“You know the middle east is going crazy, when Lebanon is the most peaceful country in the region”, aldus cabaretier Maz Jobrani op het TED podium afgelopen week in Doha, Qatar.

Maz Jobrani was slechts een van de sprekers tijdens de allereerste TED-conferentie in de buitenlucht. Meer dan 2000 mensen luisterden aandachtig naar sprekers als Hans Rosling, Fahad Al Attiya, Wolfgang Kessling en zangeres Zain Awad. De sessie werd geopend middels een video boodschap van Her Excellency Sheikha Al-Mayassa bint Hamad bin Khalifa Al-Thani.

Het hele event werd live uitgezonden door Al Jazeera en de volgende dag stonden we op de voorpagina van de Qatar Tribune. Missie volbracht? Bijna.

Het doel was: TEDx op de kaart zetten in het Midden Oosten. Ik denk dat we dat in vier maanden tijd zeker voor elkaar hebben gekregen. Maar nog belangrijker was om over het TEDx-programma in algemene zin na te denken. Daarom hebben we 700 licentiehouders uit zo’n 100 verschillende landen uitgenodigd om naar Doha te komen. Middels workshops, bijeenkomsten, etentjes en uitstapjes hebben met hen de toekomst van TEDx in kaart gebracht.

Naast alle TEDx-sessies en de workshops was het werkelijke hoogtepunt een trip naar de woestijn. De zevenhonderd licentiehouders hebben we met 18 bussen en 60 SUV’s naar een kamp in de woestijn gebracht. Geen technologie, alleen maar “bedouin” tents en zand. Ter plekke hebben we een un-conference georganiseerd. Iedereen mocht onderwerpen op de agenda zetten en groepen trokken van tent naar tent. Ik raakte verzeild in een interessante disussie met Chris Anderson (TED), Eiso Vaandrager (TEDxAmsterdam) en Marconi Peters over het Ideas Worth Doing-project.

De hele week werd afgesloten door een echte TED-sessie. Een marathon van 2 uur lang met absolute top-sprekers als Juan Enriquez en Jose Andres. Aan het einde werden Nate, Houssem en ik op het podium gevraagd waarna we een staande ovatie kregen van 4 minuten voor ons werk de afgelopen maanden.

Wat een avontuur! Nu even vakantie en dan weer naar Nederland terug.

A lot of people asked me about this spectacular video. Let me just give you a little history and then let the second video speak for itself.

I had worked with the agency We Are Pi before. They were the ones who came up with the brilliant idea to work together with the National Ballet and create the opening of TEDxAmsterdam with a human brain.

So, when I faced the challenge of bringing some creative glue to the TEDxSummit in Doha, I didn’t hesitate for a second and asked We Are Pi if they wanted to do it all again. And -lucky for us- they said yes!

The briefing was simple: “Can you show that amazing things can happen when people come together”.

For me, that is what TEDx is all about. Nothing more, nothing less. And one thing led to another and before we knew it Alex, Jamie, Rick and Barney had come up with another brilliant concept and got this all star team from Paris on board and filmed their “human arabesque”.

Believe me, what you see is what really happened. No special effects, no photoshop. Or as Rick put it: “No smoke, just mirrors”. Don’t believe it? Please watch “the making of” and get the whole story.

“Op dit moment -ergens in Nederland- zit iemand met een 3D printer te knutselen aan een apparaatje dat ons leven kan veranderen. We kunnen het ons niet veroorloven dat hij/zij de garage niet uitkomt of niet aan funding kan komen.”

Met die gedachte startte ik vorig jaar met Joris van Heukelom de Nederlandse tak van Founder Institute; een mentor-programma dat jonge startups koppelt aan ervaren CEO’s en investeerders. En met succes: na afloop van het 13 weken durende programma waren er van de 80 inschrijvingen maar liefst 7 startups die alle tests hadden doorstaan en die klaar waren voor een succesvolle launch.

En toen kwam er een Eureka-moment.

Inmiddels waren er tal van nieuwe accelarator-partijen bijgekomen. Onze vrienden Kneppers (Rockstart) en Hendriks (Techstars) hebben we vanaf dag 1 verwelkomd en gepromoot. Maar het werd ook wel erg druk op de feestjes en de blogs. Steeds dezelfde gezichten en dezelfde gesprekken. De startup-scene lijkt een zichzelf versterkend ecosysteem. Iedereen met een website-ideetje kan even sparren met een fondsmanager of wat seed capital ophalen bij een miljonair uit de vorige internet-bubbel. Maar worden we daar beter van?

Hoe aanlokkelijk het ook klinkt om “een Nederlandse Facebook” te vinden, daar wordt niemand beter van. Ja, hooguit de bedenker, de investeerder en de begeleidende bank. Ik heb ooit de keuze gemaakt om te gaan voor het grotere belang, voor ideeën die de wereld kunnen veranderen.

