E-Ticaret & E-Pazarlama Ajandası

Mert.me'den Marketoloji'ye

2010-03-09T14:41:00.004+02:00

Aceto Balsamico, sitesini ziyaret edenlerden "yolu buraya düşmüş herkes" olarak bahsediyor. Ben de yolu Mert.me'ye düşmüş herkese 'merhaba' diyerek buradaki (en azından şimdilik) son yazıma başlamak istiyorum.

Üniversite son sınıfta okurken, E-Ticaret dersinde Burak Büyükdemir'in tavsiyesi üzerine mertcanli.blogspot.com adresini aldım ve ilk yazımı 7 Şubat 2007'de yazdım.

Geçtiğimiz 3 sene içinde bu blogda E-Ticaret ve E-Pazarlama ile ilgili 160'tan fazla yazı yazdım ve fikirlerimi paylaştım. Bu blog üzerinden bana ulaşan ve E-Ticaret & E-Pazarlama ile ilgili fikrimi soran herkese elimden geldiğince yardımcı olmaya çalıştım.

E-Ticaret ve E-Pazarlama hayatımın her zaman bir köşesinde var olacak. Kariyerime pazarlama alanında devam etmek istiyorum ancak online mecraya ne kadar dokunabilirsem o kadar mutlu olacağım sanırım.

Genel oalrak pazarlamayla ilgili yazılar yazmak için Temmuz 2009'da açtığım Marketoloji.com artık yeni blog yuvam :) 4 kişilik ekibimiz, ayrılanlar ve yeni aramıza katılanlarla 7 kişiye ulaştı. Çok keyif alarak, sadece e-pazarlama ile ilgili değil pazarlamanın diğer tüm altbaşlıklarıyla ilgili yazılar yazıyorum.

Hepinizi Marketoloji.com'a beklerim :) Şimdilik bu kadar.

Mert.me'ye ilgi gösteren, güzel yorumlarını paylaşan herkese çok teşekkürler.

Mert Canlı

Microsoft Windows 7'yi piyasaya sürdü, peki başarı gelecek mi?

2009-10-26T16:29:00.006+02:00

Windows 7, birçok uzman tarafından en iyi windows sürümü olarak kabul ediliyor. Birçok açıdan Vista'yı geçen 7, Vista'ya geçmek istemeyen XP'cilerin de gönlünü alacağa benziyor.
Techradar sitesinin yaptığı incelemede Windows XP, Vista ve 7, Performans, Ağ Bağlantıları, Güvenlik, Oyun, Taşınabilirlik (Mobility), Eğlence ve Güvenilirlik açılarından değerlendirilmiş.
Her kriter için yapılan puanlandırma şu şekilde oluşmuş;

-Perfomans
XP - 3,5/5
Vista - 3/5
Windows 7 - 4,5/5
-Ağ Bağlantıları
XP - 3,5/5
Vista - 3/5
Windows 7 - 4/5
-Güvenlik
XP - 3/5
Vista - 4/5
Windows 7 - 4,5/5
-Oyun
XP - 4/5
Vista - 3/5
Windows 7 - 4/5
-Taşınabilirlik
XP - 3,5/5
Vista - 2,5/5
Windows 7 - 4/5
-Eğlence
XP - 3,5/5
Vista - 4/5
Windows 7 - 3/5
-Güvenilirlik
XP - 3/5
Vista - 3,5/5
Windows 7 - 3/5

Görüldüğü gibi Windows 7 önceki iki versiyonu geçmiş diyebiliriz. Ürünün Home Premium fiyatı 200$.
Diğer tarafta Chrome OS işletim sistemi üzerine çalıştığını açıklayan Google var ve ürün büyük ihtimalle bedava olacak. Microsoft, browser savaşından mağlup ayrıldı. Firefox, Internet Explorer'ı geçti, Chrome'un geleceği de parlak görünüyor (istatistiklere buradan ulaşabilirsiniz). Browser konusunda yaşanan hayal kırıklığı Microsoft'a yeteri kadar ders olmuş mudur göreceğiz. Ancak şöyle bir fark var. Hali hazırda browser bir yazılım değil ve parayla satılmıyor. İşletim sistemi pazarında ise, henüz Microsoft için tehdit oluşturmayı başaramamış Linux ve üzerinde çalışılan Chrome OS var. Chrome, Google'ın desteğiyle Microsoft'a çok ciddi bir rakip olabilir ve kullanıcıların aklından kıyaslama yapma düşüncesi geçecek kadar Chrome performans açısından Windows'a yaklaşabilirse, bir tarafta 200$'lık Windows, diğer tarafta ücretsiz Chrome OS olacak. Tercih yapmak çok zor olmasa gerek.Microsoft'un kullanıcıları lisans parası vermeye zorlaması önümüzdeki dönemde Microsoft açısında çok ciddi sıkıntılar doğurabilir.

Google - Twitter İşbirliği

2009-10-22T12:00:00.001+03:00

Real Time Search adını verdiğimiz anlık arama trendini dünyaya tanıtan (ya da geliştiren) Twitter oldu. Milyonlarca kullanıcısının 140 karakterle paylaştığı bilgiler, bir süre sonra devasa ve güncel bir haber kaynağı haline geldi. Özellikle bir süre önce seçimler sonrası İran'da yaşanan olaylar hakkında girilen Tweet'ler sayesinde birçok insan anlık olarak olaylardan haberdar oldu. Google kendi indekslerini belirli aralıklarla güncellediğinden Twitter kadar "real time" olamıyordu. Bu durumu özellikle bloglardan aldıkları feed leri sıkça güncelleyerek biraz olsun sistemlerine entegre etmiş olduysalar da Twitter kadar real time değildi. Ancak artık Google, belirli bir anahtar kelimeyle ilgili Tweetleri de sonuçlarında gösterecek. Google'ın resmi blogunda yer alan habere göre Google, Twitter'la bu konuyla ilgili anlaşma sağladı. Çok önemli bir gelişme olduğunu belirtmeliyim çünkü Twitter, Google'ın dolaylı rakibi olarak görünüyordu.

Bing'e Facebook Desteği

2009-09-06T12:44:00.005+03:00

Bing, bilindiği gibi Microsoft'un son arama motoru hamlesi. Ancak diğer denemelerinin aksine, bu sefer biraz kıpırdanma var sanki. Gelişmeler diğer çabalarının aksine olumlu yönde ilerliyor. Microsoft'un Facebook hamlesinden sonra, özellikle internette kendine sağlam bir yer edinme gayretinin en önemli parçası olarak görülen Bing, comScore'un Temmuz 2009 Amerika'daki arama motoru pazarına ilişkin raporunda gösterdiği gelişimi tescillemiş durumda. Bir önceki aya göre diğer arama motorlarına kıyasla pozitif büyüme kaydeden Bing'i (ya da genel olarak Microsoft'u) destekleyen önemli bir güç var; Facebook.com.
Facebook, geçtiğimiz dönemde arama algoritmasının değiştiğini ve daha verimli olduğunu duyurmuştu. Özellikle her kategori için ayrı ayrı listeleme mantıklı olmuş. Önceden hatırlayacağınız gibi herhangi bir arama yapıldığında önce kişiler, sonra fan page ler, en son gruplar sıralanıyordu ve eğer bir üst hiyerarşideki sonuçlar fazlaysa bir alttaki hiyerarşi grubundan arama sonuçlarının görünmesi oldukça güç hale geliyordu.
Bu kategorilerin en altına bir de Bing sonuçları eklenmiş. Messi diye aradığınızda en altta çıkan şu ekranın sonuçları Bing'den geliyor;Bu da Facebook'un arama konusunda Bing'e verdiği desteği gösteriyor. Sadece Microsoft'un elinde bulundurduğu küçük Facebook hissesi böyle bir desteğin kapısını açmaya yetmiş midir, bilinmez. Ancak bu desteğin hatrı sayılır bir etkisinin olacağını düşünüyorum.

Browser üzerinden Messenger keyfi

2009-09-04T15:16:00.006+03:00

Ticaret, bilindiği gibi genel olarak ürünlerin bir önceki alıcıdan veya üreticiden satın alınarak, tedarik zincirindeki bir sonraki partiye satılmasına deniyor. Bu alış-veriş sırasında ticareti yapan kişi veya kuruluş ürüne ekstra bir özellik katmadan ürünün tedarikini kolaylaştırmasından dolayı üründen belli bir oranda kâr elde ediyor.
Aslında internet ortamında Meebo ve Ebuddy, tam olarak bunu yapıyor. Zaten hali hazırda var olan hizmetleri bir araya getirip, tek bir site üzerinden erişilebilmesini sağlıyor. Yani hizmetin tedariğini ve kullanımını kolaylaştırıyor.
Meebo, bu ikiliden biraz daha popüler olanı. Site üzerinden Yahoo Messenger, MSN, AIM, MySpaceIM (MySpace'in mesajlaşma hizmeti), Facebook chat gibi uygulamaları kullanabiliyorsunuz. Site, Eylül 2005'te Sandy Jen, Seth Stenberg ve Elaine Wherry tarafından kuruldu. Browser üzerinden birçok platformu kullanarak mesajlaşmayı sağlayan sitede ayrıca chat odaları bulunuyor, bu odalar sayesinde insanlar istedikleri konularda Meebo kullanıcılarıyla sohbet edebiliyorlar. Bu odalar, takdir edersiniz ki hemen spam kullanıcılarla dolmuş ancak yine de zaman geçirmek için iyi bir alternatif olarak düşünülebilir.
Ebuddy, Techcrunch'ın düzenlediği Crunchies 2008 ödüllerinde en iyi uluslararası girişim ödülünü kazanarak aslında ne kadar kaliteli bir servis olduğunu ispatladı. Hollanda merkezli şirket, kullanıcılarına sağladığı hizmetler ile ciddi anlamda ön plana çıkıyor ve Avrupa'da hatrı sayılır bir kullanıcı kitlesine sahip.
İki sitenin de en büyük avantajı, içerdiği platformları kullanmak için herhangi bir programın yüklenmesine ihtiyaç duymaması. Böylelikle yapmamız gereken sadece, Internet Explorer'ımız, Firefox'umuz veya Chrome'umuz üzerinden adres çubuğuna Meebo.com ya da Ebuddy.com yazarak MSN, Yahoo Messenger, Facebook chat gibi uygulamaları tek bir site üzerinden kullanmak.
Bu sitelerin en çok işyerlerinde program yüklemelerine izin verilmeyen çalışanların işine yarayacağını düşünüyorum. İş yerindeki bilgisayarına program yükleyemeyen sıkılmış bünyeler, bu siteler vasıtasıyla istedikleri platformdan chat yapabilme imkanına sahip olabiliyorlar. Tabi, şirket içinde bu durumun nasıl karşılanacağı da önemli.

