<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?><rss xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:openSearch="http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/" xmlns:blogger="http://schemas.google.com/blogger/2008" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss" xmlns:gd="http://schemas.google.com/g/2005" xmlns:thr="http://purl.org/syndication/thread/1.0" version="2.0"><channel><atom:id>tag:blogger.com,1999:blog-12073532</atom:id><lastBuildDate>Mon, 12 Oct 2026 10:49:42 +0000</lastBuildDate><category>educación</category><category>vídeos</category><category>autoayuda</category><category>fotos</category><category>historia</category><category>citas</category><category>web2.0</category><category>humor</category><category>euskadi</category><category>bilbao</category><category>política</category><category>getxo</category><category>libros</category><category>tecnología</category><category>trucos</category><category>ciencia</category><category>familia</category><category>futuro</category><category>solidaridad</category><category>metáforas</category><category>ética</category><category>innovación</category><category>economía</category><category>arte</category><category>viajar</category><category>salud</category><category>paz</category><category>conmemoraciones</category><category>felicidad</category><category>amistad</category><category>música</category><category>motor</category><category>autorreferencias</category><category>ocio</category><category>opinión</category><category>bizkaia</category><category>pasatiempos</category><category>cine</category><category>sociedad</category><category>twitter</category><category>ingenio</category><category>nietos</category><category>infancia</category><category>ecología</category><category>amor</category><category>reducación</category><category>alicante</category><category>comunicación</category><category>turismo</category><category>juventud</category><category>naturaleza</category><category>democracia</category><category>poesía</category><category>getxoblog</category><category>deporte</category><category>trabajo</category><category>aprendizaje</category><category>pilar de la horadada</category><category>Mayores</category><category>física</category><category>BEV</category><category>europa</category><category>imágenes</category><category>TED</category><category>AUVE</category><category>Tesla</category><category>igualdad</category><category>gastronomía</category><category>matemáticas</category><category>religión</category><category>euskara</category><category>france</category><category>polírica</category><category>AI</category><category>españa</category><category>televisión</category><category>blogger</category><category>publicidad</category><category>presentaciones</category><category>longevidad</category><category>TikTok</category><category>USA</category><category>creatividad</category><category>filosofía</category><category>lenguaje</category><category>microblogging</category><category>periodismo</category><category>ClubdeRomaGV</category><category>Vejez</category><category>kideak</category><category>obituario</category><category>aprendices</category><category>Nagusiak</category><category>cuentos</category><category>fotografía</category><category>madurez</category><category>top</category><category>apple</category><category>arquitectura</category><category>Escritura</category><category>intergeneracional</category><category>verano</category><category>Murcia</category><category>blogeu</category><category>puente colgante</category><category>BBKsasoiko</category><category>ikasbloggers</category><category>móvil</category><category>concurso</category><category>ajedrez</category><category>hdr</category><category>museo</category><category>carmen</category><category>biografías</category><category>alimentación</category><category>libertad</category><category>google</category><category>guggenheim</category><category>radio</category><category>robots</category><category>Derechos Humanos</category><category>PDR</category><category>aitor</category><category>astronomía</category><category>juegos</category><category>eeepc</category><category>red</category><category>escuela 2.0</category><category>mapa</category><category>podcasting</category><category>videoconferencia</category><category>tertulia</category><category>Model3</category><category>psicología</category><category>Voluntariado</category><category>belleza</category><category>politika20</category><category>sindicalismo</category><category>EuskoFederpen</category><category>InTertulia</category><category>cortometraje</category><category>navidad</category><category>wikipedia</category><category>teatro</category><category>BiscayTIK</category><category>nostalgia</category><category>portugalete</category><category>QuantHumanity</category><category>Vitoria-Gasteiz</category><category>gratitud</category><category>series</category><category>fon</category><category>iPhone</category><category>100i4e</category><category>ACEX</category><category>Elon Musk</category><category>encuentro</category><category>meme</category><category>Euskaltel</category><category>ejercicio</category><category>software libre</category><category>5Octubre</category><category>eventos educativos</category><category>fútbol</category><category>paradoja</category><category>sociología</category><category>Japan</category><category>autoestima</category><category>Barakaldo</category><category>China</category><category>Darío Urzay</category><category>Microsoft</category><category>Paris</category><category>hó</category><category>ChatGPT</category><category>USA2024</category><category>araba</category><category>justicia</category><category>tecnofeudalismo</category><category>Telefónica</category><category>audiolibro</category><category>fauna</category><category>moda</category><category>zientziaastea</category><category>EnergíaSolar</category><category>EventoMovilidadSostenible</category><category>G30</category><category>Lexus</category><category>apuntes históricos</category><category>cita</category><category>contacto</category><category>cronista</category><category>gipuzkoa</category><category>informática</category><category>liderazgo</category><category>millones</category><category>pensiones</category><category>ubidea</category><category>Sesgo cognitivo</category><category>etb</category><category>Acertijo</category><category>Audi</category><category>FSPC</category><category>GetxoLong</category><category>GetxoWeb</category><category>HAMAR</category><category>Leioa</category><category>números</category><category>7alde</category><category>Amazon</category><category>adolescencia</category><category>ainhoa</category><category>cultura</category><category>kfe</category><category>leire</category><category>teruel</category><category>Donostia</category><category>EITB</category><category>Espacio</category><category>ICOT2015</category><category>MMRB</category><category>Sarezkuntza</category><category>iPad</category><category>ikigai</category><category>juego</category><category>politica20</category><category>15M</category><category>EnerTrip</category><category>UK</category><category>english</category><category>ingeniería</category><category>16GB</category><category>Educación Especial</category><category>HumanTek</category><category>USA2012</category><category>biología</category><category>emprendizaje</category><category>expresidenteAUVE</category><category>ireland</category><category>marketing</category><category>pasado</category><category>sergio</category><category>MOOC</category><category>Madrid</category><category>PISA</category><category>Sare_Hezkuntza</category><category>inteligencia</category><category>10TipsEV</category><category>11minutu</category><category>AUVEBizkaia</category><category>Día de Internet</category><category>ElFuturoFueHaceAños</category><category>Internet</category><category>San Pedro del Pinatar</category><category>haiku</category><category>josu jon imaz</category><category>relajación</category><category>sueño</category><category>Andalucía</category><category>Blockchain</category><category>GRECIA</category><category>GetxoPintxo</category><category>Pepephone</category><category>Silver Innovation</category><category>aviación</category><category>berrimaster</category><category>ciencia ficción</category><category>libro</category><category>primavera</category><category>rennes</category><category>software</category><category>wearable</category><category>AEDIVE</category><category>Bitcoin</category><category>Facebook</category><category>Ganbara</category><category>IoT</category><category>NagusIkas</category><category>Nobel</category><category>catalunya</category><category>juguetes</category><category>time-lapse</category><category>1CongresoAUVE</category><category>Burgos</category><category>Erandio</category><category>GetxoPhoto</category><category>Sargoi</category><category>Skené</category><category>adelgazar</category><category>agua</category><category>algoritmo</category><category>android</category><category>edublogs</category><category>feminismo</category><category>neologismo</category><category>otoño</category><category>otredad</category><category>restaurante</category><category>80eDays</category><category>BM30</category><category>FIMP</category><category>IPCommunity</category><category>OpenData</category><category>Polimatía</category><category>bicycloud</category><category>goverati</category><category>hodei</category><category>1953</category><category>Borrador</category><category>ELE</category><category>El Correo</category><category>Napoleón</category><category>Netflix</category><category>Portugal</category><category>RayBan Meta</category><category>SpaceX</category><category>Suplementos</category><category>Ucrania</category><category>cantabria</category><category>gatos</category><category>gaviotas</category><category>interculturalidad</category><category>nexus</category><category>palabras</category><category>valencia</category><category>woke</category><category>Bill Gates</category><category>Bizkaia Creaktiva</category><category>Canarias</category><category>El País</category><category>Hortigüela</category><category>OpenAI</category><category>PurposedES</category><category>Universidad</category><category>absentismo</category><category>conexión</category><category>eclipse2026</category><category>manifiesto</category><category>piscina</category><category>teología</category><category>vaticina</category><category>África</category><category>Energía</category><category>Euskal Herria</category><category>GetxoFolk</category><category>Irakurtaldia</category><category>Martín Varsavsky</category><category>Mateo</category><category>México</category><category>Perú</category><category>Riomar</category><category>UVE</category><category>Zaragoza</category><category>cartelera</category><category>errores</category><category>gnoss</category><category>invierno</category><category>neguri</category><category>química</category><category>trope</category><category>valor</category><category>42</category><category>Almería</category><category>Athletic Club</category><category>Azkue Fundazioa</category><category>Bolivia</category><category>Cartagena</category><category>Cáritas</category><category>FFAUVE</category><category>GPT</category><category>GreenPower</category><category>India</category><category>Jeff Bezos</category><category>Kindle</category><category>LG</category><category>La Manga</category><category>Lube</category><category>Málaga</category><category>Sara</category><category>The Times</category><category>UAE</category><category>VEM</category><category>abecedario</category><category>adivinanza</category><category>atención</category><category>distopía</category><category>dormir</category><category>entrevista</category><category>esperanto</category><category>haibun</category><category>inclusión digital</category><category>matters2us</category><category>muerte</category><category>steam</category><category>timo</category><category>urbanismo</category><category>wikimapia</category><category>2024</category><category>53Municipios</category><category>AGE</category><category>AUVEnl</category><category>Alemania</category><category>Aragón</category><category>Asturias</category><category>Biarritz</category><category>EV</category><category>EV21A2024</category><category>Escolapios</category><category>Feynman</category><category>Fotógrafas</category><category>FísicosDivulgadores</category><category>Iberdrola</category><category>Israel</category><category>Julen</category><category>Koldo Saratxaga</category><category>Latín</category><category>LongConf</category><category>MarMenor</category><category>MePEFu</category><category>Metaverso</category><category>Navarra</category><category>PISA2025</category><category>Palestina</category><category>Programación</category><category>Sevilla</category><category>South Africa</category><category>UDP</category><category>World Cafe</category><category>barcos</category><category>campaña electoral</category><category>ciberseguridad</category><category>colabora</category><category>demografía</category><category>drones</category><category>ev09</category><category>generatividad</category><category>heziberri</category><category>lealtad</category><category>memoria</category><category>motocicletas</category><category>oratoria</category><category>phoon</category><category>reloj</category><category>samsung</category><category>stem</category><category>#ElectricBizkaia</category><category>100A4EV</category><category>AcertijoME</category><category>BYD</category><category>Beatles</category><category>Biblia</category><category>Corea</category><category>DeepSeek</category><category>Einstein</category><category>FísicosAdemás</category><category>GBBT</category><category>Galicia</category><category>Gaza</category><category>Grok</category><category>Hungría</category><category>Itaka</category><category>Italia</category><category>La ingravidez de la piscina</category><category>León XIV</category><category>Léa</category><category>Mario Benedetti</category><category>Marruecos</category><category>Marte</category><category>Movelec</category><category>Nissan</category><category>Objetivo Euskadi</category><category>PedaLógica</category><category>PlayLab</category><category>Promoción1983</category><category>Prompt</category><category>Quora</category><category>Raquel</category><category>Rusia</category><category>San Javier</category><category>SolarAitxitxe</category><category>Suiza</category><category>Torre