Margreet van den Berg - ICT en onderwijs

Het 1000ste blogje

2009-12-18T07:00:00.000+01:00

Door: Martijn van den Berg
Het zat er al een tijdje aan te komen. Ik had hem opgemerkt, maar volgens mij is Margreet het alweer vergeten. Ik hoopte eigenlijk ook dat Margreet het blogje zou krijgen, omdat zij toch de meeste inzet heeft getoond voor dit weblog en dit lukte helaas niet. Daarom is dit nu officieel het 1000^ste blogje, en voor zover ik weet, weet Margreet noch van dit blogje noch van ons historisch moment. Aangezien Margreet nogal vaak op haar weblog zit, gaat het nog een hele toer worden om deze ongezien erachter te krijgen.

Zoals al gezegd, we hebben ons 1000^ste berichtje erop zitten, en dit vind ik wel eens een speciaal moment. Voor mij, maar vooral voor Margreet. Het begon allemaal vijf jaar geleden, toen Margreet een manier zocht om haar kennis en ervaringen te archiveren, om er een leuk overzichtje van te krijgen. Dit is blijkbaar een goede bezigheid geweest, want al gauw werd het weblog één van haar vaste taken.

Er zijn in de tussentijd twee erg belangrijke updates geweest van blogger die het ons het leven makkelijker hebben gemaakt. Vroeger ging Margreet altijd vroeg uit bed om haar blogje te publiceren op precies het juiste tijdstip. Dat was voor mij erg apart, want ik moest mestal als eerste naar school, en om dan je moeder als een soort internetverslaving beneden haar blogje te zien publiceren, was voor mij altijd een apart gezicht. Daarnaast vind ik het ook wel handig dat ik op een gegeven moment mijn eigen blogjes zelf kon publiceren, want dit bespaarde Margreet, die toch al zo druk bezig was met het weblog veel werk. (Naast haar eigen blogjes haalde ze ook in het begin mijn spelfouten eruit

In de ruim vijf jaar dat dit weblog bestaat, heeft Margreet het gepresteerd om iedere doordeweekse dag met uitzondering van vakanties een blogje te publiceren met daarin altijd nuttige dingen van hoog niveau. Dit getuigt van een gigantische inspiratie. Een inspiratie die veel lezers naar mijn idee wijzer heeft gemaakt. En hier heb ik heel erg veel respect voor.

Ik denk dat Margreet en ik voorlopig zeker doorgaan met bloggen, beide met eigen motieven om te bloggen, maar uiteindelijk komt het er gewoon op neer dat het erg leuk is om te doen. Ik wil Margreet feliciteren met dit blogje en ik weet zeker dat er nog veel meer zullen komen.

Handige tool voor spreekvaardigheden

2009-12-17T07:00:00.003+01:00

Een taal leren betekent niet alleen woordjes en grammatica leren, maar ook spreken. Dat is soms lastig te realiseren in een klas. Je wilt natuurlijk graag alle leerlingen aan het woord laten komen maar als je maar 50 minuten hebt en 25 leerlingen in je klas, dan is het knap dringen om iedereen aan het woord te laten komen. Je kunt natuurlijk leerlingen in tweetallen met elkaar laten praten maar dan is het moeilijk om feedback te geven en je kunt bijna niet voorkomen dat sommige leerlingen dan heel veel en andere leerlingen heel weinig aan het woord zijn.

Voxopop is een gratis messageboard voor gesproken berichten. Je kunt het gebruiken om leerlingen vragen te laten beantwoorden of met elkaar te laten discussiëren. Je kunt aanhaken bij bestaande discussiegroepen maar je kunt ook een eigen discussiegroep starten. Je hebt dan de keuze of iedereen daaraan mag bijdragen of alleen degenen die jij uitnodigt. Je kunt ook de berichten openbaar toegankelijk maken, maar wie wil bijdragen moet daarvoor eerst toestemming vragen.

Handig vind ik dat je via RSS op de hoogte kunt laten houden van nieuwe berichten in de discussiegroepen die je volgt. Het lukte mij overigens niet om met de ingebouwde microfoon van mijn laptop een tekst in te spreken, maar met een losse microfoon werkte Voxopop probleemloos.

Voxopop wordt blijkbaar al gebruikt in het onderwijs, getuige bijv. de discussiegroep TOEFL (Test Of English as a Foreign Language) Speaking Mentor van Jason en de rubriek Education and Language. Ik kon geen Nederlandse discussiegroepen vinden in het overzicht maar misschien komt daar na de publicatie van deze blogpost verandering in ;-)

Leren met je mobieltje

2009-12-16T07:00:00.005+01:00

De mobieltjes die we hebben, hebben steeds meer functies en er zijn steeds meer programma's die je op je mobieltje kunt zetten. Maar wat zijn de educatieve mogelijkheden van die apparaatjes? Om die vraag te kunnen beantwoorden breng ik eerst in kaart wat je in het algemeen met een mobieltje kan doen.

De belangrijkste functie van een mobieltje is nog altijd communicatie: je kunt ermee bellen, sms'en, twitteren, foto's en video's versturen.
Daarnaast bieden mobieltjes toegang tot internet. De groep jongeren die daartoe toegang heeft, wordt steeds groter. Van de jongeren tussen 12 en 15 jaar maakt 31 % gebruik van mobiel internet; van de jongeren tussen 15 en 25 geldt dat voor 49 %. gebruik van mobiel internet.
Met een mobieltje kan je in beeld (foto, video) en geluid (mp3) vastleggen wat je ziet, doet en hoort.
In steeds meer mobieltjes zit GPS en kompas ingebouwd. Daarmee kan je uitgezette routes volgen, waarbij je onderweg bestanden kunt bekijken waarin informatie over de omgeving te vinden is of opdrachten die je moet uitvoeren. Dat kan gaan om tekst, foto's of video die tevoren op je mobieltje is opgeslagen of om informatie die wordt opgehaald via internet.

Uitgaande van deze functies van mobieltjes kom ik op de volgende educatieve mogelijkheden:

Communicatie:
- in het klaslokaal: leerlingen/studenten kunnen stemmen op stellingen of de docent kan kennis toetsen door vragen te stellen die de leerlingen via hun mobiel (Twitter of SMS) beantwoorden. Met behulp van applicaties als SMS2vote en Poll Everywhere kunnen de uitkomsten van de stemming of van een vragensessie direct mooi grafisch weergegeven worden. Ook kunnen leerlingen met hun telefoon een klein onderzoekje doen, bijvoorbeeld door hun vrienden via SMS één of meer vragen voor te leggen.
- buiten het klaslokaal: als leerlingen onderzoek doen buiten het klaslokaal kunnen ze contact leggen met school of met andere groepen leerlingen met behulp van hun mobiele telefoon. Zo kunnen verschillende groepen samenwerken aan één opdracht waarbij elke groep een deel van het onderzoek uitvoert. Denk daarbij bijv. aan onderzoek naar cultuur en kunst in verschillende wijken, veldonderzoek gecombineerd met onderzoek op internet, enz.
Internet: mobiel internet biedt leerlingen de mogelijkheid om onderweg informatie op te zoeken, hun kennis te toetsen (bijv. met WRTS-mobiel). Als ze onderweg zijn naar school of naar huis of als ze, in opdracht van school, veldonderzoek doen, een museum verkennen of de architectuur in de stad in kaart brengen.
Foto en video:
- Bij onderzoek in het veld is het handig als je beelden kunt vastleggen: een plant die je niet kunt thuisbrengen, een inscriptie in een vreemde taal die je niet begrijpt, of een lied dat je hoort en waarvan je later de tekst nog eens wilt doorgronden. Met een foto- en videocamera leg je alles vast waardoor je het later nog eens kunt bekijken.
- Handig is het ook om je eigen acties vast te laten leggen, bijv. tijdens een stage, een telefoongesprek dat je voert of een interview dat je afneemt. Wat je hebt gedaan kan je op school nog eens bekijken en voorleggen aan je medeleerlingen en/of je docent.
- Je kunt (met een iPhone) video streamen en aanbieden waardoor mensen die niet bij de les kunnen zijn deze toch kunnen volgen.
- Ook interessant is de mogelijkheid om mensen van buiten de school te betrekken bij een discussie die op school wordt gevoerd met behulp van een backchannel van bijv. Slandr, Jaiku of Tweetgrid. Met een backchannel kunnen mensen via Twitter of SMS reacties sturen op een live gestreamde presentatie of les. Deze berichten worden tijdens de presentatie getoond op een groot scherm waardoor de spreker of aanwezigen in de zaal hierop kunnen reageren.
GPS en kompas: van GPS (en kompas) wordt gebruik gemaakt bij het maken van puzzel- en speurtochten zoals Frequentie 1550 en Codex Kit. Het maken van dit soort tochten is eenvoudiger dan je denkt. Leerlingen kunnen hier redelijk zelfstandig mee aan de slag, bijv. met het (gratis te downloaden) programma Mscape, al dan niet begeleid door Kunstgebouw, of met het Games Atelier dat Waag Society ontwikkelde. Maar er is ook kant-en-klare software waarvoor je niets hoeft te ontwikkelen. Met het programma Layar kan je een aantal bronnen doorzoeken op informatie die past bij de GPS-locatie (in combinatie met de kompasgegevens) waar je je bevindt. Zo kan je informatie ophalen uit wikipedia over de stad waar je bent, over waar in de buurt WiFi-spots zijn van Eduroam, of over moderne architectuur.

