Margreet van den Berg - ICT en onderwijs

Hospiteren

2012-01-26T07:00:00.001+01:00

Door: Martijn van den Berg

Ik woon in een studentenhuis in de binnenstad van Leeuwarden met nog 9 studenten. Dit betekent dat je nooit invloed kan hebben op met wie je samenwoont. Daarnaast deel je de gemeenschappelijke ruimtes met anderen, wat je heel erg afhankelijk maakt van andere huisgenoten. Daarom wordt het huis erg vaak gebruikt als doorstroom naar een betere woning. Aangezien het huis wel populair is onder studenten, betekent dit een hoge doorstroom. Een paar weken geleden stonden er nog 4 kamers leeg. Tijd voor een kijkdag.

Op een kijkdag nodigen we via facebook en kamernet mensen uit tussen een bepaalde tijd langs te komen. Als deze mensen komen, geven we ze een korte rondleiding, en proberen we tijdens de rondleiding een beetje het karakter in te schatten van deze personen. Daarna gaan we rond de tafel zitten, en besluiten we wie we in huis willen hebben. Dit proces heet hospiteren.

Vorige keer stonden er op mijn verdieping 3 kamers leeg, en dus een lastige beslissing, en minder keus. Ik bewaak de kwaliteit van de verdieping streng. Ik probeer te zorgen dat de hele groep samen eet, afwast en schoonmaakt, en organiseer daarnaast de meeste huisfeestjes. Dit werkt echter alleen als mensen hieraan willen meewerken. Dit betekent voor nieuwe mensen dat je binnen de 15 minuten van de rondleiding moet inschatten of ze het type zijn die een dergelijk systeem aankunnen. En dit is erg moeilijk.

Mensen die op het eerste gezicht rustig overkomen, kunnen in het bijzijn van vrienden erg luidruchtig zijn, en andersom. Mensen die er zelf erg netjes uitzien, kunnen zo mensen zijn die met afwassen en schoonmaken het laten afweten. Je kunt mensen wel vragen wat voor personen ze zijn, maar niet elk persoon beschikt over genoeg zelfkennis.

We hebben uiteindelijk 3 van de 4 mensen gevonden. De keuze lag erg moeilijk, aangezien je met alleen rustige mensen of alleen drukke mensen nergens komt. Je moet mensen uitkiezen waarvan je denkt dat ze bij elkaar passen. Binnenkort is het verhuistijd, en dan gaan we zien of mijn keuzes ook echt gewerkt hebben.

Tablet of laptop: that's the question!

2012-01-25T07:00:00.000+01:00

Heel veel scholen houden zich op dit moment bezig met de vraag via welke device(s) ze hun leerlingen toegang willen geven tot internet en alle tools die daar te vinden zijn en tot de leermaterialen die de leerlingen nodig hebben voor hun lessen. De antwoorden op die vraag zijn uiteenlopend: er zijn (nog) heel veel scholen waar leerlingen geen eigen device hebben maar wel gebruik kunnen maken van een groot aantal p.c.'s in lokalen, studiecentra en mediatheken, er zijn scholen waar minder wordt geïnvesteerd in laptops of p.c.'s op school omdat leerlingen daar een eigen laptop krijgen van school en er zijn ook scholen die hun leerlingen geen laptop geven maar een tablet.

Wat de beste keuze is, is natuurlijk afhankelijk van wat de school wil met het onderwijs. Aan het besluit welke investeringen de school doet in hardware voor de leerlingen, gaan dan ook vaak vele vergaderingen vanaf: welk doel willen we bereiken en wat zijn daarbij onze prioriteiten, en welke investeringen (zowel in geld als wat betreft scholing) willen we doen om dat doel te bereiken?

Zoals altijd geldt ook hierbij: praten is goed, maar daar moet je het niet bij laten: je moet er ook mee aan de slag. Dat was ook de insteek van het Mondriaan college in Oss. Zij zijn van plan het komend schooljaar hun leerlingen een eigen device te geven, en wilden - net als veel scholen op dit moment - weten welk device het beste past bij hun onderwijsvisie. Om daarachter te komen hebben zij - samen met Kennisnet - een uitgebreide plugfest-bijeenkomst georganiseerd waar ze eerst kennis maakten met een aantal mogelijke toepassingen van ICT in de klas, variërend van het gebruik van Twitter in de geschiedenisles tot het samen met de klas opzetten van een Wiki.

Vervolgens kwamen de verschillende devices waarvan ze de mogelijkheden en grenzen wilden verkennen op tafel: laptops en tablets van verschillende merken (Asus en Apple) en - dus ook - besturingssystemen. Om gedegen te kunnen testen was tevoren een testformulier opgesteld, met daarin allerlei opdrachten die leerlingen op school nu (op de huidige computers op school) - moeten en kunnen doen. Deze opdrachten waren ingedeeld in de categorieën: materialen delen, audio en video afspelen/bekijken, digitaal leermateriaal van diverse uitgevers en organisaties bekijken, zelf creëren, gebruik van de ELO en bijzondere toepassingen zoals het gebruik van digibordsoftware en dyslexiemiddelen. De opdrachten werden op alle devices uitgeprobeerd en in het formulier werd opgeschreven wat het apparaat wel en niet kon: kon de opdracht uitgevoerd worden of niet, moest er speciale software geïnstalleerd worden, was alles op een goede manier zichtbaar op het scherm enz. Deze resultaten werden vervolgens in een excelformulier gezet in de vorm van plussen en minnen. Daarbij moesten de testers aangeven wat het belang was van die functie voor de lessen zoals ze die nu gaven.

Ik ben zelf niet bij de bijeenkomst geweest, maar ik hoorde van de organisator vanuit het Mondriaan college, Linda Le Grand, dat de dag een groot succes was omdat directie, docenten en leerlingen (allen vertegenwoordigd in de bijeenkomst) nu beter zicht hadden op de eisen die ze zelf stellen aan de ict-middelen voor hun lessen en op de mate waarin de diverse devices op dit moment aan die eisen tegemoet komen.

Ik heb Linda gevraagd of ze hun ervaringen wil delen via dit blog en dat wil ze graag doen. Daarom hierbij de links naar een aantal bestanden:

een testformulier dat je zelf kan gebruiken als je devices wilt testen,
een ingevuld formulier met de resultaten van de tests op de Asus Eepad,
een ingevuld excelblad met daarin deze resultaten vertaald naar plussen en minnen.

Op dit moment zijn alleen de resultaten uitgewerkt voor de Asus Eepad; de resultaten voor de iPad komen binnenkort beschikbaar.

Als je op school overweegt de leerlingen van een eigen device te voorzien, dan kan ik je zeker adviseren om gebruik te maken van de materialen. De resultaten van de tests zijn interessant als eerste oriëntatie: wat kunnen de apparaten wel en wat niet. Ben je al een stap verder en wil de school op korte termijn nieuwe devices aanschaffen, dan zou ik je adviseren om zelf - mede op basis van het door het Mondriaan college ontwikkelde formulier - een eigen testformulier te ontwikkelen. Immers elke school heeft zijn eigen onderwijsvisie, elke docent heeft zijn eigen voorkeuren voor tools en leermaterialen en ook leerlingen hebben hun eigen visie en mogelijkheden m.b.t. het gebruik van apparatuur op en voor school.

Er is nog veel meer materiaal voor en over deze dag gemaakt: te veel om in deze blogpost te delen. Wil je meer informatie over de aanpak en de uitkomsten van deze dag, laat dan een reactie achter onder dit blog. Linda heeft beloofd te reageren op jullie vragen.

Leren en het brein

2012-01-24T07:00:00.000+01:00

In de kerstvakantie heb ik een aantal boeken en andere publicaties gelezen over het brein. Dat onderwerp is nogal hot en ik heb de indruk dat er heel veel meer over verteld wordt dan dat we erover weten, maar dat weerhoudt me er niet van om met enige regelmaat me in de materie te verdiepen. Je weet immers maar nooit of het nog iets leuks oplevert ;-)

Mijn allerbelangrijkste conclusie is dat we (op dit moment nog) geen algemeen geldende regels kunnen opstellen voor het onderwijs. Er zijn wel algemene zaken die we weten over de ontwikkeling van hersenen, maar de verschillen tussen individuen zijn zo groot dat we ons onderwijs niet volledig op de algemene zaken kunnen afstemmen. Vergelijk het met kledingmaten: de meeste kinderen van 13 jaar hebben kledingmaat 158 en kinderen van 14 maat 164, maar er zijn maar weinig ouders en kinderen die op basis van deze gemiddelden kleding kopen. Voor de ontwikkeling van de hersenen geldt dat we wel kunnen duiden hoe het brein verandert, maar dat betekent niet dat we op individueel niveau weten wat iemand kan op een bepaalde leeftijd. We weten dat het voor adolescenten over het algemeen lastig is om consequenties op langere termijn te overzien, maar de ene leerling is daar toch duidelijk beter in dan de andere. Wil je goed onderwijs geven, dan zal je dus altijd rekening moeten houden met die verschillen en daar zoveel mogelijk op inspelen.

Toch vind ik (sommige) breinboeken wel de moeite waard om te lezen, omdat ze je een inzicht geven waar je rekening mee moet houden als je onderwijs geeft: wat je in zijn algemeenheid wel en niet kan verwachten van leerlingen op verschillende leeftijden (lees hiervoor bijv. het boek Ellis en het verbreinen, van Jelle Jolles) en hoe je het brein optimaal kan laten functioneren (te lezen in o.a. Breinmeester van John Medina).

Met name het laatste boek kan ik elke docent aanraden om te lezen. De tips die hierin gegeven worden zijn op alle leeftijden bruikbaar. De opbouw van het boek is helder en overzichtelijk en elk hoofdstuk eindigt met een samenvatting waarin o.a. de belangrijkste tips om je hersens optimaal te benutten worden opgesomd. Wat ik daarbij erg leuk vindt is dat het boek de tips die ze geven, waar mogelijk ook in de praktijk brengen, bijv. het geleerde herhalen, kapstokken (voorbeelden, intro's) bieden om de kennis aan op te hangen, 'saaie' informatie afwisselen met 'sappige' verhalen enz.

Natuurlijk heb ik me ook afgevraagd welke rol ICT kan spelen om de mogelijkheden van hersenen optimaal te benutten. Die mogelijkheden zijn er zeker. Denk bijvoorbeeld aan het aanspreken van meer zintuigen om kennis over te brengen: met ICT kan je informatie aanbieden in geschreven vorm, maar ook in beeld en geluid. Kennis herhalen is natuurlijk ook makkelijk met ICT: je kunt bijv. je lessen opnemen zodat leerlingen die naderhand nog eens kunnen terugkijken/-luisteren of gebruik maken van de communicatiemogelijkheden van ICT om op regelmatige tijden (delen van) de leerstof nogmaals bij leerlingen onder de aandacht te brengen.