Nedir bu Twitter denen meret?

2009-08-30T16:58:00.004+03:00

Birkaç senedir Twitter'ı her duyduğumda, gördüğümde sorduğum soru tam olarak başlıktaki gibiydi; Nedir bu Twitter?
Twitter, internette aslında teknik olarak çok kolay ancak işleyiş olarak farklı bir model oluşturdu ve milyonlarca internet kullanıcısını bu modelin bir parçası yaptı. Modelin teknik olarak basit olmasının sebebi, kodlama açısından ve içerik açısından çok komplex olmaması. İşleyiş, insanların 140 karakterle o anda yaptıkları şeyi veya paylaşmak istedikleri şeyi Twitter'da yazması ve takipçileriyle paylaşması üzerine kurulu.
Bu işleyiş, Facebook'tan tanıdık gelecektir hepimize. Orada da status kısmına istediğimizi yazıp arkadaşlarımızla paylaşabiliyoruz. Twitter'daki farklılık, paylaştığınızın Twitter üzerinden yapılan aramalarda çıkmasına olanak tanınması. Bu noktada biraz düşünmek gerekiyor, ki Twitter'ı Twitter yapan da tam olarak bu nokta.
Marketoloji'de Berna'nın Twitter'la ilgili yazdığı yazıda Twitter kurucularından Evan Williams'ın Ted.com'daki sunumunu izledim. Kendisi de tam olarak şu jargonu kullanıyor; real time events (gerçek zamanlı olaylar - doğrudan çeviri saçma oluyor, farkettim). Real time events ten kasıt aslında, kişilerin o anda çevrelerinde olan olayları Twitter'da paylaşması ve diğer tüm kullanıcıların bu kullanıcılar vasıtasıyla olaylardan en kısa sürede haberdar olması ve detayları öğrenmesi. Evan Williams'ın konuşmasından anladığım kadarıyla, aslında basit olarak o anda yapılanların paylaşılması amacıyla kurulmuş olan Twitter, ilginç bir şekilde çok daha faydalı ve önemli bir göreve hizmet etmeye başlamış. Aslında bu nokta keşfedildiğinden beri, birçok haber sitesi Twitter hesabı açarak buradan okuyucularıyla gelişmeleri paylaşmaya başladı. Ünlüler, bireyler, televizyon programları ve birçok kişi ve kuruluş Twitter'ı anlık iletişim aracı olarak kullanmaya başladı. Bu durum virütik bir etki yaratarak insanlar arasında hızla yayıldı.
Mikroblog olarak da bilinen bu işlevselliğiyle Twitter tüm dünyada kendisine büyük bir kitle kazanmasına rağmen henüz Türkiye'de çok popüler değil. Birçok mecrada ismini duysak da kullanım oranı açısından çok yüksek olmadığını söyleyebiliriz. Bu durum büyük ihtimalle önümüzdeki aylarda veya birkaç yıl içinde değişecek, Türkiye'deki internet kullanıcıları Twitter'ı daha yoğun olarak kullanmaya başlayacaklar. Ancak bu noktada Facebook'un FriendFeed'i satın almasını atlamamak gerekiyor, çünkü bilindiği gibi Facebook'un Türkiye'de muazzam büyüklükte bir kitlesi var ve bu kitleye FriendFeed alışkanlığı elde ettirilir ise, insanların FriendFeed varken Twitter kullanması olası olmayabilir.

Yok mu Google'a bir rakip?

2009-08-22T12:55:00.009+03:00

Google, kendisini internet dünyasının en tepesine koyup, yerini sağlamlaştırdığından beri doğal olarak onu yerinden etmek isteyen de çok oldu. Yahoo ve Microsoft ikilisi adaylardan en güçlüleri gibi ön plana çıksalar da, benim gözümde Facebook, yaptıklarıyla ve vizyonuyla Google'a rakip olabilecek tek şirket.
Dünyanın en popüler siteleri sıralamasında Alexa'ya bir göz atalım;

1.Google
2.Yahoo
3.Facebook
4.Youtube
5.Windows Live
6.Wikipedia
7.Blogger
8.Microsoft Network (MSN)
9.Yahoo Japonya
10.Baidu

İlk 10 sitenin 3'ü farklı Google siteleri. Farklı diyorum, çünkü listede farkettiyseniz, Yahoo ve Yahoo'nun Japonya sitesi, Windows Live ve MSN gibi yapı olarak çok da farklı olmayan siteler var. Ancak Google, arama motoruyla, video sitesiyle (youtube) ve blog sitesiyle (blogger) ilk 10'da yerini korumuş. Kısacası, Google üç farklı alandaki üç farklı siteyle ilk 10'da iken, Yahoo ve Microsoft kendi başlarına kalmışlar.
Facebook, görüldüğü gibi üçüncü. Facebook'un Yahoo'yu yerinden edeceği günler de gelecek.
Yahoo, bir içerik ve e-mail sitesi olarak uzun yıllar milyonlarca kişinin internetteki ilk adresi oldu. Ancak içerik trendi değişti, e-mail adresi alternatifleri arttı. Hatırlayalım, Gmail çıkıp, her e-mail adresine 2 gb'lık kota verdiğinde, Yahoo bizi 100 mb'a hapsetmişti. Gmail şu anda Microsoft'un e-mail servisleriyle birlikte Yahoo'nun en büyük rakibi ve Yahoo'nun bu konudaki liderliğinin çok uzun sürmeyeceği kanaatindeyim.
Microsoft, Windows ve Office ile elde ettiği monopolün tadını yıllarca çıkardı ancak zamanla durum değişti. Önce Windows'a karşı Linux gibi ücretsiz ve açık kaynak kodlu işletim sistemleri ortaya çıktı, sonra Office'e karşı Google ücretsiz Speadsheets'i yayınladı. Google, önümüzdeki yıllarda Chrome OS'yi yayınladığında artık Microsoft için bazı şeyler köklü olarak değişmeye başlamış olacak. Microsoft'un bu iki kalesinin yanında başarılı ürün ve hizmetleri var tabi, hakkını yemeyelim. Sıkı bir play station kullanıcısı olmama rağmen, okuduğum yorumlarda ve tecrübe eden arkadaşlarım tarafından XBOX'ın fiyat&performans açısından en iyi konsol olduğu söyleniyor. MSN de şu anda dünyada en çok kullanılan anlık mesajlaşma programlarından birisi.Temmuz 2008 rakamlarına göre dünyanın hangi bölgelerinde hangi anlık mesajlaşma programının kullanıldığı istatistiğini görebilirsiniz.
MSN dışında, özellikle Windows 7'nin performansı son aylarda sıkça konuşuluyor. Önceki versiyonların aksine RAM'den çok az kullanarak hızlı açılan, üzerinde birçok programın rahatça kullanılmasına imkan veren bir Window yaratılmış. Beta haliyle bile kullanıcıları fazlasıyla tatmin etmiş görünüyor.
Microsoft ve Yahoo'nun en büyük problemi, hala vizyonlarının ve dinamizmlerinin Google ve Facebook'la yarışamayacak kadar geride olması. Microsoft, hizmetlerinin kalitesini yükselttiği gibi fiyatlarını da düşürmek zorunda. Aksi takdirde kullanıcıların diğer hizmetlere yönelmesi an meselesi. Yahoo, e-mail hizmetiyle oluşturduğu kitlesini daha iyi yönetmeli ve farklı açılımlarla (social networking, video, resim, blog vs. vs.) yerini kuvvetlendirmeli. Sadece e-mail ile, platform içeriği ile başarının sürdürülebilir olacağına inanmıyorum açıkçası. Facebook, yaptığı son hamlelerle ne kadar vizyonlu olduğunu çoktan ispatladı. Rusya pazarına girmek için aldığı yatırım, anlık arama ve durum paylaşımı konusunda en iyi hizmetlerden birisi olan FriendFeed'i alarak ileride bu konunun daha çok önem kazanacağına olan inancı, kurduğu ekibi ve yaptıklarıyla Google'ın en sağlam rakibi olarak görünüyor. Hangi rakip geleceği daha iyi görürse ve ona göre doğru hamleleri yaparsa, o biraz daha Google'a yaklaşır. Aksi takdirde, uzun yıllar kimse Google'ın yanına bile yaklaşamaz.

Facebook, FriendFeed'i satın aldı

2009-08-10T23:49:00.002+03:00

Haberi Techcrunch yayınladı. Henüz rakam açıklanmadı. Detayları buradan okuyabilirsiniz.