In dit overzicht heb ik bewust de ultra-mobiele laptops buiten beschouwing gelaten. Ik denk namelijk dat die geen extra mogelijkheden toevoegen aan dit overzicht omdat ze over het algemeen ongeveer dezelfde mogelijkheden hebben als mobiele telefoons. Maar er zijn veel meer mobiele apparaten die ik hier niet besproken heb: e-readers, mp-3 en mp4-spelers, gameconsoles: er zijn steeds meer apparaten die je onderweg kunt gebruiken. Ik vind zelf de mobiele telefoon het meest interessant omdat die zoveel verschillende functionaliteiten biedt. Ik realiseer me dat ik daarmee geen compleet overzicht biedt van mobiel leren maar alleen van leren met een mobiele telefoon.

Als iemand aanvullingen heeft op dit overzicht hou ik me aanbevolen!

Afbeelding van The Lightworks, gepubliceerd onder CC-by.

Informatievaardigheden voor studenten

2009-12-15T07:00:00.002+01:00

We raken er met ons allen steeds meer van doordrongen hoe belangrijk het is om mediawijs te worden. Mediawijsheid is, volgens de Raad voor Cultuur die de term bedacht: "het geheel van kennis, vaardigheden en mentaliteit waarmee burgers zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in een complexe, veranderlijke en fundamenteel gemedialiseerde wereld".

Goed met informatie om kunnen gaan is één van de aspecten van mediawijsheid: om in deze maatschappij te kunnen functioneren moet je informatie kunnen zoeken, vinden, beoordelen en presenteren. In het onderwijs stimuleerden we de informatievaardigheden van onze leerlingen en studenten al ver voor het computertijdperk door ze mee te nemen naar de bibliotheek, ze in handboeken, naslagwerken, tijdschriften en andere (vak-)literatuur informatie op te laten zoeken en door ze werkstukken en scripties te laten maken.

Met de komst van internet veranderde er veel: informatie zoeken was niet meer iets wat je deed in de bibliotheek: je kon het ook vaak thuis doen. Daardoor werd het vaak lastiger om zoekende leerlingen en studenten te begeleiden op hun zoektocht. Ook de vaardigheid presenteren kreeg een andere dimensie: tot dat moment ging bijna altijd om het maken van een werkstuk voor gebruik in eigen kring maar door de komst van internet konden leerlingen en studenten hun werkstuk of scriptie beschikbaar stellen voor de hele wereld. Maar dan moet er natuurlijk wel nagedacht worden over zaken als copyright en over de keuze van de kanalen die je gebruikt om je werk te publiceren.

Over welke informatievaardigheden leerlingen en studenten moeten beschikken, daar is weinig eenduidigheid over. Maar misschien komt daar nu verbetering in. Het Landelijk Overleg Onderwijs Wetenschappelijke Informatie (LOOWI)heeft kortgeleden de Amerikaanse standaard op dit gebied vertaald, die opgesteld is door de American Association of College and Research Libraries.

Het zou goed zijn als universiteiten en hogescholen zich zouden conformeren aan deze standaard: enerzijds omdat het voor werkgevers prettig is om te weten wat ze van hun werknemers kunnen verwachten maar ook omdat het dan mogelijk is om gezamenlijk materialen te ontwikkelen om studenten die vaardigheden te laten ontwikkelen. Ook voor studenten is het prettig om te weten welke eisen er aan hen gesteld worden. ook voor scholen in het voortgezet onderwijs vind ik de brochure interessant: natuurlijk zullen een aantal van deze vaardigheden al in het vo aangeleerd worden dus het is goed om te weten waar ze naar toe kunnen werken. Een heleboel van de in de brochure genoemde vaardigheden zijn ook al in het voortgezet onderwijs van belang!

In de brochure vind je een heel heldere opsomming van de normen waaraan studenten moeten voldoen, over welke vaardigheid hij daarvoor moet beschikken en hoe die vaardigheid in de praktijk wordt toegepast. Met name die laatste stap is handig, vind ik, want het maakt het mogelijk te meten of de student kan wat hij moet kunnen. Dank aan het LOOWI dat deze vertaling heeft gemaakt en voor iedereen beschikbaar stelt!

Archiefmateriaal WOII

2009-12-14T07:00:00.001+01:00

Vorige week is de Wegwijzer Archieven WOII gelanceerd: een website die de weg wijst naar bronmateriaal over de Tweede Wereldoorlog in allerlei verschillende archieven in Nederland. Het initiatief komt van het Nationaal Archief en het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, maar er is materiaal te vinden van 266 archiefinstellingen, bijvoorbeeld de archieven van bisdommen, het Centraal Bureau voor Genealogie, gemeente-archieven, regionale archieven, het Nederlands Muziek Instituut en nog veel meer. Natuurlijk moet je om de materialen te zien naar de archieven toe, maar aan de hand van de omschrijvingen kan je je een goed beeld vormen van de rijkdom van alle archieven.

Wie zoekt naar materiaal over een bepaald onderwerp kan een zoekterm invoeren, gebruik maken van de systematische indeling van archieven (Duitse/Nederlandse/overheidsinstellingen/personen, enz), of archieven zoeken op thema (bijv. dagelijks leven, collaboratie, steun en opvang, illegaliteit enz.). Je kunt ook op een kaart kijken welke archieven in de buurt zitten en je kunt de alfabetische lijst bekijken van archieven en zo op zoek gaan naar materiaal. Ik denk zelf dat voor het onderwijs de thematische zoekmethode het makkelijkst is: ik vond het in ieder geval al inspirerend om te zien vanuit hoeveel verschillende invalshoeken je het onderwerp kunt benaderen. Voor wie de wereldoorlog tot onderwerp van studie benoemt, is dit een geweldige plek om op zoek te gaan naar informatie over alle mogelijke aspecten van die periode in de Nederlandse geschiedenis.

Bij de links staan overigens nog een aantal andere archieven die interessant zijn. Ik vond zelf het Verhalenarchiefinteressant: daar worden persoonlijke verhalen verzameld: familiegeschiedenissen, vrolijke, droevige, alledaagse en soms wonderlijke lotgevallen. Op dit moment vragen ze om verhalen van Nederlanders in New York. Lijkt me een mooie opdracht voor het vak Engels: zoek een Nederlander in New York en vraag of je een interview mag afnemen en mag aanbieden op de site.

Archieven hebben onderwijs heel wat te bieden!

XS=USE : toegankelijkheid en ICT

2009-12-11T07:00:00.005+01:00

Het hoger onderwijs heeft er een nieuwe community bij: de Special Interest Group XS=USE, oftewel Access = Use. Deze groep gaat zich bezighouden met digitale toegankelijkheid + ICT-hulpmiddelen in het hoger onderwijs. ICT in het onderwijs kan het leven van studenten met een functionele beperking aanzienlijk vergemakkelijken: denk aan vergrotingssoftware voor mensen die een visuele beperking hebben of schermlezers die teksten voorlezen voor mensen met dyslexie. De andere kant van het verhaal is dat als bestaande ICT-middelen niet toegankelijk zijn voor mensen met een functionele beperking, het behoorlijk lastig wordt om te studeren. Er zijn echt een heleboel ELO's die met geen enkele screenreader te bekijken zijn, en ik hoef je niet te vertellen dat als je geen toegang hebt tot de ELO van jouw opleiding dat het dan behoorlijk lastig is om uit te vinden wat je voor de verschillende vakken moet doen. Er is op dit terrein nog heel veel te doen, weet ik uit eigen ervaring.