Ben je geïnteresseerd in dit soort zaken? Ik heb een workshop samengesteld met tips over hoe je met behulp van ICT gebruik kan maken van wat we weten over de werking van de hersenen in het onderwijs. Ik kom hem graag geven op jouw school.

Afbeelding van nerdabout, gepubliceerd onder CC-by-nc-sa.

Fakebook

2012-01-23T07:00:00.000+01:00

Meestal als je iemand hoort zeggen dat iets 'fake' is, dan wil hij daarmee zeggen dat hij het minder waardevol vindt dan het origineel. Maar Fakebook van Classtools is voor het onderwijs misschien nog wel leuker dan het 'echte' Facebook.

Fakebook is een website waarmee je 'net echte' Facebookprofielen kan maken. Maar in tegenstelling tot Facebook is het bij Fakebook niet de bedoeling om je eigen leven in kaart te brengen, maar juist het leven van anderen. Van historische figuren of hedendaagse kunstenaars, van politici of uitvinders, van schrijvers of van wetenschappers enz. Door het leven van die personen vast te leggen in Fakebook, kan je leren over die persoon en over het tijdperk en de cultuur waarin die persoon leeft of leefde. Je kan dat natuurlijk ook doen door een profiel te maken in het echte Facebook, maar dat is door Facebook formeel verboden. Daarnaast geldt er voor Facebook een leeftijdsgrens van 13 jaar, dus leerlingen in het basisonderwijs mogen er geen gebruik van maken.

Fakebook kent die beperkingen niet: de enige beperking die daaraan zit is dat het alleen bestemd is voor onderwijskundige doeleinden. Verder mag iedereen die dat wil met Fakebook een profiel aanmaken van iedereen die hij wil. En op dat profiel kan je behoorlijk wat informatie kwijt:

in het profiel zelf geef je een beschrijving in feiten van je leven, bijv. je geboortedatum, opleiding, werk, hobby's, burgerlijke status enz., en je zet bij je profiel een foto,
je kunt posts plaatsen bij je profiel over wat je hebt gedaan.
In een post kan je YouTube-filmpjes embedden
bij die posts kan je comments plaatsen: van jezelf of van andere (imaginaire) figure,
bij een comment kan je een duimpje omhoog (like) of omlaag (dislike) zetten,
je kan ook aangeven wie je vrienden zijn en ook van hen kan je een foto online zetten.

Foto's voor je eigen profiel of de profielfoto's van je vrienden kan je uploaden vanaf je eigen p.c. of automatisch laten zoeken door Google Image Safe Search. Daarmee loop je heel weinig risico dat je beelden krijgt die je liever niet wilt laten zien aan kinderen, maar het voegt natuurlijk wel wat toe als je leerlingen zelf plaatjes laat zoeken, zeker als je ze vraagt om een beeld te kiezen dat past bij het imago dat ze die persoon willen geven.

Om met Fakebook te kunnen werken heb je geen kennis nodig van HTML of dat soort zaken: je werkt gewoon met een tekstverwerker en als je een filmpje in een post wilt plakken, dan hoef je alleen de URL van het filmpje in je post te zetten. Als je een Fakebookprofiel hebt gemaakt, kan je dat opslaan in het archief zodat anderen er gebruik van kunnen maken, en/of opslaan op je eigen p.c.

Wil je dat leerlingen op elkaars profielen reageren? Embed dan de profielpagina's in een site of weblog zodat ze daarin hun reactie kunnen plaatsen. Daarmee creëer je de mogelijkheid om een rollenspel te spelen. Je kan je leerlingen de opdracht geven Fakebookprofielen te maken van historische figuren uit een bepaalde historische periode en die op elkaar laten reageren, of je kan leerlingen een rollenspel laten spelen waarbij ze een bepaald probleem toelichten vanuit het leven van hun profielpersoon (bijv. de vraag of we moeten vasthouden aan de Euro, gezien vanuit een ondernemer, een bank, de Nederlandse bank, een multinational, een pensionado die de winter doorbrengt in Spanje enz.).

Er zijn al heel wat Fakebooks gemaakt. Een deel daarvan is terug te vinden in het archief. Ook als je niet door je leerlingen een Fakebookprofiel wilt laten maken, is het leuk om er eens een kijkje te nemen. Misschien vind je er wel een profiel van iemand over wie jij net wat wilt gaan vertellen in de les.

View Fullscreen | Create your own

N.B. Je kunt natuurlijk ook met andere sociale media een (historische) periode in kaart brengen. Kijk maar eens wat Alwyn Collinson doet met haar Twitteraccount RealTimeWWII. Zo uitgebreid is misschien niet haalbaar, maar wat let je om een poging te wagen met je leerlingen?

Het zijn de kleine dingen...

2012-01-19T07:00:00.001+01:00

Door: Martijn van den Berg

Bij de hotelschool waar ik studeer, zijn er bij mijn opleiding ongeveer 2400 mensen. Als je dit verdeelt over 4 jaar, 4 modules per jaar, en 12 mensen in een klas, kan je tot de conclusie komen dat er in ieder moduul ongeveer 12 groepen zijn. Deze mensen volgen in een moduul allemaal hetzelfde vak. Aangezien de meeste docenten het niet leuk vinden om dezelfde workshop 12 keer in een week wordt gegeven, wordt elk vak door verschillende docenten gegeven. Iedere docent heeft een eigen manier van iets vertellen. Uiteindelijk betekent dit dat iedereen de stof net iets anders leert.

Maar deze verschillen kunnen erg groot zijn. Niet alleen in het vertellen van het verhaal kunnen veel verschillen zitten, maar ook in hoe een leraar voor de klas staat. Als een leraar iets enthousiast kan vertellen, zullen studenten ook sneller enthousiast zijn. Zo had ik op de middelbare school een leraar die in zijn vrije tijd DJ was, en bij iedere les alles relateerde naar de disco. Dit maakte de lessen er interessant.

Daarnaast is originaliteit ook heel erg belangrijk. Er zijn veel docenten die materiaal van andere leraren gebruiken. Op deze manier weet je zeker dat je dezelfde stof behandelt, maar aan de andere kant kan je meestal niet het verhaal erbij vertellen wat de docent bedoeld had

In het kader van "practice what you preach" vind ik het als leerling belangrijk dat docenten nadenken over hoe ze een boodschap overbrengen. De manier waarop je dingen zegt, en de inhoud van wat je zegt, heeft onbewust al heel veel invloed op hoeveel geleerd wordt. Zo zijn de kleine dingen in een les vaak al heel erg belangrijk, al is het maar onbewust.

Games van English Attack

2012-01-18T07:00:00.000+01:00

Al eerder schreef ik over English Attack: een site waar je videomaterialen vindt met daarbij oefeningen om Engels te leren. Sinds kort biedt de site ook de mogelijkheid om er verschillende games te spelen. En die zijn best leuk om te doen!

Er zijn op de site 5 spellen te vinden:

Verb Dash: een spel om onregelmatige werkwoorden te oefenen. Je moet ofwel de tegenwoordige tijd, of de verleden tijd of het voltooid deelwoord invullen van een werkwoord. Als je het goed en snel doet, win je de race;
Word Rescue. In dit spel ga je aan de slag met beelden en woorden uit de Videobooster of de Photo Vocab oefeningen. Je krijgt een beeld te zien en moet daarbij het goede woord invullen door de letters op een typemachine aan te klikken. In feite dus een variant op Galgje, en dan met de woorden en beelden uit de andere oefeningen.
Swap Mania. Ook voor dit spel wordt gebruik gemaakt van de beelden en woorden uit Videobooster en Photo Vocab. In dit spelkrijg je een plaatje te zien met daarbij het woord, alleen staan er een paar letters in de verkeerde volgorde. Door letters van plaats te laten wisselen, zorg je ervoor dat de letters in de juiste volgorde komen te staan.
Speed Pix. In dit spel wordt alleen gebruik gemaakt van het materiaal van Videobooster. In dit spel krijg je een woord en moet je uit een serie beelden zo snel mogelijk de juiste selecteren.
Say What: Een spel waarbij je een tekst te horen en te lezen krijgt. Sommige woorden zijn alleen te beluisteren: die moet je zelf invullen in de geschreven tekst.

Het sterke van English Attack vind ik dat je op allerlei verschillende manieren aan de slag gaat met Engels. Door dezelfde informatie op verschillende manieren aan te bieden wordt die beter opgeslagen in je hersenen en is de kans dus groter dat je de kennis later kan reproduceren.

English Attack is niet helemaal gratis: als je er veel gebruik van maakt moet je betalen. Maar er is wel een aardige hoeveelheid gratis oefenmateriaal. Te mooi, vind ik, om ongebruikt te laten!

Seminar Innovatie door Inspiratie

2012-01-17T07:00:00.001+01:00

Hebreeuws leren via filmpjes en 3-dimensionale beelden, zien wat zich onder de grond bevindt aan aardlagen en hoe oud die lagen zijn, met behulp van een webcam als het ware door je eigen lichaam heen kijken om te zien welke organen zich daarin bevinden, op je stage gebruik maken van een iPad om je ervaringen daar te delen met je medestudenten en je begeleider, kijken naar een video over paleis Soestdijk waarbij je kunt inzoomen op alle details zonder scherpte te verliezen: het zijn maar enkele voorbeelden van de projecten die het afgelopen jaar in het kader van de SURFnet/Kennisnet Innovatieregeling 2011 zijn uitgevoerd door onderwijsinstellingen in Nederland.

Op 15 februari a.s. organiseren Kennisnet en SURFnet het seminar ‘Innovatie door Inspiratie 2011’, waar de resultaten van deze projecten, op het gebied van augmented reality, nieuwe videotoepassingen, leren op afstand/online samenwerken of 4K-video, gepresenteerd zullen worden aan het onderwijsveld door de projectleiders. De dag staat in het teken van uitwisseling en inspiratie: hoe kan het onderwijsveld gebruik maken van de projecten die door deze voorhoedespelers op het gebied van ict en onderwijs zijn uitgevoerd?

Het seminar Innovatie door Inspiratie vindt plaats in Meetingplaza in Maarssen. Het programma begint om 9.30 uur en eindigt om 17.00 uur. Het seminar is – na aanmelding en zolang er plaatsen beschikbaar zijn - gratis toegankelijk voor iedereen die in het onderwijsveld werkzaam is. De hashtag die gebruikt zal worden op Twitter is #snkninspiratie.