Web 2.0 out, kaliteli içerik in

2009-08-02T19:46:00.005+03:00

Başlıktan, Web 2.0 ile kaliteli içeriği sanki kutuplaştırmışım gibi anlaşılsa da aslında birbirinin zıttı değil bu iki terim. Web 2.0 birçok kez de belirttiğim gibi kullanıcıların web sitelerini daha rahat kullanabilmesi ve karşılıklı iletişimin maksimize edilmesi üzerine kurulu bir kurallar bütünüdür. Bu bütün içinde, kullanıcının yarattığı içerikten çok bahsettik ve yararlarını sıraladık. Ancak bir süre sonra farkedildi ki, kullanıcılara bu kadar sınırsız içerik oluşturma şansı verildiğinde bazen suistimal edilebiliyormuş. Örneğin, Youtube bir video çöplüğüne dönüşmeye başladı. Hergün milyonlarca videonun (genel olarak) şuursuzca eklendiği bir platform olarak Youtube, gün geçtikçe şişiyor. Kaliteli içeriğin bu video bütünün ne kadarlık bir kısmını oluşturduğu aşikar. Tabi ki, "kalite" kavramı bir noktaya kadar görelidir ve herkese göre değişebilir ancak yine de bir noktadan sonra bazı genel kalite standartları başlar. Bu noktada AlkışlarlaYaşıyorum'u güzel bir örnek olarak verebiliriz. Site, herkesin video eklemesine izin verirken bu videoların hepsini sitede yayınlamıyor ve çizdiği çerçevede nostaljik ve ilginç olduğunu düşündükleri içeriği siteye dahil ediyorlar. Böylelikle belli bir süzgeçten geçmiş bu içerik standard bir video ekleme sitesinden daha kaliteli oluyor.
Siteler bunun için içeriğin oylama sistemi geliştirdiler ve uyguluyorlar. Ancak bu sistemin uygulanması sırasında birçok şeye dikkat edilmesi gerekiyor. Mesela 1 kere izlenmiş video 5 yıldız olarak oylanmışken, 100 bin kere izlenmiş video 4,5 yıldız ile oylandığında, bu demek olmuyor ki ilk video ikincisinden daha güzel veya beğenilmiş. Oy sayısı, izlenme sayısı, puan vs. gibi parametrelerin iyi analiz edilerek formülize edilmesi ve gerçek kalite değerini ortaya çıkaran bir nicelik ile tanımlanması gerekiyor.
Diğer yandan, Youtube'da bilindiği gibi insanlar rumuzlarıyla yorum yapıyor ve video yüklüyor. Rumuzun verdiği rahatlıktan olsa gerek, insanlar yorumlarını yaparken sınır tanımıyorlar ve videoların altı bir sürü boş ve gereksiz yorumla doluyor. Gerçekten güzel yorumlar varken biz o gereksiz yorumlarla öncelikli olarak karşılaşıyoruz. Mekanist.net'te mekanlara yapılan yorumların sıralanmasında bu ve benzeri parametrelerin hesaba katılarak sıralanması üzerine çalışıldığını biliyorum. Ayrıca bu noktada Ekşisözlük için de birkaç kelime etmek gerekiyor. Ekşisözlük'ün kurulduğu günden beri ısrarla üzerinde durduğu kuralları ve yazar kabul etme prosedürleri sayesinde Ekşisözlük diğer yazılı içerik sitelerinden (ve forumlardan) çok farklı ve popüler bir kimliğe sahip oldu.
Facebook da bu kalite hastalığına bir nebze de olsa merhem oldu. İnsanların büyük çoğunluğunun gerçek ad ve soyadlarıyla var oldukları bu sosyal ağ sitesinde, rumuz kullanılan sitelerin aksine daha kaliteli ve belli bir düzeyde içerik oluşturuluyor ve davranış sergileniyor.
Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda, kaliteli içeriğin gittikçe genişleyen web dünyasında daha önemli hale gelmeye başladığını söyleyebiliriz. Web 2.0 bitti demek yanlış olur, Web 2.0 her zaman var olacaktır bir şekilde. Ancak içerik konusundaki sıkıntıların giderilmesi, Web 2.0 ın temel felsefesi olan customer created content'i (kullanıcı tarafından oluşturulmuş içerik) belki de customer created qualified content (kullanıcı tarafından oluşturulmuş kaliteli içerik) haline getirecek.

Facebook'ta bir zeka oyunu, Brain Buddies

2009-07-20T21:05:00.006+03:00

İnternet kullanıcılarının Facebook'ta daha fazla vakit geçirmeye başlamasıyla oluşan ve büyüyen Facebook oyun pazarında Flash animasyonları kullanılarak çok başarılı oyunlar piyasaya sürülüyor. Bu oyunlardan Türkiye'de üretilmiş başarılı bir örnek olarak Sinefil'den de daha önceki yazılarımda bahsetmiştim.
Facebook'taki bu oyunların en güzel yanlarından birisi arkadaşlarınızla rekabet edebilmeniz. Oyun konsollarıyla veya bilgisayarda oynadığınız multiplayer oyunlarla aldığınız rekabet keyfini artık en çok ziyaret edilen sosyal ağ sitesinde de alabiliyorsunuz.
Başarılı oyun örneklerinden birisi olarak Brain Buddies'i de gösterebiliriz. Oyunun amacı zeka ölçmek gibi görünse de, asıl amaç eğlenmek. Oyun 4 bölümden oluşuyor; Hafıza (Memory), Mantık (Logic), Hesaplama (Calculation) ve Görsel (Visual). Her kısımda farklı oyunlar var. Siz oyunu oynamaya başladığınızda her bölümde rasgele bir oyun size denk geliyor ve onu oynuyorsunuz. Dört bölümden aldığınız puanlar toplanıyor ve "beyninizin ağırlığı" ölçülüyor. Tamamen eğlence amaçlı yapılmış bu Flash animasyonu tabanlı oyun sayesinde Facebook'taki arkadaşlarınızla keyifli bir rekabet içine girebilirsiniz.
Oyunu yapan şirketin adı Wooga (World of gaming). Ocak 2009'da kurulan şirketin merkezi Berlin'de. Şirket birçok pazara yöneldiği gibi Türkiye pazarıyla da özel olarak ilgileniyor. Comscore'un Şubat 2009 itibariyle yayınladığı rapora göre Avrupa'da en çok Facebook kullanıcısının olduğu ülkeler arasında üçüncü olduğumuz düşünüldüğünde Facebook oyun üreticilerinin Türkiye'yi gözden kaçırmak istememeleri normal karşılanabilir.

Gerçek dünyanın internete yansıması; Twinity.com

2009-07-08T23:14:00.011+03:00

Sanal dünya (virtual world) kavramıyla bizi iki uygulama tanıştırmıştı yıllar öncesinde. Birincisi saatlarimizi bilgisayar başında geçirten PC oyunu Sims, diğeri bu oyunun internete uyarlanmış hali Second Life. Second Life ile ilgili çok öncelerde yazdığım yazıda uygulamanın kısa sürede ne kadar popüler olduğundan bahsetmiştim. Ancak Türkiye'de bu ve benzeri uygulamalar tutmadı (Second Life'a benzer uygulamalar yapılmıştı zamanında). Bunun en önemli nedenlerinden birisi Türkiye'deki bağlantı hızının (diğer ülkelere göre) düşük ve maliyetin yüksek oluşu. Diğer bir sebep ise, kullandığımız cihazların (PC veya laptop) sistemsel yeterliliğe sahip olmaması. Bu yeterlilik birkaç gb ram, 3-5 gb ayrılmış harddisk ve sıkı bir grafik kartından oluşuyor.
Second Life, kendine ayrı bir dünya oluşturmuştu bünyesinde. Ancak bugünlerde yavaş yavaş popülerleşen ve Techcrunch'ta kendisiyle ilgili yazılan yazıyla haberim olduğu bir girişim var ve adı Twinity. Twinity'nin Second Life'tan en önemli farkı, gerçek dünyayı birebir yansıtması. Şu anda bünyesinde sadece Berlin var. Oluşturduğunuz karakterinizle Berlin sokaklarında gezebiliyor, alışveriş yapabiliyor ve gerçek hayattaki gibi yaşayabiliyorsunuz. Her türlü imkan mevcut. Sistem size başlangıçta belli bir miktar kredi veriyor. Bu kredi ile bağlangıç giysilerinizi değiştirecek kıyafetler alabiliyorsunuz. Ayrıca, pencerenin sol alt köşesinde Google Maps'ten nerede olduğunuzu görebiliyor, istediğiniz mekanları arayıp nerede olduklarını bulabiliyorsunuz. Bu mekanların bilgilerine tıkladığınızda, kullanıcılar tarafından kaç yıldız verilmiş, ne tür yorumlar yapılmış görebiliyorsunuz (Cusmoter Created Content). Bunların dışında Twinity'deki diğer insanlarla iletişime geçebiliyor ve onlarla konuşup, tanışabiliyorsunuz. Sadece chat değil, VoIP ile konuşabilme fırsatınız da mevcut.
Twinity.coma giriş yaptığınızda üye olmanız gerekiyor. Üyeliğinizi tamamlayıp profilinizi oluşturduktan sonra 70 küsür mblık bir dosya indirip bilgisayarınıza kurmanız gerekiyor. Kurulum aşaması biraz vakit alabiliyor. Sonrasında uygulamayı çalıştırıp, e-mail ve şifrenizi girerek Twinity'nin Berlin'inde istediğiniz gibi vakit geçirebilirsiniz.
Her sanal dünya uygulamasında olduğu gibi sistemsel sorunlar bazen alacağınız keyfi kısıtlayabilir. Ancak bilgisayarınızın grafik kartı ve ram i yeterli düzeydeyse bir sorun yaşayacağınızı sanmıyorum.
Twinity'nin gelir modeli gördüğüm kadarıyla öncelikli olarak Twinity dünyasında kredi almaya dayalı. Böylelikle bu dünya içinde kredinizi kullanarak alışveriş yapabiliyorsunuz (ev almak dahil). Bunun dışında, uygulamanın içindeki mekanların reklam vermesi de mümkün. Böyle bir gelir modeli düşündüler mi bilmiyorum ancak isterlerse bunu rahatlıkla yapabilirler. Aslında bu tarz sanal dünya uygulamalarında gelir modeli yaratmak gerçek dünyayı yönetmek kadar sınırsız. Tek problem, yeterli sayıda insanı bu dünyanın bir ferdi yapabilmek.