Daarom deze keer een oproep aan decanen/studieadviseurs, docenten en ICTO-medewerkers uit het hoger onderwijs: sluit je aan bij deze SIG. Bedenk dat uit onderzoek is gebleken dat 16,5% van de eerstejaars studenten in het Hoger Onderwijs een functiebeperking heeft en dat 50% hiervan belemmeringen ondervindt in het onderwijs. Denk niet dat je het doet voor een enkeling: om te beginnen is het aantal groot, maar - nog belangrijker - de maatregelen die je neemt komen ook vaak anderen ten goede. Als je sneeuw ruimt lijkt het logisch om eerst de trap naar de ingang van de opleiding vrij te maken van sneeuw omdat de meeste studenten immers langs die weg binnenkomen. Maar als je de roltraphelling vrij van sneeuw maakt kan ineens iedereen binnenkomen!

De eerste bijeenkomst van de SIG is maandag 14 december van 10.00-13.00. Je kunt dan uit de eerste hand horen met welke problemen een student te maken krijgt die een visuele en auditieve beperking heeft. De SIG is een gezamenlijk initiatief van SURFfoundation en handicap + studie. Wil je je inzetten voor dit onderwerp of wil je op de hoogte blijven van deze SIG, kijk dan voor meer informatie op de sites van SURFfoundation en handicap + studie.

Afbeelding bovenaan van hoyasmeg, gepubliceerd onder CC-by.

Assassins Creed 2; nét de renaissance

2009-12-10T07:00:00.002+01:00

Door: Martijn van den Berg

De laatste tijd zijn er slechts weinig spellen die ik nog graag in mijn bezit wil hebben. Daarvan zijn er nog minder die ik ook uit educatief doeleinde in mijn bezig wil hebben. Eén van de spellen die in beide categorieën hoort, is Assassins Creed 2. Na het eerste deel gespeeld te hebben, dat helaas een beetje repetitief was maar wel zeer uitdagend, vond ik zeker dat het tweede deel, waar wel aandacht was besteed aan historisch perspectief, een goede kans moest krijgen. Een kijkje dan maar?

Assassins Creed 2 gaat verder waar het eerste deel gestopt is. Je komt in de huid te lopen van een andere voorouder van Desmond, Ezio uit Florence. Het hele verhaaltje van de tempeliers bestaat nog steeds, alleen in dit deel ga je dieper op de betekenis in waar al die mensen nu precies naar op zoek zijn, wat weer neer komt op het aloude werelddominantie.

Grafisch ziet het er mooi uit, alhoewel het nog steeds gemaakt is met hetzelfde beeldprogramma als het eerste deel. Er is erg veel oog besteed aan detail, en dat zie je. Het is dan ook een genot om van de hoogste torens in hooibalen te springen, of op straat door de mensen te lopen. Daarnaast wil ik zeker nog een compliment wijden aan de variatie in wapens en moves, waarmee ik zeer blij ben. In plaats van je vijanden ieder keer op de zelfde manier het loodje te laten leggen, kan je dit keer genieten van verschillende vechttechnieken.

Maar waar ik in deze review extra aandacht aan wil besteden is het educatieve deel. Dit spel kent namelijk veel achtergrondinformatie. De meeste personen zijn gebaseerd op echt bestaande figuren. De steden die je kan bezoeken (Florence, Forli, Toscane en zelfs Venetië) zijn tot in het laatste detail gebaseerd op de echt bestaande steden en zijn met behulp van historici tot in het laatste detail weergegeven.

Vroeger zat ik wel eens te dommelen tijdens de geschiedenisles. Dan zat ik diep verzonken in mijn geschiedenisboek, en dan stelde ik mij voor om echt in die wereld rond te lopen zoals iemand in die tijd dat gedaan had. Dat zou mijn geschiedenisles een heel stuk leuker maken. Dit kan met dit spel, want overal waar je langs loopt kan je details lezen over gebouwen, personen. Zelfs de meeste personen die je vermoord hebben echt bestaan in die tijd.

Totnogtoe het deel dat je bewust leert en doelgericht. Maar wat nu als je voor het speelplezier gaat, en het je eigenlijk niets boeit of je wat leert of niet? Dan leer je nog steeds wat. De geweldige verhaallijn bijvoorbeeld, die je door de geschiedenis van Italië in de renaissance neemt. De meeste mensen houden van de actie in geschiedenis, en deze krijg je dan ook te zien als je door de vele complotten wordt gesleurd die de verschillende stadsbesturende families met elkaar hadden om van elkaar af te komen, of juist met elkaar samen te werken. Om te weten wat je moet doen zul je ook je missie moeten lezen, anders kom je onvoorbereid aan.

Een minpuntje op het educatieve gedeelte is helaas wel alle moeite die je moet doen om de verschillende delen van de video met “de waarheid” vrij te spelen. Deze puzzels, vaak vrij abstract, zullen vele mensen naar het internet leiden, omdat deze puzzels af en toe bijna onmogelijk op te lossen zijn.

Als je kijkt naar de duur van deze game, ben je om de hele game uit te spelen wel een aardig aantal uurtjes bezig. Maar dit is helemaal de moeite waard, want daarna leidt het wow gevoel je nog urenland door alle duivelse verstrikkingen van het complot heen, waarna je weer een ervaring rijker bent. Ik heb dingen begrepen die mijn geschiedenisboek mij nooit uit zou leggen. Dit is zeker een mooi spel als je leerlingen een rondleiding door het verleden wilt geven, of eindelijk een duidelijk maken wat de renaissance nu eigenlijk is. En daarnaast is het natuurlijk gewoon een onvergetelijke ervaring.

Educatieve games en Google Goggles

2009-12-09T07:00:00.003+01:00

De post is al een tijdje oud, maar ik zag hem vandaag voor het eerst: de 'Top 100 Learning Game Resources' op het weblog The Upside Learning Solutions Blog. In deze post worden 100 bronnen genoemd op het gebied van educatieve games. De variatie is groot: er wordt verwezen naar Lego Games en naar e-mailgames van Thiagi, naar organisaties die zich bezighouden met onderwijs en organisaties die zich bezig houden met game-onderzoek, naar artikelen en blogs en nog veel meer. Voor wie zich (verder) wil verdiepen in educatieve games is dit een prachtig startpunt!

Maar de rest van het weblog vind ik ook erg de moeite waard. Zo las ik er over het bestaan van Google Goggles, een toepassing die werkt op Android telefoons en waarmee je op internet kunt zoeken naar beelden die lijken op de foto die je maakt met je telefoon. Handig voor als je meer wilt weten over een kunstwerk dat je bekijkt in een museum of een beroemd bouwwerk: je maakt een foto en Google Goggles zoekt naar gelijke beelden en de bijbehorende informatie. Kijk vooral even naar onderstaand filmpje: na een korte introductie over de makers zie je wat Google Goggles kan.

On the ground reporter

2009-12-08T07:00:00.006+01:00

On the ground reporter is een spel waarbij je als journalist onderzoek gaat doen in Darfur. Dat is niet ongevaarlijk: je zit in een oorlogsgebied, je spreekt de taal niet en eten en drinken is niet overal voorradig. Je moet ervoor zorgen dat mensen je vertrouwen en soms moet je risico's nemen om erachter te komen wat er is gebeurd. De verhalen die je hoort schrijf je op in een aantekenboekje en af en toe heb je contact met je opdrachtgever die je achtergrondinformatie geeft en je vertelt waar je naar op zoek moet gaan.

On the ground reporter is een adventuregame: om mensen aan het praten te krijgen moet je de juiste spullen verzamelen in het spel of de juiste contacten leggen. Soms moet je binnen korte tijd iets doen, bijv. water halen omdat je anders uitdroogt in de hitte. De game is niet erg spannend, maar misschien hoeft dat ook niet: het verhaal is 'spannend' genoeg. De gebeurtenissen die voorkomen in On the Ground Reporter zijn gebaseerd op ware gebeurtenissen en opgebouwd uit voornamelijk bestaande interviews, journalistieke artikelen en boeken. Het foto- en filmmateriaal is de laatste jaren gemaakt door verschillende Nederlandse journalisten.

Het spel kan goed ingezet worden om leerlingen kennis te laten maken met de problemen in Darfur. Een opdracht zou kunnen zijn om in groepjes het spel te spelen waarna elk groepje in een presentatie, essay of in een wiki één aspect van de oorlog moet uitdiepen: het conflict, de leefsituatie in de kampen, de janjaweed enz. Zo kan een totaalbeeld ontstaan waarin niet goed of slecht een rol speelt, maar waarin voorop staat dat in de huidige situatie er geen winnaars kunnen zijn.