Loizaga</category><category>Toyota</category><category>Trump</category><category>Xiaomi</category><category>ZBE</category><category>bulos</category><category>centenarians</category><category>ciberdelincuencia</category><category>covey</category><category>disonancias</category><category>escuchar</category><category>flora</category><category>geolocalización</category><category>irán</category><category>mito</category><category>segway</category><category>singularidad</category><category>space invaders</category><category>síndrome</category><category>ópera</category><category>2025</category><category>3D</category><category>8m</category><category>ARDIVE</category><category>AXA</category><category>AliExpress</category><category>AlicanTerapia</category><category>Arabia Saudita</category><category>Argentina</category><category>Australia</category><category>Austria</category><category>Aylan</category><category>BBKfamily</category><category>Barcelona</category><category>Benidorm</category><category>Chomsky</category><category>Claude</category><category>ClubHouse</category><category>Dashcam</category><category>Disney</category><category>EKIZU</category><category>EdTech</category><category>Elche</category><category>Extremadura</category><category>Flickr</category><category>GEVA</category><category>Gales</category><category>Gasteiz</category><category>Gemini</category><category>Geografía</category><category>Geología</category><category>GoPro</category><category>Gorliz</category><category>IMSERSO</category><category>Iceland</category><category>Illes Balears</category><category>Instagram</category><category>Iparralde</category><category>Islandia</category><category>Jamaica</category><category>Kimi</category><category>La Rioja</category><category>LaRioja</category><category>Lekeitio</category><category>MITECO</category><category>Malta</category><category>NIC</category><category>Newton</category><category>Norway</category><category>ODS</category><category>ONU</category><category>Porsche</category><category>Portland</category><category>Qwenchat</category><category>RTVE</category><category>Romo</category><category>Sam Altman</category><category>San Fermín</category><category>Sestao</category><category>Startups</category><category>Sudáfrica</category><category>Suecia</category><category>TGV</category><category>Top2</category><category>VMP</category><category>VeU</category><category>Venezuela</category><category>Vietnam</category><category>anillos</category><category>antropología</category><category>becas</category><category>causalidad</category><category>cien</category><category>comercio</category><category>competencias</category><category>consumo</category><category>curiosidades</category><category>cómic</category><category>disparates</category><category>diversidad</category><category>eCivis</category><category>ecuación</category><category>empleo</category><category>estadística</category><category>folclore</category><category>frases</category><category>gadgets</category><category>gamificación</category><category>genética</category><category>hardware</category><category>higiene</category><category>i</category><category>ilusión</category><category>intrahistoria</category><category>lema</category><category>metafísica</category><category>mitología</category><category>periféricos</category><category>pie</category><category>pintura</category><category>plataformas</category><category>politikook</category><category>rock</category><category>soledad</category><category>ternura</category><category>videojuegos</category><category>webinar</category><title>Mikel Agirregabiria </title><description>Aquí comparto algo de lo que aprendo cada día.  &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://kideak.blogspot.com&quot;&gt;blog.agirregabiria.net = kideak.blogspot.com&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/</link><managingEditor>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</managingEditor><generator>Blogger</generator><openSearch:totalResults>10620</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>25</openSearch:itemsPerPage><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-1784664916757248691</guid><pubDate>Mon, 12 Oct 2026 08:06:02 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-12T10:16:22.146+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">autorreferencias</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">blogger</category><title>Sapere aude: Ausencias que aún no ha tratado este blog</title><description>&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: left;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEig7XzDZLb8GB6ABl-O5LaVBue5ngpclLpmZxbNzkLOrZxyvn6F7IoRChyphenhyphenMnSOnQ6D_Vaf826Ar8npmCooXX-BbKfoSMJECMWq8rPnVtXaN0uzCHuu2mNjj6pFayTlL9B1tGYirar79Xwb2Ahgc_cqOO1JMDfB6hgI7P61wjDPwO1-AScVilMHo/s2752/Gemini_Generated_Image_g209pig209pig209.jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1536&quot; data-original-width=&quot;2752&quot; height=&quot;209&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEig7XzDZLb8GB6ABl-O5LaVBue5ngpclLpmZxbNzkLOrZxyvn6F7IoRChyphenhyphenMnSOnQ6D_Vaf826Ar8npmCooXX-BbKfoSMJECMWq8rPnVtXaN0uzCHuu2mNjj6pFayTlL9B1tGYirar79Xwb2Ahgc_cqOO1JMDfB6hgI7P61wjDPwO1-AScVilMHo/w374-h209/Gemini_Generated_Image_g209pig209pig209.jpg&quot; width=&quot;374&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Concluimos hoy con este post esta revisión interna del blog, pero cumpliendo la promesa de ver l&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;o que callan las etiquetas y los análisis: Los &lt;b&gt;temas escasos o inexistentes de este &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Blog&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;blog&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;¿Qué dice de un blog lo que no se ha tratado y que preocupa a la mayoría? Dice, para empezar, que en octubre de 2026, tras más de 10.500 entradas, no &lt;b&gt;figura ninguna etiqueta sobre &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Vivienda&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;vivienda&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Soledad&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;soledad&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Inmigraci%C3%B3n&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;inmigración&lt;/a&gt; ni &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Clima&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;clima&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Es el reverso del recuento anterior: allí contamos lo que más hemos escrito; aquí, lo que aún no hemos tratado.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Conviene leer los &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Silencio&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;silencios&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; con el mismo método. Una etiqueta ausente no prueba que un tema no se haya tocado (puede esconderse bajo educación, sociedad o tecnología), pero sí que no tuvo casa propia, y lo que no tiene casa se encuentra mal y se cita peor. Además, nombrar un tema no es adelantar una tesis: es comprometerse a tratarlo con datos y con todas las voces. Los vacíos caen en las mismas tres columnas del recuento anterior (temas, formatos y lugares), y cada uno de los cinco ejes proyecta su sombra: ahí buscamos.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgr0Q9AdQos_sC56kmmDeoy3urISKjCYCIBAbrMs91wJeugffDuIxXX3Zi5uFm0bsI86JdYqq1Thf94brVyqhuqeTEgZyOM4g49rj-LfM-89fY8S3fJ3pwGU_0jbTM8LIFrhAdiHmIaf6Nm9NyegJjo9_Qe-6kpkVKZlkRz3u3S_Pj6Bk_fQJVm/s941/116e3879-ghhgghb180-f67ab8428313.png&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;941&quot; data-original-width=&quot;443&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgr0Q9AdQos_sC56kmmDeoy3urISKjCYCIBAbrMs91wJeugffDuIxXX3Zi5uFm0bsI86JdYqq1Thf94brVyqhuqeTEgZyOM4g49rj-LfM-89fY8S3fJ3pwGU_0jbTM8LIFrhAdiHmIaf6Nm9NyegJjo9_Qe-6kpkVKZlkRz3u3S_Pj6Bk_fQJVm/s320/116e3879-ghhgghb180-f67ab8428313.png&quot; width=&quot;151&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;La &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;educación&lt;/a&gt; como lente tiene sus rincones sin pulir&lt;/b&gt;. Entre las 4292 entradas de educación, las etiquetas de matiz son escasas: Educación Especial (14), adolescencia (17), absentismo (6), inclusión digital (4). Faltan la convivencia y el acoso escolar, la salud mental y las pantallas, la neurodiversidad, la formación profesional, la evaluación en tiempos de IA y la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Neurociencia&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;neurociencia del aprendizaje&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;: preguntas que hoy están en cualquier claustro y en cualquier cocina.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Acceso_abierto&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Compartir en abierto&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; es el eje que más huellas conserva de su época: web2.0 (810), twitter (334), eeepc (43). Falta lo de ahora: &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Desinformaci%C3%B3n&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;desinformación&lt;/a&gt; &lt;/b&gt;y &lt;i&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Deepfake&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;deepfakes&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;, estafas y privacidad, polarización en las redes. La propia inteligencia artificial, que ya asoma en nuestras entradas recientes tiene la etiqueta AI (en inglés), pero son escasos los formatos de hoy: videojuegos (juegos suma 45), series o &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/C%C3%B3mic&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;cómic&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Lo &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Glocalizaci%C3%B3n&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;local&lt;/a&gt;, como puerta al mundo, también tiene fronteras sin cruzar&lt;/b&gt;. Bizkaia suma 375 etiquetas; Gipuzkoa, 20, y Araba, 22; &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Navarra&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Navarra&lt;/a&gt; e &lt;a href=&quot;https://eu.wikipedia.org/wiki/Iparralde&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Iparralde&lt;/a&gt; no tienen ninguna&lt;/b&gt;. Faltan la memoria colectiva y la convivencia, el pasado industrial y obrero de la ría, la bertsolaritza y las voces nuevas de la literatura vasca más allá de Atxaga. Y un tema de futuro: el euskara ante la traducción automática y la IA.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;La &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/%C3%89tica_c%C3%ADvica&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;ética cívica&lt;/a&gt; y esperanzada&lt;/b&gt; (solidaridad 582, ética 573, paz 515) tiene su contrapunto en lo concreto y áspero: no hay etiqueta para vivienda ni alquiler, la inmigración y la diversidad apenas asoman (interculturalidad, 7) y, dentro de ecología (312), no figuran clima ni energía. Son terrenos de debate intenso, y por eso piden un tono neutral, con datos y fuentes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;La &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Memoria_colectiva&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;memoria entre generaciones&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (familia 599, nietos 328, infancia 322) mira quizá más hacia el comienzo de la vida. Del otro extremo hay poco: madurez (84), nostalgia (34); ni soledad no deseada, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Cuidados&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;cuidados&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Duelo_(psicolog%C3%ADa)&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;duelo&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Jubilaci%C3%B3n&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;jubilación&lt;/a&gt; o &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Pensi%C3%B3n&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;pensiones&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, ni biología o medicina, que explican por qué vivimos más. Unamuno escribió &lt;em&gt;Del sentimiento trágico de la vida&lt;/em&gt;: ahí hay un ancla para tratar el asunto con hondura.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Cinco ejes, cinco sombras: lo que callan las etiquetas no es necesariamente desinterés, sino trabajo por hacer. Y empezar es la mitad, según Horacio (siglo I a. C.): «&lt;i&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Sapere_aude&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Dimidium facti qui coepit habet: sapere aude, incipe&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;», es decir, «tiene hecha la mitad quien ha empezado: atrévete a saber, empieza».&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Proponemos un ejercicio a tres (3) años. Objetivo: abrir una etiqueta nueva sobre un tema que te cueste (&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Vivienda&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;vivienda&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Soledad&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;soledad&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Clima&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;clima&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, el que sea) y escribir o leer sobre él una vez por trimestre, hasta sumar doce (12) piezas en octubre de 2029. Evaluación: cada octubre, contarlas, anotar cuántas fuentes distintas has consultado y qué opinión tuya ha cambiado. ¿Nos acompañas?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;¿Qué dice de un blog lo que no aparece en sus etiquetas? En el nuestro, tras más de 10.500 entradas, no figura ninguna etiqueta sobre vivienda, soledad, inmigración ni clima. https://t.co/gI2CO8f4q6 Es el reverso del recuento anterior. Cada uno de los cinco ejes proyecta su sombra: los rincones de la educación, la web de ahora (desinformación, IA), el resto del territorio vasco y su memoria, lo concreto y áspero (vivienda, migración) y la cara humana de la longevidad. Nombrar un tema no es adelantar una tesis: es comprometerse a tratarlo con datos y con todas las voces. ¿Cuál es el tema pendiente de tu blog?

