Τι πραγματικά είναι η Οδύσσεια του Ομήρου;

Η Οδύσσεια δεν είναι μόνο μια περιπέτεια επιστροφής στην Ιθάκη. Είναι ένα ομηρικό έπος για τη μῆτιν, τον νόστο, τη μνήμη, την ταυτότητα, τη φιλοξενία, την αναγνώριση και το ερώτημα αν ένας άνθρωπος που άλλαξε μπορεί πράγματι να επιστρέψει στον κόσμο που άφησε.

Τι σημαίνει μῆτις στην Οδύσσεια;

Η μῆτις είναι η πρακτική, ευέλικτη και προσαρμοστική ευφυΐα. Στην Οδύσσεια εκφράζεται μέσα από την ικανότητα του Οδυσσέα να προβλέπει, να περιμένει, να μεταμφιέζεται, να χρησιμοποιεί τον λόγο και να βρίσκει λύση όταν η σωματική δύναμη δεν αρκεί.

Τι σημαίνει νόστος στην Οδύσσεια;

Νόστος σημαίνει επιστροφή, αλλά στην Οδύσσεια δεν είναι απλώς η επιστροφή σε έναν τόπο. Είναι η προσπάθεια του Οδυσσέα να ξαναβρεί τη θέση του στον κόσμο, στον οίκο του, στην Ιθάκη και στον ίδιο του τον εαυτό.

Γιατί η Πηνελόπη είναι κεντρικό πρόσωπο στην Οδύσσεια;

Η Πηνελόπη δεν είναι απλώς η γυναίκα που περιμένει τον Οδυσσέα. Διαθέτει τη δική της μῆτιν, χρησιμοποιεί το υφαντό ως στρατηγική καθυστέρησης, προστατεύει τον οίκο και στο τέλος δοκιμάζει τον ίδιο τον Οδυσσέα.

Ποια είναι η σχέση της ταινίας του Νόλαν με την Οδύσσεια;

Η ταινία του Christopher Nolan λειτουργεί ως σύγχρονη κινηματογραφική εκδοχή και αφορμή για να επιστρέψει το κοινό στον Όμηρο. Το άρθρο εξετάζει όχι μόνο την περιπέτεια, αλλά τα βαθύτερα νοήματα του ομηρικού έπους.

Τι να επιλέξω για πρωινό από τον μπουφέ του ξενοδοχείου;

Μια καλή επιλογή είναι να συνδυάσετε ψωμί ολικής άλεσης ή δημητριακά, μία πηγή πρωτεΐνης όπως γιαούρτι, γάλα, αυγό ή τυρί, και ένα φρούτο. Έτσι το πρωινό δίνει ενέργεια και κορεσμό χωρίς να είναι πολύ βαρύ.

Τι να αποφύγω στον πρωινό μπουφέ;

Καλό είναι να περιορίζονται τα πολύ λιπαρά, τηγανητά και γλυκά τρόφιμα, όπως πολλά κρουασάν, αλλαντικά, σφολιατοειδή και γλυκά δημητριακά, ιδιαίτερα αν μετά ακολουθεί ζέστη, μετακίνηση ή άθληση.

Τι πρωινό να φάω αν σκοπεύω να κάνω σπορ;

Αν σκοπεύετε να κάνετε σπορ, το πρωινό μπορεί να βασίζεται σε υδατάνθρακες όπως ψωμί, δημητριακά και φρούτα, μαζί με λίγη πρωτεΐνη, όπως γιαούρτι, γάλα, αυγό ή τυρί. Καλό είναι να αποφεύγονται μεγάλες ποσότητες λιπαρών πριν από την άθληση.

Τι να φάω στον μπουφέ αν έχω δυσπεψία;

Σε περίπτωση δυσπεψίας ή φουσκώματος είναι προτιμότερο να επιλέγονται πιο ελαφριά τρόφιμα, όπως ψωμί ή δημητριακά, λίγο μέλι ή μαρμελάδα, φρούτα που είναι καλά ανεκτά και γαλακτοκομικά αν δεν ενοχλούν. Τα λιπαρά, τα αλλαντικά, οι ομελέτες και τα σφολιατοειδή συχνά είναι πιο δύσπεπτα.

Μέλι ή μαρμελάδα στο πρωινό;

Και τα δύο μπορούν να καταναλωθούν σε μικρή ποσότητα. Το μέλι και η μαρμελάδα προσθέτουν σάκχαρα στο πρωινό, επομένως η ποσότητα έχει μεγαλύτερη σημασία από την επιλογή μεταξύ των δύο.

Ποιος είναι ο γιατρός που ντύνει παιδιά υπερήρωες πριν το χειρουργείο;

Πρόκειται για τον Leandro Brandão Guimarães, παιδιατρικό ωτορινολαρυγγολόγο στη Βραζιλία, ο οποίος χρησιμοποιεί στολές υπερηρώων για να μειώσει τον φόβο των παιδιών πριν από το χειρουργείο.

Γιατί ντύνει τα παιδιά υπερήρωες πριν από την επέμβαση;

Ο στόχος είναι να αισθανθούν τα παιδιά πιο δυνατά και λιγότερο φοβισμένα πριν από την επέμβαση, μετατρέποντας τη διαδρομή προς το χειρουργείο σε παιχνίδι.

Οι στολές υπερηρώων μειώνουν πραγματικά το άγχος των παιδιών;

Οι στολές λειτουργούν ως εργαλείο παιχνιδιού και απόσπασης της προσοχής. Δεν αποτελούν θεραπεία, αλλά μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να βιώσει την προεγχειρητική διαδικασία με λιγότερο φόβο.

Ποια είναι η σημασία αυτής της πρωτοβουλίας;

Η πρωτοβουλία δείχνει τη σημασία της ανθρωποκεντρικής ιατρικής φροντίδας, ειδικά στα παιδιά, όπου το παιχνίδι, η εμπιστοσύνη και η παρουσία των γονιών μπορούν να κάνουν τη διαδικασία λιγότερο τραυματική.

Ποιο φίδι βρέθηκε στην τουαλέτα στην Αυστραλία;

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στην τουαλέτα εντοπίστηκε brown snake, πιθανότατα eastern brown snake, ένα από τα πιο επικίνδυνα φίδια της Αυστραλίας.

Είναι το eastern brown snake θανατηφόρο;

Το eastern brown snake είναι ιδιαίτερα δηλητηριώδες και θεωρείται ένα από τα πιο επικίνδυνα φίδια της Αυστραλίας. Κάθε πιθανό δάγκωμα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επείγον περιστατικό.

Τι πρέπει να κάνουμε αν δούμε φίδι σε τουαλέτα ή σπίτι;

Δεν πρέπει να το αγγίξουμε ή να προσπαθήσουμε να το απομακρύνουμε μόνοι μας. Πρέπει να κρατήσουμε απόσταση, να απομακρυνθούμε ήρεμα και να καλέσουμε επαγγελματία χειριστή φιδιών ή τις αρμόδιες αρχές.

Γιατί εμφανίζονται φίδια κοντά σε σπίτια ή τουαλέτες;

Τα φίδια μπορεί να αναζητούν δροσιά, καταφύγιο, νερό ή τροφή. Σε περιοχές όπως το Queensland, οι συναντήσεις με φίδια κοντά σε ανθρώπινους χώρους δεν είναι σπάνιες.

Ποιος είναι ο Zebby;

Ο Zebby είναι ένας ασπρόμαυρος γάτος από το Chesterfield του Derbyshire στη Βρετανία, που έγινε γνωστός επειδή βοηθά την κωφή κηδεμόνα του στην καθημερινότητά της.

Πώς βοηθά ο Zebby την κωφή κηδεμόνα του;

Ο Zebby ειδοποιεί την κηδεμόνα του για ήχους μέσα στο σπίτι, όπως το τηλέφωνο, το κουδούνι ή ασυνήθιστους θορύβους, σκουντώντας την με τις πατούσες του.

Τι βραβείο κέρδισε ο Zebby;

Ο Zebby ανακηρύχθηκε National Cat of the Year στη Βρετανία στα National Cat Awards της οργάνωσης Cats Protection.

Είναι ο Zebby εκπαιδευμένη γάτα βοηθείας;

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δημοσιεύματα, ο Zebby δεν έχει ειδική εκπαίδευση. Βοηθά την κηδεμόνα του χάρη στη διαίσθηση, τη συνήθεια και τον ιδιαίτερο δεσμό τους.

medlabnews.gr iatrikanea

Κολομβία: Σεισμός 7,4 με νεκρούς και καταρρεύσεις – Είναι ο κύριος; Τι σχέση έχει με τη Βενεζουέλα και γιατί η Νότια Αμερική γεννά σεισμούς-γίγαντες (video)

2026-08-10T19:21:13.845+03:00

επιμέλεια medlabnews.gr

Ο σημερινός σεισμός στην Κολομβία είναι πράγματι πολύ μεγάλος: Mw 7,4, αλλά επιστημονικά δεν ανήκει ακόμη στην κατηγορία των λεγόμενων megaquakes, που συνήθως αφορά σεισμούς μεγέθους 8 και άνω. Αυτό που τον κάνει ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το μεγάλο εστιακό βάθος του, περίπου 107 χιλιόμετρα, αλλά και το γεγονός ότι συνέβη μόλις ενάμιση μήνα μετά το καταστροφικό σεισμικό «διπλό χτύπημα» στη Βενεζουέλα.

Τι γνωρίζουμε μέχρι αυτή την ώρα

Το USGS έχει πλέον αναθεωρήσει τα αρχικά δεδομένα και δίνει Mw 7,4, με επίκεντρο περίπου 5 χλμ. ανατολικά του San José del Palmar, στην περιφέρεια Chocó, και βάθος 107 χλμ. Ο σεισμός έγινε στις 12:34:27 UTC, δηλαδή στις 07:34 τοπική ώρα. Στα πρώτα λεπτά διάφορα δίκτυα έδιναν μικρότερα μεγέθη — ακόμη και 6,7-6,8 — κάτι που δεν είναι ασυνήθιστο, καθώς οι πολύ μεγάλοι σεισμοί χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να υπολογιστούν σωστά ως προς τη σεισμική ροπή τους.

Ο τελευταίος πλήρως διασταυρωμένος απολογισμός του Reuters κάνει λόγο για τουλάχιστον 22 νεκρούς: 18 στην Pereira, τρεις στη Manizales και έναν στην Buenaventura. Υπάρχουν νεότερες live αναφορές που ανεβάζουν τον αριθμό στους 25, αλλά αυτός ο αριθμός δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί με την ίδια βεβαιότητα. Στην Cali έχουν αναφερθεί περισσότερες από 20 καταρρεύσεις κτιρίων και επιχειρήσεις απεγκλωβισμού, ενώ προσωρινά προβλήματα ή αναστολές λειτουργίας καταγράφηκαν και σε περιφερειακά αεροδρόμια.

🚨 ATENCIÓN MANIZALES 🚨 pic.twitter.com/HbggFqhhKh
— Jorge Eduardo Rojas (@JorgeERojasG) August 10, 2026

Το παράδοξο των 107 χιλιομέτρων

Το εστιακό βάθος είναι ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο για να καταλάβουμε τι συνέβη. Ένας σεισμός 7,4 σε βάθος 10-15 χλμ. θα μπορούσε, υπό τις ίδιες άλλες συνθήκες, να προκαλέσει πολύ ισχυρότερες επιταχύνσεις του εδάφους κοντά στο επίκεντρο. Στα 107 χλμ., μέρος της σεισμικής ενέργειας εξασθενεί πριν φτάσει στην επιφάνεια. Από την άλλη, τα σεισμικά κύματα μπορούν να διαδοθούν σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή, γι' αυτό η δόνηση έγινε αισθητή σε μεγάλο μέρος της Κολομβίας και σε γειτονικές χώρες.

Το μεγάλο βάθος επίσης εξηγεί γιατί δεν πρόκειται για το κλασικό σενάριο μεγάλου τσουνάμι. Τα καταστροφικά τσουνάμι προκαλούνται κυρίως όταν ένας σχετικά ρηχός υποθαλάσσιος σεισμός μετακινήσει κατακόρυφα μεγάλες εκτάσεις του πυθμένα. Το SGC επισημαίνει ότι ακριβώς τέτοιου τύπου ρηχοί σεισμοί στη ζώνη υποβύθισης του Ειρηνικού αποτελούν τον βασικό κίνδυνο τσουνάμι για την Κολομβία.

Είναι αυτός ο κύριος σεισμός;

Προς το παρόν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ο κύριος σεισμός, αλλά κανένας σεισμολόγος δεν μπορεί να το εγγυηθεί λίγες ώρες μετά το γεγονός.

Το USGS έχει υπολογίσει παγκοσμίως ότι η πιθανότητα ένας σεισμός να ακολουθηθεί μέσα στην επόμενη εβδομάδα από μεγαλύτερο σεισμό στην ίδια περιοχή είναι περίπου 5%. Αν συμβεί μεγαλύτερος, τότε ο σημερινός 7,4 θα επαναχαρακτηριστεί εκ των υστέρων ως προσεισμός και ο νέος ως κύριος σεισμός. Συνεπώς, με βάση μόνο τη γενική στατιστική και όχι ειδική πρόγνωση για την Κολομβία, υπάρχει περίπου 95% πιθανότητα να μη συμβεί μεγαλύτερος τοπικός σεισμός μέσα στην επόμενη εβδομάδα.

Στις περισσότερες ακολουθίες, ο μεγαλύτερος μετασεισμός είναι περίπου μία μονάδα μεγέθους μικρότερος από τον κύριο. Για έναν 7,4, επομένως, ένας μετασεισμός γύρω στο 6-6,5 δεν θα ήταν σεισμολογικά παράδοξος. Αυτό όμως είναι στατιστική συμπεριφορά και όχι πρόβλεψη ότι θα υπάρξει τέτοιος σεισμός.

Βεβαιότητα ότι ο 7,4 είναι τελικά ο κύριος σεισμός: περίπου 90-95%, με την επιφύλαξη ότι δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη ειδική πιθανοτική πρόγνωση για τη συγκεκριμένη ακολουθία.

Και εδώ γίνεται ενδιαφέρουσα η σύγκριση με τη Βενεζουέλα

Στις 24 Ιουνίου 2026, η Βενεζουέλα έζησε ακριβώς το σπάνιο ενδεχόμενο που σήμερα όλοι φοβούνται στην Κολομβία. Σημειώθηκε πρώτα σεισμός Mw 7,2 και μόλις περίπου 39 δευτερόλεπτα αργότερα Mw 7,5, σύμφωνα με το USGS. Το GFZ, λόγω της δυσκολίας διαχωρισμού των δύο ρήξεων, υπολόγισε αντίστοιχα 7,3 και 7,4. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι ο πρώτος σεισμός μετέφερε τάσεις σε γειτονικό τμήμα του συστήματος ρηγμάτων και προκάλεσε σχεδόν αμέσως τη δεύτερη, μεγαλύτερη ρήξη.

Ήταν ένα seismic doublet, ένα «σεισμικό δίδυμο». Το GFZ μάλιστα σημειώνει ότι από φυσική άποψη μπορεί να θεωρηθεί και μία εξαιρετικά σύνθετη ρήξη με δύο διαδοχικά υπο-γεγονότα.

Και η διαφορά με την Κολομβία είναι καθοριστική: οι σεισμοί της Βενεζουέλας ήταν ρηχοί, περίπου 10-22 χλμ., πάνω στο όριο της πλάκας της Καραϊβικής με τη Νοτιοαμερικανική, με κυρίως οριζόντια μετατόπιση (strike-slip). Γι' αυτό ήταν εξαιρετικά καταστροφικοί. Ο επίσημος απολογισμός της Βενεζουέλας είχε πλέον φθάσει, στις αρχές Αυγούστου, τους 6.125 νεκρούς, σύμφωνα με στοιχεία που μετέδωσε το Reuters.

Είναι συνδεδεμένος ο σημερινός σεισμός της Κολομβίας με εκείνον της Βενεζουέλας;

Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή επιστημονική ένδειξη άμεσης αιτιώδους σύνδεσης. Οι δύο περιοχές ανήκουν στο ίδιο εξαιρετικά σύνθετο τεκτονικό περιβάλλον της βορειοδυτικής Νότιας Αμερικής, αλλά οι μηχανισμοί είναι διαφορετικοί.

Στη Βενεζουέλα κυριαρχεί η οριζόντια σχετική κίνηση Καραϊβικής–Νοτιοαμερικανικής πλάκας. Στη δυτική Κολομβία κυριαρχεί η σύγκλιση της πλάκας Nazca, η οποία βυθίζεται κάτω από τη Νότια Αμερική. Το SGC υπολογίζει την πλάγια σύγκλιση Nazca–Νότιας Αμερικής στην Κολομβία περίπου στα 54 mm τον χρόνο και περιγράφει μια εξαιρετικά περίπλοκη αλληλεπίδραση Nazca, Καραϊβικής, Νότιας Αμερικής και του μπλοκ του Παναμά.

Με δεδομένα το σημείο και κυρίως το βάθος των 107 χλμ., είναι πολύ πιθανό ο σημερινός σεισμός να σχετίζεται με την καταδυόμενη ωκεάνια λιθόσφαιρα της Nazca και όχι με το ίδιο ρήγμα που έδωσε τους σεισμούς της Βενεζουέλας. Θα χρειαστεί όμως η πλήρης ανάλυση του μηχανισμού γένεσης για οριστικό συμπέρασμα. Βεβαιότητα αυτής της ερμηνείας: περίπου 85-90%.

Γιατί η Νότια Αμερική μπορεί να παράγει τόσο τεράστιους σεισμούς;

Ολόκληρη η δυτική ακτή της Νότιας Αμερικής βρίσκεται πάνω σε μία από τις μεγαλύτερες ζώνες υποβύθισης του πλανήτη. Η πυκνότερη ωκεάνια πλάκα Nazca εισχωρεί κάτω από τη Νοτιοαμερικανική πλάκα. Τα δύο πετρώματα όμως δεν γλιστρούν συνεχώς. Τμήματα της επαφής «κλειδώνουν» για δεκαετίες ή αιώνες, ενώ οι πλάκες εξακολουθούν να κινούνται.

Έτσι συσσωρεύεται τεράστια ελαστική παραμόρφωση. Όταν τελικά η τριβή δεν μπορεί να κρατήσει άλλο το κλειδωμένο τμήμα, μπορούν να σπάσουν εκατοντάδες ή ακόμη και περίπου 1.000 χιλιόμετρα ρήγματος σχεδόν ταυτόχρονα. Αυτή είναι η γεωλογική μηχανή που επιτρέπει σεισμούς 8 και 9 Ρίχτερ κατά μήκος Περού και Χιλής και η ίδια διαδικασία δημιούργησε σε μεγάλο βαθμό τις Άνδεις.

Και δεν είναι ο μεγαλύτερος σεισμός στην ιστορία της Κολομβίας

Εδώ υπάρχει ένα πολύ δυνατό ιστορικό στοιχείο. Στις 31 Ιανουαρίου 1906, στα ανοικτά Κολομβίας–Ισημερινού, σημειώθηκε σεισμός περίπου Mw 8,8. Είναι ο ισχυρότερος που έχει καταγραφεί στην ιστορία της Κολομβίας και βρίσκεται ακόμη στη λίστα του USGS με τους μεγαλύτερους σεισμούς που έχουν καταγραφεί ποτέ στον πλανήτη. Προκάλεσε καταστροφικό τσουνάμι και περίπου 1.000 θανάτους σύμφωνα με τον ιστορικό κατάλογο του USGS.

Η Κολομβία είχε επίσης Mw 7,2 το 1991 και ακόμη έναν Mw 7,2 το 2004 σε παρόμοιο τεκτονικό περιβάλλον· ο σεισμός του 1991 προκάλεσε τουλάχιστον δύο θανάτους.

Και νοτιότερα η κλίμακα γίνεται ακόμη μεγαλύτερη. Στις 22 Μαΐου 1960, η Χιλή έδωσε τον περίφημο σεισμό της Valdivia, Mw 9,5, τον ισχυρότερο σεισμό που έχει καταγραφεί ποτέ με όργανα. Το τσουνάμι διέσχισε ολόκληρο τον Ειρηνικό και προκάλεσε θανάτους ακόμη και στη Χαβάη και την Ιαπωνία. Οι ιστορικές εκτιμήσεις για τα θύματα διαφέρουν σημαντικά — η NOAA δίνει εύρος περίπου 490 έως 5.700 νεκρών, ενώ άλλες καταγραφές του USGS χρησιμοποιούν περίπου 1.655.

Ακόμη και πολύ πιο πρόσφατα, το 2010 η Χιλή είχε Mw 8,8 στο Maule, ενώ το Περού είχε Mw 8,4 το 2001. Δηλαδή ο σημερινός 7,4 είναι εξαιρετικά ισχυρός και καταστροφικός, αλλά η δυτική Νότια Αμερική έχει γεωλογική δυνατότητα να παράγει σεισμούς δεκάδες έως εκατοντάδες φορές ενεργειακά μεγαλύτερους.

Τι θα παρακολουθούν τώρα οι σεισμολόγοι

Το πιο κρίσιμο επόμενο 24ωρο είναι η χωροχρονική κατανομή των μετασεισμών: αν συγκεντρώνονται γύρω από την ίδια εστιακή περιοχή, αν μεταναστεύουν προς άλλο τμήμα της καταδυόμενης πλάκας και αν εμφανιστεί σεισμός μεγέθους 6 ή μεγαλύτερος. Θα αναλυθούν επίσης ο μηχανισμός γένεσης και οι σεισμολογικές κυματομορφές ώστε να φανεί ποιο ακριβώς τμήμα της πλάκας έσπασε. Το SGC τονίζει ότι η σεισμική επικινδυνότητα στην Κολομβία εκτιμάται πιθανοτικά και όχι με πρόβλεψη συγκεκριμένης ημέρας ή μεγέθους.

Το βασικό συμπέρασμα λοιπόν είναι: δεν έχουμε αυτή τη στιγμή στοιχεία ότι «ξεκίνησε αλυσίδα μεγάλων σεισμών» στη Νότια Αμερική. Έχουμε δύο πολύ μεγάλα αλλά διαφορετικού μηχανισμού γεγονότα μέσα σε περίπου επτά εβδομάδες, σε μία από τις πιο τεκτονικά ενεργές περιοχές του πλανήτη. Η επιστήμη δεν μπορεί να αποκλείσει μεγαλύτερο σεισμό μετά τον σημερινό 7,4, αλλά η γενική στατιστική λέει ότι αυτό είναι το λιγότερο πιθανό σενάριο.

🇨🇴 | URGENTE: En Medellin se evacuaron áreas públicas y edificios por prevención tras el fuerte temblor en Colombia.

La misma situación se dió en ciudades como Bogotá y Cali donde se sintió fuerte el movimiento. pic.twitter.com/ieFZfbvXRM
— Alerta News 24 (@AlertaNews24) August 10, 2026

Διαβάστε επίσης

Σεισμός. Τι πρέπει να κάνετε. Κουτί πρώτων βοηθειών. Γιατί ποτέ δεν ξέρει

Τι σημαίνει ότι η κλίμακα Ρίχτερ είναι λογαριθμική; Η τρομακτική διαφορά σε καταστροφές ανάμεσα σε σεισμό 3R και 7R

Πηγή: medlabnews.gr iatrikanea

Πέθανε ο Στέλιος Ράμφος: Ο άνθρωπος που «ανακάλυψε» την Ελλάδα στο Παρίσι – Από τον Μαρξ και τον Μάη του ’68 έως το ChatGPT

2026-08-10T15:02:03.135+03:00

επιμέλεια medlabnews.gr

Ο Στέλιος Ράμφος, ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους αλλά και περισσότερο συζητημένους Έλληνες στοχαστές των τελευταίων δεκαετιών, έφυγε από τη ζωή τη Δευτέρα 10 Αυγούστου 2026 σε ηλικία 87 ετών. Το τελευταίο διάστημα νοσηλευόταν σε κλινική της Αθήνας. Στα δημοσιεύματα που είχαν γίνει γνωστά έως τις πρώτες ώρες μετά την ανακοίνωση του θανάτου του δεν αναφερόταν συγκεκριμένη αιτία.

Όμως ένα απλό βιογραφικό δύσκολα εξηγεί ποιος πραγματικά ήταν ο Στέλιος Ράμφος.

Γιατί η προσωπική του διαδρομή μοιάζει σχεδόν με συμπύκνωση των μεγάλων ιδεολογικών περιπετειών της μεταπολεμικής Ελλάδας: νεαρός αριστερός και μαρξιστής, φοιτητής της Νομικής, Παρίσι, Μάης του ’68, Κορνήλιος Καστοριάδης, αρχαία ελληνική φιλοσοφία, Πατέρες της Εκκλησίας, Ορθοδοξία και τελικά μια επίμονη προσπάθεια να εξηγήσει γιατί η σύγχρονη Ελλάδα δυσκολεύεται να γίνει πραγματικά σύγχρονη.

«Την Ελλάδα την ανακάλυψα στην ξενιτιά»

Ίσως η πιο αποκαλυπτική φράση για ολόκληρη τη διαδρομή του να είναι εκείνη που είχε γράψει ο ίδιος για τα χρόνια του Παρισιού:

«Την Ελλάδα πνευματικά δεν υπήρχε για μένα. Την ανεκάλυψα στην ξενιτιά».

Γεννημένος στην Αθήνα το 1939, σπούδασε αρχικά στη Νομική Αθηνών. Ο ίδιος είχε πει αργότερα ότι η αριστερή περίοδος της ζωής του άρχισε περίπου στα 17 του και τελείωσε στα 23. Επί πτυχίω εγκατέλειψε την Αριστερά και το 1965 έφυγε για το Παρίσι για να σπουδάσει Φιλοσοφία.

Εκεί γνώρισε τη σκέψη του Κορνήλιου Καστοριάδη, ενώ άρχισε συγχρόνως να μελετά συστηματικά την αρχαία ελληνική φιλοσοφία και αργότερα την πατερική παράδοση. Η σχέση του με τον Μαρξ και τον Καστοριάδη θα επέστρεφε χρόνια αργότερα στο βιβλίο του Μαρτυρία και Γράμμα – Απόλογος για τον Μαρξ και λόγος για τον Καστοριάδη.

Ο Μάης του ’68 που τον έστρεψε αλλού

Ένα από τα λιγότερο αναφερόμενα στοιχεία της ζωής του είναι πόσο καθοριστικός υπήρξε για εκείνον ο Μάης του 1968.

Ο Ράμφος έγραψε αργότερα ότι μετά το «χειροπιαστό αδιέξοδο» του Μαΐου του ’68 ο προσωπικός του δρόμος είχε πλέον χαραχθεί διαφορετικά και τον οδήγησε προς τη θρησκεία και την πατερική σκέψη.

Δεν έφυγε όμως από το Παρίσι. Από το 1969 έως το 1974 δίδαξε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Βενσέν, το πειραματικό πανεπιστήμιο που γεννήθηκε μέσα στο κλίμα που ακολούθησε τον Μάη του ’68.

Η ειρωνεία είναι χαρακτηριστική της ζωής του: ένας άνθρωπος που απομακρυνόταν από τον επαναστατικό μαρξισμό δίδασκε σε ένα από τα κατεξοχήν πνευματικά εργαστήρια της μετα-1968 Γαλλίας.

Η ιστορία με τον Παναγιώτη Κονδύλη που λίγοι θυμούνται

Μετά τη Μεταπολίτευση επέστρεψε στην Ελλάδα. Και τότε συνέβη κάτι που σπάνια υπάρχει στα σύντομα βιογραφικά του.

Ο Ράμφος διεκδίκησε θέση Φιλοσοφίας στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών. Συνυποψήφιός του ήταν ο επίσης κορυφαίος Έλληνας στοχαστής Παναγιώτης Κονδύλης.

Τελικά δεν εξελέγη κανένας από τους δύο.

Χρόνια αργότερα ο Ράμφος το σχολίαζε ειρωνικά λέγοντας ότι και οι δύο «έφτασαν ως την υποψηφιότητα».

Εκείνη η αποτυχία μπορεί να θεωρηθεί εκ των υστέρων καθοριστική. Ο Ράμφος δεν ακολούθησε την κλασική πανεπιστημιακή σταδιοδρομία. Έγινε περισσότερο ένας ανεξάρτητος δημόσιος φιλόσοφος, με βιβλία, διαλέξεις και μαθήματα που συχνά συγκέντρωναν μεγάλο κοινό. Δίδαξε μεταξύ άλλων στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν και για χρόνια στο Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη.

Δεν ήταν απλώς ο «νεορθόδοξος» Ράμφος

Στη δεκαετία του 1980 το όνομά του συνδέθηκε συχνά με αυτό που ονομάστηκε «νεορθοδοξία». Η ταμπέλα, όμως, δεν περιγράφει ολόκληρη την πορεία του.