Leerlingen leggen uit hoe de grondwet in elkaar zit

2009-12-07T07:00:00.005+01:00

Van een serie lessen over de grondwet zullen maar weinig leerlingen enthousiast worden. Maar als de lessen worden gegeven door Mr. Titzel dan wordt het een ander verhaal.

Mr. Titzel is docent op Hershey Middle School in de VS en geeft daar les aan leerlingen van rond de 12, 13 jaar. Om leerlingen te onderwijzen over de grondwet liet hij ze filmpjes maken in de stijl van Common Craft. Dat was een hele klus: de leerlingen moesten eerst in groepjes een deel van de grondwet onderzoeken. Daarna moesten ze een script schrijven en het beeldmateriaal maken. Vervolgens werd de film gemaakt waarbij er zorgvuldig werd opgelet dat er niemand de set verstoorde.

Hieronder zie je 'the making of', het resultaat van het werk van de leerlingen is te vinden onder zijn account op Vimeo. Zijn er onder de lezers van dit blog leerkrachten/docenten die dit ook doen?

Making of the Constitution Video from Mr. Titzel on Vimeo.

Blogposts eigendom van je werkgever?

2009-12-04T07:00:00.001+01:00

Gerard Bierens schreef van de week een boeiende blogpost over de vraag wie auteursrechthebbende is als je in het HBO werkt en een blog bijhoudt. In de CAO van het HBO staat dat de werkgever de rechten heeft op al het materiaal dat de werknemer heeft gemaakt, indien de werknemer dit gemaakt heeft bij de uitoefening van zijn functie of ten bate van de werkgever. Op de blogpost kwamen veel reacties en de post werd ook opgepikt door Arnoud Engelfriet die er op zijn eigen blog op reageert.

Het knelpunt in deze tekst zit 'm natuurlijk in de vraag of je een blog bijhoudt 'bij de uitoefening van of ten bate van je werkgever'. Als in je taakomschrijving staat dat je een blog moet bijhouden is dat natuurlijk helder. Maar wat als je het blog bijhoudt in je vrije tijd maar wel schrijft over iets wat je hebt gedaan onder werktijd? En wat als je werkgever zo enthousiast is over je weblog dat je in je vrije tijd hebt opgezet dat hij je aanbiedt dat je daar onder werktijd een aantal uren mag besteden of als je werkgever je vraagt om een blogpost te wijden aan een nieuw product dat het bedrijf lanceert? Vervallen dan plotsklaps de auteursrechten van je hele blog aan je werkgever?

Het lijken me in ieder geval zaken waar je met je werkgever afspraken over moet maken. Hoe rechtsgeldig die zijn kan je je natuurlijk afvragen: als er op verschillende niveaus afspraken zijn gemaakt dan is het altijd de vraag welke afspraak voor een rechter stand houdt. Maar ja, dat is een traject dat je liever niet wilt doorlopen dus tevoren afspraken maken is beter. Als je je blog publiceert onder de Creative Commons licentie CC-by (waarbij anderen het werk vrij mogen bewerken en verspreiden, mits de naam van de oorspronkelijke maker vermeld wordt) is het probleem in ieder geval terug gebracht tot de vraag welke naam je moet vermelden. En daarmee kan je geit en kool makkelijk sparen: je linkt gewoon door naar het weblog.

Afbeelding van GALERIEopWEG, CC-by-nc-sa.

De verleidingen van het dagelijks leven

2009-12-03T07:00:00.000+01:00

Door: Martijn van den Berg

Ik schrijf dit blogje voor mijn doen redelijk laat. De reden hiervoor ligt in een bepaald gedrag dat ik sinds begin middelbare school niet meer bij mezelf heb gezien. Ik heb het niet druk. Toch heb ik af en toe moeite de dingetjes op een rijtje te krijgen.

Ik maak mijn blogje meestal begin van de week, liefst meerdere voor meerdere weken, afhangende van de inspiratie die mijn school me die week geeft. Echter, een van de lastigste dingen als student zijnde is plannen. Als je dingen niet meteen doet, en omdat je vaak veel tijd over hebt, heb je al gauw de neiging om dingen naar het laatste moment te schuiven. Dit werkt meestal, omdat je dan nog genoeg tijd hebt om de dingen goed op een rijtje te zetten.

Echter, in de praktijk blijken dit soort planningen vaak moeilijk. Studenten beslissen vaak niet meer dan een dag van tevoren wat te doen, en in de praktijk leidt dit er vaak toe dat je op het laatste moment gebeld wordt om iets te gaan doen. En aangezien ja zeggen vaak makkelijker is dan nee zeggen, komt het er in de praktijk op neer dat de ene week ontzettend druk is, en de andere ontzettend rustig, maar dat je dit nooit van tevoren weet.

Uiteindelijk heb je wel voldoende tijd en is misschien het grootste probleem nog het geld. De tijd kan je moeilijk plannen, maar in de rustige momenten van de week is het dan vaak verstandig om even achterover te gaan zitten, van de rust te genieten, en dan wat huiswerk te gaan maken of in dit geval een blogje te schrijven. Ze maken het (nog) niet moeilijk voor ons voorlopig, maar als ze dat doen is het zeker verstandig om hier op voorbereid te zijn.

Een tekst in PDF omzetten en vertalen

2009-12-02T07:00:00.005+01:00

Het gebeurt mij nogal eens dat ik een pdf-document dat ik heb moet omzetten naar Word. Soms omdat ik een document van iemand anders heb waarvan ik delen wil gebruiken in een ander document en soms ook omdat een document zelf heb opgeslagen als pdf en vervolgens het originele Word-document ben kwijt geraakt. Stom natuurlijk, maar ja: ook oud-bibliothecarissen verliezen wel eens wat ;-)

Als je programma's als Acrobat writer of PDF converter op je p.c. hebt staan zijn dit soort documenten met één druk op de knop om te zetten naar Word. Maar die software is behoorlijk kostbaar, zeker als je er niet zo heel veel gebruik van maakt. Gelukkig zijn er ook minder kostbare alternatieven. Ik maak zelf gebruik van de website ScannedPDFtoWord. Ik ben er erg enthousiast over: je upload het pdf-bestand en je geeft aan op welk e-mailadres je een berichtje wilt krijgen als het bestand geconverteerd is. Het uploaden duurt meestal (aanzienlijk) langer dan het omzetten: als het bestand binnen is gehaald heb je binnen no time een berichtje in je mailbox waar je het geconverteerde bestand kunt downloaden. Het bestand blijft 24 uur online staan, dus je moet het wel direct ophalen en de vormgeving van het oorspronkelijke document blijft over het algemeen prima behouden. Erg handig.

Ook handig voor leerlingen/studenten die moeite hebben om teksten in een vreemde taal te lezen: als je het pdf-bestand hebt omgezet naar Word, kan je het vervolgens inladen in de Google Translate Toolkit. Je hebt voor het gebruik van die toolkit wel een Google account nodig. Je kunt de tekst dan laten vertalen in de taal die je wilt (van Afrikaans tot Zweeds, en - gelukkig - ook Nederlands). Het resultaat wordt direct in je directory van Google Docs gezet: op de linkerkant van het scherm zie je dan de originele tekst; rechts zie je het vertaalde document waarin je kunt aanpassen wat je wilt. Dat is wel nodig want de Google Translate Toolkit geeft een machine-vertaling en die is verre van perfect. Maar het geeft wel een globale indruk van wat er staat en het is een lekker steuntje in de rug voor als je een tekst wilt lezen maar de taal net niet voldoende beheerst.

Met de combinatie van deze tools (ScannedPDFtoWord en Google Translate Toolkit) heb ik al vaak iemand een steuntje in de rug kunnen bieden!

Storybird: verhalen vertellen

2009-12-01T07:00:00.009+01:00

Onlangs kwam ik terecht op de site Storybird. Op deze site kan je prentenboeken maken met kant-en-klare afbeeldingen. Dat is heel eenvoudig om te doen. Eerst vraag je een (gratis) account aan. Als je die hebt, kies je voor de optie 'Create'. Je kunt dan kiezen welke plaatjes je gaat gebruiken. Er zijn 2 mogelijkheden: je kunt kiezen voor de afbeeldingen die door één kunstenaar zijn gemaakt, of voor afbeeldingen rond één thema, gemaakt door verschillende kunstenaars. Als je kiest voor één kunstenaar krijg je soms heel veel afbeeldingen: van sommige kunstenaars zijn wel 80 of 90 afbeeldingen beschikbaar. Vervolgens kies je voor 'Start a storybird'. Je maakt eerst de omslag (aangeduid met een C, voor 'cover') en daarna de verschillende pagina's. Je kunt zelf kiezen hoeveel pagina's je boekje krijgt.

