10-27T00:08:00.000-07:00

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพาณิชย์นาวี จันทบุรี

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2517 กรมศิลปากรได้มีการศึกษา ค้นคว้า วิจัย ทางด้านโบราณคดีใต้น้ำ ได้มีการดำเนินการสำรวจและขุดค้นแหล่งโบราณคดีใต้น้ำ แต่ละแห่งในท้องทะเลไทย ทำให้มีจำนวนโบราณวัตถุเพิ่มมากขึ้น ดังนั้นจึงมีการจัดตั้งพิพิธภัณฑสถาน เพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับการทำงานโบราณคดีใต้น้ำ และประวัติศาสตร์การพิชย์นาวีของไทย อีกทั้งได้มีงานที่จับกุมชาวต่างชาติที่เข้ามาทำการลักลอบงมโบราณวัตถุใต้ทะเลฝั่งอ่าวไทย ยิ่งเป็นแรงกระตุ้นที่ทำให้คนไทยตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญของมรดกทางวัฒนธรรมที่พบจากท้องทะเล ซึ่งโบราณวัตถุที่ค้นพบนี้เป็นหลักฐานที่ช่วยในการสืบค้นความเป็นมา และบอกเล่าเรื่องราวทางเศรษฐกิจการพาณิชย์นาวีของไทยในอดีต

แหล่งทึ่ค้นพบโบราณคดีใต้น้ำที่สำคัญของจันทบุรี อยู่ในอ่าวบางกะไชย อ.แหลมสิงห์ ได้ค้นพบซากเรือสำเภาโบราณ 2 ลำ อยู่ในระดับลึก 8 เมตร ห่างจากฝั่ง 2 กิโลเมตร ซากเรือสำเภาถูกค้นพบเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2534 และทำการขุดค้นระหว่างเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2536 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2537

ในตัวเรือพบโบราณวัตถุจำนวนมาก มัทั้งที่เป็นสินค้าบรรทุกมาในระวางเรือ เป็นก้อนทองแดง-ดิบ ไม้แดงที่ใช้สำหรับย้อมสี หมากดิบและข้าวของเครื่องใช้ประจำเรือ ได้แก่ เครื่องถ้วยลายครามของจีน เครื่องปั้นดินเผาจากแหล่งเตาเผาโบราณที่แม่น้ำน้อย สิงห์บุรี จากแหล่งเตาเผาโบราณที่บ้านบางปูน สุพรรณบุรี และแหล่งเตาปะขาวหาย พิษณุโลก นอกจากนั้นยังมีเครื่องใช้ประเภทก้างปลา เปลือกไข่ ฯลฯ

อายุของซากเรือได้เปรียบเทียบกับเครื่องถ้วยจีนที่พบในซากเรือ จัดอยู่สมัยพระเจ้าหวั่นหลีแห่งราชวงศ์ เหม็ง(พ.ศ. 2115-2163) และตัวอักษรจีนที่พบบนเครื่องคันชั่งเป็นปีจอในรอบนักษัตรของจีนตรงกับปี พ.ศ. 2153 ตรงกับสมัยรัชกาลสมเด็จพระเอกาทศรถของไทย

การจัดตั้งของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพาณิชย์นาวีของจันทบุรี ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เสด็จเป็นองค์ประธาน ในพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ เมื่อวันอังคารที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2544

ภายในห้องพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี ได้มีการจัดแสดงนิทรรศการถาวร 6 ห้อง ดังนี้

1.ห้องจัดแสดงสินค้าและวิถีชีวิตชาวเรือ จัดแสดงเกี่ยวกับการพาณิชย์ในสมัยโบราณ เส้นทางการเดินเรือ เมืองท่าโบราณสินค้า โดยใช้เรือสำเภาจำลองขนาดเท่าของจริง จำลองสภาพสินค้า ตลอดจนชีวิตความเป็นอยู่ในเรือ มีการจัดแสดงของมีค่า เช่น จี้ทองคำฝังพลอยแดง และกำไรทองคำ ซึ่งพบจากแหล่งบริเวณซากเรือที่จมในบริเวณอ่าวไทย

ด้านหน้าหัวเรือ จะเขียนรูปราหู เพราะเขามีความเชื่อว่าจะช่วยป้องกันภูตผีปีศาจ เรือที่จัดแสดงมีขนาดเท่าของจริง

ตาของเรือสำเภาสำหรับการเดินเรือสำหรับขนส่งสินค้า ตาจะมองไปข้างหน้า ถ้าตาของเรือประมงจะมองลงล่าง ส่วนตาของโจรสลัดตาอีกข้างหนึ่งจะคาดตาไว้

ปืนใหญ่ที่อยู่ในเรือสำเภาจะมีแค่ 3 กระบอก สำหรับลำขนาดนี้

สินค้าที่ไว้ในท้องเรือ

พวกไห 4 หู และเครื่องถ้วยชามที่จะขนส่ง วัตถุที่แสดงเป็นของจริง

ที่นอนสำหรับลูกเรืออยู่ใตท้องเรือ

จุ่นจู๊ เป็นตำแหน่งกัปตันของเรือสำเภา ไม่ไช่ไต๊ก๋ง ซึ่งใต๊ก๋งจะเป็นคนบังคับหางเสืออยู่ท้ายเรือ

การทำอาหารบนเรือ

คนงานแบกของบนเรือ

คนงานที่ทำหน้าที่กางใบเรือ

ด้านท้ายเรือมีชื่อเรืออยู่ ชื่อบรรพวิน ชื่อนี้แล้วแต่เจ้าของเรือจะตั้ง

2.ห้องแนะนำปฏิบัติการโบราณใต้น้ำจัดแสดงเกี่ยวกับเทคนิคการทำงานของงานโบราณคดีใต้น้ำโดยจำลองสภาพจริงของแหล่งโบราณคดีใต้น้ำ วิธีการทำงาน ตลอดจนเครื่องมือต่างๆ ที่ใช้ในการปฏิบัติงานจริง

3.ห้องคลังเก็บโบราณวัตถุ จัดแสดงให้เห็นถึงการเก็บรักษาโบราณวัตถุภายในพิพิธภัณฑ์โดยบางส่วนของห้องคลังเป็นผนังกระจกทำให้ผู้เข้าชมได้มองเห็นการจัดเก็บโบราณวัตถุภายในห้องคลังได้

4.ห้องแสดงเรือและชีวิตชาวเรือ จัดแสดง ชนิด และแบบของเรือต่างๆ ที่มีใช้ในประเทศไทยโดยการใช้เรือจำลองย่อส่วนตามจริง

5.ห้องแสดงของดีเมืองจันทบุรี จัดแสดงเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของจันทบุรี ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ สมัยประวัติศาสตร์ การก่อตั้งเมือง เหตุการณ์สำคัญและเรื่องราวของชาวพื้นเมืองของจันทบุรี นอกจากนี้ยังให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมและทางธรรมชาติ รวมทั้งของดีมีชื่อเสียงของจันทบุรี

พลอยของดีเมืองาจันท์

เสื่อจันทบูรของดีเมืองจันท์

6.ห้องบุคคลสำคัญ จัดแสดงเรื่องราวพระราชประวัติของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช กับการทำสงคราม เมื่อคราวเสียกรุงอยุธยา ครั้งที่ 2 รวมทั้งเส้นทางการเดินทัพเมื่อคราวพระเจ้าตากสินมารวมพลที่จันทบุรี เพื่อเชิดชูพระมหาวีรกรรมของพระองค์

การจัดแสดงเข้าตีเมืองของจันท์ของพระเจ้าตากสิน

การจัดแสดงที่เข้าตีที่ค่ายโพธิ์สามต้น

การจัดแสดงเรือกลับอยุธยาเพื่อกู้เอกราช

การขุดเรือทำจากต้นตะเคียนเมื่อได้แบบที่ต้องการแล้วจะเอาฟางมาสุมไว้ตรงกลางเพื่อขยายตัวเรือให้ได้ตามต้องการ

การเล่นหมากขุม

ถ้าผู้เข้าชมมีเวลาพอก็นั่งเล่นเกม หมากขุม ฝึกสมองและนั่งพัก

เป็นกีฬาพื้นเมืองประเภทกีฬาในร่ม นิยมเล่นกันระหว่างเด็กและผู้ใหญ่ ทั้งในทวีปเอเชียและแอฟริกา วิธีการเล่นก็แตกต่างกันออกไป หมากขุมนิยมเล่นกันที่ภาคใต้ของประเทศไทย ชาวใต้ เรียกว่า "หมากขุม" หรือ "หมากหลุม" เป็นกีฬาที่แข่งความสามารถเฉพาะตัว ช่วยให้ผู้เล่นได้ฝึกสมอง ฝึกการคิดคำนวณและช่วยสร้างความคุ้นเคยกัน

อุปกรณ์หมากขุมและลูกหมากขุม นิยมใช้เมล็ดสวาด ซึ่งมีลักษณะกลมรี เปลือกแข็งมีสีเทาเจือเขียว อาจใช้เมล็ดพืชอย่างอื่นที่มีขนาดและลักษณะใกล้เคียงกันได้ เช่น เมล็ดมะขามสุข บางทีก็ใช้ดินเหนียวทำเป็นลูกธนูตากแห้ง แต่ไม่นิยมเพราะไม่ทนและเปื้อนมือง่าย ปัจจุบันนิยมใช้ลูกแก้วแทน

ลูกหมากอาจเมล็ดสวาด ลูกหยาง ดินเหนียวปั้น

หมากขุม 7 หลุมในตัวเมืองมีลูกหมาก ึ 7 ลูก

หมากขุม 9 หลุม ในตัวเมืองมีลูกหมาก 9 ลูก

วิธีการเล่น

1.ผู้เล่น 2 คนนั่งคนละข้างกับรางหมากขุม แต่ละคนใส่ลูกหมากหลุมละ 7 ลูก(รางหมากขุม 7 หลุม) ทั้ง 7 หลุม (ยกเว้นหลุมหัวเมืองไม่ต้องใส่)

2.การเดินหมาก ให้เดินจากขวาไปซ้าย อาจเริ่มเล่นพร้อมกันทั้ง 2 ฝ่าย เรียกว่า "แข่งเมือง" หรือให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเริ่มเล่นก่อน โดยเริ่มจากการหยิบหมากจากหลุมใดก็ได้ ในด้านของตนเองขึ้นมาทั้งหมด จากนั้นทิ้งลูกหมากลงในหลุมถัดไปหลุมละหนึ่งเม็ด เมื่อหมากตัวสุดท้ายตกลงหลุมใด ก็หยิบหมากจากหลุมนั้นขึ้นมาให้หมดแล้วเดินต่อไป จนกระทั่งหมากตัวสุดท้ายตกไปในหลุมว่างของฝ่ายตรงข้าม ถือว่า "ตาย" กรณีที่หมากตัวสุดท้ายตกในหลุมว่างในแดนตนเอง ถ้าหลุมตรงข้ามมีหมากในหลุมก็ให้เอาหมากในหลุมที่ตายของตนเองและหลุมตรงข้ามใส่ในหลุมหัวเมืองของตนเอง เรียกว่า "กิน" ถ้าหมากตัวสุดท้ายของตนเองตกในหลุมหัวเมืองให้เริ่มต้นเดินใหม่จากหลุมใดก็ได้ในด้านของตนเอง เล่นจนหลุมเมืองของฝ่ายหนึ่งหมดหมากเดินต่อไปไม่ได้ จึงเริ่มเล่นตาต่อไป

การเล่นในแต่ละครั้งเรียกว่า "ตา" ตาถัดไปให้นำหมากในหลุมเมืองของแต่ละฝ่ายใส่ในแดนของตัวเรา ต่างกันการเล่นครั้งแรกที่ตัวหมากไม่ครบในแต่ละหลุมทำให้หลุมนั้นเป็นหลุมว่าง เรียกว่า "เป็นหม้าย" หลุมหม้ายนั้นเริ่มจากหลุมที่อยู่ห่างจากหลุมเมืองมากที่สุด ทั้ง 2 ฝ่ายเล่นจนกระทั่งฝ่ายหนึ่งเป็นหม้าย ตั้งแต่ 1 หลุม 2 หลุม จนเป็นหม้ายหมดทุกหลุม เป็นอันยุติการเล่น แสดงถึงการแพ้ชนะอย่างสมบูรณ์

พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพาณิชย์นาวี

ตั้งอยู่เลขที่ 80 หมู่ 8 ค่ายเนินวง ตำบลบางกะจะ อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี

โทรศัพท์ 039-391431

เปิดทำการวันพุธ – วันอาทิตย์ เวลา 9.00 – 16.00 น.