Το βασικό του ερώτημα παρέμεινε διαφορετικό: τι συνέβη ιστορικά στον ελληνικό άνθρωπο και γιατί η ατομικότητα, η εσωτερικότητα, η προσωπική ευθύνη και η ιστορική συνείδηση αναπτύχθηκαν διαφορετικά στην Ελλάδα από ό,τι στη δυτική Ευρώπη;

Στο έργο του επέστρεφε ξανά και ξανά στο Βυζάντιο, στην ορθόδοξη παράδοση και σε αυτό που θεωρούσε ματαίωση μιας βυζαντινής Αναγέννησης, επιχειρώντας να εντοπίσει εκεί βαθύτερες αιτίες του σύγχρονου νεοελληνικού ψυχισμού.

Παράλληλα, όμως, υποστήριζε την ανάγκη εξατομίκευσης και ουσιαστικού διαλόγου με τη Δύση. Δεν πρότεινε επιστροφή σε έναν κλειστό παραδοσιακό κόσμο· αναζητούσε, όπως έγραφε, τρόπο να είμαστε σύγχρονοι χωρίς να χάσουμε τον εαυτό μας.

Ο «Καημός του ενός» και η εμμονή με το «ποιος είμαι»

Από τα χαρακτηριστικότερα έργα του υπήρξε ο Καημός του ενός – Κεφάλαια της ψυχικής ιστορίας των Ελλήνων.

Η αφετηρία του βιβλίου συμπυκνώνεται σε μία πρόταση:

«Η κοινωνία μας διέρχεται οξεία κρίση ταυτότητος».

Για τον Ράμφο, το ελληνικό πρόβλημα δεν ήταν μόνο οικονομικό, θεσμικό ή πολιτικό. Ήταν και πρόβλημα εσωτερικότητας: κατά πόσο δηλαδή ένας άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει προσωπική ταυτότητα, να αποδεσμευθεί από την απόλυτη εξάρτηση από την οικογένεια, την ομάδα ή την ιδεολογία και να αναλάβει ατομική ευθύνη.

Αυτό εξηγεί γιατί στα βιβλία του μπορούσε να ξεκινά από τον Πλάτωνα ή τον Αριστοτέλη και να καταλήγει στη γραφειοκρατία του ελληνικού Δημοσίου, στην οικογένεια, στην πολιτική ή στην εκπαίδευση.

Μερικές γραμμές που συμπυκνώνουν τον τρόπο σκέψης του

Στο Μαρτυρία και Γράμμα έγραφε:

«Ο φιλοσοφικός λόγος είναι μια πάλη με το χρόνο και το χώρο».

Στον Καημό του ενός έθετε το πρόβλημα της ταυτότητας και της εσωτερικότητας του νεοελληνικού ανθρώπου.

Στην Ελλάδα των ονείρων, όπου επιχείρησε να διαβάσει τη νεοελληνική ψυχή μέσα από το συλλογικό φαντασιακό, στόχος του ήταν μια:

«ενεργό κατανόησι της ψυχικής ζωής των Νεοελλήνων».

Και στο έργο του για τον Καβάφη, Σαν αφθαρσία μέσα μας, έγραφε:

«Το στοίχημα που έβαλε και κέρδισε ο Καβάφης ήταν η εσωτερική θέασι της ζωής».

Ακόμη και στο πολύ πιο πολυσυζητημένο Γάμος και οικογένεια στην χώρα των θαυμάτων συμπύκνωνε μία από τις ύστερες θέσεις του στη φράση:

«Οικογένεια και κοινωνία δεν υπάρχουν χωρίς όρια».

Οι θέσεις αυτές δεν ήταν αναγκαστικά κοινά αποδεκτές. Ο Ράμφος είχε ένθερμους αναγνώστες αλλά και σφοδρούς επικριτές, και αρκετές δημόσιες παρεμβάσεις του προκάλεσαν αντιδράσεις. Αυτό ακριβώς, όμως, ήταν μέρος της δημόσιας παρουσίας του: δεν επεδίωκε να είναι ουδέτερος σχολιαστής αλλά να προτείνει ερμηνεία.

Από τον Πλάτωνα και τον Φρόιντ στον Καβάφη

Η έκταση των ενδιαφερόντων του ήταν ασυνήθιστη. Ασχολήθηκε με τον Μαρξ και τον Καστοριάδη, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τον Νίτσε, τον Φρόιντ, τον Συμεών τον Νέο Θεολόγο, την πατερική γραμματεία, τον Καβάφη, την ελληνική Επανάσταση, τη γλώσσα, τον λαϊκισμό, τη δημοκρατία και την ελληνική οικογένεια. Η βιβλιογραφία του εκτείνεται σε δεκάδες τίτλους και επανεκδόσεις.

Ανάμεσα στα γνωστότερα έργα του βρίσκονται τα Η απιστία του Θωμά, Μαρτυρία και Γράμμα, Η γλώσσα και η παράδοση, Φιλόσοφος και Θείος Έρως, Μεταφυσική του κάλλους, Το μυστικό του Ιησού, Ο καημός του ενός, Η λογική της παράνοιας, Καλώς άρχειν και άρχεσθαι, Η Ελλάδα των ονείρων, Ψυχή παντού, Σαν αφθαρσία μέσα μας και Γάμος και οικογένεια στην χώρα των θαυμάτων.

Και στα 87 του εξακολουθούσε να διδάσκει

Ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο των τελευταίων μηνών της ζωής του είναι ότι δεν είχε αποσυρθεί πνευματικά.

Το Ίδρυμα Θεοχαράκη είχε οργανώσει για το 2025-2026 έναν μεγάλο κύκλο στον οποίο ο Ράμφος ανέλυε το κλασικό έργο του Αλέξις ντε Τοκβίλ Η Δημοκρατία στην Αμερική. Το δεύτερο μέρος περιλάμβανε σειρά διαλέξεων από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο του 2026 και αναπληρωματική διάλεξη στις 3 Ιουνίου 2026.

Δηλαδή, μόλις περίπου δύο μήνες πριν από τον θάνατό του, το όνομά του βρισκόταν ακόμη σε ενεργό κύκλο φιλοσοφικών μαθημάτων γύρω από το μέλλον και τις παθολογίες της δημοκρατίας.

Η ίσως πιο απρόσμενη τελευταία περιπέτεια: ο Ράμφος απέναντι στο ChatGPT

Υπάρχει όμως και μια λεπτομέρεια σχεδόν συμβολική για έναν άνθρωπο που πέρασε τη ζωή του συζητώντας με κείμενα ηλικίας χιλιάδων ετών.

Στις 24 Οκτωβρίου 2025, ο Στέλιος Ράμφος πραγματοποίησε συνομιλία με την τεχνητή νοημοσύνη ChatGPT. Η συνομιλία δημοσιεύθηκε στη συνέχεια από τις Εκδόσεις Αρμός χωρίς διόρθωση ή παρέμβαση, όπως ακριβώς καταγράφηκε στον υπολογιστή. Η ιδέα είχε προέλθει από την Καθημερινή.

Έτσι ένας στοχαστής που είχε ξεκινήσει τη διαδρομή του από τον Μαρξ, τον αρχαίο ελληνικό κόσμο και τους Πατέρες της Εκκλησίας κατέληξε, σχεδόν έξι δεκαετίες αργότερα, να δοκιμάζει τον φιλοσοφικό διάλογο με μια μηχανή τεχνητής νοημοσύνης.

Ίσως αυτή η λεπτομέρεια να περιγράφει καλύτερα από οποιοδήποτε τυπικό βιογραφικό την πνευματική του περιέργεια.

Τι αφήνει πίσω του

Ο Στέλιος Ράμφος δεν άφησε ένα φιλοσοφικό «σύστημα» με τη στενή ακαδημαϊκή έννοια.

Άφησε κάτι διαφορετικό: μια επίμονη προσπάθεια να απαντήσει σε ένα ερώτημα που τον ακολούθησε για περισσότερο από μισό αιώνα:

Γιατί είμαστε όπως είμαστε;

Για να το απαντήσει ταξίδεψε από τον Πλάτωνα στο Βυζάντιο, από τον Μαρξ στον Καστοριάδη, από τον Συμεών τον Νέο Θεολόγο στον Φρόιντ, από τον Καβάφη στον Τοκβίλ και τελικά έως την τεχνητή νοημοσύνη.

Κάποιος μπορούσε να συμφωνήσει μαζί του, να διαφωνήσει έντονα ή να θεωρήσει υπερβολικές ορισμένες από τις ιστορικές και ψυχολογικές γενικεύσεις του. Δύσκολα, όμως, μπορούσε να του αρνηθεί ότι για δεκαετίες επέμενε να θέτει το πιο δύσκολο ερώτημα σε μια κοινωνία που συχνά προτιμά να αναζητά τις αιτίες των προβλημάτων της έξω από την ίδια:

το ερώτημα της αυτογνωσίας.

Η πραγματική «Οδύσσεια» πίσω από τον Νόλαν: Η μῆτις, ο νόμος του Δία, οι Φαίακες και τα μυστικά της Πηνελόπης

2026-08-10T11:48:58.403+03:00

Αλέξανδρος Γιατζίδης, M.D., Ph.D. – Γενικός Γραμματέας ΙΕΚΕΤΥ | Έρευνα και επιστημονική επιμέλεια: ΙΕΚΕΤΥ *

Με αφορμή την ταινία “The Odyssey” του Christopher Nolan, η Οδύσσεια του Ομήρου επιστρέφει στο κέντρο της παγκόσμιας συζήτησης. Το ερώτημα όμως δεν είναι μόνο αν η κινηματογραφική εκδοχή είναι πιστή στο έπος. Είναι αν γνωρίζουμε πραγματικά τι έγραψε ο Όμηρος: ένα έργο για τη μῆτιν, τον νόστο, τη μνήμη, την ταυτότητα, τη φιλοξενία, την Πηνελόπη και το δύσκολο ερώτημα αν ο άνθρωπος μπορεί πράγματι να επιστρέψει στον κόσμο που άφησε πίσω του.:

να επιστρέψουμε στην ίδια την Οδύσσεια.

Το άρθρο αυτό απευθύνεται πρώτα σε όσους δεν διάβασαν ποτέ ολόκληρο το ομηρικό έπος και γνωρίζουν τον Οδυσσέα κυρίως μέσα από το σχολείο, τη μυθολογία, τις ταινίες και τις διάσημες περιπέτειές του.

Απευθύνεται όμως εξίσου και σε όσους το διάβασαν κάποτε, αλλά ίσως θυμούνται κυρίως τον Κύκλωπα, την Κίρκη, τις Σειρήνες, τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη και την επιστροφή στην Ιθάκη, χωρίς να είχαν τότε την ευκαιρία να εμβαθύνουν στα πολύ περισσότερα και πολύ βαθύτερα νοήματα του έργου.

Γιατί η Οδύσσεια δεν είναι απλώς η ιστορία ενός ανθρώπου που προσπαθεί να γυρίσει σπίτι.

Είναι ένα έργο για τη μῆτιν, τη νοημοσύνη που επιτρέπει στον άνθρωπο να επιβιώνει όταν η δύναμη δεν αρκεί.

Για τον νόστο, που δεν είναι απλώς επιστροφή σε έναν τόπο αλλά προσπάθεια να ξαναβρείς τη θέση σου στον κόσμο.

Για τη μνήμη και τη λήθη.

Για την ταυτότητα και την αναγνώριση.

Για τον Ξένιο Δία, τη θέμιδα και τα όρια που δεσμεύουν ακόμη και τον ισχυρό απέναντι στον αδύναμο.

Για τη φιλοξενία ως κριτήριο πολιτισμού.

Για τον τρόπο με τον οποίο η πραγματική εμπειρία μετατρέπεται σε αφήγηση και τελικά σε μύθο.

Για μια Πηνελόπη που δεν είναι απλώς η γυναίκα που «περιμένει», αλλά ένας άνθρωπος που διαθέτει τη δική του μῆτιν, υφαίνει και ξηλώνει τον χρόνο και στο τέλος δοκιμάζει ακόμη και τον πιο πολυμήχανο άνδρα του έπους.

Και τελικά για ένα ερώτημα που παραμένει συγκλονιστικά σύγχρονο:

Αν ένας άνθρωπος φύγει, πολεμήσει, περιπλανηθεί και αλλάξει επί είκοσι χρόνια, μπορεί πράγματι να επιστρέψει;

Η ταινία του Νόλαν είναι επομένως η αφορμή αυτού του άρθρου, όχι το κέντρο του.

Θα τη χρησιμοποιήσουμε σαν έναν σύγχρονο καθρέφτη για να δούμε καλύτερα τον Όμηρο: τι κράτησε ο Νόλαν, τι άλλαξε, τι άφησε έξω και κυρίως τι μπορεί να πιστέψει ότι γνωρίζει ο θεατής για την Οδύσσεια, ενώ στην πραγματικότητα έχει δει μόνο μία από τις αμέτρητες ερμηνείες της.

Γιατί ο Νόλαν δεν είναι ο πρώτος που ξαναγράφει τον Οδυσσέα.

Εδώ και σχεδόν τρεις χιλιετίες, φιλόσοφοι, ποιητές και συγγραφείς δημιουργούν τον δικό τους.

Ο Αριστοτέλης ανέλυσε τη δομή και τις αναγνωρίσεις του Ομήρου.
Ο Πορφύριος διάβασε την περιπλάνηση ως φιλοσοφικό ταξίδι.
Ο Δάντης δημιούργησε έναν εντελώς διαφορετικό Οδυσσέα.
Ο Καβάφης μετέφερε το βάρος από την άφιξη στο ταξίδι.
Ο Σεφέρης είδε στον Οδυσσέα τον άνθρωπο της ξενιτιάς και της μνήμης.
Ο Καζαντζάκης τον έκανε να επιστρέψει στην Ιθάκη και ύστερα να ξαναφύγει.
Ο Ρίτσος αμφισβήτησε ακόμη και την ευτυχία της επιστροφής.

Και τώρα ο Κρίστοφερ Νόλαν δημιουργεί έναν Οδυσσέα που επιστρέφει από τον πόλεμο κουβαλώντας ενοχή, τραύμα και το βάρος όσων έκανε.

Για να καταλάβουμε λοιπόν τι έκανε ο Νόλαν, πρέπει πρώτα να απαντήσουμε σε κάτι πολύ βασικότερο:

Ποιος είναι πραγματικά ο Οδυσσέας του Ομήρου;

Από εκεί πρέπει να αρχίσουμε.

Για να καταλάβουμε όμως τι ακριβώς άλλαξε, πρέπει πρώτα να θυμηθούμε ποια είναι πραγματικά η Οδύσσεια.

Πότε γράφτηκε πραγματικά η Οδύσσεια;

Ακόμη και η λέξη «γράφτηκε» χρειάζεται προσοχή.

Η Οδύσσεια δεν δημιουργήθηκε όπως ένα σύγχρονο μυθιστόρημα, με έναν συγγραφέα που κάποια στιγμή κάθισε μπροστά σε ένα γραπτό και άρχισε από την πρώτη σελίδα.

Πίσω της βρίσκεται μια μακραίωνη προφορική επική παράδοση. Ιστορίες, επεισόδια, στίχοι, εκφράσεις και ήρωες περνούσαν από αοιδό σε αοιδό και από γενιά σε γενιά πριν το έργο αποκτήσει τη μορφή που σήμερα συνδέουμε με τον Όμηρο.

Η επικρατέστερη φιλολογική τοποθέτηση θεωρεί ότι τα ομηρικά έπη αποκρυσταλλώθηκαν στην αρχαϊκή εποχή, περίπου στον 8ο αιώνα π.Χ., με την Ιλιάδα γενικά να θεωρείται παλαιότερη και την Οδύσσεια μεταγενέστερη. Άλλοι μελετητές μετακινούν την τελική διαμόρφωση προς το 700 π.Χ. ή λίγο αργότερα.

Η ίδια η γλώσσα του έργου μαρτυρεί αυτή τη μακρά διαδρομή: είναι κυρίως ιωνική, αλλά διατηρεί αιολικά, αρχαϊκά και πολύ παλαιότερα στοιχεία.

Από εδώ προκύπτει και το περίφημο Ομηρικό Ζήτημα: ποιος ήταν ο Όμηρος, αν τα δύο έπη προέρχονται από τον ίδιο ποιητή και με ποιον ακριβώς τρόπο μια ζωντανή προφορική παράδοση μετατράπηκε σε σχετικά σταθερό γραπτό κείμενο.

Οι μελέτες των Milman Parry και Albert Lord τον 20ό αιώνα έδειξαν πόσο ουσιαστικός ήταν ο μηχανισμός της προφορικής σύνθεσης στην ομηρική ποίηση.

Άρα το ασφαλέστερο είναι να πούμε ότι η Οδύσσεια που γνωρίζουμε είναι το αποτέλεσμα μιας πολύ παλαιότερης ποιητικής παράδοσης που αποκρυσταλλώθηκε περίπου πριν από 2.700 χρόνια.

Και ο Όμηρος δεν αρχίζει από την Τροία

Αυτό είναι ίσως η πρώτη μεγάλη έκπληξη για κάποιον που γνωρίζει την ιστορία κυρίως από τον κινηματογράφο.

Η Οδύσσεια δεν ξεκινά με την άλωση της Τροίας και δεν προχωρεί γραμμικά:

Τροία, Κύκλωπας, Κίρκη, Σειρήνες, Καλυψώ, Ιθάκη.

Όταν αρχίζει το έπος, τα περισσότερα από αυτά έχουν ήδη συμβεί.

Ο Οδυσσέας λείπει σχεδόν είκοσι χρόνια από την Ιθάκη. Ο Τηλέμαχος έχει μεγαλώσει χωρίς ουσιαστικά να γνωρίζει τον πατέρα του. Η Πηνελόπη πιέζεται από τους μνηστήρες. Ο οίκος του Οδυσσέα αποσυντίθεται.

Και μεγάλο μέρος των διάσημων περιπετειών θα το μάθουμε αργότερα επειδή ο ίδιος ο Οδυσσέας θα τις αφηγηθεί.

Η αφήγηση κινείται μπρος και πίσω στον χρόνο.

Έχει ιστορίες μέσα στις ιστορίες.

Αναδρομές.

Διαφορετικούς αφηγητές.

Μνήμες.

Αφηγήσεις που μετατρέπονται σε μύθο.

Εδώ ο Νόλαν κατάλαβε κάτι εξαιρετικά ομηρικό. Ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει την Οδύσσεια «ριζοσπαστικά μη γραμμική» και έχει εξηγήσει ότι τον γοήτευσε ακριβώς η σχέση ανάμεσα στη μνήμη και στη μυθολογία.

Ο κλασικιστής και συγγραφέας Daniel Mendelsohn θεωρεί μάλιστα ότι αυτή η πλεγμένη αφηγηματική δομή είναι ένα από τα πιο αυθεντικά ομηρικά στοιχεία της ταινίας.

Και η λέξη «πλεγμένη» έχει ιδιαίτερη σημασία.

Γιατί στην Οδύσσεια υπάρχει μια γυναίκα που υφαίνει και ξηλώνει συνεχώς.

Η Πηνελόπη.

Ο Κύκλωπας και οι Σειρήνες δεν είναι όλη η ιστορία

Στη συλλογική φαντασία η Οδύσσεια ταυτίστηκε με τα φανταστικά επεισόδιά της: τον Πολύφημο, τους Λωτοφάγους, την Κίρκη, τις Σειρήνες, τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη, την Καλυψώ, τον κόσμο των νεκρών.

Όμως αυτά είναι μόνο ένα μέρος του έργου.

Το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο:

«Θα καταφέρει να φτάσει στην Ιθάκη;»

Είναι και κάτι πολύ δυσκολότερο:

«Όταν φτάσει, θα μπορεί ακόμη να είναι Οδυσσέας;»

Θα υπάρχει ο κόσμος που άφησε;

Θα τον αναγνωρίσουν;

Θα αναγνωρίσει ο ίδιος τον εαυτό του μέσα στον κόσμο στον οποίο επιστρέφει;

Και εδώ αρχίζει η πραγματική Οδύσσεια.

«Ἄνδρα μοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροπον»

Το πρώτο πράγμα που μας λέει ο Όμηρος για τον ήρωά του δεν είναι ότι είναι δυνατός ή γενναίος.

Τον ονομάζει:

πολύτροπον.

Άνθρωπο των πολλών τρόπων, των πολλών στροφών.

Πολυμήχανο.

Ευέλικτο.

Ικανό να μεταβάλλεται και να προσαρμόζεται.

Ο Οδυσσέας δεν είναι Αχιλλέας.

Ο Αχιλλέας είναι η μεγάλη μορφή της πολεμικής αριστείας και της άμεσης δύναμης.

Ο Οδυσσέας έχει άλλο μεγάλο όπλο:

τη μῆτιν.

Τι είναι η μῆτις;

Το να μεταφράσουμε τη μῆτιν απλώς ως «εξυπνάδα» είναι ανεπαρκές.

Είναι μια ιδιαίτερη μορφή πρακτικής, ευέλικτης και προσαρμοστικής ευφυΐας.

Να προβλέπεις.

Να καταλαβαίνεις τον αντίπαλο.

Να αλλάζεις σχέδιο όταν οι συνθήκες αλλάζουν.

Να περιμένεις.

Να κρύβεις τις προθέσεις σου.

Να χρησιμοποιείς τον λόγο.

Να εξαπατάς, όταν χρειάζεται.

Να βρίσκεις διέξοδο εκεί όπου η ωμή δύναμη δεν επαρκεί.

Απέναντι στον Πολύφημο, ο Οδυσσέας δεν έχει καμία πιθανότητα αν επιχειρήσει να νικήσει έναν γίγαντα με μεγαλύτερη σωματική δύναμη.

Πρέπει να αλλάξει το παιχνίδι.

Και το κάνει.

Η περίφημη επινόηση του «Κανενός», η απόκρυψη του ονόματος, η υπομονή μέχρι την κατάλληλη στιγμή και η απόδραση είναι κλασικό παράδειγμα μῆτιδος.

Αλλά η ίδια ικανότητα βρίσκεται και στις μεταμφιέσεις του, στις ψεύτικες ιστορίες του, στον τρόπο με τον οποίο δοκιμάζει τους ανθρώπους πριν τους εμπιστευτεί.

Η μῆτις είναι η ευφυΐα εν δράσει.

Η Μῆτις είναι όμως και θεότητα – και μητέρα της Αθηνάς

Υπάρχει εδώ μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα μυθολογική σύνδεση.

Η Μῆτις δεν είναι μόνο έννοια.

Στη Θεογονία του Ησιόδου είναι θεϊκή μορφή, κόρη του Ωκεανού και της Τηθύος και πρώτη σύζυγος του Δία.

Ο Δίας την καταπίνει ενώ εκείνη κυοφορεί την Αθηνά, επειδή έχει πληροφορηθεί μια προφητεία σύμφωνα με την οποία μετά την κόρη της θα μπορούσε να γεννήσει έναν γιο που θα απειλούσε την εξουσία του.

Και από τον Δία γεννιέται τελικά η:

Αθηνά.

Ποια είναι η μεγάλη θεϊκή προστάτιδα του Οδυσσέα;

Η Αθηνά.

Έτσι η κόρη της Μήτιδος γίνεται προστάτιδα του κατεξοχήν ανθρώπου της μῆτιδος.

Και ο ίδιος ο Όμηρος παρουσιάζει Αθηνά και Οδυσσέα σαν δύο πνεύματα που αναγνωρίζουν το ένα στο άλλο την ίδια ικανότητα στη στρατηγική, στο τέχνασμα και στον λόγο.

Μια αναγκαία διευκρίνιση: η λέξη μῆτις δεν είναι ετυμολογικά η λέξη «μήτρα».

Μπορούμε όμως μεταφορικά να πούμε ότι η μῆτις είναι μία από τις γενεσιουργές μήτρες της ίδιας της Οδύσσειας.

Χωρίς αυτήν δεν υπάρχει ο Οδυσσέας όπως τον γνωρίζουμε.

Η μῆτις έχει και σκοτεινή πλευρά

Η ιδιότητα που σώζει τον Οδυσσέα μπορεί επίσης να τον καταστήσει επικίνδυνο.

Η μῆτις βρίσκεται δίπλα:

στο ψέμα,
στην εξαπάτηση,
στη χειραγώγηση,
στην πανουργία.

Ο Οδυσσέας μπορεί να κατασκευάσει ολόκληρες πλαστές βιογραφίες.

Να κρύψει ποιος είναι.

Να κάνει τον άλλον να πιστέψει την ιστορία που εκείνος επιθυμεί.

Η Οδύσσεια επομένως δεν μας παραδίδει έναν απλό «καλό και έξυπνο ήρωα».

Μας παραδίδει έναν βαθιά αμφίσημο άνθρωπο.

Και θέτει ένα ερώτημα εντυπωσιακά σύγχρονο:

Πότε η ευφυΐα είναι σοφία και πότε γίνεται χειραγώγηση;

Νόστος: δεν ταξιδεύει επειδή αγαπά το ταξίδι

Η δεύτερη λέξη χωρίς την οποία δεν μπορούμε να καταλάβουμε το έργο είναι:

νόστος.

Η επιστροφή.

Ο Οδυσσέας δεν φεύγει από την Τροία αναζητώντας νέες εμπειρίες.

Θέλει να γυρίσει σπίτι.

Γι' αυτό και η σημερινή φράση:

«Δεν έχει σημασία ο προορισμός, σημασία έχει το ταξίδι»

δεν είναι ακριβώς ομηρική.

Είναι πολύ περισσότερο καβαφική.

Στον Όμηρο η Ιθάκη έχει τεράστια σημασία.

Γιατί Ιθάκη δεν σημαίνει απλώς ένα νησί.

Σημαίνει:

Πηνελόπη.
Τηλέμαχος.
Λαέρτης.
Σπίτι.
Περιουσία.
Θέση στην κοινωνία.
Εξουσία.
Παρελθόν.
Μνήμη.

Με μία ομηρική έννοια:

οἶκος.

Ο πραγματικός νόστος επομένως δεν ολοκληρώνεται όταν το πόδι του Οδυσσέα ακουμπά το χώμα της Ιθάκης.

Ολοκληρώνεται όταν ξαναβρίσκει τη θέση του μέσα στον κόσμο στον οποίο ανήκει.

Ο Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης ανέδειξε ακριβώς τη βαθιά σχέση αναζήτησης και νόστου: ο Τηλέμαχος αναζητεί τον πατέρα, ο Οδυσσέας αναζητεί το σπίτι και, όταν φτάσει, οι άνθρωποί του πρέπει με τη σειρά τους να αναζητήσουν τον πραγματικό Οδυσσέα πίσω από τον μεταμφιεσμένο ξένο.

Μνήμη και λήθη: μπορείς να χάσεις την Ιθάκη χωρίς να πεθάνεις

Στην Οδύσσεια δεν κινδυνεύει μόνο το σώμα.

Μπορεί να κινδυνεύσει η ίδια η επιθυμία της επιστροφής.

Οι Λωτοφάγοι είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Η απειλή του λωτού δεν είναι απλώς μια ουσία που αλλάζει τη συμπεριφορά των συντρόφων.

Είναι η λήθη του νόστου.

Να ξεχάσεις ότι υπάρχει Ιθάκη.

Η Καλυψώ επίσης προσφέρει έναν κόσμο έξω από την κανονική ανθρώπινη ζωή, όπου ο Οδυσσέας θα μπορούσε να παραμείνει και να εγκαταλείψει την επιστροφή.

Οι Σειρήνες αποτελούν άλλη δοκιμασία: τη γοητεία μιας γνώσης τόσο ισχυρής ώστε μπορεί να καταστρέψει αυτόν που δεν γνωρίζει πώς να την προσεγγίσει.

Πίσω λοιπόν από τέρατα και μαγικά επεισόδια υπάρχουν βαθιά ανθρώπινες δυνάμεις:

λήθη,
επιθυμία,
γνώση,
περιέργεια,
φόβος,
αδυναμία αυτοελέγχου.

Και η Ιθάκη υπάρχει όσο ο Οδυσσέας θυμάται ότι θέλει να επιστρέψει.

Ο άγραφος «νόμος του Δία»

Υπάρχει όμως και μια άλλη μεγάλη διάσταση του έπους που συχνά χάνεται στις κινηματογραφικές περιπέτειες.

Ο ομηρικός κόσμος θεωρεί ότι υπάρχουν όρια ακόμη και για τον ισχυρό.

Δεν υπάρχει στην Οδύσσεια ένας «κώδικας του Δία» όπως ένας σημερινός γραπτός νόμος.

Υπάρχει όμως μια βαθιά θεϊκή και κοινωνική τάξη, την οποία ο άνθρωπος θεωρεί ότι οφείλει να γνωρίζει.

Κεντρική θέση σε αυτήν έχει η:

ξενία.

Στη σπηλιά του Πολύφημου ο Οδυσσέας δεν του ζητά απλώς να φερθεί «καλά».

Του υπενθυμίζει αυτό που θεωρείται θέμις των ξένων και επικαλείται τον Ξένιο Δία, προστάτη των ξένων και των ικετών.

Ο ξένος βρίσκεται σε θέση αδυναμίας.

Ακριβώς γι' αυτό ο ισχυρότερος οικοδεσπότης έχει απέναντί του υποχρέωση.

Το σημαντικό είναι ότι ο Πολύφημος γνωρίζει αυτόν τον νόμο

Ο Κύκλωπας δεν απαντά ότι δεν καταλαβαίνει για ποιον κανόνα μιλά ο Οδυσσέας.