Wanneer je klaar bent met je boekje kan je het opslaan en publiceren. Door het te publiceren maak je het zichtbaar voor anderen. Daarbij heb je de keuze om je boek alleen zichtbaar te maken voor anderen of voor iedereen. Je kunt anderen uitnodigen om een bijdrage te leveren aan je boekje: handig voor als je even niet meer weet hoe je verder moet of gewoon leuk om samen iets moois te maken.

De tool is nog in opbouw. Er komt nog een mogelijkheid om (tegen betaling) je boekje te laten drukken. Maar ook zonder dat is dit gewoon een leuke manier om kinderen met elkaar verhalen te laten bedenken en op te laten schrijven. In het Nederlands of een andere taal: verhalen zijn altijd inspirerend!

Tot slot een paar tips:

Als je niet de plaatjes vindt waar je van houdt, ververs dan eens je scherm. Elke keer dat je je scherm ververst komen er andere thema's in de woordenwolk en andere afbeeldingen van kunstenaars.laat de leerlingen eerst de verzameling plaatjes die ze hebben gekozen goed bekijken en een verhaal bedenken. Laat ze eventueel een screendump maken van de plaatjes die ze willen gebruiken en die ergens op de computer opslaan. Als je een keer aan het bouwen bent krijg je alleen nog maar thumbnails te zien van de plaatjes. Je kunt dan alleen de plaatjes in het groot zien als je ze naar de pagina sleept die je wilt gaan maken en dat is erg onhandig.
Een verhaal bedenken op basis van bestaande plaatjes is best lastig omdat je vaak net niet het plaatje vindt dat past bij jouw verhaallijn. Een goede aanpak is om leerlingen een verhaal te laten schrijven waarbij de hoofdfiguur een reis maakt en van alles tegenkomt, of waarbij de hoofdfiguur vragen stelt aan allerlei andere figuren.

Did you take my carrot? on Storybird

Onbewust bekwaam

2009-11-30T07:00:00.001+01:00

In publicaties als 'Leren van Jongeren' (Wim Veen en Frans Jacobs) en 'Generatie Einstein' (Jeroen Boschma en Inez Groen en ) wordt de indruk gewekt dat jongeren van nu alles weten van computers. Op het eerste gezicht lijkt dat juist: de meeste jongeren zijn prima in staat om hun mobieltje te bedienen, een filmpje op te zoeken op YouTube, een Hyvespagina te vullen of via MSN te communiceren met anderen. Activiteiten waar menig volwassene (ook docenten) behoorlijk wat moeite mee hebben.

Maar schijn bedriegt: niet alle jongeren zijn even vaardig met de computer en er moet ook onderscheid gemaakt worden in verschillende soorten vaardigheden. Het spelen van een game is iets anders dan het zoeken naar informatie en het bekijken van een filmpje is iets anders dan het maken ervan. Ook als je kijkt naar de vaardigheden in het omgaan met verschillende softwarepakketten zal je onderscheid moeten maken. Bijna elke jongere is in staat om met een zoekmachine informatie te zoeken of een tekst te typen in een office-pakket maar of de gevonden informatie relevant is of hoe je een document moet vormgeven is bij lang niet iedere jongere bekend. Maar zolang er geen eisen worden gesteld aan hoe jongeren met computers/internet/media omgaan, zullen ze zich niet bewust zijn van hun gebrek aan kennis. Ik denk dat we wel kunnen stellen dat veel jongeren onbewust onbekwaam zijn: ze denken dat ze heel goed alle ins en outs van digitale media kennen maar in de praktijk valt dat tegen.

Voor docenten geldt vaak het omgekeerde: ze denken dat ze weinig weten van elektronische media en voelen zich vaak de mindere van jongeren. Daar kan ik me van alles bij voorstellen: als ik zie hoe makkelijk sommige jongeren de meest ingewikkelde apparaten onder de knie krijgen en daarmee allerlei verbluffende trucs uithalen, dan kan ik ook alleen maar vol bewondering zijn. Maar toch denk ik dat docenten zich met die visie ongelooflijk tekort doen: ze hebben misschien niet dezelfde technische vaardigheden als jongeren maar ze zijn wel in staat om kritisch te reflecteren op wat ze zelf doen en wat ze willen bereiken met het gebruik van de media. En dat zijn nu net zaken waar veel jongeren het heel moeilijk mee hebben. Iedere docent kan:

een vraag benoemen en afbakenen, en zoektermen bepalen waarop gezocht kan worden
gevonden informatie (tekst en beeld) beoordelen
bepalen hoe je een tekst moet vormgeven
benoemen waarom je sommige dingen wel en andere dingen niet openbaar moet maken
hoe je op een prettige manier met anderen om kunt gaan
hoe je kritisch kunt reflecteren op je eigen acties.

Met name het kritisch kunnen reflecteren is van belang omdat het alle andere zaken overstijgt: wat doe je wel en wat niet en waarom? Zou het beter kunnen en zo ja: hoe? Wie kan reflecteren kan zichzelf altijd verder ontwikkelen omdat hij weet waar zwakke punten zitten en vervolgens op zoek kan gaan naar hoe die punten versterkt kunnen worden.

Ik denk dat iedere docent deze vaardigheden beheerst, terwijl die voor leerlingen vaak nog ver buiten bereik liggen. Ik denk daarom dat docenten, in tegenstelling tot leerlingen 'onbewust bekwaam' zijn: ze weten veel meer dan ze zelf denken. Natuurlijk moeten hun vaardigheden 'vertaald' worden naar een digitale omgeving, maar wie de vaardigheden van leerling en docent bij elkaar voegt moet daarin een heel eind komen!

Xobni

2009-11-27T07:00:00.003+01:00

Onlangs werd ik gewezen op het bestaan van het pakket Xobni (het omgekeerde van Inbox), een plug-in voor Outlook. Xobni is een programmaatje dat al je mailbestanden (inclusief je adresboek en je kalender) indexeert en zo doorzoekbaar maakt. Dat is op zich niet zo bijzonder: je kunt die bestanden tegenwoordig ook goed doorzoeken met de desktopsearch die ingebouwd zit in Windows en met programma's als Google Desktop en Copernic Desktopsearch. Het bijzondere van Xobni zit 'm in het feit dat hij de gevonden informatie kan combineren en hij koppelt het ook nog aan informatie uit accounts die je hebt bij programma's als LinkedIn, Facebook en Twitter.

Dat leidt tot een enorme hoeveelheid informatie. Handig vind ik het feit dat je een overzicht kunt krijgen van mailtjes die bij elkaar horen en dat je in één oogopslag kunt zien welke bestanden je naar iemand hebt gemaild en welke afspraken je met die persoon hebt gemaakt in je kalender. Minder functioneel maar voor mij wel fascinerend vond ik het feit dat je van de mensen met wie je hebt gemaild, kunt zien welke andere mensen bij die mailwisselingen betrokken waren waardoor een deel van hun netwerk zichtbaar wordt. Als die mensen voorkomen in één of meer van de net genoemde programma's (LinkedIn, Facebook, Twitter), dan wordt het beeld natuurlijk nog veel completer. Xobni ziet ook hoe vaak je met iemand hebt gemaild en op welke tijdstippen die mailwisselingen plaats hebben gevonden. Je leert dus niet alleen over het netwerk van de mensen met wie je mailt: je krijgt ook een aardige indruk op welk moment van de dag die mensen hun e-mail afhandelen.

Xobni doet niet anders dan de data die je in je Inbox hebt staan op bepaalde manieren te rangschikken. Maar door die rangschikking ontstaat een behoorlijke hoeveelheid informatie die misschien niet heel schokkend is maar waardoor je wel behoorlijk wat informatie krijgt over de mensen met wie je contact hebt gehad via de mail. Als je ziet wat er gebeurt als je alleen de data in je inbox handig combineert, dan krijg je wel een indruk wat er kan gebeuren als iemand op een soortgelijke manier alle informatie die je achterlaat op het web organiseert: de gegevens die je zet op je Hyvespagina of in je LinkedIn-profiel, op Flickr of YouTube, in je weblog of bij Twitter. Laat leerlingen hier eens mee spelen en laat ze zelf proberen om informatie op het web slim te combineren. Je laat veel meer achter op het web dan alleen je bankrekeningnummer!