What do the missing tags say about a blog? In ours, after more than 10,500 posts, there is no tag for housing, loneliness, immigration or climate. It is the flip side of our previous count. Each of the five threads casts a shadow: the corners of education, today&#39;s web (disinformation, AI), the rest of the Basque territory and its memory, the concrete and the harsh (housing, migration), and the human face of longevity. Naming a topic is not putting forward a thesis: it is committing to cover it with data and with every voice. What is your blog&#39;s pending topic?

Zer kontatzen digute blog batean falta diren etiketek? Gurean, 10.500 sarrera baino gehiago idatzi ondoren, ez dago etxebizitzari, bakardadeari, immigrazioari ezta klimari buruzko etiketarik. Aurreko zenbaketaren bestaldea da. Bost ardatz bakoitzak bere itzala sortzen du: hezkuntzaren txokoak, gaurko weba (desinformazioa, adimen artifiziala), euskal lurraldearen gainerakoa eta haren memoria, konkretua eta latza (etxebizitza, migrazioa) eta bizi luzearen aurpegi gizatiarra. Gai bat izendatzea ez da tesi bat aurreratzea: datuekin eta ahots guztiekin lantzeko konpromisoa hartzea da. Zein da zure blogean oraindik jorratu gabeko gaia?

Que disent d&#39;un blog les étiquettes qui lui manquent ? Dans le nôtre, après plus de 10 500 billets, aucune étiquette ne porte sur le logement, la solitude, l&#39;immigration ou le climat. C&#39;est l&#39;envers du décompte précédent. Chacun des cinq fils projette son ombre : les recoins de l&#39;éducation, le web d&#39;aujourd&#39;hui (désinformation, IA), le reste du territoire basque et sa mémoire, le concret et l&#39;âpre (logement, migration) et le visage humain de la longévité. Nommer un sujet n&#39;est pas avancer une thèse : c&#39;est s&#39;engager à le traiter avec des données et toutes les voix. Quel est le sujet en attente de votre blog ?&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2109558378850607187?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;October 12, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;
&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/sapere-aude-ausencias-que-aun-no-ha.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEig7XzDZLb8GB6ABl-O5LaVBue5ngpclLpmZxbNzkLOrZxyvn6F7IoRChyphenhyphenMnSOnQ6D_Vaf826Ar8npmCooXX-BbKfoSMJECMWq8rPnVtXaN0uzCHuu2mNjj6pFayTlL9B1tGYirar79Xwb2Ahgc_cqOO1JMDfB6hgI7P61wjDPwO1-AScVilMHo/s72-w374-h209-c/Gemini_Generated_Image_g209pig209pig209.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-6868073401745239559</guid><pubDate>Sun, 11 Oct 2026 18:24:36 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-11T20:32:16.118+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">AI</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">autorreferencias</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">Gemini</category><title>Evolución de las temáticas de este blog</title><description>&lt;center&gt; &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgO62wklcHR55rrPlhm7Zken-y_ARQkR0H4xeHJj5EIgvqNoxQ-JkG6RfRx_9XLRyDrz54W0wW-eDNb_2_D93AeOljXvRBI0SvnW-IP5LVZmWCDaOFW6nrNoy3A7_Vt6C276BsC4VdDuO1QLLUmWz-8T1ai-L55pM1aWglRZG0GmBtDqdZD6f7b/s2752/Gemini_Generated_Image_ses1vtses1vtses1.jpg&quot; style=&quot;display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1536&quot; data-original-width=&quot;2752&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgO62wklcHR55rrPlhm7Zken-y_ARQkR0H4xeHJj5EIgvqNoxQ-JkG6RfRx_9XLRyDrz54W0wW-eDNb_2_D93AeOljXvRBI0SvnW-IP5LVZmWCDaOFW6nrNoy3A7_Vt6C276BsC4VdDuO1QLLUmWz-8T1ai-L55pM1aWglRZG0GmBtDqdZD6f7b/s400/Gemini_Generated_Image_ses1vtses1vtses1.jpg&quot; width=&quot;400&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;¿Por qué lees este blog?, &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/2006/11/por-qu-lees-este-blog.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;nos volvemos a preguntar como en 2006&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;. Queremos responder a esta cuestión, con ayuda de la IA, concretamente de &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Gemini_(modelo_de_lenguaje)&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Gemini Pro&lt;/a&gt; y &lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/NotebookLM&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;NotebookLM&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt; (ahora conocido como Gemini Notebook), hemos procedido a analizar cómo ha ido evolucionando las temáticas del &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;blog.agirregabiria.net&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt; en los 25 años desde 2001 hasta 2025. Su resumen anual es el que sigue.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b&gt;2002&lt;/b&gt;: Este blog sirvió como un amplio ventanal (mezclando frases célebres, fotografías, humor y reflexiones propias) hacia un mundo &lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;que estaba empezando a digitalizarse rápidamente, manteniendo siempre en el centro tu &lt;b&gt;vocación educativa, el &lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Pacifism&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;pacifismo&lt;/a&gt; y el &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Humanismo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;humanismo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;1&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;1&quot;&gt;2003:&lt;/b&gt; El 2003 fue un año centrado en la crítica sociopolítica (abordando nacionalismos, la guerra, y la crisis institucional), la reflexión poética sobre la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Everyday_life&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;cotidianidad&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (&quot;Duerme rápido&quot;, &quot;Un día, una vida&quot;), y la defensa firme del pacifismo y &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Periodismo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;el periodismo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; en tiempos convulsos.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgapg-bJQnh2rrwh1nYEuYs65xuc0youNFmRbRSY0OiGyZGgOOL2YCrMW7M_NY3kQHEMQEyx0Y-xuSNAJjzandgHxcYJ0jvjnEjGDHptXIjBL9BYfOVNCBJvLO102R-uD_xEjriJw90UBtuASKS220mMbLvK-7OJSGhINbKhnCFJzKzc7hQyE1I/s1536/Designer%20(1).png&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1536&quot; data-original-width=&quot;1024&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgapg-bJQnh2rrwh1nYEuYs65xuc0youNFmRbRSY0OiGyZGgOOL2YCrMW7M_NY3kQHEMQEyx0Y-xuSNAJjzandgHxcYJ0jvjnEjGDHptXIjBL9BYfOVNCBJvLO102R-uD_xEjriJw90UBtuASKS220mMbLvK-7OJSGhINbKhnCFJzKzc7hQyE1I/s320/Designer%20(1).png&quot; width=&quot;213&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;2&quot;&gt;2004:&lt;/b&gt; Durante este año la atención giró fuertemente hacia la política estatal (&quot;Aznar is different&quot;, las tensiones autonómicas y la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Pol%C3%ADtica_educativa&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;educación en manos de los políticos&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;), el impacto emocional del terrorismo y la paz, combinados con constantes apuntes sobre paternidad y educación afectiva.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;3&quot;&gt;2005:&lt;/b&gt; En 2005 el blog se consolidó en su labor divulgativa y humanista, cuestionando los valores de la sociedad contemporánea, criticando la &quot;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Telebasura&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;telebasura&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&quot; y reflexionando sobre &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Derechos_humanos&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;derechos humanos&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; universales, todo mientras empezaba a documentar con mayor asiduidad eventos de tu municipio y de Bilbao.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;4&quot;&gt;2006:&lt;/b&gt; Este año destacó por la incursión de lleno en la &quot;Web 2.0&quot;, discutiendo activamente sobre la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Democratizaci%C3%B3n_del_conocimiento&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;democratización de la información&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, el fenómeno de los blogs frente a los medios tradicionales, y promoviendo intensamente causas solidarias globales y derechos de las minorías.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;5&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;5&quot;&gt;2007:&lt;/b&gt; El 2007 se definió por la convergencia entre &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Tecnolog%C3%ADa_educativa&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;tecnología y educación&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (&quot;Second Life&quot;, redes nacientes como Twitter) junto con la consolidación de tu activismo digital, sumado a reseñas de cine (&quot;El niño con el pijama de rayas&quot;) y profundas reflexiones sobre la sostenibilidad y la pobreza global.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;6&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;6&quot;&gt;2008:&lt;/b&gt; Durante este año abordaste extensivamente el auge de nuevas plataformas (Facebook, Amazon Kindle), combinando tu &quot;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Transhumanismo#Tecno-optimismo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;tecno-optimismo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&quot; con debates sociopolíticos locales, reseñas del profesorado en Finlandia, y un continuo homenaje a pensadores y figuras inspiradoras (Richard Feynman, Simone de Beauvoir).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;7&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;7&quot;&gt;2009:&lt;/b&gt; El blog se enfocó fuertemente en la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Crisis_econ%C3%B3mica&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;crisis económica&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; que comenzaba a golpear globalmente, el papel de la educación como principal motor de resiliencia frente a la adversidad, y la consolidación de la comunidad vasca de bloggers y el asociacionismo ciberactivista.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;8&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;8&quot;&gt;2010:&lt;/b&gt; En 2010 marcaste un hito en tu &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Transparencia_(pol%C3%ADtica)&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;activismo por la transparencia&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (como el apoyo manifiesto a &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/WikiLeaks&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;WikiLeaks&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;), reflexionaste sobre los desequilibrios económicos y de género en foros como el Club de Roma, y combinaste estos debates con la pasión por la gastronomía y la fotografía local.