Τον γνωρίζει.

Αλλά ουσιαστικά δηλώνει ότι δεν τον αφορά, επειδή οι Κύκλωπες θεωρούν τον εαυτό τους ισχυρότερο από τον Δία και τους άλλους θεούς.

Και εδώ βρίσκεται η πραγματική βαρβαρότητα του Πολύφημου.

Όχι στο ότι έχει ένα μάτι.

Αλλά στην ιδέα:

«Είμαι ισχυρός, άρα κανένας νόμος δεν με δεσμεύει».

Ο Πολύφημος γίνεται έτσι κάτι πολύ περισσότερο από ένα τέρας.

Γίνεται εικόνα της ανεξέλεγκτης δύναμης που αρνείται να αναγνωρίσει οποιοδήποτε όριο πάνω από τον εαυτό της.

Και αυτή είναι μια εκπληκτικά διαχρονική ιδέα.

Η ξενία ως τεστ πολιτισμού

Σχεδόν κάθε άφιξη σε έναν ξένο τόπο θέτει στην Οδύσσεια το ίδιο ερώτημα:

Πώς αντιμετωπίζεις τον άγνωστο και ανυπεράσπιστο άνθρωπο;

Ο Πολύφημος αποτυγχάνει απόλυτα.

Οι μνηστήρες παραβιάζουν επίσης τη λογική της ξενίας, αλλά από την αντίθετη πλευρά: δεν καταχρώνται τον ξένο ως οικοδεσπότες· καταχρώνται την ιδιότητά τους ως φιλοξενούμενοι μέσα στον οίκο του Οδυσσέα.

Τρώνε την περιουσία του.

Πίνουν το κρασί του.

Απειλούν τον Τηλέμαχο.

Πιέζουν την Πηνελόπη.

Η ξενία δεν είναι λοιπόν ένα γραφικό αρχαιοελληνικό έθιμο.

Είναι κριτήριο πολιτισμού και μέτρο του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιείται η δύναμη.

Και το αντίθετο του Πολύφημου θα το συναντήσουμε λίγο αργότερα.

Στους Φαίακες.

Οι Φαίακες: το μεγάλο κεφάλαιο που λείπει από τον Νόλαν

Για τον θεατή της ταινίας αυτή μπορεί να είναι μία από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις.

Πριν επιστρέψει στην Ιθάκη, ο Οδυσσέας φτάνει στη Σχερία, τη χώρα των Φαιάκων.

Και οι Φαίακες δεν είναι ένα μικρό επεισόδιο που μπορούσε απλώς να παραλειφθεί χωρίς συνέπειες.

Βασιλιάς τους είναι ο Αλκίνοος.

Βασίλισσα η Αρήτη.

Κόρη τους η Ναυσικά.

Και στην αυλή τους τραγουδά ένας σπουδαίος αοιδός:

ο Δημόδοκος.

Οι Φαίακες αποτελούν σχεδόν το αντίθετο του Πολύφημου.

Ο Κύκλωπας βλέπει έναν αδύναμο ξένο και τον κακοποιεί.

Οι Φαίακες βλέπουν έναν αδύναμο ξένο και τον προστατεύουν.

Έτσι το ίδιο έπος μας δείχνει τις δύο άκρες του άγραφου νόμου της ξενίας.

Η Ναυσικά βρίσκει έναν Οδυσσέα που δεν θυμίζει βασιλιά

Ο Οδυσσέας δεν φτάνει στη Σχερία με βασιλική εμφάνιση.

Είναι ναυαγός.

Μόνος.

Χωρίς στρατό.

Χωρίς πλοίο.

Χωρίς εμφανή εξουσία.

Απέναντι στη Ναυσικά πρέπει ξανά να χρησιμοποιήσει όχι σωματική δύναμη αλλά λόγο, αυτοσυγκράτηση, προσαρμογή και μῆτιν.

Πρέπει να καταλάβει ποια συμπεριφορά θα του εξασφαλίσει βοήθεια χωρίς να προκαλέσει φόβο.

Ο Οδυσσέας δεν είναι λοιπόν απλώς πολεμιστής.

Είναι ένας άνθρωπος που γνωρίζει πώς πρέπει να μιλήσει στον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντί του.

Ο Δημόδοκος: ο Οδυσσέας ακούει τη ζωή του να γίνεται μύθος

Στην αυλή του Αλκίνοου συμβαίνει μια από τις πιο συναρπαστικές σκηνές της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Ο αοιδός Δημόδοκος τραγουδά ιστορίες από τον Τρωικό Πόλεμο.

Ο άγνωστος ξένος ακούει.

Και κλαίει.

Για τους Φαίακες αυτό που ακούγεται είναι ηρωική αφήγηση.

Για τον Οδυσσέα είναι βίωμα.

Ο άνθρωπος που έζησε τον πόλεμο ακούει πλέον έναν ποιητή να τον έχει μετατρέψει σε ιστορία.

Σε μύθο.

Έτσι έχουμε ταυτόχρονα:

το πραγματικό γεγονός,

τη μνήμη εκείνου που το έζησε,

την αφήγηση του αοιδού,

και τον μύθο που ακούει πλέον η κοινωνία.

Ο Οδυσσέας βλέπει τη ζωή του να έχει γίνει ιστορία ενώ ο ίδιος είναι ακόμη ζωντανός.

Και ο Αλκίνοος παρατηρεί τα δάκρυά του.

Τον ρωτά ποιος είναι.

Τότε ο Οδυσσέας αποκαλύπτει επιτέλους το όνομά του.

Και τότε ο Οδυσσέας γίνεται αφηγητής της δικής του Οδύσσειας

Εδώ αρχίζουν οι περίφημοι Απόλογοι.

Ο ίδιος αφηγείται στους Φαίακες τις περιπέτειές του:

τους Κίκονες,
τους Λωτοφάγους,
τον Πολύφημο,
τον Αίολο,
τους Λαιστρυγόνες,
την Κίρκη,
τη Νέκυια,
τις Σειρήνες,
τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη,
τα βόδια του Ήλιου.

Και εδώ γεννιέται ένα εντυπωσιακό ερώτημα:

Πόσο αξιόπιστος αφηγητής είναι ο μεγαλύτερος τεχνίτης του ψέματος μέσα στο ίδιο το έπος;

Δεν σημαίνει ότι ο Όμηρος μάς λέει πως όλα αυτά είναι ψέματα.

Σημαίνει όμως ότι μας βάζει μπροστά σε μια βαθιά σχέση:

εμπειρία – μνήμη – αφήγηση – ταυτότητα – μύθος.

Ο Οδυσσέας δεν ζει απλώς την ιστορία του.

Συμμετέχει ο ίδιος στη δημιουργία του μύθου του.

Οι Φαίακες ολοκληρώνουν τον νόστο

Και υπάρχει μια πανέμορφη λεπτομέρεια.

Όταν ο Οδυσσέας τελειώσει την αφήγησή του, οι Φαίακες τού δίνουν δώρα και τον μεταφέρουν με το πλοίο τους στην Ιθάκη.

Και ο Οδυσσέας κατά τη διάρκεια του ταξιδιού:

κοιμάται.

Ύστερα από τόσα χρόνια κατά τα οποία αγωνίζεται μόνος για την επιστροφή, το τελευταίο κομμάτι της διαδρομής γίνεται ενώ εκείνος δεν κάνει τίποτε.

Άλλοι τον μεταφέρουν.

Ο νόστος ολοκληρώνεται χάρη σε αυτό ακριβώς που αρνήθηκε ο Πολύφημος:

τη φιλοξενία.

Γι' αυτό η εξαφάνιση των Φαιάκων από την ταινία δεν είναι απλή περικοπή χρόνου.

Χάνεται η Ναυσικά.

Ο Αλκίνοος.

Η Αρήτη.

Ο Δημόδοκος.

Το μεγαλύτερο θετικό πρότυπο ξενίας.

Και κυρίως ο Οδυσσέας ως αφηγητής του εαυτού του.

Η Πηνελόπη δεν «κάθεται και περιμένει»

Υπάρχει ένας ακόμη χαρακτήρας που η κοινή αντίληψη έχει αδικήσει.

Η Πηνελόπη παρουσιάζεται συχνά ως:

«η πιστή σύζυγος που περίμενε είκοσι χρόνια».
Αυτό είναι μόνο η επιφάνεια.
Η Πηνελόπη δρα.
Αντιστέκεται.
Σχεδιάζει.
Καθυστερεί.
Εξαπατά.
Δοκιμάζει.

Και χρησιμοποιεί, όπως ο Οδυσσέας, τη δική της:

μῆτιν.

Το υφαντό της Πηνελόπης: ένα τέχνασμα πολύ βαθύτερο από όσο θυμόμαστε

Οι μνηστήρες πιέζουν την Πηνελόπη να επιλέξει νέο σύζυγο.

Εκείνη τους λέει ότι πρώτα πρέπει να ολοκληρώσει το νεκρικό σάβανο του Λαέρτη, του ηλικιωμένου πατέρα του Οδυσσέα.

Το αίτημα φαίνεται εύλογο.

Έτσι αρχίζει να υφαίνει.

Την ημέρα δουλεύει στον αργαλειό.

Τη νύχτα όμως:

ξηλώνει ό,τι έχει υφάνει.

Με αυτόν τον τρόπο κρατά τους μνηστήρες σε αναμονή επί τρία χρόνια, μέχρι το τέχνασμα να αποκαλυφθεί.

Η απλή ανάγνωση είναι ότι η Πηνελόπη κερδίζει χρόνο.

Η βαθύτερη είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα.

Η Πηνελόπη ελέγχει τον χρόνο.

Κάθε ημέρα φαίνεται ότι προχωρεί προς το μέλλον που θέλουν να της επιβάλουν οι μνηστήρες.

Κάθε νύχτα το αναιρεί.

Ο κόσμος γύρω της προχωρά.

Ο Τηλέμαχος μεγάλωσε.

Ο Οδυσσέας δεν εμφανίζεται.

Η Ιθάκη απαιτεί κάποια λύση.

Εκείνη όμως δεν μπορεί ακόμη να δεχθεί ότι ο οίκος του Οδυσσέα έχει τελειώσει.

Κάθε βράδυ λοιπόν ξηλώνει το μέλλον που οι άλλοι έχουν αποφασίσει για εκείνη.

Το σάβανο του θανάτου γίνεται εργαλείο διατήρησης της ζωής

Υπάρχει μάλιστα ένα πανέμορφο παράδοξο.

Η Πηνελόπη χρησιμοποιεί ένα νεκρικό σάβανο για να κρατήσει ζωντανό τον οίκο.

Το ύφασμα προορίζεται για τον θάνατο του Λαέρτη.

Αλλά όσο δεν ολοκληρώνεται, αναβάλλεται και ο συμβολικός «θάνατος» της παλιάς τάξης.

Ο Οδυσσέας δεν έχει ακόμη κηρυχθεί οριστικά χαμένος.

Η Πηνελόπη δεν έχει γίνει γυναίκα άλλου.

Ο Τηλέμαχος δεν έχει εκτοπιστεί.

Ο οίκος παραμένει σε αναμονή.

Το υφαντό βρίσκεται έτσι στο όριο ανάμεσα:

στη ζωή και στον θάνατο,

στη μνήμη και στη λήθη,

στο παρελθόν και στο μέλλον.

Η Πηνελόπη κάνει με το νήμα αυτό που ο Οδυσσέας κάνει με τον λόγο

Εδώ φαίνεται η βαθύτερη συγγένεια των δύο.

Ο Οδυσσέας κατασκευάζει ιστορίες.

Αναβάλλει.

Κρύβει τις προθέσεις του.

Περιμένει.

Αποκαλύπτεται όταν έρθει η σωστή στιγμή.

Η Πηνελόπη κάνει ακριβώς το ίδιο.

Μόνο που το δικό της μέσο είναι ο:

αργαλειός.

Και εδώ υπάρχει ένας ακόμη εκπληκτικός παραλληλισμός.

Η Πηνελόπη υφαίνει και ξηλώνει το έργο της.

Και ο Όμηρος «υφαίνει» τη δική του αφήγηση:

πηγαίνει μπροστά,

επιστρέφει πίσω,

διακόπτει μια ιστορία,

ανοίγει μια δεύτερη,

βάζει τον έναν ήρωα να αφηγείται τον άλλον,

και στο τέλος ενώνει ξανά τα νήματα.

Η δομή της ίδιας της Οδύσσειας μοιάζει με το υφαντό της Πηνελόπης.

Ελένη και Πηνελόπη: μια λιγότερο γνωστή συγγένεια

Υπάρχει μάλιστα μια ενδιαφέρουσα μυθολογική λεπτομέρεια.

Στην επικρατέστερη γενεαλογική παράδοση, Πηνελόπη και Ελένη ήταν πρώτες ξαδέλφες.

Ο Ικάριος, πατέρας της Πηνελόπης, και ο Τυνδάρεως, σύζυγος της Λήδας και ανθρώπινος πατέρας της Ελένης στην παράδοση, ήταν αδέλφια.

Η συγγένεια έχει ιδιαίτερο συμβολικό ενδιαφέρον.

Δύο γυναίκες της ίδιας οικογενειακής γραμμής βρίσκονται σχεδόν στα δύο μεγάλα άκρα του τρωικού κύκλου.

Γύρω από την Ελένη οργανώνεται η ρήξη που οδηγεί στον πόλεμο.

Γύρω από την Πηνελόπη οργανώνεται η διατήρηση του οίκου και η δυνατότητα του νόστου.

Δεν πρέπει βέβαια να μετατρέψουμε αυτή την αντίθεση στο απλοϊκό σχήμα «άπιστη Ελένη – πιστή Πηνελόπη». Ο ίδιος ο μύθος και οι διαφορετικές παραδόσεις για την Ελένη είναι πολύ πιο σύνθετες.

Αλλά η συγγένεια των δύο γυναικών προσθέτει ακόμη ένα νήμα που συνδέει την Ιλιάδα με την Οδύσσεια.

Το κρεβάτι της ελιάς: το μεγάλο τεστ της Πηνελόπης

Και φτάνουμε σε μία από τις ωραιότερες σκηνές ολόκληρου του έργου.

Ο Οδυσσέας έχει επιστρέψει.

Αλλά η Πηνελόπη δεν αρκείται στο ότι ένας άνδρας δηλώνει πως είναι ο σύζυγός της.

Τον:

δοκιμάζει.

Δίνει εντολή να μετακινηθεί το συζυγικό τους κρεβάτι.

Ο Οδυσσέας αντιδρά αμέσως.

Γιατί ξέρει ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει.

Το κρεβάτι το κατασκεύασε ο ίδιος γύρω από τον κορμό μιας ζωντανής ελιάς.

Έχει κυριολεκτικά ρίζες.

Και το μυστικό αυτό το γνωρίζουν ουσιαστικά οι δυο τους.

Τώρα η Πηνελόπη γνωρίζει.

Ο άνθρωπος που βρίσκεται μπροστά της δεν γνωρίζει απλώς πληροφορίες για τον Οδυσσέα.

Είναι ο Οδυσσέας.

Υφαντό και κρεβάτι: τα δύο μεγάλα σύμβολα

Το υφαντό αλλάζει συνεχώς.

Υφαίνεται.

Ξηλώνεται.

Είναι ο χρόνος που η Πηνελόπη προσπαθεί να ελέγξει.

Το κρεβάτι, αντίθετα, δεν μετακινείται.

Έχει ρίζες.

Είναι η κοινή μνήμη.

Η ιδιωτική γνώση.

Ο γάμος.

Ο οίκος.

Στο υφαντό η Πηνελόπη κρατά ανοιχτή τη δυνατότητα της επιστροφής.

Στο κρεβάτι επιβεβαιώνει ότι η επιστροφή έγινε.

Γι' αυτό η ομηρική Πηνελόπη δεν είναι απλώς η γυναίκα που «περίμενε».

Δημιούργησε τον χρόνο που χρειαζόταν ώστε να μπορεί ακόμη να περιμένει.

Και όταν ο Οδυσσέας επέστρεψε, ήταν αρκετά πολύτροπη ώστε να δοκιμάσει ακόμη και τον πιο πολύτροπο άνθρωπο του έπους.

Αναγνώριση: πώς αποδεικνύεις ότι παραμένεις ο ίδιος;

Το δεύτερο μέρος της Οδύσσειας είναι γεμάτο αναγνωρίσεις.

Ο Τηλέμαχος.

Η Ευρύκλεια και η ουλή.

Ο πιστός σκύλος Άργος.

Ο Εύμαιος.

Ο Φιλοίτιος.

Η Πηνελόπη.

Ο Λαέρτης.

Κάθε αναγνώριση αφαιρεί μία ακόμη στρώση από τη μεταμφίεση και επαναφέρει τον Οδυσσέα στον παλιό του κόσμο.

Η μελετήτρια Sheila Murnaghan έχει αναδείξει ακριβώς αυτή τη βαθιά σχέση ανάμεσα σε μεταμφίεση και αναγνώριση.

Έτσι το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο:

«Θα φτάσει σπίτι;»

Αλλά:

«Πώς αποδεικνύεις ότι είσαι ακόμη εσύ μετά από είκοσι χρόνια;»

Και, ίσως ακόμη δυσκολότερα:

«Είσαι αυτός που θυμάσαι ότι είσαι ή αυτός που μπορούν ακόμη να αναγνωρίσουν οι άλλοι;»

Μοίρα ή προσωπική ευθύνη;

Οι θεοί είναι παντού στο έργο.

Η Αθηνά προστατεύει.

Ο Ποσειδώνας εμποδίζει.

Ο Δίας αποφασίζει.

Ο Ερμής μεταφέρει θεϊκές εντολές.

Αλλά η Οδύσσεια δεν παρουσιάζει τον άνθρωπο ως απλή μαριονέτα.

Ήδη από την αρχή ο Δίας παρατηρεί ότι οι άνθρωποι συχνά αποδίδουν στους θεούς συμφορές τις οποίες έχουν προκαλέσει και οι ίδιοι μέσα από τις δικές τους επιλογές και υπερβάσεις.

Και το προοίμιο μας θυμίζει ότι οι σύντροφοι του Οδυσσέα χάθηκαν εξαιτίας των δικών τους ἀτασθαλιῶν, όταν παρά τις προειδοποιήσεις έφαγαν τα βόδια του Ήλιου.

Ο ομηρικός κόσμος λοιπόν αναγνωρίζει δυνάμεις μεγαλύτερες από τον άνθρωπο.

Δεν του αφαιρεί όμως κάθε ευθύνη.

Υπάρχουν επιλογές.

Και υπάρχουν συνέπειες.

Ο Αριστοτέλης είχε ήδη καταλάβει γιατί η Οδύσσεια λειτουργεί τόσο καλά

Αιώνες αργότερα, ο Αριστοτέλης χρησιμοποιεί τον Όμηρο στην Ποιητική ως πρότυπο.

Και κάνει μια εξαιρετικά σύγχρονη παρατήρηση:

ο ποιητής δεν προσπάθησε να αφηγηθεί όλα όσα συνέβησαν στον Οδυσσέα.

Επέλεξε εκείνα που υπηρετούσαν την ενότητα της ιστορίας.

Ο Αριστοτέλης αναλύει επίσης την ἀναγνώρισιν, τη μετάβαση δηλαδή από την άγνοια στη γνώση, ως έναν από τους ισχυρούς μηχανισμούς της δραματικής αφήγησης.

Με σημερινούς όρους θα μπορούσαμε να πούμε:

ο Όμηρος γνώριζε τι να αφήσει έξω και πώς να «μοντάρει» μια ιστορία σχεδόν τρεις χιλιετίες πριν από τον κινηματογράφο.

Και αν αφαιρέσουμε τα τέρατα και τα διάσημα επεισόδια, ο πυρήνας είναι εκπληκτικά απλός:

ένας άνδρας λείπει χρόνια,

ο οίκος του απειλείται,

ο γιος του κινδυνεύει,

επιστρέφει μεταμφιεσμένος,

αναγνωρίζεται,

και διεκδικεί ξανά τη θέση του.

Τα τέρατα είναι οι διάσημες περιπέτειες. Ο νόστος είναι η ιστορία.

Ο Πορφύριος: η Οδύσσεια ως ταξίδι της ψυχής

Η συμβολική ανάγνωση της Οδύσσειας δεν είναι σύγχρονη επινόηση.

Ήδη τον 3ο αιώνα μ.Χ. ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος Πορφύριος, στο έργο Περὶ τοῦ ἐν Ὀδυσσειᾳ τῶν Νυμφῶν Ἄντρου, πήρε το σπήλαιο των Νυμφών στην Ιθάκη και το διάβασε αλληγορικά.

Το σπήλαιο, οι είσοδοι και η κίνηση μέσα σε αυτό αποκτούν κοσμολογική και μεταφυσική σημασία.

Η επιστροφή μπορεί πλέον να διαβαστεί όχι μόνο ως ταξίδι ενός ανθρώπου στη Μεσόγειο, αλλά ως:

ταξίδι της ψυχής.

Άρα η ιδέα ότι η Οδύσσεια μπορεί να είναι ένα «εσωτερικό ταξίδι» υπήρχε στην ελληνική σκέψη πολλούς αιώνες πριν από τη σύγχρονη ψυχολογία.

Από τον Ευστάθιο στον Κακριδή και τον Μαρωνίτη

Η σχέση των Ελλήνων με τον Όμηρο δεν σταμάτησε στην αρχαιότητα.

Τον 12ο αιώνα ο Ευστάθιος Θεσσαλονίκης συνέταξε τεράστια υπομνήματα στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια, αξιοποιώντας και διασώζοντας παλαιότερες φιλολογικές παραδόσεις.

Στον νεότερο ελληνικό κόσμο ο Ιωάννης Θ. Κακριδής υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της ομηρικής φιλολογίας. Η μετάφραση Καζαντζάκη–Κακριδή έφερε τον Όμηρο κοντά σε γενιές νεότερων Ελλήνων.

Ο Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης, με τη σειρά του, διάβασε την Οδύσσεια ως ζωντανή λογοτεχνία και όχι ως σχολικό απολίθωμα, αναδεικνύοντας ιδιαίτερα τη διαλεκτική αναζήτησης και νόστου.

Και μετά η νεοελληνική ποίηση άρχισε ουσιαστικά να ξαναγράφει τον Οδυσσέα.

Καβάφης: η μεγάλη μετατόπιση από την Ιθάκη προς το ταξίδι

Μία από τις μεγαλύτερες σημερινές παρεξηγήσεις γύρω από την Οδύσσεια προέρχεται, παραδόξως, από ένα αριστούργημα της νεοελληνικής ποίησης.

Την «Ιθάκη» του Κωνσταντίνου Καβάφη.

Στον Καβάφη η Ιθάκη αποκτά μια νέα λειτουργία.

Ο προορισμός δίνει στον άνθρωπο το ταξίδι, και το ταξίδι τού δίνει γνώση, εμπειρία και ωρίμανση.

Από εκεί προέρχεται σε μεγάλο βαθμό η σημερινή αντίληψη ότι:

σημασία δεν έχει να φτάσεις αλλά όσα έζησες καθ' οδόν.

Στον Όμηρο όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Ο Οδυσσέας θέλει πραγματικά να φτάσει.

Η Ιθάκη δεν είναι ένα πρόσχημα ώστε να ταξιδέψει.

Είναι το αντικείμενο του νόστου.

Και ο Καβάφης έγραψε και μια «Δευτέρα Οδύσσεια»

Υπάρχει όμως και ένας λιγότερο γνωστός Καβάφης.

Στη «Δευτέρα Οδύσσεια», γραμμένη στα τέλη του 19ου αιώνα, ο Οδυσσέας έχει επιστρέψει.

Έχει Ιθάκη.

Πηνελόπη.

Τηλέμαχο.

Πατέρα.

Σπίτι.

Και όμως δεν αρκείται.

Η θάλασσα ξυπνά ξανά μέσα του.

Έτσι ο Καβάφης θέτει ένα ερώτημα που ο Όμηρος σχεδόν δεν θέτει:

Τι γίνεται αν ύστερα από τόσα χρόνια περιπλάνησης επιστρέψεις και ανακαλύψεις ότι δεν χωράς πια στο σπίτι που νοσταλγούσες;

Σεφέρης: ο Οδυσσέας της ξενιτιάς και της μνήμης

Στον Γιώργο Σεφέρη ο Οδυσσέας γίνεται μορφή του σύγχρονου ανθρώπου.

Στο «Πάνω σ' έναν ξένο στίχο» είναι λιγότερο ένας μυθολογικός υπερήρωας και περισσότερο ένας άνθρωπος της διαδρομής, της νοσταλγίας και της ανθρώπινης συντροφικότητας.

Μέσα στις ιστορικές εμπειρίες του 20ού αιώνα ο Οδυσσέας μπορεί πλέον να είναι:

ο ξενιτεμένος,

ο εξόριστος,

ο πρόσφυγας,

ο στρατιώτης που επιστρέφει,

ο άνθρωπος που ψάχνει τον τόπο στον οποίο ανήκει.

Ο νόστος γίνεται έτσι μια εξαιρετικά σύγχρονη εμπειρία.

Καζαντζάκης: επέστρεψε – και ξαναφεύγει

Ο Νίκος Καζαντζάκης έκανε ίσως τη ριζικότερη ελληνική ανατροπή.

Η δική του Οδύσσεια, των 33.333 στίχων, αρχίζει ουσιαστικά εκεί όπου τελειώνει ο Όμηρος.

Ο Οδυσσέας γύρισε.

Αποκατέστησε τον οίκο του.

Και όμως:

δεν μπορεί να μείνει.

Ξαναφεύγει.

Ο καζαντζακικός Οδυσσέας μετατρέπεται σε φορέα μιας αδιάκοπης πνευματικής αναζήτησης.

Στον Όμηρο:

Πρέπει να επιστρέψω.

Στον Καζαντζάκη:

Επέστρεψα. Πρέπει τώρα να συνεχίσω.

Ρίτσος: κι αν ο άνθρωπος που επιστρέφει δεν είναι αυτός που περιμέναμε;

Ο Γιάννης Ρίτσος προχωρεί ακόμη περισσότερο στην απομυθοποίηση.

Στην «Απόγνωση της Πηνελόπης», η επιστροφή παύει να είναι αυτονόητα μια ευτυχισμένη λύση.

Ο άνθρωπος που επιστρέφει έχει αλλάξει.

Και εκείνη που περίμενε επίσης έχει αλλάξει.

Τότε το ερώτημα γίνεται σχεδόν οδυνηρό:

Αν περιμένεις κάποιον είκοσι χρόνια, περιμένεις τον πραγματικό άνθρωπο ή την εικόνα του που διατήρησες μέσα στη μνήμη σου;

Και τι γίνεται όταν ο πραγματικός άνθρωπος επιστρέψει και δεν μοιάζει πια με εκείνον που θυμάσαι;

Κι άλλοι Έλληνες Οδυσσείς

Ο Οδυσσέας συνέχισε να μεταμορφώνεται στη νεότερη ελληνική λογοτεχνία.

Ο Παλαμάς επεξεργάστηκε τη μορφή της Πηνελόπης.

Ο Εγγονόπουλος μεταμόρφωσε και απομυθοποίησε το ομηρικό υλικό.

Ο Τάκης Σινόπουλος πέρασε τον Οδυσσέα μέσα από το τραυματικό μεταπολεμικό τοπίο.

Ο Τίτος Πατρίκιος επέστρεψε στα τεχνάσματα και στις ηθικές αμφισημίες του ήρωα.

Και ο Στέλιος Ξεφλούδας, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Οδυσσέας χωρίς Ιθάκη», έθεσε σχεδόν ευθέως το πρόβλημα του ανθρώπου που επιστρέφει από τον πόλεμο αλλά δεν βρίσκει πλέον τον κόσμο στον οποίο πίστευε ότι θα επέστρεφε.

Αυτό το τελευταίο σημείο θα μας χρειαστεί όταν φτάσουμε ξανά στον Νόλαν.

Και διεθνώς η Οδύσσεια δεν σταμάτησε ποτέ να ξαναγράφεται

Ο ομηρικός μύθος έγινε ένας από τους πιο ανθεκτικούς μηχανισμούς της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Ο Δάντης τοποθέτησε τον Οδυσσέα σε μια εντελώς διαφορετική ηθική και χριστιανική κοσμολογία.

Ο Alfred Tennyson, στον Ulysses, έκανε τον ήρωα σύμβολο της αδυναμίας του ανθρώπου να σταματήσει την αναζήτηση.

Ο James Joyce, στο Ulysses, μετέφερε το ομηρικό σχήμα σε μία μόνο ημέρα στο Δουβλίνο και μετέτρεψε την επική περιπλάνηση σε εμπειρία του σύγχρονου ανθρώπου.

Η Margaret Atwood, με την Penelopiad, επέστρεψε στον μύθο από την πλευρά της Πηνελόπης και των γυναικών που η παλαιότερη αφήγηση άφηνε περισσότερο στη σκιά.

Ο Erich Auerbach χρησιμοποίησε την περίφημη ουλή του Οδυσσέα για να αναλύσει τον τρόπο με τον οποίο αφηγείται ο Όμηρος.