Er zijn zoveel startups die werken aan een doorbraak met maatschappelijke relevantie, maar die niet onderdeel zijn van het hierboven genoemde ecosysteem. Want, als jij in je lab of je garage aan het stoeien bent met je prototype, heb je helemaal geen tijd om de borrels af te struinen op zoek naar geld of te hopen op een verhaaltje van een journalist.

Hierover sprak ik met het (destijds nieuwe) Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Terplekke sloten we een pact:

We gingen de grootste zoektocht naar maatschappelijke innovaties in Nederland opzetten. Op zoek naar de uitvinders / ondernemers die de wereld gaan veranderen door hun baanbrekende idee. Niet de “usual suspects” op het podium, maar de talenten die anders verborgen zouden blijven.

TEDxBinnenhof was geboren! De TEDx-licentie leent zich uitstekend voor zo’n groots crowdsourcing project en door het op het Binnenhof plaats te laten vinden, kunnen we de politiek en de samenleving laten zien wat voor moois er leeft in de garages, de zolders en de universiteitslaboratoria.

Weet jij welke Nederlandse ideeën op het wereldpodium thuishoren? We zoeken 10 sprekers voor elk van de 10 sectoren waarin ons land voorop kan lopen:

• High Tech Systems & Materials
• Energy
• Creative Industries
• Agriculture & Food
• Horticulture & Propagation Materials
• Life Sciences & Health
• Water
• Chemical Industries
• Logistics & Supply Chain Management
• Head Offices & Workplace Innovation

Heb jij tips? Weet jij welke doorbraken meer aandacht verdienen? Ze kunnen zich
hier inschrijven.

Let’s Rock the Ridderzaal on June 25th!

Sinds mijn boek in 2009 over de “dwingende kanten van internet-gebruik” (internetverslaving, constiperende mailboxen, keuzestress en vriendschapinflatie) is er veel gebeurd. Mobiel internet heeft echt een vlucht genomen (inclusief het instant-succes van de iPad) en het gebruik van Facebook en Twitter lijken in Nederland mainstream geworden.

Bekijk dit leuke item van Jetske van den Elsen die haar eigen online gedrag in kaart brengt. Leuk detail is dat het grootste gedeelte van de uitzending is gefilmd tijdens TEDxAmsterdam 2011.

En Jetske is een snelle leerling, getuige haar nieuwe twitteraccount waar ze inderdaad connectie zoekt naar het netwerk van haar kijkers en volgers.

PVV leider Wilders toonde zich enkele dagen geleden verheugd met de mogelijke komst van een boerkaverbod. Als het aan het kabinet ligt, riskeren vrouwen die een boerka of nikab dragen een boete van 150 euro.

Minister Verhagen benadrukte het belang van open communicatie in Nederland en de daarmee samenhangende noodzaak om gezichten onbedekt te laten. Of dit een voorwaarde, oorzaak of gevolg is van die open communicatie, bleef onduidelijk. Ook haastte de minister zich om eraan toe te voegen dat er een hele reeks uitzonderingen te bedenken valt, zoals festiviteiten tijdens Sinterklaas, carnaval en beroepen waarbij gezichtsbeschermende kleding gedragen moet worden.

Ik las het nieuwsbericht op pagina 6 van de Gulf Times (een populaire krant hier in Doha, Qatar). In het bericht werd de PVV keurig vertaald als “Freedom Party” maar werd wel geduid als “anti-Islam” partij. Dat zette mij aan het denken. Hoe kan je de vrijheid van de één prediken terwijl je vrijheid van de ander inperkt?

Wilders zou als geen ander moeten weten dat de vrijheid van de één begint waar de vrijheid van de ander eindigt. Mijn vrijheid is jouw vrijheid.

De PVV is nooit bang geweest om in de kamer of in de media complete bevolkingsgroepen te beledigen. Wilders beroept zich dan op de vrijheid van meningsuiting. Zodra die argumentatie wordt toegepast op de vrijheid van godsdienst verstomt de discussie, lijkt het.

Waar komt die eenzijdige invulling van vrijheid toch vandaan? Mijn verklaring zou zijn dat Wilders teveel in zijn eigen verhaal is gaan geloven. Iemands wiens vrijheid zo is ingeperkt als de zijne, omringt zich vooral met mensen die hij kan vertrouwen. En vertrouwen glijdt gemakkelijk af naar eensgezindheid. Voor je het weet vorm je met je groepje een collectieve echoput van ideeën, wat op zijn beurt weer uitgelegd kan worden als ideologie.

Verhagen is een man van de wereld. Als Minister van Buitenlandse Zaken heeft hij kennisgemaakt met vele landen en culturen. Als CDA-er heeft hij juist gepleit voor “openheid naar andere culturen”. Dat hij Wilders steunt m.b.t. het boerkaverbod is duidelijk een politieke keuze; wisselgeld dat tijdens de kabinetsformatie van pas kwam.