İki büyük markadan iki güzel online marketing kampanyası

2009-07-04T13:15:00.013+03:00

İki marka son günlerde ilgimi çeken online kampanyalara imza atıyorlar. Bu markalardan birisi yerel, diğeri global marka. Aşağıda iki kampanyanın detaylarını bulabilirsiniz.
Turkcell ve Meraketmiyormusun.com: Evet, merak ettim. Siteye giriş yaptım ve bulmacayı çözdüm. Gayet şık tasarlanmış basit bir bulmacayla Turkcell vermek istediği mesajı doğrudan kullanıcısına veriyor. 3G hizmetinin sunulacağı yakın tarihe kadar 3G'yi müşterilerine müjdelemek için Meraketmiyormusun.com kampanyasını kullanıyor. Bu kampanyayla ilgili reklamları ise Turkcell online ve offline mecralarda çok yoğun olarak yapıyor, kullanıcıların ilgisini büyük oranda
çekiyor. Beşiktaş merkezde ve Bebek'te gördüğüm devasa bulmaca parçaları ve üzerinde yazan Meraketmiyormusun.com adresi ile billboard larda yapılan outdoor reklamları offline mecrada da çok sıkı çalıştıklarını gösteriyor. Diğer yandan Ekşisözlük ve diğer popüler online mecralarda da kendilerini gösteriyor ve reklam yapıyorlar. Böylelikle sadece sunacakları 3G hizmeti için mevcut ve potansiyel müşterilerine rakipleri karşısında online mecrada gövde gösterisi yapmayı tercih ettiklerini görüyoruz. Gerçekten de insan "merak ediyor" ve ne olduğunu öğreniyor. Başarılı bir kampanya olduğunu düşünüyorum.
Sony ve Babaology.com: Sony'nin Handycam için hazırladığı Babaology.com sayfası ilginçtir ki birçok mecrada (özellikle popüler sözlükler ve forumlarda) henüz yeterli yankı bulmadı. Sony bu kampanya ile doğrudan erkeklere (ve özellikle babalara) yönelik bir tanıtım yapmayı amaçlıyor. Bu tanıtımın odak noktasındaki ürün ise Handycam. Erkeklerin elektronik cihazlara olan yoğun ilgisi düşünüldüğünde ve bu ilgiyi babalık içgüdüsüyle ilişkilendirip böylesine güzel bir web sitesiyle Türk insanına sunulması kampanyayı gayet başarılı ve yerinde kılıyor. Babaology'yi Ntvmsnbc'nin en tepedeki banner ında görerek fark etmiş ve inceleme fırsatı bulmuştum ancak henüz yeterli sayıda mecrada reklamlarını yapamadıklarını düşünüyorum. Tabi aldıkları geri dönüşler hedefleriyle uyuşuyor da olabilir, bilemiyorum ancak yine de çok daha fazla insanın kampanyayı konuşuyor olması başarıyı perçinleyecektir. Site tümüyle Flash ile tasarlanmış ve gördüğüm en başarılı tasarımlardan birisi olduğunu söyleyebilirim. Gerçekten animasyonlar, renkler, uyum, çekimler ve oyunculuk oldukça kaliteli bir iş çıkarıldığını gösteriyor. Umarız kampanya hakettiği ilgiyi görür.

Sinemalar.com'dan Facebook'a özel uygulama: Sinefil

2009-06-27T15:53:00.008+03:00

Sinemalar.com'un yaptığı çalışmaları beğendiğimi, BeyazPerde.com ile Sinemalar.com'u kıyasladığım yazımda belirtmiştim. Sinemalar.com, bir Nokta Technologies sitesi olarak yayın hayatına devam ediyor ve Web 2.0'ın en güzel örneklerinden olarak Sinemalar.com'u gösterebiliriz aslında.
Bir web sitesi olarak başarının sırlarından birisi her zaman yenilikleri takip edip ayak uydurmak ve bu yenilikleri kullanarak nasıl fark yaratılabileceğini düşünmek, uygulamaktır. Facebook application artık çok da yenilik olarak görülmese de (uzun zamandır kullanılıyor olması itibariyle) Sinemalar.com'un Facebook application olarak yarattığı Sinefil belki de en başarılı application lardan birisi olarak ön plana çıkıyor. Son birkaç haftadır, profilimde Sinefil kullanıcıları artmasını bir başarı göstergesi olarak algılıyorum açıkçası. Çok fazla application kullanan birisi değilim ve Facebook'ta oyun oynamayı da çok sevmem ancak Sinefil, sıkı bir sinema izleyicisi olarak çok hoşuma gitti.
Sinefili profilinize yüklediğinizde ve açtığınızda çıkan ekranda hangi arkadaşlarınızın bu uygulamayı kullandığını görebiliyorsunuz. Oyunun menüsü ve tasarımı oldukça şık (Sinemalar.com ekibi yine iyi iş çıkarmış). Oyun çok basit; kolaydan zora doğru her soruda bir filmden bir sahne gösteriliyor size ve bu sahnenin hangi filmden olduğunu bulmaya çalışıyorsunuz. Sorular zorlaştıkça seçenek sayısı ve sorunun puanı artıyor. Aldığınız puanı da daha sonra sıralamaya koyabiliyor ve profilinizde paylaşabiliyorsunuz. Oyunun çok çok güzel bir diğer yanı ise oyunu oynarken arka planda çeşitli film müziklerinin çalıyor olması.
Bu basit ve eğlenceli oyun sayesinde Sinemalar.com'un oldukça başarılı bir Facebook kampanyasına imza attığını düşünüyorum. Facebook gibi word of mouth marketingin(ağızdan ağıza pazarlama - ya da profilden profile pazarlama mı desek) en verimli şekilde yapılabildiği bir mecrayı iyi bir noktadan yakalamış görünüyorlar. Sinefil'in, Sinemalar.com'un trafiğine ve popülerliğine en kısa zamanda pozitif yönde katkıda bulunacağını düşünüyorum.

Mobil reklam internet reklamından etkili (mi?)

2009-06-25T16:52:00.004+03:00

Ntvmsnbc'deki bir haber beni bu yazıyı yazmaya zorladı. Haberin başlığı bu yazının başlığıyla hemen hemen aynı: "Mobil Reklam internet reklamından etkili". Haberi açıp okumaya başladığımızda iddia daha da kuvvetleniyor: "Mobil reklam internet reklamından 27 kat etkili". İlginç.
Şimdi haberi okumaya devam ediyoruz.

"T-Mobile Çek Cumhuriyeti'nde cep telefonu üzerinden bir reklam araştırması yaptı. T-Mobile müşterilerinden 3 bin 133'üne, reklam içerikli SMS ya da MMS gönderildi. Karşılığında kampanyaya katılan kullanıcılara bedava SMS ya da bedava konuşma dakikası hediye edildi.
Sonuçlar değerlendirildiğinde cep telefon üzerinden yapılan reklamların, internet reklamlarına göre 27 kat daha etkili olduğu belirlendi."

T-Mobile, Almanya merkezli bir GSM şirketi. Yukarıdaki kısa paragrafta gördüğümüz gibi T-Mobile'ın Çek Cumhuriyeti'nde 3 bin 133 kişiye yaptığı reklam araştırmasından bahsediliyor. Dakika 1, gol 1; örneklem bölgesi ve sayısı yetersiz. Devam ediyoruz. Bu müşterilere reklam içerikli SMS veya MMS gönderilmiş ve karşılığında kampanyaya katılan kullanıcılara bedava SMS veya bedave konuşma dakikası hediye edilmiş. Burası da ilginç. Katılımcılara ödüllerin verildiği bir araştırmadan ne derece sağlıklı bir dönüş alınabileceği tartışılır. Sonuçta bankalardan veya mağazalardan gelen reklam içerikli mesajlar için bana kimse bedava SMS veya dakika vermiyor. Yine devam ediyoruz, sonuca varıyoruz ve öğreniyoruz ki, cep telefonu üzerinden yapılan reklamlar internet reklamlarına göre 27 kat daha etkiliymiş.
Haberde Euro RSCG Türkiye Ofisi Yaratıcı Grup Direktörü Nilüfer Altıntaş'ın yorumlarına da yer verilmiş. Sayın Altıntaş "Cep telefonu reklamlarının internet reklamlarından kat kat daha başarılı olması şaşırtıcı değil. İnternette kişilerin gelip reklamınızı görmesini bekliyorsunuz. Oysa cep telefonu direkt adrese teslim bir reklam mecrası. Kişinin cep telefonundaki reklamı görmemesi imkansız. Reklamı silse bile görüp siliyor" demiş. Kısacası, siz istemeseniz de biz size mesajı göndeririz, silseniz bile bizim işimize gelire benzer bir açıklama olmuş.
Herşeyden önce araştırmanın yapılışı, sunuşu ve içeriği hiç tatmin edici değil. Bunu yapan haber kaynağının Türkiye'nin belki de en aklı başında haber mecralarından birisi olduğunu düşünürsek, bu konudaki sıkıntıyı daha net görebiliriz. Bu haberi yapmaktaki amaç nedir? Sizin takdirinize bırakıyorum.