ปิดวันจันทร์,วันอังคารและวันหยุดนักขัตฤกษ์

ค่าเข้าชม คนไทย 20 บาท ชาวต่างชาติ 100 บาท

ไปเที่ยวที่โบราณสถานเพนียดหรือคูเพนียดที่จันทบุรีกันดีกว่า

2012-10-23T07:51:00.000-07:00

ภาพถ่ายจากมุมสูงของคูเพนียด

แท่นที่วางศิวลึงก์

ที่บดยาที่ขุดพบ

เพิ่มคำอธิบายภาพ

ศิลาแลงที่พบที่โบราณสถานเพนียด

ภาพเขียนจำลองเมืองโบราณเพนียด

กลุ่มโบราณสถานเพนียดหรือคูเพนียดคาดว่าน่าจะก่อสร้างประมาณก่อนพุทธศตวรรษที่ 12 ตั้งอยู่ใจกลางเมืองโบราณเพนียด ซึ่งเมืองโบราณเพนียดนี้มีพื้นที่ ประมาณ 1,600 ไร่ โบราณสถานเพนียดหรือคูเพนียด มีขนาดยาว 60 เมตร กว้าง 40 เมตร เป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า วางตัวตามแนวทิศตะวันออกตะวันตก มีอยู่ 2 แห่ง สร้างคู่ขนานกันตั้งอยู่ห่างกันราว 50 เมตร มีทางเดินเชื่อมต่อถึงกัน ซึ่งทางเชื่อมนี้ทำจากหินบดหยาบ คูเพนียดทางทิศเหนือจะมีหลักฐานหลงเหลือให้เห็นมากกว่าคูเพนียดทางทิศใต้ และคูเพนียดทางทิศเหนือด้านที่หลงเหลืออยู่มากที่สุดคือด้านทิศใต้ ซึ่งมีแนวศิลาแลง ก่อสูงจากพื้นดินราว 3 เมตร ส่วนด้านอื่นๆ สูงราว 1.50 เมตร

ภาพจำลองคูเพนียดแฝดและตัวปราสาท

แผนผังบริเวณโบราณสถานเพนียด

ด้านทิศใต็ของคูเพนียดทางทิศเหนือสูง 3 เมตร

ทางเชื่อมระหว่างคูเพนียดที่หลงเหลือ

ทางขึ้นคูเพนียด้านทิศใต้

ศิลาแลงของทางเชื่อมระหว่างคูเพนียดทั้งสองแห่ง

ภายในคูเพนียดทางด้านทิศใต้

แนวป่าคือโบราณสถานเพนียดร้าง

บริเวณฐานศิลาแลงด้านในคูเพนียดมีการถมอัดดินลูกรังเป็นแนวโดยรอบเข้าไปด้านในห่างจากฐานศิลาแลงราว 2 เมตร ซึ่งที่กลางคูเพนียดลึกลงไปนั้นเป็นชั้นดินทรายละเอียดเป็นชั้นที่อยู่ในระดับน้ำใต้ดินใช้เป็นที่เก็บกักน้ำ โดยใช้แนวศิลาแลงกั้นเป็นขอบเขต

ตรงกลางคูเพนียดที่คาดว่าเป็นที่เก็บนำ้มีแนวศิลากั้น

ภาพจำลองภายในคูเพนียด

บันไดทางลงเข้าบริเวณด้านในของคูเพนียดมีทางลง 2 ทาง คือ ด้านทิศตะวันตกและทิศตะวันออก

บริเวณแนวฐานศิลาแลงด้านทิศใต้มีความกว้างและสูงกว่าด้านอื่นๆ ถึง 2 เท่า บริเวณขอบสระทางด้านทิศใต้นี้มีอาคารหลังคามุงด้วยกระเบื้องกาบกล้วยยาวตลอดแนว โครงสร้างของอาคารทั้งเสาและโครงหลังคาคงทำจากไม้

ทางลงในคูเพนียดทางทิศตะวันตก

ภาพเขียนจำลองบันไดลงคูและอาคารที่มุงหลังคา

บริเวณด้านนอกแนวศิลาแลงด้านทิศเหนือมีบันไดตั้งอยู่กึ่งกลางของแนวคูเพนียด และบันไดนี้ตั้งอยู่แนวเดียวกับบันไดโบราณสถานเพนียดทางทิศใต้

ทางขึ้นเพนียดอยู่ทางทิศเหนือ

แนวฐานคูเพนียดด้านทิศเหนือของคูเพนียดทิศเหนือ

ทางทิศตะวันตกของคูเพนียดมีซากอาคารโบราณสถานลักษณะคล้ายระเบียงคตรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ล้อมรอบอาคารเหมือนกับแนวกำแพงที่ล้อมรอบปราสาทหินในภาคอีสาน เช่นที่ปราสาทหินพนมรุ้งและปราสาทหินพิมาย แต่แนวระเบียงคตได้ถูกรื้อทำลายลงไปมากแล้วหลงเหลือหลักฐานเพียงเล็กน้อย ส่วนตัวปราสาทไม่มีร่องรอยเหลือให้เห็นอีกแล้ว

โบราณสถานเพนียดที่นี่ใช้ในการประกอบพิธีกรรมทางศาสนา โดยใช้น้ำภายในคูเพนียดเป็นที่ชำระร่างกายก่อนเข้าไปทำพิธีกรรมยังศาสนสถาน และระเบียงคตด้านทิศตะวันตกที่มีอาคารหลังคามุงกระเบื้องนั้นใช้เป็นสถานที่เตรียมตัวและผลัดเปลี่ยนเครื่องแต่งกายสำหรับสามัญชนหรือเป็นศาลาเปลื้องเครื่องทรงของพระมหากษัตริย์ เพราะในศาสนาพราหมณ์การจะเข้าไปประกอบพิธีกรรมในสถานที่ของเทพเจ้าจะต้องชำระล้างร่างกายและจิตใจให้บริสุทธิ์

ขอขอบคุณพี่ช่อที่ให้ข้อมูลและพาเที่ยวคูเพนียด

เมืองเพนียดเปิดให้บริการวันจันทร์-ศุกร์

เวลา 09.00 - 15.00 น.

โทร.สอบถามได้ที่ 089 249 0058

ตำนานเมืองจันทบุรี

2012-10-22T03:10:00.000-07:00

ตำนานเรื่องเมืองจันทบูรโบราณที่เรียกว่า เมืองกาไว มีบันทึกไว้ในสมุดข่อยโบราณตัวหนังสือเป็นตัวหนังสือขอม สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ เคยเสด็จมาทรงสำรวจที่ตั้งเมืองจันทบุรีโบราณแห่งนี้ ได้นำเอาหนังสือดังกล่าวไปพร้อมกับศิลาลวดลายโบราณและแผ่นศิลาจารึกไปด้วยหลายชิ้น สมุดข่อยที่เขียนเรื่องนี้ยังเหลืออยู่ตามบ้านบ้าง แต่เก่ามากแล้ว เขียนเป็นสำเนียงคำพูดโบราณและเติมอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์เพิ่มเข้าไปอีกหลายตอน ตลอดจนบอกตำราทำเสน่ห์ยาแฝด บอกวิธีปลุกเสกทำหงส์ร่อนมังกรรำไว้ด้วย ตำนานดังกล่าวเขียนไว้ดังนี้

ในกาลครั้งหนึ่ง มีกษัตริย์ผู้ครองนครชื่อนครจันทบูร ตั้งอยูที่เชิงเขาสระบาปด้านทิศตะวันตก ทรงพระนามว่า พระเจ้าพรหมทัต มีเอกอัครมเหสี พระนามว่า พระนางเจ้าจงพิพัฒน์ และมีพระราชโอรสสองพระองค์ พระเชษฐาทรงพระนามว่า เจ้าบริพงษ์ พระอนุชาทรงพระนามว่า เจ้าวงษ์สุริยมาศ ต่อมาพระเอกอัครมเหสีได้สิ้นพระชนม์ลง ภายหลังจากนั้นพระเจ้าพรหมทัตได้ทรงอภิเษกพระมเหสีใหม่ นามว่า พระนางกาไว ทรงพระโฉมศิริพิลาศ เป็นที่โปรดปรานของพระเจ้าพรหมทัต และมีพระโอรสด้วยกันหนึ่งพระองค์ พระนามว่า พระไวยทัต พระนางกาไวเป็นผู้มีจิตริษยาในพระราชโอรสที่ประสูติจากพระนางเจ้าจงพิพัฒน์ พระนางกาไวเป็นผู้มักใหญ่ไฝ่สูงหวังจะให้พระไวยทัตได้ครองนครและพระนางจะได้มีอำนาจต่อไป ทรงคิดว่าเมื่อพระเจ้าพรหมทัตเสด็จสวรรคตแล้วจะวางแผนกำจัดเจ้าชายบริพงษ์และเจ้าชายวงษ์สุริยมาศ ซึ่งตามกฎมณเฑียรบาลย่อมมีสิทธิ์ขึ้นครองราชย์สมบัติมากกว่าและไม่ผู้ใดกีดขวางแผนการของตน ความคิดนี้พระนางได้คิดมาตั้งแต่แรกที่ได้ทรงอภิเษกสมรสกับพระเจ้าพรหมทัต ครั้นพระนางมีราชโอรสก็ทรงดำเนินงานตามแผนที่วางไว้ เพื่อให้พระเจ้าพรหมทัตที่ทรงโปรดปรานพระนางอยู่แล้วได้ลอบการทำเสน่ห์ยาแฝดให้พระสวามีทรงเสวยเพื่อให้หลงรักพระนางเพียงองค์เดียว และเมื่อมีโอกาสคราใดก็พยายามเพ็จทูลให้พระเจ้าพรหมทัตกำจัดเจ้าบริพงษ์และเจ้าวงษ์สุริยมาศเสีย โดยหาเรื่องต่างๆ ว่าเจ้าชายทั้งสองพระองค์ไม่ดีต่อพระนางอยู่เสมอ ถึงแม้ว่าพระเจ้าพรหมทัตจะทรงเสน่หาในพระนางกาเพียงไร ก็ยังทรงมีสติอยู่ไม่ได้ทำอะไรรุนแรงต่อพระราชโอรสทั้งสอง และพระองค์เองก็เกรงว่าพระราชโอรสทั้งสองจะถูกลอบปลงพระชนม์ พระองค์จึงชี้แจงแสดงเหตุผลต่อโอรสทั้งสองให้หลบหนีออกไปจากเมือง ทั้งๆ ที่ทรงอาลัยต่อพระราชโอรส พร้อมทั้งพระราชทานทรัพย์สินเงินทองและพลอยสีต่างๆ ให้อีกองค์ละ 1 ทนาน เพื่อให้ใช้จ่ายระหว่างการเดินทาง ฝ่ายเจ้าบริพงษ์และเจ้าวงษ์สุริยมาศ แม้ทรงทราบเบื้องหลังอยู่บ้าง แต่ด้วยความเกรงพระทัยในพระราชบิดา ทั้งสองพระองค์ก็ได้เสด็จออกจากเมืองไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ระหว่างที่เสด็จไปตามทางนั้นทรงได้รับความลำบากตรากตรำมาก จนแทบเอาพระชนม์ชีพไม่รอด เสด็จดำเนินไปจนเข้าเขตเมืองพระนคร ทรงเข้าไปประทับอยู่ในสวนของเจ้าเมืองพระนคร หลังจากนั้นก็ได้อภิเษกสมรสกับพระราชธิดาของเจ้าเมืองพระนคร

เมื่อพระนางกาไวดำเนินแผนการลุล่วงไปขั้นหนึ่งแล้ว ก็พยายามรวบรวมอำนาจต่างๆ ไว้ในมือพระนางและเกรงว่าจะชักช้า จึงจัดการวางยาพิษ “มหาไว” ปลงพระชนม์พระเจ้าพรหมทัต ครั้นเมื่อพระเจ้าพรหมทัตสวรรคตแล้ว พระนางกาไวก็แต่งตั้งตนเป็นผู้สำเร็จราชการแทนและได้สถาปนาพระไวยทัตขึ้นเป็นกษัตริย์ แต่พระราชโอรสยังทรงพระเยาว์อยู่ อำนาจทั้งหมดจึงตกอยู่ในมือพระนาง เมื่อมีอำนาจแล้วพระนางก็ทรงทำนุบำรุงไพร่พลให้เข้มแข็งเตรียมไว้รับศึกจากเจ้าชายบริพงษ์และเจ้าชายวงศ์สุริยมาศ

ฝ่ายเจ้าบริพงษ์และเจ้าวงศ์สุริยมาศที่ทรงอยู่ที่เมืองพระนคร ทรงทราบเรื่องบิดาสวรรคตโดยพระนางกาไวเป็นผู้วางยาพิษและได้ขึ้นครองเมืองก็ไม่พอพระทัย รีบกรีฑาทัพมาเพื่อชิงเมืองคืน เพราะถือว่าพระองค์มีสิทธิ์ในราชสมบัติ กองทัพที่ยกมาคงมีกำลังน้อย ทั้งการขาดการเตรียมพร้อม เมื่อยกทัพมาอย่างรีบด่วนไพร่พลเหน็ดเหนื่อยอิดโรย และเมื่อยกมาถึงแล้วก็ส่งกองพัพเข้าตีเมืองทันที ทางฝ่ายในเมืองเตรียมพร้อมอยู่แล้ว จึงมีชัยชนะกองทัพเจ้าบริพงษ์และเจ้าวงษ์สุริยมาศทุกครั้ง ผลที่สุดทั้งกองทัพช้าง กองทัพม้า และกองทัพคนของราชโอรสก็ต้องแตกถอย หนีกลับเมืองพระนครอย่างระส่ำระสาย

เมื่อแพ้ทัพกลับไปถึงเมืองพระนครแล้ว ก็ทะนุบำรุงให้เข้มแข็งและได้ขอกำลังไปยังกษัตริย์ขอม ซึ่งประทับอยู่ที่เมืองนครธมอันเป็นเมืองหลวงมาช่วยแก้แค้นโดยให้สัญญาว่าถ้าได้เมืองคืนแล้ว จะแบ่งเมืองให้ ซึ่งกษัตริย์ขอมก็ได้ส่งกำลังมาช่วย กองทัพยกมาใหม่ครั้งนี้เดินทัพมาด้วยความระมัดระวัง ไม่ประมาทเหมือนคราวที่แล้ว และกองทัพที่ยกมาเป็นกองทัพใหญ่ มีทหารไพร่พล ช้างม้า เป็นจำนวนมาก ยกทัพผ่านเมืองใหญ่ต่างๆ เช่น บ้านกัมเรียง(พุมเวียง) บ้านบึงชะนัง บ้านแปลง บ้านใหม่ เป็นต้น เมื่อยกกองทัพมาถึงบ้านทัพปัดตีแล้วข้ามริมคลองโป่งน้ำร้อนฝั่งบ้านกัมพุชให้หยุดกองทัพก่อน