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;9&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;9&quot;&gt;2011:&lt;/b&gt; Este fue un periodo dominado por homenajes biográficos (como Steve Jobs), críticas al panorama sociolaboral juvenil (&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Movimiento_15-M&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;la generación indignada&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;), la constante exploración de recursos tecnológicos educativos y reflexiones fotográficas desde el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Fotoblog&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;fotoblog &quot;Las 365 miradas&quot;&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;10&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;10&quot;&gt;2012:&lt;/b&gt; En 2012 destacaste por ser un combativo &quot;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Ciberactivismo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;ciberactivista&quot; en defensa del empoderamiento ciudadano&amp;nbsp;&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b&gt;y blogger&lt;/b&gt;,&lt;/span&gt;&amp;nbsp;y los derechos frente a los gigantes tecnológicos (como Google), al mismo tiempo que te consolidabas como una voz atenta a la modernización educativa, el ecologismo y las elecciones vascas.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi5WHB5CjnNpP5Upw9wJqJcEUCu8Lg40foQ8ggUeC_dpm3QvAokRa6Sv0JK5ZBR4wPEwgf2y1zOd7nTKKtgJkQMPWQ_jOC4BKQQ15fc0b2S_iETlyqQctjAFcrI7SQyXLsAOF6a2Y1ox8yRDBtdnGUs7QoulU2esnkWstj4RjyPUbj5bHeKbmPa/s1168/image%20(3).jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1168&quot; data-original-width=&quot;784&quot; height=&quot;301&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi5WHB5CjnNpP5Upw9wJqJcEUCu8Lg40foQ8ggUeC_dpm3QvAokRa6Sv0JK5ZBR4wPEwgf2y1zOd7nTKKtgJkQMPWQ_jOC4BKQQ15fc0b2S_iETlyqQctjAFcrI7SQyXLsAOF6a2Y1ox8yRDBtdnGUs7QoulU2esnkWstj4RjyPUbj5bHeKbmPa/w202-h301/image%20(3).jpg&quot; width=&quot;202&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;11&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;11&quot;&gt;2013:&lt;/b&gt; Durante 2013 tu atención se dividió entre los estragos de la recesión económica en la vida política (&quot;La hora del emprendizaje y la innovación social&quot;) y la &quot;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;REDucación&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&quot; expandida, promoviendo debates éticos, la cultura de la participación ciudadana y el uso del transporte sostenible.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;12&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;12&quot;&gt;2014:&lt;/b&gt; El blog funcionó este año como un ágora sobre la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Innovaci%C3%B3n_disruptiva&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;innovación disruptiva&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; en las aulas, la necesidad imperiosa de revisar nuestros pactos sociales en Europa y Euskadi, y la recopilación incesante de conferencias, libros y &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/TED_(conferencia)&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;charlas TED&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; inspiradoras.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;13&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;13&quot;&gt;2015:&lt;/b&gt; En 2015 afianzaste tus publicaciones sobre la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Filosof%C3%ADa&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;filosofía del día a día&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, realizando un balance retrospectivo sobre tu amplia gama de intereses (más de 2400 posts de educación y casi 1000 de autoayuda hasta esa fecha), y apostando por la madurez del pensamiento ético frente a la inmediatez digital.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;14&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;14&quot;&gt;2016:&lt;/b&gt; Este periodo destacó por una reflexión más íntima sobre la vejez, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Longevidad&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;la longevidad, y el legado&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, en equilibrio con la constante observación de cómo la revolución digital continuaba remodelando sectores como el periodismo, la economía colaborativa y la vida comunitaria en Getxo.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;15&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;15&quot;&gt;2017:&lt;/b&gt; Durante 2017 el foco se centró en la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Ecolog%C3%ADa&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;ecología&lt;/a&gt;, la &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Crisis_clim%C3%A1tica&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;crisis climática&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, y los desafíos geopolíticos europeos y mundiales, equilibrando el pesimismo de las noticias internacionales con historias locales de superación, innovación educativa y resiliencia humana.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;16&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;16&quot;&gt;2018:&lt;/b&gt; Este año marcaste una clara transición hacia el análisis de la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Movilidad_sostenible&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;movilidad del futuro (con la llegada de tu &lt;/a&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Tesla_Model_3&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Tesla Model 3&lt;/a&gt;)&lt;/b&gt;, la inteligencia artificial emergente, y mantuviste tu mirada crítica sobre la polarización política y la pérdida de valores humanistas en la sociedad mediática.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;17&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;17&quot;&gt;2019:&lt;/b&gt; En 2019 las reflexiones oscilaron entre la alarma ante el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Ajuste_econ%C3%B3mico&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&quot;ajuste económico&quot; inminente&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, el auge de extremismos y racismo (como &quot;elefantes en la habitación&quot; de la sociedad), y la búsqueda de refugio en la literatura, el cine, y la calidez de las relaciones intergeneracionales.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;18&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;18&quot;&gt;2020:&lt;/b&gt; Un año ineludiblemente &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Pandemia_de_COVID-19&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;marcado por la pandemia&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, donde tu bitácora se transformó en un diario de resiliencia frente a la crisis sanitaria, debatiendo sobre aerosoles (&quot;virosoles&quot;), los confinamientos, la importancia del cuidado a los mayores y las lecciones existenciales derivadas del aislamiento.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhxt8VmXoM59IMMrkM4fbRxH5hbsC_aBnGngCjqX0ZTTLqkdVGkL6dcISTbO0JzCtGxNpmE3sECvAOQUETzhXJpeT-pYJKnikDBPBvM0uM8EtYH9xUldO6xXYE4eUVNrAaNhgvvEgd1pkdRNMWK3_-xvthAVSVIicDICfS9IuIVcNiGbFcmQCbD/s1168/image%20(1).jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1168&quot; data-original-width=&quot;784&quot; height=&quot;277&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhxt8VmXoM59IMMrkM4fbRxH5hbsC_aBnGngCjqX0ZTTLqkdVGkL6dcISTbO0JzCtGxNpmE3sECvAOQUETzhXJpeT-pYJKnikDBPBvM0uM8EtYH9xUldO6xXYE4eUVNrAaNhgvvEgd1pkdRNMWK3_-xvthAVSVIicDICfS9IuIVcNiGbFcmQCbD/w186-h277/image%20(1).jpg&quot; width=&quot;186&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;19&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;19&quot;&gt;2021:&lt;/b&gt; En 2021 profundizaste en la &quot;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Cliodin%C3%A1mica&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;cliodinámica&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&quot; (historia predictiva), las secuelas sociales post-pandémicas, el papel crucial de los avances biológicos y tecnológicos (como ChatGPT-3), y pusiste especial énfasis en el envejecimiento activo a través del nacimiento de las &quot;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search/label/InTertulias&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;InTertulias&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&quot;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;20&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;20&quot;&gt;2022:&lt;/b&gt; Este año estuvo fuertemente marcado por la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Veh%C3%ADculo_el%C3%A9ctrico&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;movilidad eléctrica (eventos de AUVE)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, los diálogos intergeneracionales profundos&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;69&quot; data-path-to-node=&quot;12&quot;&gt;(InTertulias)&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, el activismo pacífico ante la invasión de Ucrania, y tu ambicioso proyecto de exploración local documentado con drones (#53Municipios).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;21&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;21&quot;&gt;2023:&lt;/b&gt; Durante 2023 la atención de tu blog giró en torno al perfeccionamiento de la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Inteligencia_artificial&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Inteligencia Artificial&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, las disrupciones sociales causadas por las nuevas economías tecnológicas, el valor del estoicismo frente a un mundo acelerado, y un análisis riguroso de la situación geopolítica. T&lt;/span&gt;odo ello sin perder de vista tu habitual análisis filosófico y tecnológico.&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;22&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;22&quot;&gt;2024:&lt;/b&gt; En 2024 las publicaciones actuaron como un repositorio de reflexiones maduras sobre el &quot;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Neofeudalismo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;tecno-feudalismo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&quot;, la longevidad y la salud, y una preparación mental y filosófica hacia los retos inminentes de la sociedad global, siempre acompañado de reseñas de pensamiento estructuralista.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;23&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;23&quot;&gt;2025:&lt;/b&gt; El 2025 representó la consagración de tu bitácora (&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/2025/01/10000-posts.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;celebrando 10.000 posts y el 25 aniversario&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;), centrándote en advertencias sobre la &quot;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Leyes_fundamentales_de_la_estupidez_humana&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;teoría de la estupidez&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&quot;, sesgos cognitivos, el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Meliorismo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;meliorismo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (la creencia en que el mundo puede mejorar con nuestra acción) y la defensa de la verdad en un panorama político convulso.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/evolucion-de-las-tematicas-de-este-blog.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgO62wklcHR55rrPlhm7Zken-y_ARQkR0H4xeHJj5EIgvqNoxQ-JkG6RfRx_9XLRyDrz54W0wW-eDNb_2_D93AeOljXvRBI0SvnW-IP5LVZmWCDaOFW6nrNoy3A7_Vt6C276BsC4VdDuO1QLLUmWz-8T1ai-L55pM1aWglRZG0GmBtDqdZD6f7b/s72-c/Gemini_Generated_Image_ses1vtses1vtses1.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-8895594658235455470</guid><pubDate>Sat, 10 Oct 2026 18:50:08 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-10T20:53:24.048+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">AI</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">autorreferencias</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">blogger</category><title>Nada humano me es ajeno: Mapa de temas de este blog</title><description>&lt;center&gt;
  