Geert Wilders zou ook eens uit zijn echoput moeten stappen. Even weg van zijn ja-knikkers en hier op bezoek komen in Qatar. Hier ben ik -als blanke met blond haar en blauwe ogen- de minderheid. Op straat gaan de mannen gekleed in witte gewaden (Jellaba) en dragen ze een Keffiyeh (effen of geblokte sjaal) op hun hoofd. Moet je eens voorstellen dat ze hier wetgeving invoeren die mij zou verplichten om een theedoek op mijn hoofd te dragen? Wat zou dat met mijn gevoel van vrijheid doen?

Daarnaast zou Wilders hier ervaren dat praten over een boerka iets anders is, dan praten met iemand die een boerka draagt. De vrouwen hier dragen behalve hun boerkha ook een Dolce & Gabana zonnebril en ze bellen met de nieuwste iPhone. Daarnaast blijkt uit de vele gesprekken die ik hier voer dat vrouwen daadwerkelijk de touwtjes in handen hebben. Voor de buitenwereld staan de mannen in de spotlight, maar wie beter kijkt ziet vrouwen op cruciale posities. Of zoals het hoofd van de Qatar University verzuchtte toen ik voorstelde om meer vrouwen op het podium te krijgen: “Oh, no. The girls are doing fine. We need boys!”

Ter illustratie van de stille macht achter de sluier zou ik Wilders willen wijzen op het mooiste gebouw in de Golf-regio: the Museum of Islamic Art. De architect I. M. Pei (wie we kennen van het Louvre in Parijs) heeft in het gebouw ook een ode aan de boerka gebracht. Kijk goed naar de bovenkant van het gebouw en je ziet de centrale positie van de vrouw.

Geert Wilders moet er nodig eens uit. Om met eigen ogen te zien wat zijn partij hem niet kan uitleggen.

Ingekomen mededeling: van begin januari tot en met eind april zal ik in het buitenland verblijven.

In Qatar om precies te zijn, een schiereiland in de Perzische Golf dat grenst aan Saoedi-Arabië en dat ten oosten ligt van Bahrein.

Ik mag voor TED een organisatie opzetten die TEDx in het Midden Oosten gaat verspreiden, onder meer door het organiseren van een “Summit” in Doha. Dat is tevens de stad waar ik komende maanden zal wonen, samen met vrouw en kinderen. Vorige week ben ik al even op verkenning geweest om onder meer de Internationale School te bezoeken.

De Summit zal onder meer gehouden worden op iconische plaatsen als The Museum of Islamic Art (zie foto onder) en in diverse gebouwen van Katara -The Cultural Heritage Village.

Praktisch gezien betekent dit dat ik al mijn lopende afspraken in Nederland heb moeten afzeggen. Alle lezingen worden overgenomen of verplaatst naar later in het jaar. Allemaal op ééntje na. Voor het seminar Uitverkocht -georganiseerd met Focus Conferences- vlieg ik nog even heen en weer.

Voor TEDxAmsterdam betekent het vooral dat andere teamleden meer stapjes naar voren doen. Ons team bestaat uit 15 zeer getalenteerde mensen die nu zichtbaarder zullen worden. Bestaande relaties krijgen binnenkort bericht wie hun nieuwe contactpersoon is.

Overigens ben ik niet van de aardbodem verdwenen. E-mail en Skype werken ook in Doha prima!

Afgelopen vrijdag was ik in de Stadsschouwburg van Amsterdam. Samen met 700 genodigden in de Schouwburg en duizenden mensen daarbuiten hebben we 13 uur(!) lang naar sprekers geluisterd.

Nu ik het zo opschrijf, lijkt het onwaarschijnlijk. Maar toen ik ’s-avonds om 21.30u iedereen voor de borrel uitnodigde, zag ik nog steeds een volle zaal! Dat zou wel eens het TED-gevoel kunnen zijn. Chris Anderson heeft daarover ooit gezegd:

“At the end of the conference your head is about to explode. But by then you won’t ever care.”

Ik kijk terug op een zeer geslaagde dag. Volgens aanwezigen was dit de beste toe nu toe. Misschien omdat het ons gelukt is een mix te vinden tussen 2009 en 2010; tussen persoonlijke verhalen en inspirerende weterschappers; tussen trompet en geweer; tussen nachtwacht en ballet; tussen mens en natuur.