Kom je ook?

Meer informatie en aanmelden kan hier.

Swinxs, picoboard en picocrickets te leen

2012-01-16T07:00:00.000+01:00

In het vorige jaar heb ik mijn Swinxs, een spelcomputer voor buiten, uitgeleend aan Paul Koning, leerkracht op De Oversteek. De afspraak was dat hij het apparaat gratis mocht lenen, en dan hier op dit blog zijn ervaringen met jullie zou delen. Dat doet hij hieronder. Ervaringen van leerkrachten die al eerder mijn Swinxs hebben geleend, lees je hier en hier; ervaringen met Picoboard en - crickets staan hier en hier.

Wil jij als volgende de Swinxs lenen om hem te gebruiken in je klas of wil je leerlingen laten werken met een Picoboard of Picocrickets? Ik stuur ze je toe en je mag ze gebruiken tot het einde van dit schooljaar als je - net als Paul - daarna je ervaringen hier deelt. Stuur me een mailtje of laat onderaan deze blogpost weten wie je bent, wat je wilt lenen en waar ik je kan bereiken.

(Afbeelding van Stichting Kennisnet, gepubliceerd onder CC-by)

De Swinx in groep 7 op De Oversteek

Op internet en in de diverse speelgoedgidsen had ik de Swinx al regelmatig voorbij zien komen dus ik was wel benieuwd of dit elektronisch buitenspeelgoed in mijn groep zou aanslaan. Mijn groep 7 bestaat voor twee derde uit jongens en daarbij is precies één spel op het schoolplein populair: voetballen! De meiden doen soms mee of spelen met het andere buitenspeelgoed dat aanwezig is.

Als de Swinx bij mij thuis binnen is probeer ik 'm natuurlijk direct uit. De handleiding is duidelijk en de bediening eenvoudig. Er staan al een aantal spelletjes op en samen met mijn zoontje van 4 proberen we deze uit. Dit gaat prima maar ik kom er wel achter dat de polsbandjes van de Swinx niet voor volwassenen bedoeld zijn: zodra ik er ééntje om doe knapt het bandje, zonder dat het overigens moeite kostte om mijn hand er doorheen te krijgen. Het formaat van de bandjes doet ook niet aan alsof ze alleen voor kinderen bedoeld zijn. Na even googelen blijkt dat 3 nieuwe polsbandjes voor 10 euro te bestellen zijn (exclusief verzendkosten). Dat valt mee, dus maar even een set extra bandjes besteld. Dit heeft direct als voordeel dat we nu alle kleuren compleet hebben en er met het maximale aantal kinderen (10) mee kunnen spelen. Het bandje dat geknapt is werkt overigens nog wel prima en is dus nog gewoon te gebruiken door het met de hand vast te houden.

Het aansluiten op de computer levert ook geen problemen op. De Swinx wordt door Windows XP herkend, de software is snel geïnstalleerd en dan kunnen er spellen worden toegevoegd of verwijderd. Er is een behoorlijk aanbod aan spellen. Een aantal zijn betaald (hiervoor moeten credits worden gekocht) maar er zijn ook genoeg gratis spellen. Op school hebben we voldoende speelleermateriaal voor binnen dus ik zet er een aantal (ren)spellen op die buiten gespeeld kunnen worden. Tenslotte wordt de Swinx aangeprezen als buitenspeelcomputer.

De introductie in de groep levert enthousiaste reacties op. Een aantal kinderen kent de Swinx al en heeft al eens met een Swinx gespeeld. Na een korte uitleg over de werking is het al snel duidelijk hoe het apparaat werkt. We geven het een vaste plek in de klas, maken afspraken over wie er op let of de bandjes terugkomen en wanneer de Swinx wordt opgeladen. Daarna kan de Swinx gebruikt worden: tijdens de pauzes en af en toe ook tijdens het overblijven.

De eerste dagen is de Swinx enorm populair: alle kinderen willen er wel tegelijk mee spelen dus het is wachten voordat je aan de beurt bent. Alles werkt zoals het moet en het gebruik van het apparaat levert geen problemen op. Wat wel opvalt is dat het geluid voor buiten te zacht is, in elk geval op een vol schoolplein terwijl het ook nog een beetje waait. De kinderen moeten erg dicht bij de Swinx gaan zitten om de instructies goed te kunnen verstaan. Vooral bij het Spongebob spel is dit een probleem omdat er tijdens het rondrennen instructies worden gegeven die ze dan niet kunnen horen. Lastig maar niet onoverkomelijk. Nadat de nieuwigheid er af is, na 1 a 2 weken, wordt de Swinx geleidelijk minder populair. De jongens gaan toch weer liever voetballen en er wordt nu af en toe mee gespeeld door een wat kleiner groepje kinderen. Zo nu en dan zetten we er een nieuw spel op, iets wat prima door de kinderen zelf kan worden gedaan, en dat zorgt dan weer even voor een opleving. Maar het komt ook voor dat de Swinx dagen in de klas blijft liggen zonder dat er naar om wordt gekeken. Tijdens de overblijf wordt de Swinx wel regelmatig meegenomen: er zijn dan vaak te weinig kinderen om te voetballen en de andere groepen willen dan ook graag meespelen. Tijdens al dit spelen knapt er ook bij de kinderen nog een bandje

We krijgen later ook nog een aantal credits die we kunnen gebruiken en daarmee besluit ik de Shuttleruntest voor in gymzaal mee te kopen. Als we de test in de gymzaal willen uitvoeren is er iets vreemds aan de hand: we kunnen het spel niet selecteren en starten. Dit was ook al eens eerder gebeurd: het spel is wel te zien op de computer maar als je op de Swinx door de spellen bladert wordt het spel niet opgenoemd. Misschien een foutje in de software?

Conclusie
De Swinx is degelijk gebouwd en is door kinderen prima zonder hulp te bedienen. Het apparaat spreekt kinderen direct aan en er zijn voldoende gratis, afwisselende spellen. Het geluid is voor buiten soms net te zacht en de software is, in elk geval op ons exemplaar, nog niet helemaal ‘bug-free’ waardoor soms een spel niet te starten is.
Het is een leuke aanvulling op het bestaande buitenspeelgoed maar wanneer je een groep hebt die zich buiten al prima weet te vermaken is de prijs toch wel vrij fors. Een bal van een tientje levert in mijn groep minstens zoveel speelplezier op.

Wat brengt dit jaar?

2012-01-12T11:18:00.008+01:00

Door: Martijn van den Berg

Allereerst wil ik iedereen een gelukkig nieuwjaar wensen, met veel succes en geluk. Voor mij wordt dit jaar absoluut iets om naar uit te kijken. Na vorig jaar een start te hebben gemaakt met een aantal projecten, gaat dat dit jaar door. Dit zullen dan ook de voornaamste thema's van mijn blogjes worden. Even een overzichtje:

Microsoft Tuning Team
Ik ben teamleider geworden van het Microsoft Tuning Team. Dat betekent dat ik voor Microsoft naar scholen toe ga met een team, om studenten te laten zien hoe ICT studeren makkelijker kan maken. Hierbij proberen we dit vanuit het perspectief van de student te zien, door te proberen zo handig en goedkoop mogelijke software te gebruiken. Daarnaast is het mijn taak de vraag te peilen binnen deze scholen naar eventuele producten die nog niet bestaan, en om dit weer naar boven toe te gooien. Ik begin midden februari met de project, en de eerste fase duurt twee maanden.

21 Learners
Het project waar ik vorig jaar aan meegedaan heb, krijgt een staartje, of beter gezegd, een staart. Wat we vorig jaar uitgezocht hebben met de 21 Learners is goed opgepikt in de onderwijswereld, en daarom heeft Kennisnet dit jaar ook een budget vrijgemaakt voor ons groepje. Wat er precies gaat gebeuren, is nog niet helemaal bekend, maar wel is bekend dat het hoogstwaarschijnlijk uit drie elementen zal gaan bestaan: Een denktank, met mensen die gaan denken over hoe het onderwijs verbeterd kan worden, trendwatchers, die stukjes gaan schrijven over de nieuwe ontwikkelingen in het onderwijs en ambassadeurs, die naar scholen in het land gaan om daar uit te leggen hoe je de 21st Century Skills in het onderwijs kan gebruiken.

Zuid Afrika
Ik ga voor mijn school drie maanden studeren in Zuid Afrika, bij een departement van Stenden in Zuid Afrika. Ik ga hier projecten opbouwen om het toerisme te bevorderen. Ik ga hier iedere week proberen internet op te zoeken om te kijken wat de verschillen in onderwijs zijn, en op deze manier hoop ik vanuit daar door te bloggen.

Dit zijn de drie belangrijkste thema's van komend jaar, en ook de dingen waar ik het meeste naar uitkijk. Ik vind het ongelofelijk leuk dat ik deze dingen kan doen. 2012 wordt voor mij in ieder geval een topjaar!

Rekenoefeningen en spelletjes

2012-01-11T07:00:00.002+01:00

Er zijn op internet heel veel plekken waar je kan oefenen met rekenen. Ik heb al verschillende keren in een blogpost een aantal spellen genoemd, zoals hier, hier en hier. Ik ben zeker niet de enige die dat doet.Maar zo'n mooie collectie rekenspellen en vooral een collectie die zo goed zijn onderverdeeld is als die op de site Mathchimp, vond ik nog niet eerder.

Via Mathchimp kan je zoeken naar rekenspelletjes op het niveau (grade 1 t.m. grade 5; vergelijkbaar met onze groepen 3 tot en met 7), en per niveau op onderwerp. Zo zijn de spelletjes bestemd voor leerlingen in grade 1, onderverdeeld in 'Operations and Algebraic Thinking', 'Number & Operations in Base Ten', 'Measurement & Data' en 'Geometry'. Die onderwerpen zijn dan weer verder onderverdeeld, bijv. bij 'Number & Operations in Base Ten' in: 'Extend the counting sequence', 'Understand place value' en 'Use place value understanding and properties of operations to add and subtract'. De onderverdeling komt van de Common Core Standards, een standaard voor rekenonderwijs die gehanteerd wordt in 36 staten in de VS.