  &lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; font-size: small;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjA1Q8BRYA4zfq5XNl70-jzx-19txhd-JTdNQhsuMZQHjdTnhPmSce53Vhx_RIL8-DqEvwRWNoe-aA_RvNq_e5X8scNByfwRtKrpcs4fObspHDO3xfm5cE2baqptqnnB47-Gu4SzdSnWnYNzd2HMkQG2NC_Stos9tYUikKw_u4GJ1lTanV2D2ss/s2752/Gemini_Generated_Image_2vbijq2vbijq2vbi.jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1536&quot; data-original-width=&quot;2752&quot; height=&quot;193&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjA1Q8BRYA4zfq5XNl70-jzx-19txhd-JTdNQhsuMZQHjdTnhPmSce53Vhx_RIL8-DqEvwRWNoe-aA_RvNq_e5X8scNByfwRtKrpcs4fObspHDO3xfm5cE2baqptqnnB47-Gu4SzdSnWnYNzd2HMkQG2NC_Stos9tYUikKw_u4GJ1lTanV2D2ss/w345-h193/Gemini_Generated_Image_2vbijq2vbijq2vbi.jpg&quot; width=&quot;345&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;Hoy nos vais a permitir una fugaz introspección. &lt;b&gt;Tras 25 años, 10.500 posts, 22.000.000 millones de visitas&lt;/b&gt;, hemos pedido a la &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; font-size: small;&quot;&gt;&lt;b&gt;IA (Inteligencia Artificial)&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; font-size: small;&quot;&gt; que analice las etiquetas que históricamente hemos utilizado para revelar cuáles han sido nuestras inquietudes tratadas en este vuestro &lt;b&gt;blog.agirregabiria.net&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;¿Qué dice de un blog el recuento de sus etiquetas? Dice, para empezar, que &lt;b&gt;en octubre de 2026&lt;/b&gt; la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n&quot;&gt;educación&lt;/a&gt; (4292)&lt;/b&gt; pesa más que las cuatro etiquetas siguientes juntas: &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/V%C3%ADdeo&quot;&gt;vídeos&lt;/a&gt; (1214), &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Autoayuda&quot;&gt;autoayuda&lt;/a&gt; (1042), &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Fotograf%C3%ADa&quot;&gt;fotos&lt;/a&gt; (966) e &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Historia&quot;&gt;historia&lt;/a&gt; (858)&lt;/b&gt;, que suman 4080. En un archivo de más de 10.500 entradas, equivale a alrededor de cuatro de cada diez: no es una preferencia, es una columna vertebral.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Conviene leer el recuento con método. Las etiquetas mezclan tres cosas (y se solapan, porque una entrada lleva varias): &lt;b&gt;qué contamos, cómo lo contamos y desde dónde&lt;/b&gt;. Lo primero son los temas: educación, autoayuda, historia, política (712), libros (635), tecnología (631), ciencia (606) y familia (599). Lo segundo, los formatos: vídeos, fotos, citas (838), humor (801) y trucos (612). Lo tercero, los lugares: Euskadi (765), Bilbao (741), Getxo (699) y, con otro acento, Alicante (285) y Pilar de la Horadada (180), que dibujan una segunda geografía. Entre los temas propiamente dichos, la educación multiplica por más de cuatro a la segunda, la autoayuda.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhux08SS8fp_UN3AtE2Q3PYwJWt7jRU_Q7zkVXXMGnZmamH_zluJQ4ZQ7zmSSuH5j9wKxWsEE0ZWfKpj6-HDLWJZNKXL-jqO2NWE1MCjnZZ8MKsCneh-7PtKM0uAarXEf55G5vCbZqPbpbhAFo0q0lYaFPJ1dGedR7DwGWiN-Dzc698iIQynOVm/s1536/Designer.png&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1536&quot; data-original-width=&quot;1024&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhux08SS8fp_UN3AtE2Q3PYwJWt7jRU_Q7zkVXXMGnZmamH_zluJQ4ZQ7zmSSuH5j9wKxWsEE0ZWfKpj6-HDLWJZNKXL-jqO2NWE1MCjnZZ8MKsCneh-7PtKM0uAarXEf55G5vCbZqPbpbhAFo0q0lYaFPJ1dGedR7DwGWiN-Dzc698iIQynOVm/s320/Designer.png&quot; width=&quot;213&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Contar no es valorar: una etiqueta mide hábito de archivo, no profundidad ni influencia, y hay ideas que cruzan muchas entradas sin tener etiqueta propia.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Los ejes transversales aparecen al cruzar&lt;/b&gt; esas tres columnas. El primero es &lt;b&gt;la &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n&quot;&gt;educación&lt;/a&gt; como lente&lt;/b&gt;, no solo como asunto: la pregunta de fondo suele ser qué se puede aprender de algo y cómo podría enseñarse, y por eso se enseña con vídeos, con citas, con metáforas (573) y con humor (801).&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El segundo es &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Contenido_abierto&quot;&gt;compartir en abierto&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;: web2.0 (810), twitter (334), podcasting (42) y software libre (26) describen una manera de aprender en público, dejando rastro de lo que se descubre para que otros lo aprovechen. Es quizá la herencia más visible de aquella web que dio nombre a tantas etiquetas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El tercero es la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Glocalization&quot;&gt;relación entre lo local y lo universal&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Euskadi, Bilbao, Getxo y Bizkaia suman más de 2500 etiquetas y conviven en el mismo archivo con la paz (515), la ciencia (606) o la historia (858): lo local como punto de partida, no como frontera. Bernardo Atxaga lo resolvió en Obabakoak (1988) con un pueblo imaginario convertido en mundo; este blog hace algo parecido con callejero real.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El cuarto es una &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/%C3%89tica_c%C3%ADvica&quot;&gt;ética cívica&lt;/a&gt; y esperanzada&lt;/b&gt;. Solidaridad (582), ética (573) y paz (515) suman 1670 etiquetas, más que historia y ciencia juntas (1464), y conviven con futuro (592), innovación (559) y felicidad (495): se habla de lo que debe cuidarse y de lo que puede construirse.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El quinto, quizá el más discreto, es la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Memoria_hist%C3%B3rica&quot;&gt;memoria entre generaciones&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Conmemoraciones (497), obituarios (90), familia (599), nietos (328) e infancia (322) recogen lo que Miguel de Unamuno llamó intrahistoria: la vida silenciosa de quienes no salen en los libros de historia.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Los cinco ejes no son compartimentos: se tocan a cada paso, y de ahí que un vídeo de humor pueda hablar de ética o una foto de Getxo, de historia. Si hubiera que resumirlos con una frase antigua, sería la de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Terencio&quot;&gt;Terencio&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (siglo II a. C.): «&lt;i&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Homo_sum,_humani_nihil_a_me_alienum_puto&quot;&gt;Homo sum, humani nihil a me alienum puto&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;», es decir, «&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Homo_sum,_humani_nihil_a_me_alienum_puto&quot;&gt;hombre soy, nada humano me es ajeno&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;». Un blog largo acaba pareciéndose a quienes lo escriben y lo leen.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Proponemos un ejercicio a cinco (5) años. Objetivo: elegir tres etiquetas propias y leer o escribir sobre ellas cada mes, hasta sumar sesenta (60) piezas por etiqueta en octubre de 2031. Evaluación: cada octubre, contarlas, comprobar cuántas se compartieron con otros lectores y anotar qué eje las une. ¿Empezamos?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; font-size: small;&quot;&gt;Hoy nos vais a permitir una fugaz introspección. Tras 25 años, 10.500 posts, 22.000.000 millones de visitas, hemos pedido a la &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; font-size: small;&quot;&gt;IA (Inteligencia Artificial)&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; font-size: small;&quot;&gt; que analice las etiquetas que históricamente hemos utilizado para revelar cuáles han sido nuestras inquietudes tratadas en este vuestro blog.agirregabiria.net.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;¿Qué dice de un blog el recuento de sus etiquetas? Dice, para empezar, que &lt;b&gt;en octubre de 2026&lt;/b&gt; la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n&quot;&gt;educación&lt;/a&gt; (4292)&lt;/b&gt; pesa más que las cuatro etiquetas siguientes juntas: &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/V%C3%ADdeo&quot;&gt;vídeos&lt;/a&gt; (1214), &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Autoayuda&quot;&gt;autoayuda&lt;/a&gt; (1042), &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Fotograf%C3%ADa&quot;&gt;fotos&lt;/a&gt; (966) e &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Historia&quot;&gt;historia&lt;/a&gt; (858)&lt;/b&gt;, que suman 4080. En un archivo de más de 10.500 entradas, equivale a alrededor de cuatro de cada diez: no es una preferencia, es una columna vertebral.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Conviene leer el recuento con método. Las etiquetas mezclan tres cosas (y se solapan, porque una entrada lleva varias): &lt;b&gt;qué contamos, cómo lo contamos y desde dónde&lt;/b&gt;. Lo primero son los temas: educación, autoayuda, historia, política (712), libros (635), tecnología (631), ciencia (606) y familia (599). Lo segundo, los formatos: vídeos, fotos, citas (838), humor (801) y trucos (612). Lo tercero, los lugares: Euskadi (765), Bilbao (741), Getxo (699) y, con otro acento, Alicante (285) y Pilar de la Horadada (180), que dibujan una segunda geografía. Entre los temas propiamente dichos, la educación multiplica por más de cuatro a la segunda, la autoayuda.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Contar no es valorar: una etiqueta mide hábito de archivo, no profundidad ni influencia, y hay ideas que cruzan muchas entradas sin tener etiqueta propia.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Los ejes transversales aparecen al cruzar&lt;/b&gt; esas tres columnas. El primero es &lt;b&gt;la &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n&quot;&gt;educación&lt;/a&gt; como lente&lt;/b&gt;, no solo como asunto: la pregunta de fondo suele ser qué se puede aprender de algo y cómo podría enseñarse, y por eso se enseña con vídeos, con citas, con metáforas (573) y con humor (801).&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgEyNSGr1xdNtL3SgnPPHRFgXYDqw8G8Q1J5L7biYE0mYejkki8BdYxzEHvlA6HEd0PplxrA6i19DWiWrpHOj8JkRaHHkpaljInIn8BrhILCIm7mKoB3YrxTe9dWo2QgeUnFN5T7rBfia1Lfh_fFbf5u1VVlaOAk8zODTSPYEGdutFzIOUCC9-0/s1681/0c43ac4b-53af-46d0-a775-2a4aa0c0e79e.png&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1681&quot; data-original-width=&quot;936&quot; height=&quot;369&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgEyNSGr1xdNtL3SgnPPHRFgXYDqw8G8Q1J5L7biYE0mYejkki8BdYxzEHvlA6HEd0PplxrA6i19DWiWrpHOj8JkRaHHkpaljInIn8BrhILCIm7mKoB3YrxTe9dWo2QgeUnFN5T7rBfia1Lfh_fFbf5u1VVlaOAk8zODTSPYEGdutFzIOUCC9-0/w205-h369/0c43ac4b-53af-46d0-a775-2a4aa0c0e79e.png&quot; width=&quot;205&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;El segundo es &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Contenido_abierto&quot;&gt;compartir en abierto&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;: web2.0 (810), twitter (334), podcasting (42) y software libre (26) describen una manera de aprender en público, dejando rastro de lo que se descubre para que otros lo aprovechen. Es quizá la herencia más visible de aquella web que dio nombre a tantas etiquetas.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El tercero es la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Glocalization&quot;&gt;relación entre lo local y lo universal&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Euskadi, Bilbao, Getxo y Bizkaia suman más de 2500 etiquetas y conviven en el mismo archivo con la paz (515), la ciencia (606) o la historia (858): lo local como punto de partida, no como frontera. Bernardo Atxaga lo resolvió en Obabakoak (1988) con un pueblo imaginario convertido en mundo; este blog hace algo parecido con callejero real.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El cuarto es una &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/%C3%89tica_c%C3%ADvica&quot;&gt;ética cívica&lt;/a&gt; y esperanzada&lt;/b&gt;. Solidaridad (582), ética (573) y paz (515) suman 1670 etiquetas, más que historia y ciencia juntas (1464), y conviven con futuro (592), innovación (559) y felicidad (495): se habla de lo que debe cuidarse y de lo que puede construirse.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El quinto, quizá el más discreto, es la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Memoria_hist%C3%B3rica&quot;&gt;memoria entre generaciones&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Conmemoraciones (497), obituarios (90), familia (599), nietos (328) e infancia (322) recogen lo que Miguel de Unamuno llamó intrahistoria: la vida silenciosa de quienes no salen en los libros de historia.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Los cinco ejes no son compartimentos: se tocan a cada paso, y de ahí que un vídeo de humor pueda hablar de ética o una foto de Getxo, de historia. Si hubiera que resumirlos con una frase antigua, sería la de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Terencio&quot;&gt;Terencio&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (siglo II a. C.): «&lt;i&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Homo_sum,_humani_nihil_a_me_alienum_puto&quot;&gt;Homo sum, humani nihil a me alienum puto&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;», es decir, «&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Homo_sum,_humani_nihil_a_me_alienum_puto&quot;&gt;hombre soy, nada humano me es ajeno&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;». Un blog largo acaba pareciéndose a quienes lo escriben y lo leen.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Proponemos un ejercicio a cinco (5) años. Objetivo: elegir tres etiquetas propias y leer o escribir sobre ellas cada mes, hasta sumar sesenta (60) piezas por etiqueta en octubre de 2031. Evaluación: cada octubre, contarlas, comprobar cuántas se compartieron con otros lectores y anotar qué eje las une. ¿Empezamos? Seguirá un post sobre grandes temas... sobre los que aún no hemos ofrecido nuestra modesta perspectiva personal.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
&lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;¿Qué dice de un blog el recuento de sus etiquetas? En el nuestro, con más de 10.500 entradas, la educación (4292) pesa más que las cuatro siguientes juntas: vídeos, autoayuda, fotos e historia. https://t.co/VqrSZMsQik Las etiquetas mezclan tres cosas: qué contamos, cómo lo contamos y desde dónde. Y las cruzan cinco ejes: la educación como lente, aprender en abierto, lo local como puerta al mundo, una ética cívica y esperanzada y la memoria entre generaciones. Un blog largo acaba pareciéndose a quienes lo escriben y lo leen: a sus preguntas, a sus lugares y a sus generaciones. ¿Qué ejes cruzan el tuyo?