ฝ่ายพระชายาของเจ้าบริพงษ์และเจ้าวงษ์สุริยมาศ ซึ่งทรงมีครรภ์อยู่ได้ยกทัพหนุนตามหลังมาช่วยพระสวามี เมื่อมาทันกันที่ โป่งน้ำร้อน พระชายาทั้งสองพระองค์ได้ประสูติพระโอรสพร้อมกันทั้งสองพระองค์ จึงต้องหยุดพักกองทัพอยู่หลายวัน เมื่อพระชายาและพระโอรสทั้งสองพระองค์แข็งแรงดีแล้ว จึงยกกองทัพต่อไปบ้านหนองตาคง บ้านคลองขวาง แล้วมาหยุดพักที่บ้านทับไทร ออกจากบ้านทับไทรมาหยุดกองทัพที่บ้านทัพนคร(อ.มะขาม) ออกจากบ้านทัพนครก็ผ่านบ้านต่างๆ ของ อำเภอมะขาม ผ่านบ้านทุ่งด่าน บ้านทุ่งหลวง บ้านแสนตอ บ้านน้ำรักและบ้านทรงสนาน(เหล่าพระวงศ์ที่ร่วมยกกองทัพมา พากันลงอาบน้ำที่แม่น้ำจันทบุรี) ให้พนักงานตั้งด่านเก็บส่วยที่บ้านเกาะส่วย (ตำบลท่าหลวงเก่า) แล้วยกทัพมาบ้านพลับพลาให้ตั้งมั่นอยู่บริเวณหนองทัพมั่น(อยู่ทางทิศเหนือของโรงเรียนวัดพลับพลาประมาณ 1 กิโลเมตร) ให้ไพร่พลขุดสระเพื่อใช้น้ำในกองทัพทั่วทั้งตำบลพลับพลาที่กองแยกย้ายไปตั้งอยู่ และได้ตั้งพลับพลาขึ้นที่บริเวณหนองพลับพลา(อยู่ทางทิศตะวันออกของวัดพลับพลา

ครั้นแล้วเจ้าชายทั้งสองพระองค์ก็จัดกองทัพเข้าตีเมืองกาไว เป็นรูปปีกกาเรียงลำดับทหารไพร่พล ทัพช้าง ทัพม้า ตามแผนยุทธศาสตร์สมัยนั้น พี่ชาย(เจ้าบริพงษ์) ได้ยกกองทัพเข้าตีทางปีกซ้ายด้านทิศตะวันออกโอบเข้าไปสกัดและโจมตีทางทิศใต้ของเมือง แล้วตั้งมั่นอยู่บริเวณนั้นพร้อมทั้งสั่งไพร่พลให้ขุดสระน้ำเพื่อใช้สอยในกองทัพ สระแห่งนี้ได้ชื่อว่า หนองพี่ชาย(ปัจจุบันนี้เรียกว่าหนองขี้ควาย) เพราะฝูงควายผ่านและอาศัยน้ำในหนองน้ำ หนองน้ำนี้อยู่ทางทิศใต้ของเมืองเพนียดหรือเมืองกาไว ส่วนน้องชาย(เจ้าวงษ์สุริยมาศ)ยกกองทัพเข้าตีทางด้านปีกขวา เดินทัพทางทิศเหนือแล้วตีโอบล้อมไปทางทิศตะวันตกของเมือง ปลายปีกทัพและทัพหนุนมาจรดกันริมฝั่งแม่น้ำจันทบุรี เพื่อตีล้อมหนุนเข้าไปที่บ้านลาว (ปัจจุบันนี้มีชื่อเรียกว่า บ้านลาว อยู่ในหมู่ที่ 13 ของตำบลพลับพลา) กองทัพขอมได้ตั้งมั่นที่บ้านขอม (อยู่ถัดไปจากบ้านขอมลงไป อยู่หมู่ที่ 1 ของตำบลจันทนิมิต ริมแม่น้ำจันทบุรี)

ข้างฝ่ายในเมืองคงจะประมาท เพราะเคยชนะมาคราวหนึ่งแล้ว ถึงแม้ว่าฝ่ายเจ้าบริพงษ์และเจ้าวงษ์สุริยมาศ จะส่งทูตมาเจรจาขอตกลงโดยดีก็หาได้ตกลงด้วยไม่ ราชโอรสทั้งสองจึงยกกองทัพเข้าโจมตี ฝ่ายพระนางกาไวได้เตรียมกองทัพไว้สู้รบและป้องกันเมืองไว้ทุกด้าน ทหารเริ่มรบปะทะกันที่ห้วงทำการ (ปัจจุบันนี้เรียกว่า ห้วงธรรมการ อยู่ระหว่างตำบลพลับพลาและตำบลคลองนารายณ์ทางทิศเหนือของเมือง) แล้วกองทัพทั้งสองฝ่ายก็ทำการสู้รบกันทุกด้าน ทางด้านทิศเหนือและทิศตะวันตกของเมืองรบกันรุนแรงที่สุด ทางด้านทิศตะวันตกช้างทรงของเจ้าวงษ์สุริยมาศพบกับช้างทรงของเจ้าไวยทัต ทั้งสองขับช้างเข้าชนกันด้วยความสามารถ ช้างของเจ้าไวยทัตเสียท่า เจ้าวงษ์สุริยมาศได้ทีก็ฟันด้วยของ้าว (หอกด้ามยาว) ถูกเจ้าไวยทัตสิ้นพระชนม์บนหลังช้าง ช้างวิ่งหนีกลับเข้าไปในเมือง ทหารไพร่พลก็รบกันอย่างตะลุมบอน ทหารของเจ้าไวยทัตก็แตกพ่ายถอยหนีเข้าไปในเมือง บริเวณที่ช้างของเจ้าวงษ์สุริยมาศกับช้างของเจ้าไวยทัตชนกันจนทัพแตก เรียกว่า เกาะทัพแตก (ปัจจุบันนี้เรียกว่า เกาะตะแบก อยู่ทางทิศตะวันตกของวัดทองทั่ว)

เมื่อพระนางกาไวทราบว่าเจ้าไวยทัตสิ้นพระชนม์ในสนามรบ ทหารก็แตกหนีถอยร่นเข้าเมือง จึงคิดจะตัดกำลังข้าศึกไม่ให้ทหารฝ่ายตรงข้ามตีเข้าไปในเมืองและคิดจะหนีออกจากเมือง พระนางกาไวจึงสั่งการให้ทหารเอาทรัพย์สิน แก้ว แหวน เงิน ทอง หว่านให้ทหารของเจ้าวงษ์สุริยมาศตามแนวรบซึ่งล้อมไปด้วยกอไผ่ และให้ทหารประกาศว่าในเมืองไม่มีอะไรเหลือแล้ว เพราะได้นำมาออกมาหว่านจนหมดแล้ว ทหารของเจ้าบริพงษ์และเจ้าวงษ์สุริยมาศก็ต่างพากันเก็บแก้ว แหวน เงิน ทอง จนลืมการสู้รบ (ปัจจุบันบริเวณที่หว่านแก้ว แหวน เงิน ทอง เรียกว่า วัดทองทั่ว มีทุ่งล้อมรอบ) ฝ่ายพระนางกาไวได้รวบรวมทรัพย์สินที่มีค่าเตรียมหนีออกไปทางทิศใต้ของเมือง แต่ได้พบกับกองทัพของเจ้าบริพงษ์ขับทหารล้อมเข้ามา พระนางกาไวหนีออกไปไม่ได้จึงกลับเข้าไปในเมืองและเอาทรัพย์สินมีค่าทิ้งลงในเว็จ (เว็จ แปลว่ว ส้วม แต่ก่อนมีคนพยายามขุดหาทองคำจะได้หรือไม่ ไม่มีใครทราบ แต่เล่ากันว่าพอขุดลงไปในดินใกล้ถึงทองก็มีเสียงดังลั่นบันดาลให้ทองคำหนึหายลึกลงไป) พระนางกาไวได้นำเอาทองรูปพรรณต่างๆ ทิ้งลงไปให้มากที่สุด แล้วในที่สุดพระนางกาไวก็หนีเข้าห้องบรรทมแล้วดื่มยาพิษที่ชื่อว่า "มหาไว" สิ้นพระชนม์อยู่ในห้องบรรทม

เจ้าบริพงษ์และเจ้าวงษ์สุริยมาศ เมื่อได้รับชัยชนะยืดเมืองกาไวได้แล้ว ก็พักกองทัพอยู่ในเมือง จัดการเกี่ยวกับราชทรัพย์ที่รวบรวมได้เสร็จแล้วก็บูรณะเมือง ปลอบขวัญไพร่พล เมื่อจัดการฝ่ายในเมืองเรียบร้อยแล้ว ทรงยาตราทัพไปที่สระตักบาตร(ปัจจุบันเรียก สระกะบาก) เพื่อทำบุญตักบาตรเพื่อฉลองชัยชนะ (สระนี้ขุดในสมัยเจ้าบริพงษ์และเจ้าวงษ์สุริยมาศยกทัพมารบ เพื่อใช้น้ำ ปัจจุบันนี้อยู่บริเวณบ้านดาวเรือง ตำบลพลับพลา หมู่ที่ 10) ส่วนประชาชน ไพร่พลใครจะสมัครใจอยู่ที่เดิมก็ทรงอนุญาตให้อยู่กันต่อไป แต่ถ้าใตรอยากไปกับพระองค์ก็ให้ไปด้วยได้ เมื่อฉลองชัยชนะที่สระตักบาตรเสร็จแล้วทรงมาสร้างวัดพลับพลาเพื่ออุทิศให้กับไพร่พลที่เสียชีวิตในสนามรบ เมื่อวัดพลับพลาเสร็จเรียบแล้วทรงให้ชื่อว่า วัดพลับพลาชัยคีรี ที่หน้าอุโบสถให้วาดรูปเจ้าวงษ์สุริยมาศทรงช้างรบชนะเจ้าไวยทัตไว้เป็นที่ระลึก หลังจากนั้นก็เสด็จยาตราทัพไปสร้างเมืองขึ้นใหม่ที่บริเวณเขาสามสิบ แล้วให้ชื่อว่า เมืองสามสิบ ปัจจุบันนี้เป็นเมืองร้างอยู่ในอำเภอโป่งน้ำร้อน

ตามรอยเมืองโบราณของจันทบุรี

2012-10-19T22:30:00.000-07:00

เมืองจันทบุรีใช่จะมีแหล่งท่องเที่ยวที่เป็นน้ำตก ทะเล ศูนย์การค้าอัญมณี ชมหิ่งห้อย ดำน้ำ อื่นๆ อีกมากมาย แต่เมืองจันท์ยังมีแหล่งท่องเที่ยวคือเมืองโบราณด้วย

เมืองจันทบุรีเป็นชุมชนโบราณเก่าแก่ที่มีอายุมากกว่า 1,000 ปี ยังมีร่องรอยโบราณของชุมชนก่อนประวัติศาสตร์ที่มีอายุไม่น้อยกว่า 6.000 – 4.000 ปี หลักฐานที่ปรากฏทั้งด้านมานุษยวิทยา ศิลปะ และประวัติศาสตร์ แสดงให้เห็นถึงการตั้งถิ่นฐาน การเติบโตอย่างกว้างขวางในท้องถิ่น การติดต่อค้าขายกับต่างถิ่น การรับและถ่ายทอด การผสมผสานของวัฒนธรรม ซึ่งมีพัฒนาการยาวนานติดต่อมาจนถึงปัจจุบัน

การศึกษาทางด้านโบราณคดีของจันทบุรี แยกออกได้เป็น 2 ยุด คือ

1.โบราณคดีก่อนประวัติศาสตร์ คือ ช่วงเวลาก่อนที่จะมีการบันทึกประวัติศาสตร์เป็นลายลักษณ์อักษร ค้นพบโดยการสำรวจและขุดพบแหล่งโบราณคดีในพื้นที่ จ.จันทบุรี ซึ่งค้นพบเครี่องมือเครื่องใช้ของคนสมัยก่อนประวัติศาสตร์อายุประมาณ 10,000-6.000 ปี มาแล้ว ต่อเนื่องถึงหินใหม่ตอนปลายมีอายุประมาณ 4.000 – 2.000 ปี มาแล้ว รวมถึงยุคโลหะที่คนรู้จักการทำสำริดและเหล็ก คือประมาณ 1.500 ปี มาแล้ว เข้าสู่พุทธศตวรรษที่ 12 ได้พบจารึกเพนียด (หลักที่ 52) ถือว่าสมัยก่อนประวัติศาสตร์จันทบุรีได้สิ้นสุดลง และเริ่มเข้าสู่สมัยประวัติศาสตร์

2.โบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์ เป็นช่วงเวลาที่มีประวัติศาสตร์เป็นลายลักษณ์อักษรแล้ว หลักฐานต่างๆ เหล่านั้นตามหลักฐานประวัติศาสตร์ ได้แก่ จารึก ตำนาน พงศวดาร ปูมโหร ปูมแพทย์ บันทึกการเดินทาง จดหมายเหตุ ซึ่งได้พบหลักฐานขุมชนสมัยประวัติศาสตร์ในจันทบุรีเป็นเมืองโบราณเก่าแก่ ซึ่งจะน่ามีอายุถึงปลายสมัยฟูนัน ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 12 เป็นชุมชนที่ได้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรม ศิลปะ ศาสนาจากขอมโบราณ ซึ่งปรากฏหลักฐานในหนังสือฝรั่งเศส ชื่อ “แคมโบช” เขียนโดยมองสิเออร์ เอเตียนน์ เอโมนิเออร์ ปี พ.ศ. 2444 ว่ามีบาทหลวงองค์หนึ่งพบศิลาจารึกภาษาสันสฤต ที่ ต.เขาสระบาป ในศิลาจารึกมีข้อความว่า “เมื่อพันปีล่วงมาแล้วมีเมืองๆ หนึ่งชื่อว่า ควานบุรี เป็นเมืองที่มีอาณาเขตกว้างขวางตั้งอยู่บริเวณบ้านเพนียด บ้านสระบาป ต.คลองนารายณ์ อ.เมือง ผังเมืองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ากว้างประมาณ 1 กม. ยาวประมาณ 2 กม. คนที่สร้างเมืองควานบุรีชื่อหาง หรือ แหง คนพื้นเมืองพวกชอง

บริเวณที่พบแหล่งโบราณสถานมี 4 แห่ง คือ

1.เนินโบราณสถานที่วัดเพนียด (ร้าง)