İlgili haber;
Mobil reklam internet reklamından 27 kat etkili

Daha önce konuyla ilgili yazdığım yazım;
SMS Marketing vs İzinli Pazarlama

Facebook'ta kullanıcı adı ve kişiye özel URL dönemi

2009-06-13T16:20:00.005+03:00

Facebook profiliniz için bir link vermeyi denediniz mi daha önce bilmiyorum. Ben birkaç kez denemiştim ve gerçekten çok zor bir süreçti. Kendi adımı soyadımı aradığımda çıkan aynı isimli veya benzer isimli kişilerden kendimi bulmak ve bulduğum uzunca linki arkadaşıma göndermek gerçekten uğraştırıcı bir işti. Facebook hem bunun önüne geçmek, hem de kişilere gerçek anlamda birer Facebook kimliği kazandırabilmek adına facebook.com/kullanıcıadı uygulamasını başlattı. Uygulamayı başlatmadan önce profillerin ana sayfasında duyuru yaptı ve www.facebook.com/username linkine bir geri sayım sayacı koydu. Bu sayaç bu sabah itibariyle 00.00.00 ı buldu ve dünya üzerindeki milyonlarca Facebook kullanıcısı istediği kullanıcı adını başka birisi kapmadan almaya çalıştı.
Kendi ismimi almak için ben de bu süreyi takip ediyordum ancak demek ki fazla azimli değilmişim konuyla ilgili. Bu sabah olduğunu unutmuşum ve uyandığımda süreç başlamış, herkes kullanıcı adlarını kapışmaya başlamıştı bile. facebook.com/mert i almayı düşündüm ancak 5 harften kısa adlara izin verilmiyormuş. Ben de facebook.com/mertcanli yı aldım.
Bu noktada en can sıkıcı durum, aynı ad ve soyada sahip kişilerden sadece birinin bu adı ve soyadını kullanabilecek olması. Ad&soyad ikilisi dışında alınacak kullanıcı adları için yarış halen devam ediyor. İstedikleri kullanıcı adını almak isteyen insanlar, ellerini çabuk tutmak zorundalar çünkü 200 milyondan fazla üyesi olan Facebook'ta bunu gerçekleştirmek zaman geçtikçe zorlaşıyor.
Birkaç farklı noktaya da değinmem gerekiyor. Facebook, bu uygulamasıyla Myspace.com'un yaptığını yaparak kişiye özel bir URL oluşturma imkanı verdi. Böylelikle, Myspace'in yapıdan uzak, herşeye izin veren karmaşık sayfalarından ziyade, düzenli bir yapıda bir Facebook adresi edinmemiz MySpace'e karşı Facebook'un gücünü perçinlemesini sağlayacaktır. Ancak sırf belli kullanıcı adlarını alabilme adına fake hesaplar açılması da çok muhtemel. Gerçi Facebook bunu da düşünüp 9 Haziran'dan sonra açılan hesaplar için kullanıcı adı alınmasını yasaklamış durumda, bir müddet sonra herkese açık hale gelecek tabi. (Sanıyorum bu uygulamanın duyurusu 9 Haziran'da yapıldığı için bu tarih belirlendi). Ayrıca bu yeni uygulamanın teknik faydaları konusunda biraz haberdar olan kimseler, Facebook.com/kullanıcıadı linki ile Google'da öncelikli olarak indexleneceklerinin farkındalar ve sırf bu yüzden belki de önemli kişilerin ad ve soyadları, markalar ve diğer tüm önemli kelimeler bu kişiler tarafından alınmaya çalışılıyor.
Kısacası bence güzel bir uygulama oldu ve bu güzel uygulamanın yansımalarını bir süre sonra daha net bir şekilde gözlemleme fırsatımız olacak. Bakalım Facebook'a nasıl bir etki yaratacak.

E-Ticarette Tedarik

2009-06-13T15:40:00.005+03:00

Tedarik Zinciri Yönetimi (Supply Chain Management) sanayi devriminden bugüne gitgide önem kazanarak günümüzün en önemli konularından birisi haline gelmiştir. Tedarik zincirinden kasıt, üretim veya satış için gerekli bileşenlerin, hammaddenin, ürünün zamanında tedarik edilebilmesi için oluşturulan zincirdir. Bu zincir, ilk üreticiden başlar, tüketiciye kadar devam eder. Zincirin en önemli halkası, ürünü markalaştıran firmadır. Örneğin, bir demir fabrikasından vida fabrikasına giden demir, vida fabrikasında otomobile uygun vidalara dönüşür. Bu vidalar ve arabanın diğer tüm bileşenleri otomobil fabrikasında bir araya getirilir ve bir arabanın markasını oluşturur. "Markalanan" araba showroom lara gönderilir ve tüketiciye satılır. Bu zincir, demir üreticisinden, showroom a kadar uzanır ancak en önemli halka yukarıda belirttiğimiz gibi markayı yaratan otomotiv fabrikası ya da şirketidir.
Tedarik zincirinin en etkin şekilde çalışması, üretimin sorunsuz ilerlemesini, herhangi bir gecikmenin yaşanmamasını ve kalitenin belli bir seviyede tutulmasını sağlar. Böylelikle müşteri memnuniyeti ürün bazında sağlanır.
Bu durum E-Ticaret şirketleri için daha da önemlidir. Sıfır veya ikinci el ürün satışı yapan E-Ticaret siteleri tedarik zincirini en iyi şekilde yönetmek zorundadır çünkü söz konusu E-Ticaret olduğunda ortamın sanal olmasından kaynaklanan bir önyargı ortaya çıkar. Bu önyargı, özellikle de Türkiye'de genel olarak olumsuz olmaya daha yatkındır. E-Ticaret sitelerini taahhüt ettikleri tarihte ürünü müşterisine ulaştıramaz ise, her geçen gün o siteye ve genel olarak tüm E-Ticaret konseptine karşı bir güvensizlik oluşur.
Ürünlerin tedarikinde ve depolanmasında birçok yöntem seçilebilir. Üçüncü parti bir lojistik firmasıyla anlaşarak, talep edilen ürünlerin depolanması ve teslimatı konusunda çalışılabileceği gibi, deponun E-Ticaret şirketi tarafından yönetilip, teslimatın bir kargo şirketiyle anlaşılarak yapılması da mümkündür. Bu noktada, ürünün özelliği ve şirketin büyüklüğü oldukça önemlidir. Ürün eğer dikkatli bir şekilde depolanması gereken (kırılabilen, bozulabilen) bir ürün ise, şirketin kendisinin bu işi yapması daha doğru olacaktır. Aksi takdirde, üçüncü parti bir şirket ile yapılacak anlaşmada ürün depolanması ve fiziki olarak yönetilmesi konularında sıkıntı oluşabilir. Şirket henüz yeni kurulmuşsa ve üçüncü parti bir lojistik şirketi ile anlaşma yapabilecek büyüklüğe ulaşmamışsa, bir ofis veya küçük bir depo tutularak bu yerlerde en çok satan ürünlerin tutulması ve teslimatının en kısa sürede yapılması faydalı olacaktır.
Amazon.com bildiğimiz gibi kitapları deposunda tutmaktan ziyade aldığı siparişlere istinaden yayıncı kuruluştan temin ederek kitapları müşterilerine teslim etmektedir. Böylelikle, yayıncı kuruluşun elinde olan kitapları doğrudan sitede sergileyip, herhangi bir şekilde ürün bulma sıkıntısı yaşamadan müşterilerine ürünleri ulaştırmaktadır. Ancak bu durum elektronik ürünler için geçerli olmayabilir. Özellikle Türkiye'de stok yönetimi konusunda bazı sıkıntılar yaşandığı ve elektronik ürünler konusunda birçok toptancı ve distribütör olduğu düşünülürse, tüm partilerin bilinmesi ve tüm partilerle iletişim halinde olunması faydalı olacaktır.
Örneğin, bazı distribütörler zaman zaman stok konusunda güncel bilgi tutamayabiliyorlar veya eskik/yanlış bilgi tutabiliyorlar. Siz bu bilgilere güvenerek müşterinize ürünü belli bir zaman içinde göndermeyi taahhüt ettiğinizde ve ürünün tedarikçinizde olmadığını fark ettiğinizde iş işten geçmiş olabilir. Bu sorunu bertaraf etmek için bu ürünü bulabileceğiniz başka kanallar ile de iletişim halinde olmanız gerekmektedir. Ürünü müşterinize söz verdiğiniz tarihte ulaştırabilmek için var gücünüz ile çalışmak zorundasınız çünkü bu ve benzeri gecikmeler müşteri üzerinde düzeltilemeyecek olumsuz yargılar bırakmaktadır. Hatta bu olumsuz düşünceleri günümüz internet dünyasında yaymanın çok çok kolay olduğunu düşünürsek, bu durumun çok daha büyüyüp, sitenize olan güveni ciddi şekilde sarsacağını söyleyebiliriz.
Bu sebeple, E-Ticaret sitesi kurmadan önce hangi ürünlere yoğunlaşılacağını net olarak belirmek atılması gereken ilk adımdır (birbirinden çok farklı ve alakasız ürünlerin seçilmesi depolama ve tedarik konularında uzmanlaşma açısından sıkıntı yaratabilir). Bu ürünlerin tedariği konusunda pazar araştırması yaparak, birçok alternatifli bir tedarik zinciri yapısı oluşturmak sitenin işleyişinin maximum verimle devam edebilmesi açısından önemlidir. Böylelikle, ürün tedariği konusunda sıkıntı yaşamayacak, ürünlerinizi vaad ettiğiniz tarihte müşterinize ulaştıracaksınız. Eğer tüm çabalarınıza rağmen ürün teslimatında geciktiğiniz siparişiniz olursa, mutlaka müşterinizin gönlünü almayı bilin, küçük bir hediye, hatrı sayılır bir indirim müşterinizi mutlu edecek, siz de müşteri odaklılığınızı ve güvenilirliğinizi korumuş olacaksınız.