Brutal Legend; six, six, six

2009-11-26T07:00:00.002+01:00

Door: Martijn van den Berg

Omdat ik tegenwoordig een student ben, groeit het geld me niet op de rug. Vroeger kon ik al het geld dat ik kreeg vrij uitgeven, omdat mijn levensonderhoud betaald werd. Tegenwoordig moet ik daar wel om denken, omdat er anders geen eten door mijn mond komt. En aangezien dat toch de eerste levensbehoefte is en omdat ik mijn sociale leven boven het gamen stel, blijven er niet veel spellen over om te reviewen. Jammer als ik dat vind, er zijn een aantal uitzonderingen op deze regel. Een spontane uitzondering was Brutal Legend. Niet alleen door de man die het ingesproken heeft, maar ook vanwege de verhaallijn.

Eddie Riggs (Jack Black, Tenacious D) is een bandhulpje, een van de beste. Hij kan alles maken, hij vindt nieuwe dingen uit voor zijn band, maar hij is niet tevreden met zijn leven, omdat de echte metal en rock al uit deze tijd is verdwenen, en vervangen door muziek met DJ en andere softe muziek. Op een dag valt het podium boven op zijn hoofd, waardoor er bloed op zijn amulet komt, en dit heeft tot gevolg dat hij naar een andere wereld wordt getransporteerd. Een wereld waar men met de kracht van metal werkelijk alles kan bereiken.

In dit spel moet je de mensheid met zijn metal naar de overwinning helpen tegen de death metal wezens. Je merkt meteen dat de pure rock er vanaf springt, want het leger dat je opbouwt bestaat onder andere uit gillende meisjes en headbangers. Je vecht door middel van zogenaamde podiumgevechten, waar je door fans te verzamelen een leger kan opbouwen.

Naast een ongelofelijk grote, vrije wereld, viel mij vooral het verhaal op. Het is als een soort betoog dat je volgt door het spel te volgen. Je komt bekende artiesten tegen, je hoort bekende liedjes en je ziet continu verwijzingen naar de echte wereld. Kortom, alles staat in de sfeer van metal en het spel is dan ook één grote metafoor.

Voor de echte muziekfans zal dit dan ook een ongelofelijke lekkernij zijn. Maar ook voor niet-muziekfans is dit een zeer leuk spel, omdat als je ernaast houdt wat alles betekent, je je even in het land van de muziek waant. Muziekfans zullen hiervan oneindig kunnen genieten, en niet muziekfans zullen zich na het spelen van deze game zeker een stap in de wereld gaan banen.

Wikikids zoekt moderatoren

2009-11-25T07:00:00.000+01:00

Vanaf de start in 2006 ik betrokken bij Wikikids, het kleine broertje of zusje van Wikipedia. Wikikids is een interactieve Nederlandstalige Internet-encyclopedie die voor en door kinderen gemaakt wordt. Aan de encyclopedie wordt gebouwd door leerlingen uit het basis- en het voortgezet onderwijs. Iedereen kan meehelpen de inhoud van deze encyclopedie te schrijven.

Wikikids groeit enorm: daarom is er op dit moment behoefte aan nieuwe moderatoren. Een moderator helpt mee om nieuwe en gewijzigde informatie op WikiKids te controleren en te corrigeren. Moderatoren kunnen leerkrachten of docenten zijn maar het modereren van een artikel op Wikikids kan in (in het voortgezet onderwijs) ook ingezet worden als leeractiviteit voor het vak Nederlands.

De leerlingen vormen dan de redactie van de encyclopedie en zijn in groepjes verantwoordelijk voor een artikel: een redacteur beoordeelt het artikel op inhoud en kijkt of de informatie aangevuld kan of moet worden, een ander krijgt de opdracht te kijken naar de opbouw van het artikel en de schrijfstijl, een derde gaat na of er geen schrijffouten zijn gemaakt en of de bronnen juist vermeld zijn en de laatste onderwerpt de afbeeldingen bij het artikel aan een onderzoek. De bevindingen delen de redacteuren met elkaar in een redactie-overleg. Na het overleg worden de inhoud waar nodig aangepast en aangevuld en in de overlegpagina bij het artikel wordt geschreven waarom die wijzigingen zijn doorgevoerd. Een leerzame, nuttige en leuke klus om te doen: je leert kritisch te kijken naar teksten en afbeeldingen (informatievaardigheden en Nederlands) en hierover via het web met de oorspronkelijke makers te communiceren (mediawijsheid), je helpt anderen door te bouwen aan deze encyclopedie en het is voor leerlingen natuurlijk leuk om nu zelf eens het rode potlood te mogen gebruiken!

Op de site van Wikikids staat precies beschreven wat een moderator kan doen. Je bepaalt zelf hoeveel tijd je wilt besteden aan het moderatorschap en of je daarbij hulptroepen inzet in de vorm van leerlingen of dat je het helemaal zelf doet. In alle gevallen wordt je bijdrage zeer op prijs gesteld!

Quiz maken met foto's

2009-11-24T07:00:00.005+01:00

Trendmatcher had er ook over gelezen bij Free Technology for Teachers : de post over 12 manieren om online een diashow te maken: de tool Photopeach. Hij beschrijft in zijn blog hoe je met dit programma een fotoverhaal kunt maken. Maar ik val voor een andere mogelijkheid: je kunt met Photopeach ook een quiz te maken waarbij je bij een afbeelding een multiple choicevraag stelt. Het is heel makkelijk te maken maar het eindresultaat ziet er heel professioneel uit.

Hoe werkt het? Je maakt eerst een account aan bij Photopeach. Vervolgens upload je de plaatjes waarbij je vragen wilt stellen. Je kunt zowel foto's uploaden vanaf je eigen computer als vanaf Facebook of Picasa. Handig is dat je niet elke afbeelding apart hoeft te uploaden maar dat je alle plaatjes die je wilt uploaden kunt selecteren en in één keer kunt uploaden. Vervolgens kies je een muziekje dat past bij je quiz (je hebt een redelijk ruime keuze) of je uploadt je eigen muziekbestand en je bepaalt hoe snel de afbeeldingen achter elkaar getoond worden. Klik dan op 'Finish'. Je afbeeldingen worden nu na elkaar getoond. Om er een quiz van te maken klik je op de afbeelding van de toolbox. Kies voor 'Edit caption and photos'. Kies dan voor de optie 'quiz' en maak bij elk plaatje een vraag met 3 antwoordmogelijkheden.

Jammer van deze tool is wel dat je geen feedback kunt geven aan degenen die de quiz doen: het antwoord is fout of goed en er is geen mogelijkheid om een compliment te geven als het goede antwoord gegeven wordt of een hint bij een fout antwoord. Ik denk daarom dat de tool minder geschikt is om kennis te toetsen: in dat geval wil je toch graag dat leerlingen niet alleen weten wat fout is, maar vooral wat het goede antwoord is.

De tool is wel heel geschikt om aan leerlingen in handen te geven om ze zelf thuis een quiz te laten maken over een onderwerp. In de les worden alle quizzen op het digibord getoond. Bij elke quiz krijgt één van de leerlingen de opdracht om de antwoorden te geven. Als een fout antwoord gegeven wordt moet degene die de quiz heeft gemaakt vertellen wat het goede antwoord is en waarom. Je kunt ook de klas in groepjes verdelen die aan elkaar quizzen voorleggen. Een goed antwoord levert een punt op; bij een fout antwoord verlies je een punt. De makers van een vraag verliezen een punt als een verkeerd antwoord wordt gegeven en ze zelf niet het goede antwoord geven. Op die manier zijn de leerlingen zowel bij het maken van de quiz bezig met de leerstof als bij het spelen van de quiz. Dat leert dubbel zo snel!

Famous People in Science on PhotoPeach

Zoekhistorie: een verhaal waard

2009-11-23T07:00:00.002+01:00

Wie zich op het web begeeft laat een spoor achter: zoekopdrachten, foto's, blogberichten en tweets, filmpjes en foto's en misschien ook nog wel een profielpagina. Door, met wat zoek- en speurwerk, al die informatie samen te voegen, kun je een beeld krijgen van een heel leven. Zoals ik al eerder blogde: dat kan een bedreiging zijn (als je je niet bewust bent van wat je doet, dan creëer je een imago dat je niet wilt hebben), maar ook heel positief: je kunt heel bewust werken aan je online imago en verkeerde indrukken kan je online vaak makkelijker maskeren dan in real life.

Om duidelijk te maken wat ik bedoel moet je eens kijken naar een van de filmpjes die Google heeft gemaakt van de zoekacties van gebruikers van de zoekmachine. Of de filmpjes ècht gebaseerd zijn op de zoekhistorie van gebruikers weet ik niet, maar ook zonder dat vind ik het leuk om te zien hoe je aan de hand van een aantal zoekopdrachten een (deel van) een mensenleven in kaart kunt brengen.