Omdat het rekenspelletjes zijn is een groot deel goed bruikbaar voor het Nederlandse onderwijs. Je kan de spelletjes spelen zonder een account aan te maken. Kies je ervoor dat wel te doen, dan krijg je de mogelijkheid om aan te geven wat je van het spel vindt. Ik snap dat die informatie voor Mathchimp interessant is, maar voor het onderwijs vind ik de rating weinig betrouwbaar en daarom niet interessant. Eerder zou ik de leerlingen vragen om als ze een spel hebben gespeeld, daaraan een cijfer te geven in een online spreadsheet. Dat is dan weer mooi materiaal voor in de hogere groepen om gemiddeldes uit te rekenen en grafieken te maken ;-)

Digibordtools Prowise/Bordwerk gratis beschikbaar

2012-01-10T07:00:00.000+01:00

Goed nieuws voor alle digibordgebruikers: met ingang van deze week mag iedereen gratis gebruik maken van Presenter en de digibordtools (voor taal, rekenen, wereldoriëntatie en een aantal algemene tools) van Prowise. Omdat Presenter en de digibordtools van Prowise webbased zijn, kan iedereen van het gereedschap van Prowise gebruik maken, ongeacht van welk digibord je gebruik maakt. Je hoeft alleen een (gratis) account aan te maken. Daarna start je op je digibord je browser op en je kan aan de slag. Alleen als je met meer gebruikers aan de slag wilt gaan binnen hetzelfde account, meer dan 5 lessen of andere bestanden op wilt slaan, bestanden wilt exporteren of als je ondersteuning wilt bij het gebruik van de materialen, dan moet je betalen voor je account (€ 30,= per jaar/per gebruiker of € 360,= per basisschool).

Ik ben blij met deze ontwikkeling. Er is heel veel materiaal voor digiborden, maar veel daarvan is merkafhankelijk en daarmee alleen bruikbaar voor de gebruikers van dat specifieke merk digibord. Natuurlijk snap ik dat digibordsoftwaremakers (leuk woord voor Wordfeud) op de een of andere manier geld moeten verdienen met de materialen die ze maken, maar ik denk dat de oplossing daarvoor niet gezocht moet worden in het maken van bordafhankelijke software, maar in het aanbieden van ondersteunende diensten bij de software: het opleiden van gebruikers van digiborden en hen ondersteunen bij het gebruik ervan, het aanbieden van ruimte in de cloud om ontwikkelde lesmaterialen op te slaan en te ontsluiten, het opbouwen van een community van gebruikers enz.

Prowise heeft met het gratis beschikbaar maken van hun software een goed voorbeeld neergezet. Ik hoop dat velen dat voorbeeld zullen volgen en dat 2012 het jaar wordt van merkoverschrijdende digibordtools!

MediaMachtig: welke projecten kregen subsidie?

2012-01-09T07:00:00.000+01:00

Ook dit schooljaar was het weer mogelijk om subsidie aan te vragen voor mediawijze projecten in het (speciaal) basisonderwijs. Scholen konden bij MediaMachtig een subsidie aanvragen van maximaal € 1.000,= voor een project waarbij mediawijsheid geïntegreerd wordt in de gewone vakken. Totaal dienden 28 scholen een aanvraag in bij de Stichting. Kort voor de kerstvakantie boog het Comité van Machtigen, een groep leerkrachten uit het basisonderwijs, zich over de aanvragen om te beoordelen welke projecten:

leidden tot structurele integratie van mediawijsheid in het (speciaal) basisonderwijs,
leerlingen aanzetten tot actief gebruik van nieuwe media,
voorzagen in reflectie door de leerlingen op 'wijs' gebruik van media,
vernieuwend waren - landelijk of voor de school zelf - op het gebied van onderwijs of ict-gebruik.

Het was een zware taak voor het Comite, bestaande uit:

Tessa van Zadelhoff van basisschool De Kleine Beer in Berlicum,
Michel Boer van OBS Theo Thijssenschool in Waddinxveen,
Mario Vervlossen van basisschool De Smelen in Valkenswaard,
Hans Konings van basisschool Het Palet in Zoetermeer.

Na zorgvuldig overleg zijn 16 aanvragen gehonoreerd. Twee andere scholen krijgen een herkansing: hun aanvraag was inhoudelijk interessant maar bood het comité nog onvoldoende informatie om een gefundeerd besluit te nemen. Deze scholen krijgen de kans om een herziene aanvraag in te dienen.

ZMLK de Ark, Gouda gaat een woordenschatlijn ontwikkelen waarin leerlingen op verschillende manieren met taal in aanraking komen, bijv. d.m.v. filmpjes die gekoppeld worden aan QR-tags gekoppeld worden aan bepaalde voorwerpen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een QR-tag die op een koelkast wordt geplakt. Als leerlingen de QR-tag scannen start een filmpje waarin ze informatie krijgen over waarom voedsel in een koelkast bewaard wordt.
Op basisschool De Buitenburcht in Almere wordt een groep kinderen uit groep 5-8 opgeleid tot verslaggever. Zij leren artikelen te schrijven die op de website van de school geplaatst geplaatst worden.
Montessorischool De Eilanden wil onderzoeken wat leerlingen leren van werken met Scratch, een programma waarmee je animaties en games kan bouwen.
Op basisschool De Krullevaar in De Meern wordt een website ontwikkeld waar leerlingen leren hoe ze de mogelijkheden van internet kunnen benutten bij het doen van hun projectwerk. Op de website komt o.a. informatie over hoe je een goed onderwerp bedenkt voor je project, hoe je een woordweb maakt over dat onderwerp en hoe je daarbij informatie zoekt. De tips worden voorzien van filmpjes, die gemaakt zullen worden door leerlingen uit de bovenbouw.
Ook op de Martinus van Beekschool in Oss, een school voor kinderen met een taal- en/of spraakstoornis of slechthorendheid, wordt een website gemaakt voor leerlingen.Deze website moet een veilig startpunt worden voor deze bijzondere groep leerlingen die vaak moeite hebben om moeilijk om informatie op een goede manier te verwerken en te filteren.
De Mei, Wormerveer: leerlingen uit groep 7 gaan een cut out animatie maken over een verhaal. Goep 8 gaat animatieclip maken waarin ze hun eigen mening verwoorden. Daarbij krijgen de leerlingen inzicht hoe de beeldtaal moet aansluiten bij hetgeen je over wilt brengen.
Voor leerlingen op CBS 't Oegh, een kleine school in Munnekezijl, wordt de wereld een stuk groter als ze het komend half jaar contact gaan leggen met leerlingen van de Soroti primary school uit Oeganda.
De leerlingen van groep 8 van Basisschool de Pionier in Valkenswaard gaan een eigen persbureau opzetten, onderhouden en verwerken nieuws op een crossmediale manier (zowel tekst, film, podcasting geluid en sociale media)
Op de Dr. Poelsschool in Kessel-Eik wordt al gewerkt met iPads, maar er wordt nog wel gewerkt met een papieren portfolio. Met subsidie van MediaMachtig gaan de school de mogelijkheden van een digitaal portfolio onderzoeken.
Op De Ster in Westerhoven en de Willibrordusschool in Riethoven worden leerlingen mediawijs bij het woordenschatonderwijs. Leerlingen leggen de betekenis van woorden vast met behulp van foto, video en tekst en passen hun kennis toe in blogs en tweets.
Op SBO de Spinaker in Enschede, waar onderwijs gegeven wordt volgens de theorie van Meervoudige Intelligentie van Howard Gardner, gaan leerlingen zelf filmpjes maken, bewerken en beoordelen.
Leerlingen op Basisschool St. Martinus, Zevenaar, gaan filmpjes maken van elkaar op basis van wat Flip de Beer, die bij toerbeurt met één van de kinderen mee naar huis mag, beleeft bij de kinderen.
Op De Toermalijn in Cothen gaan leerlingen uit de midden- en bovenbouw filmpjes maken. Deze filmpjes worden gekoppeld aan een QR-tag.
Bs de Vendelier in Helmond gaat de Ipad2 en de Apple TV inzetten om leerlingen taalvaardiger te maken met gebruik van nieuwe media, bekeken vanuit meervoudige intelligentie.
kbs De Viersprong, Wijchen gaat, in samenwerking met een SBO-school onderzoek doen hoe de iPad in het onderwijs aan leerlingen met stoornissen in het autistisch spectrum effectief kan worden ingezet.

De komende maanden zullen alle projectleiders bloggen over de voortgang van het project op het MediaMachtig-blog. Na afloop van het project zal er een eindevaluatie geschreven worden en alle leermaterialen die in het kader van het project worden ontwikkeld, zullen via dit blog onder een Creative Commons licentie ter beschikking van het onderwijsveld worden gesteld.

Mijn hartelijke felicitaties voor de mediawijze projectleiders van deze projecten en veel plezier en succes bij het realiseren van hun plannen!

Hoe Engels te leren

2011-12-22T07:00:00.001+01:00

Door: Martijn van den Berg

Het valt bijna niet te ontkennen dat Engels op dit moment de belangrijkste taal is. Neem een gemiddelde pagina op facebook tegenwoordig, en toch een derde is in het Engels geschreven. Het Engels dat we tegenwoordig schrijven is van een veel hoger niveau. Maar met dat Engels overal, wat leren we nu op school en wat leren we eromheen?

Als ik bedenk hoe ik Engels heb geleerd, denk ik natuurlijk meteen aan alle games die ik heb gespeeld, en de lessen die ik op de middelbare school in het Engels heb gehad. Toen ik naar de hotelschool ben gegaan, heb ik mijn Engels verder ontwikkeld door met buitenlandse mensen in school te praten. Maar bijna geen enkel deel van mijn Engels komt van wat ik van school heb geleerd.

Dit wordt nog eens bewezen als je kijkt naar het niveau van Engels van middelbare scholieren. Er zit daar een gigantisch verschil in het niveau, omdat sommige mensen al in hun dagelijks leven al Engels spreken of schrijven, en anderen niet. Daaruit blijkt ook dat mensen daar dus blijkbaar meer mee leren dan Engels op school.

Maar hoe kan je dit op school het beste aanpakken? Hoe kan je zorgen dat alle studenten op dit niveau komen? Studenten zijn liever bezig met hobby's dan met school. Je kan dus beter proberen studenten te stimuleren deze media in het Engels op te zoeken. Ten slotte worden studenten gemotiveerder als ze weten dat er ook echt iemand iets heeft aan wat ze doen.

Als je nu aandacht besteedt in de les aan wat leuk is, en niet wat leerzaam is, en dan als leerkracht de controlerende functie uitvoert, door te checken of het niveau van grammatica hoog genoeg ligt. Er zijn eigenlijk veel te veel leuke manieren om Engels te leren, je moet alleen van de bestaande structuur af.

Eigenlijk zijn het de dagelijkse dingen die je het beste Engels leren. En in de toekomst zal er ook meer Engels in het dagelijkse leven komen. Het is daarom belangrijk van de bestaande mogelijkheden gebruik te maken, dan leren studenten zichzelf Engels.