Οι Horkheimer και Adorno διάβασαν το επεισόδιο των Σειρήνων ως εικόνα του νεωτερικού ανθρώπου που επιβιώνει μέσω αυτοελέγχου, υπολογισμού και καταπίεσης της επιθυμίας.

Κάθε εποχή ανακάλυψε διαφορετική Οδύσσεια.

Και τώρα ο Νόλαν: τι έκανε πραγματικά;

Μπορούμε πλέον να επιστρέψουμε στην ταινία έχοντας πολύ διαφορετική εικόνα.

Ο Νόλαν κατάλαβε εξαιρετικά:

τη μη γραμμικότητα,
τη μνήμη,
τη μετατροπή του ανθρώπου σε μύθο,
τη δύναμη της αφήγησης,
την επιστροφή,
την οικογένεια,
την επίδραση του πολέμου πάνω στον άνθρωπο.

Ο ίδιος έχει πει ότι ο Τηλέμαχος γνωρίζει περισσότερο τη μυθολογία του πατέρα του παρά τον ίδιο τον πατέρα του, ενώ η Πηνελόπη θυμάται τον άνθρωπο πίσω από τον μύθο.

Αυτή είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα και ουσιαστική ανάγνωση.

Αλλά ο Νόλαν άλλαξε τον ίδιο τον Οδυσσέα

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη ίσως διαφορά.

Ο ομηρικός Οδυσσέας είναι:

πολύτροπος,
πανούργος,
χαρισματικός στον λόγο,
μεγάλος αφηγητής,
ικανός ψεύτης,
επιζών,
αρχηγός,
ηθικά αμφίσημος.

Ο Οδυσσέας του Νόλαν είναι πολύ περισσότερο:

ο άνθρωπος που επιστρέφει από έναν τρομερό πόλεμο κουβαλώντας ενοχή.

Ο ίδιος ο Νόλαν έχει εξηγήσει ότι αντιμετώπισε τη Νέκυια, την κάθοδο στον κόσμο των νεκρών, ως έκφραση των τύψεων του Οδυσσέα για τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρθηκε στους άνδρες του.

Αυτό είναι απολύτως θεμιτό ως καλλιτεχνική ερμηνεία.

Αλλά είναι πολύ σύγχρονο.

Ο ήρωας προσεγγίζεται σχεδόν σαν τραυματισμένος βετεράνος που πρέπει να επεξεργαστεί τη βία στην οποία συμμετείχε.

Γι' αυτό ο Daniel Mendelsohn θεωρεί ότι ο βασανισμένος Οδυσσέας της ταινίας αρχίζει να θυμίζει περισσότερο τους άλλους ήρωες του Νόλαν παρά τον ομηρικό πολύτροπο.

Από τη μῆτιν στην ενοχή

Αν θέλαμε να συνοψίσουμε τη μεγάλη μετατόπιση, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Νόλαν μεταφέρει το κέντρο:

από τη μῆτιν προς την ενοχή.

Ο Όμηρος ενδιαφέρεται για το πώς ο άνθρωπος:

σκέφτεται,
προσαρμόζεται,
επιβιώνει,
κρύβεται,
αφηγείται,
επιστρέφει,
αναγνωρίζεται.

Ο Νόλαν ενδιαφέρεται πολύ περισσότερο για το:

τι κάνει στον άνθρωπο ο πόλεμος και πώς ζει μετά από αυτόν.

Και εδώ, παραδόξως, ο δικός του Οδυσσέας πλησιάζει περισσότερο κάποιους νεότερους Έλληνες Οδυσσείς —τον Σεφέρη, τον Ρίτσο, τον Σινόπουλο, ακόμη και τον «Οδυσσέα χωρίς Ιθάκη» του Ξεφλούδα— παρά τον ομηρικό ήρωα σε όλη του την πολυτροπία.

Τι λείπει ή αλλάζει στην ταινία

Οι αλλαγές δεν είναι λίγες.

Οι θεοί υποχωρούν και μετατρέπονται περισσότερο σε ψυχολογικές ή συμβολικές παρουσίες.

Η Ναυσικά και οι Φαίακες λείπουν, άρα χάνεται ένα ολόκληρο πλαίσιο ξενίας και αυτοαφήγησης.

Το επεισόδιο του Κύκλωπα αποδυναμώνει σε σημαντικό βαθμό το περίφημο παιχνίδι της ταυτότητας και του «Κανενός», άρα και την κεντρικότητα της μῆτιδος.

Η Νέκυια μετασχηματίζεται προς τη σύγχρονη ιδέα της ενοχής του βετεράνου.

Το ομηρικό τεστ του κρεβατιού της Πηνελόπης αλλάζει.

Και το τέλος επίσης διαφοροποιείται.

Αυτές δεν είναι απλώς αλλαγές πλοκής.

Αλλάζουν τι είδους ιστορία αφηγούμαστε.

Ο Δούρειος Ίππος δεν είναι η αρχή της Οδύσσειας

Αυτό είναι σημαντικό ειδικά για τον θεατή της ταινίας.

Ο Δούρειος Ίππος αναφέρεται μέσα στην Οδύσσεια.

Αλλά το έπος δεν ανοίγει με μια εκτεταμένη αναπαράσταση της άλωσης της Τροίας.

Στον Όμηρο μάλιστα η ιστορία του Ίππου εμφανίζεται μέσα από την αφήγηση του Δημόδοκου στους Φαίακες.

Ο Οδυσσέας την ακούει και συγκινείται.

Ο Νόλαν παίρνει δηλαδή κάτι που στον Όμηρο παρουσιάζεται ως μνήμη και τραγούδι και το μετατρέπει σε άμεση κινηματογραφική εμπειρία.

Και προχωρά ακόμη περισσότερο.

Ο ίδιος έχει εξηγήσει ότι για τον Σίνωνα αξιοποίησε υλικό από την Αινειάδα του Βιργιλίου, ενώ για άλλες πλευρές του μετατρωικού κόσμου στράφηκε και σε άλλες αρχαίες πηγές.

Άρα η Τροία που βλέπουμε στην οθόνη δεν είναι απλώς «η Οδύσσεια».

Είναι:

σύνθεση Ομήρου, άλλων αρχαίων παραδόσεων και Νόλαν.

Και σε ορισμένα σημεία ο ηθικός τόνος της ταινίας —η ενοχή του νικητή, η ματιά πάνω στην καταστροφή της Τροίας— πλησιάζει περισσότερο μεταγενέστερες παραδόσεις, όπως τη βιργιλιανή, παρά την ομηρική Οδύσσεια.

Και ο «νόμος του Δία» στην ταινία δεν είναι ακριβώς ο νόμος του Ομήρου

Αυτό χρειάζεται επίσης μεγάλη προσοχή.

Η ταινία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους «νόμους του Δία» και τους συνδέει με την ενοχή του Οδυσσέα και με πράξεις του πολέμου.

Στον Όμηρο όμως δεν έχουμε έναν κωδικοποιημένο ηθικό νόμο τον οποίο ο Οδυσσέας παραβίασε χρησιμοποιώντας τον Δούρειο Ίππο.

Έχουμε ένα πλέγμα αρχών:

ξενία,
ικεσία,
θέμις,
δίκη,
αἰδώς,
σεβασμός ορίων,
ευθύνη.

Ο Ξένιος Δίας προστατεύει τον ξένο και τον ικέτη.

Αυτό είναι διαφορετικό από το να μετατρέψουμε τον Δία σε φορέα ενός ενιαίου σύγχρονου ηθικού κώδικα.

Η ταινία παίρνει λοιπόν υπαρκτές ομηρικές έννοιες και τις ανασυνθέτει για να δημιουργήσει το δικό της ηθικό σύστημα.

Και τι είπαν οι κριτικοί;

Εδώ είναι ενδιαφέρον ότι κινηματογραφικοί κριτικοί και κλασικιστές μοιάζουν συχνά να αξιολογούν δύο διαφορετικά έργα.

Ο Peter Bradshaw στον Guardian είδε ένα επιβλητικό κινηματογραφικό έπος και έδωσε ιδιαίτερη σημασία στον πόλεμο, στην επιστροφή και στη μεταμόρφωση του ήρωα.

Στην Ελλάδα, ο Χρήστος Μήτσης στο Αθηνόραμα την αντιμετώπισε ως άνιση αλλά ενδιαφέρουσα και πολυεπίπεδη αλληγορία, ανάμεσα στο χολιγουντιανό υπερθέαμα και στο υπαρξιακό δράμα.

Οι κλασικιστές υπήρξαν συχνά πιο επιφυλακτικοί.

Η Emily Hauser υποστήριξε ότι ο μετανοημένος και ψυχολογικά ευαίσθητος Οδυσσέας ανταποκρίνεται περισσότερο στις σημερινές ηθικές ανάγκες και ότι στην πορεία χάνονται ομηρικές αμφισημίες και γυναικείες φωνές.

Η Emily Wilson, μία από τις σημαντικότερες σύγχρονες μεταφράστριες της Οδύσσειας, ήταν πολύ αυστηρότερη ως προς το σενάριο και το βάθος των χαρακτήρων.

Ο Daniel Mendelsohn αναγνώρισε αντίθετα ως μεγάλο επίτευγμα τη δομή της ταινίας, αλλά θεώρησε ότι ο Οδυσσέας της έχει γίνει υπερβολικά «νολανικός».

Υπάρχουν όμως και κλασικιστές που υπερασπίστηκαν την κινηματογραφική εκδοχή, υποστηρίζοντας ότι μια πιστή διασκευή δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνει κατά λέξη τον Όμηρο, αλλά μπορεί να μεταφέρει στο σήμερα τη δομή, τις εντάσεις και τα μεγάλα ερωτήματα του έργου.

Και ίσως εκεί βρίσκεται η δικαιότερη συζήτηση.

Άλλο ερώτημα είναι:

«Είναι μεγάλη ταινία;»

Και άλλο:

«Είναι ο Οδυσσέας του Νόλαν ο Οδυσσέας του Ομήρου;»

Δεν χρειάζεται να απαντήσουμε θετικά στο δεύτερο για να απολαύσουμε το πρώτο.

Τι είναι λοιπόν τελικά η Οδύσσεια του Νόλαν;

Ίσως η ακριβέστερη διατύπωση είναι:

Ο Νόλαν δεν κινηματογράφησε απλώς την Οδύσσεια. Έγραψε τη δική του Οδύσσεια πάνω στον Όμηρο.

Κρατά:

τον νόστο,
τη μνήμη,
την οικογένεια,
τον πόλεμο,
τον μύθο,
τη μη γραμμική αφήγηση,
την επιστροφή.

Αλλά μετακινεί το κέντρο:

από τη μῆτιν προς την ενοχή,
από τον πολύτροπο αφηγητή προς τον τραυματισμένο βετεράνο,
από τον κόσμο όπου θεοί και άνθρωποι ενεργούν μαζί προς μια περισσότερο σύγχρονη ψυχολογία,
από την αποκατάσταση του οἴκου προς την ηθική αποκατάσταση του ίδιου του άνδρα.

Αυτό είναι ταυτόχρονα η δύναμη και η αδυναμία της ταινίας.

Ως έργο του Νόλαν είναι συνεπής.

Ως πλήρης εικόνα του Όμηρου είναι αναγκαστικά φτωχότερη.

Πώς πρέπει λοιπόν να δει κανείς την ταινία;

Όχι σαν μάθημα Ομήρου.

Αλλά ούτε σαν «παραποίηση» που πρέπει να απορριφθεί επειδή τόλμησε να αλλάξει το πρωτότυπο.

Η ίδια η ιστορία της Οδύσσειας είναι ιστορία επανερμηνειών.

Ο Πορφύριος την έκανε φιλοσοφική αλληγορία.

Ο Καβάφης μετέφερε το βάρος προς το ταξίδι.

Ο Σεφέρης την έκανε ποίηση της ξενιτιάς και της μνήμης.

Ο Καζαντζάκης έβαλε τον Οδυσσέα να ξαναφύγει.

Ο Ρίτσος αμφισβήτησε ακόμη και την ευτυχία της επιστροφής.

Ο Joyce την έκανε μια ημέρα στο Δουβλίνο.

Η Atwood την ξανακοίταξε από τη σκοπιά της Πηνελόπης.

Και τώρα ο Νόλαν την κάνει μια σύγχρονη ιστορία πολέμου, ενοχής, μνήμης και επιστροφής.

Η τέχνη έχει δικαίωμα να ξαναγράφει τους μύθους.

Αρκεί ο θεατής να γνωρίζει:

η ταινία είναι μια Οδύσσεια. Δεν είναι ολόκληρη η Οδύσσεια.

Και τι συμβολίζει τελικά η Οδύσσεια;

Δεν υπάρχει μία απάντηση.

Το έργο είναι πολύ μεγάλο για να χωρέσει σε ένα σύνθημα.

Μπορούμε όμως να δούμε τους βασικούς του άξονες.

Ο νόστος ρωτά αν μπορούμε πραγματικά να επιστρέψουμε.

Η μῆτις ρωτά πώς επιβιώνουμε όταν η δύναμη δεν αρκεί.

Ο Ξένιος Δίας και η ξενία θέτουν όρια στη δύναμη του ισχυρού.

Η μνήμη κρατά ζωντανό αυτό που ήμασταν.

Η λήθη απειλεί να εξαφανίσει ακόμη και τον προορισμό.

Οι Φαίακες δείχνουν τι σημαίνει πολιτισμός απέναντι στον ξένο.

Ο Δημόδοκος δείχνει πώς η εμπειρία μετατρέπεται σε αφήγηση και η αφήγηση σε μύθο.

Οι αναγνωρίσεις ρωτούν αν η ταυτότητα αντέχει στον χρόνο.

Το υφαντό της Πηνελόπης είναι χρόνος, αντίσταση και μῆτις.

Το κρεβάτι της ελιάς είναι ρίζα, κοινή μνήμη και οίκος.

Και η Ιθάκη είναι πολύ περισσότερο από ένα σημείο στον χάρτη.

Είναι η δυνατότητα να υπάρχει ακόμη κάπου ένας τόπος στον οποίο μπορείς να πεις: «εδώ ανήκω».

Το βαθύτερο ερώτημα του Ομήρου

Η Οδύσσεια δεν επέζησε σχεδόν τρεις χιλιετίες επειδή είχε έναν Κύκλωπα, μάγισσες και Σειρήνες.

Επέζησε επειδή πίσω από όλα αυτά θέτει ερωτήματα που δεν γέρασαν:

Τι είναι σπίτι;
Τι είναι πατρίδα;
Τι είναι ταυτότητα;
Τι οφείλει ο ισχυρός στον αδύναμο;
Πότε η ευφυΐα γίνεται χειραγώγηση;
Πόσο από τη ζωή μας ορίζουν οι περιστάσεις και πόσο οι επιλογές μας;
Είναι η μνήμη μας το παρελθόν ή η ιστορία που έχουμε κατασκευάσει γι' αυτό;
Μπορεί ένας άνθρωπος να επιστρέψει πραγματικά από έναν πόλεμο;
Μπορεί να ξαναμπεί σε μια οικογένεια που έμαθε επί είκοσι χρόνια να υπάρχει χωρίς αυτόν;

Και κυρίως:

Μετά από είκοσι χρόνια πολέμου, απωλειών, επιθυμιών, ψεμάτων, περιπλάνησης και μεταμορφώσεων, όταν επιτέλους φτάσεις στην Ιθάκη, είσαι ακόμη ο άνθρωπος που κάποτε έφυγε;

Ο Καβάφης απάντησε ότι ίσως το ταξίδι είναι σημαντικότερο.

Ο Καζαντζάκης ότι η άφιξη δεν είναι ποτέ το τέλος.

Ο Ρίτσος ότι ίσως ούτε εκείνος που περίμενε μπορεί πλέον να σε αναγνωρίσει.

Ο Νόλαν ότι ο πόλεμος επιστρέφει μαζί σου.

Αλλά ο Όμηρος είχε ήδη ανοίξει το ερώτημα.

Και ίσως γι' αυτό η Οδύσσεια δεν τελείωσε ποτέ.

Κάθε εποχή βρίσκει μέσα της έναν διαφορετικό Οδυσσέα.

Ο Κρίστοφερ Νόλαν μάς έδειξε τον δικό του.

Τώρα αξίζει να γνωρίσουμε και εκείνον του Ομήρου.

Βασικές πηγές και περαιτέρω ανάγνωση

Όμηρος, Οδύσσεια.
Ησίοδος, Θεογονία, για τη Μήτιν και την Αθηνά.
Αριστοτέλης, Ποιητική, για την ενότητα της πλοκής και την αναγνώριση.
Πορφύριος, Περὶ τοῦ ἐν Ὀδυσσειᾳ τῶν Νυμφῶν Ἄντρου.
Ευστάθιος Θεσσαλονίκης, Παρεκβολές στα ομηρικά έπη.
Ιωάννης Θ. Κακριδής, Ομηρικά Θέματα και συναφείς ομηρικές μελέτες.
Δ. Ν. Μαρωνίτης, Αναζήτηση και νόστος του Οδυσσέα και Ομηρικά μεγαθέματα.
Δ. Ν. Μαρωνίτης – Λάμπρος Πόλκας, μελέτες για την αρχαϊκή επική ποίηση και την Οδύσσεια.
Center for Hellenic Studies, Harvard University, για την προφορική ομηρική παράδοση, τη μῆτιν, τη μεταμφίεση και την αναγνώριση.
Sheila Murnaghan, Disguise and Recognition in the Odyssey.
Ann Bergren, μελέτες για την ύφανση, τη γυναικεία φωνή και την παραγωγή νοήματος στην αρχαία ελληνική σκέψη.
Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, ψηφιακοί πόροι για την Οδύσσεια και την πρόσληψη του Οδυσσέα στη νεοελληνική λογοτεχνία.
Κ. Π. Καβάφης, Ιθάκη και Δευτέρα Οδύσσεια.
Γιώργος Σεφέρης, Πάνω σ' έναν ξένο στίχο.
Νίκος Καζαντζάκης, Οδύσσεια.
Γιάννης Ρίτσος, Η Απόγνωση της Πηνελόπης.
Christopher Nolan, συνεντεύξεις για τη δημιουργία της κινηματογραφικής Οδύσσειας.
Daniel Mendelsohn, Artful Weaving, The New York Review of Books.
Emily Wilson, κριτικές και μελέτες για την Οδύσσεια και την κινηματογραφική διασκευή.
Emily Hauser, σχολιασμός της κινηματογραφικής πρόσληψης του ομηρικού έργου.
Διεθνής και ελληνική κινηματογραφική κριτική σε The Guardian, London Review of Books, Αθηνόραμα και άλλα μέσα.

* Ινστιτούτο Ενημέρωσης και Επικοινωνίας της Υγείας – ΙΕΚΕΤΥ
Έρευνα, τεκμηρίωση και επιστημονική επιμέλεια

Πρώτη δημοσίευση: 10 Αυγούστου 2026. Νεότερη επικαιροποίηση: 10 Αυγούστου 2026.

Πέθανε στα 26 της η TikToker Σίντνεϊ Τάουλ – Κατέγραφε επί τρία χρόνια τη μάχη της με σπάνιο καρκίνο

2026-08-10T07:03:38.875+03:00

medlabnews.gr iatrikanea

Πέθανε στα 26 της η TikToker Σίντνεϊ Τάουλ – Κατέγραφε επί τρία χρόνια τη μάχη της με σπάνιο καρκίνο

Η Σίντνεϊ Τάουλ (Sydney Towle), η 26χρονη δημιουργός περιεχομένου που συγκίνησε εκατομμύρια ανθρώπους καταγράφοντας με ειλικρίνεια τη ζωή της με έναν σπάνιο και επιθετικό καρκίνο, πέθανε στις 5 Αυγούστου 2026, έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια ασθένειας. Την είδηση επιβεβαίωσε η οικογένειά της.

Η Τάουλ είχε περισσότερους από 1 εκατομμύριο ακολούθους στο TikTok, όπου μοιραζόταν όχι μόνο τις δύσκολες στιγμές των θεραπειών της αλλά και ταξίδια, φίλους και στιγμές της καθημερινότητάς της, επιχειρώντας να δείξει ότι η ζωή ενός ανθρώπου με καρκίνο δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην ασθένειά του.

Η διάγνωση στα 23 της χρόνια

Η Σίντνεϊ διαγνώστηκε το 2023, σε ηλικία μόλις 23 ετών, με χολαγγειοκαρκίνωμα (cholangiocarcinoma), δηλαδή καρκίνο που αναπτύσσεται στα χοληφόρα αγγεία. Η νόσος βρισκόταν σε προχωρημένο στάδιο και τα επόμενα χρόνια υποβλήθηκε σε σειρά θεραπειών και επεμβάσεων, ενώ αναζήτησε και θεραπευτικές επιλογές μέσω κλινικών μελετών.

Τους τελευταίους μήνες η κατάσταση της υγείας της είχε επιδεινωθεί. Τον Μάρτιο είχε αποκαλύψει ότι νέες αξονικές τομογραφίες έδειξαν αύξηση του μεγέθους των όγκων στο ήπαρ και των λεμφαδένων, καθώς και εμφάνιση ασκίτη. Τον Μάιο γνωστοποίησε ότι η νόσος είχε επεκταθεί στο περιτόναιο, ενώ αργότερα είχαν εντοπιστεί και όγκοι στους πνεύμονες.

Παρά την εξέλιξη της νόσου, συνέχιζε να αναζητά νέες επιλογές και είχε προχωρήσει στη διαδικασία συμμετοχής σε πειραματική κλινική μελέτη ανοσοθεραπείας με tumor-infiltrating lymphocytes (TIL).

Λίγες ημέρες πριν από τον θάνατό της μπήκε σε hospice

Στις 4 Αυγούστου, ο αδελφός της, Όστιν Τάουλ, ανακοίνωσε ότι η 26χρονη είχε μεταφερθεί σε μονάδα ανακουφιστικής φροντίδας τελικού σταδίου και βρισκόταν κοντά στην οικογένεια και στους φίλους της. Πέθανε την επόμενη ημέρα. Ο αδελφός της δήλωσε αργότερα ότι η Σίντνεϊ ήταν «ήρεμη» όταν τελικά αποδέχθηκε τη μετάβαση σε hospice care.

Μέχρι πολύ κοντά στο τέλος, η Τάουλ επέμενε να ζει όσο πιο ενεργά μπορούσε. Τον Μάιο είχε μάλιστα εμφανιστεί στην πασαρέλα του Miami Swim Week, σε εκδήλωση αφιερωμένη σε ανθρώπους που έχουν περάσει από αντικαρκινικές θεραπείες.

«Happy to be here»

Η παρουσία της στα κοινωνικά δίκτυα απέκτησε πολύ μεγαλύτερη διάσταση από ένα προσωπικό ημερολόγιο ασθένειας. Συνεργάστηκε με το Cholangiocarcinoma Foundation, συγκέντρωσε χρήματα για την έρευνα και δημιούργησε βραχιόλι με τη φράση «Happy To Be Here», από το οποίο συγκεντρώθηκαν περισσότερα από 34.600 δολάρια για το ίδρυμα. Μόλις στις 13 Ιουλίου 2026, λίγες εβδομάδες πριν από τον θάνατό της, το Foundation την είχε ανακηρύξει Community Champion για τη δράση της.

Σε παλαιότερη συνέντευξή της είχε πει ότι, αν μπορούσε να αφήσει ένα τελευταίο μήνυμα, αυτό θα ήταν η σημασία της καλοσύνης και της ενσυναίσθησης απέναντι στους άλλους, επειδή ποτέ δεν γνωρίζουμε τι μπορεί να περνά ένας άνθρωπος.

Τι είναι το χολαγγειοκαρκίνωμα

Το χολαγγειοκαρκίνωμα είναι ένας σπάνιος κακοήθης όγκος των χοληφόρων, των σωληνωτών δομών που μεταφέρουν τη χολή από το ήπαρ προς τη χοληδόχο κύστη και το έντερο. Σύμφωνα με το National Cancer Institute, παγκοσμίως εμφανίζονται κατά μέσο όρο λιγότερα από 6 περιστατικά ανά 100.000 ανθρώπους, ενώ η μεγάλη πλειονότητα των ασθενών διαγιγνώσκεται σε πολύ μεγαλύτερες ηλικίες: οι περισσότεροι είναι άνω των 65 ετών.

Η American Cancer Society αναφέρει ότι στις ΗΠΑ η μέση ηλικία κατά τη διάγνωση βρίσκεται στη δεκαετία των 70 ετών, γεγονός που καθιστά την εμφάνιση της νόσου σε μια γυναίκα μόλις 23 ετών ιδιαίτερα ασυνήθιστη. Επειδή τα χοληφόρα βρίσκονται βαθιά στο σώμα και οι μικροί όγκοι μπορεί να μη δίνουν έγκαιρα συμπτώματα, αρκετές περιπτώσεις αναγνωρίζονται όταν η νόσος έχει ήδη προχωρήσει.

Εφιαλτική εφημερία στον Ερυθρό Σταυρό: Ασθενής επιτέθηκε δύο φορές σε νοσηλεύτρια – Τι καταγγέλλει η ΠΟΕΔΗΝ

2026-08-10T06:44:58.775+03:00

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Ένα ακόμη σοβαρό περιστατικό βίας μέσα σε δημόσιο νοσοκομείο φέρνει ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας γιατρών και νοσηλευτών κατά τη διάρκεια των εφημεριών.

Αυτή τη φορά το επεισόδιο σημειώθηκε στα Επείγοντα του νοσοκομείου «Ερυθρός Σταυρός», όπου νοσηλεύτρια δέχθηκε επίθεση από ασθενή την ώρα που εκτελούσε τα καθήκοντά της.

Το περιστατικό συνέβη νωρίς το πρωί του Σαββάτου 8 Αυγούστου, στο τέλος της γενικής εφημερίας που είχε ξεκινήσει την προηγούμενη ημέρα. Η εργαζόμενη υπηρετεί στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, αλλά είχε βρεθεί στα Επείγοντα για να συνδράμει στην εφημερία.

Η ασθενής περίμενε να εξεταστεί

Σύμφωνα με όσα καταγγέλλει ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ Μιχάλης Γιαννάκος, η ασθενής βρισκόταν σε φορείο στα ιατρεία των Επειγόντων και της ζητήθηκε να περιμένει, καθώς έπρεπε να προηγηθούν περιστατικά που κρίνονταν σοβαρότερα.

Λίγο αργότερα, κατά την ίδια καταγγελία, σηκώθηκε από το φορείο και κινήθηκε εναντίον της νοσηλεύτριας. Την άρπαξε από τα μαλλιά και τη χτύπησε, με αποτέλεσμα η εργαζόμενη να τραυματιστεί στο κεφάλι όταν προσέκρουσε σε πόρτα.

Η νοσηλεύτρια προσπάθησε να απομακρυνθεί βγαίνοντας από το ιατρείο. Η ασθενής, ωστόσο, σύμφωνα πάντα με την ΠΟΕΔΗΝ, την ακολούθησε και της επιτέθηκε ξανά.

Η εργαζόμενη δεν υπέστη σοβαρό τραυματισμό, αλλά είχε χτυπήματα στο κεφάλι και έντονη ψυχική αναστάτωση μετά το περιστατικό.

Η σοβαρή καταγγελία για τους δύο φύλακες

Η ΠΟΕΔΗΝ αναδεικνύει και μία δεύτερη διάσταση του περιστατικού: τι συνέβη με τη φύλαξη του νοσοκομείου την ώρα της επίθεσης.

Ο Μιχάλης Γιαννάκος υποστηρίζει ότι στον χώρο βρίσκονταν δύο φύλακες, οι οποίοι δεν παρενέβησαν, παρά τις εκκλήσεις για βοήθεια, επειδή –όπως φέρεται να τους επιβάλλει το πρωτόκολλο που ακολουθούν– δεν επιτρέπεται να έχουν σωματική επαφή με ασθενή.

Πρόκειται για ισχυρισμό της ΠΟΕΔΗΝ και όχι για ανεξάρτητα επιβεβαιωμένη διαπίστωση σχετικά με το περιεχόμενο της σύμβασης ή του πρωτοκόλλου φύλαξης.

Με αφορμή το περιστατικό, η Ομοσπονδία θέτει εκ νέου ζήτημα αποτελεσματικής προστασίας του προσωπικού των νοσοκομείων και ζητεί ενίσχυση της ασφάλειας με ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό.

Συνελήφθη η ασθενής – Μήνυση από τη νοσηλεύτρια

Για το επεισόδιο κλήθηκε η Αστυνομία και, σύμφωνα με την ενημέρωση του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, η ασθενής συνελήφθη, ενώ η νοσηλεύτρια υπέβαλε μήνυση σε βάρος της.

Η εργαζόμενη εξετάστηκε από γιατρούς του νοσοκομείου και στη συνέχεια επέστρεψε στο σπίτι της. Η διοίκηση του Ερυθρού Σταυρού της χορήγησε πενθήμερη άδεια, με δυνατότητα να παραμείνει εκτός εργασίας περισσότερο εφόσον χρειαστεί για την αποκατάστασή της.