Facebook'un %1.96'sı 200 milyon dolar

2009-05-27T13:08:00.005+03:00

Facebook'un ilk ortağı hatırlarsak Microsoft olmuştu. Microsoft'un yatırımıyla piyasa değeri 15 milyar dolar civarında düşünülen Facebook, bugünlerde bünyesine dahil ettiği Rus şirketine hisselerinin %1.96'sını 200 milyon dolara sattı ve piyasa değerinin şu anda 10 milyar dolar civarında olduğu düşünülüyor.
Bu durum Mark Zuckerberg'in pek umrunda değil aslında çünkü Zuckerberg bu yatırımın maddi gelir amaçlı olmadığını vurguluyor ve yatırımın daha stratejik bir öneme sahip olduğundan bahsediyor. Techcrunch'ın kurucusu Michael Arrington'ın yatırımcı Rus şirketi Digital Sky Technologies'ın kurucu ve CEO'su Yuri Milner ve Facebook kurucu CEO'su Mark Zuckerberg ile yaptığı röportajda, Milner sosyal ağlara olan güvenlerinden bahsetti ve bu doğrultuda Facebook'a yatırım yapmak istediklerini belirtti. Zuckerberg ise birçok şirketin yatırımcı olmak için kendileriyle temasa geçtiğini ancak Digital Sky Technologies'in bu noktada kendileri için doğru tercih olduğunu söyledi.
Röportajdan anladığım kadarıyla Facebook ne yaptığını çok iyi biliyor. Rusya ve diğer slav ülkelerinde Facebook çok popüler değil. Kendi yerel sosyal ağlarını çok yoğun olarak kullanıyor Rusya halkı çünkü halkın büyük çoğunluğu ingilizce bilmiyor. Yuri'ye röportajda yönetilen "Facebook'u kullanıyor musunuz" sorusuna, "evet hesabım var ama çok yoğun olarak kullanmıyorum, daha çok yerel sosyal ağları kullanıyorum" şeklinde verdiği cevap aslında çok açık bir şekilde Facebook'un bu hamlesinin 200 milyon dolardan çok daha fazlası olduğunu gösteriyor. Facebook'un amacı hem bu yatırımla PR yaparak, özellikle rus medyasında sesini duyurarak yerel rakiplerine karşı bir adım göne geçmek hem de Rus ortağıyla kuracağı yakın işbirliği ile Rusya pazarı için doğru stratejileri izlemek (ki bu şirketin Rusya'da birçok yerel sosyal ağda ortaklığı var).
Rusya'ya benzer özellikte ve Facebook için büyük potansiyel teşkil eden bir bölge daha var aslında. O da Asya pazarı. Genel olarak asyalılar da kendi yerel sosyal ağlarını kullanıyorlar ve Facebook yakın gelecekte bu pazara da sıkı bir şekilde giriş yapabilmek adına yeni stratejiler geliştirirse şaşırmayalım.

Techcrunch kurucusu Michael Arrington'ın Yuri Milner ve Mark Zuckerberg ile yaptığı söyleşinin videosu; (video ingilizce ve sesi biraz düşük seviyede, hoparlörünüzün sesini açmanız gerekebilir)

Online ve offline mecralarda ayrı ayrı fiyatlama stratejisi

2009-05-26T19:12:00.004+03:00

Bildiğiniz gibi, uzun zamandır bu blog üzerinden E-Ticaret ve E-Pazarlama konusunda bakış açılarımı, haberleri, gelişmeleri paylaştım ve bu konudaki terimleri açıklamaya çalıştım.
Master öğrenimimde artık tez yazma aşamasına geldiğim için makaleler okuyorum ve sizinle bu makalelerin içeriğini kısaca paylaşacağım bundan sonra.
Ruiliang Yan (Virginia State Universitesi, İşletme Okulu'ndan), Pricing strategy for companies with mixed online and traditional retailing distribution markets başlıklı makalesinde, şirketlerin online ve offline kanallarında uygulamaları gereken fiyatlama stratejilerini pazar yapılarına göre incelemiş.
Makalede Yan, üç durumu tanımlamış. Bu durumlardan ilki, Bertrand modeli diye de bilinen pazardaki iki kanalın birbirinden bağımsız olarak fiyatlarını belirlemesi ve bu fiyatlar üzerinden satış yapması olarak tanımlanıyor. Yani bir şirketin online kanalının fiyatı ile geleneksel kanalının (toptancı, perakendeci gibi) fiyatları birbirinden bağımsız olarak saptanıyor, ve satışlar bu rakamlara göre devam ediyor. İkinci durum ise, Stackelberg olarak da geçiyor. Stackelberg durumu ise şirketin online ve offline kanallarının fiyatlarını önce bağımsız olarak belirlemesi, daha sonra birbirlerinin fiyatlarına göre değişiklikler yapması üzerine kurulu. Bu durumun bir alt kırılımı da var. Bu kırılım, hangi kanalın (online veya offline) pazar liderliğini yaptığı ile ilgili. Yani hangi kanaldan daha yüksek satış rakamları yakalanmışsa o kanal fiyatı belirler ve onu takip eden diğer kanal fiyatını lidere göre ayarlar. Örneğin, bir kitabevinin hem online mağazasının olduğunu hem de belirli kitapçılarla çalıştığını farzedelim. Online mağaza satışları kitapçılarda yapılan satışlardan daha fazlaysa kendi kitapları için, burada pazar lideri online mağaza demektir. Bu durum da, online mağazanın fiyatını belirlemesi, kitapçıların da bu fiyatı dikkate alarak fiyatını belirlemesidir.
Üçüncü durum ise kanal entegrasyonu denilen, şirketin kendisinin hem online hem offline kanallardaki fiyatı belirlemesi ve yönetmesi anlamına gelmektedir. Bu durum için en önemli nokta, mekanizmanın iyi kurularak fiyatın yönetilmesinin etkin bir şekilde yapılmasıdır.
Makalede yapılan çalışmalar sonucunda 3 durum için de geçerli olan bir strateji belirlenmiş. Bu stratejiye göre, eğer online kanaldan satılan ürünün marjinal maliyeti (kargo maliyeti dahil edilmiş şekliyle), geleneksel kanalda satılan ürünün marjinal maliyetinden çok fazlaysa, online kanaldaki ürünün fiyatı daha yüksek olmalıdır. Benzer şekilde, online kanalda satılan ürünün marjinal maliyeti, geleneksel kanal üzerinden satılan ürünün marjinal maliyetine eşitse veya daha düşükse, online kanalda satılan ürünün fiyatı daha düşük olmalıdır.
Bu strateji her durum için geçerli olduğu gibi şirketin kendisi için hangi durumun daha yüksek kâr maksimizasyonu getireceği de makalede incelenmiş ve sonuca bağlanmış. Yapılan çalışma sonucunda kanal entegrasyonu şeklinde şirketin çalışması kârı maksimize eden durum olarak ön plana çıkmış.
Bu çalışma iki ana varsayım altında yapılmış, birincisi tüketicinin ürün hakkında tüm bilgilere sahip olduğu, ikincisi belli bir period içinde yapıldığı. Bu iki durumun değişimi durumunda izlenecek stratejiler ayrıca incelenmelidir.
Ruiliang bu makalesinde bize şirketin hali hazırda çalıştığı geleneksel kanal ile online kanal arasındaki fiyatlama stratejisi hakkında bilgi vermiş, yol göstermiştir. Şirketin kanal entegrasyonu yaparak, hem online hem offline kanallardaki fiyatları kârını maksimize edecek şekilde (yukarıda bahsedilen marjinal maliyetler göz önünde bulundurularak) belirleyerek yönetmesinin en iyi strateji olacağı konusunda sonuca varmıştır.

Konuyla bağlantılı linkler;
Bertrand durumu: http://en.wikipedia.org/wiki/Bertrand_competition (ingilizce)
Stackelberg durumu: http://en.wikipedia.org/wiki/Stackelberg_competition (ingilizce)

İncelenen Makale;
Yan, R. (2008). Pricing strategy for companies with mixed online and traditional retailing distribution markets. Journal of Product & Brand Management, vol. 17, no. 48-56.

Açık kaynak kodlu yazılım nedir? Yararları nelerdir?

2009-05-11T22:46:00.008+03:00

Açık kaynak kodlu yazılım (Open Source Software) anlam olarak kodları açık, derlenebilir, değiştirilebilir, kişiselleştirilebilir yazılım anlamına gelmektedir. Dünya üzerinde bu tür yazılımlar gittikçe artmakta ve yaygınlaşmaktadır. Bu yazılımların öneminin artış sebebi aslında yazılımcıların aralarındaki işbirliğidir. Yazılımcılar, belli bir kodu yazarken veya derlerken sorun yaşadıklarında daha iyi bilen yazılımcılara sorarak sorunlarını çözerler ve bu genelde internet üzerindeki belli platformlar üzerinden olur. Bu platformlar, zamanla büyür ve bu işe yeni başlayan yazılımcılar için muazzam bir kütüphaneye dönüşürler.
Yaklaşık 4 yıldır asp.Net ile yakından ilgileniyorum ve bu web programlama dilini kullanarak birçok web sitesi yayınladım. Bu denemelerim sırasında birçok noktada takıldığım oldu ancak internetteki sayısız kaynak imdadıma en kısa sürede yetişti diyebilirim. Bu kaynaklardan en çok kullandığım ve fayda gördüğüm ise forums.asp.net oldu.
Tüm bu paylaşımın ortaya çıkardığı güç, internette açık kaynak kodlu yazılımların üretilmesine ve kullanılmasına neden oldu. Yıllar öncesinde açık kaynak kodunun ilk dalgası olan Linux gibi işletim sistemi yazılımları ile başladı bu akım. Linux, Windows gibi bilgisayar üzerinde çalışan bir işletim sistemi, ancak Windows'tan farkı bu sistemi oluşturan kodların açık olması ve istenildiği gibi değiştirilebilmesi. İkinci dalga biraz daha uygulama tarafında etkinliğini gösterdi ve veritabanları, browser lar gibi uygulamalar açık kaynak kodlu olarak üretildi. Bunlardan en yaygın kullanılanı ise Mozilla Firefox.
Üçüncü dalgada artık şirketler tarafından kullanılan CRM (MÜşteri İlişkileri Yönetimi), ERP (Enterprise Resource Planning) yazılımları da açık kaynak kodlu olarak üretilmeye başlandı. Henüz ücretli hazır paket programlar kadar etkin çalışmasa da, güvenlik konusunda geliştirilmesi gerekse de küçük ve orta ölçekli şirketler için aslında güzel bir fırsat olarak değerlendirilebilir. Bu açık kaynak kodlu yazılımlar internette birçok yerde bulunabiliyor ancak bu konuda en popüler site SourceForge.Net olarak biliniyor. Örneğin bugün içinde site üzerinden 1.5 milyondan fazla download yapılmış ve foruma 1070 yazı yazılmış. Sitenin pagerank i 9, ki bu da sitenin ne kadar popüler ve kaliteli olduğunu Google tarafından onaylıyor.
Site üzerinde biraz araştırma yaptım. Yazılımlar ile ilgili çok detaylı bilgi veriliyor ve çok kaliteli yazılımlar ücretsiz sunuluyor. (Sitedeki örnek bir CRM yazılımını incelemek için burayı tıklayabilirsiniz).
Açık kaynak kodlu yazılımların en büyük handikapı, bu yazılımların çok kapsamlı testlerden geçmemiş olması ve her an bir güvenlik açığının oluşabilme ihtimali. Uzun yıllardır kullanılan ve belki de büyük şirketlerin bile yapamayacağı testlerden kullanıcılarının katkısıyla geçen birçok açık kaynak kodlu yazılım var tabi ki. Ancak uygulama olarak geliştirilen açık kaynak kodlu yazılımların birçoğu için bundan söz etmek güç. Bu nedenle bu uygulamaların kodlandığı dillere hakim birkaç kişilik bir ekibin yazılımı gözden geçirmesi, bazı düzeltmeler yapması ve şirkete göre düzenlemesi gerekiyor. Yine de yüksek fiyatlı özel yazılımlarla kıyaslandığında bu maliyetin çok da göze batmayacağı ortada. Karar sizin, en azından böyle bir opsiyonun da varlığından artık haberdarsınız.