Maar wat Google kan, kunnen leerlingen natuurlijk ook. Geef ze eens de opdracht hun leven (of het leven dat ze zouden willen leiden) in kaart te brengen door een aantal screenshots te maken van zoekopdrachten en die achter elkaar te plakken. Daarbij kan je ze de opdracht geven om dat verhaal chronologisch te laten vertellen of in flashbacks of om één of meer verhaallijnen te vertellen enz. Je kunt ze ook een reis en de cultuur in een land laten beschrijven door een Engels-/Frans-/Duitstalig land aan de hand van zoekopdrachten. De maker van de leukste reis (gekozen door de leerlingen) wordt natuurlijk beloond met extra punten! Ook voor andere vakken kan je filmpjes laten maken van zoekopdrachten: breng het leven van een politiek vluchteling in kaart aan de hand van zoekopdrachten, vertel over het ontstaan van de kredietcrisis, vertel de geschiedenis van de vrouwenemancipatie of achtervolg een Noordse Stern op zijn trektocht van het Noordelijk naar het Zuidelijk halfrond.

Deze opdracht kan op een aantal punten beoordeeld worden. Allereerst natuurlijk op de inhoud, Om d.m.v. zoekopdrachten iets in kaart te brengen, moet een leerling goed weten wat de belangrijkste punten zijn in die periode. De opdracht kan ook beoordeeld worden op informatievaardigheden: om de goede treffers te krijgen moet de leerling de goede zoektermen gebruiken. Je zou daarbij de opdracht kunnen geven om in ergens vast te leggen welke treffers hij selecteert en waarom: daarmee kan hij laten zien hoe hij gevonden bronnen evalueert. Je kunt de opdracht natuurlijk ook beoordelen op de creatieve kwaliteiten van de leerling. Natuurlijk kan je de hulp van de leerlingen inroepen bij het beoordelen van de filmpjes. Door hen bij de beoordeling te betrekken leren ze 2 keer: als ze zelf een filmpje maken èn door het werk van hun medeleerlingen kritisch te bekijken. Dubbele leerwinst!

Door deze opdracht te geven creëer je ruimte om met leerlingen te praten over hun eigen digitale identiteit: wat is er over hen te vinden op het web en past hun virtuele identiteit bij wie ze zijn of willen zijn?

Laat het me eens weten als je hiermee aan de gang gaat en hoe jij het werk beoordeelt. Ik ben benieuwd naar jullie ideeën en ervaringen!

Afbeelding bovenaan van inju, gepubliceerd onder CC-by-nc-sa.

Dingen en eDingen

2009-11-20T07:00:00.003+01:00

Afgelopen vrijdag blogde ik nog trots over de 23 OVC Dingen. Deze vrijdag blog ik weer over Dingen, over 21eDingen van SURFacademy om precies te zijn. 21eDingen is de hogeronderwijs-variant van de 23Things-cursus die in de VS is ontwikkeld en door een heleboel landen (waaronder in Nederland - door Rob Coers) is overgenomen en verder ontwikkeld.

Er zijn inmiddels al een heleboel versies van de 23Dingen. Jeroen Beijnen heeft er in zijn weblog een aantal bij elkaar gezet in een Google D0cs bestand. Het zou interessant zijn om eens met elkaar te komen met alle mensen die deze cursussen organiseren en ervaringen uit te wisselen. Ik ben zelf nu bezig met de organisatie van twee cursussen en merk dat ik elke dag weer nieuwe dingen ontdek en leer: door het contact met andere organisatoren, met (oud-)deelnemers en met geïnteresseerden en door de ervaringen die we zelf opdoen met de cursus. Het is een uitdaging om de cursus zo te maken dat die zoveel mogelijk aansluit bij de cultuur van je doelgroep, de interesses en de mogelijkheden en de leervraag.

Op basis daarvan heeft SURFnet voor de cursus 21eDingen voor het hoger onderwijs een aantal keuzes gemaakt hoe de cursus aangeboden wordt:

voor wat betreft de content van de cursus beperken we ons niet tot web 2.0 tools maar we willen van zoveel mogelijk voor het onderwijs bruikbare tools een eDing maken;
we willen de cursisten prikkelen om met de eDingen aan de slag te gaan. Dat betekent dat we geen complete handleidingen maken maar dat we bij elk eDing zoveel mogelijk praktijkvoorbeelden willen verzamelen;
de cursus wordt niet geschreven door één persoon maar door een team van specialisten. We hopen daarmee een community te creëren waar de coaches op de onderwijsinstellingen terug kunnen vallen;
we vragen de cursisten hun eigen ervaringen met de eDingen in te brengen in de cursus. We verzamelen die praktijkvoorbeelden centraal en verwerken die in de cursus zodat toekomstige cursisten daarmee hun voordeel kunnen doen;
onderwijsinstellingen kunnen de cursus gratis afnemen en aan hun doelgroep aanbieden. Ze kunnen er daarbij voor kiezen om alle eDingen aan te bieden of uit het aanbod een selectie te maken. Ze kunnen ook zelf eDingen toevoegen aan het aanbod van SURFnet. Wel zal het advies gegeven worden altijd eerst het eDing over weblogs en RSS aan te bieden omdat weblogs het communicatieplatform zijn voor de cursisten onderling en hun begeleiders.

We zijn zelf erg blij met alle reacties die we krijgen vanuit het onderwijsveld. We hopen dat met de cursus ertoe leidt dat er (expert)netwerken gaan ontstaan en dat alle prachtige praktijkvoorbeelden die er al zijn meer zichtbaar worden. Want dat is iets wat ik in al die jaren wel heb ontdekt: het is niet zo dat er in onderwijsland geen goede dingen gedaan worden: we zijn er alleen niet zo goed in om ze voor het voetlicht te krijgen!

Waarom ik blog

2009-11-19T07:00:00.002+01:00

Door: Martijn van den Berg

Al bijna drie jaar schrijf ik in mijn vrije tijd blogjes, voor het weblog dat tegenwoordig een beetje van ons samen is. Dit is voor studenten van mijn leeftijd vaak een vreemde hobby. De meeste studenten willen gewoon leren en niet kritisch zijn over het leren en de manier waarop. Daarom wordt mij vaak dezelfde vraag gesteld als bij het blogje van Margreet een tijdje geleden: Waarom blog jij? Die vraag ga ik ook maar eens beantwoorden.

Het begon allemaal bij het testen van Make-a-Game. Ik vond games helemaal top, en kreeg de kans om Margreet te helpen bij het spelen, omdat haar gamemotoriek niet zo getraind was als de mijne. Daar werd mij gevraagd om kleine stukjes te schrijven voor elk van de winnende games, en deze werden gepubliceerd als blogjes. Daarna werd mij gevraagd om van alle games die ik toendertijd schreef, een review te maken. Dit duurde een tijdje, en in die tijd ben ik ook de wereld van mijn moeder beter gaan begrijpen, en erbij betrokken geraakt.

Uiteindelijk heb ik mijn eigen idealen gekregen om hier aan mee te blijven doen. Ik schrijf vanuit de visie van de student, in plaats van de leraar die denkt te weten hoe de student in elkaar zit. Dit doe ik omdat wij als studenten het af en toe zwaar te verduren krijgen onder de onderwijsmethodes van sommige docenten, en eigenlijk ook toe zijn aan iets nieuws.

Tegenwoordig schrijf ik graag al mijn onderwijsfrustraties (en ook gelukkig bij mijn nieuwe school onderwijsverbazingen) van mij af in dit weblog. Dit levert af en toe leuke klusjes op, en ik krijg daarnaast ook de kans om mijn moeder een dag tot rust te laten komen over haar weblog. ;-)

Een spelletje voor zomaar even

2009-11-18T07:00:00.004+01:00

Ook al schrijf ik er niet zo vaak meer over: ik verzamel nog altijd games waar je wat van kan leren. Vandaag kwam ik weer zo'n game tegen: Boxycraft. Boxycraft is een spel waarbij je een poppetje allerlei hindernissen moet laten nemen. Daarbij kan je gebruik maken van allerlei hulpmiddelen: dingen waar je op kunt klimmen, tandwielen die je met elkaar kunt verbinden met een ketting, water en drijvende blokjes, scharnieren enz. Het spel is een variant op het aloude spel Incredible machines, of - van meer recente datum, Launchball en Phun.