Παρέμβαση Γεωργιάδη: «Κάτω τα χέρια από το προσωπικό του ΕΣΥ»

Ο υπουργός Υγείας παρενέβη δημόσια μετά το περιστατικό, επιβεβαιώνοντας την επίθεση και τονίζοντας ότι οι εργαζόμενοι του ΕΣΥ βρίσκονται στις θέσεις τους ακόμη και τις ημέρες που μεγάλο μέρος των πολιτών βρίσκεται σε διακοπές.

«Κάτω τα χέρια από το προσωπικό του ΕΣΥ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το περιστατικό στον Ερυθρό Σταυρό επαναφέρει, πάντως, ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο αποτελεσματικά μπορούν να προστατευθούν οι εργαζόμενοι στα Επείγοντα, όπου η ένταση, η μεγάλη προσέλευση ασθενών και οι πολύωρες εφημερίες δημιουργούν συχνά ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.

Πέθανε ο Νίκος Καλογεόπουλος: Ο αντισυμβατικός ηθοποιός που έλεγε ότι αφορίστηκε δύο φορές και έκανε έναν παλιό σταθμό «Τρενοτεχνείο»

2026-08-10T06:29:16.403+03:00

επιμέλεια medlabnews.gr

Έφυγε στα 74 του ο ηθοποιός της «Λούφας και Παραλλαγής» και του «Ρεμπέτικου». Οι δύο αφορισμοί που είχε αποκαλύψει, τα χρόνια μακριά από το σινεμά, η εντυπωσιακή επιστροφή και το όνειρο που έστησε στις σκουριασμένες ράγες της Κυπαρισσίας.

Ο Νίκος Καλογερόπουλος είχε μια ζωή που δύσκολα χωρά σε ένα τυπικό βιογραφικό. Μπορεί το ευρύ κοινό να τον θυμάται από τη «Λούφα και Παραλλαγή», το «Ρεμπέτικο», το «Μάθε παιδί μου γράμματα» ή το τηλεοπτικό «Κάμπινγκ», πίσω όμως από τους γνωστούς ρόλους υπήρχε μια πολύ πιο ασυνήθιστη διαδρομή.

Είχε αποκαλύψει ότι τον είχαν αφορίσει δύο φορές, είχε μείνει για μεγάλο διάστημα ουσιαστικά μακριά από τον κινηματογράφο, επέστρεψε για να κερδίσει ξανά βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου και αργότερα εγκαταστάθηκε στον τόπο του, όπου μετέτρεψε έναν παλιό σιδηροδρομικό σταθμό σε χώρο πολιτισμού.

Ο Νίκος Καλογερόπουλος πέθανε σε ηλικία 74 ετών. Σύμφωνα με την ΕΡΤ, τα τελευταία χρόνια αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας και τις τελευταίες ημέρες νοσηλευόταν στο Νοσοκομείο Κυπαρισσίας, όπου άφησε την τελευταία του πνοή. Καταγόταν από το Χαλαζόνι Τριφυλίας και είχε γεννηθεί το 1952 στα Φιλιατρά Μεσσηνίας.

«Με αφορίσανε»: Η ιστορία που είχε διηγηθεί ο ίδιος

Μία από τις πιο ασυνήθιστες ιστορίες της ζωής του την είχε αποκαλύψει ο ίδιος το 2014, όταν εμφανίστηκε στην τηλεοπτική εκπομπή «Καρντάσιανς».

Ο Καλογερόπουλος είχε πει ότι είχε αφοριστεί δύο φορές.

Η πρώτη, σύμφωνα με τη δική του αφήγηση, ήταν προσωπική και συνδεόταν με τον «Μπαμπούλα», ένα θεατρικό έργο που είχε ανεβάσει νέος και σατίριζε την Αγροτική Τράπεζα και την Εκκλησία, οι οποίες στο έργο διεκδικούσαν το αμπέλι ενός αγρότη.

Ο ίδιος τοποθετούσε το γεγονός γύρω στο 1975 και είχε περιγράψει ότι στον Άγιο Ιωάννη τον Ρώσο διαβάστηκαν εναντίον του οι σχετικές εκκλησιαστικές κατάρες. Μιλώντας δεκαετίες αργότερα για το περιστατικό, έλεγε χαρακτηριστικά ότι η εμπειρία τον είχε «τσακίσει».

Υπάρχει πάντως μια μικρή χρονολογική διαφοροποίηση στις διαθέσιμες πηγές: σε παλαιότερο βιογραφικό του αναφέρεται ότι ο «Μπαμπούλας» παίχτηκε το 1976 στο θέατρο «Κάβα».

Ο δεύτερος, «ομαδικός» αφορισμός

Ο δεύτερος αφορισμός που περιέγραφε ο ίδιος ήταν πολύ διαφορετικός.

Συνδεόταν με τον «Χριστό Ξανασταυρώνεται», την τηλεοπτική μεταφορά του έργου του Νίκου Καζαντζάκη, στην οποία έκανε μία από τις πρώτες εμφανίσεις της καριέρας του το 1975.

Ο Καλογερόπουλος τον χαρακτήριζε «ομαδικό αφορισμό» και τον αφηγούνταν με το ιδιαίτερο χιούμορ του, λέγοντας ότι αφορίστηκαν οι συντελεστές της παραγωγής, «οι ηθοποιοί, οι σκηνοθέτες, μέχρι και το γαϊδούρι».

Η αναφορά στους δύο αφορισμούς πρέπει να αποδίδεται στον ίδιο τον ηθοποιό, καθώς αυτή είναι η πρωτογενής βάση της ιστορίας που έχει διασωθεί σε δημοσιεύματα και αποσπάσματα της τηλεοπτικής του συνέντευξης.

Από παιδί που χτυπούσε την καμπάνα σε σκληρό επικριτή

Η ιστορία έχει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή ο Καλογερόπουλος δεν μεγάλωσε μακριά από την Εκκλησία.

Όπως είχε αφηγηθεί, όταν ήταν παιδί ο ιερέας πήγαινε στο σπίτι του από τα χαράματα για να τον ξυπνήσει ώστε να χτυπήσει την καμπάνα. Ο ίδιος έλεγε ότι η Εκκλησία υπήρξε αρχικά για εκείνον ένα είδος «σχολείου», προτού αρχίσει να διαμορφώνει μια πολύ πιο κριτική στάση απέναντι στον θεσμό.

Χρόνια αργότερα θα έλεγε ότι δεν πήγαινε στην εκκλησία, αλλά «με τον Θεό μιλάω κάθε μέρα», αποτυπώνοντας ίσως καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη φράση τη διάκριση που έκανε ανάμεσα στην προσωπική πίστη και στον εκκλησιαστικό θεσμό.

Η εκρηκτική είσοδος στο ελληνικό σινεμά

Ο Νίκος Καλογερόπουλος μπήκε στον κινηματογράφο σχετικά αργά, αλλά η άνοδός του ήταν γρήγορη.

Το 1981 εμφανίστηκε στο «Μάθε παιδί μου γράμματα» του Θόδωρου Μαραγκού και απέσπασε το Β΄ Βραβείο Ερμηνείας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ακολούθησαν το «Άρπα Colla», το «Ρεμπέτικο», όπου τιμήθηκε για την ερμηνεία του, και το 1984 η «Λούφα και Παραλλαγή», για την οποία απέσπασε το Βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου.

Ήταν μια φυσιογνωμία που δύσκολα περνούσε απαρατήρητη. Η χαρακτηριστική φωνή, η λαϊκότητα, το χιούμορ και ένας σχεδόν μόνιμος υπόγειος σαρκασμός τον έκαναν να μοιάζει συχνά περισσότερο με πραγματικό άνθρωπο που βρέθηκε ξαφνικά μπροστά στην κάμερα παρά με ηθοποιό που «έπαιζε» έναν ρόλο.

Και αυτό έγινε τελικά ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά του.

Η ταινία που δεν βγήκε ποτέ και η μεγάλη αποχή

Και ενώ φαινόταν να έχει βρει τη θέση του στο ελληνικό σινεμά, η πορεία του πήρε μια απροσδόκητη στροφή.

Το 1986 επιχείρησε να γυρίσει την πρώτη δική του ταινία. Η ταινία, σύμφωνα με παλαιότερο εκτενές βιογραφικό του, δεν έφθασε ποτέ στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Στην ίδια πηγή η περίοδος που ακολούθησε περιγράφεται ως 16 χρόνια «εκτός» κινηματογράφου, με την επιστροφή του να τοποθετείται το 2000 με την ταινία «Ένας κι ένας».

Η αναφορά στα «16 χρόνια» προέρχεται από εκείνο το βιογραφικό και καλό είναι να διατηρείται ως τέτοια, καθώς υπάρχουν καταγεγραμμένες επιμέρους συμμετοχές του στη φιλμογραφία της περιόδου. Εκείνο που είναι σαφές είναι ότι ο ίδιος είχε μιλήσει αργότερα για τη συνειδητή, μακρά απουσία του από τηλεόραση και κινηματογράφο.

Επέστρεψε και κέρδισε ξανά το Α΄ Βραβείο

Η επιστροφή είχε κάτι σχεδόν κινηματογραφικό.

Με το «Ένας κι ένας» το 2000 ο Καλογερόπουλος επέστρεψε δυναμικά και τιμήθηκε ξανά με βραβείο Α΄ Ανδρικού Ρόλου.

Στη διάρκεια των χρόνων κατά τα οποία βρισκόταν μακριά από το προσκήνιο δεν είχε σταματήσει να δημιουργεί. Έγραφε θέατρο και ποίηση, ενώ ασχολήθηκε επίσης με τη μουσική και το τραγούδι.

Είχε εκδώσει τις ποιητικές συλλογές «Θετή ταυτότης» και «Επιστρόφια», ενώ τη δεκαετία του 1990 κυκλοφόρησε και τη μουσική δουλειά «Τα Δέοντα».

«Η τέχνη χωρίς πολιτική δεν έχει νόημα»

Ο Καλογερόπουλος δεν αντιμετώπιζε την τέχνη απλώς ως επάγγελμα.

Σε εκτενή συνέντευξή του το 2011 είχε εκφράσει ανοιχτά τις πολιτικές και κοινωνικές του απόψεις, με τον τίτλο της συνέντευξης να συμπυκνώνει ίσως ολόκληρη τη φιλοσοφία του:

«Η τέχνη, χωρίς πολιτική, δεν έχει νόημα».

Ακόμη και η σχέση του με την εμπορική πλευρά της δουλειάς ήταν ιδιόρρυθμη. Στην ίδια συνέντευξη είχε διηγηθεί ότι είχε αρνηθεί πολύ μεγάλη αμοιβή για διαφήμιση, επειδή δεν ήθελε να ταυτιστεί με το προϊόν που θα διαφήμιζε. Δήλωνε ότι είχε μάθει να ζει λιτά και αυτοχαρακτηριζόταν, με τον δικό του τρόπο, «γιος του Διογένη».

Το Τρενοτεχνείο: Όταν ένας σκουριασμένος σταθμός έγινε όνειρο

Ίσως, όμως, το πιο προσωπικό έργο του Νίκου Καλογερόπουλου να μην ήταν κινηματογραφικό.

Στον εγκαταλελειμμένο σιδηροδρομικό σταθμό της Κυπαρισσίας δημιούργησε το «Τρενοτεχνείον», έναν ιδιαίτερο χώρο πολιτισμού, μουσικής, θεάτρου και καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Σε συνέντευξη που είχε δώσει εκεί το 2013 εξηγούσε ότι το σκεφτόταν επί χρόνια και ότι όταν τελικά αποφάσισε να το πραγματοποιήσει, μάζεψε τα πράγματά του και τα μετέφερε στις παλιές εγκαταστάσεις του σταθμού.

«Στο Τρενοτεχνείο κουβάλησα ό,τι είχα και δεν είχα», ήταν η φράση που είχε χρησιμοποιήσει.

Το όνειρο δεν ήταν μόνο δικό του. Μιλούσε για φίλους που βοήθησαν, για μουσικούς που θα εμφανίζονταν εκεί και για την ανάγκη να «ανθίσει άλλο ένα λουλούδι» πολιτισμού στον τόπο του. Από τον χώρο πέρασαν στη συνέχεια σημαντικοί καλλιτέχνες της ελληνικής μουσικής σκηνής.

Ο βανδαλισμός που τον πλήγωσε

Το Τρενοτεχνείο έμελλε να γίνει και η αιτία μιας από τις πιο οδυνηρές στιγμές των τελευταίων χρόνων του.

Τον Δεκέμβριο του 2024 άγνωστοι εισέβαλαν στον χώρο και προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές. Καρέκλες, τραπέζια, μουσικά όργανα, αρχεία, αφίσες και άλλα αντικείμενα καταστράφηκαν. Ο ίδιος ο Καλογερόπουλος ανακάλυψε τις ζημιές την παραμονή των Χριστουγέννων και κατέθεσε μήνυση.

Για έναν άνθρωπο που είχε επενδύσει στον χώρο όχι απλώς χρήματα αλλά χρόνια προσωπικής προσπάθειας, το πλήγμα ήταν ιδιαίτερα βαρύ.

Πολύ περισσότερος από τη «Λούφα και Παραλλαγή»

Ο εύκολος τρόπος να θυμηθεί κανείς τον Νίκο Καλογερόπουλο είναι μέσα από τους γνωστούς του ρόλους.

Ο πιο ενδιαφέρων τρόπος είναι διαφορετικός.

Να θυμηθεί τον νεαρό ηθοποιό που έλεγε πως αφορίστηκε για ένα σατιρικό θεατρικό έργο. Τον καλλιτέχνη που απομακρύνθηκε για χρόνια από τη μεγάλη οθόνη και επέστρεψε για να βραβευτεί ξανά. Τον ποιητή και τραγουδοποιό που δεν περιορίστηκε στην υποκριτική. Και, τελικά, τον άνθρωπο που γύρισε στη Μεσσηνία και προσπάθησε να κάνει πολιτισμό μέσα σε έναν εγκαταλειμμένο σιδηροδρομικό σταθμό.

Ο Νίκος Καλογερόπουλος δεν ακολούθησε μια τακτοποιημένη καλλιτεχνική διαδρομή.

Είχε συγκρούσεις, αποτυχίες, απουσίες και επιστροφές. Είχε έναν προσωπικό τρόπο να μιλά για την πολιτική, την Εκκλησία, την τέχνη και την ίδια τη ζωή, χωρίς ιδιαίτερη διάθεση να γίνει αρεστός σε όλους.

Και ίσως τελικά αυτό να εξηγεί γιατί, δεκαετίες μετά τη «Λούφα και Παραλλαγή», παρέμενε τόσο εύκολα αναγνωρίσιμος.

Όχι μόνο για τους ρόλους του.

Αλλά επειδή ο ίδιος έμοιαζε πάντα να είναι ένας από τους πιο αντισυμβατικούς χαρακτήρες που πέρασαν από το ελληνικό σινεμά.

Σκιάθος: 15χρονος έσπασε τη σιωπή του – Καταγγέλλει 17χρονο για βιασμούς και εκβιασμό με βίντεο

2026-08-10T06:11:56.614+03:00

medlabnews.gr iatrikanea

Μια εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση με πρωταγωνιστές δύο ανηλίκους διερευνούν οι Αρχές στη Σκιάθο. Ο 15χρονος υποστηρίζει ότι επί χρόνια δεχόταν σεξουαλική βία και απειλές από 17χρονο, ο οποίος, σύμφωνα με την καταγγελία, χρησιμοποιούσε βιντεοληπτικό υλικό για να τον εκβιάζει.

Η υπόθεση ήρθε στο φως το Σάββατο 8 Αυγούστου, όταν ο 15χρονος προσήλθε μαζί με τους γονείς του στο Αστυνομικό Τμήμα Σκιάθου και αποκάλυψε όσα, όπως υποστηρίζει, συνέβαιναν επί μεγάλο χρονικό διάστημα. Κατά την εξέτασή του υπήρξε συνδρομή ψυχολόγου.

Σύμφωνα με όσα κατέθεσε, η καταγγελλόμενη κακοποίηση είχε αρχίσει τουλάχιστον από το 2024 και περιλάμβανε επαναλαμβανόμενες γενετήσιες πράξεις χωρίς τη συναίνεσή του, απειλές και περιστατικά σωματικής βίας.

Ο εκβιασμός με το βιντεοληπτικό υλικό

Κεντρικό στοιχείο της καταγγελίας αποτελεί βιντεοληπτικό υλικό προσωπικού χαρακτήρα. Ο 15χρονος υποστήριξε ότι ο 17χρονος τον απειλούσε πως θα το έδειχνε σε τρίτους ή θα το δημοσιοποιούσε, χρησιμοποιώντας το ως μέσο πίεσης και εκβιασμού.

Η κατάσταση, σύμφωνα πάντα με όσα κατήγγειλε ο ανήλικος, κορυφώθηκε στις αρχές Αυγούστου. Ο 17χρονος φέρεται να εμφανίστηκε στον χώρο όπου εργαζόταν το καλοκαίρι ο 15χρονος και να τον απείλησε. Το περιστατικό φαίνεται ότι αποτέλεσε την αφορμή για να μιλήσει ο 15χρονος στους γονείς του και να απευθυνθεί στις Αρχές.

Κατασχέθηκε το κινητό του 17χρονου

Στο πλαίσιο της έρευνας κατασχέθηκε το κινητό τηλέφωνο του 17χρονου προκειμένου να εξεταστεί για τυχόν στοιχεία που συνδέονται με τις καταγγελίες. Για την υπόθεση σχηματίστηκε δικογραφία και την προανάκριση ανέλαβε το Αστυνομικό Τμήμα Σκιάθου.

Ο 17χρονος συνελήφθη για αδικήματα που ενέπιπταν στα χρονικά όρια του αυτοφώρου, ενώ συνελήφθη και ο πατέρας του για παραμέληση εποπτείας ανηλίκου. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, πατέρας και γιος αφέθηκαν στη συνέχεια ελεύθεροι με εισαγγελική εντολή, ενώ η έρευνα για τις σοβαρότερες καταγγελίες συνεχίζεται.

Τι υποστηρίζει ο 17χρονος

Από την πλευρά του, ο 17χρονος φέρεται να δίνει διαφορετική εκδοχή. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, υποστηρίζει ότι οι δύο ανήλικοι ήταν φίλοι και ότι οι μεταξύ τους επαφές ήταν συναινετικές.

Οι καταγγελίες του 15χρονου αποτελούν πλέον αντικείμενο αστυνομικής και δικαστικής διερεύνησης. Μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την κρίση των αρμόδιων δικαστικών Αρχών ισχύει το τεκμήριο αθωότητας του καταγγελλόμενου.

Πρωινό στον μπουφέ του ξενοδοχείου: Τι να επιλέξετε και τι να αποφύγετε

2026-08-10T01:00:00.000+03:00

επιμέλεια Θάλεια Γούτου, κοσμετολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το πρωινό στον μπουφέ του ξενοδοχείου είναι για πολλούς από τις πιο ευχάριστες στιγμές των διακοπών. Οι επιλογές είναι πολλές, από ψωμί, δημητριακά, φρούτα και γιαούρτι μέχρι αυγά, τυριά, αλλαντικά, κρουασάν και γλυκά. Το ζητούμενο δεν είναι να στερηθούμε, αλλά να φτιάξουμε ένα πιάτο που να μας δίνει ενέργεια χωρίς να μας βαραίνει. Ένα καλό πρωινό στον μπουφέ μπορεί να βασίζεται σε τρόφιμα ολικής άλεσης, φρούτα, γαλακτοκομικά ή αυγό, με περιορισμό στα πολύ λιπαρά, τηγανητά και γλυκά τρόφιμα.

Το πρωινό μπουφέ ενός ξενοδοχείου, οι περισσότεροι άνθρωποι το θεωρούν ως μια από τις πιο αγνές απολαύσεις. Αυτό δεν είναι απαραίτητα επειδή είναι ασυνήθιστα καλό, υπάρχουν περιπτώσεις που είναι ακριβώς το αντίθετο.
Ένας πρακτικός τρόπος να αποφύγουμε τις υπερβολές είναι να ξεκινάμε από τα βασικά: ένα τρόφιμο ολικής άλεσης, μία πηγή πρωτεΐνης και ένα φρούτο. Για παράδειγμα, ψωμί ολικής ή δημητριακά χωρίς πολλή ζάχαρη, γιαούρτι ή αυγό και ένα φρούτο μπορούν να δώσουν ενέργεια και κορεσμό.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει η υγιεινή διατροφή να βασίζεται σε ποικιλία τροφίμων, με φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και περιορισμό σε ελεύθερα σάκχαρα, κορεσμένα και trans λιπαρά. Ο πρωινός μπουφές σε ένα ξενοδοχείο μεσαίας κατηγορίας είναι σχεδόν μέτριος. Το ψωμί δεν θα είναι και το καλύτερo δυνατό, τα φρούτα μπορεί να μην είναι και τα πιο φρέσκα κτλ. Ωστόσο, αυτά δεν είναι σφάλματα, αλλά παραδείγματα. Το πρωινό του ξενοδοχείου είναι μαγικό όχι γιατί είναι τέλειο αλλά επειδή συνδέεται με ονειρεμένες διακοπές. Πως όμως μπορείτε να το απολαύσετε στο έπακρο; Παρακάτω σας έχουμε μερικά tips για να κάνετε σωστές επιλογές.

Ένας περισσότερο ή λιγότερο πλούσιος μπουφές μας περιμένει συνήθως στα μεγάλα ξενοδοχεία. Eδώ οι επιλογές είναι πολλές και είναι στο χέρι μας -και στις γνώσεις μας γύρω από την υγιεινή διατροφή- να επιλέξουμε την πιο κατάλληλη σύνθεση.

Μπορούμε να επιλέξουμε ανάμεσα σε πολλά -υγιεινά και μη- τρόφιμα. Aνάλογα με την επιλογή μας, μπορούμε να πάρουμε ένα πλήρες και απόλυτα υγιεινό πρωινό, αλλά υπάρχει και ο κίνδυνος να φτάσουμε στο αντίθετο άκρο. Στον μπουφέ πρωινού συνήθως έχουμε επιλογή στο είδος του ψωμιού, οπότε καλύτερο είναι να προτιμήσουμε πολύσπορο ή ολικής άλεσης, όχι γιατί έχουν λιγότερες θερμίδες -αφού η διαφορά είναι μικρή- αλλά λόγω της περιεκτικότητάς τους σε φυτικές ίνες και θρεπτικά συστατικά. Γενικά ο μπουφές είναι μία καλή επιλογή για το πρωινό μας, αφού μπορούμε να φτιάξουμε
τη δική μας σύνθεση, ανάλογα με τις ανάγκες και τις γευστικές μας προτιμήσεις. Mας δίνει επίσης τη δυνατότητα να δοκιμάσουμε και κάτι λιγότερο υγιεινό, περιορίζοντάς το στη μικρότερη δυνατή ποσότητα.

Ποιο πρωινό να διαλέξω…
● Aν σκοπεύω να κάνω σπορ: Το πρωινό σας θα πρέπει να έχει ως βάση τους υδατάνθρακες (ψωμί, δημητριακά και φρούτα), ενώ καλό είναι να προσθέσετε και πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, όπως γαλακτοκομικά, αυγό και τυρί. Προσέξτε όμως να μην προσλάβετε πολλά λίπη, καθώς επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου και μπορεί να δυσχεράνουν την άθληση.
● Aν έχω δυσπεψία: Aν υποφέρετε συχνά από φούσκωμα ή κολίτιδα, τότε πιθανώς ήδη να έχετε εντοπίσει ποιες τροφές σας ενοχλούν. Σε γενικές γραμμές, δεν πρέπει να καταναλώνετε τρόφιμα πλούσια σε λίπη και θερμίδες, όπως ομελέτες, αλλαντικά, κρουασάν, πίτες κ.ά., επειδή είναι δύσπεπτα. Aντίθετα, προτιμήστε ελαφριά και εύπεπτα τρόφιμα, όπως δημητριακά, ψωμί με λίγο μέλι ή μαρμελάδα, φρούτα και γαλακτοκομικά.
● Για τα παιδιά: Tα παιδιά, ανάλογα με την ηλικία τους, έχουν ανάγκη από ένα πλούσιο πρωινό, που θα τους δίνει ενέργεια και θρεπτικά συστατικά. Ένα ποτήρι γάλα ή ένα γιαούρτι είναι απαραίτητο. Mπορούμε επίσης να προσθέσουμε μία φέτα ψωμί με βούτυρο και μέλι ή μαρμελάδα ή ψωμί με τυρί ή αυγό βραστό. Καλό είναι τα παιδιά να ολοκληρώσουν το πρωινό τους με ένα ποτήρι χυμό ή ένα μικρό φρούτο, που θα τους δώσει φυτικές ίνες και βιταμίνες.

Mέλι ή μαρμελάδα;
Aν η μαρμελάδα είναι φρέσκια και όχι συσκευασμένη, είναι μια καλή επιλογή, αφού περιέχει αρκετές βιταμίνες από τα φρούτα που έχουν χρησιμοποιηθεί. Tο μέλι είναι επίσης καλή επιλογή, ιδιαίτερα αν ξέρουμε ότι είναι ντόπιο. Kαι οι δύο επιλογές είναι περίπου ισάξιες και σε θρεπτικά συστατικά αλλά και σε θερμίδες, εφόσον τα προϊόντα είναι καλής ποιότητας.

Στον μπουφέ δεν χρειάζεται να δοκιμάσουμε τα πάντα την ίδια ημέρα. Καλύτερα να επιλέξουμε 2–3 βασικά τρόφιμα και, αν θέλουμε κάτι πιο απολαυστικό, να το κρατήσουμε σε μικρή ποσότητα. Η λογική του «ισορροπημένου πιάτου» βοηθά: περισσότερα φρούτα ή λαχανικά όπου υπάρχουν, καλύτεροι υδατάνθρακες όπως ολικής άλεσης τρόφιμα και μια καλή πηγή πρωτεΐνης. Το Harvard Healthy Eating Plate δίνει έμφαση σε λαχανικά/φρούτα, δημητριακά ολικής άλεσης και υγιεινές πηγές πρωτεΐνης, με την ποιότητα των υδατανθράκων να έχει μεγαλύτερη σημασία από την ποσότητα.

Διαβάστε επίσης

Κάντε δίαιτα έξυπνα, τρώγοντας. Τροφές που κόβουν την όρεξη. Η σημασία των πρωτεϊνών και της μαύρης σοκολάτας
Μικρά και σημαντικά μυστικά για να πετύχει η δίαιτα, που ξεκινήσατε.
Ποια είναι η κατάλληλη δίαιτα για την μείωση της χοληστερίνης;
Καιρός για δίαιτα. Τι πρέπει να κάνετε, για να φύγουν τα κιλά των εορτών και όχι μόνο.
Μικρά μυστικά για αδυνάτισμα χωρίς δίαιτα!
Κόψτε την όρεξή σας έξυπνα!

Αρχική δημοσίευση: Αύγουστος 2019. Νεότερη επικαιροποίηση: 10 Αυγούστου 2026.

Ξαναβρείτε τη φόρμα σας καλοκαιριάτικα. Αποβάλλετε τα αποθηκευμένα κιλά του χειμώνα.

2026-08-10T00:30:00.000+03:00

της Θάλεια Γούτου, κοσμετολόγος, medlabnews.gr iatrikanea

Καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, οι καύσεις αυξάνονται και το σώμα μας βρίσκεται σε αρμονική σχέση με το περιβάλλον. Το καλοκαίρι είναι η καταλληλότερη περίοδος για να ξαναβρείτε την φόρμα σας ακόμη και να αποβάλλετε τα αποθηκευμένα κιλά του χειμώνα. Εκμεταλλευτείτε τη θάλασσα, την εξοχή, το κολύμπι και τα διάφορα άλλα καλοκαιρινά σπορ και απολαύστε το φαγητό σας χωρίς τύψεις με αποτέλεσμα να σας οδηγήσει σε μία μικρή απώλεια βάρους ή σε συντήρηση του ήδη υπάρχοντος βάρους.

Το σώμα μας αποτελείται κατά 60% από νερό: τα 2/3 βρίσκονται μέσα στα κύτταρά μας, ενώ το 1/3 εξωκυττάρια. Η ισορροπία ενδοκυττάριου - εξωκυττάριου υγρού, καθώς και των ηλεκτρολυτών τους είναι πολύ μεγάλης σημασίας.

Το νερό είναι απαραίτητο για τη ζωή. Χαρακτηριστικό είναι πως ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει μήνες χωρίς τροφή, αλλά χωρίς νερό μόνο 10 ημέρες, ενώ ένα παιδί μόνο 5 ημέρες. Έτσι είναι λοιπόν φανερό πως το νερό αποτελεί ζωτικό συστατικό του οργανισμού μας. Ειδικά τώρα το καλοκαίρι, με τις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, διαταράσσεται το ισοζύγιο των υγρών στον οργανισμό μας και κατ' επέκταση των ηλεκτρολυτών, δημιουργώντας έτσι πρόβλημα υγείας. Την περίοδο του καλοκαιριού λοιπόν ο οργανισμός, για να διατηρήσει σταθερή τη θερμοκρασία του, αποβάλλει νερό, γεγονός που πρέπει να μας κάνει ιδιαίτερα προσεκτικούς με την διατροφή μας.