Amerika'da E-Ticaret geçen seneye göre etkilenmedi

2009-05-07T20:15:00.006+03:00

comScore, Amerika'daki E-Ticaret hacminin geçtiğimiz yıllara göre değişim raporunu 2009'un ilk çeyreği için açıkladı. Geçtiğimiz yılın son çeyreğinde E-Ticaret hacmi 2007'nin son çeyreğine göre %3 daralırken, 2009 yılının ilk çeyreği, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre aynı kaldı. Bu durumla ilgili yorumlarını paylaşan comScore başkanı Gian Fulgoni, geçtiğimiz yılına aynı dönemine göre hacmin değişmemesinin bir önceki çeyrekteki daralma düşünüldüğünde olumlu bir işaret olarak algılanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, ekonominin artık düşüşten durgunluk dönemine girdiğini ve 2009'un ikinci çeyreğinde geçtiğimiz yıla göre büyüme beklendiğini ekledi.

Kaynak: comScore

Amerika'daki kriz aslında bir şekilde E-Ticaret'i de olumlu ve olumsuz yönlerden etkiliyor. İnsanlardaki karamsar hava genel alışveriş alışkanlıklarını olumsuz yönde etkilediği gibi, offline mağazaların maliyetinin online mecraya göre daha fazla olması E-Ticareti olumlu yönde etkiledi. Görülen o ki, en azından geçtiğimiz çeyrek itibariyle E-Ticareti etkileyen bu pozitif ve negatif parametreler birbirini dengelemiş ve herhangi bir büyüme veya küçülmeye yol açmamış.

Alkislarlayasiyorum.com - Alkışlarla yaşayan site

2009-04-30T12:47:00.011+03:00

Youtube'un uzunca bir süredir kapalı olmasının sonucu olarak Türkiye'deki video siteleri bu fırsatı iyi değerlendirmeye çalışıyor. Geçenlerde Digiturk'teki Turkmax kanalında Vidivodo'nun programını gördüm. Akilli.tv artık birçok restoran, bar ve cafelerde izlenen tek kanal. Bu sitelerin yanında birkaç tane daha sayabiliriz ancak bir site var ki, diğerlerinden bir şekilde ayrılıyor.
Alkislarlayasiyorum.com geçen senelerde de ziyaret ettiğim bir siteydi ancak yakın zamanda popüleritesi iyice arttı. Siteyi diğer video içerik sitelerinden ayıran bazı özellikleri var. Mesela, sıradan bir video içerik sitesindeki gibi yorumlar görmüyorsunuz, daha aklı başında ve küfürden arındırılmış yorumlar varken, sadece gülücük ifadeleriyle dolu tek kelimelik yorumlara yer verilmiyor. Sitenin sağ üst köşesinde post-it tarzında bir kısım var ve bu kısımda geçmişe dair ilginç kişiler, bilgiler, objeler tanıtılıyor. Bakın sitenin kurucuları amaçlarını nasıl özetlemişler;
"alkislarlayasiyorum.com' un temel amacı kıyıda köşede kalmış, unutulmaya yüz tutmuş, özellikle nostaljik değer taşıyan içerikleri arşivlemek ve ziyaretçilere sunmaktır. Bunun dışında internet başında zaman öldürmeyi sevenler için özenle seçilmiş; enteresan, absürd, güncel, türk işi vb... içeriklere de zaman zaman yer verilmektedir. ''Best of youtube'' değildir, olmayacaktır."
Aslında tam da bu yüzden Alkislarlayasiyorum.com diğerlerinden farklı. Gerçekten de farklı ve orijinal bir içeriğe sahipler. Sitede gezinirken, eski türk filmlerinden, dizilerinden kesitler izleyebileceğiniz gibi, ilginç ses ve müzikleri de dinleyebiliyorsunuz (mesela Dial-up bağlantı sesi - özlemişiz). Site bir zaman öldürme ortamı olarak tanımlanmış ki gerçekten de öyle.
Site, yakın zamanda tasarımını değiştirdi. Önceki tasarımları da gayet şıktı ancak son tasarım gerçekten göze hitap ediyor. Hiç göz yormuyor ve kullanımı çok rahat. Nostalji havasını siteye çok iyi yansıtan Alkislarlayasiyorum teknik ekibi, sitenin performansı konusunda da kullanıcıyı hiç zor durumda bırakmıyor. Hız ve kesintisiz hizmet konusunda işlerini layıkıyla yaptıklarını söyleyebilirim (en azından şimdilik).
Küçük bir detay ise nedense canımı sıkıyor. Bu nokta tüm "eğlenceli video" içerik sitelerinde mevcut. Nedense, bu siteler video oylama konusunu fazla ciddiye almıyorlar. Sanki âdet yerini bulsun diye koyuyorlar siteye. Ancak aslında puanlama sistemi çok önemli bir değişken olmalı. Bu sistemi ise özellikle Alkislarlayasiyorum gibi siteler daha iyi kullanabilmeli. Nedense 5 puanlık skala kullanarak oylama yaptırılıyor. Ancak örneğin yabancı FunnyorDie.com sitesi sadece "Funny" ve "Die" seçeneklerini video için gösteriyor. Eğer Funny derseniz videoyu olumlu, Die derseniz olumsuz yönden oylamış oluyorsunuz. Böylelikle bir video % kaç oranında komik bulunmuş görebiliyorsunuz. 5 yıldız, 5 puan gibi sistemler bu tarz siteler için fazla komplex. Bence Alkislarlayasiyorum.com da FunnyorDie gibi bir konsept oturtabilirse, en değerli videoların sıralaması daha etkin olur.
Herşeyden öte, Zeki Müren'in "Ben Zeki Müren" şarkısındaki bir sözü (Alkışlarla Yaşıyorum) kullanarak gerçekten takdire şayan bir iş çıkaran, markalaşma konusunda ciddi yol kat etmiş Alkislarlayasiyorum.com görülesi takip edilesi bir site olmuş, tebrikler.

Oracle, Sun Microsystems'ı satın aldı

2009-04-21T16:56:00.003+03:00

Oracle, veritabanı çözümleriyle ünlenmiş, şirketlere yönelik birçok uygulama üreten dünyanın en büyük yazılım şirketlerinden birisi olarak biliniyor. Fortune 100'deki 100 şirkete de veritabanı desteği veren Oracle, veritabanı pazarının açık ara lideri olmuş durumda. Vertabanının günümüz dünyasında ne kadar önemli olduğunu konuyla ilgili yazdığım bir yazımda belirtmiştim ancak belki de bu konuda en güzel örneği Oracle, kriz ortamında kalkıştığı bu dev satın almayla göstermiş oluyor. En güçlü yazılım şirketlerinden birisi olarak Oracle, Sun Microsystems'ı 7.4 milyar dolar karşılığında satın almak için anlaşma sağladı. Sun Microsystems network cihazları üreten en önemli IT şirketlerinden birisi olarak ün kazandı. 1982'de kurulan şirket, bilim adamlarına ve diğer araştırmacılara yönelik yüksek performanslı 'workstation'lar üretiyor. Sun ismi ise Stanford Univesity Network'ten geliyor. Bu satın almayla aslında yazılım sektörünün ne denli büyüdüğünü anlayabiliriz. Aklımıza ilk gelen bilişim şirketleri arasında, Microsoft, Google, Yahoo, Oracle gibi yazılım şirketleri olduğunu düşünürsek, donanımın düşen kâr marjlarına inat yazılım sektörünün hızlı yükselişi devam edeceğe benziyor. Ancak bu noktada Intel, IBM, Cisco gibi donanım üreticilerini es geçmeyelim. Her ne kadar bu şirketlerden bazıları krizden ciddi anlamda etkilenmiş olsalar da, bilişim dünyasının en büyükleri arasındaki yerlerini halen korumaktalar.
Oracle, yazılım alanında sunduğu çözümlere Sun'ı satın almasıyla donanım çözümleri de ekleyecek. Ancak nedense, internetin bu kadar önem kazandığı bir ortamda internetin kendisindense hep interneti besleyen bileşenlere yatırım yapıyor. Bakalım Oracle, yazılım ve donanımdaki yatırımlarını önümüzdeki yıllarda biraz da internete kaydıracak mı.