N.B. Dit was de laatste blogpost van dit jaar. We zijn weer terug op 9 januari 2012. De beste wensen allemaal!

ICT: het middel is nodig om het doel te bereiken

2011-12-21T07:00:00.000+01:00

In mijn laatste post in dit kalenderjaar wil ik even mijmeren over waarom ik ICT nu zo belangrijk vind en waarom ik denk dat je nu geen onderwijs meer kan geven zonder ICT.

Er is in de afgelopen jaren heel wat onderzoek gedaan naar wat onderwijs met ICT kan opleveren.Uit een meta-onderzoek gedaan door John Hattie blijkt dat het gebruik van ICT op zich maar heel weinig effect heeft op onderwijs. Veel belangrijker zijn zaken als het enthousiasme waarmee de docent les geeft, de kwaliteit van de feedback die hij geeft en de kennis die de docent heeft van wat de leerling, weet en kan, van wat hem boeit en hoe hij leert. Heel kort gezegd komt het er - volgens het meta-onderzoek van Hattie, erop neer dat een goede docent goed onderwijs geeft.

Ook in Nederlands is onderzoek gedaan naar de bijdrage die ICT kan leveren aan het onderwijs. Lees maar eens de publicaties uit de Kennisnet-onderzoeksreeks. Uit de meeste van die onderzoeken blijkt dat lesgeven met ICT ten minste evenveel (en soms meer) kan opleveren dan onderwijs zonder ICT. Natuurlijk moet dan wel aan een aantal voorwaarden voldaan worden: ICT moet met het juiste doel en op een goede manier ingezet worden.

Dat is natuurlijk een uitkomst die van toepassing is op heel veel (onderwijs)instrumenten: als je een instrument gebruikt voor een verkeerd doel of niet vakkundig gebruikt, dan helpt het je weinig verder. Een timmerman kan wonderen doen met een boormachine, maar niet als hij niet weet hoe die werkt of als hij 'm gebruikt om brooddeeg mee te kneden! Maar als de timmerman zijn boormachine gebruikt om een gaatje te boren in een kast om zo een pen-en-gat-verbinding te maken, dan helpt de boormachine hem om sneller, mooier en/of effectiever een kast te maken. Dat gaat natuurlijk ook op voor onderwijs: een docent die beschikt over hulpmiddelen en weet wanneer en hoe hij die het beste in kan zetten, geeft effectiever, beter of leuker onderwijs dan een docent die niet over die middelen beschikt.

Is ICT een middel dat je kan vergelijken met andere middelen en - bij gelijke geschiktheid - uit je gereedschapskist kan halen en vervangen door andere middelen? Nee, dat vind ik niet. ICT is een gereedschap dat nu op zoveel verschillende manieren in de maatschappij wordt ingezet, dat we als onderwijs de plicht hebben om onze leerlingen te leren hoe ze daarvan gebruik moeten maken, zowel voor de uitoefening van hun toekomstige beroep, als om hen in staat te stellen ook buiten school en na hun opleiding door te gaan met leren, èn om in de maatschappij te kunnen functioneren.

Om dat te bereiken moeten scholen een leerlijn ontwikkelen waarin leerlingen leren ICT in te zetten om hun doel te bereiken. Om informatie te zoeken, te beoordelen en te presenteren, om met anderen te communiceren en om dingen te creëren. Die leerdoelen moeten door alle vakken heen gerealiseerd worden, waarbij wat in het ene vak geleerd en geoefend wordt, wordt toegepast in de andere vakken.

Dat betekent niet dat alle vakken op dezelfde wijze en in even grote mate aandacht moeten besteden aan ICT: elk vak biedt daarvoor specifieke mogelijkheden. Nadat een school in kaart heeft gebracht over welke ICT-competenties leerlingen moeten beschikken, moeten ze per vak en per activiteit bepalen welke bijdrage ICT kan leveren aan het vak èn hoe leerlingen daardoor kunnen leren ICT op zinvolle wijze te gebruiken. Op basis daarvan moet een leerlijn ontwikkeld worden, waarbij er zorg voor wordt gedragen dat alle leerlingen door hun hele schoolloopbaan heen, in aanraking komen met alle facetten van ICT die ze nodig hebben, nu en straks, en dat ze bij het gebruik daarvan begeleid worden.Alleen dan is ICT zowel een gereedschap dat goede docenten kunnen gebruiken om nog beter onderwijs te geven èn leren leerlingen op hun beurt hoe dit gereedschap hen zelf kan helpen om hun doelen te bereiken.

Afbeelding van Kimmo Palosaari, gepubliceerd onder CC-by.

Digibordtools voor het basisonderwijs en daarvoor

2011-12-20T07:00:00.000+01:00

Vandaag nog een een andere set digibordtools die ik jullie wil laten zien: de TESiboard collection voor leerlingen in de onder- en middenbouw en de voorschoolse educatie. Deze collectie is veel uitgebreider dan die van Classtools, maar daar staat weer tegenover dat je er zelf niet je eigen content aan kan toevoegen. Maar omdat er heel veel verschillende tools zijn en de inhoud goed aansluit op de leerstof in de onderbouw, is dat niet echt een probleem. Een absoluut pluspunt is de mooie vormgeving van de TES iboard collection en de manier waarop ze kinderen uitdagen om spelenderwijs te leren: vormen te herkennen, series te vormen, cijfers herkennen en eenvoudig rekenen, verhaaltjes te maken, begrippen als dichtbij en veraf te leren en oud en nieuw en nog veel meer.

De tools zijn onderverdeeld in:

tools voor Early Years Foundation Stage (EYFS: van 0 tot 5 jaar),
tools voor Keystage 1 (van 5 tot 7 jaar),
tools voor Keystage 2 (van 7 tot 11 jaar).

Binnen die indeling zijn ze onderverdeeld in verschillende jaren en daarbinnen weer op vakken en onderwerpen:

Early Years Foundation Stage:

Keystage: reception, jaar 1 en jaar 2. Daarbinnen op vakken:

Numeracy
Literacy
Phonics
Science
ICT
Geography
History
RE (religious education)
Elk van deze vakken is dan weer onderverdeeld in verschillende onderdelen van dat vak. Bijv. bij rekenen vormen herkennen, meten, rekenen enz.

Keystage 2: jaar 3, 4, 5 en 6. Daarbinnen op vakken:

Numeracy
Literacy
Ook deze vakken zijn weer uitgesplitst in verschillende deelonderwerpen.

Omdat de tools Engelstalig zijn is niet alles geschikt voor gebruik in Nederlandse scholen, maar heel veel materiaal en zeker het materiaal voor de voorschoolse educatie en de onderbouw is dat wel omdat er maar weinig gebruik gemaakt wordt van taal.

Handig van de tools is dat bij elke tool een tip staat hoe je die zou kunnen gebruiken. Bij de tool waarvan ik bovenaan deze post een screenshot heb gezet, staat de tip (vrij vertaald door mij):

Klik op de onderdelen van de slee onderaan het scherm om te kiezen hoe de slee van de kerstman eruit moet zien. Gebruik deze tool om ict-vaardigheden te leren of om de kinderen te stimuleren verhalen te vertellen gebaseerd op het plaatje. Bijvoorbeeld: waarom heb je gekozen voor een slee met modderspetters? Wat zou er met de kerstman gebeurd zijn waardoor zijn slee zo modderig is geworden?

Kijk en geniet, zou ik zeggen, van deze digibordtools. Omdat ze webbased zijn, zijn ze op alle borden te gebruiken. Ook als je de tools zelf niet gebruikt, is het leuk om de site te bekijken omdat die je op ideeën kan brengen om de leerstof op andere manieren aan te bieden.

Gebruik woordenboeken in het voortgezet onderwijs

2011-12-19T15:56:00.000+01:00

Van een student kreeg ik het verzoek of ik aan jullie wil vragen of jullie mee willen werken aan een onderzoek naar het gebruik van woordenboeken in het voortgezet onderwijs. Zie hieronder de tekst van de mail:

Op dit moment loop ik stage bij Van Dale Uitgevers waar ik een onderzoek doe naar de educatieve markt, als onderdeel van mijn afstudeeropdracht. Het gaat over hoe de leerlingen tegenwoordig woordenboeken gebruiken en of zij in de toekomst nog steeds papieren woordenboeken blijven gebruiken of gaan ze juist overstappen naar digitaal/online of een combinatie van papieren en digitale woordenboeken.

Hiervoor heb ik vragenlijsten gemaakt bestemd voor de leerlingen en (taal)docenten. Deze links zijn te vinden op:

www.bit.ly/taaldocenten (voor de taaldocenten)

www.bit.ly/wb-vbk (voortgezet onderwijs leerlingen)

Met de resultaten hoop ik een rapport te kunnen schrijven voor Van Dale Uitgevers over wat voor producten zij kunnen ontwikkelen om de educatieve markt, voornamelijk het voortgezet onderwijs, beter te kunnen bedienen.

Bij deze heb ik aan het verzoek van de student voldaan ;-). Helpen jullie hem mee het gebruik van woordenboeken in kaart te brengen?

Afbeelding van Enter, gepubliceerd onder CC-by.

Tools voor (digibord)lessen voor basis en voortgezet onderwijs

2011-12-19T07:00:00.000+01:00

Classtools is een site waar ik al wel eens eerder over vertelde. Maar omdat ik merk dat lang nog niet elke leerkracht of docent deze site kent, besteed ik er toch nog een keer aandacht aan. De tools op de site van Classtools kan je niet alleen op een p.c. of laptop gebruiken; ze zijn ook erg geschikt voor gebruik op het digibord omdat ze uitnodigen om er actief mee aan de slag te gaan. Je kan ermee slepen, spelletjes doen, op allerlei knoppen drukken enz. Welke mogelijkheden biedt Classtools?

je kan er spelletjes maken, bijv. om woordjes of definities te leren (zie het voorbeeld onderaan deze blogpost)
er is een tool om sorteerspelletjes mee te maken,
je kan er QR-codes maken waarachter je bijvoorbeeld een filmpje kan 'verstoppen', of het antwoord op een vraag,
je kan afbeeldingen (door leerlingen laten) voorzien van labels,
er is een timer waarmee je af kan tellen,
er is een fruitmachine waarmee je willekeurig namen kan kiezen (bijv. wie in de klas iets mag doen),
je kan Venn-diagrammen maken waarmee je kan laten zien wat de overeenkomsten en verschillen zijn tussen 2 of 3 begrippen,
je kan tijdlijnen maken, die je kan voorzien van afbeeldingen (bijv. een tijdlijn waarop je de waterkringloop laat zien). Daarbij kan je bijvoorbeeld eerst de verschillende onderdelen van het proces aanmaken en dan aan de leerlingen vragen om die in de goede volgorde te zetten,
er is een tooltje waarmee je zinnen in een bepaalde volgorde kunt (laten) zetten, bijvoorbeeld om gezamenlijk te bepalen wat het belangrijkste argument is in een discussie of wat de eerste stap is die gezet moet worden om een bepaald doel te bereiken.