Πίνετε πολλά υγρά. Λόγω της αυξημένης θερμοκρασίας, ο οργανισμός χάνει μεγάλη ποσότητα υγρών και συνεπώς χρειάζεται να τα αναπληρώσει, διατηρώντας μ' αυτό τον τρόπο την ηλεκτρολυτική του ισορροπία. Είναι πολύ συχνές αυτό το διάστημα οι αφυδατώσεις και ειδικά σε άτομα που εκτίθενται για πολύ ώρα στον ήλιο. Έτσι, όταν η αφυδάτωση ξεπεράσει το 1% του σωματικού μας βάρους, νιώθουμε δυσφορία, κούραση, δίψα. Όταν η αφυδάτωση ξεπεράσει το 6,5% του σωματικού βάρους έχουμε ζάλη, πονοκεφάλους και αναπνευστικά προβλήματα, ενώ σε βαρύτερες καταστάσεις κράμπες, προβλήματα όρασης, έλλειψη δερματικής αίσθησης κ.ά.

Τρώτε φρούτα, λαχανικά και πίνετε άφθονους χυμούς.

Πολύ συχνά νιώθουμε αδυναμία, κόπωση και άλλα παρόμοια συμπτώματα, που σχετίζονται με την έλλειψη βιταμινών και ηλεκτρολυτών. Πέρα από τις δροσιστικές τους ιδιότητες, οι τροφές αυτές είναι πλούσιες σε βιταμίνες Α, C και Ε, που σύγχρονες έρευνες τις συσχετίζουν με αντικαρκινικές ιδιότητες. Ο οργανισμός μας καθημερινά χάνει περίπου 2-2,5 κιλά υγρών κυρίως με τα ούρα, το δέρμα, τους πνεύμονες και τα κόπρανα. Τα υγρά αυτά πρέπει να αναπληρωθούν με τα υγρά που πίνει, αλλά και με τα υγρά που περιέχουν οι προσλαμβανόμενες τροφές. Τα φρούτα και τα λαχανικά συμβάλλουν στη αναπλήρωση των ηλεκτρολυτών που χάνονται λόγω της αυξημένης εφίδρωσης.

Τρώτε πολλές φορές και από λίγο.

Αποφύγετε τα βαριά γεύματα και προτιμήστε ελαφρύ τρόπο μαγειρέματος, δηλαδή περιορίστε τα τηγανητά, τις βαριές σάλτσες και το πολύ λάδι. Η μεγάλη ποσότητα τροφής αυξάνει, λόγω της θερμογένεσης, απότομα τη θερμοκρασία του σώματος. Αντίθετα, τα πολλά και λιτά γεύματα διατηρούν πιο σταθερή την θερμοκρασία του σώματος.

Η διατροφή το καλοκαίρι πρέπει να αποτελείται από:

• 50-55% Υδατάνθρακες (κυρίως σύνθετοι, όπως δημητριακά ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρούτα και λαχανικά)

• 15-20% Πρωτεΐνες (κυρίως ψαριού)

• 30% Λίπος (κυρίως από ελαιόλαδο)

Υδατάνθρακες: Οι υδατάνθρακες θα πρέπει να είναι κυρίως σύνθετοι και να προέρχονται κυρίως από δημητριακά, ρύζι, ζυμαρικά, ψωμί σικάλεως ή ολικής αλέσεως, καλή πηγή υδατανθράκων είναι τα φρούτα και λαχανικά όπου το καλοκαίρι βρίσκονται σε αφθονία

Πρωτεΐνες: Η πρόσληψη των πρωτεϊνών τους καλοκαιρινούς μήνες να προέρχονται από συχνή κατανάλωση ψαριών και των θαλασσινών 2-3 φορές την εβδομάδα, πουλερικών 1-2 φορές την εβδομάδα και το κόκκινο κρέας πρέπει να περιοριστεί σε 1 φορά την εβδομάδα. Τα αυγά σε 2-3 φορές την εβδομάδα, όσπρια και δημητριακά 1-2 φορές την εβδομάδα

Λίπη: Τα λίπη της διατροφής πρέπει να προέρχονται κυρίως από το ελαιόλαδο και να περιοριστούν κυρίως τα κορεσμένα λίπη που περιέχονται κυρίως στα γλυκά, παγωτά, στο κόκκινο κρέας και γενικότερα στα τρόφιμα “fast food”

Νερό: Τους καλοκαιρινούς μήνες ο οργανισμός χρειάζεται περισσότερο νερό διότι ρυθμίζει την θερμοκρασία του σώματος και εμποδίζει την αφυδάτωση. Η ημερήσια πρόσληψη νερού θα πρέπει να είναι 10-12 ποτήρια

Ελαττώστε τα πολλά μπαχαρικά.

Μπορεί να κάνουν πιο εύγευστη την τροφή, αυξάνουν όμως την δίψα και συνεπώς και την πρόσληψη νερού. Αποβάλλονται με τη αποβολή του νερού, που σημαίνει πως επιβαρύνονται τα νεφρά και αυξάνεται η αναπνοή μας, κάτι που ειδικά το καλοκαίρι προκαλεί δυσφορία. Ελαφρά αλατισμένα γεύματα, αν και αυξάνουν τη δίψα προτιμούνται, γιατί μειώνουν την αυξημένη απώλεια νερού.

Αλκοόλ με μέτρο
Οι νυχτερινές εξορμήσεις, θα πρέπει να ξεκινάνε με περπάτημα και να τελειώνουν με χορό. Το ποτό που θα επιλέξετε να πιείτε καλό θα είναι να μην περιέχει ζάχαρη, όπως είναι τα λικέρ και τα ποτά που αραιώνουμε με ζαχαρούχα αναψυκτικά, και ιδανική επιλογή είναι το κρασί. Παρόλα αυτά και δύο μερίδες αλκοόλ την ημέρα είναι ένα αποδεκτό μέτρο. Μια μερίδα αλκοόλ εννοούμε τη μονάδα που σερβίρεται. Δηλαδή ένα βαρύ ποτό π.χ ρούμι 35% έχει μερίδα στα 3 δάχτυλα, ενώ για μια μπύρα, που έχει μόνο 5% αλκοόλ, η μερίδα είναι 330 γραμμάρια. Βασικό είναι να απολαμβάνουμε αυτό που πίνουμε. Τότε σίγουρα δύο ποτηράκια αρκούν!

Ειδικά οι ηλικιωμένοι, ΔΕΝ θα πρέπει να καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες κρέατος. Οι πρωτεΐνες θα πρέπει να προέρχονται κατά βάση από γαλακτοκομικά προϊόντα και όσπρια. Επειδή όσο περνά η ηλικία μειώνεται η ικανότητα πέψης της τροφής, συνιστώνται πολλά και λιτά γεύματα, έτσι ώστε να μην επιβαρύνεται το πεπτικό σύστημα. Το γάλα, το γιαούρτι και η φέτα, λόγω της συγκριτικά μεγάλης περιεκτικότητάς τους σε νερό, αποτελούν την πιο δροσιστική πηγή πρωτεΐνης του διαιτολογίου μας.

Στους αθλητές, λόγω της αυξημένης απώλειας υγρών, συνιστάται η πρόσληψη ισοτονικών διαλυμάτων. Αυτά προσφέρουν ηλεκτρολύτες, κυρίως νάτριο και κάλιο, συνεισφέροντας έτσι στην ηλεκτρολυτική ισορροπία, που διαταράσσεται εξαιτίας της αυξημένης εφίδρωσης. Σε 2 ώρες έντονης άσκησης το καλοκαίρι το σώμα μας χάνει πάνω από 3 λίτρα νερού, δηλαδή περίπου το 5% του βάρους του. Νάτριο, κάλιο και μαγνήσιο είναι οι κύριοι ηλεκτρολύτες που χάνονται και η αυξημένη αποβολή ηλεκτρολυτών οδηγεί σε κράμπες, μυική αδυναμία, απάθεια και υπνηλία. Αρα, η αναπλήρωση των υγρών με ισοτονικά διαλύματα κατά προτίμηση ή φρούτα και χυμούς, είναι η κύρια σύσταση για αθλητές.

Στα παιδιά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού προσπαθούμε να προσφέρουμε 3 βασικά γεύματα: πρωινό, μεσημεριανό και βραδινό και 2-3 ενδιάμεσα σνακ. Λόγω ζέστης, ένα παιδί, μπορεί να μην καταναλώνει πολύ φαγητό, γι’αυτό φροντίζουμε τα γεύματα να είναι θρεπτικά και μικρά. Αποφύγετε τα βαριά τηγανητά φαγητά μες στον καύσωνα καθώς καθυστερούν να φύγουν από το στομαχικό σάκο και εντείνουν τη δυσφορία - μαθαίνουμε στο παιδί μας να τρώει καθημερινά ένα καλό πρωινό όπως π.χ. δημητριακά με γάλα ή γιαούρτι και ένα φρούτο που του δίνουν ενέργεια για το ξεκίνημα της ημέρας. Κατά τη διάρκεια της ημέρας το παιδί χρειάζεται να τρώει σνακ. Είτε είμαστε στο σπίτι είτε όχι, φροντίζουμε να υπάρχουν διαθέσιμα πάντα υγιεινά σνακ όπως ψωμάκι με κασέρι, κέικ σπιτικό, φρουτοσαλάτα, δημητριακά, μικρά σάντουιτς, γιαουρτάκια. Μπορείτε να θέσετε κάποιους κανόνες σχετικά με την κατανάλωση τυποποιημένων σνακ, όπως είναι π.χ. μόνο δύο παγωτά της εβδομάδα και 2 φρούτα την ημέρα.

Διαβάστε επίσης

Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση λιποθυμίας, λιποθυμικού ή συγκοπτικού επεισοδίου; Πρώτες βοήθειες.

Πόσο νερό πρέπει να πίνουμε, την ημέρα; Τι ανάγκες έχει ο οργανισμός μας σε υγρά; Συμπτώματα αφυδάτωσης.

Μην ξεχνάτε να ελέγχετε το μαγνήσιο. Η έλλειψη του προκαλεί μουδιάσματα, κράμπες, ημικρανίες, κόπωση.

Σε ποιες τροφές υπάρχει το μαγνήσιο;

Τι πρέπει να κάνετε για τα πρησμένα πόδια το καλοκαίρι

Καρπούζι, για την καρδιά, τον καρκίνο, την δίαιτα αλλά και τη λίμπιντο

Βερίκοκο για την υγεία, την αναιμία, την δυσκοιλιότητα, την όραση, την ομορφιά και τα κουκούτσια τους για τον καρκίνο.

Το Conduit Ensemble αναζητά μουσικούς για τη νέα Ορχήστρα Δωματίου

2026-08-09T23:47:43.082+03:00

medlabnews.gr iatrikanea

Το Conduit Ensemble απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε μουσικούς για τη δημιουργία της νέας του Ορχήστρας Δωματίου, διευρύνοντας τις καλλιτεχνικές του δράσεις.

Το σύνολο διαθέτει ήδη δύο χορωδιακά τμήματα, υπό τη μουσική διεύθυνση των Κώστα Μανωλκίδη και Χριστίνας Πουπάλου, έχοντας πραγματοποιήσει 20 εμφανίσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό κατά τη διάρκεια των πέντε ετών λειτουργίας του.

Τη διεύθυνση της νέας Ορχήστρας Δωματίου αναλαμβάνει ο μαέστρος Αλέξανδρος Γκόνης, με στόχο την παρουσίαση αυτόνομων συναυλιών, αλλά και τη συνεργασία με χορωδίες, μονωδούς, ηθοποιούς και άλλα καλλιτεχνικά σχήματα.

Ενδεικτικά για την περίοδο 2026-27 ετοιμάζονται τα έργα:

• E. Elgar – Elegy for strings

• J. Sibelius – Impromptu for strings

• P. I. Tchaikovsky – Serenade for strings

• A. Webern – Langsamer Satz & 8 frühe Lieder

• Τραγούδια R. Schumann / F. Schubert

• W. A. Mozart – Divertimento in F major

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν αναλυτικά για τις ακροάσεις και τις προϋποθέσεις συμμετοχής μέσω της σχετικής φόρμας Google.

Με παρέμβαση του ΙΣΑ προχωρά η καταβολή αποζημιώσεων στους στρατιωτικούς ιατρούς

2026-08-09T19:18:42.867+03:00

medlabnews.gr iatrikanea

Την άμεση ανταπόκριση της στρατιωτικής ηγεσίας στο αίτημα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών (ΙΣΑ) για τη διευθέτηση του ζητήματος των αποζημιώσεων των στρατιωτικών ιατρών που υπηρετούν στα Στρατιωτικά Νοσοκομεία και στο Νοσηλευτικό Ίδρυμα Μετοχικού Ταμείου Στρατού (ΝΙΜΤΣ) επισημαίνει ο Σύλλογος. Όπως αναφέρεται σε προσωπική επιστολή του Αρχηγού Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, Στρατηγού Δημητρίου Χούπη, προς τον Πρόεδρο του ΙΣΑ Γιώργο Πατούλη, έχουν ήδη δρομολογηθεί οι απαραίτητες ενέργειες για την επίλυση του ζητήματος.

Η απάντηση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ έρχεται σε συνέχεια της επιστολής που είχε αποστείλει ο ΙΣΑ στις 8 Ιουνίου 2026, με την οποία ζητούσε την άμεση καταβολή των προβλεπόμενων αποζημιώσεων στους στρατιωτικούς ιατρούς που υπηρετούν στα Στρατιωτικά Νοσοκομεία και στο ΝΙΜΤΣ.

Σύμφωνα με την ενημέρωση του Στρατηγού Δημητρίου Χούπη προς τον Πρόεδρο του ΙΣΑ, έχουν ολοκληρωθεί οι αναγκαίες διαδικασίες ώστε οι αποζημιώσεις να καταβληθούν μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών (ΕΑΠ) το αργότερο έως το τέλος Αυγούστου 2026. Η πληρωμή θα περιλαμβάνει και τα αναδρομικά ποσά που αντιστοιχούν στο διάστημα από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Σχολιάζοντας την εξέλιξη, ο Πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης υπογράμμισε ότι οι στρατιωτικοί ιατροί προσφέρουν καθημερινά πολύτιμο έργο, παρέχοντας υψηλού επιπέδου υπηρεσίες υγείας τόσο στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων όσο και στους πολίτες, και τόνισε πως είναι αυτονόητο να αμείβονται έγκαιρα και δίκαια. Παράλληλα, ευχαρίστησε τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ για την άμεση ανταπόκρισή του, σημειώνοντας ότι ο ΙΣΑ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την υλοποίηση της δέσμευσης έως την οριστική καταβολή των αποζημιώσεων.

Έκλειψη Ηλίου στις 12 Αυγούστου: Η Ευρώπη ετοιμάζεται για το σπάνιο θέαμα – Πού και τι ώρα θα φανεί στην Ελλάδα

2026-08-09T06:28:21.352+03:00

medlabnews.gr

Ένα από τα εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων ετών πλησιάζει. Την Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026, η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει το βόρειο ημισφαίριο, προκαλώντας ολική έκλειψη Ηλίου σε μια στενή λωρίδα της Ευρώπης και μερική έκλειψη σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή.

Σύμφωνα με τη NASA, η ζώνη της ολικότητας θα περάσει από τη βόρεια Ρωσία, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τον Ατλαντικό, την Ισπανία και μια μικρή περιοχή της Πορτογαλίας. Στην Ισπανία το φαινόμενο θα συμβεί αργά το απόγευμα, λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου, δημιουργώντας ιδιαίτερα εντυπωσιακές συνθήκες παρατήρησης.

Η Ισπανία βρίσκεται ήδη σε πυρετό προετοιμασιών. Στη μικρή ορεινή Σομοσιέρα (Somosierra), βόρεια της Μαδρίτης, οι μόλις 93 κάτοικοι προετοιμάζονται να υποδεχθούν πολύ μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών. Η περιοχή θα βρεθεί μέσα στη ζώνη της ολικότητας και αναμένεται περίπου 1 λεπτό και 29 δευτερόλεπτα πλήρους κάλυψης του Ήλιου.

Θα δούμε την έκλειψη στην Ελλάδα;

Ναι, αλλά ελάχιστοι και για πολύ λίγο.

Η Ελλάδα βρίσκεται στο ανατολικό όριο της περιοχής από την οποία θα είναι ακόμη δυνατό να παρατηρηθεί η μερική έκλειψη πριν δύσει ο Ήλιος. Τα στοιχεία του Timeanddate δείχνουν ότι ουσιαστικά ευνοούνται η Κέρκυρα και ορισμένες περιοχές της Ηπείρου και της δυτικής Μακεδονίας.

Οι ενδεικτικές ώρες, σε θερινή ώρα Ελλάδας, είναι:

Κέρκυρα: έναρξη περίπου 20:33, μέγιστο 20:37, κάλυψη περίπου 2,34%.
Ηγουμενίτσα: έναρξη 20:33, μέγιστο 20:36, περίπου 1,29%.
Καστοριά: έναρξη 20:32, μέγιστο 20:34, περίπου 1,21%.
Ιωάννινα: έναρξη 20:33, μέγιστο 20:35, περίπου 0,72%.
Πτολεμαΐδα: έναρξη περίπου 20:31, μέγιστο 20:33, περίπου 0,68%.

Το κρίσιμο είναι ότι ο Ήλιος θα βρίσκεται ελάχιστα πάνω από τον ορίζοντα. Για παράδειγμα, στην Κέρκυρα η έκλειψη αρχίζει στις 20:33, δηλαδή λίγα μόνο λεπτά πριν από τη δύση. Επομένως χρειάζεται απολύτως ελεύθερος δυτικός-βορειοδυτικός ορίζοντας.

Στην Αθήνα η έκλειψη της 12ης Αυγούστου δεν θα είναι ορατή, καθώς ο Ήλιος θα έχει ήδη δύσει όταν η σκιά φθάσει αρκετά ανατολικά. Το ίδιο ισχύει για τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα.

Τα μυστηριώδη «φίδια της σκιάς»

Ένα από τα πιο παράξενα φαινόμενα που μπορεί να συνοδεύσουν μια ολική έκλειψη είναι οι λεγόμενες shadow bands, οι «ζώνες» ή «φίδια της σκιάς».

Πρόκειται για αχνές, κυματιστές εναλλαγές φωτεινών και σκοτεινών λωρίδων που φαίνεται να κινούνται γρήγορα πάνω στο έδαφος, σε τοίχους ή άλλες ανοιχτόχρωμες επιφάνειες λίγο πριν και λίγο μετά την ολικότητα. Η NASA τις αποδίδει στην παραμόρφωση του φωτός από την πολύ λεπτή ηλιακή ημισέληνο καθώς αυτό περνά μέσα από τα ταραχώδη στρώματα της γήινης ατμόσφαιρας.

Δεν εμφανίζονται πάντοτε και είναι δύσκολο να καταγραφούν. Σύγχρονες επιστημονικές παρατηρήσεις εξακολουθούν να μελετούν λεπτομερώς τον μηχανισμό δημιουργίας τους.

Στην Ελλάδα δεν αναμένεται ουσιαστικά να δούμε αυτό το φαινόμενο, αφού η κάλυψη του Ηλίου θα είναι μόλις λίγα τοις εκατό. Τα shadow bands συνδέονται με τις στιγμές πολύ κοντά στην ολικότητα ή με εξαιρετικά υψηλό ποσοστό κάλυψης.

Προσοχή στην παρατήρηση

Ακόμη και όταν ο Ήλιος καλύπτεται σε μεγάλο ποσοστό, η απευθείας παρατήρησή του χωρίς κατάλληλα φίλτρα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή οφθαλμική βλάβη. Η NASA υπογραμμίζει ότι τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν είναι κατάλληλα· απαιτούνται ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά έκλειψης ή κατάλληλα ηλιακά φίλτρα. Μόνο κατά τη σύντομη φάση της πλήρους ολικότητας, και αποκλειστικά μέσα στη ζώνη ολικότητας, επιτρέπεται η παρατήρηση χωρίς φίλτρο.

Και μετά… οι Περσείδες

Η ημερομηνία είναι ακόμη πιο ενδιαφέρουσα για τους φίλους του ουρανού, καθώς τη νύχτα 12 προς 13 Αυγούστου κορυφώνεται η βροχή διαττόντων Περσείδων. Μάλιστα, η έκλειψη συμπίπτει με Νέα Σελήνη, επομένως ο σκοτεινός ουρανός δημιουργεί ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες για την παρατήρηση των μετεώρων.

Θρίλερ με τον Χανς: Δόθηκε για υιοθεσία στην Αθήνα και ο νέος ιδιοκτήτης είπε ότι τον σκότωσε – Ο σκύλος δεν έχει βρεθεί

2026-08-09T06:06:26.453+03:00

medlabnews.gr

Μια κρίσιμη εκκρεμότητα κρατά ανοιχτή την υπόθεση του Χανς, του σκύλου που έφυγε από το Κυνοκομείο Ηρακλείου για να υιοθετηθεί στην Αθήνα: μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί ούτε ζωντανός ούτε νεκρός.

Την ίδια στιγμή, ο άνθρωπος που τον είχε υιοθετήσει εμφανίστηκε, σύμφωνα με τη Φιλοζωική Ομάδα «Σείριος» Ηρακλείου, στις αστυνομικές Αρχές και δήλωσε ότι προκάλεσε τον θάνατο του ζώου και στη συνέχεια το εγκατέλειψε σε απορρίμματα κατά το τρίτο δεκαήμερο του Ιουλίου.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη αντίδραση στη φιλοζωική κοινότητα της Κρήτης, όμως η ίδια η οργάνωση επισημαίνει ότι η έρευνα δεν έχει ακόμη δώσει την τελική απάντηση για την τύχη του Χανς.

Η ομολογία που δεν αρκεί για να κλείσει η υπόθεση

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της «Σείριος», ο άνδρας έχει συλληφθεί και βρίσκεται σε εξέλιξη η προβλεπόμενη διαδικασία σχηματισμού δικογραφίας και ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης. Η φιλοζωική ομάδα αναφέρει παράλληλα ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο: η σχετική ψυχιατρική εκτίμηση δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ότι η περιγραφή του άνδρα αφορά πράξη που συνέβη πραγματικά.

Γι' αυτό και το κεντρικό ζητούμενο παραμένει ο εντοπισμός του ζώου.

Χωρίς την ανεύρεση του Χανς δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί κτηνιατρική νεκροψία και, συνεπώς, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής αντικειμενικό εύρημα που να επιβεβαιώνει την εκδοχή που περιέγραψε ο άνδρας.

Η «Σείριος»: Να συνεχιστούν οι έρευνες – Υπάρχει ακόμη πιθανότητα να είναι ζωντανός

Η Φιλοζωική Ομάδα ζητά από τις αστυνομικές Αρχές να εντείνουν τις προσπάθειες και να εξαντλήσουν κάθε δυνατότητα εντοπισμού του Χανς.

Μάλιστα, δεν αποκλείει ακόμη και το ενδεχόμενο –το οποίο χαρακτηρίζει εξαιρετικά περιορισμένο– ο σκύλος να βρίσκεται κάπου ζωντανός. Για τον λόγο αυτό ζητά να δηλωθεί η απώλειά του στην αρμόδια βάση δεδομένων και να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες σχετικά με τα στοιχεία του microchip, ώστε οποιαδήποτε πληροφορία για ζώο που μοιάζει με τον Χανς να μπορεί να ελεγχθεί άμεσα.

Ζητούν ΕΔΕ για το πώς έγινε η υιοθεσία

Η υπόθεση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην έρευνα για την τύχη του σκύλου.

Η «Σείριος» ζητά κατεπείγουσα σύγκληση της πενταμελούς επιτροπής του Δήμου Ηρακλείου για τα αδέσποτα, καθώς και διενέργεια Ένορκης Διοικητικής Εξέτασης από προϊστάμενη Αρχή ανεξάρτητη από τη δημοτική διοίκηση.

Στόχος είναι να διερευνηθεί ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη υιοθεσία και αν εφαρμόστηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Το Κυνοκομείο Ηρακλείου διαθέτει ζώα προς υιοθεσία και σε πολίτες εκτός των διοικητικών ορίων του Δήμου. Σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες για τη διαδικασία, η υιοθεσία πραγματοποιείται με σχετική δήλωση και ηλεκτρονική ταυτοποίηση του ζώου, βάσει του θεσμικού πλαισίου για τα ζώα συντροφιάς.

Αναζητούν και νομική εκπροσώπηση

Η φιλοζωική ομάδα γνωστοποίησε επίσης ότι αναζητά νομική εκπροσώπηση προκειμένου να προχωρήσει σε παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας σε βάρος του άνδρα που φέρεται να εμπλέκεται στην εξαφάνιση και πιθανή θανάτωση του Χανς.

Μέχρι τις πρώτες ώρες της 9ης Αυγούστου 2026, δεν εντόπισα νεότερη επίσημη ανακοίνωση του Δήμου Ηρακλείου που να απαντά στα αιτήματα για ΕΔΕ ή έκτακτη σύγκληση της επιτροπής. Η επίσημη σελίδα του Δήμου δεν εμφανίζει μέχρι στιγμής σχετική ανακοίνωση.

Η υπόθεση, επομένως, παραμένει ανοικτή και το καθοριστικό στοιχείο είναι ένα: να βρεθεί ο Χανς και να εξακριβωθεί τι πραγματικά συνέβη

Αυξημένη επαγρύπνηση για τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Αττική συνιστά ο ΙΣΑ

2026-08-09T05:51:44.585+03:00

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) απευθύνει σύσταση προς τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι στον ιό του Δυτικού Νείλου, ενώ παράλληλα ζητά από τις αρμόδιες αρχές να ενισχύσουν άμεσα και μεθοδικά τις παρεμβάσεις για την καταπολέμηση των κουνουπιών, ειδικά στην Αττική, όπου έχουν καταγραφεί δεκάδες περιστατικά λοίμωξης, μεταξύ των οποίων και θανατηφόρα.

Ο ΙΣΑ επισημαίνει ότι τα προγράμματα αντιμετώπισης των κουνουπιών οφείλουν να εφαρμόζονται έγκαιρα, να έχουν διάρκεια και να βασίζονται σε επιστημονικό σχεδιασμό. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη συστηματικής επιτήρησης των πληθυσμών των κουνουπιών και άμεσων παρεμβάσεων στις εστίες αναπαραγωγής τους από τους αρμόδιους φορείς, πριν από την περίοδο αυξημένης κυκλοφορίας του ιού.

Την ίδια στιγμή, καλεί τους πολίτες να τηρούν με συνέπεια τα απαραίτητα μέτρα ατομικής προστασίας έναντι των κουνουπιών.

Όπως σημειώνει ο Σύλλογος, κατά την τετραετία 2020-2024 η παρουσία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική είχε περιοριστεί σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, ενώ υπήρξαν και χρονιές χωρίς καταγεγραμμένα κρούσματα. Η φετινή αύξηση της δραστηριότητας του ιού διαφοροποιεί σημαντικά την επιδημιολογική εικόνα των προηγούμενων ετών στο Λεκανοπέδιο και εγείρει προβληματισμό σχετικά με την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα των μέτρων πρόληψης και καταπολέμησης των κουνουπιών.

Σχολιάζοντας την κατάσταση, ο Πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης ανέφερε ότι τα προηγούμενα χρόνια είχε επιτευχθεί σημαντικός περιορισμός της κυκλοφορίας του ιού στην Αττική, με ορισμένες χρονιές να μην καταγράφονται καθόλου κρούσματα. Όπως τόνισε, η φετινή εικόνα συνιστά υποχώρηση σε σχέση με τα προηγούμενα δεδομένα και καταδεικνύει την ανάγκη άμεσης αξιολόγησης του σχεδιασμού και ενίσχυσης των παρεμβάσεων για την προστασία της δημόσιας υγείας, ενώ επανέλαβε τη σημασία της σχολαστικής τήρησης ατομικών μέτρων προστασίας από τους πολίτες.

Bραβεύτηκε ο Βραζιλιάνος παιδίατρος που ντύνει τους μικρούς ασθενείς του σούπερ ήρωες πριν τα εγχειρήσει (video)

2026-08-09T02:00:00.000+03:00

medlabnews.gr iatrikanea

Ο Leandro B. Guimaraes, παιδίατρος από τη Βραζιλία, κάνει το αδύνατο δυνατό: μετατρέπει την εμπειρία του χειρουργείου για τα παιδιά σε ένα μαγικό ταξίδι, ντύνοντάς τα με στολές σούπερ-ηρώων πριν την επέμβαση. Στόχος του; Να μειώσει το άγχος, να φέρει χαμόγελα και να τα κάνει να νιώσουν γενναία και ανίκητα.

«Η δουλειά μου δίνει χαρά. Μέσα από το παιχνίδι μπορούμε να επικοινωνήσουμε με τα παιδιά με έναν πιο αποτελεσματικό τρόπο», δήλωσε στο Today.