2.โบราณสถานเพนียด

3.เนินโบราณสถานใกล้วัดทองทั่ว

4.เนินโบราณสถานวัดสมภาร(ร้าง)

ในเนินโบราณสถานที่เก่าแก่ที่สุดพบหลักฐานที่พบ คือ จารึก ทับหลัง เสาประดับ กรอบประตู เคยเป็นที่ตั้งวัดเพนียด ปัจจุบันเหลือเพียงเนินขนาดใหญ่ฐานล่างก่อด้วยอิฐ ลึกจากพื้นดินลงไปประมาณ 4 เมตร เนินดินเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า และยังพบร่องรอยของแนวศิลาแลงยาวประมาณ 15 เมตร พบหลักฐานของสถาปัตยกรรม ได้แก่

-ทับหลังแบบถาลาบริวัตร และทับหลังแบบสมโบร์ไพรกุก ราวพุทธศตวรรษที่ 12

-ทับหลังแบบไพรรุกเมง ราวพุทธศตวรรษที่ 13

-เสาประดับกรอบประตูในศิลปะขอม สมัยก่อนเมืองพระนคร จารึก 2 หลัก กำหนดอายุราวพุทธศตวรรษที่ 15

-ภาชนะดินเผาเป็นกระปุกทรงลูกจันรูปแบบอยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ 15-16

-ไหเท้าช้าง เป็นที่นิยมในพุทธศตวรรษที่ 17-18 เป็นต้นมา

-พบประติมากรรมขนาดเล็กในอิทธิพลของศิลปะขอมแบบนครวัด ราว พ.ศ. 1650-1725 ประติมากรรมที่พบมีทั้งจากศิลาและทำด้วยสำริด

-เนินโบราณสถานบริเวณใกล้วัดทองทั่ว ในพื้นที่นี้ใช้ศิลาแลงเป็นวัสดุหลักในการก่อสร้าง ในบริเวณนี้ยังพบเศียรประติมากรรมรูปเคารพขนาดเล็กสลักจากศิลาทรายสีแดง เป็นศิลปะร่วมในศิลปะขอมแบบบายน ราวพุทธศตวรรษที่ 18

หลักฐานที่หลงเหลือชัดเจน คือ โบราณสถานเพนียด ซึ่งใช้ศิลาแลงเป็นวัสดุในการก่อสร้างทั้งหมด และเป็นรูปแบบการก่อสร้างที่มีศิลปะขอมแบบบายน พุทธศตวรรษที่ 18 โบราณสถานเพนียดเดิมมี 2 แห่งสร้างคู่กันในแนวเหนือใต้ ปัจจุบันเหลือแห่งเดียว

ชุมชนเก่านี้เป็นชุมชนที่มีรูปแบบสังคมเกษตรกรรมได้รับอิทธิพลทางด้านศิลปะและสถาปัตยกรรมร่วมสมัยกับขอม มีคติความเชื่อทางศาสนาทั้งศาสนาพราหมณ์ พุทธ และการนับถือผีของชนพื้นเมือง เรียกว่า ชาวชอง

หลังสิ้นสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (พ.ศ.1724-1763) วัฒนธรรมขอมได้เสื่อมสลายลง ก็มีการย้ายถิ่นฐานจากโบราณเสถานเพนียดมาตั้งอยู่บริเวณบ้านหัววัง ต.พุงทะลาย(ปัจจุบัน ต.จันทนิมิต) ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำจันทบุรี และได้ขยายตัวกระจายไปตามลุ่มแม่น้ำจันทบุรี จนถึงปากอ่าว ในระยะนี้มีการกวาดต้อนคนในสมัยสงครามอยุธยา ทำให้มีหลายเชื้อชาติเข้ามาอยู่เพิ่มขึ้น เช่น ลาว เขมร โดยมีคนไทยเป็นผู้ปกครอง ในชุมชนพุงทะลายนี้ได้ค้นพบหลักฐานที่เป็นชุมชนเก่าแก่มีศิลปกรรมร่วมสมัยอยุธยาตอนต้นและมีการค้นพบในเสมาหลายชิ้น

และต่อมาก็มีการย้ายตัวเมืองจันทบุรีจากพุงทะลายมายังบ้านลุ่ม เพราะมีชัยภูมิที่เหมาะสมกว่า บ้านพุงทะลายเป็นที่ราบ ค่อนข้างลุ่ม มีน้ำท่วมขังเมืองมีความคับแคบ ส่วนบ้านลุ่มเป็นที่ราบลาดสูงชัน เหมาะเป็นที่อยู่อาศัยและป้องกันเมือง การสร้างเมืองใหม่นี้ มีคูและเชิงเทินรอบเมือง เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้างยาวประมาณด้านละ 60 เมตร ตั้งแต่สมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ

ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช(พ.ศ. 2199 – 2231) เป็นเมืองที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ ในการส่งข่าวเหตุการณ์ในเขมรและญวน ให้ทางราชสำนักทราบ และเป็นเมืองหน้าด่าน ที่คอยป้องกันการรุกรานของเขมรและญวน ดังนั้นในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชจึงทรงให้สร้างกำแพงเมือง ป้อมคูเมือง หอรบตามแบบตะวันตก ปัจจุบันยังมีหลักฐานหลงเหลืออยู่บริเวณค่ายตากสิน

ต่อมาในสมัยรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ประเทศไทยเกิดข้อพิพาทกับญวน เนื่องจากเจ้าอนุวงศ์ผู้ปกครองเมืองเวียงจันทร์เอาใจออกห่างจากไทยไปสวามิภักดิ์กับญวน ในการทำสงครามในครั้งนั้นใช้กองทัพเรือและกองทัพบก เมืองจันทบุรีเป็นเมืองชายฝั่งทะเลทางทิศตะวันออกอยู่ใกล้กับญวน พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เกรงว่าญวนจะมายึดเอาเมืองจันทบุรีเป็นที่มั่น เพื่อทำการต่อสู้กับไทย ซึ่งเมืองจันทบุรีในสมัยนั้นตั้งอยู่ในที่ลุ่มไม่เหมาะสมที่จะใช้เป็นฐานทัพต่อสู้กับญวน ฉะนั้นจึงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาพระคลัง(ดิส บุนนาค) เป็นแม่กองมาสร้างป้อมค่ายและเมืองขึ้นใหม่ที่บ้านเนินวง ต.บางกะจะ ซึ่งเมืองใหม่นี้ตั้งอยู่ห่างจากเมืองเดิม ไปทิศตะวันตก 8 กม. เป็นชัยภูมิที่ดี ลักษณะของเมืองที่สร้างมีกำแพงสร้างด้วยศิลา ป้อมคู ประตู 4 ทิศ เป็นรูปสี่เหลี่ยม กว้างประมาณ 14 เส้น ยาว 15 เส้น มีปืนใหญ่ตั้งเรียงรายอยู่ ตามช่องใบเสมา สร้างเมื่อ พ.ศ. 2377 ภายในเมืองได้สร้างศาลเจ้าพ่อหลักเมืองดังปรากฏอยู่ในวัดโยธานิมิต ว่า ได้ฝังอาถรรพ์หลักเมืองที่บ้านเนินวง ณ วันเสาร์ขึ้น 11 ค่ำ เดือน 4 ปีมะแม จุลศักราช 1197 คลังเก็บอาวุธกระสุนปืนใหญ่และคลังดินปืน กับทั้งสร้างวัดชื่อ “วัดโยธานิมิต” ขึ้นภายในเมืองใหม่นี้ด้วย และจมื่นราชามาตร์ ต่อมาเป็นเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ได้ให้พระยาอภัยพิพิธ(ต่อมาเป็นเจ้าเมืองตราด) เป็นแม่กองสร้างป้อมที่ด่านปากแม่น้ำแหลมสิงห์ ซึ่งต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 ได้พระราชทานนามภายหลังว่า ป้อมพิฆาตปัจจามิตร และบนยอดเขาแหลมสิงห์ ชื่อ ป้อมไพรีพินาศ

พอสร้างเมืองใหม่เสร็จ รัฐบาลไทยในสมัยนั้นได้สั่งย้ายเมืองจันทบุรีจากที่บ้านลุ่มไปอยู่ที่เมืองใหม่ และให้ประชาชนอพยพไปอยู่ที่เมืองใหม่ด้วย แต่เนื่องด้วยเมืองใหม่ ตั้งอยู่บนที่สูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 30 เมตร และตั้งอยู่ห่างจากคลองน้ำใส ซึ่งเป็นคลองน้ำจืดประมาณ 1 กม. ประชาชนมีความไม่สะดวกในเรื่องน้ำใช้ ประชาชนส่วนมากจึงยังคงอยู่ที่เมืองเก่า พวกที่อพยพ พวกที่อพยพกันมีแต่พวกข้าราชการ ปัจจุบันยังมีบุตรหลานของข้าราชการสมัยนั้นตั้งเคหะสถานอยู่ที่บ้านทำเนียบ ต่อมาญวนตกเป็นเมืองขึ้นของฝรั่งเศสสงคราระหว่างไทยกับญวนก็สงบลง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดเกล้าฯ ให้ราษฎรเลือกอยู่ได้ตามความสมัครใจ ยกเว้นจวนเจ้าเมืองยังคงอยู่บ้านเนินวงจนกระทั่ง รัชกาลที่ 5 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ย้ายตัวเมืองกลับไปอยู่ที่บ้านลุ่มตามเดิม

จากยุคประวัติศาสตร์เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน การตั้งเมืองจันทบุรีมีการตั้งถิ่นฐาน ดังนี้

1.บริเวณบ้านเพนียด วัดทองทั่ว ตำบลคลองนารายณ์ อ.เมือง (ขอมเรืองอำนาจ)

2.บริเวณบ้านพุงทะลาย ต.จันทนิมิต อ.เมือง (สมัยก่อนอยุธยา)

3.บริเวณบ้านลุ่ม ต.ท่าช้าง อ.เมือง (สมัยอยุธยาตอนต้น)

4.บริเวณบ้านลุ่ม ต.ท่าช้าง อ.เมือง (รัชกาลที่ 3 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์)

5.บริเวณตัวเมืองจันทบุรีในปัจจุบัน (รัชกาลที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์)

อุทยานแห่งชาติสิ่งมีค่าที่ควรปกป้อง

2012-10-15T23:34:00.002-07:00

ในสภาวะปัจจุบัน โลกประสบวิกฤตด้านทรัพยากรธรรมชาติโดยทำลายอย่างมากทำให้โลกขาดความสมดุล ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและมนุษย์ เช่น ฝนแล้ง น้ำท่วม พายุถล่ม เกิดภัยธรณีพิบัติ เป็นต้น พวกเราต้องหันมาให้ความสนใจและปกป้องธรรมชาติให้มากขึ้นกว่าเดิม และยิ่งกว่านั่นอุทยานแห่งชาติที่เรามีอยู่ในปัจจุบันโดนบุกรุกทำลายกันมากขึ้นด้วย

ในสมัยโบราณการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติในโลกนี้เกิดมาจากความคิดอยู่ 2 ประเด็น คือ

ประเด็นแรก คือ เพื่อพักผ่อนหย่อนใจ โดยใช้สวนสาธารณะหรือพื้นที่ส่วนรวม เมื่อประมาณ 3.000 ปี ในประเทศอินเดียได้จัดตั้งป่าอิสิปตนมฤคทายวันหรือสวนกวางที่อยู่เมืองพาราณสี เพื่อใช้เผยแผ่พระพุทธศาสนาและใช้เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ ต่อมาในปี พ.ศ. 252 พระเจ้าอโศกมหาราชได้ทรงเห็นชอบให้สงวนพันธุ์สัตว์ ปลา และป่าไม้ และที่ประเทศจีนเมื่อหลายร้อยปีก่อนก็มีสวนกวางไว้ขยายพันธุ์และเป็นที่พักผ่อนของประชาชน ยังมีในกลุ่มประเทศแถบอ่าวเปอร์เซีย สมัยกรีก บาบิโลน สมัยโรมัน ก็สวนสาธารณะไว้พักผ่อน

ประเด็นที่สอง เป็นพื้นที่สงวนของผู้ปกครองนครไว้ใช้ในการล่าสัตว์ นันทนาการและใช้เพื่อแสดงฐานอำนาจของผู้ครองนครสมัยกลางยุโรป ทำให้เกิดแนวคิดของการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติขึ้นมา

ในประเทศสหรัฐอเมริกาได้ริเริ่มทำอย่างจริงจังและเป็นระบบ เมื่อประมาณ 100 กว่าปีมานี้ เนื่องจากในช่วงเวลานั้นได้มีการสำรวจและบุกเบิกดินแดนทางตะวันตกของทวีปอเมริกาเพื่อการตั้งถิ่นฐานและขยายพื้นที่เพาะปลูก และเพื่อความรู้ในดินแดนที่ยังไม่มีการบุกเบิก ในการสำรวจครั่งนี้ทำได้พบกับภูมิประเทศที่งดงามหลายแห่ง แต่ก็ได้ทำให้ป่าถูกบุกรุกและโดนทำลายจากการขยายถิ่นที่อยู่อาศัยและการขยายพื้นที่เพาะปลูก

จนปี พ.ศ. 2375 นักวาดภาพชื่อ George Catlin ชาวอเมริกาได้เดินทางไป fort Plerre ปัจจุบันคือมลรัฐ South Dokota เพื่อวาดภาพเกี่ยวกับประเพณีต่างๆ แต่กลับพบว่าชาวอินเดียแดงได้หายไปจากที่ราบดังกล่าว เพราะถูกบุกรุก เขาได้เขียนบทความลงวารสารและเสนอแนะให้รัฐบาลให้อนุรักษ์ชาวอินเดียแดงและธรรมชาติ

การดำเนินการสงวนคุ้มครองพื้นที่เพื่อประโยชน์ด้านนันทนาการแก่ประชาชนได้กำเนิดขึ้น ณ บริเวณพื้นที่น้ำพุร้อน ในมลรัฐ Arkansas ประเทศสหรัฐฯ เก็บไว้เพื่อประโยชน์ทางด้านสังคม(ได้ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อ พ.ศ. 2464) จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้สหรัฐฯ เป็นผู้นำการพัฒนาความคิดเกี่ยวกับอุทยานแห่งชาติ