What does a blog&#39;s tag count say about it? In ours, with more than 10,500 posts, education (4,292) outweighs the next four tags combined: videos, self-help, photos and history. The tags mix three things: what we write about, how we write it and where from. Five threads run through all of them: education as a lens, learning in the open, the local as a gateway to the world, a hopeful civic ethic, and memory between generations. A long-running blog ends up resembling those who write and read it: their questions, their places, their generations. Which threads run through yours?

Zer kontatzen digu blog baten etiketen zenbaketak? Gurean, 10.500 sarrera baino gehiagorekin, hezkuntzak (4292) hurrengo lau etiketen batura gainditzen du: bideoak, autolaguntza, argazkiak eta historia. Etiketek hiru gauza nahasten dituzte: zertaz idazten dugun, nola idazten dugun eta nondik idazten dugun. Eta bost ardatzek zeharkatzen dituzte: hezkuntza lente gisa, irekian ikastea, tokikoa mundurako ate gisa, itxaropenez betetako etika zibikoa eta belaunaldien arteko memoria. Blog luze batek idazten eta irakurtzen dutenen antza hartzen du azkenean. Zein dira zure blogaren ardatzak?

Que dit d&#39;un blog le décompte de ses étiquettes ? Dans le nôtre, avec plus de 10 500 billets, l&#39;éducation (4292) pèse plus que les quatre suivantes réunies : vidéos, développement personnel, photos et histoire. Les étiquettes mêlent trois choses : ce que nous racontons, comment nous le racontons et d&#39;où nous parlons. Cinq fils les traversent : l&#39;éducation comme prisme, apprendre en partageant, le local comme porte sur le monde, une éthique civique pleine d&#39;espoir et la mémoire entre générations. Un blog au long cours finit par ressembler à ceux qui l&#39;écrivent et le lisent : leurs questions, leurs lieux, leurs générations. Quels fils traversent le vôtre ?&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2108994038749897105?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;October 10, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;
&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/nada-humano-me-es-ajeno-mapa-de-temas.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjA1Q8BRYA4zfq5XNl70-jzx-19txhd-JTdNQhsuMZQHjdTnhPmSce53Vhx_RIL8-DqEvwRWNoe-aA_RvNq_e5X8scNByfwRtKrpcs4fObspHDO3xfm5cE2baqptqnnB47-Gu4SzdSnWnYNzd2HMkQG2NC_Stos9tYUikKw_u4GJ1lTanV2D2ss/s72-w345-h193-c/Gemini_Generated_Image_2vbijq2vbijq2vbi.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-4658194045161315362</guid><pubDate>Fri, 09 Oct 2026 09:06:43 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-10T10:26:55.427+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">AI</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">google</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">historia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">millones</category><title>Preguntas que Google no podía responder y la IA sí</title><description>&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjh23zxsV6mOH6BRyZV4sFEqGMVot3djCRDXclajiyLkq3uhJycyUTZd50w1PNCzxRmOCtag_92sLLKlKXhC1UEsv-8LoX5OJv-TEt8_3aJx7ktfQ773sivAvjdcK3UblpaQ7tvzQYts6sBq_jYa2hmkLB9IsrbPePhVvtMScLEc2azKIRzFHsy/s627/hhjhjgjh4fd7cc029e_z.jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;452&quot; data-original-width=&quot;627&quot; height=&quot;233&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjh23zxsV6mOH6BRyZV4sFEqGMVot3djCRDXclajiyLkq3uhJycyUTZd50w1PNCzxRmOCtag_92sLLKlKXhC1UEsv-8LoX5OJv-TEt8_3aJx7ktfQ773sivAvjdcK3UblpaQ7tvzQYts6sBq_jYa2hmkLB9IsrbPePhVvtMScLEc2azKIRzFHsy/w346-h233/hhjhjgjh4fd7cc029e_z.jpg&quot; width=&quot;346&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;center&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Hoy que hacia las 16h&amp;nbsp;&lt;b&gt;hemos alcanzado los &lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search/label/millones&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;22 millones de visitas (posts)&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/b&gt;tras &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/2026/09/la-paradoja-del-cuadrado-perdido-el.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;11 días desde el anterior millón&lt;/a&gt;,&lt;/b&gt; nos planteamos que supone la IA en la carrera por la información.&amp;nbsp; &lt;b&gt;Google señalaba, la IA responde&lt;/b&gt;: ¿qué cambia cuando preguntamos? Veamos una breve historia de la evolución desde el siglo XIX.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En 1896, un abogado belga llamado &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.britannica.com/biography/Paul-Otlet&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Paul Otlet&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; abrió en Bruselas un servicio singular: quien pagara podía enviarle una pregunta por correo y recibir copias de las fichas que la respondían. Su archivo, que acabaría llamándose &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.mundaneum.org/en/history&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Mundaneum&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, llegó a reunir millones de ellas. Era un buscador de papel, y funcionaba con sellos.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Más de un siglo después, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Google&quot;&gt;&lt;b&gt;Google&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; resolvió la misma tarea en milisegundos. Su &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Algoritmo&quot;&gt;&lt;b&gt;algoritmo&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; de 1998, &lt;a href=&quot;https://www.ics.uci.edu/~djp3/classes/2008_01_01_INF141/Materials/brin1998.pdf&quot;&gt;&lt;b&gt;PageRank&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;, medía la importancia de una página por los enlaces que la señalaban: señalar, convertido en método. Como el Mundaneum, nos devolvía documentos, no respuestas. Como los &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.worldhistory.org/trans/es/1-22060/calimaco-de-cirene/&quot;&gt;Pínakes&lt;/a&gt; &lt;/b&gt;de Calímaco en la Alejandría del siglo III a. C., como las remisiones de la &lt;a href=&quot;https://www.ebsco.com/research-starters/history/diderot-publishes-encyclopedia&quot;&gt;&lt;em&gt;&lt;b&gt;Enciclopedia&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;/a&gt; de Diderot —con las que trató de sortear la censura—, como el &lt;a href=&quot;https://www.w3.org/History/1945/vbush/vbush7.shtml&quot;&gt;&lt;b&gt;memex&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; que &lt;b&gt;Vannevar Bush&lt;/b&gt; imaginó en 1945: instrumentos para llegar al saber, no para entregarlo. Por eso había preguntas que Google no podía responder y que la inteligencia artificial sí contesta, con ventajas y con riesgos.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjy30gLFxVHzYTdstjbrpzzoHvBtVCHk4fqBPH9lo9Ex9m69j1yG9SugXK3jAe97sGFNaLDQYg2IQ5sxY39CG4ynP_3OOK12C7KkMFePBnmkkjEJifofr6jJZfPAp1s-bQwnAgK_ZbUceMQCPDQMxF9sKA8rSl_sn0KGJ176R3SsGQtrTEWbzlN/s670/image%20(trytyr13).jpg&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;670&quot; data-original-width=&quot;361&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjy30gLFxVHzYTdstjbrpzzoHvBtVCHk4fqBPH9lo9Ex9m69j1yG9SugXK3jAe97sGFNaLDQYg2IQ5sxY39CG4ynP_3OOK12C7KkMFePBnmkkjEJifofr6jJZfPAp1s-bQwnAgK_ZbUceMQCPDQMxF9sKA8rSl_sn0KGJ176R3SsGQtrTEWbzlN/s320/image%20(trytyr13).jpg&quot; width=&quot;172&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Las preguntas que Google no podía responder&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Google brilló con lo que ya tenía página: el horario de un tren, el año de una batalla. Fallaba cuando la pregunta no coincidía con nada escrito, y eso ocurre más de lo que parece: Google repite desde 2013 que &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://searchengineland.com/google-reaffirms-15-searches-new-never-searched-273786&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;el 15 % de sus búsquedas diarias son inéditas&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. Hablamos de preguntas compuestas («¿qué ruta de tres días me conviene por Lisboa si no soporto las cuestas?»), de preguntas con nivel («explícame la entropía como a un estudiante de Filología») o de preguntas que piden réplica («dame tres objeciones serias a este argumento»). Ante ellas, el buscador nos dejaba diez enlaces y el trabajo de síntesis por delante.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Lo que cambia con la inteligencia artificial&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;La IA cambia la forma de pedir y de recibir: la pregunta puede ser un pensamiento entero, la respuesta llega compuesta y cabe la réplica. Google lo constata con sus propios datos: en mayo de 2026 informó de que, en Estados Unidos, &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.google/products-and-platforms/products/search/ai-mode-us-insights/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;la consulta media de su Modo IA triplica en longitud&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; a la de una búsqueda tradicional.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Aquí asoma la paradoja. Con Google había que juzgar entre diez páginas; con la IA se corre el riesgo de aceptar una sola voz que suena segura. Un &lt;a href=&quot;https://www.infodocket.com/2025/10/22/bbc-largest-study-of-its-kind-shows-ai-assistants-misrepresent-news-content-45-of-the-time-regardless-of-language-or-territory/&quot;&gt;&lt;b&gt;estudio de la Unión Europea de Radiodifusión y la BBC&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; (octubre de 2025) halló al menos un problema significativo en el 45 % de las más de tres mil respuestas que cuatro asistentes dieron a preguntas sobre noticias, desde fuentes mal atribuidas hasta datos inventados u obsoletos. Los modelos mejoran deprisa; la comprobación sigue siendo cosa del lector.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Y hay un efecto de segundo orden. En marzo de 2025, &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/07/22/google-users-are-less-likely-to-click-on-links-when-an-ai-summary-appears-in-the-results/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Pew Research Center&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; observó, en una muestra de 900 adultos estadounidenses, que ante un resumen de IA los usuarios de Google pulsaban un enlace tradicional en el 8 % de las &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;visitas, frente al 15 % cuando no lo había. Si la respuesta nos basta, ¿quién visitará las páginas de las que se nutre? A quienes escribimos en la red la pregunta nos concierne.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span&gt;&lt;b&gt;Buscar sigue siendo cosa nuestra&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span&gt;Cambian los instrumentos —rollo, ficha, enlace, conversación—; la tarea de dudar y comprobar sigue siendo nuestra. &lt;b&gt;La IA puede ahorrarnos el rastreo, no la duda&lt;/b&gt;. Concluimos con 5&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;&amp;nbsp;preguntas, la quinta es la mejor, que antes exigían mucho trabajo:&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;isSelectedEnd&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;1. ¿Cómo se relacionan tres ideas que aparecen en disciplinas diferentes?&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Podemos pedir que se conecten, por ejemplo, la neurociencia del aprendizaje, la motivación escolar y el diseño de herramientas educativas. Antes necesitábamos localizar artículos especializados, leerlos y construir una síntesis. Ahora podemos solicitar un primer mapa conceptual, pedir ejemplos y profundizar en las relaciones que nos interesen. La respuesta inicial no sustituye la investigación: nos ayuda a comenzar.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;isSelectedEnd&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;2. ¿Puedes explicármelo de tres maneras distintas?&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Un mismo concepto puede explicarse a un niño de diez años, a un estudiante universitario o a una persona especializada. La IA permite adaptar vocabulario, extensión y ejemplos, además de reformular una explicación cuando no la entendemos. Para la educación, esta capacidad abre oportunidades de personalización difíciles de conseguir mediante una página estática.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgTyn0UPs9Onqv6hQNcWY-lusoJkA-9KcZVfA-T2xmnZz2559fPT4SQ9Bh3G_feUJVqAAT7PzOOVKcxsp9vacrLri3DFLOZNUwuwKZoOfbgLO5aAGg45EJkBdHuJ9RK2-w98NnyozgfZ_dOMbqDvjN04M_Ilg_whrQ07Hx9eiEj8zDliiZvXj2t/s1536/7737699a-b706-49f3-8bf1-e68ddf63aa43.png&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1536&quot; data-original-width=&quot;1024&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgTyn0UPs9Onqv6hQNcWY-lusoJkA-9KcZVfA-T2xmnZz2559fPT4SQ9Bh3G_feUJVqAAT7PzOOVKcxsp9vacrLri3DFLOZNUwuwKZoOfbgLO5aAGg45EJkBdHuJ9RK2-w98NnyozgfZ_dOMbqDvjN04M_Ilg_whrQ07Hx9eiEj8zDliiZvXj2t/s320/7737699a-b706-49f3-8bf1-e68ddf63aa43.png&quot; width=&quot;213&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;isSelectedEnd&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;3. ¿Qué tienen en común dos acontecimientos separados por siglos?&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Podemos comparar revoluciones tecnológicas, sistemas educativos o crisis económicas, solicitando semejanzas, diferencias y límites de la comparación. El buscador tradicional encontraba documentos sobre cada asunto; la IA puede proponer una estructura comparativa que después debemos comprobar.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;isSelectedEnd&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;4. ¿Qué información necesito para tomar una decisión?&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Ante una compra, un viaje o la elección de una tecnología, podemos pedir criterios, ventajas, inconvenientes y preguntas pendientes. La respuesta resulta especialmente útil cuando no sabemos todavía qué debemos investigar. Si la decisión afecta a nuestra salud, patrimonio o derechos, las fuentes autorizadas y el asesoramiento profesional siguen siendo esenciales.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;isSelectedEnd&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;5. &lt;span style=&quot;background-color: #fcff01;&quot;&gt;¿Qué preguntas no me estoy haciendo?&lt;/span&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Quizá esta sea la posibilidad más interesante. Podemos presentar una idea, un proyecto educativo o un argumento y pedir que identifique supuestos ocultos, objeciones y perspectivas alternativas. La IA puede ayudarnos a pensar contra nuestras propias intuiciones, siempre que no confundamos sus sugerencias con una evaluación infalible.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;En 1896, un abogado belga montó un servicio para contestar preguntas por correo: quien pagaba recibía las fichas que las respondían. https://t.co/cEFNMiMKFc Era un buscador de papel. Google hizo lo mismo en milisegundos, pero seguía señalando: páginas, no respuestas. La IA cambia eso: compone, ajusta el nivel, admite réplica y atiende preguntas que no cabían en una búsqueda. También se equivoca, y suena segura: un estudio de la UER y la BBC halló problemas significativos en el 45 % de sus respuestas sobre noticias. Preguntar es hoy más fácil que nunca; comprobar, más necesario. Del Mundaneum a la IA, en el blog: [enlace]

1896an, abokatu belgiar batek galderei postaz erantzuteko zerbitzua jarri zuen martxan: ordaintzen zuenak erantzuna jasotzen zuen, fitxen kopien bidez. Googlek milisegundotan egin zuen lan bera, baina seinalatzen jarraitu zuen: orriak, ez erantzunak. Adimen artifizialak hori aldatzen du: erantzun bat eraikitzen du eta maila egokitzen du. Baina huts egiten du, eta ziur dirudi: EBUk eta BBCk egindako ikerketa batek arazo adierazgarriak aurkitu zituen albisteei buruzko erantzunen % 45ean. Galdetzea inoiz baino errazagoa da; egiaztatzea, inoiz baino beharrezkoagoa. Mundaneumetik adimen artifizialera, blogean: [esteka]

In 1896 a Belgian lawyer set up a service that answered questions by post: whoever paid received the index cards holding the answer. A paper search engine. Google did the same in milliseconds, but it still pointed: pages, not answers. AI changes that: it composes, adjusts the level, takes follow-ups and handles questions that never fit a search box. It also gets things wrong while sounding sure: an EBU–BBC study found significant problems in 45% of AI answers about the news. Asking has never been easier; checking has never mattered more. From the Mundaneum to AI, on the blog: [link]

En 1896, un avocat belge a créé un service qui répondait aux questions par courrier : contre paiement, on recevait les fiches qui contenaient la réponse. Google a fait pareil en quelques millisecondes, mais il se contentait de renvoyer : des pages, pas des réponses. L&#39;IA change la donne : elle compose, ajuste le niveau et permet de relancer. Elle se trompe aussi, en paraissant sûre d&#39;elle : une étude de l&#39;UER et de la BBC a relevé des problèmes significatifs dans 45 % de ses réponses sur l&#39;actualité. Demander n&#39;a jamais été aussi facile ; vérifier, aussi nécessaire. Du Mundaneum à l&#39;IA, sur le blog : [lien]&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2108486355357405449?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;October 9, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;
&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/preguntas-que-google-no-podia-responder.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjh23zxsV6mOH6BRyZV4sFEqGMVot3djCRDXclajiyLkq3uhJycyUTZd50w1PNCzxRmOCtag_92sLLKlKXhC1UEsv-8LoX5OJv-TEt8_3aJx7ktfQ773sivAvjdcK3UblpaQ7tvzQYts6sBq_jYa2hmkLB9IsrbPePhVvtMScLEc2azKIRzFHsy/s72-w346-h233-c/hhjhjgjh4fd7cc029e_z.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-5538601937689926971</guid><pubDate>Thu, 08 Oct 2026 17:30:58 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-08T20:41:13.794+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">bizkaia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">economía</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">getxo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">RayBan Meta</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">turismo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">viajar</category><title>Últimos cruceros en Getxo al inicio del otoño</title><description>&lt;center&gt;&lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/b7yPMJ5odO4?si=Gd84rKMdGelI4rTF&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;

  &lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;