Η σχέση του Guimaraes με τα παιδιά ξεκίνησε πολύ πριν φορέσει την ιατρική ποδιά. Ως φοιτητής είχε εργαστεί ως νοσοκομειακός κλόουν, εμπειρία που όπως λέει τον καθόρισε: «Οι δεξιότητες που έμαθα τότε, με βοηθούν σήμερα να εξετάζω παιδιά χωρίς να τα τρομάζω», αποκάλυψε.

«Υποσχέθηκα να μη ξαναοδηγήσω παιδί στο χειρουργείο με κλάματα» Ένα από τα πιο συγκινητικά περιστατικά που τον καθόρισαν ήταν όταν ένα κοριτσάκι δύο ετών, η μικρή Αλάνα, έκλαιγε ασταμάτητα στην αγκαλιά του πριν την εγχείρηση. Εκείνη τη μέρα πήρε μια υπόσχεση στον εαυτό του: να μην ξαναμπεί παιδί στο χειρουργείο φοβισμένο.

Κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα με τις στολές. Πλέον, κάθε παιδί διαλέγει τον αγαπημένο του ήρωα και προετοιμάζεται παίζοντας. «Τους λέω ότι θα πάμε πετώντας ή τρέχοντας. Αν κάποιος εξακολουθεί να φοβάται, ζητώ από έναν γονιό να είναι δίπλα του. Έτσι, η αναισθησία γίνεται πολύ πιο ήρεμα».

Σε ένα βίντεο που δημοσίευσε στο Instagram, ο Guimaraes εμφανίζεται, σύμφωνα με το gazzetta.gr, να οδηγεί τα παιδιά στο χειρουργείο κρατώντας τα από το χέρι, ενώ στο υπόβαθρο παίζει το «Stand by Me». Οι εικόνες κάνουν τον γύρο του διαδικτύου και συγκινούν χρήστες σε όλο τον κόσμο.

Mε το βραβείο «WEmbrace Awards 2025» στην κατηγορία «εμπνευσμένες ιστορίες» τιμήθηκε ο Βραζιλιάνος γιατρός, Λεάντρο Μπραντάο Γκουιμάραες, που έχει γίνει παγκοσμίως γνωστός επειδή ντύνει όσα παιδιά ετοιμάζονταν να μπουν στο χειρουργείο υπερήρωες.

Ο ίδιος, σε συνέντευξή του στο Today.com, είχε πει ότι αντιμετωπίζει τη δουλειά του «με χαρά». «Χρησιμοποιώντας το παιχνίδι, μπορούμε να ασχοληθούμε με τα παιδιά με πολύ πιο αποτελεσματικό τρόπο», σημείωνε.

Σύμφωνα με τον ωτορινολαρυγγολόγο, το χειρουργείο μπορεί να είναι ένα τεταμένο περιβάλλον για ένα μικρό παιδί. Ετσι, «η όλη ιδέα προήλθε από την επιθυμία μου να κάνω την είσοδο της χειρουργικής αίθουσας λιγότερο αγχωτική». «Το τελευταίο παιδί που πήγα στο χειρουργείο ήταν η Αλάνα, ένα κοριτσάκι περίπου δύο ετών που με αγκάλιασε κλαίγοντας ανεξέλεγκτα. Εκείνη την ημέρα, υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι δεν θα ξαναπάρω ποτέ παιδί στο χειρουργείο κλαίγοντας», είπε.

Οσον αφορά στις στολές, τα παιδιά έχουν μια καλή ποικιλία υπερηρώων να επιλέξουν, από τον πιο Μπάτμαν έως τον ταχύτατο Φλας.

«Αφήνω το παιδί να διαλέξει ποια θέλει να φορέσει. Τους λέω ότι θα μπούμε πετώντας ή τρέχοντας και ότι θα καθαρίσουμε τη μύτη και τα αυτιά τους. Μπαίνω στο χειρουργείο όταν είναι έτοιμα και συμμετέχουν στο παιχνίδι. Αν παρατηρήσω ότι εξακολουθούν να φοβούνται, ζητώ από έναν γονέα να μπει μαζί τους. Με αυτόν τον τρόπο, η εισαγωγή στην αναισθησία είναι πάντα πιο ήρεμη», ανέφερε ο Λεάντρο Μπραντάο Γκουιμάραες.

«Συνήθως καταγράφω την είσοδο του παιδιού στο χειρουργείο και στέλνω το βίντεο στη μητέρα. Το λατρεύουν γιατί μπορούν να δείξουν στα παιδιά τους πόσο γενναία ήταν» πρόσθεσε.

Όλα τα παιδιά παίρνουν τη στολή τους στο σπίτι μετά την επέμβαση και, όπως εξηγεί ο Γκουιμαράες, πολλά έρχονται και στα επόμενα ραντεβού παρακολούθησης φορώντας τις στολές τους, «δείχνοντας ότι η εμπειρία τους δεν ήταν καθόλου τραυματική».

«Τα περισσότερα παιδιά λατρεύουν τους υπερήρωες. Ενθουσιάζονται υπερβολικά και νιώθουν ενδυναμωμένα όταν φορούν τη στολή. Μπαίνουν τόσο χαρούμενα που και οι γονείς τους αισθάνονται άνετα και σχεδόν ξεχνούν ότι μου εμπιστεύονται τον πιο πολύτιμο θησαυρό τους για μια χειρουργική επέμβαση», κατέληξε ο Βραζιλιάνος γιατρός.

Δείτε το συγκινητικό βίντεο:

View this post on Instagram

A post shared by Darshana Jagtap (@darshana_jd)

Διαβάστε επισης

Καταπληκτικό. Χειρουργός ΩΡΛ στην Βραζιλία ντύνει τα παιδιά υπερήρωες πριν το χειρουργείο

Καταπληκτικό: Γιατρός ντύνει τα παιδιά υπερήρωες πριν το χειρουργείο για να μη φοβούνται (video)

2026-08-09T01:30:00.000+03:00

medlabnews.gr iatrikanea

Ένας ΩΡΛ στη Βραζιλία βρήκε έναν απλό αλλά συγκινητικό τρόπο να κάνει τα παιδιά να φοβούνται λιγότερο πριν από το χειρουργείο: τα ντύνει υπερήρωες και τα συνοδεύει στην αίθουσα της επέμβασης σαν να μπαίνουν σε μια αποστολή γενναιότητας. Ο Leandro Brandão Guimarães, παιδιατρικός ωτορινολαρυγγολόγος στη Βραζιλία, άρχισε να χρησιμοποιεί στολές υπερηρώων ώστε οι μικροί ασθενείς να αισθάνονται πιο δυνατοί, πιο ήρεμοι και λιγότερο μόνοι πριν από την αναισθησία. Σε πρόσφατη αφήγησή του, εξήγησε ότι η ιδέα γεννήθηκε από την ανάγκη να κάνει τη χειρουργική εμπειρία λιγότερο τρομακτική για τα παιδιά.

O Ωτορινολαρυγγολόγος Leandro Brandão Guimarães για να αποβάλλει το άγχος από τα παιδιά πριν από μια χειρουργική επέμβαση σκέφτηκε να ντύνει τους μικρούς του ασθενείς υπερήρωες.

Στο βίντεο, ο χειρουργός φαίνεται να πηγαίνει τα παιδιά στο χειρουργείο φορώντας μάσκες και κάπες. Εξηγεί ότι η χειρότερη στιγμή είναι όταν πηγαίνουν τα παιδιά μόνα τους χωρίς τους γονείς τους στο χειρουργείο, είναι μια τραυματική εμπειρία για όλους. Πλέον τα μεταμφιέζει και τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα.

Η πρωτοβουλία του Leandro Brandão Guimarães δεν αφορά μόνο μια όμορφη εικόνα για τα social media. Στόχος είναι να μειωθεί το άγχος των παιδιών πριν από την επέμβαση και να νιώσουν ότι έχουν κάποιον δίπλα τους σε μια στιγμή φόβου. Ο ίδιος έχει περιγράψει ότι τα παιδιά μπορούν να επιλέξουν τη στολή που θέλουν, όπως Superman, Batman, Spider-Man ή Wonder Woman, και στη συνέχεια να πάνε προς το χειρουργείο «πετώντας» ή τρέχοντας, μετατρέποντας τη διαδρομή σε παιχνίδι.

Ιατρική διευκρίνιση:

Η πρακτική αυτή δεν αντικαθιστά την ιατρική προετοιμασία ούτε τις διαδικασίες ασφαλείας πριν από την αναισθησία. Είναι μια μορφή ανθρωποκεντρικής προσέγγισης, που χρησιμοποιεί το παιχνίδι, τη φαντασία και την παρουσία του γιατρού ώστε να περιοριστεί ο φόβος του παιδιού πριν από την επέμβαση.

Πρώτη δημοσίευση: Ιούλιος 2023. Νεότερη επικαιροποίηση: 9 Αυγούστου 2026.

Τρομακτική εμπειρία τουρίστα: Βρέθηκε στην τουαλέτα μπροστά σε ένα από τα πιο επικίνδυνα φίδια της Αυστραλίας

2026-08-09T01:00:00.000+03:00

medlabnews.gr

Μια βόλτα σε δημόσια τουαλέτα στην Αυστραλία μετατράπηκε σε εφιάλτη, όταν ένας τουρίστας βρέθηκε μπροστά σε ένα eastern brown snake, ένα από τα πιο επικίνδυνα φίδια της χώρας. Το φίδι εντοπίστηκε κουλουριασμένο μέσα στον χώρο της τουαλέτας στο Queensland, προκαλώντας πανικό αλλά και υπενθυμίζοντας γιατί στην Αυστραλία ακόμη και οι πιο απρόσμενοι χώροι μπορεί να κρύβουν άγρια ζωή. Σύμφωνα με το 9News, το περιστατικό αφορούσε brown snake που βρέθηκε σε δημόσια τουαλέτα στο Queensland.

Η φήμη της Αυστραλίας ως πατρίδα των πιο επικίνδυνων ζώων δεν οφείλεται στον αριθμό των ειδών, αλλά στη δύναμη του δηλητήριού τους. Είναι γνωστό επίσης ότι η Αυστραλία φιλοξενεί στα εδάφη της τα περισσότερα δηλητηριώδη φίδια στον κόσμο.

Ένας τουρίστας που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα της φύσης έμεινε «κόκαλο» όταν βρήκε το δεύτερο πιο δηλητηριώδες φίδι του κόσμου μέσα σε μια καμπίνα τουαλέτας.

Το ανατολικό καφέ φίδι πιάστηκε να κουλουριάζεται πάνω σε έναν κάδο απορριμμάτων υγιεινής δίπλα σε μια τουαλέτα στις εγκαταστάσεις του Alexandra Headland Surf Club στην ακτή Sunshine Coast.

Η ανησυχητική εικόνα αναρτήθηκε στο διαδίκτυο την Τρίτη από τους Sunshine Coast Snake, καθώς οι ειδικοί προειδοποίησαν ότι τα φίδια βγαίνουν από το δάσος λόγω των υγρών συνθηκών σε ολόκληρη την ανατολική Αυστραλία.

«Φανταστείτε να μπαίνατε στη δημόσια τουαλέτα για να κάνετε τις δουλειές σας και να καθόσασταν και να βλέπατε ένα καφέ φίδι δίπλα σας στον κάδο απορριμμάτων!» ανέφεραν οι snake catchers στην ανάρτηση.

Οι εικόνες των πλασμάτων έχουν κάνει επίσης το γύρο των κοινωνικών μέσων ενημέρωσης, με φίδια να εμφανίζονται στην παραλία, σε σπίτια και σε παρτέρια κήπων.

Η ανακάλυψη του φιδιού στην τουαλέτα της παραλίας προσέλκυσε πλήθος σχολίων στην ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Θα ήταν άβολο αν ο επισκέπτης της παραλίας είχε ήδη καθίσει και δεν μπορούσε να μετακινηθεί», δήλωσε ένας χρήστης , με έναν άλλον να απαντάει καυστικά «κάπως έτσι λύθηκε η δυσκοιλιότητά μου».

Το eastern brown snake θεωρείται ένα από τα πιο επικίνδυνα φίδια της Αυστραλίας. Σύμφωνα με το Australian Museum, είναι το είδος που έχει προκαλέσει τους περισσότερους θανάτους από δάγκωμα φιδιού στην Αυστραλία, κυρίως επειδή συναντάται συχνά σε περιοχές όπου ζουν άνθρωποι. Το Queensland Museum επισημαίνει ότι στο Queensland ζουν ορισμένα από τα πιο δηλητηριώδη φίδια της ξηράς στον κόσμο, ενώ το eastern brown snake μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικούς χρωματισμούς, από καφέ έως γκρι ή μαύρο.

Σε περίπτωση εντοπισμού φιδιού, η βασική σύσταση είναι να μην επιχειρήσει κανείς να το πιάσει ή να το απομακρύνει μόνος του. Η ασφαλέστερη επιλογή είναι να απομακρυνθεί ήρεμα, να κρατήσει απόσταση και να ειδοποιήσει επαγγελματία χειριστή φιδιών ή τις αρμόδιες τοπικές αρχές.

Διαβαστε επίσης

Πτήση τρόμου. Θανατηφόρα κόμπρα σερνόταν κάτω από το κάθισμα πιλότου

Πρώτη δημοσίευση: Οκτώβριος 2022. Νεότερη επικαιροποίηση: 9 Αυγούστου 2026.

Η καυστική κωμωδία «ΜΙΛΗΣΤΕ ΕΛΕΥΘΕΡΑ» στο Δημοτικό θέατρο Πειραιά

2026-08-09T00:51:40.606+03:00

medlabnews.gr

Από τις 4 Σεπτεμβρίου και για μόλις τρεις παραστάσεις, η Σκηνή Ωμέγα του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά φιλοξενεί την παράσταση «Μιλήστε Ελεύθερα», μια αιχμηρή κωμωδία βασισμένη στο έργο του Νικολάι Άλντο «Η κυρία και ο υπάλληλος», σε σκηνοθεσία του Μίλτου Νίκα.

Λίγα λόγια για το έργο

Μια μυστηριώδης γυναίκα εισβάλλει σε ένα υπουργικό γραφείο…

Τι είναι αυτό που μπορεί να ταράξει έναν κρατικό υπάλληλο μια συνηθισμένη μέρα;

Ένα τηλεφώνημα; Μια έρευνα ; Μια επίθεση στη Δημοκρατία ; Ή μήπως η συνείδησή του;

Η ζωή του τώρα κρέμεται στα χέρια της.

Είναι αλήθεια ή φάρσα;

Μια κωμωδία-σάτιρα που σκιαγραφεί το πορτρέτο της σύγχρονης κοινωνίας, μέσα από τη χαρακτηριστική καυστικότητα και ειρωνεία του συγγραφέα Νικολάι Άλντο.

Ένα καταιγιστικό ταξίδι δύο ανθρώπων που ξεκινά σε ένα γραφείο και καταλήγει στο μυαλό των θεατών, αναδεικνύοντας την ανάγκη να πάρουμε θέση για όσα συμβαίνουν γύρω μας.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθεσία – Μουσική επιμέλεια: Μίλτος Νίκας

Μετάφραση: Παλαιολόγος Χαλίδας

Σκηνικά – Κουστούμια: Δέσποινα Κολοκοτσά

Σχεδιασμός φώτων: Νίκος Σωτηρόπουλος

Βοηθός σκηνοθέτη: Πηνελόπη Χατζή

Φωτογραφίες παράστασης: Δημήτρης Χριστοδουλόπουλος

Δημιουργικός σχεδιασμός: Φίλιππος Μποτώνης
Οργάνωση παραγωγής: Παλαιολόγος Χαλίδας - Ίλια Ράγκου

Παίζουν: Χριστίνα Μπακαστάθη, Παλαιολόγος Χαλίδας

Συμπαραγωγή: Επίκεντρο+ & AntartsAMKE

Διάρκεια: 75’

Προπώληση: more.com

Βρετανίδα στη βαλίτσα: Στη φυλακή ο 26χρονος – Το νέο «χαρτί» της υπεράσπισης και το κρίσιμο ιατροδικαστικό κενό

2026-08-08T08:05:56.056+03:00

medlabnews.gr iatrikanea

Νέα φάση παίρνει η πολύκροτη υπόθεση της 38χρονης Elisabeth-Jane Ross, η οποία βρέθηκε νεκρή μέσα σε βαλίτσα σε εγκαταλελειμμένο κτίριο στην Κυψέλη.

Ο 26χρονος Αφγανός που κατηγορείται για ανθρωποκτονία με πρόθεση, ληστεία και παράβαση της νομοθεσίας περί όπλων κρίθηκε προφυλακιστέος μετά την παρουσία του ενώπιον της ανακρίτριας.

Σε αντίθεση με όσα είχε πει κατά την προανακριτική διαδικασία, αυτή τη φορά ο κατηγορούμενος δεν έδωσε αναλυτικές απαντήσεις για την υπόθεση, αλλά επέλεξε να ασκήσει το δικαίωμα της σιωπής.

Η υπεράσπισή του υποστηρίζει ότι σημαντικά στοιχεία της δικογραφίας δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί και ότι πρέπει να αποσαφηνιστεί πρωτίστως η ακριβής αιτία θανάτου της 38χρονης.

Ζήτησε τον ιατρικό φάκελο της Elisabeth-Jane Ross

Ιδιαίτερη σημασία έχει το αίτημα που υπέβαλε η πλευρά του κατηγορουμένου προς την ανακρίτρια.

Ο συνήγορός του ζήτησε να αναζητηθεί από τις βρετανικές Αρχές ο ιατρικός φάκελος της 38χρονης, προκειμένου να διερευνηθεί εάν αντιμετώπιζε κάποιο πρόβλημα υγείας που θα μπορούσε να σχετίζεται με τον θάνατό της.

Η κίνηση αυτή συνδέεται άμεσα με την υπερασπιστική γραμμή του 26χρονου, ο οποίος κατά την προανάκριση αρνήθηκε ότι σκότωσε τη Ross και υποστήριξε ότι τη βρήκε ήδη νεκρή στο διαμέρισμα στο οποίο είχε πρόσβαση.

Η αιτία θανάτου παραμένει το κρίσιμο ερωτηματικό

Παρά την απαγγελία κατηγορίας για ανθρωποκτονία με πρόθεση, η ακριβής αιτία θανάτου της Elisabeth-Jane Ross δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί οριστικά.

Λόγω της κατάστασης της σορού, η αρχική νεκροψία δεν ήταν σε θέση να δώσει ασφαλές συμπέρασμα. Το ενδεχόμενο ασφυκτικού θανάτου δεν έχει αποκλειστεί, ωστόσο αναμένονται τα αποτελέσματα περαιτέρω ιστολογικών και άλλων εργαστηριακών εξετάσεων.

Το συγκεκριμένο στοιχείο είναι πλέον καθοριστικό τόσο για την ανάκριση όσο και για την υπεράσπιση.

Παραμένει ο ισχυρισμός ότι τη βρήκε ήδη νεκρή

Πριν φτάσει ενώπιον της ανακρίτριας, ο 26χρονος είχε δώσει τη δική του εκδοχή στους αστυνομικούς.

Υποστήριξε ότι βρήκε την 38χρονη νεκρή στο διαμέρισμα και ότι, φοβούμενος πως θα κατηγορηθεί, αποφάσισε να κρύψει και να μεταφέρει τη σορό.

Η συγκεκριμένη εκδοχή βρίσκεται σε αντίθεση με την κατηγορία που του έχει αποδοθεί και αξιολογείται μαζί με τα υπόλοιπα στοιχεία της δικογραφίας.

Οι κάρτες και τα περισσότερα από 10.000 ευρώ

Παράλληλα, σε βάρος του υπάρχουν στοιχεία για χρήση των τραπεζικών καρτών της Ross μετά τον θάνατό της.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί στο δικαστήριο και σε διεθνή μέσα, ο κατηγορούμενος φέρεται να αφαίρεσε ποσό άνω των 10.000 ευρώ από τους λογαριασμούς της χρησιμοποιώντας τις κάρτες της.

Οι κινήσεις αυτές, μαζί με το βιντεοληπτικό υλικό και τα δεδομένα από τα κινητά τηλέφωνα, αποτελούν βασικά τμήματα της έρευνας.

Τα μηνύματα του «τζιχαντιστή»

Παραμένει επίσης στο μικροσκόπιο των Αρχών η ιδιαίτερα περίεργη αλληλουχία μηνυμάτων που στάλθηκαν μετά την εξαφάνιση της Ross.

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά μέσα και μεταδόθηκαν και από το Sky News, από διαφορετικό τηλέφωνο φέρεται να στάλθηκαν μηνύματα προς φίλους της 38χρονης, στα οποία ο αποστολέας εμφανιζόταν ως άγνωστος «τζιχαντιστής» και ισχυριζόταν ότι την είχε σκοτώσει για θρησκευτικούς λόγους.

Το συγκεκριμένο στοιχείο δεν αποτελεί ομολογία του 26χρονου ενώπιον της ανακρίτριας και πρέπει να διατηρείται αυτή η διάκριση. Οι Αρχές εξετάζουν εάν επρόκειτο για προσπάθεια παραπλάνησης και μεταφοράς της ευθύνης σε ανύπαρκτο τρίτο πρόσωπο.

Η οικογένεια της Lisa μίλησε για πρώτη φορά

Στο μεταξύ, η οικογένεια της Elisabeth-Jane Ross, την οποία οι δικοί της αποκαλούσαν Lisa, έσπασε τη σιωπή της.

Σε δήλωση που δόθηκε στη δημοσιότητα, περιέγραψε την 38χρονη ως άνθρωπο με αρχές και έντονη διάθεση προσφοράς, επισημαίνοντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής της στη βοήθεια ανθρώπων που βρίσκονταν σε ανάγκη.

Η οικογένεια ανέφερε ότι βιώνει βαθύ πόνο και ζήτησε σεβασμό της ιδιωτικότητάς της αυτή την περίοδο.

Η Ross είχε επί σειρά ετών έντονη εθελοντική και ιεραποστολική δράση. Σύμφωνα με τον πάστορα της εκκλησίας της στο Εδιμβούργο, αποτελούσε μέλος της κοινότητας για περίπου δύο δεκαετίες και είχε συμμετάσχει σε ανθρωπιστικές αποστολές σε διάφορες χώρες.

Ο Ερυθρός Σταυρός απέσυρε παλιό βίντεο του 26χρονου

Ένα ακόμη στοιχείο που ήρθε στο φως αφορά το παρελθόν του κατηγορουμένου.

Βίντεο-animation που είχε δημιουργηθεί το 2016, όταν ο 26χρονος βρισκόταν ως ανήλικος στη Μόρια, αφαιρέθηκε πλέον από τη δημόσια προβολή.

Το υλικό παρουσίαζε την ιστορία της διαδρομής του από το Αφγανιστάν προς την Ελλάδα και είχε δημιουργηθεί σε συνεργασία με τη Διεθνή Ομοσπονδία Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου.

Εκπρόσωπος του Βρετανικού Ερυθρού Σταυρού ανέφερε ότι η απόσυρση έγινε από σεβασμό προς την οικογένεια της Ross και λόγω της ποινικής διαδικασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη.

«Δεν μπορούμε να το πιστέψουμε»

Στο μεταξύ, Αμερικανικό ζευγάρι που είχε γνωρίσει τον 26χρονο όταν ήταν ανήλικος στη Λέσβο και τον είχε στηρίξει για μεγάλο χρονικό διάστημα δήλωσε σοκαρισμένο από τις κατηγορίες.

Οι δύο Αμερικανοί ανέφεραν ότι τον είχαν φιλοξενήσει και αντιμετωπίσει σχεδόν ως μέλος της οικογένειάς τους και ότι, την περίοδο που ζούσε μαζί τους, δεν είχαν διακρίνει συμπεριφορά που να τους κάνει να πιστεύουν ότι θα μπορούσε να εμπλακεί σε μια τόσο σοβαρή υπόθεση.

Τι ακολουθεί

Ο 26χρονος παραμένει πλέον προσωρινά κρατούμενος, ενώ η ανάκριση συνεχίζεται.

Τα σημαντικότερα στοιχεία που αναμένονται είναι τα τελικά ιατροδικαστικά και εργαστηριακά αποτελέσματα για την αιτία θανάτου, καθώς και η περαιτέρω επεξεργασία των ψηφιακών δεδομένων και των επικοινωνιών.

Μέχρι την έκδοση αυτών των αποτελεσμάτων, το βασικό κενό της υπόθεσης παραμένει το ίδιο: τι ακριβώς συνέβη στην Elisabeth-Jane Ross πριν βρεθεί η σορός της στη βαλίτσα.

Ο 26χρονος είναι κατηγορούμενος και θεωρείται αθώος μέχρι την οριστική κρίση της Δικαιοσύνης.

Μυστράς: Ελεύθερος ο 55χρονος με τον νεκρό πατέρα στον καταψύκτη – «Ήθελα να τον βλέπω»

2026-08-08T07:54:57.153+03:00

medlabnews.gr

Μυστράς: Ελεύθερος ο 55χρονος με τον νεκρό πατέρα στον καταψύκτη – «Ήθελα να τον βλέπω»

Καταδικάστηκε σε 11 μήνες με τριετή αναστολή για ψευδή κατάθεση – Δεν εκδικάστηκε ακόμη η υπόθεση της απάτης με τις συντάξεις, καθώς αναμένονται κρίσιμα ιατροδικαστικά στοιχεία

Νεότερη ενημέρωση: 8 Αυγούστου 2026
Ελεύθερος αφέθηκε ο 55χρονος από τον Μυστρά, στο ξενοδοχείο του οποίου είχε εντοπιστεί μέσα σε καταψύκτη η σορός του 90χρονου πατέρα του.
Το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Σπάρτης τον καταδίκασε σε 11 μήνες φυλάκιση με τριετή αναστολή για ψευδή κατάθεση, καθώς είχε δώσει στις Αρχές ανακριβή στοιχεία σχετικά με το πού βρισκόταν ο ηλικιωμένος πατέρας του. Παρά την πρόταση της εισαγγελέως για εκτέλεση της ποινής, το δικαστήριο έκανε δεκτό το αίτημα της υπεράσπισης να δοθεί αναστολή και ο 55χρονος αφέθηκε ελεύθερος.

«Ήταν ο τελευταίος άνθρωπός μου»

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν όσα φέρεται να υποστήριξε σχετικά με την απόφασή του να διατηρήσει τη σορό του πατέρα του στον καταψύκτη.
Σύμφωνα με όσα μεταδόθηκαν από τη δικαστική διαδικασία, φέρεται να είπε ότι ο πατέρας του ήταν «ο τελευταίος άνθρωπός μου» και ότι ήθελε να μπορεί να τον βλέπει.
Για την ψευδή πληροφορία που είχε δώσει στους αστυνομικούς ότι ο πατέρας του βρισκόταν στην Αθήνα, υποστήριξε επίσης ότι δεν είχε πρόθεση να παραπλανήσει τις Αρχές αλλά, κατά τον ισχυρισμό του, να κινητοποιήσει την αδελφή του.

Η απάτη με τις συντάξεις δεν έχει ακόμη εκδικαστεί

Η αποφυλάκισή του δεν σημαίνει ότι έκλεισε η υπόθεση.
Το σκέλος της απάτης κατ’ εξακολούθηση, που αφορά τα χρήματα τα οποία φέρεται να εισέπραττε μετά τον θάνατο του πατέρα του, δεν εκδικάστηκε.
Ο λόγος είναι ότι δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί με ασφάλεια πότε ακριβώς πέθανε ο 90χρονος και, συνεπώς, για πόσο χρονικό διάστημα συνεχίστηκε η είσπραξη των συντάξεων.
Το στοιχείο αυτό είναι κρίσιμο και για τη νομική βαρύτητα της υπόθεσης. Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδόθηκαν μετά τη δικαστική διαδικασία, εάν από την έρευνα προκύψει μεγαλύτερο διάστημα και το συνολικό ποσό φτάσει περίπου τις 120.000 ευρώ, η υπόθεση της απάτης ενδέχεται να λάβει κακουργηματικό χαρακτήρα.

Τι δείχνουν μέχρι τώρα τα ιατροδικαστικά στοιχεία

Η πρώτη ιατροδικαστική εκτίμηση φέρεται να συγκλίνει προς παθολογικά αίτια θανάτου, χωρίς ωστόσο να έχει ολοκληρωθεί η πραγματογνωμοσύνη που θα προσδιορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τόσο την αιτία όσο και, κυρίως, τον χρόνο θανάτου.
Η σορός είχε βρεθεί σε κατάσταση βαθιάς κατάψυξης και δεν είχαν εντοπιστεί εμφανή εξωτερικά ευρήματα που να παραπέμπουν σε εγκληματική ενέργεια. Οριστικές απαντήσεις, όμως, αναμένονται από την ολοκλήρωση της ιατροδικαστικής διερεύνησης.