Er zijn nog een paar andere tools, maar die vind ik persoonlijk minder interessant omdat ze minder breed inzetbaar zijn.

Een nadeel van Classtools zijn de advertenties: die vind ik zelf nogal overdadig aanwezig bij sommige tools. Gelukkig kan je daar voor een beperkt bedrag vanaf komen: voor een bedrag van £75 per jaar ben je van alle advertenties af, je kan de spellen e.d. die je hebt gemaakt met Classtools online bewaren en je kan alle tools in fullscreen bekijken. Maar als je geen probleem hebt met de advertenties, dan kan je Classtools gratis gebruiken.

Click here for larger version

"Thuis" thuis?

2011-12-15T07:00:00.002+01:00

Door: Martijn van den Berg

Voordat ik op kamers ging wonen, was alles simpel. Als ik zei dat ik naar huis ging, ging ik naar het huis van mijn ouders. Nu ik op kamers woon, is het erg moeilijk om te zeggen wat nu precies "thuis" is. Ik voel me meer thuis in Leeuwarden, maar om nu iedere keer "het huis van mijn ouders" te gaan zeggen, klinkt ook weer niet goed. Daarom hebben studenten de term "thuis" thuis uitgevonden.

Als studenten voor het eerst op zichzelf gaan wonen, is het vaak nog erg onwennig om in je eentje op je kamer te zitten. Het is alsof je in je slaapkamer zit, en de woonkamer erg ver weg is. Daarnaast hechten veel studenten zich nog erg aan het leven "thuis" thuis, en hebben ze moeite op te starten in een nieuwe omgeving. Het is daarom ook gebruikelijk dat deze studenten nog wekelijks, of soms zelf meer naar huis gaan.

Maar hoe vanzelfsprekend is het om nu ieder weekend naar je ouders te gaan? Sommige studenten reizen iedere week 3 uur of meer, alleen maar om twee daagjes in de omgeving te zijn waar ze zich in bevonden voor ze op kamers gingen, met dezelfde vrienden, hetzelfde werk en dezelfde warme maaltijd op tafel. Omdat je de dingen die je normaal in een week deed, nu in iets meer dan twee dagen moet doen, is het weekend altijd ongelofelijk druk.

Maar waarom doen studenten dit? Ik gok zelf dat het begint met het verlangen naar de oude "makkelijke" omgeving, en dat het daarna meer een gewoonte wordt. Na ongeveer twee jaar zie je sommige studenten die volledig los komen van het ouderlijk huis, en deze ontdekken dat ze opeens veel meer vrije tijd hebben.

Toen ik me realiseerde dat ik iedere week 3 uur heen en 3 uur terug reisde, ben ik ook minder terug gegaan. Dit was in het begin erg wennen. Zelf je was doen, in het weekend voor jezelf koken. Maar de rust in het weekend bevalt me wel, omdat ik mijn drukke weekend verwissel voor een omgeving waar ik niets doe. Waar voorheen mijn planning gemaakt werd door werk en mensen die mij vroegen of ik iets wilde doen, heb ik nu de ruimte om zelf initiatief te nemen. Zo kan ik iedere dag wakker worden en doen waar ik die dag zin in heb.

Het bevalt me wel, hier in het weekend zitten, en ik kan iedere student aanraden om het een paar weekenden te proberen. Misschien dat je je in het begin aan het afvragen bent wat er gebeurt was als je naar je ouders wedergekeerd was dat weekend, maar als je op de lange termijn vergelijkt, kan je er als student veel nuttigs uit halen.

Internet en oma's

2011-12-14T07:00:00.000+01:00

Foto van Chacho Puebla

(Media)wijsheid is weten hoe je het best kan gedragen (op internet) om je doelen te verwezenlijken. Hoe presenteer je jezelf zo goed mogelijk (op Hyves, Facebook of LinkedIn), hoe werk je goed samen (in een game) om het hoogste level te kunnen bereiken, hoe zorg je ervoor dat anderen jou(w profiel, weblog of website) 'ontdekken', hoe bouw je een band op met anderen (via het net), hoe benut je de kennis die anderen (op internet) hebben (gezet), hoe kan je onderscheid maken tussen 'foute' en goede vrienden (op het net) en hoe bepaal je wat (op internet) goede bronnen op zijn en wat niet? Om die inzichten in praktijk te kunnen brengen moet je uiteraard ook de technische vaardigheden hebben om de (internet)gereedschappen te kunnen hanteren die nodig zijn om jouw doelen te bereiken.

Als je bovenstaande alinea leest en daarbij alle woorden die te maken hebben met internet weglaat, dan zie je dat er in de kern niets nieuws onder de zon is:

Wijsheid is weten hoe je het best kan gedragen om je doelen te verwezenlijken. Hoe presenteer je jezelf zo goed mogelijk, hoe werk je goed samen om het hoogste level te kunnen bereiken, hoe zorg je ervoor dat anderen jou 'ontdekken', hoe bouw je een band op met anderen, hoe benut je de kennis die anderen hebben, hoe kan je onderscheid maken tussen 'foute' en goede vrienden en hoe bepaal je wat goede bronnen op zijn en wat niet? Om die inzichten in praktijk te kunnen brengen moet je uiteraard ook de technische vaardigheden hebben om de gereedschappen te kunnen hanteren die nodig zijn om jouw doelen te bereiken.

Mediawijsheid is dus niet iets heel nieuws: het gaat om oude vaardigheden en inzichten die toegepast moeten worden in een nieuw kader. Of misschien moet ik wel zeggen: in een steeds breder wordend kader. Ik denk namelijk dat de komst van elk nieuw medium heeft gevraagd om een uitbreiding van wat we eerder hebben geleerd en dat het enige verschil is dat elk nieuw medium een grotere groep gebruikers had dan zijn voorgangers.

Omdat wijs worden een lang proces is, is het goed om te kijken hoe je de inzichten die ouderen verworden hebben kunt vertalen naar de wereld van nu. De afgelopen week kwam ik op twee mensen tegen die met die gedachte zijn gaan spelen: elk op hun eigen manier. Chacho Puebla heeft een prachtige serie foto's gemaakt met de wijze tips die hij graag had gehad van zijn grootmoeder. De foto linksboven bij deze blogpost is van hem (klik op de foto om de tekst te kunnen lezen).
Eric Fulwiler schreef op Social Media Today een blogpost met 10 'oma-tips' van vroeger vertaald naar nu. Oma-wijsheden als 'twee keer nadenken voordat je spreekt' en 'let op je manieren' zijn in de digitale wereld van even groot belang als in de echte wereld. Op de site Power PR vind je een vertaling van deze tips.

Ik vind het een leuke en zinvolle manier om mediawijsheid van deze kant te belichten. Ik denk dat je daarmee de kloof kan dichten tussen jongeren/leerlingen en ouderen/docenten: jongeren hebben vaak wel de technische vaardigheden om het internet op te gaan, maar kunnen best wat 'oude' wijsheid gebruiken om die optimaal te kunnen benutten.

De tips op PowerPR kan je gebruiken voor een mediawijze opdracht voor leerlingen. Vraag ze eens welke 'zinloze' tips en waarschuwingen zij dagelijks krijgen van ouderen in hun omgeving. Zinloos omdat het dingen zijn waar zij anders over denken en die ze ouderwets vinden. En vraag ze dan eens om die tips te vertalen naar hun digitale leven. Of doe net als Chacho Puebla en vraag je leerlingen om tips te bedenken die zij aan hun kleinkinderen zouden willen meegeven. Er zal zeker een hoop gediscussieerd worden over wat je wel en niet moet doen op internet. En daarvan kunnen zowel leerling als leraar wijzer worden ;-)

N.B. Toen ik deze post had geschreven, zag ik dat Tessa van Zadelhoff (Warempel) blijkbaar dezelfde blogs en nieuwsbrieven leest als ik, want ook haar waren de 'oma-berichten' opgevallen en ook zij heeft erover geschreven in haar blog. Omdat de posten toch niet iets anders zijn, laat ik de mijne maar gewoon staan.

Klassenboek in ere hersteld, maar wel digitaal

2011-12-13T07:00:00.000+01:00

Wij hadden er vroeger nog een: een klassenboek. In dat boek - zo was de bedoeling - hielden de docenten bij wie afwezig waren in hun les, en het huiswerk werd erin genoteerd. De klassevoorzitter had tot taak dat klassenboek mee te nemen van lokaal naar lokaal. Aan het einde van het jaar werd hij/zij voor die klus beloond: het klassenboek werd hun persoonlijk eigendom.

Klassenboeken zijn verleden tijd: absenten bijhouden gebeurt vaak digitaal en ook het huiswerk wordt digitaal in ELO's vastgelegd. Toch jammer, want een klassenboek was meer dan dat. Soms waren die boeken erg leuk om nog eens door te kijken: er waren docenten die er net iets meer in schreven dan de verplichte teksten, en het gaf een leuk beeld van een schooljaar. In feite net zoiets als je agenda: na een jaar lang daarin allerlei informatie over school maar vooral over jezelf en je omgeving te hebben opgeschreven, was dat vaak een dierbaar boekwerk geworden.

Daarom, nu iedereen agenda's koopt voor het volgende jaar, de tip om het klassenboek in ere te herstellen. Niet op papier, maar digitaal zodat niet alleen de klassevertegenwoordiger maar iedereen in de klas erover kan beschikken. En niet een klassenboek om vast te leggen wie afwezig was en wat je moet doen, maar een klassenboek waarin je de geschiedenis van de klas vastlegt. Een klassenboek waarin je ouders op de hoogte houdt van wat er gebeurt,waarin je leerlingen die niet in de les kunnen zijn (bijvoorbeeld omdat ze ziek zijn) vertelt over wat er is gebeurd op school. Een klassenboek om leuke momenten vast te leggen, met foto's van de leerlingen en van wat ze hebben gemaakt, met hun uitspraken en hun vragen. Met zaken die ze moeilijk vonden om te leren maar toch onder de knie kregen en met dingen die ze leuk vonden om te doen.

Het is niet moeilijk om zo'n klassenboek te maken. Je maakt een blog aan en laat elke dag een leerling een stukje schrijven in het blog. Je kan natuurlijk ook wekelijks iets laten schrijven of leerlingen in groepjes een stukje online laten zetten. Na een jaar maak je van dat blog een boek, bijvoorbeeld met de (gratis) open source software Anthologize (voor blogs gemaakt met Wordpress) of Blogbooker (voor Blogger, Wordpress en Livebinder).