อุทยานแห่งชาติในประเทศไทย ตามบันทึกประวัติศาสตร์สมัยสุโขทัยเป็นราชธานีของไทยราว พ.ศ.1782-1981 พระเจ้าแผ่นดินสมัยนั้นได้ปรับปรุงเขตพระราชฐานชั้นนอกให้เป็นอุทยานเรียกว่า “ดงตาล” เพื่อการพักผ่อนส่วนพระองค์และข้าราชบริพาร และใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีทางศาสนา ทำให้เกิดอุทยานขึ้น แต่อุทยานดงตาลจัดตั้งขึ้นเพื่อเป็นการพักผ่อนหย่อนใจ ไม่ได้เป็นแบบอนุรักษ์คุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติ

การจัดตั้งอุทยานแห่งชาติในประเทศไทยได้จัดตั้งอย่างเป็นทางการเมื่อ พ.ศ. 2486 โดยกรมป่าไม้ได้จัดตั้งป่าภูกระดึง อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย ได้จัดตั้งเป็นวนอุทยานเป็นแห่งแรก โดยมีแนวคิดจะจัดตั้งเป็นอุทยานแต่ไม่มีงบประมาณ จนต่อมาในสมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนรัชต์ นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนครี ได้ประชุมปรึกษาและลงมติเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2502 ได้แต่งตั้งคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติขึ้น เพื่อจัดทำโครงการและดำเนินงานเกี่ยวกับการสงวนและคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติซึ่งมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร เป็นประธาน คณะกรรมการโดยตำแหน่งมี อธิบดีกรมป่าไม้ กรมที่ดิน ผู้แทนกระทรวงมหาดไทย กระทรวงเกษตร กระทรวงคมนาคม สำนักงบประมาณ องค์การส่งเสริมการท่องเที่ยว สำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ และสมาคมโรงแรม และกรรมการผู้ส่งเกียรติได้รับแต่งตั้งมี นายแพทย์บุญส่ง เลขะกุล นายเล็ก จุณณานนท์ พลตรีเสถียร พจนานนท์ พันเอกหลวงวิจิตร วาทการ พันเอกทวนชัย สาริกขกานนท์ และนาวาโทประสาท พรหมประวัติ รน.

คณะกรรมการฯ ได้เลือกให้หัวหน้ากองบำรุงกรมป่าไม้ เป็นเลขาของคณะกรรมการโดยตำแหน่ง ผลของการประชุมของคณะกรรมการได้ได้กำหนดให้คัดเลือกพื้นที่ป่าเพื่อจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติรวม 14 แห่ง มีดังนี้

ป่าทุ่งแสลงหลวง จ.พิษณุโลกและ จ.เพชรบูรณ์

ป่าภูกระดึง จ.เลย

ป่าเขาใหญ่ จ.นครนายก จ.นครราชสีมา จ.สระบุรีและจ.ปราจีนบุรี

ป่าเทือกเขาสลอบ จ.กาญจนบุรี(ปัจจุบันคืออุทยานแห่งชาติเอราวัณ)

ป่าดอยสุเทพ จ.เชียงใหม่

ป่าดอยอินทนนท์ จ.เชียงใหม่

ป่าน้ำหนาว จ.เพชรบูรณ์

ป่าดอยขุนตาล จ.ลำพูน และ จ.ลำปาง

ป่าลานสาง จ.ตาก

ป่าเขาสระบาป ป่าเขาคิชฌกูฎ จ.จันทบุรี

ป่าเขาภูพาน จ.สกลนคร

ป่าเขาสามร้อยยอด จ.ประจวบคีรีขันธ์

ป่าเขาหลวง จ.นครศรีธรรมราช และ จ.สุราษฎร์ธานี

โดยมี DR. George Ruhle เจ้าหน้าที่คุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติมลรัฐ Hawail ให้คำแนะนำและวางแนวทางดำเนินการทั้งเรื่องอุทยานแห่งชาติและการคุ้มครองสัตว์ป่า เมื่อกำหนดพื้นที่แล้ว กระทรวงเกษตรเสนอเรื่องไปยังคณะรัฐมนตรีเพื่อขอจัดสรรที่ดินในป่าทั้ง 14 แห่ง กำหนดให้เป็นอุทยานแห่งชาติ แต่ในขณะนั้นยังไม่มีพระราชบัญญัติว่าด้วยอุทยานแห่งชาติสำหรับใช้ในพื้นที่ มีเพียงพระราชบัญญัติคุ้มครองและสงวนป่า โดยมีป่าภูกระดึงได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดให้เป็นป่าสงวนไว้แล้ว ส่วนอีก 13 แห่ง กระทรวงเกษตรได้ใช้อำนาจพระราชบัญญัติคุ้มครองและสงวนป่า แต่ป่าดอยอินทนนท์,ป่าทุ่งแสลงหลวง,ป่าเขาใหญ่และป่าเทือกเขาสลอบ ถูกบุกรุกแผ้วถางป่าเป็นจำนวนมาก กระทรวงเกษตรจึงขอความร่วมมือไปยังกระทรวงมหาดไทย ให้ใช้อำนาจตามมาตรา 9(2) แห่งประมวลกฎหมายที่ดินออกประกาศหวงห้ามพื้นที่ป่าทั้ง 4 แห่ง เพื่อป้องกันการบุกรุกไว้ก่อน

ในปี พ.ศ. 2502 กระทรวงเกษตรได้สั่งการให้จังหวัดที่เกี่ยวข้องกับการประกาศอุทยานแห่งชาติทั้ง 13 แห่ง (ยกเว้นภูกระดึง) แต่งตั้งกรรมการทำการสำรวจสอบสวนพิจารณาเขตป่าเพื่อกำหนดเป็นป่าสงวน พร้อมทั้งสั่งให้จังหวัดและดำเนินการตามคำแนะนำของคณะที่ปรึกษากฎหมายของรัฐบาล 2 ประการคือ

ประการแรก ให้รัฐระงับการออกใบอนุญาตให้ทำไม้ หรือเก็บหาของป่าทุกชนิดในเขตป่าที่๗กำหนดให้เป็นป่าสงวนเสียทั้งสิ้น ในกรณีที่ได้ออกใบอนุญาตไปก่อนแล้ว เมื่อใบอนุญาตได้สิ้นอายุแล้ว ห้ามมีการให้ต่อใบอนุญาตไม่ว่ากรณีใดๆ ทั้งสิ้น

ประการที่สอง ให้สั่งพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการตรวจคราและรักษาตลอดจนป้องกันปราบปรามผู้ละเมิดกฎหมายว่าด้วยการป่าไม้แห่งนี้โดยใกล้ชิด หากว่ามีผู้ฝ่าฝืนให้ดำเนินคดีแก่ผู้ฝ่าฝืนโดยเฉียบขาดและให้นำคดีขึ้นสู่ศาลทุกราย

เมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2504 ได้มีประกาศพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ ซึ่งมีผลบังคับใช้ถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา คือ วันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2504 หลังจากนั้นได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดให้พื้นที่ต่างๆ เป็นอุทยานแห่งชาติ โดยมีเขาใหญ่เป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2505

สหภาพสากลว่าด้วยการอนุรักษ์ธรรมชาติของโลก(The World Conservation Union)-IUCN ได้ให้คำจำกัดความของคำว่า “อุทยานแห่งชาติ” ไว้ดังนี้ “พื้นที่ที่ธรรมชาติทางบกและหรือทางทะเล ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อคุ้มครองรักษาระบบนิเวศน์/ที่ปรากฏในพื้นที่เพื่อประชาชนรุ่นปัจจุบันและอนาคต เพื่อไม่มีการใช้ประโยชน์หรือเข้าครอบครองที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อระบบนิเวศ และเพื่อเปิดโอกาสให้มีการประโยชน์ด้านวิจัย ศึกษาหาความรู้และนันทนาการที่กับสภาพวัฒนธรรมท้องถิ่น”

พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2504 ระบุว่า อุทยานแห่งชาติหมายถึง “ที่ดินซึ่งรวมความทั้งพื้นที่ดินทั่วไป ภูเขา ห้วย หนอง คลอง บึง บาง ลำน้ำ ทะเลสาบ เกาะ และที่ชายทะเล ที่ได้รับการกำหนดให้เป็นอุทยานแห่งชาติ...ลักษณะที่ดินดังกล่าว เป็นที่ที่มีสภาพธรรมชาติเป็นที่น่าสนใจและมีได้อยู่ในกรรมสิทธิ์หรือครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายของบุคคลใตซึ่งมิใช่ทบวงการเมือง ทั้งนี้การกำหนดดังกล่าวก็เพื่อให้คงอยู่ในสภาพธรรมชาติ เพื่อสงวนไว้ให้เป็นแหล่งการศึกษาและความรื่นรมย์ของประชาชนสืบไป”

สรุปการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติเพื่อวัตถุประสงค์หลัก 3 ประการคือ

1.เพื่อคุ้มครองพื้นที่ธรรมชาติมีทรัพยากรธรรมชาติที่โดดเด่น และหาได้ยากในพื้นที่นั้น ซึ่งได้แก่ พืช สัตว์ ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ ทิวทัศน์ที่สวยงาม สิ่งที่น่าสนใจทางประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม มิให้เสื่อมสภาพลงไป ฉะนั้น

จะต้องได้รับความคุ้มครอง จากกฎหมายโดยเฉพาะ และมีเจ้าหน้าที่บริหารงานอย่างเพียงพอ

2.เพื่อให้เป็นสถานที่สำหรับการศึกษาธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของนักเรียน นักศึกษาและประชาชนทั่วไป เนื่องจากอุทยานแห่งชาตินั่น เปรียบเสมือนห้องเรียนกลางแจ้ง ซึ่งสามารถศึกษาค้นคว้า วิจัยได้โดยไม่สิ้นสุด ฉะนั้น อุทยานแห่งชาติจะต้องมีบริการในด้านการศึกษา เช่น การบรรยาย ฉายภาพยนตร์ เอกสารเผยแพร่ ห้องสมุด เป็นต้น นอกจากนี้จะต้องให้ความร่วมมือกับสถานศึกษาหรือสถาบันต่างๆ เพื่อศึกษาค้นคว้าวิชาการต่างๆ

3.เพื่อเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน โดยที่อุทยานแห่งชาติทั่วไปมีทิวทัศน์ที่สวยงาม ซึ่งอาจจะเป็นทิวเขา ทะเลสาบ ทุ่งหญ้า ถ้ำ หุบเหว หน้าผา เป็นต้น การพักผ่อนในอุทยานแห่งชาติกระทำได้โดยวิธีการต่างๆ เช่น การตั้งแคมป์พักแรม ดูสัตว์ ถ่ายรูป เดินป่า ชมทิวทัศน์ เป็นต้น ฉะนั้นอุทยานแห่งชาติจะต้องจัดการให้มีกิจกรรมทางนันทนาการ จัดให้มีความสะดวกในการคมนาคม สถานที่พักแรม ร้านอาหาร และสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ

สรุปอุทยานแห่งชาติมีค่าที่ประเมินมิได้ หาซื้อที่ใดก็ไม่มีถ้าเราไม่รักษ์ธรรมชาติ หรือ สิ่งแวดล้อมลอบตัวเรา ฉะนั้นเราทุกคนต้องช่วยกันอนุรักษ์สิ่งที่มีค่านี้ไว้เพื่อตัวเรา ลูกหลานเราเอง

ประชาคมอาเซียน นั้นสำคัญไฉน

2012-10-13T00:08:00.000-07:00

ประชาคมอาเซียน

ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เป็นส่วนหนึ่งของทวีปเอเชีย มีความสำคัญและเป็นที่รู้จักทั้งซีกโลกตะวันออกและซึกโลกตะวันตก ตั้งแต่สมัยโบราณ เนื่องจากตั้งอยู่ระหว่างอาณาจักรที่สำคัญ ได้แก่ อินเดียและจีน จึงได้รับอิทธิพลทางสังคมและวัฒนธรรม จากอาณาจักรทั้งสองแห่ง ดินแดนแห่งนี้มีชื่อเรียกแตกต่างกันไปตามลักษณะที่ปรากฏ “ดินแดนแห่งลมมรสุม” เนื่องจากดินแดนแห่งนี้มีลมมรสุมพัดผ่าน ซึ่งใช้ในการเดินทางทางเรือ

“เอเชียใน” หรือ “เอเชียกลาง” มีที่มาจากที่ตั้งซึ่งอยู่ระหว่างอินเดียและจีน แต่ชื่อเรียกที่เป็นทางการในปัจจุบัน คือ “เอเชียตะวันออกเฉียงใต้” เกิดขึ้นระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 ฝ่ายสัมพันธมิตรได้ตั้งฐานทัพในบริเวณนี้ เพื่อรบกับญี่ปุ่น ซึ่งระบุพิกัดตามหลักภูมิศาสตร์ จึงเป็นที่มาของ “ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้”

จุดเริ่มต้นของการรวมกลุ่มในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2504 โดยมีประเทศไทย มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ ร่วมกันก่อตั้ง “สมาคมอาสา –ASA (Association of Southeast Asia)” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อร่วมมือกันทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม แต่ดำเนินการได้ 2 ปี ก็ประสบปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างประเทศมาเลเซียซึ่งป็นสมาชิกกับประเทศอินโดนีเซีย ส่งผลให้สมาคมนี้ต้องหยุดชะงักลง