Het zijn nog altijd spellen waar kinderen en jongeren uren lang mee kunnen experimenteren. Ze kunnen een prima startpunt zijn voor een les over allerlei natuurkundige principes. Launchball is ook echt met dat doel gemaakt; de andere spellen lijken mij meer gemaakt om te spelen maar zijn in feite net zo educatief. Je kunt dit soort spellen op verschillende manieren inzetten. Je kunt leerlingen het spel laten spelen en ze vragen om in groepjes één van de natuurkundige principes te onderzoeken en daarover een presentatie te geven in de les waarbij ze voorbeelden geven van toepassingen van dat principe in de praktijk (een voor de hand liggende: als je geen rekening houdt met zwaartekracht kan je geen goede achtbaan bouwen). Je kunt ze natuurlijk ook een wiki laten maken waarin alle verschillende natuurkundige principes uitgewerkt worden. Dan hebben ze een document waar ze allemaal profijt van hebben.

De spellen Launchball en Incredible Machines bieden de mogelijkheid om leerlingen zelf levels te laten ontwerpen; voor het spel Boxycraft is een level-editor in de maak. Met een level-editor zou je een wedstrijdje kunnen uitschrijven waarbij elk groepje een beperkt aantal natuurkundige principes mag gebruiken: wie maakt het moeilijkste of het leukste level? Daarbij spreekt het natuurlijk voor zich dat de makers zelf hun zelfgemaakte level kunnen uitspelen ;-). Na afloop van de wedstrijd kan je met elkaar bespreken waarom dat level lastig is en wat de werking is van de door hen gebruikte natuurkundige principes. Misschien kan je de leerlingen het spel in het echt laten bouwen; dat hangt af van de objecten waar je gebruik van maakt. Om de leerlingen van elkaars ervaringen te laten leren kan je ze de opdracht geven een weblog bij te houden en ze daarbij op elkaars berichten laten reflecteren: welke tip zou jij geven om het level of het spel nog leuker te maken?

Er zijn mogelijkheden genoeg. Het zal zeker tijd kosten om op die manier een aantal natuurkundige principes te behandelen, maar ik ben ervan overtuigd dat hetgeen geleerd wordt wel beter begrepen wordt en langer beklijft. En dat levert dan weer tijdwinst op waardoor het uiteindelijke rendement toch weer positief kan zijn. Wie werkt er al op die manier?

Inspiratie

2009-11-17T07:00:00.000+01:00

Vorige week ontdekte ik dat iemand had geblogd over de nieuwe cursus van de Onderwijsvernieuwingscoöperatie voor docenten: 23 OVC Dingen. Er werd verwezen naar de les over wiki's. Natuurlijk was ik nieuwsgierig wat de schrijver zelf daarmee deed en ik ben dus op onderzoek gegaan. Wat ik zag wil ik hier graag vermelden omdat ik denk dat het anderen kan inspireren hoe je in je les gebruik kunt maken van web 2.0 tools. Bij deze.

Op de website 'Oefeningen voor de Franse les' vind je oefeningen voor dit vak voor vmbo, havo en vwo. Er wordt veel gewerkt met programma's zoals WRTS en er zijn ook veel HotPotatoes-oefeningen. Maar er is meer: er zijn ook spelletjes te vinden en helemaal enthousiast was ik over het feit dat er ook oefeningen te vinden zijn waarbij gebruik wordt gemaakt van Voki's: avatars die je je zelf geschreven tekst kunt laten uitspreken of waarvoor je zelf je eigen tekst kunt inlezen. Ik mocht de bijbehorende opdracht opnemen in de les over gesproken berichten van de cursus 23 OVC Dingen.

Op de website wordt verwezen naar de wiki Frans voor de leerlingen. Op het eerste gezicht lijkt hier niet zoveel te vinden maar als je gaat naar het overzicht van alle pagina's dan zal je zien dat die eerste indruk niet klopt: er staat heel veel informatie: grammatica, werkwoordvervoegingen, liedjes, artikelen en andere teksten met bijbehorende opdrachten: echt de moeite waard om eens een kijkje te nemen. In de wiki is een community portal waarin de informatie per klas aangeboden wordt; blijkbaar werken de leerlingen zelf veel in de wiki. Leuk en inspirerend! Alle hulde aan de maker van de sites, een docente van het Oranje Nassau College!

Open content: een bak met bouwstenen

2009-11-16T07:00:00.006+01:00

Tijdens De Onderwijsdagen sprak Richard Baraniuk over open content voor het onderwijs. Ik ben daar een groot voorstander van. Ik denk dat juist daarin de meerwaarde ligt van internet voor onze kennismaatschappij: het feit dat we van elkaar kunnen leren en door op elkaars schouders te gaan staan steeds beter onze lerenden kunnen bedienen. Er zijn op dit moment tal van initiatieven waar docenten hun leermaterialen delen met anderen, zowel in het hoger als in het voortgezet onderwijs, bijv. Lorenet en de OVC-Lesbank. Ook komen er steeds meer mogelijkheden om alle beschikbare materialen te doorzoeken, zoals Edurep en Sharekit.

Prachtige initiatieven maar ik denk niet dat we er daarmee zijn. Richard Baraniuk gebruikte in zijn presentatie het beeld van een bak met Legosteentjes waar docenten uit konden putten om een prachtig gebouw te maken. Dat lijkt me een nobel streven: de docent kan zo voor (en evt. met) elke leerling/student kan een eigen gebouw maken: een gebouw met een puntdak of een plat dak, een huis met veel ramen of weinig, met allerlei erkertjes of juist helemaal vierkant. Voor iedereen een bouwwerk dat past bij zijn niveau, leerstijl en interesses.

Maar wat we soms lijken te vergeten is dat je moet leren bouwen met lego. Het valt namelijk helemaal niet mee om van al die losse steentjes een echt bouwwerk te maken. Een paar steentjes op elkaar zetten is niet zo'n probleem maar hoe bouw je ramen en deuren in je bouwwerk en hoe voorkom je dat het instort als het hoger wordt? Hoe maak je een dak en hoe zorg je dat het geheel een fraai uiterlijk krijgt in plaats van een (ongewild) bont geheel en dat je uitkomt met je steentjes?

Het samenstellen van een curriculum stelt je voor soortgelijke problemen. Een curriculum of cursus is meer dan een verzameling leerobjecten: er moet samenhang zijn tussen de elementen zodat ze sterk genoeg zijn om verder op te bouwen, je moet beginnen bij de basis om er aan het einde een dak op te kunnen zetten en je moet weten welke lessen passen bij welke leerstijlen en niveaus.

Leerobjecten ontsluiten stelt daarom hoge eisen aan metadata: er moet niet alleen ontsloten worden op inhoud, type object en niveau, maar ook op zaken als vereiste voorkennis en op aansluitmogelijkheden. Er moet gezocht kunnen worden op thema's om daarmee een kader te kunnen creëren om leerinhouden/vakken met elkaar te kunnen verbinden en het materiaal moet ontsloten zijn op de tijd die leerlingen/studenten nodig hebben om de leereenheden te verwerken.

Er zijn verschillende manieren om met lego te leren werken. Sommige kinderen leren het door ermee te experimenteren. Ze proberen van alles uit en op een goede dag hebben ze opeens een huisje gebouwd. Na verloop van tijd worden de huizen steeds mooier en kunnen ze een huis bouwen zoals ze dat in hun hoofd hebben. Andere kinderen leren met lego bouwen omdat er iemand is die ze daarbij helpt. Je kunt ook leren hoe je een huis bouwt door eerst aan de slag te gaan met bouwpakketten en zo te ervaren welke functie de verschillende steentjes hebben. Als hij de eerste huizen heeft gebouwd kan hij kijken hoe het raam uit het ene huis in het andere kan zetten, en of hij misschien nog een extra deur kan toevoegen uit de bak met stenen die hij over heeft.

Ik hoop dat het onderwijsveld op dezelfde manier de gelegenheid gaat krijgen om te leren hoe je van een berg leerobjecten een cursus of curriculum bouwt en dat docenten ruimte krijgen om dat op hun eigen manier te leren: de een door langzaam maar zeker te leren wat je kan doen met leerobjecten, de ander aan de hand van een ervaren curriculumbouwer en weer een ander met een aantal 'bouwplaten' waarmee hij verschillende curricula kan bouwen.

Open leermaterialen hebben, denk ik, de toekomst. Maar dan moeten ze wel goed ontsloten zijn en degenen die ermee moeten gaan werken moeten de gelegenheid krijgen om er iets moois mee te maken. Want leren is meer dan een losse verzameling lesjes volgen!

Afbeelding van Craig A Rodway, gepubliceerd onder CC-by-nc-nd.