Değiş-Tokuş için TakasMerkezi.com

2009-03-24T12:16:00.008+02:00

Elinizdeki ürünü bir başka ürün ile değiş-tokuş etmek istiyorsunuz, ancak bu ürünü kimde bulup, nasıl takas edeceğinizi bilmiyorsanız, tam da bu konuyla ilgili kurulmuş bir site var; TakasMerkezi.com
Sitenin kuruluş amacı başlığında da yazdığı gibi "Parasız Ticaret" kavramıyla E-Ticaret yapmak. Parasız ticareti biraz açalım isterseniz. Siteye koyduğunuz ürününüz için diğer kullanıcılardan sanal para ile teklifler alıyorsunuz. Bu sanal parayı site içinde kullanarak diğer ürünlere teklif verebiliyorsunuz. Sitenin sanal para yerine kullandığı terim ise puan. Gelen tekliflere göre en yüksek puanı veren kişiye ürün postalanıyor ve satış gerçekleşiyor. Bu puan site üzerinde alıcıdan satıcının hesabına geçiyor. Ancak burada bir nokta var. Satıcı, ürünü sattıktan sonra, ürünün ederinin (1 Puan 1 YTL sanırım) belli bir oranı kadar komisyonu gerçek para olarak siteye ödüyor. Her ne kadar model, parasız ticaret için güzel bir örnek teşkil etse de komisyonun kredi kartıyla ödenmesi durumu biraz garip olmuş. Ayrıca gerçek parayı, bir ürün için elinizdeki puandan daha fazlasını teklif vermek istediğinizde kullanarak alım gücünüzü (yani puanınızı) arttırabiliyorsunuz.
Sitenin tasarımı güzel ve kullanışlı olmuş. Ürün sayfası, diğer açık arttırma sitelerinin hemen hemen aynısı olmuş ama aşırıya kaçılmadığı için kesinlikle rahat bir görünümü var.
Sitede çok az ürün olması site için bir handikap gibi görünüyor. Ayrıca kişilerin para almadan veya vermeden yaptıkları bu ticaret modelinde gerçek para ile komisyon vermeleri diğer açık arttırma sitelerine göre sitenin zayıf yanı olarak tanımlanabilir. Sitenin Gittigidiyor gibi dev bir rakibi varken (aynı model olmasa da aynı işlevi görüyor) pazarda tutunması için biraz daha farklılaşması gerektiğini düşünüyorum. C2C (tüketiciden tüketiciye) modellerinde en önemli parametrenin aktif üye ve ziyaretçi sayısı olduğunu düşünürsek, E-Pazarlama konusunda oldukça verimli çalışmaları gerekiyor ki kısa sürede siteye ihtiyaç duydukları trafiği yaratabilsinler ve bu trafiğin yarattığı içerikle yeni kullanıcıları sitede tutabilsinler.
Yaratıcı bir E-Ticaret modeli olmuş, güzel bir işleyişi var, kullanıcıları bilgilendirme konusunda oldukça iyi çalışmışlar. Ancak biraz daha kullanıcı tarafından düşünmeleri gerekiyor sanırım, özellikle komisyon ve içerik açısından.

SMS Marketing vs İzinli Pazarlama

2009-03-20T22:02:00.006+02:00

Seth Godin ilk kez izinli pazarlama kavramını ortaya attığında sanırım daha çok spam e-postaları kastetmişti. Ancak günümüzde artık spam e-postaların çok daha güçlü bir rakibi var; spam SMSler.
Cep telefonu numaramızı bir çok yerden 'doldurulması gereken zorunlu alan' kapsamında alıyorlar. Mağazalar, cafeler, web siteleri, bankalar vs. İşin ilginci bu numaraların üçüncü parti firmalarla paylaşılmaması gerekirken, paylaşılıyor, hiç ilgimizin olmadığı şirketler tarafından aranabiliyoruz. Cep telefonlarımız, bize mobil iletişimi sağlamakla birlikte, takdir edersiniz ki bilgisayar ve internet kadar gelişmiş bir teknoloji değil (sadece konuşma ve SMS başlıklarını ele alırsak). Durum böyle olunca cep telefonu üzerindeki hakimiyetimiz doğal olarak internet ve bilgisayarda olduğu kadar güçlü olmuyor. Kısıtlı opsiyonlarını,anlayabildiğimiz çerçevede kullanıyoruz.
SMS, yani kısa mesaj sistemi, artık pazarlamacıların oldukça sevdikleri bir pazarlama aracı haline geldi. Geçen senelere kadar, özellikle operatörlerin ikide bir attıkları "şu kampanyaya katılmak için şuraya mesaj atın, bu çekilişe katılmak için şunu yapın" içerikli mesajlardan fazlasıyla gına gelmişti. Bir Turkcell kullanıcısı olarak Turkcell'den artık eskisi kadar reklam içerikli mesaj almıyorum (diğer operatörleri bilemiyorum). Ancak durum operatörlerin çok ötesine geçti ve birçok şirket SMS'i ciddi bir pazarlama aracı olarak görmeye başladı.
Daha da ilginci, son günlerin en popüler konusu yerel seçimlerle birlikte, partilerden gelen SMS'ler çok daha can sıkıcı hale geldi. Birçok parti SMS ile adaylarının propagandasını yaparken, bu telefon numaralarını kimden, nasıl aldıklarını, ve hangi izne dayanarak attıklarını bilemiyor, daha kötüsü bu konuyla ilgili hiçbirşey yapamıyoruz.
Seth Godin, izinli pazarlamayı tanımlarken, kişilere sadece istedikleri içeriği e-posta olarak göndermenin doğru olacağını ve e-postalarda e-posta listesinden çıkmak isteyenler için bir link olması gerektiğini vurgulamıştı. Artık birçok e-posta servisi, spamlari durdurabiliyor, durduramadıkları için bizden spam olarak raporla linkiyle yardım istiyor ve birlikte spam e-postalara karşı savaş açabiliyoruz.
Ancak SMSde durum böyle değil.Birkaç telefonun numara engelleyebilme özelliği dışında gelen SMSleri engelleyemiyor, herhangi bir merciiye şikayet edemiyoruz. Kısacası, SMS ile pazarlama izinli pazarlamanın yanından bile geçmiyor şu günlerde, sadece bizi rahatsız ediyor. Bu mesajlar geldiğinde tek yaptığım şeyin açmadan silmek olduğunu düşünürsek, bu kampanyalarla 'marka'nın ne kadar ve ne yönde -pozitif/negatif- değer kazandığına buyrun siz karar verin (Spam SMS lere karşı genel eğilimin de bu yönde olduğunu tahmin ediyorum).
Pazarlama yapmak körü körüne markayı kişinin gözüne sokmak değil elbette. Hergün 10larca mesaj attıran belediye başkan adaylarının ise bu uygulamanın ne kadar antipatik olduğundan haberleri yok. Teknoloji elimize geçtiğinde nedense bilinçsizce kullanıyor, tüm yaratıcılığımızı gösteriyoruz. Teknolojik evrim insanların bakış açısında başlamadığı sürece bizi rahatsız etmeye devam edeceğe benziyor.

Tedarikçi bulmak için Panjiva.com

2009-03-17T04:33:00.001+02:00

Tedarik zinciri yönetimi (Supply Chain Management) dünya üzerinde üretim var olduğu sürece en çok üzerinde kafa yorulan konulardan birisi olmuştur. Tedarik zinciri yönetimi, tedarikçilerin tedarikçilerinden başlayıp, tedarikçilere ve sonrasında şirketin kendisine (ya da fabrikasına) uzanan zincirin etkin bir şekilde yönetilmesi anlamına gelmektedir. Bu konuda birçok akademik yazı yazılmış, teoriler üretilmiş, yöntemler tanımlanmıştır ve kendi içinde oldukça geniştir.
Tüm bu üretim odaklı konulardan uzaklaşıp, sadece tedarikçinin nasıl seçildiği konusunda biraz düşünelim. Artık küreselleşen iş dünyasında sadece ülke içindeki tedarikçilerle değil, komşu ülkelerde veya dünyanın diğer ucunda bulunan tedarikçilerle bile çalışılabilmektedir. Bu durum, maliyetlerin düşmesini sağlamakla birlikte kendi içinde bazı zorluklar barındırmaktadır. Diğer zorlukların dışında, benim bu yazımda bahsetmek istediğim nokta, tedarikçinin seçimidir çünkü birçok tedarikçi hakkında objektif bilgi bulmak, hele ki bu firma yurtdışında, hiç görmediğiniz diyarların en ücra köşelerindeyse imkansıza yakındır.
FastCompany dergisinin bu ayki sayısında tanıtılan Panjiva'nın kurucusu da tam böyle bir durumda Panjiva'yı kafasında yaratmış. Patronu ondan çinde bir komponent tedarikçisi bulmasını istediğinde farketmiş böyle bir eksiği. Hiç bilmediği, görmediği küçük dünya Çin'de kendilerine uygun bir tedarikçi bulmanın çok zor olduğunu görünce MIT'den bir bilgisayar mühendisi arkadaşıyla Panjiva'yı kurmuş. Panjiva'nın diğer B2B sitelerinden farkı, bilgi kaynaklarının şirketlerin kendisinden ziyade kâr amacı gütmeyen kurumlar olması. Bu kurumların içinde odalar, ulusal güvenlik departmanı ve bazı ticari oluşumlar yer alıyor. Site içinde bilgilerin kaynağı belirtiliyor ve tedarikçi arayan şirketlerin belli bir tedarikçinin bilgilerini yorumlanması da yine şirketin kendisine bırakılıyor. Bilgilerin objektif olması ve çok daha geniş bir perspektifte sunulması Panjiva'nın önemini arttırıyor. Yazıda verilen bir örnekte, çalıştığı tedarikçinin başka bir işkolunda da hizmet verdiğini bir şirket Panjiva üzerinden öğreniyor ve bu anlamda daha etkin iş ilişkileri kurulabiliyor. Panjiva'nın yine aynı yazıda, şirket-tedarikçi arasında çöpçatanlık yapan bir websitesi olarak tanımlanabileceği de vurgulanıyor.
Panjiva, şu an için sadece amerikan şirketlerine hizmet veriyor ve bünyesinde Türkiye'den de tedarikçiler barındırıyor. Benim bu yazıyı yazmamdaki temel amaç ise, internetin ve web dünyasının ihtiyaçları görebilen herkese nimetlerini nasıl cömertçe sunduğunu göstermekti.