Je kunt je boek digitaal houden, maar ik denk dat veel ouders (en - als ze wat ouder zijn - ook de leerlingen zelf) het leuk vinden om (de leukste posts uit) het boek uitgeprint mee te krijgen aan het einde van het jaar. Daarvoor kan je o.a. terecht bij Blurb. Maar daar hangt natuurlijk (fiks) een prijskaartje aan. Zelf het boek uit (laten) printen is waarschijnlijk een meer haalbare optie.

Het maken van zo'n klassenboek levert je in je onderwijs veel op. Het is een goed middel om met de leerlingen te reflecteren op wie ze zijn in de klas, wat ze doen, hoe ze leren, wat ze bereikt hebben en waar ze naar toe willen. Je kan het klassenboek gebruiken voor een taalles: hoe bouw je een tekst op, hoe zorg je voor een foutloze tekst? Het zoeken naar beeldmateriaal kan aanleiding zijn voor een gesprek over auteursrecht en bronvermelding. En aan het einde van het jaar kan je de leerlingen laten berekenen wat het kost om het boek in druk uit te brengen of om het te printen.

Voor de school is het klassenboek een prachtig communicatiemiddel naar de ouders. Bespreek wel tevoren met ze wie toegang hebben tot het blog en waarom het nodig is om daarover afspraken te maken. Als het blog immers voor iedereen zichtbaar is (dus zonder wachtwoord), dan zal je veel terughoudender moeten zijn met het noemen van namen en het plaatsen van foto's. Een goed onderwerp dus voor een ouderavond op school!

Het klassenboek dat je aan het einde van het jaar meegeeft, digitaal of op papier, is voor ouders en leerlingen een waardevol document. En voor jou als leerkracht is het natuurlijk ook leuk om in de zomervakantie (of lang daarna) nog eens herinneringen terug te halen!

Onderwijs in perspectief

2011-12-12T07:00:00.000+01:00

Onderwijs: we hebben het er maar druk mee. Hoe geef je goed onderwijs, wie moet je erbij betrekken en wie heeft welke taak daarin? Moeten we ons in het onderwijs beperken tot de 'hoofdvakken' zoals taalvaardigheid en rekenen, of moeten we op school ook aandacht besteden aan (goed) burgerschap en aan digitale taalvaardigheid?

Zo aan het einde van het jaar is het goed om eens om te kijken en te kijken naar hoe onderwijs door de eeuwen heen is vorm gegeven. Dat wordt ons sinds kort erg makkelijk gemaakt door de gloednieuwe site Onderwijserfgoed. Op deze site vind je informatie uit verschillende bronnen:

Onderwijsraad:

Adviezen van de Onderwijsraad
Enkele gedenkboeken
Jaarverslagen

Inspectie van het onderwijs:

Verslagen over de Staat van het Onderwijs

Nationaal Onderwijsmuseum:

Boeken
Schema’s en tabellen
Prenten
Agenda’s
Foto’s
Documenten
Parafernalia

Je kan de collectie doorzoeken op woorden, maar er zijn ook verzamelingen gemaakt op thema:

Een themacollectie biedt eerst een algemene inleiding op het onderwerp en geeft dan verwijzingen naar items (teksten of afbeeldingen) over dat onderwerp. Dat zijn er niet zo heel veel (gemiddeld een stuk of 6, schat ik in), maar bij elkaar geven ze een leuk beeld van (lang) vervlogen tijden.

Ik ben er blij mee. Natuurlijk mopperen we met ons allen bij elkaar heel wat op ons onderwijssysteem, maar als ik op deze site kijk, dan kan ik alleen maar constateren dat er ook echt veel positieve ontwikkelingen zijn geweest door de eeuwen heen!

Stenden MyConcept: Techniek op een nieuwe manier

2011-12-08T07:00:00.003+01:00

Door: Martijn van den Berg

Op de middelbare school vond ik techniek een van de leukste vakken. Na een lange dag theorie in het technieklokaal aankomen, waar alles praktijkgericht was, maakte mijn dag goed. Ondanks dat de dingen die ik maakte nooit op het voorbeeld leken, was het toch leuk om de vrijheid te hebben om met alle machines aan de slag te kunnen.

Toen ik laatst bij Stenden Emmen was, zag ik daar dat ze een nieuw project aan het opstarten waren: Stenden MyConcept. Dit is een concept opgezet door studenten om meer mensen naar de techniekopleiding te krijgen. Ze hebben geld gekregen van de school, en hiermee hebben ze een technieklokaal voorzien van de meest moderne apparaten. Naast moderne ICT, zoals een smartboard en een aantal Imacs, zijn ook de meest moderne techniekapparaten aanwezig. Zo zijn er onder andere een professionele lasersnijder en een 3d printer aanwezig.

Wat nu zo bijzonder is aan dit concept, is dat praktisch iedereen daar binnen kan lopen om iets te maken, of te laten maken voor een lage prijs. Omdat alles gemaakt wordt door studenten, en omdat de materialen zonder winstoogmerk verkocht worden, is dit een unieke plaats om een idee tot leven te brengen. Zo kan je als bedrijf met een idee komen en dit laten uitwerken en maken, maar je kan ook als je een idee hebt voor bijvoorbeeld een stoel dit komen maken.

Dit bij elkaar maakt dat studenten zeer gemotiveerd aan projecten werken, aangezien alles wat ze maken in de praktijk gebruikt gaat worden. Niets is onmogelijk, aangezien ook andere opleidingen, zoals informatica mee helpen in dit lokaal.

Ik ben een groot voorstander van vrijheid in het onderwijs. Beginnen met een idee, en dit dan in een project uitwerken. Dit is, mits het in de toekomst ook in de volle vrijheid gebruikt gaat worden. Ik denk dat het op deze manier uiteindelijk zeer succesvol kan worden. Mijn zegen hebben ze in ieder geval!

Leren door verhalen te vertellen

2011-12-07T07:00:00.000+01:00

Gisteren besprak ik hier hoe je met Moglue interactieve verhalen kan maken. Vandaag vertel ik hoe je het maken van zo’n boek gebruikt om les te geven, niet alleen de taal- maar ook de rekenles, de geschiedenisles, de aardrijkskundeles of de biologieles. En hoe je tussen neus en lippen door je leerlingen laat nadenken over copyright, over het zoeken en beoordelen van bronnen op internet, over hoe je informatie kan presenteren en over privacyzaken.

Taal-poëzie
Leerlingen maken een boek over een fictief beest. Daarvoor laat je ze eerst kennismaken met de Gorgelrijmen van Cees Buddingh. Daarbij kan je gebruik maken van deze nieuwe uitgave, geïllustreerd door Katinka van Haren waarvan hier een voorproefje te vinden is. In deze les kan je verder aandacht besteden aan poëzie, bijvoorbeeld op basis van de webpagina’s over poëzie op de site Leerkracht.nl.

Biologie
Vraag de kinderen vervolgens een lijst te maken van favoriete dieren en daaruit een top 3 te kiezen. Daarmee gaan ze straks een nieuw fabeldier samenstellen. Maar voordat het zover is, vraag je de leerlingen goed onderzoek te doen naar de eigenschappen van hun dieren: hoe zien ze eruit, wat zijn de karaktereigenschappen van de door hen gekozen dieren: leven ze in groepen of alleen, wat eten ze, hoe verplaatsen ze zich, hoe planten ze zich voort, met welke andere dieren leven ze samen?
Informatie zoeken en beoordelen
Bespreek met de kinderen tevoren hoe ze gaan zoeken en welke zoekwoorden ze gebruiken. Maak hiervoor een mindmap. Bespreek ook hoe ze de gevonden resultaten gaan beoordelen. Vraag ze te onderzoeken wie de makers zijn van de sites die ze hebben gevonden, waarom ze die sites hebben gemaakt en wanneer voor het laatst informatie is toegevoegd op die site. Maak hiervoor eventueel gebruik van de informatie op Schoolbieb.nl. Beoordeel samen met de leerlingen of ze gewerkt hebben met de juiste sites, of dat ze beter andere sites hadden kunnen gebruiken en waarom.

Samenwerken
Vraag de leerlingen de gevonden informatie samen te voegen zodat er per dier een compleet beeld ontstaat. Geef ze dan de opdracht een nieuw fabeldier te bedenken. Het nieuwe dier heeft de romp van het ene dier, de kop van het tweede dier, en de poten en eventueel vleugels van het derde dier. Het fabeldier heeft ook de eigenschappen van alle drie de dieren die de kinderen hebben onderzocht: het leeft bijvoorbeeld net als konijnen in grote groepen, het legt eieren om zich voort te planten en leeft in de woestijn. Bespreek met de leerlingen hoe ze gaan kiezen: gaan ze stemmen per eigenschap of willen ze met elkaar in debat, gaan ze onderhandelen?

Mens- en maatschappijvakken
Een verhaal kan overal plaatsvinden: in de omgeving van de school of juist in een andere plaats of ander land. Of op een plaats die niet bestaat: in een fictief land of op een onbekende planeet. En een verhaal kan zich afspelen in het nu, maar ook in het verleden of de toekomst. Bespreek met de leerlingen waar en wanneer het verhaal zich afspeelt. Je kan dit natuurlijk koppelen aan het onderwerp waarmee je in lessen aardrijkskunde of geschiedenis bezig bent.

Taal: proza-stelopdracht
Lees met de kinderen een verhaal en bespreek hoe dat verhaal is opgebouwd. Bijvoorbeeld eerst wordt verteld wie de hoofdpersoon is en hoe en waar hij leeft, dan wordt verteld hoe die persoon in de problemen komt, vervolgens wordt verteld hoe het probleem wordt opgelost, en tot slot hoe het de hoofdpersoon vergaat nadat de problemen zijn opgelost. Maak hierbij eventueel gebruik van dit achtergrondmateriaal, te vinden op de website van College de Heemlanden. Om het je leerlingen makkelijk te maken kan je de verhaallijn in een schema weergeven, zoals hier gedaan is door Henny Jellema. Je kan je leerlingen elk een eigen verhaal laten schrijven in een wiki, zoals leerkracht Elke Das, van basisschool St. Willibrordus, dat doet.