ต่อมาเมื่อประเทศมาเลเซียและประเทศอินโดนีเซีย ฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างประเทศกันแล้ว ประเทศในส่วนภูมิภาคนี้จึงพยายามได้ก่อตั้งองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศภายในภูมิภาคขึ้นมาอีกครั้ง และแล้วในวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2510 สมัยรัฐบาลจอมพลถนอม กิตติขจร ได้มีการจัดประชุมที่กรุงเทพฯ และมีการลงนามใน “ปฏิญญากรุงเทพฯ” (Bangkok Decharation) ที่วังสราญรมย์ โดยรัฐมนตรีต่างประเทศของประเทศสมาชิกก่อตั้ง 5 ประเทศได้แก่ ประเทศไทย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ มาเลเซียและสิงคโปร์ การลงนามในครั้งนี้ก่อให้เกิด “สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ -ASEAN (Association of Southeast Asian Nations)”

ในปฏิญญากรุงเทพฯ ได้ระบุวัตถุประสงค์สำคัญของการจัดตั้ง ASEAN ได้ 7 ประการดังนี้

1.ส่งเสริมความร่วมมือและความช่วยเหลือซึ่งกันและกันในทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม เทคโนโลยี วิทยาศาสตร์ และการบริหาร

2.ส่งเสริมสันติภาพและความมั่นคงส่วนภูมิภาค

3.เสริมสร้างความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจ พัฒนาทางวัฒนธรรมในภูมิภาค

4.ส่งเสริมให้ประชาชนใน อาเซียน มีความเป็นอยู่และคุณภาพชีวิตที่ดี

5.ให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ในรูปของการฝึกอบรมและการวิจัย ส่งเสริมการศึกษาด้านเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

6.เพิ่มประสิทธิภาพของการเกษตรและอุตสาหกรรม การขยายการค้า ตลอดจนปรับปรุงการขนส่งและคมนาคม

7.เสริมสร้างความร่วมมืออาเซียกับภายนอกประเทศ องค์การ ความร่วมมือ เพื่อภูมิภาคอื่นๆ และองค์การระหว่างประเทศ

ในเวลาต่อมาได้มีสมาชิกเพิ่มขึ้นอีกดังนี้ บรูไนฯ เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2527 สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม วันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2538 สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว และประเทศสหภาพพม่า วันที่ 23 กรกสฎาคม พ.ศ. 2540 และราชอาณาจักรกัมพูชา วันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2542

สรุปในปัจจุบัน ASEAN มีสมาชิกทั่งหมด 10 ประเทศ ได้แก่

ประเทศบรูไนดารุสซาลาม มีภูมิอากาศแบบป่าดิบชื้น การปกครองเป็นแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ศาสนาอิสลามเป็นศาสนาประจำชาติ ภาษามาเลย์เป็นภาษาหลัก

สหราชอาณาจักรกัมพูชา มีภูมิอากาศเป็นแบบมรสุมเขตร้อนและแบบทุ่งหญ้าเขตร้อน การปกครองเป็นแบบประชาธิปไตย ใช้ภาษากัมพูชาเป็นภาษาหลัก

สาธารณรัฐอินโดนีเซีย มีภูมิอากาศเป็นแบบป่าดิบชื้น การปกครองเป็นแบบประชาธิปไตย ใช้ภาษาอาข่า อินโดนีเซีย

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว มีภูมิอากาศเป็นแบบทุ่งหญ้าเขตร้อน การปกครองแบบคอมมิวนิสต์ ใช้ภาษาลา

วเป็นภาษาหลัก

สหพันธรัฐมาเลเซีย ภูมิอากาศแบบป่าดิบชื้น การปกครองแบบประชาธิปไตย ใช้ภาษามาเลย์ เป็นภาษาหลัก

สหภาพพม่า มีภูมิอากาศแบบทุ่งหญ้าเขตร้อน การปกครองแบบเผด็จการทหาร ใช้ภาษาพม่าเป็นหลัก

สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ มีภูมิอากาศแบบป่าดิบชื้น การปกครองแบบประชาธิปไตย ใช้ภาษาฟิลิปปินโนนและอังกฤษ

สาธารณรัฐสิงคโปร์ การปกครองเป็นแบบประชาธิปไตย ใช้ภาษามาเลย์ อังกฤษ ทมิฬ จีน

อาณาจักรไทย ภูมิอากาศเป็นแบบมรสุมเขตร้อนและแบบทุ่งหญ้าเขตร้อน มีการปกครองแบบประชาธิปไตยโดยมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข ใช้ภาษาไทย

สาธารณรัฐสังคมเวียดนาม มีภูมิอากาศเป็นแบบมรสุมเขตร้อนและแบบทุ่งหญ้าเขตร้อน การปกครองแบบคอมมิวนิสต์ ใช้ภาษาเวียดนาม

สัญลักษณ์ ASEAN คือตันข้าวสีเหลือง 10 ต้นมัดรวมกันบนพื้นสีแดงล้อมรอบด้วยวงกลมสีขาวและสีน้ำเงิน

สีน้ำเงิน หมายถึง สันติภาพ และความมั่นคง

สีแดง หมายถึง ความกล้าหาญและความก้าวหน้า

สีขาว หมายถึง ความบริสุทธิ์

สีเหลืองหมายถึง ความเจริญรุ่งเรือง

ประชาคมเอเซียน มีนโยบายหลัก 3 ประการ คือ

1.เรื่องประชาคมการเมืองและความมั่นคง –ASC (ASEAN Security Community)

2.เรื่องประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน-AEC (ASEAN Economic Community)

3.เรื่องประชาคมสังคมหรือวัฒนธรรม-ASCC (ASEAN Socio-Outtural Community)

หน่วยงานที่ทำหน้าที่ประสานงานและติดตามผลการดำเนินงานองอาเซียน

1. สำนักเลขาธิการอาเซียน หรือ ASEAN Secretariat ที่กรุงจากาตาร์ประเทศอินโดนีเซียเป็นศูนย์กลางในการติดต่อระหว่างประเทศสมาชิก โดยมีเลขาธิการอาเซียน(ASEAN Secretary-General) เป็นหัวหน้าสำนักงาน ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบันเป็นคนไทย คือ คุณสุรินทร์ พิศสุวรรณ มีวาระดำรงตำแหน่ง 5 ปี (ค.ศ. 2008-2012)

2. สำนักงานอาเซียนแห่งชาติ หรือ ASEAN National Secretariat เป็นหน่วยงานระดับกรมในกระทรวงการต่างประเทศ สมาชิกอาเซียนมีหน้าที่ประสานกิจการในประเทศนั้นและติดตามผลการดำเนินงาน สำหรับประเทศไทยหน่วยงานที่รับผิดชอบ คือ กรมอาเซียนกระทรวงต่างประเทศ

การประชุมครั้งที่ ๑๙ จัดขึ้นที่เกาะบาหลี ประเทศอินโดนีเซีย ได้จัดตั้งเครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียน หรือ ASEAN University Network (AUN) ตั้งขึ้นเพื่อเป็นแกนหลักในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของภูมิภาค โดยประเทศไทยมีบทบาทสำคัญในการก่อตั้ง และพร้อมเสนอให้ก่อตั้ง “มูลนิอาเซียน” ASEAN Foundation เพื่อส่งเสริมแลกเปลี่ยนนักศึกษนและนักวิชาการ ตลอดจนมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อสร้างความรู้เกี่ยวกับอาเซียน

ในปี พ.ศ. 2535 อดีตนายกรัฐมนตรีของไทย ฯพณฯ อานันท์ ปันยารชุน ได้เสนอให้ก่อตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียน หรือ ASEAN Free Trade Area (AFTA) เพื่อลดภาษีศุลกากรซึ่งจะช่วยส่งเสริมการค้าภายในอาเซียนให้มีปริมาณเพิ่มขึ้น ช่วยลดต้นทุนการผลิตสินค้าและดึงดูดการลงทุนต่างประเทศ นำไปสู่การขยายความร่วมมือที่ชัดเจน ในการจัดตั้งเขตการลงทุนอาเซียน หรือ ASEAN Investment Area (AIA)

ASEAN 10 +3 (จีน ,เกาหลีใต้และญี่ปุ่น)

สืบสานประเพณีไหลเรือไฟ

2012-10-07T19:05:00.000-07:00

ประเพณีไหลเรือไฟ

วันที่ ๓๐ ตุลาคมนี้ก็จะเป็นวันออกพรรษาแล้ว ชาวอีสานจะมีงานประเพณีไหลเรือไฟ ซึ่งจะทำในวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ หรือ วันแรม ๑ ค่ำเดือน ๑๑ ประเพณีไหลเรือไฟนี้มีความเชื่อหลายประการ เช่น เป็นการบูชารอยพระพุทธบาท ,การสักการะท้าวพกาพรหม,การบวงสรวงพระธาตุจุฬามณีหรือเพื่อระลึกถึงพระคุณของพระแม่คงคา เป็นต้น

คำว่า “ เรือไฟหรือเฮีอไฟ” หมายถึง เรือที่ทำด้วยท่อนกล้วย ไม้ไผ่หรือวัสดุที่ลอยน้ำมีโครงสร้างเป็นรูปร่างต่างๆ ตามต้องการ เมื่อจุดไฟใส่โครงสร้างเปลวไฟจะลุกเป็นรูปร่างตามโครงสร้างนั้นๆ

ไหลเรือไฟ จีงเป็นพีธีกรรมอย่างหนึ่งที่พุทธศาสนิกชนชาวอีสานยึดถือปฏิบัติสืบทอดกันมาแต่ครั้งโบราณ ประเพณีการไหลเรือไฟแต่ละท้องถิ่นเรียกไม่เหมือนกัน เช่น ล่องเรือไฟ,ลอยเรือไฟหรือปล่อยเรือไฟ แต่อย่างไรก็แล้วแต่มีลักษณะที่เหมือนกันคือเป็นเรือไฟที่เคลื่อนไปเรื่อยๆ

เรือไฟประกอบด้วย ๒ ส่วนคือ ส่วนที่เป็นทุ่นสำหรับลอยน้ำ จะใช้ไม้ที่ลอยน้ำมาผูกติดกันเป็นแพ และอีกส่วนที่เป็นรูปร่างสำหรับจุดไฟ เป็นส่วนที่อยู่บนทุ่น ใช้ไม้ไผ่ลำยาวตั้งปลายขึ้นทั้ง ๓ ลำเป็นเสารับน้ำหนักของแผลง และแผลงนี้ก็ทำด้วยไม้ไผ่ขนาดเล็กมาผูกยึดไขว้กันเป็นตารางสี่เหลี่ยมระยะห่างกันประมาณคีบเศษ มัดด้วยลวดให้แน่น วางราบบนพื้น แล้วออกแบบเป็นรูปร่างต่างๆ ตามที่คิดไว้ ในสมัยก่อนจะออกแบบเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับศาสนาพุทธ เช่น พุทธประวัติ เป็นต้น แต่ในปัจจุบันจะออกแบบให้เข้ากับเหตุการณ์

เมื่อได้ภาพก็เริ่มทำลวดลายภาพ โดยใช้ไม้ไผ่เล็กๆ และลวดดัดให้เป็นลายตามที่ต้องการ แล้วใช้จีวรเก่าๆ มาฉีกเป็นริ้วๆ ชุบน้ำมันยาง (ปัจจุบันใช้น้ำมันโซล่า) เมื่อชุบแล้วก็นำไปตากประมาณ ๖ – ๗ วัน หรือไม่ตากก็ได้ แล้วน้ำมาพันกับเส้นลวดจนทั่วและมีริ้วผ้าเส้นเล็กๆ วางแนบเป็นแนวยาวทำหน้าที่เป็นสายชนวน เมื่อเวลาจุดไฟ เมื่อเรียบร้อยแล้วก็ไปผูกติดกับไม้ไผ่ที่ทำเป็นเสาหลักไว้ เมื่อถึงเวลาก็จุดไฟแล้วปล่อยไปตามน้ำ

แต่ปัจจุบันนี้การทำเรือไฟได้เปลี่ยนไป โดยมีการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วย เช่น การใช้เรือจริง การใช้ไฟฟ้าประดับแทนการผ้าที่ชุบน้ำมัน

ประเพณีไหลเรือไฟนี้ในตั่งแต่ช่วงเช้าจะมีการทำบุญตักบาตร มีการละเล่นต่างๆ เพื่อความสนุกสนาน และมีการรำวงเพื่อฉลองเรือไฟ พอพลบค่ำจะมีการสวดมนต็รับศีลและฟังเทศน์ พอถึงเวลาประมาณ ๑๙ – ๒๐ นาฬิกา ชาวบ้านจะนำของกิน ผ้า ของใช้ ขนม ข้าวต้มมัด กล้วย อ้อย หมากพลู บุหรี่ ฯลฯ ใส่ลงในถาดบรรจุในเรือไฟ พอถึงเวลาก็จุดไฟให้เรือสว่าง แล้วปล่อยเรือให้ลอยไปตามแม่น้ำ

จังหวัดที่มีการไหลเรือไฟ ได้แก่ จังหวัดศรีสะเกษ,สกลนคร,นครพนม,หนองคาย,เลย,มหาสารคามและอุบลราชธานี

ประเพณีตักบาตรเทโว

2012-10-07T02:06:00.002-07:00

ประเพณีตักบาตรเทโว

ตอนนี้ใกล้วันออกพรรษาแล้ว(วันที่ ๓๐ ต.ค. ๒๕๕๕) มาคุยกันเรื่องตักบาตรเทโวกันดีกว่า

คำว่า “เทโว” มาจากคำว่า “เทโวโรหณะ” คือตักบาตรแด่พระพุทธเจ้า เมื่อคราวเสด็จลงเทวโลกจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