 Volvemos con uno de nuestros pasatiempos preferidos: &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search?q=crucero+getxo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Fotografiar cruceros en Getxo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Viviendo en Las Arenas es imposible no fijarse en el d&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f; font-family: inherit;&quot;&gt;esfile de cruceros en Getxo. Siempre sorprende el silencio y la agilidad con las que maniobran a pesar de su&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f; font-family: inherit;&quot;&gt;inmensidad. Es un espectáculo majestuoso que, año tras año, transforma el paisaje cotidiano de nuestro municipio. Durante las últimas semanas, hemos paseado por el muelle de Arriluze y del faro contemplando a estos colosos del mar y nos preguntamos cómo esta afluencia incesante moldea nuestro entorno, en la economía, las políticas públicas y la educación cívica de nuestra comunidad.&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;&lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;div _ngcontent-ng-c1173688735=&quot;&quot; aria-busy=&quot;false&quot; aria-live=&quot;polite&quot; class=&quot;markdown markdown-main-panel md-content enable-luminous-fast-follows enable-updated-hr-color&quot; dir=&quot;ltr&quot; id=&quot;model-response-message-contentr_2b14d0d7efb3ff62&quot; inline-copy-host=&quot;&quot; style=&quot;--animation-duration: 400ms; --fade-animation-function: ease-out; animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En primer lugar, los datos precisos reflejan una realidad económica innegable. Esta temporada de 2026 proyectaba en sus inicios la llegada de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Puerto_de_Bilbao&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Puerto de Bilbao en Wikipedia&quot;&gt;más de cien (100) cruceros a las terminales del Puerto de Bilbao&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; ubicadas en nuestro municipio de Getxo. De hecho, el pasado viernes 2 de octubre de 2026 vimos partir al imponente &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Oceania_Cruises&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Oceania Cruises en Wikipedia&quot;&gt;&lt;i data-index-in-node=&quot;313&quot; data-path-to-node=&quot;5&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;Marina&lt;/i&gt;, de la compañía Oceania Cruises&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, y apenas unas horas después, el sábado 3 de octubre, presenciamos la entrada y salida del majestuoso &lt;i data-index-in-node=&quot;454&quot; data-path-to-node=&quot;5&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Viking_(cruise_line)&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Viking Cruises en Wikipedia&quot;&gt;Viking Mira&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;. También han estado&amp;nbsp;&lt;/span&gt;en Getxo&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;el &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Insignia&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.ncl.com/es/es/Cruceros/Norwegian-Star-h9vep/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Norwegian Star&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, incluso simultáneamente tres cruceros &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.vikingcruises.com/oceans/ships/viking-saturn.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Viking Saturn&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://en.ponant.com/cruise-ships/le-laperouse&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Le Lapérouse&lt;/a&gt; y &lt;a href=&quot;https://www.silversea.com/es/barcos/silver-dawn.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Silver Dawn&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/b&gt;(que también coincidió con&lt;b&gt;&amp;nbsp;&lt;/b&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://www.royalcaribbean.com/esp/es/cruise-ships/liberty-of-the-seas&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Liberty of the Seas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp;y &lt;a href=&quot;https://atlasoceanvoyages.com/world-voyager&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;World Voyager&lt;/a&gt;)&lt;/b&gt;,... Es decir, miles de viajeros internacionales de alto poder adquisitivo desembarcan puntualmente en nuestra puerta. Los comerciantes locales, la hostelería y el tejido de servicios conexos recogen los frutos de un turismo que dinamiza fuertemente a Bizkaia.&amp;nbsp;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgz6L-9OWDKZ51OBDD5osBZulHbLRPKOJuwgbRsQF-yWOUaPvxuX95noa5vsw35HeRoW2b1kxYrNLZPclYZ9uUTtsqnxOHK031CpOQaIxmASTnCF6Zf5JZrF1b1Xt3BZhPJrpE63a0s_abhWRt1xjLBuYreAolq_STEVjZHnXjQj1j1Ri0NF-AN/s2273/55572504998_7c9be05ee0_o.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2273&quot; data-original-width=&quot;2064&quot; height=&quot;242&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgz6L-9OWDKZ51OBDD5osBZulHbLRPKOJuwgbRsQF-yWOUaPvxuX95noa5vsw35HeRoW2b1kxYrNLZPclYZ9uUTtsqnxOHK031CpOQaIxmASTnCF6Zf5JZrF1b1Xt3BZhPJrpE63a0s_abhWRt1xjLBuYreAolq_STEVjZHnXjQj1j1Ri0NF-AN/w220-h242/55572504998_7c9be05ee0_o.jpg&quot; width=&quot;220&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Tampoco podemos obviar el análisis político y medioambiental de esta actividad. Como veteranos defensores de la movilidad cero emisiones, nos ilusiona especialmente constatar los avances en la electrificación de los muelles. La implementación de la conexión eléctrica de los buques a la red terrestre (el llamado sistema &lt;i data-index-in-node=&quot;321&quot; data-path-to-node=&quot;6&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Shore_power&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Onshore Power Supply en Wikipedia&quot;&gt;Onshore Power Supply&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;) es un acierto rotundo de nuestras instituciones. Significa que estos enormes hoteles flotantes pueden apagar sus motores de combustión mientras atracan en Getxo, eliminando la contaminación acústica y atmosférica. Constituye un caso de estudio perfecto sobre cómo la política económica puede y debe alinearse con la ecología; una lección práctica que recomendamos analizar a fondo en cualquier aula universitaria.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Hemos observado, cámara del iPhone en mano y las &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Meta_smart_glasses&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Ray-Ban Meta Smart Glasses en Wikipedia&quot;&gt;gafas Ray-Ban Meta&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; durante nuestras habituales caminatas, cómo los visitantes se maravillan con la majestuosidad del Puente Colgante o las renovadas galerías de Punta Begoña. Hace apenas unas semanas, en el mes de septiembre, cuando este modesto blog alcanzaba la emotiva cifra de veinte (20) millones de visitas, reflexionábamos precisamente sobre nuestra posición en el mundo globalizado. Ver a ciudadanos de rincones remotos leyendo sobre nuestra historia local, o cruzando miradas amables con nuestros vecinos, nos demuestra que la educación trasciende ampliamente las aulas formales. Getxo se convierte en una escuela abierta de civismo, diversidad y hospitalidad.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Quizá el mayor reto a futuro resida en mantener un equilibrio inteligente. La convivencia pacífica con los residentes habituales exige una planificación rigurosa. También demanda que eduquemos a las nuevas generaciones —y pienso en nuestros queridos nietos— en el valor de un &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Turismo_sostenible&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Turismo Sostenible en Wikipedia&quot;&gt;turismo respetuoso&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; que enriquezca, en lugar de erosionar, nuestra identidad vasca.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;A mis 73 años, contemplo el vaivén de estos barcos y me doy cuenta de que Euskal Herria sigue siendo un puerto de abrigo excepcional en un mundo demasiado acelerado. Aún nos quedan muchos paseos para documentar cómo evoluciona nuestra tierra. Recomendamos vivamente acercarse al puerto deportivo en los próximos días de atraque (que apenas quedan ya hasta la primavera próxima); sentarse, respirar la brisa marina y aprender de este mundo global que viene a visitarnos.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Finalizamos con una cita de&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Grace_Hopper&quot; rel=&quot;noopener noreferrer&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Grace Hopper en Wikipedia&quot;&gt;Grace Hopper&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;:&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&quot;&lt;i&gt;A ship in port is safe, but that&#39;s not what ships are built for&lt;/i&gt;&quot; (&quot;Un barco en el puerto es seguro, pero no es para eso para lo que se construyen los barcos&quot;).&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Eskerrik asko. ¡Gracias por acompañarnos en esta travesía compartida!&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: center; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;
  
    &lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720336048674&quot; title=&quot;Crucero Viking Saturn y otros de 2026&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;Crucero Viking Saturn y otros de 2026&quot; height=&quot;375&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/31337/55573154003_3b78c0cb62.jpg&quot; width=&quot;500&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: center; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720336048674/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Álbum de imágenes&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/center&gt;
&lt;/center&gt;

&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/cruceros-en-getxo-al-inicio-del-otono.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://img.youtube.com/vi/b7yPMJ5odO4/default.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-3485722485964704229</guid><pubDate>Thu, 08 Oct 2026 09:24:59 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-08T11:25:41.329+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">biología</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">fauna</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">historia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">longevidad</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">salud</category><title>De Gilgamesh a la tortuga Jonathan: Secretos de longevidad</title><description>&lt;center&gt;&lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/TS4xpGKobVI?si=OHTKM_SyoPQ98jqP&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;
  
  &lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Hay una fotografía de la década de 1880 en la que una tortuga gigante, ya adulta, recorre los jardines de Plantation House, en &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Santa_Elena_(territorio)&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Santa Elena&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;. Es &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Jonathan_%28tortuga%29&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Jonathan&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. Se calcula que nació hacia 1832 y sigue allí, con unos 194 años: el animal terrestre más longevo que conocemos. El 7 de octubre de 2026, &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adw8887&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;em&gt;&lt;b&gt;Science Advances&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; publicó la lectura de su genoma y de su epigenoma, el registro de qué genes se encienden y cuáles se apagan.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Buscaban uno de los secretos de la longevidad y encontraron dos cosas. El equipo, dirigido por &lt;a href=&quot;https://www.eurekalert.org/news-releases/1146864&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Stephen Clark&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; desde la &lt;a href=&quot;https://www.kallel.org/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Fundación Kallel&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;, halló &lt;a href=&quot;https://www.cam.ac.uk/research/news/genetic-analysis-of-the-worlds-oldest-land-animal-reveals-secret-of-living-194-years&quot;&gt;&lt;b&gt;287 variantes genéticas únicas&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; ligadas a la reparación del &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/%C3%81cido_desoxirribonucleico&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;ADN&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;, la inflamación, la insulina y la defensa frente al cáncer. Y algo más llamativo: los reguladores de los genes de la energía y de la reparación se han mantenido estables durante casi dos siglos. No parece solo buena herencia; parece poco desgaste.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiXZL97ujfO7Hlw6-ADxNmDhJpE4eeCgAOWWuKr2-8aloWuzDeGojs7SqG9mdnm5xShwKaDXpzp0DfAgiq4gZ8Nd2G0442IeJRi1ITk_ItzvReP4p11etbjpCBkDgrcVF7K1HwY_HaigT97au9MU8E6OyfW6hSNsr4BRxPlqRCYyo1O5s5x4JLS/s960/ciencia-tortuga-jonathan-animal-mas-longevo-del-mundo-1.jpg&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;960&quot; data-original-width=&quot;640&quot; height=&quot;240&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiXZL97ujfO7Hlw6-ADxNmDhJpE4eeCgAOWWuKr2-8aloWuzDeGojs7SqG9mdnm5xShwKaDXpzp0DfAgiq4gZ8Nd2G0442IeJRi1ITk_ItzvReP4p11etbjpCBkDgrcVF7K1HwY_HaigT97au9MU8E6OyfW6hSNsr4BRxPlqRCYyo1O5s5x4JLS/w160-h240/ciencia-tortuga-jonathan-animal-mas-longevo-del-mundo-1.jpg&quot; width=&quot;160&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Del elixir al gen: una búsqueda de milenios.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En el &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Poema_de_Gilgamesh&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;poema de Gilgamesh&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, el rey de &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Uruk&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Uruk &lt;/b&gt;&lt;/a&gt;consigue una planta que devuelve la juventud y decide probarla antes con un anciano, un esbozo de ensayo clínico que no llega a celebrarse: una serpiente se la roba. Milenios después, el noble veneciano &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://publicdomainreview.org/collection/cornaro-sure-and-certain-methods/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Luigi Cornaro&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; hizo de la sobriedad un método para vivir mucho, y &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Nietzsche&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Nietzsche &lt;/b&gt;&lt;/a&gt;le objetó que confundía la causa con el efecto: no vivía largo por comer poco, comía poco por su metabolismo lento. En 1993, &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8247153/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Cynthia Kenyon&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; comprobó que alterar un solo &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Gen&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;gen, &lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/DAF-2&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;daf-2&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, hacía vivir a un gusano más del doble: envejecer tenía palancas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Senescencia_negligible&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Longevidad animal: tiburones y tortugas gigantes&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Se ha calculado que el &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Somniosus_microcephalus&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;tiburón de Groenlandia&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; alcanza al menos 272 años. Un &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27516602/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;estudio de 2016&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; estimó su edad con el radiocarbono del cristalino ocular y usó la huella de las pruebas nucleares como marcador temporal. En 2019, un &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://doi.org/10.1038/s41559-018-0733-x&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;equipo de Yale y de la Universidad de Oviedo&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; secuenció a &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/El_Solitario_George&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Lonesome George&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; y a una &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Aldabrachelys_gigantea&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;tortuga de Aldabra&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; y señaló variantes en genes de reparación del ADN, inflamación y cáncer. Jonathan añade el epigenoma.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Longevidad&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Longevidad humana: la lección de &lt;/a&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search?q=Mar%C3%ADa+Branyas&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;María Branyas (posts previos)&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;María Branyas llegó a los 117 años y se ofreció a ser estudiada. El análisis de su caso, publicado en &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://doi.org/10.1016/j.xcrm.2025.102368&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;em&gt;&lt;b&gt;Cell Reports Medicine&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; en 2025, halló &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Tel%C3%B3mero&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;telómeros&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; muy cortos y &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Linfocito_B&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;linfocitos B&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; envejecidos junto a inflamación baja y un &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Epigenoma&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;epigenoma&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; más joven que su edad: en ella convivían la vejez extrema y la salud. Uno de los autores del trabajo sobre Jonathan ve una coincidencia en las mitocondrias, las centrales de energía de la célula, eficientes en ambos.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEguYAEFbqUyKdKyvBuQIx-aU3ijHYVlfdMUsFQysNJGuY5R7-ibiOgIkhh4K8MMwK631xiFHrp-_TBFaCYDJwknQKWqWRChEkWGxPNvHIPb_nMVXofqTj9ymMdqt1UUrQWOmqyZKl466L12RGoSoD1BcwVbEOcwUfslZEJexmKJkX_qnbqIbhWV/s1000/81BesiVBDuL._AC_UF1000,1000_QL80_.jpg&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1000&quot; data-original-width=&quot;632&quot; height=&quot;227&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEguYAEFbqUyKdKyvBuQIx-aU3ijHYVlfdMUsFQysNJGuY5R7-ibiOgIkhh4K8MMwK631xiFHrp-_TBFaCYDJwknQKWqWRChEkWGxPNvHIPb_nMVXofqTj9ymMdqt1UUrQWOmqyZKl466L12RGoSoD1BcwVbEOcwUfslZEJexmKJkX_qnbqIbhWV/w143-h227/81BesiVBDuL._AC_UF1000,1000_QL80_.jpg&quot; width=&quot;143&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Estudio_de_caso&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Un solo caso no cierra el expediente&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Conviene no precipitarnos. Jonathan es un único ejemplar, &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.agenciasinc.es/Noticias/El-genoma-del-animal-terrestre-mas-longevo-del-mundo-revela-como-resiste-al-envejecimiento&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;no se le puede sacar sangre&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, parte de su genoma hubo que &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.scientificamerican.com/article/scientists-unlock-the-longevity-secrets-of-194-year-old-jonathan-the-giant-tortoise/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;completarlo con ADN de una tortuga más joven&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; y el propio equipo admite que no sabe si ese orden genético causa su longevidad o solo la acompaña: la vieja objeción de Nietzsche a Cornaro. Elixires, ninguno. Queda algo menos épico y quizá más útil: la edad y la enfermedad pueden, en ciertas condiciones, desvincularse.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Gilgamesh&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Gilgamesh &lt;/b&gt;&lt;/a&gt;volvió a Uruk sin la planta y enseñó sus murallas a su compañero de viaje: eso, y no la juventud, es lo que queda. Con el conocimiento pasa igual: ningún animal explica la longevidad por sí solo; cada estudio coloca un ladrillo. Unamuno dedicó un capítulo de &lt;em&gt;Del sentimiento trágico de la vida&lt;/em&gt; al &lt;a href=&quot;https://es.wikisource.org/wiki/%C3%8Dndice:Del_sentimiento_tr%C3%A1gico_de_la_vida.pdf&quot;&gt;«&lt;b&gt;hambre de inmortalidad&lt;/b&gt;»&lt;/a&gt;; la ciencia, más modesta, aspira a entender cuánto de nuestro desgaste puede aplazarse.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Investigaci%C3%B3n-acci%C3%B3n&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Una propuesta de acción&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Proponemos tres metas escalonadas. A dos años: leer cada trimestre un artículo científico original sobre envejecimiento, empezando por el de Jonathan, y contrastarlo con su titular en prensa (ocho lecturas, un cuaderno de discrepancias). A cinco: escribir cada año una entrada que actualice lo que sabemos, revisada por una persona experta. A diez: ofrecer como voluntariado un taller intergeneracional sobre cómo distinguir un hallazgo de una promesa. Evaluación: el cuaderno, las correcciones recibidas y una breve encuesta antes y después de cada taller.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p lang=&quot;es&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Jonathan, una tortuga gigante nacida hacia 1832, tiene unos 194 años y acaban de leer su ADN: https://t.co/pY1hbf0Cfq 287 variantes ligadas a la reparación del ADN y un epigenoma mucho más intacto de lo esperado.Pero la pregunta es mucho más antigua: una planta robada por una serpiente en el poema de Gilgamesh, la dieta de Cornaro que Nietzsche desmontó, un gusano que vivía el doble, un tiburón de más de dos siglos, una supercentenaria catalana. ¿Qué hemos aprendido buscando los secretos de la longevidad? ¿Y qué seguimos sabiendo a medias? #longevidad #ciencia