Tekenen
Natuurlijk moeten bij het verhaal ook tekeningen gemaakt worden. Hierbij kan je de taken verdelen en de kinderen in groepjes laten samenwerken. Je kan ervoor kiezen om elk groepje een eigen pagina te laten maken en één of meer objecten, of om per groepje ‘reeksen’ afbeeldingen te laten maken (bijv. achtergronden, hoofdpersonen, objecten). Stimuleer dat de leerlingen hun eigen fantasie gebruiken, dan is het geen enkel probleem als de tekeningen in stijl niet bij elkaar passen. Je kan tekeningen laten maken, maar je kan natuurlijk ook het verhaal 3-dimensionaal laten afbeelden en de leerlingen decors laten bouwen en kleifiguren laten maken. Maak daar dan foto’s die je kan gebruiken in je boek. Je kan er natuurlijk ook voor kiezen om je boek niet te maken met Moglue, maar om er een klei-animatie/stopmotion-filmpje van te maken. Lees in mijn blog welke tools je daarvoor kan gebruiken.

Mediawijsheid-copyright
Nu ga je het verhaal maken. Scan de tekeningen in en maak de achtergronden van de objecten transparant, bijv. met het gratis te downloaden programma Photofiltre. Laat leerlingen zoeken naar bij het verhaal passende geluidsbestanden. Bespreek dat je niet zomaar geluidsbestanden mag downloaden van internet, omdat daar copyright op zit, maar dat je wel gebruik mag maken van bestanden die gepubliceerd zijn onder een Creative Commons licentie. Maak hierbij eventueel gebruik van de informatie die hierover te vinden is op Wikikids: over auteursrecht en over Creative Commons. Upload het gevonden materiaal naar de Moglue builder.

Computervaardigheden
Nu ga je het boek echt maken. Maak nu zoveel pagina’s aan als nodig is voor het boek en sleep per pagina de achtergronden en de objecten in de pagina. Op de achtergrond plaats je een tekstblok waarin je de tekst van je verhaal zet. Aan de objecten koppel je de geluiden en de animaties. Kom je er niet uit hoe dat moet, raadpleeg dan de handleiding of stel een vraag in het Moglue-forum.

Rekenen
Wie een boek heeft geschreven, wil dat boek natuurlijk ook gaan verkopen. Dat kan met Moglue. Je kan je boek aanbieden via de Moglue Store. Maar het bedrag dat de mensen betalen voor jouw boek is niet helemaal voor jou: de app-store van Apple en de Android-Market willen éénderde deel van de opbrengst. Van het geld dat je verdient wil de belasting misschien ook wel een deel hebben. En om je boek te kunnen maken moest je zelf misschien een tablet aanschaffen, of een camera of een scanner om je tekeningen in te scannen. Hoeveel boeken moet je per jaar verkopen en welke prijs moet je ervoor vragen om na 1 jaar winst te maken? En na 2 jaar? Genoeg ingangen voor een uitgebreide rekenles met breuken en procenten.

Taal
Nog behoefte aan een extra les taal? Laat je leerlingen dan eens het boek voorlezen. Daarbij kan je bijvoorbeeld de dialogen laten voorlezen door verschillende kinderen, je kan letten op het aanbrengen van rustpauzes in het voorlezen op basis van de interpunctie, enz. Je kan er - als je dat wilt - een wedstrijd van maken: wie leest het leukste voor en waarom vind je dat?

Tot slot
In dit blogje vertel ik hoe je een geanimeerd verhaal kan maken met Moglue omdat ik dat zo'n inspirerende tool vindt. Maar je kan natuurlijk ook een verhaal maken met andere software (bijv. met de tool TaleSpring, die ongeveer hetzelfde doet als Moglue), je kan er (zoals ik gisteren al suggereerde) een klei-animatie van maken of een diapresentatie waarbij je het verhaal laat voorlezen, en je kan natuurlijk ook 'gewoon' het verhaal op (virtueel) papier zetten. De lessen draaien niet om de software, maar om het vertellen van een verhaal. De tool die je gebruikt kan je les wel verrijken.

Deze serie lessen is natuurlijk maar een voorbeeld: er zijn allerlei andere manieren waarop je het maken van een boek kan gebruiken als kapstok voor een les. Je hoeft het maken van een boek natuurlijk ook niet zo uitgebreid en verspreid over zoveel lessen te doen: je kan er ook voor kiezen om er maar een paar lessen aan te besteden. Je kan ervoor kiezen om te laten stemmen op het beste/mooiste/spannendste boek, en daarvoor prijzen uit te laten reiken. Je kan al je leerlingen hun eigen boek laten maken, of ze in teams laten werken. En je kan het project verspreiden over de verschillende bouwen: leerlingen uit de onderbouw maken de tekeningen, leerlingen uit de middenbouw doen onderzoek en leerlingen uit de bovenbouw schrijven het verhaal en animeren het.

Leerlingen een boek laten maken biedt heel veel kapstokken: jij kan als leerkracht kiezen welke jassen je eraan ophangt!

Afbeelding van ticoneva, gepubliceerd onder CC-by-nc.

Moglue: om verhalen interactief te maken

2011-12-06T07:00:00.001+01:00

Alhoewel tablets veel meer kunnen, wordt als belangrijke reden voor aanschaf van zo’n apparaat vaak opgegeven dat het zo handig is dat je daarmee toegang kunt hebben tot een complete bibliotheek van boeken. En dat is ook zo: ik heb al heel wat uurtjes weggelezen op mijn iPad. Maar dan heb ik het niet over het lezen van pure tekstboeken. Die kan ik wel lezen op mijn iPad, maar het beeld daarvan is toch minder prettig voor mijn ogen dan het beeld dat ik krijg op mijn e-reader. Maar de iPad (of een andere tabletcomputer) is ideaal voor het lezen van multimediale content. Content met mooie foto’s, filmpjes of animaties.

Met de komst van de iPad komen er ook steeds meer interactieve boeken. Boeken waar geluid in zit en waaraan dingen kunnen bewegen. De mogelijkheden op zo’n tablet zijn natuurlijk enorm en er komen steeds meer interactieve boeken op de markt, met name ook voor kinderen. Boeken als Timo en het Toverboek en Krakje kan niet slapen zijn heerlijke kost voor kinderen, vol met verrassingen en kunnen zowel gelezen als beluisterd worden.

Het maken van zo’n boek vereiste tot voor kort nogal wat kennis, maar sinds kort is hiervoor een heel eenvoudig programma: Moglue. Moglue bestaat uit twee delen: een programma om boeken mee te maken, de builder, en een programma om boeken mee te lezen: Moglue-viewer. De builder kan je zowel op Windows-p.c.’s gebruiken als op Mac’s; de Moglue-viewer werkt op Apple en Android smartphones en tablets. Moglue is nog een open bèta, dus je kan nog een bug tegenkomen, maar bij mij werkte het prima!

Met de Moglue-builder kan je je eigen boeken maken, inclusief geluiden en animaties. Wat moet je daarvoor doen? Allereerst moet je natuurlijk het verhaal bedenken en opschrijven. Daarna maak je de tekeningen: van de achtergronden waar het verhaal zich afspeelt en van alle figuren en objecten waarvan je wilt dat die kunnen bewegen of die op meer plaatsen in het boek voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan de hoofdpersonen uit jouw verhaal die ergens naar toe lopen, een zon die kan wiebelen en blaadjes die van de boom vallen. Die tekeningen kan je op papier maken en inscannen; je kan ze natuurlijk ook maken met een tekenprogramma op je p.c. Belangrijk is wel dat je de figuren en objecten die je op meer plaatsen wil laten terugkomen, een doorzichtige achtergrond geeft. Dat kan bijvoorbeeld met het programma Photofiltre, dat je gratis kan downloaden.

Als je dat allemaal hebt gedaan, start je het programma Moglue-builder op. Je importeert je tekeningen en eventuele geluidsopnamen die je wilt gaan gebruiken in het programma. Je maakt net zoveel pagina’s aan als je nodig hebt. Dan zet je op iedere pagina eerst de achtergrond van de tekening en je voorziet deze van een tekstveld waarin je je tekst plaatst. Vervolgens plaats je de tekeningen van de objecten en de figuren op de achtergrond. Als dat allemaal naar je zin is ga je animaties en geluiden toevoegen. Dat is het meest eenvoudige deel van het traject: Moglue kent een aantal standaard animaties (bijv. schuiven, draaien, wiebelen, ‘zweven’, springen) en geluiden die je aan de verschillende onderdelen van je tekening kan koppelen door ze ernaar toe te slepen.

Om het resultaat te bekijken heb je een tablet met daarop de Moglue-viewer nodig: voor een iPad of een Android-tablet. Je koppelt je tablet of smartphone aan je computer. Die herkent het device en toont je boek daarop.

Met Moglue is interactieve boeken maken een fluitje van een cent. Iedereen kan hiermee zijn eigen interactieve boeken maken: leerkrachten èn leerlingen. Hoe je het maken van zo’n boek kan gebruiken in je les, daar ga ik morgen op in.

Educaplay: maak interactieve leeractiviteiten

2011-12-05T07:00:00.001+01:00

logo Educaplay

Er zijn heel veel tools op het web te vinden waarmee je opdrachten kan maken. Tools om kruiswoordpuzzels te maken, een quiz, om woorden in de juiste volgorde in een zin te zetten, en programma's als Hotpotatoes waarmee je allerlei verschillende activiteiten kan maken, zoals multiple choice vragen en gap fill exercises. Op de website Educaplay kan je niet alleen die oefeningen maken, maar nog veel meer. Er zijn maar liefst 11 verschillende interactieve oefeningen die je kan maken:

raadsels,
quizzen (met verschillende antwoordvormen),
kruiswoordpuzzels,
woordzoekers,
dialogen,
dictee,
gap fill oefeningen,
begrippen/woorden groeperen,
woorden in de juiste volgorde in een zin zetten,
met letters een woord vormen,
dingen aanwijzen op een afbeelding/kaart.

Al deze oefeningen zijn interactief: je speelt ze op de computer of laat ze maken op het digibord. Waar nodig kan je in de oefeningen gebruik maken van afbeeldingen en geluidsbestanden.

De gemaakte oefeningen kan je samenvoegen tot collecties, bijv. voor verschillende vakken. Je kan ook groepen maken die je vervolgens uitnodigt om de oefeningen in één of meer collecties te maken. Je kunt de oefeningen, zoals je hieronder ziet, ook embedden in een website en ze exporteren als SCORM-pakket zodat je ze in de ELO kan plaatsen.

Het enige nadeel dat ik kan bedenken bij Educaplay is dat de tool ontwikkeld is door een Spaanse organisatie, Adrformacion, en dat de handleidingen en sommige teksten (nog) niet vertaald zijn in het Engels. Maar dat hoeft je er niet van te weerhouden om Educaplay te gebruiken: met een beetje oefenen en uitproberen kom je een heel eind.