เมื่อคราวที่พระองค์ได้ตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณแล้ว ทรงเทศนาโปรดประชาชนในแคว้นต่างๆ ของประเทศอินเดียตอนเหนือตั้งแต่เมืองราชคฤห์ เมืองพาราณสี เมืองสาวัตถี ตลอดจนถึงเมืองกบิลพัสดุ์ซึ่งเป็นปิตุภูมิของพระองค์ ทรงเทศนาโปรดพระประยูรญาติทั้งหลายและพระพุทธบิดา แล้วทรงปรารถนาจะสนองคุณพระมารดา ซึ่งหลังจากประสูติพระองค์แล้วได้ ๗ วัน ทรงสิ้นพระชนม์และได้เกิดเป็นเทพบุตร อยู่ในสวรรค์ชั้นดุสิต ในพรรษาที่ ๗ หลังจากตรัสรู้ พระพุทธองค์จึงเสด็จขึ้นไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เทศนาพระอภิธรรมปิฏกโปรดพุทธมารดาอยู่หนึ่งพรรษา พอถึงแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ จึงเสด็จลงมาประทับที่เมืองสังกัสสะ ประชาชนพากันไปเฝ้าพระพุทธองค์เพื่อทำบุญตักบาตรกันอย่างหนาแน่น การทำบุญตักบาตรในวันที่พระพุทธองค์เสด็จลงจากเทวโลกจึงเรียกว่า “ตักบาตรเทโว” พุทธศาสนิกชนได้ยึดถือปฎิบัติสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน

ขอขอบคุณข้อมูลและภาพจาก

หนังสืออนุสาวรีย์ วัด สะพาน คลองถนน

dhammajak.net,httpkanlayano.org,://www.thaigoodview.com

เที่ยวดอยอินทนนท์ สักการะพระมหาธาตุ ชมดอกพญาเสือโคร่ง

2012-10-03T08:24:00.001-07:00

ดอยอินทนนท์

เป็นดอยที่สูงที่สุดของประเทศไทย สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ ๒,๕๖๕ เมตร ตั้งอยู่ อ.แม่แจ่ม

อ.แม่แจ่ม,อ.แม่วาง และกิ่งอำเภอดอยหล่อ ซึ่งเดิมเรียกว่า ดอยหลวง หรือ ดอยอ่างกา ซึ่งดอยหลวงมาจากดอยที่มีขนาดใหญ่มาก ชาวบ้านจึงเรียก ดอยหลวง (ภาษาเหนือ คำว่า หลวง แปลว่า ใหญ่) ดอยอ่างกา มีเรื่องเล่ากันว่า ห่างจากยอดดอยไปทางทิศตะวันตก ประมาณ ๓๐๐ เมตร มีหนองน้ำใหญ่ลักษณะเมือนอ่างน้ำ ฝูงกาจำนวนมากพากันลงเล่นที่หนองน้ำแห่งนี้ จึงพากันเรียกว่า ดอยอ่างกา แต่ก็มีคนบอกว่า คำว่า อ่างกา เป็นภาษาปกาเกอญอ(กะเหรี่ยง) แปลว่า ใหญ่ ดังนั่น ดอยอ่างกา จึงแปลได้ว่าเป็นดอยที่มีขนาดใหญ่

ในสมัยโบราณการควบคุมป่าไม้เจ้าผู้ครองนครจะเป็นผู้ดูแล ซึ่งในสมัยพระเจ้าอินทริชยานนท์เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ ๗ (พ.ศ.๒๔๑๓ – ๒๔๔๐) พระองค์ให้ความสำคัญกับป่าไม้มาก พระองค์ทรงรับสั่งว่า เมื่อพระองค์สิ้นพระชนม์ให้นำอัฐิบางส่วนไปสร้างสถูปบรรจุไว้บนดอย ครั้นพระองค์สิ้นพระชนม์ พระราชชายาเจ้าดารารัศมีพระราชธิดาได้อัญเชิญอัฐิไปบรรจุไว้บนดอยอ่างกา ซึ่งนับแต่นั่นมาก็เรียกชื่อใหม่ว่า ดอยอินทนนท์

ที่ดอยอินทนนท์ยังมีสถานีเรดาห์ของกองทัพอากาศตั้งอยู่จุดที่สูงสุด และยังมีพระมหาธาตุนภเมทนีดลและพระมหาธาตุนภพลภูมิสิริ พระธาตุทั้งสององค์นี้ทางกองทัพอากาศร่วมกับประชาชนชาวไทยสร้างถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ

ในช่วงฤดูหนาว ที่มีอุณหภูมิยอดหญ้าต่ำกว่า 0 องศาเซลเชียส จะเกิดปรากฏการณ์น้ำค้างแข็งในตอนเช้า และยังพันธ์ไม้ดอกที่น่าสนใจ เช่น

ต้นพญาเสือโคร่ง (Prunus cerasoides) จะสวยงามยามเมื่อต้นพญาเสือโคร่งทิ้งใบ แล้วออกดอกเป็นสีชมพูบานสะพรั่งทั่งต้น สีสันสดใสคล้ายกับดอกซากุระญี่ปุ่น หาดูได้ตามดอกอินทนนท์,ดอยสันป่าเกี๊ยะ,ดอยอ่างขางและดอยขุนแม่ยะ ฤดูที่ออกช่วงปลายเดือนธันวาคมถึงต้นเดือนมกราคม ช่วงเวลา 7 โมง ถึง 9 โมงเช้า

กุหลาบพันปีหรือ ชาวบ้านเรียกว่า ดอกคำแดง จะขึ้นมากบริเวณดอยอ่างกาหลวงซึ่งเป็นหนองน้ำ มีความชุ่มชื้นสูง เป็นไม้ยืนต้น ออกดอกประมาณช่วงเดือน กุมภาพันธ์ – พฤษภาคม

ดอกเอื้อง เป็นกล้วยไม้สกุลหวาย ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของเชียงใหม่ เป็นดอกไม้ที่ชาวเชียงใหม่นำมาเสียมมวยผมในเทศกาลหรือฟ้อนรำต่างๆ มีด้วยกันหลายชนิด เช่น

เอื้องคำ มีสีเหลืองเข้ม ออกดอก ช่วงเดือน ก.พ. – พ.ค.

เอื้องผึ้ง มีสีเหลือง ช่อดอกจำนวนมาก

เอื้องแซะ มีกลิ่นหอมคล้ายดอกพิกุล

เอื้องฟ้ามุ่ย มีสีม่วงจางๆ ลายสมุกไม่ชัดเจน ออกดอก ช่วงเดือน ก.ค. – ส.ค.

และเอื้องชนิดต่างๆ อีกมากมาย

ข้อมูลและภาพจาก หมี Travel,หนังสือวัฒธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญา จ.เชียงใหม่, sudhit,bloggang.com,อินทนนท์.com,Thaimtb.com

พระธาตุดอยสุเทพ พระธ่่าตุประจำปีเกิดมะแม

2012-10-02T05:36:00.000-07:00

พระธาตุดอยสุเทพ

ดอยสุเทพ เดิมที่อยู่อาศัยของฤาษี มีนามว่า สุเทวะ เป็นภาษาบาลี แปลว่า เทพเจ้าที่ดี ซึ่งตรงกับคำว่า สุเทพ นั่นเอง

พระธาตุดอยสุเทพเป็นวัดสำคัญของเชียงใหม่ นักท่องเที่ยวส่วนมากที่ไปเชียงใหม่มักจะไปนมัสการ ซึ่งสมัยก่อนมักมีคำพูดที่ว่า “ไปเชียงใหม่ ต้องไปกำแพงดิน กินข้าวซอย ขึ้นดอยสุเทพ”

ประวัติ ก่อสร้างตั้งแต่ พ.ศ. ๑๙๖๒ สมัยพญากือนา กษัตริย์องค์ที่ ๖ แห่งราชวงศ์มังราย ทรงนิมนต์พระสุมนเถระจากสุโขทัยเข้ามาเผยแผ่พระพุทธศาสนาในเชียงใหม่ ท่านได้นำพระบรมสารีริกธาตุมาด้วย ๒ องค์ องค์เล็กทรงโปรดให้ประดิษฐานที่เจดีย์วัดสวนดอก ส่วนองค์ใหญ่พระองค์ทรงเก็บไว้สักการบูชาส่วนพระองค์ถึง ๑๓ ปีแล้วพระองค์ก็ทรงหาที่บรรจุพระธาตุโดยการทรงอธิษฐานเสี่ยงช้างมงคล พอช้างเดินมาถึงยอดดอยสุเทพ มันก็ร้องสามครั้ง พร้อมกับทำทักษิณาวัตรสามรอบแล้วล้มลง จึงทรง โปรดให้สร้างพระเจดีย์ สูง ๕ วา

ต่อมาในปี พ.ศ.๒๐๘๑ สมัยพระเมืองเกษเกล้า กษัตริย์องค์ที่ ๑๒ ได้โปรดให้เสริมพระเจดีย์สูงกว่าเดิม กว้าง ๖ วา ๑๑ ศอก และให้ช่างนำทองคำทำเป็นรูปดอกบัวทองใส่บนยอดเจดีย์ ต่อเจ้าท้าวทรายคำ ราชโอรสได้ทรงให้ตีทองคำเป็นแผ่นติดที่พระบรมธาตุ

ในระยะแรกวัดพระธาตุดอยสุเทพไม่มีพระภิกษุจำพรรษา ต่อมาปี พ.ศ. ๒๐๘๑ – ๒๑๐๐ พระญาณมงคลโพธิเถระจากลำพูนมาจำพรรษาและสร้างบันไดหินจากฐานขึ้นไปองค์พระบรมธาตุ ต่อมาได้ก่ออิฐถือปูนเป็นบันไดนาค

พ.ศ. ๒๓๔๘ พระเจ้ากาวิละโปรดให้บูรณะปฎิสังขรณ์พระบรมธาตุและสร้างวิหาร ๒ หลัง และเริ่มงานประเพณีเดินขึ้นตอยเพื่อไปทำบุญในวันแปดเป็ง(ภาษาเหนือ) หรือวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ วันวิสาขบูชา

พ.ศ. ๒๔๗๘ ครูบาศรีวิชัย นักบุญแห่งล้านนา ได้เชิญชวนให้ประชาชนชาวเหนือร่วมแรงร่วมใจกันสร้างถนนจากเชิงดอยขึ้นไปสู่วัดพระธาตุฯ โดยเริ่มลงมือเมื่อวันที่ ๙ พ.ย. ๒๔๗๘ เสร็จสิ้นเมื่อวันที่ ๓๐ มี.ค. พ.ศ. ๒๔๗๙ ใช้เวลาเพียง ๔ เดือน ๒๒ วันเท่านั้นเป็นระยะทาง ๑๒ กม.

พระธาตุดอยสุเทพ เป็นพระธาตุประจำปีนักษัตรมะแม
สืบสานประวัติศาสตร์และตำนาน เพื่อลูกหลานจะได้ไม่ลืมเลือน

วัดพระธาตุศรีจอมทอง พระธาตุประจปีเกิดชวด

2012-09-25T06:37:00.003-07:00

วัดพระธาตุศรีจอมทอง

เป็นพระธาตุประจำปีเกิดของคนเกิดนักษัตรปีชวด

วัดพระธาตุศรีจอมทอง สร้างเมื่อ พ.ศ. ๑๙๙๔ โดยนายสร้อย และนางเม็ง เป็นผู้สร้างบนดอยจอมทอง จึงได้ชื่อว่า “วัดพระธาตุเจ้าศรีจอมทอง”

วัดพระธาตุศรีจอมทองวรวิหาร ตั้งอยู่ถนนเชียงใหม่-ฮอด ม.๒ ต.บ้านหลวง อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่ ห่างจากเชียงใหม่ ๕๘ กิโลเมตร

วัดพระธาตุศรีจอมทอง เป็นสถานที่ประดิษฐานพระทักษิณโมลีธาตุ พระธาตุส่วนที่เป็นพระเศียรเบื้องขวาของสมเด็จสัมมาสัมพุทธเจ้า มีขนาดโตเท่าเม็ดข้าวโพด สัณฐานกลมเกลี้ยง สีขาวนวลเหมือนดอกบวบ หรือดอกพิกุลแห้ง

สมัยพระเจ้าอโศกมหาราช ได้อัญเชิญมาประดิษฐานไว้ ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๑๘ ปัจจุบันพระธาตุถูกบรรจุไว้ในพระโกศ ๕ ชั้น ตั้งอยู่ภายในพระวิหารจัตุรมุข ก่ออิฐถือปูนทั้งองค์ ฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส คล้ายพระเจดีย์ กว้าง ๔ เมตร สูง ๘ เมตร ตามประวัติว่าสร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าดิลกปนัดดาธิราช หรือ พระเมืองแก้ว ในราชวงศ์มังราย ปี ๒๐๖๐ และพระองค์ทรงสร้างสุวรรณปราสาทหรือโขงพระเจ้า พอสร้างเสร็จสิ้นก็มีการเบิกบายฉลองกัน ซึ่งพระแก้วเมือง ก็ “โอกาส หยาดน้ำ (กรวดน้ำ) ด้วยให้ทานยังสุวรรณโกศคำ ,ปราสาท,วัดวาอาราม และข้าคน ไร่นา คามเขต ป่าที่ดิน ย่านน้ำ สรรพเครื่องไทยทานทั้งหลาย เป็นมหาปางอันใหญ่ ในวัดศรีจอมทองในที่นั้น”

มีประเพณีสำคัญของวัด คือ การแห่ไม้ค้ำโพธิ์ เป็นประเพณีของชาวล้านนา เพื่อสืบทอดพระพุทธศาสนา ทางทิศตะวันตก มีดอยอินทนนท์และลำน้ำแม่กลาง สังกัดพุทธนิกายมหายาน

อย่าลีมประวัติของชาติไทย เพื่อดำรงความภาคภูมิใจความเป็น

เที่ยวเชียงใหม่ตามผังทักษาเมือง

2012-09-24T06:15:00.000-07:00

ผังเมืองเชียงใหม่และบางเมืองในล้านนา ผังเมืองเชียงตุง จะวางผังที่ตั้งของสถานที่ต่างๆ เช่นพระราชวัง,บ้านขุนนาง,วัด,,ตลาด,เรือนจำและป่าช้า เป็นต้น โดยพิจารณาร่วมกับทักษาเมือง คำว่า ทักษา หมายถึง ชื่อเรียกอัฐเคราะห์ (อาทิตย์,อังคาร,พุธ,เสาร์,พฤหัสบดี,ราหู,ศุกร์) มีชื่อเรียกว่า บริวาร,อายุ,เดช,ศรี,มูล,อุตสาหะ,มนตรีและกาลกิณี โดยเวียนขวาไปตามทิศทั้ง ๘ คือ บูรพา,อาคเนย์,ทักษิณ,หรดี,ประจิม,พายัพ,อุดรและอีสาน