Τα «2,5 χρόνια» παραμένουν υπό διερεύνηση

Ο 55χρονος έχει υποστηρίξει ότι ο πατέρας του πέθανε πριν από περίπου δύο έως δυόμισι χρόνια.
Ωστόσο, κάτοικοι της περιοχής έχουν αναφέρει ότι είχαν να δουν τον 90χρονο για περισσότερο από τέσσερα χρόνια. Για τον λόγο αυτό, δεν πρέπει ακόμη να παρουσιάζεται ως οριστικό γεγονός ότι η σορός παρέμεινε στον καταψύκτη επί 2,5 χρόνια.
Ο προσδιορισμός του πραγματικού χρόνου θανάτου αποκτά ιδιαίτερη σημασία, όχι μόνο για την πλήρη διαλεύκανση της υπόθεσης αλλά και για τον υπολογισμό του ποσού που φέρεται να εισπράχθηκε παράνομα.
Η έρευνα, επομένως, συνεχίζεται και η υπόθεση κάθε άλλο παρά έχει κλείσει μετά την αποφυλάκιση του 55χρονου.

Συγκλονίζει ο κολυμβητής με καρκίνο στον εγκέφαλο: «Ικετεύω όχι μόνο για τη δική μου ζωή» – Η έκκληση στον νέο πρωθυπουργό

2026-08-08T07:13:26.691+03:00

medlabnews.gr iatrikanea

Πριν από λίγες ημέρες βρισκόταν πάνω στον βατήρα, μπροστά σε χιλιάδες θεατές στη Γλασκώβη, διεκδικώντας μια θέση ανάμεσα στους κορυφαίους κολυμβητές της Κοινοπολιτείας. Τώρα ο Archie Goodburn δίνει έναν διαφορετικό αγώνα: να πείσει τη βρετανική κυβέρνηση ότι οι ασθενείς με καρκίνο του εγκεφάλου χρειάζονται περισσότερη έρευνα, ταχύτερη πρόσβαση σε νέες θεραπείες και περισσότερες δυνατότητες συμμετοχής σε κλινικές μελέτες.

Ο 25χρονος Σκωτσέζος πρωταθλητής, ο οποίος έχει διαγνωστεί με ανεγχείρητα ολιγοδενδρογλοιώματα, δεν κατάφερε να συγκρατήσει τα δάκρυά του μιλώντας στο BBC Breakfast. Απευθύνθηκε ευθέως στον νέο πρωθυπουργό της Βρετανίας, Andy Burnham, ζητώντας του να δημιουργήσει θέση εθνικού υπευθύνου αποκλειστικά για τον καρκίνο του εγκεφάλου.

«Δώστε μας μια ευκαιρία να παλέψουμε για τη ζωή μας», ήταν το κεντρικό μήνυμά του, υποστηρίζοντας ότι ασθενείς στη Βρετανία δεν έχουν πρόσβαση σε κλινικές δοκιμές που πραγματοποιούνται σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Αυστραλία και η Κίνα.

Ο Goodburn τόνισε ότι δεν κάνει αυτή την έκκληση μόνο για τον εαυτό του αλλά και για φίλους, άλλους ασθενείς και οικογένειες που ζουν καθημερινά με τη νόσο.

Από τη διάγνωση στον τελικό των Commonwealth Games

Η περιπέτειά του άρχισε το 2024. Κατά τη διάρκεια έντονης προπόνησης παρουσίαζε επεισόδια που αρχικά θεωρήθηκαν ημικρανίες. Στη συνέχεια έγιναν εντονότερα και συνοδεύονταν από νευρολογικά συμπτώματα. Μαγνητική τομογραφία αποκάλυψε τρεις όγκους στον εγκέφαλο, οι οποίοι χαρακτηρίστηκαν ανεγχείρητοι.

Η διάγνωση ήρθε λίγο μετά τα βρετανικά trials για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού, όπου είχε χάσει την πρόκριση για ελάχιστα δέκατα του δευτερολέπτου.

Παρά τη διάγνωση, δεν εγκατέλειψε την κολύμβηση.

Το 2026 όχι μόνο επέστρεψε σε κορυφαίο αγωνιστικό επίπεδο αλλά σημείωσε ρεκόρ Σκωτίας στα 50 μέτρα πρόσθιο με 27,12 δευτερόλεπτα και κατάφερε να προκριθεί στον τελικό των Commonwealth Games της Γλασκώβης. Στον τελικό τερμάτισε στην έβδομη θέση, γνωρίζοντας μία από τις θερμότερες αποθεώσεις της διοργάνωσης.

Η επίσημη Team Scotland επιβεβαιώνει ότι ο Goodburn γεννήθηκε στις 26 Ιουνίου 2001 και είχε ήδη εκπροσωπήσει τη Σκωτία στους Commonwealth Games του 2022.

Το φάρμακο που του επέτρεψε να συνεχίσει

Σημαντικό μέρος της ιστορίας του αφορά το vorasidenib, μια νεότερη στοχευμένη θεραπεία για συγκεκριμένους όγκους του εγκεφάλου.

Η υπόθεσή του είχε φτάσει ακόμη και στο βρετανικό Κοινοβούλιο. Σε συζήτηση στις 15 Ιουνίου 2026, η βουλευτής Christine Jardine ανέφερε ονομαστικά τον Goodburn και τις δυσκολίες που είχε αντιμετωπίσει στην πρόσβαση στο φάρμακο, παρότι αυτό χρησιμοποιούνταν σε άλλες περιοχές.

Η θεραπεία του επέτρεψε να καθυστερήσει την ανάγκη για χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία και να συνεχίσει, υπό ιατρική παρακολούθηση, τόσο την αθλητική του δραστηριότητα όσο και τις σπουδές του. Τον Ιούλιο αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου με πτυχίο Chemical Engineering πρώτης τάξης.

«Δεν αρκεί αυτό που γίνεται»

Η κριτική του Goodburn επικεντρώνεται και στο υφιστάμενο βρετανικό πλαίσιο για τους σπάνιους καρκίνους. Υποστηρίζει ότι οι προβλέψεις για δύο θέσεις μερικής απασχόλησης που καλύπτουν συνολικά 14 κατηγορίες σπάνιων καρκίνων δεν επαρκούν για την έκταση του προβλήματος.

Η συζήτηση δεν είναι καινούργια. Τον Ιούνιο το βρετανικό Κοινοβούλιο συζήτησε ειδικά το ζήτημα της έρευνας και θεραπείας του καρκίνου του εγκεφάλου, με την κυβέρνηση να αναφέρει ότι μέσω του National Institute for Health and Care Research έχουν επενδυθεί περισσότερα από 32 εκατ. λίρες μετά τις εκλογές, καθώς και πάνω από 25 εκατ. λίρες για εθνική κοινοπραξία έρευνας όγκων εγκεφάλου.

Η απάντηση του Andy Burnham

Η έκκληση του αθλητή δεν έμεινε αναπάντητη.

Ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός σχολίασε δημόσια ότι γνωρίζει πόσο δύσκολο πρέπει να ήταν για τον Goodburn να μιλήσει με αυτόν τον τρόπο και τόνισε ότι θέλει να τον συναντήσει και να ακούσει προσωπικά όσα έχει να του πει. Σύμφωνα με τα βρετανικά δημοσιεύματα, έδωσε ήδη εντολή στην ομάδα του να επικοινωνήσει με τον αθλητή.

Έτσι, μέσα σε δύο χρόνια, ο Archie Goodburn έχει μετατραπεί από έναν πρωταθλητή που προσπαθούσε να εξασφαλίσει μια θέση στους Ολυμπιακούς Αγώνες σε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές στη Βρετανία για την έρευνα στον καρκίνο του εγκεφάλου.

Και, όπως έχει εξηγήσει ο ίδιος, ο αγώνας που δίνει πλέον έξω από την πισίνα έχει για εκείνον μεγαλύτερη σημασία ακόμη και από ένα μετάλλιο.

Διαβάστε επίσης

Καρκίνος στον εγκέφαλο. Όγκος με ζαλάδες, πονοκέφαλο, ναυτία, αστάθεια, σπασμούς
Πότε διογκώνονται (πρήζονται) οι λεμφαδένες; Πόσο επικίνδυνο είναι; Ποιες εξετάσεις βοηθούν στην διάγνωση;
Συμπτώματα που μπορεί να σημαίνουν καρκίνο και δεν πρέπει να τα αγνοείτε

Ανησυχία στη Ζάκυνθο: Οκτώ γυναίκες στα Επείγοντα αναφέροντας σεξουαλική βία – Τρεις επίσημες καταγγελίες στην ΕΛ.ΑΣ.

2026-08-08T06:38:34.435+03:00

medlabnews.gr iatrikanea

Σοβαρό προβληματισμό προκαλούν τα στοιχεία που έρχονται από το Νοσοκομείο Ζακύνθου για περιστατικά σεξουαλικής βίας κατά τη διάρκεια της φετινής τουριστικής περιόδου, την ώρα που τα Επείγοντα του νησιού λειτουργούν υπό ιδιαίτερα αυξημένη πίεση.

Σύμφωνα με όσα γνωστοποίησε ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, οκτώ γυναίκες τουρίστριες προσήλθαν από τις 15 Ιουνίου μέχρι τις αρχές Αυγούστου στο Νοσοκομείο Ζακύνθου, ζητώντας ιατρική βοήθεια και αναφέροντας ότι είχαν υποστεί βιασμό ή σεξουαλική κακοποίηση.

Τα περισσότερα από τα περιστατικά, σύμφωνα πάντα με την ΠΟΕΔΗΝ, σχετίζονται με την ευρύτερη περιοχή του Λαγανά, όπου κατά τους θερινούς μήνες συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός νεαρών τουριστών.

Ο Μιχάλης Γιαννάκος ανέφερε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι γυναίκες βρίσκονταν υπό την επήρεια αλκοόλ και υποστήριξε ότι τρίτα πρόσωπα εκμεταλλεύτηκαν την κατάστασή τους. Το νοσοκομείο, όπως είπε, ενημέρωσε τις αστυνομικές και εισαγγελικές αρχές και ακολουθήθηκαν οι προβλεπόμενες ιατρικές διαδικασίες.

Η διαφορετική εικόνα της ΕΛ.ΑΣ.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, ωστόσο, η διάκριση ανάμεσα στις αναφορές που έγιναν προς τους γιατρούς του νοσοκομείου και στις υποθέσεις που καταγράφηκαν ως επίσημες καταγγελίες στις αστυνομικές αρχές.

Σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Περιφερειακής Αστυνομικής Διεύθυνσης Ιονίων Νήσων που δημοσιοποιήθηκαν μετά τις δηλώσεις της ΠΟΕΔΗΝ, από τον Μάιο έως και τις 6 Αυγούστου 2026 έχουν καταγραφεί επισήμως τρεις σχετικές καταγγελίες στη Ζάκυνθο.

Για τις υποθέσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν δύο συλλήψεις, ενώ ακολουθήθηκαν, σύμφωνα με την Αστυνομία, οι προβλεπόμενες διαδικασίες σε συνεργασία με τις εισαγγελικές, ιατροδικαστικές και υγειονομικές αρχές.

Η διαφορά ανάμεσα στους δύο αριθμούς δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα στοιχεία είναι αντικρουόμενα. Η ΠΟΕΔΗΝ καταγράφει γυναίκες που προσήλθαν στο νοσοκομείο αναφέροντας ότι είχαν υποστεί σεξουαλική βία, ενώ τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. αφορούν τις περιπτώσεις που εξελίχθηκαν σε επίσημη αστυνομική καταγγελία.

Ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ διευκρίνισε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι γυναίκες δεν μπόρεσαν να κατονομάσουν συγκεκριμένο πρόσωπο ή δεν προχώρησαν σε μηνυτήρια αναφορά.

Τετραπλάσιες αναφορές σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ

Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί ανησυχία είναι η σύγκριση με την προηγούμενη τουριστική περίοδο.

Κατά τον Μιχάλη Γιαννάκο, την αντίστοιχη περίοδο του 2025 είχαν καταγραφεί στο νοσοκομείο περίπου δύο ανάλογες περιπτώσεις, ενώ φέτος ο αριθμός των γυναικών που ζήτησαν ιατρική βοήθεια αναφέροντας σεξουαλική βία έφθασε τις οκτώ. Πρόκειται συνεπώς, με βάση αποκλειστικά τα στοιχεία της ΠΟΕΔΗΝ, για τετραπλάσιο αριθμό αναφορών.

Περισσότεροι από 200 ασθενείς την ημέρα στα Επείγοντα

Οι συγκεκριμένες υποθέσεις αναδείχθηκαν στο πλαίσιο της καταγγελίας της ΠΟΕΔΗΝ για τη συνολική πίεση που δέχεται το Νοσοκομείο Ζακύνθου κατά την κορύφωση της τουριστικής περιόδου.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας, περίπου 200 περιστατικά ημερησίως φτάνουν στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών και περίπου οκτώ στους δέκα ασθενείς είναι τουρίστες. Μεγάλο μέρος των περιστατικών αφορά οξεία μέθη, τροχαία ατυχήματα, τραυματισμούς και περιστατικά που συνδέονται με την ιδιαίτερα αυξημένη νυχτερινή και τουριστική δραστηριότητα.

Ο κ. Γιαννάκος υποστηρίζει ότι το νοσοκομείο, δυναμικότητας περίπου 150 κλινών και με σαφώς μικρότερο αριθμό γιατρών από τα μεγάλα νοσοκομεία της Αθήνας, καλείται το καλοκαίρι να διαχειριστεί καθημερινά φόρτο που αντιστοιχεί σε πολύ μεγαλύτερες υγειονομικές μονάδες.

Κρήτη: «Πόσα θέλεις για το κορίτσι;» – Τουρίστας φέρεται να πρόσφερε χρήματα για ανήλικη, ενημερώθηκε η ΕΛ.ΑΣ (video)

2026-08-08T06:09:21.815+03:00

medlabnews.gr

Μια ιδιαίτερα σοβαρή καταγγελία από την Αγία Πελαγία Ηρακλείου έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, μετά τη δημοσιοποίηση βίντεο από κάμερα ασφαλείας επιχείρησης, στο οποίο καταγράφεται η παρουσία ενός τουρίστα σε γραφείο εκδρομών.

Σύμφωνα με όσα καταγγέλλουν οι άνθρωποι της επιχείρησης, ο άνδρας φέρεται να απευθύνθηκε στη γυναίκα που βρισκόταν μέσα στο γραφείο και να τη ρώτησε πόσα χρήματα ήθελε για ένα μικρό κορίτσι που καθόταν έξω από τον χώρο. Το παιδί, όπως διευκρινίζεται, ήταν κόρη γείτονα και συνήθιζε να βρίσκεται εκεί για παρέα.

«Μιλάς γαλλικά; Πόσα θέλεις για το κορίτσι;»

Ο συνιδιοκτήτης της επιχείρησης, Βασίλης Παπαδοπετράκης, περιέγραψε ότι ο συγκεκριμένος τουρίστας είχε γίνει αντιληπτός να περνά από το σημείο επί αρκετές ημέρες.

Κατά την καταγγελία του, κάποια στιγμή ο άνδρας σταμάτησε στο γραφείο και, απευθυνόμενος στη γυναίκα που βρισκόταν εκεί, τη ρώτησε στα γαλλικά πόσα χρήματα ήθελε για το κορίτσι.

Η γυναίκα αιφνιδιάστηκε από την ερώτηση, ενώ στη συνέχεια ο άνδρας αποχώρησε από το σημείο.

Ενημέρωσαν Αστυνομία και ξενοδοχείο

Οι άνθρωποι της επιχείρησης αναφέρουν ότι μετά το περιστατικό επικοινώνησαν με την Αστυνομία, δίνοντας πληροφορίες και για το ξενοδοχείο στο οποίο φέρεται να διέμενε ο τουρίστας.

Παράλληλα, ενημέρωσαν τη διεύθυνση της ξενοδοχειακής μονάδας. Σύμφωνα με την επιχείρηση, από το ξενοδοχείο τούς γνωστοποιήθηκε ότι τα στοιχεία του συγκεκριμένου ατόμου ήταν γνωστά και ότι το περιστατικό θα εξεταζόταν.

Ο ιδιοκτήτης ανέφερε ακόμη ότι εξετάζεται η υποβολή μήνυσης, καθώς, τουλάχιστον σύμφωνα με όσα δήλωσε στα μέσα ενημέρωσης, δεν είχε ενημερωθεί για τον εντοπισμό του άνδρα.

Το περιστατικό καταγράφηκε σε βίντεο

Μέρος του περιστατικού έχει καταγραφεί από κάμερα ασφαλείας του γραφείου και το σχετικό υλικό δημοσιοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στην ανάρτησή τους, οι υπεύθυνοι της επιχείρησης αναφέρουν ότι αποφάσισαν να δημοσιοποιήσουν το συμβάν όχι για να προκαλέσουν πράξεις αυτοδικίας, αλλά για να επιστήσουν την προσοχή σε περιστατικά που μπορεί να αφορούν την ασφάλεια παιδιών.

Οι ίδιοι επισημαίνουν ότι η εργαζόμενη βρέθηκε σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση, καθώς εκείνη την ώρα βρισκόταν ουσιαστικά μόνη στον χώρο μαζί με το παιδί, ενώ η κίνηση στην περιοχή ήταν περιορισμένη.

Τι έχει επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής

Μέχρι τη δημοσίευση των διαθέσιμων πληροφοριών, δεν έχει εντοπιστεί δημόσια επίσημη ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνομίας που να διευκρινίζει εάν έχει ταυτοποιηθεί ή αναζητείται ο συγκεκριμένος άνδρας και εάν έχει σχηματιστεί δικογραφία.

Κατά συνέπεια, οι αναφορές για το τι ακριβώς είπε ο τουρίστας, για την ενημέρωση των Αρχών και για τις κινήσεις που ακολούθησαν προέρχονται επί του παρόντος από την πλευρά της επιχείρησης και από δημοσιογραφικές πηγές.

Δείτε το βίντεο:

Βρέθηκε παντρεμένη με δύο άνδρες χωρίς να το γνωρίζει – Η απίστευτη υπόθεση έφτασε στο Πρωτοδικείο Ρόδου

2026-08-08T05:51:49.592+03:00

medlabnews.gr

Μια δικαστική υπόθεση με ασυνήθιστο ιστορικό, που είχε προκαλέσει αίσθηση όταν αποκαλύφθηκε πριν από χρόνια, αποκτά νέα συνέχεια, καθώς παραπέμφθηκε προς εξέταση στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου.

Στο επίκεντρο βρίσκεται γυναίκα η οποία είχε διαπιστώσει ότι, χωρίς η ίδια να το γνωρίζει, εμφανιζόταν στα επίσημα στοιχεία ως παντρεμένη με δύο διαφορετικούς άνδρες ινδικής καταγωγής.

Η ιστορία είχε έρθει στο φως το 2021, όταν η γυναίκα επιχείρησε να τακτοποιήσει την προσωπική της κατάσταση προκειμένου να προχωρήσει σε σύμφωνο συμβίωσης με τον σύντροφό της.

Τότε διαπίστωσε ότι, εκτός από τον πραγματικό γάμο που είχε τελέσει το 2008 και από τον οποίο είχε στο μεταξύ πάρει διαζύγιο, στα ληξιαρχικά στοιχεία εμφανίζονταν ακόμη δύο γάμοι με Ινδούς υπηκόους.

«Με είχαν δηλώσει τρίγαμη»

Η ίδια είχε περιγράψει δημόσια την έκπληξή της, υποστηρίζοντας ότι δεν γνώριζε καν τους δύο άνδρες και φυσικά δεν είχε τελέσει γάμο μαζί τους.

Το ακόμη πιο παράδοξο στοιχείο ήταν ότι, σύμφωνα με όσα είχαν γίνει γνωστά τότε, ο ένας από τους δύο επίμαχους γάμους είχε ακυρωθεί επειδή στα αρχεία εμφανιζόταν ήδη προηγούμενος γάμος της με τον άλλο Ινδό.

Ωστόσο, όπως υποστήριζε η γυναίκα, κατά τις σχετικές διαδικασίες δεν είχε εντοπιστεί ο πραγματικός θρησκευτικός γάμος που είχε ήδη τελέσει.

Η ίδια είχε αναφέρει ότι δεν θα είχε αντιληφθεί ποτέ τι είχε συμβεί εάν δεν επιχειρούσε, μετά το διαζύγιό της, να προχωρήσει σε σύμφωνο συμβίωσης.

Η υπόθεση των εικονικών γάμων στην Αχαΐα

Η συγκεκριμένη περίπτωση είχε συνδεθεί δημοσιογραφικά με την ευρύτερη υπόθεση εικονικών γάμων στη Δυτική Αχαΐα.

Σύμφωνα με στοιχεία που είχαν δημοσιευθεί για τη σχετική δικογραφία, βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών αναφερόταν σε περίπου 30 γυναίκες και περισσότερους από 70 αλλοδαπούς, στο πλαίσιο διερεύνησης πολλαπλών γάμων και χρήσης σχετικών εγγράφων.

Για τη γυναίκα άρχισε έτσι μια μακρά διαδικασία προκειμένου να αποκατασταθεί η πραγματική οικογενειακή της κατάσταση και να απαλλαγεί από γάμους τους οποίους υποστήριζε ότι ουδέποτε είχε συνάψει.

Νέα δικαστική συνέχεια στη Ρόδο

Η υπόθεση περνά τώρα σε νέο δικαστικό στάδιο, με την παραπομπή της στο Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην εξέταση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και στο πώς θα αντιμετωπιστεί δικαστικά μια υπόθεση στην οποία μια πολίτης εμφανίστηκε, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της, να έχει αποκτήσει συζύγους και οικογενειακή κατάσταση εν αγνοία της.

Η ιστορία αναδεικνύει παράλληλα ένα πολύ σοβαρότερο ζήτημα από το παράδοξο της περίπτωσης: πώς μπορούν λανθασμένες ή παράτυπες εγγραφές σε δημόσια αρχεία να επηρεάσουν για χρόνια την προσωπική και νομική κατάσταση ενός πολίτη.

Γατούλης βοηθά την κωφή κηδεμόνα του στην καθημερινότητά της και ανακηρύσσεται «Γάτα της Χρονιάς» στη Βρετανία (video)

2026-08-08T01:30:00.000+03:00

Επιμέλεια: Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή, medlabnews.gr iatrikanea

Ο Zebby, ένας ασπρόμαυρος γάτος από το Chesterfield του Derbyshire, συγκίνησε τη Βρετανία επειδή βοηθά καθημερινά την κωφή κηδεμόνα του, Genevieve Moss, ειδοποιώντας την για ήχους που εκείνη δεν μπορεί να ακούσει. Όταν χτυπά το τηλέφωνο ή το κουδούνι, ο Zebby τη σκουντά με τις πατούσες του, ενώ τη νύχτα μπορεί να την ξυπνήσει αν αντιληφθεί ασυνήθιστο θόρυβο. Η ιστορία του τον οδήγησε στην κορυφή των National Cat Awards, όπου η οργάνωση Cats Protection τον ανέδειξε «Γάτα της Χρονιάς» στη Βρετανία.

Ο Zebby ξεχώρισε ανάμεσα σε χιλιάδες συμμετοχές και αναδείχθηκε γενικός νικητής στη μεγαλύτερη γιορτή της Βρετανίας για τις γάτες, που διοργανώθηκε από την οργάνωση Cats Protection και πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο.

Ο Zebby τιμήθηκε σε αναγνώριση του τρόπου με τον οποίο υποστηρίζει την κωφή κηδεμόνα του Genevieve Moss, 66 ετών, προειδοποιώντας την για τους ήχους γύρω από το σπίτι.

Η Genevieve, από το Chesterfield του Derbyshire, δήλωσε: "Είμαι τόσο περήφανη για τον Zebby που δείχνει στον κόσμο πόσο διαισθητικές και στοργικές μπορούν να είναι οι γάτες και πόσο θετική επίδραση μπορούν να έχουν στη ζωή των ανθρώπων. Δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή χωρίς τον Zebby και είμαι ενθουσιασμένη που τιμήθηκε στα Εθνικά Βραβεία Γάτας. Το να ζω μόνη μου και να είμαι κουφή σημαίνει ότι η ζωή μπορεί να είναι μοναχική, αλλά όχι με τον Zebby γύρω μου - είναι ο ήρωάς μου.

"Χωρίς το ακουστικό μου, δεν μπορώ να ακούσω τίποτα, αλλά τώρα έχω τον Zebby να με βοηθάει. Έρχεται και με ακουμπάει όταν χτυπάει το τηλέφωνο, και τότε μπορώ να βάλω το ακουστικό μου και το ηχείο και να απαντήσω στην κλήση. Τη νύχτα, αν ακούσω έναν ασυνήθιστο θόρυβο, θα με χτυπήσει στο κεφάλι για να με ξυπνήσει και να με ενημερώσει. Αν κάποιος είναι στην πόρτα, θα περπατάει μπροστά μου μέχρι να πάρω το μήνυμα.

"Είναι πολύ εξυπηρετικός και του αρέσει να μου φέρνει πράγματα - θα πάρει την αλληλογραφία από το χαλάκι της πόρτας, τη σηκώνει με το στόμα του και την αφήνει στην κρεβατοκάμαρα. Μου φέρνει ακόμη και τις παντόφλες μου αν τις βρει κάπου αλλού εκτός από τα πόδια μου! Ο Zebby είναι πολύ ιδιαίτερος, δεν έχω γνωρίσει ποτέ γάτα σαν κι αυτόν. Λατρεύει να είναι κοντά μου - όπου κι αν βρίσκομαι, δεν απέχει πολύ από πίσω μου. Έχουμε πολύ στενό δέσιμο και δεν θα ήθελα να τα βγάλω πέρα χωρίς αυτόν".

Για να φτάσει στην τελική τετράδα των γατών στα National Cat Awards, ο Zebby κέρδισε πρώτα την κατηγορία Family Fur-ever - η οποία τιμά τις γάτες που ολοκληρώνουν μια οικογένεια - σε ψηφοφορία του κοινού. Στη συνέχεια, επιλέχθηκε ως η Εθνική Γάτα της Χρονιάς από μια επιτροπή διασημοτήτων και ειδικών κτηνιάτρων, μεταξύ των οποίων οι Dr Scott Miller, Dr Fabian Rivers, Dr Rory Cowlam, Dr Bolu Eso, Frankie Seaman, David Seaman MBE και η Διευθύντρια της Cats Protection για την ευημερία των γατών Maggie Roberts.

Ως γενικός νικητής, ο Zebby κέρδισε ένα τρόπαιο και ένα πακέτο βραβείων, το οποίο περιελάμβανε μια δωροεπιταγή καταστήματος κατοικίδιων ζώων αξίας 200 λιρών. Ακολουθεί τα χνάρια των περσινών νικητών Jasper και Willow, οι οποίοι ανακηρύχθηκαν από κοινού Εθνική Γάτα της Χρονιάς 2022 σε αναγνώριση του ρόλου που διαδραματίζουν στο St Peter & St James Hospice στο Haywards Heath του Sussex.

Η διοργανώτρια των Εθνικών Βραβείων Γάτας της Cats Protection, Ashley Fryer, δήλωσε: "Από τη στιγμή που διαβάσαμε την αίτηση συμμετοχής του, ξέραμε ότι ο Zebby ήταν κάτι ξεχωριστό. Ο Zebby είναι ξεκάθαρα αφοσιωμένος στη Genevieve και η ιστορία τους αναδεικνύει τον ισχυρό δεσμό που υπάρχει μεταξύ των ανθρώπων και των γατών τους. Είναι ένα λαμπρό . Η περίπτωση του Zebby δείχνει πόσο ισχυρός μπορεί να γίνει ο δεσμός ανάμεσα σε έναν άνθρωπο και το κατοικίδιό του. Σύμφωνα με τα βρετανικά δημοσιεύματα, ο Zebby δεν έχει λάβει ειδική εκπαίδευση ως ζώο βοηθείας, όμως έχει μάθει να αντιλαμβάνεται τις ανάγκες της Genevieve και να την ειδοποιεί όταν συμβαίνει κάτι στο σπίτι. Η ιστορία του ξεχώρισε ανάμεσα σε χιλιάδες συμμετοχές στα National Cat Awards της Cats Protection.παράδειγμα τηςχαράς και της παρηγοριάς που μπορεί να προσφέρει μια γάτα".

Άλλοι νικητές της κατηγορίας ήταν οι εξής:

Eric - Νικητής της κατηγορίας Social Star, η ιστορία του οποίου τον οδήγησε από την πόρτα του θανάτου ως ένα κακόμοιρο αδέσποτο γατάκι σε ένα από τα ανερχόμενα αστέρια του Twitter και του Instagram.

Henry IX - Νικητής της κατηγορίας Cat Colleagues, ο οποίος περνά τις μέρες του προσφέροντας συντροφιά και χιούμορ στην ομάδα κηπουρικής στο Hampton Court Palace.

Willow - Νικήτρια της κατηγορίας Moggy Marvels, η οποία σήμανε συναγερμό όταν ο διαβητικός κηδεμόνας της έχασε τις αισθήσεις του.

Πηγή: cats.org.uk

Διαβάστε επίσης:

Οι γάτες είναι καταπληκτικοί φίλοι, σύντροφοι και πολύ καλοί Θεραπευτές

Τα ζώα συμβάλλουν στην υγεία, στην αντιμετώπιση του άγχους, της μοναξιάς, υπέρτασης, κατάθλιψης

Πρώτη δημοσίευση: 20 Ιουλίου 2023. Νεότερη επικαιροποίηση: 8 Αυγούστου 2026.