Er is ongelooflijk hard gewerkt om alle video’s al online te krijgen. Daarom verwijs ik graag naar andere bronnen om je kijk-, luister- en leestips te geven:

• De video’s van het begin van de dag
• Interviews en kijkjes achter de schermen
• Winnaar van de TEDxAmsterdam Award
• NRC over Peter van Uhm
• Artikel in de Volkskrant
• Blogpost van DutchCowboys
• Blogpost van Frankwatching

Dank aan iedereen die heeft meegewerkt! Zie hier de groepsfoto aan het einde van de dag. De harde werkers van Fellermedia, Hoens Facilities, LiveSolutions, onze blog-crew en de mensen van de Simulcast events pasten niet meer in dit plaatje. Daar gaan we volgend jaar iets op vinden!

Inmiddels zijn wel al een aantal weken aan de gang met The Founder Institute in Amsterdam. Elke dinsdagavond komt de groep van startende ondernemers (founders) bij elkaar om van ervaren ondernemers (mentors) te leren. Geregeld wonen ook investeerders en journalisten de bijeenkomsten bij zodat de startende ondernemers ook hun pitch kunnen oefenen.

De eerste avond hadden we al hoog bezoek. Adeo Ressi -de oprichter van Founder Institute Silicon Valley- kwam langs omdat hij hoogstpersoonlijk wilde weten hoe de Nederlandse startups in de wedstrijd zaten.

Tijdens een partnerbijeenkomst in de Amsterdamse ambtswoning van de burgemeester is maandagavond een groot deel van de sprekers bekendgemaakt van de 2011-editie van het TEDxAmsterdam event. De sprekers en het publiek gaan binnen het thema Human Nature op zoek naar wat het betekent om mens te zijn in een samenleving die steeds meer wordt gedomineerd door technologie en economische vraagstukken.

Nederlandse sprekers die bevestigd zijn voor TEDxAmsterdam 2011 zijn onder andere Prof. Henkjan Honing (over het brein en muziek), Commandant der Strijdkrachten Peter van Uhm, Prof. David Lentink (expert over vogels en vliegen), journalist Joris Luyendijk (observeert de bankwereld in Londen). De openingsact wordt verzorgd door Het Nationale Ballet.

Internationale sprekers die toegezegd hebben zijn onder andere Prof. Barry Schwartz (Practical Wisdom), Alan McSmith (Wilderness Guide), Andrew Hessel (nanotechnologie en borstkanker), Esra’a al Shafei (activiste in het Midden-Oosten), Gary Wolf (oprichter Quantified Self beweging) en Prof. Henrik Schärfe (en zijn humanoïd).
Daarnaast biedt ook deze editie van TEDxAmsterdam theater en muzikale acts.

Het Nationale Ballet verzorgt een bijzondere openingsact, waarbij zij in een uitdagend samenspel functioneren als het menselijk brein. Een kluwen dansers zal uitbeelden wat er in het hoofd plaatsvindt. Een lijst met alle sprekers staat hier te lezen.

Van inspiratie naar inter-actie
TEDxAmsterdam begon in 2009 als een relatief onbekend fenomeen dat onder een kleine schare Nederlanders bekend was. Het evenement vindt inmiddels steeds meer navolging en daarmee groeit de groep geïnteresseerden die geïnspireerd raken door de TEDtalks. Onder deze groep groeide ook de behoefte om de bevlogenheid om te zetten naar daden. Daarmee ontstond vanuit TEDxAmsterdam ook de eerste ‘Ideas worth doing’ wereldwijd en werd de TEDxAmsterdam Award Challenge 2011 opgezet. Mensen die kans willen maken om hun idee werkelijkheid te zien worden, kunnen meedoen met de challenge.

Sponsors
TEDxAmsterdam is een gratis event voor genodigden en wordt georganiseerd door vrijwilligers. Voor de financiering van het congres is TEDxAmsterdam voor een groot deel afhankelijk van sponsoren. Betrokken partijen uit het bedrijfsleven staan achter Ideas worth doing en ondersteunen de Stichting TEDxAmsterdam met mankracht, netwerk en sponsorgelden. Zo maken hoofdsponsoren Sanoma en UPC het mogelijk dat er naast het event in de Stadsschouwburg Amsterdam ook interactie is met de tientallen simulcast locaties en organiseren Deloitte en Vodafone beide officiële meekijk-evenementen in respectievelijk de Maastoren (Rotterdam) en Boom Chicago (Amsterdam). Liander en Connekt verzorgen thema-lunches op de dag zelf. Mediapartners van TEDxAmsterdam 2011 zijn NU.nl, RTLZ, BNR Newsradio, Feller Media (deze doen alle live verslag) en De Volkskrant.

Wat het gesprek van de dag zal zijn, hoeven we ons niet af te vragen. De opmerking dat de meeste mensen van Jobs’ dood zullen horen via een van de apparaten die hij zelf heeft bedacht, vond ik een zeer krachtige.

Laat ik dan in ieder geval de voorspelling doen dat dit de meest bekeken video van de dag zal worden:

En terecht. Zijn beste speech en het ging niet om een keynote.