บริวารเมือง บริเวณประตูสวนดอก ทิศตะวันตก เป็นที่ตั่งบ้านเรือนของชาวเมือง และเป็นประตูที่ผ่านไปสวนดอกไม้ ของพระเจ้ากือนา ซึ่งสร้างพระอาราม ใน พ.ศ.๑๙๑๔ เพื่อประดิษฐานพระสารีริกธาตุที่พระสุมนเถรนำมาจากกรุงสุโขทัย ตำนานสุวรรณคำแดง ว่า เวียง สวนดอกนี้มีมาตั้งแต่สมัยลัวะตั้งถิ่นฐานอยู่

อายุเมือง บริเวณแจ่งหัวลิน อายุเมือง หมายถึง เมืองจะมีอายุยืนยาวไม่เกิดภัยอันตรายต่างๆ ถ้าประชาชนทำผิดประเพณี เป็นสิ่งไม่ดีกับอายุเมือง เช่น ในสมัยพระมกุฎิวิสุทธิวงศ์ กษัตริย์องค์สุดท้ายของเชียงใหม่ สมัยราชวงศ์มังราย พระองค์ทรงอนุญาตให้ชาวเมืองนำศพออกทางประตูช้างเผือก อ้อมผ่านแจ่งหัวสินซึ่งเป็นอายุเมือง ถือว่าไม่ดี เป็นการย่ำอายุเมือง ทำให้บ้านเมืองเสื่อม เสียเมือง แก่พม่าในที่สุด

แจ่งหัวลินอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ มีถนนสายห้วยแก้วผ่าน คำว่า ลิน หมายถึง รางน้ำ ฉะนั้นแจ่งหัวลิน หมายถึง มุมเมืองที่ต้นร่องน้ำที่ไหลเข้าไปหล่อเลี้ยงตัวเมือง

เดชเมือง คือ ประตูหัวเวียง หรือ ประตูช้างเผือก นับเป็นประตูมงคล ในสมัยโบราณเมื่อกษัตริย์จะเสด็จขึ้นครองราชย์จะใช้ในงานพิธีราชาภิเษกโดยผ่านเข้าประตูช้างเผือก ต่อมาภายกลังได้เปลี่ยนชื่อเป็น ประตูช้างเผือก ในสมัยพญาแสนเมืองมา เพื่อเป็นการระลึกถึงมหาดเล็ก ๒ คน ที่ช่วยให้พระองค์ปลอดภัยในสงคราม ประตูนี้อยู่ทางทิศเหนือ

ศรีเมือง เป็นบริเวณแจ่งศรีภูมิจะปลูกต้นไม้ประจำเมือง เรียกว่า ไม้ศรีเมือง ในสมัยพญาติโลกราช โปรดให้ตัดไม้ศรีเมือง ทำให้บ้านเสื่อมในเวลาต่อมา อยู่ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ

มูลเมือง บริเวณประตูท่าแพ ซึ่งเดิมเรียกว่า ประตูเชียงรือก บริเวณนี้จะสร้างตลาดเพราะจะตรงกับมูล(มั่งคั่งร่ำรวย) บริเวณนี้เป็นที่ตั่งตลาดชื่อ เชียงเรือก ซึ่งตั้งอยู่ทิศตะวันออกของกำแพงเมืองชั้นใน ใกล้บ้านเชือกชุมชนโบราณของเมืองเชียงใหม่ ภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็น ประตูท่าแพชั้นใน ในสมัยพระเจ้าอินทวิชายานนท์ ส่วนประตูชั้นนอกนั้น ตั้งอยู่บริเวณกำแพงเมืองชั้นนอก ต่อมาภายหลังได้ชำรุดผุผังไป คงเหลือแต่ประตูท่าแพชั้นใน

อุตสาหะเมือง บริเวณแจ่ง ขะค้ำ อยู่ทิศตะวันออกเฉียงใต้

มนตรีเมือง บริเวณประตูเชียงใหม่ หรือ ประตูท้ายเวียง ตั้งอยู่ทิศใต้ของกำแพงชั้นใน เป็นประตูที่ใช้เดินทางระหว่างเชียงใหม่และลำพูน

กาลกิณีเมือง บริเวณประตูสวนปรุงหรือประตูแสนปุง (แจ่งกู่เรือง) บริเวณนี้จะเป็น ประตูผี และตำนานเขียนว่าเป็นที่ตั้งเรือนจำ(เรือนขัง) เพราะเป็นเขตอัปมงคลของเมือง อยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ หรือ ประตูออกไปสู่สุสาน

ความคิดและความเชื่อเกี่ยวกับการสร้างเมืองเชียงใหม่

2012-09-24T06:13:00.000-07:00

ความคิดและความเชื่อเกี่ยวกับการสร้างเมืองเชียงใหม่

ในเอกสารคัมภีร์ใบลานประเภทตำนานต่างๆ และศึกษาถึงประเพณีพิธีกรรมความเชื่อ เกี่ยวกับบ้านเมืองที่ถือปฏิบัติมาจนถึงปัจจุบัน ช่วยให้เข้าใจถึงความคิดและความเชื่อหลายประการ เกี่ยวกับการปฏิบัติต่อเมือง เพื่อให้บ้านเมืองเจริญรุ่งเรือง อุดมสมบูรณ์ รวมทั้งกำลังและอำนาจในการเอาชนะข้าศึกศัตรูได้ ความเชื่อเกี่ยวกับการสร้างเมืองเชียงใหม่ จะช่วยสะท้อนถึงภูมิปัญญาของผู้สร้างเมืองหรือผู้เขียนตำนานเรื่องนี้ต่างน่าสนใจคือ ไชยมงคลของเมือง

ไชยมงคลของเมือง

เมื่อพญามังรายทรงสำรวจและแสวงหาชัยภูมิ เพื่อสร้างเมืองเชียงใหม่ มีไชยมงคลหรือไชยภูมิที่ดี ๗ ประการ ดังนี้

๑.บริเวณที่แรกจะสร้างพระราชวังหรือหอนานพญามังราย มีหนูเผือกและบริวารวิ่งเข้ารูที่โคนไม้นิโครธ(ต้นไทร) ตันผักเลีอด(ตันเลียบ) เป้นที่อัศจรรย์ยิ่งนัก

๒.พญามังรายและพระสหายพญางำเมืองและพ่อขุนรวมคำแหง ได้ทรงนำดอกไม้ธูปเทียนไปสักการบูชาต้นไทรนั้น ไม้ไทรนี้ซึ่งกลายเป็น ไม้เสื้อเมือง เชียงใหม่ ซึ่งไม้เสื้อเมืองนี่ มีคำอธิบายไว้ในอาหมบูราณจีของชาวอาหม เรียกว่า ต้นเสื้อเมือง เมื่อจะสร้างเมืองเชียงใหม่ จะมีการปลูกต้นเสื้อเมืองพร้อมกับกำหนดของเขตที่ตั้งเมือง ผังเมือง ท้ายเมือง คำว่า เสื้อเมือง หมายถึง เทวดาทำหน้าที่อารักษ์ประจำเมือง ชาวเมืองจะบูชาเสื้อเมืองทุกปี

๓.พื้นดินที่จะสร้างเมืองเชียงใหม่ลาดเอียงจากดอยสุเทพมาทางทิศตะวันออกบนฝั่งแม่น้ำปีง

๔.กวางเผือกแม่ลูก ๒ ตัว ออกจากป่าใหญ่ทิศเหนือ มาอยู่ที่ป่าหญ้าคา

๕.กวางเผือกแม่ลูก ๒ ตัวนี้ที่อยู่ป่าหญ้าคานั้น หมาป่าไม่อาจเข้าไปทำร้ายได้เป็นที่อัศจรรย์ยิ่งนัก

๖.มีหนองน้ำใหญ่อยู่ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ เรียกว่า อีสานราชบุรี

๗.แม่น้ำปิงไหลมาจากดอยอ่าง ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นดอยศักดิ์สิทธิ์

เมื่อตกลงให้สร้างเมือง โดยกำหนดที่ตั้ง ระบบนิเวศน์ แนวเขตของเมืองเรียบร้อยแล้ว ก็คำนวณหาฤกษ์ยาม แล้วทรงลงมือสร้างเมือง โดยถือได้ว่า เมืองได้เกิดตามวันเวลาที่กำหนดเปรียบเหมือนคนที่คลอดจากครรภ์มารดา ดวงชาตาที่กำหนดขึ้นก็ถือเป็น ดวงชาตาเมือง คล้ายกับดวงชาตาคน ซึ่งในความคิดเช่นนี้ เมืองจะมีวิญญาณเมืองหรือขวัญเมืองด้วย เมืองจะเจริญรุ่งเรืองหรือเสื่อม ชาตาเมืองจะดีหรือชาตาจะขาด ขึ้นอยู่กับดวงดาวที่กำหนดใช้ตามดวง ดังนั้นชาวเมือง จีงเชื่อว่าดวงชาตาเมืองเป็นสิ่งสำคัญส่วนหนึ่งที่ต้องคำนึงเสมอ เมืองเชียงใหม่กำเนิดเมื่อ พ.ศ. ๑๘๓๙ สมัยพญามังราย
เรียนรู้ประวัติไทยอันงดงาม เพื่อดำรงความเป็นไทยให้ยึนยาว

ประเพณีโคมลอย (ประเพณียี่เป็ง)

2012-09-24T03:25:00.000-07:00

ประเพณีโคมลอย (ประเพณียี่เป็ง)

ประเพณียี่เป็น เป็นประเพณีลอยกระทงของชาวล้านนา ได้จัดทำขึ้นในวันเพ็ญเดือน ๒ ของชาวล้านนาเป็นภาษาคำเมืองในภาคเหนือ คำว่า ยี่ แปลว่า ๒ และคำว่า เป็ง แปลว่า เพ็ญหรือพระจันทร์เต็ฒดวง ซึ่งชาวล้านนานับทางจันทรคติ ส่วนภาคกลางตรงกันเดือน ๑๒

ประเพณียี่เป็ง จะเริ่มตึ้งแต่ขึ้น ๑๓ ค่ำ หรือ เรียกว่า วันดา เป็นวันที่จ่ายของเพื่อเตรียมไปทำบุญเลี้ยงพระที่วัด

ขึ้น ๑๔ ค่ำ พ่ออุ้ยแม่อุ้ยและผู้มีศรัทธาในทางธรรม ก็ไปถือศีล ฟังธรรม ทำบุญเลี้ยงพระที่วัด และที่ลานวัดจะจัดทำกระทงขนาดใหญ่ เพื่อใส่ของกินของใช้ ใครจะมาใส่ไว้ในกระทงก็ได้ เพื่อนำไปทำบุญทำทานกับคนยากจน

พอขึ้น ๑๕ ค่ำ ก็นำกระทงใหญ่ที่วัด และกระทงส่วนตัวไปลอยในลำน้ำ

ประเพณีพื้นบ้านของชาวเหนือนี้ มีความเชื่อว่าเป็นการปล่อยเคราะห์ปล่อยโศกเรื่องร้ายๆ ออกไป สมัยโบราณพิธีลอยกระทงนั้น เรียกว่า พระราชพิธีจองเปรียงชักโคม

การลอยโคมนั่นเป็นพิธีของพราหมณ์ ทำเพื่อบูชา พระพรหม พระอิศวร พระนารายณ์ แต่ชาวล้านนามีความเชื่อว่าในวันเพ็ญเดือน ๑๒ คนที่เกิดปีจอต้องไปบูชาพระธาตุเกศเก้วจุฬามณี ซึ่งเป็นที่บรรจุมวยผมของเจ่าชายสิทธิถัตถะที่ตัดออกก่อนดำรงเพศนักบวช แต่เจดีย์นี้อยู่ที่สวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ซึ่งชาวล้านนาที่เกิดปีจอจึงใช้โคมลอยเพื่อบูชาพระธาตุเกศแก้วจุฬามณี ณ สวรรค์ชั้นดาวดึงส์ โดยลอยโคมให้ลูงเท่าที่ทำได้และบุชารอยพระพุทธบาท ณ หาดทรายแม่น้ำนัมมทานที ประเทศอินเดีย

ลักษณะของโคมลอย ทำจากโครงไม้ไผ่แล้วติดกระดาษสามีสีสันสวยงาม มีลักษณะเป็นกล่องสีเหลี่ยม เรียกว่า แบบกล่องข้าว ลักษณะกลม เรียกว่า ฮ้งมดสัม (รังมดแดง) มีที่จุดตะเกียงไฟอยู่ตรงกลาง เพื่อที่จะให้ไอร้อนพาโคมลอยขึ้นบนท้องฟ้า เมื่อโคมพองได้เต็มที่แล้ว พอปล่อยลอยขึ้นบนห้องฟ้าพอสมควรก็ปล่อยหางที่ขมวดไว้คลี่ยาวออกมา พร้อมกระดาษสีรุ้งต่างๆ และกระดาษเงิน ทอง ออกมาจากโคม

ในปัจจุบันมีการปล่อยโคมลอยกันมากทั้งกลางวันและกลางคืน ทางหน่วยงานรัฐต่างๆ ออกมารณรงค์ในการปล่อยโคมลอย เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาหรือเพื่อการประกวด ซึ่งการปล่อยโคมลอยนั้นได้ก่อปัญหาที่เป็นอันตรายต่างๆ และการขึ้นลงของเครื่องบิน ขอให้ปล่อยหลัง ๓ ทุ่ม และโคมลอยต้องมีขนาดปริมาตรไม่เกิน ๑ ลูกบาศก์เมตร

เที่ยวทั่วไทย เรียนรู้ประเพณีเพื่อสืบสานสู่ลูกหลาน