Jonathan dortoka erraldoia 1832 inguruan jaio zen, eta 194 urte inguru ditu. Orain, bere DNA irakurri dute: DNAren konponketarekin lotutako 287 aldaera eta espero baino askoz osoagoa den epigenoma. Baina galdera askoz zaharragoa da: Gilgameshen poemako sugeak lapurtutako landarea, Cornaroren dieta (Nietzschek kolokan jarri zuena), bi aldiz luzeago bizi zen zizarea, bi mende baino gehiagoko marrazoa, 117 urte bete zituen katalana. Zer ikasi dugu bizi luzearen sekretuak bilatzen? Eta zer dakigu oraindik erdizka? #zientzia #bizitzaluzea

Jonathan, a giant tortoise born around 1832, is about 194 years old, and his DNA has just been read: 287 gene variants tied to DNA repair and an epigenome far more intact than expected. But the question is much older: a plant stolen by a serpent in the Epic of Gilgamesh, Cornaro&#39;s diet (which Nietzsche took apart), a worm that lived twice as long, a shark over two centuries old, a Catalan supercentenarian. What have we learned chasing the secrets of longevity? And what do we still only half know? #longevity #science

Jonathan, tortue géante née vers 1832, a environ 194 ans, et on vient de lire son ADN : 287 variantes liées à la réparation de l&#39;ADN et un épigénome bien plus intact que prévu. Mais la question est bien plus ancienne : la plante volée par un serpent dans l&#39;épopée de Gilgamesh, le régime de Cornaro (que Nietzsche a démonté), un ver qui vivait deux fois plus longtemps, un requin de plus de deux siècles, une supercentenaire catalane. Qu&#39;avons-nous appris en cherchant les secrets de la longévité ? Et que ne savons-nous encore qu&#39;à moitié ? #longévité #science&lt;/p&gt;&amp;mdash; Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2108126553913659725?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;October 8, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;
&lt;script async src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot; charset=&quot;utf-8&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/de-gilgamesh-la-tortuga-jonathan.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://img.youtube.com/vi/TS4xpGKobVI/default.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-6415475254095000894</guid><pubDate>Wed, 07 Oct 2026 09:22:25 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-07T11:30:52.159+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">AI</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">AUVE</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">BEV</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">expresidenteAUVE</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">motor</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">vídeos</category><title>Años después de nuestra presidencia de AUVE</title><description>&lt;center&gt;&lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/3jrQkMaq1eM&quot; title=&quot;Los early adopters españoles del coche eléctrico | Mikel Agirregabiria&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;

&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f; font-family: inherit;&quot;&gt;Han pasado poco más de tres años desde que fui&lt;b&gt; &lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/2023/06/informe-final-y-despedida-del.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;relevado de la Presidencia de AUVE el 13 de junio de 2023&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Actualmente soy un socio más, pero con cierta perspectiva histórica. Con ayuda de la IA he querido &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/2023/01/los-early-adopters-espanoles-del-coche.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;repasar una&amp;nbsp;&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f; font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/2023/01/los-early-adopters-espanoles-del-coche.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;entrevista&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; en el &lt;b&gt;V Data Day del 16 de diciembre de 2022&lt;/b&gt;:&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f; font-family: inherit;&quot;&gt;Los &lt;/span&gt;&lt;i data-index-in-node=&quot;4&quot; data-path-to-node=&quot;3&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;early adopters&lt;/i&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f; font-family: inherit;&quot;&gt; del coche eléctrico en España. Fui&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f; font-family: inherit;&quot;&gt;entrevistado por &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://x.com/gustavo_franco_&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Gustavo Franco&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, y pudimos &lt;a href=&quot;https://youtu.be/3jrQkMaq1eM&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;b&gt;conversar en profundidad&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f; font-family: inherit;&quot;&gt;sobre el presente y el futuro de la movilidad sostenible [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQxgk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D5&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;00:05&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f; font-family: inherit;&quot;&gt;].&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f; font-family: inherit;&quot;&gt;A lo largo de casi una hora de charla, abordamos mi trayectoria profesional, el papel fundamental de la &lt;b&gt;Asociación de Usuarios de Vehículos Eléctricos (AUVE)&lt;/b&gt; que tenía la oportunidad de presidir, y los grandes retos a los que se enfrentaba España en la ineludible transición eléctrica. Para mis lectores habituales, he querido resumir para una lectura rápida las ideas principales. Al final, &lt;i&gt;&lt;b&gt;veremos en cursiva cómo y cuánto ha evolucionado&lt;/b&gt;&lt;/i&gt; el panorama.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div _ngcontent-ng-c360563987=&quot;&quot; aria-busy=&quot;false&quot; aria-live=&quot;polite&quot; class=&quot;markdown markdown-main-panel md-content enable-luminous-fast-follows enable-updated-hr-color&quot; dir=&quot;ltr&quot; id=&quot;model-response-message-contentr_8f1388b8433951bf&quot; inline-copy-host=&quot;&quot; style=&quot;--animation-duration: 400ms; --fade-animation-function: ease-out; animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: justify; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;5&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;De la docencia a la movilidad sostenible:&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;La entrevista comenzó repasando mis más de cuatro décadas de dedicación a la educación, la innovación y la divulgación científica [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQxwk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D43&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;00:43&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;]. Mi vocación siempre ha sido el aprendizaje. Siempre he creído en la ética de compartir conocimiento —sintiéndome un &quot;hacker&quot; en el mejor y más constructivo sentido de la palabra [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQyAk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D173&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;02:53&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;]—, lo que me acercó de forma natural a la mecánica y al vehículo eléctrico. Soy un firme optimista tecnológico; confío en que la tecnología, correctamente diseñada e implementada, nos ayudará a reducir drásticamente la siniestralidad y a crear un ecosistema más seguro [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQyQk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D266&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;04:26&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;]. Desde AUVE no solo promovemos el coche eléctrico, sino que solemos decir que tenemos &quot;alma de peatón&quot;, priorizando siempre las ciudades humanizadas y el transporte público [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQygk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D388&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;06:28&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;].&amp;nbsp;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgPo5HxXhhSu666FChWTC3HF4lyru1YtlUd3IqP3A0jAROxv0nafWqw-6ZWnvfQrw-hncny_3jn1z9nh3WxpqM3zpmbNTMSW_XA4_lGpuC7ZYwHOhp8-i7aqLfPwbEWCykEHyWA3UwJ-lS3Wh0G9vIs25J9XtxjQ4JoJEa8iIKBZVro2V3CyBCG/s2239/55571415907_5f60acbd31_o.jpg&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2239&quot; data-original-width=&quot;1811&quot; height=&quot;213&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgPo5HxXhhSu666FChWTC3HF4lyru1YtlUd3IqP3A0jAROxv0nafWqw-6ZWnvfQrw-hncny_3jn1z9nh3WxpqM3zpmbNTMSW_XA4_lGpuC7ZYwHOhp8-i7aqLfPwbEWCykEHyWA3UwJ-lS3Wh0G9vIs25J9XtxjQ4JoJEa8iIKBZVro2V3CyBCG/w172-h213/55571415907_5f60acbd31_o.jpg&quot; width=&quot;172&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: justify; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;6&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;La evolución del usuario: de pioneros a una mayoría pragmática.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Un punto clave de la entrevista fue analizar cómo ha cambiado el perfil del usuario. Cuando AUVE se fundó en la primavera de 2015, los pioneros (&lt;/span&gt;&lt;i data-index-in-node=&quot;209&quot; data-path-to-node=&quot;6&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;early adopters&lt;/i&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;) eran personas muy proactivas que asumieron grandes riesgos con baterías incipientes y una escasa red de carga [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQywk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D559&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;09:19&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;]. A finales de 2022, habiendo superado los 5.300 socios, el escenario era radicalmente distinto. El conductor actual forma parte de una mayoría más pragmática e inteligente que ha sabido superar las barreras de la desinformación [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQzAk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D638&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;10:38&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;].&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: justify; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El mayor valor de nuestra asociación es ofrecer una orientación honesta de usuario a usuario. Siempre lo afirmamos con rotundidad: quien hace la prueba y da el salto a lo eléctrico, descubre una experiencia tan superior que jamás querrá volver atrás al motor de combustión [&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQzQk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D821&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;13:41&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;].&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;Ahora se ha logrado que el BEV, Tesla Model 3, sea el modelo más vendido en nuestro mercado&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/div&gt;&lt;span&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: justify; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;8&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Los retos en España: urbanismo y burocracia:&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Pese a sus enormes ventajas, España sigue rezagada en la adopción frente a vecinos como Portugal o Francia [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQzgk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D937&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;15:37&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;]. Esto se debe, en gran medida, a una particularidad urbanística nuestra: somos un país que vive mayoritariamente en bloques de pisos verticales, lo que nos hace líderes mundiales en la instalación de ascensores [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQzwk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D1409&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;23:29&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;]. Esta realidad dificulta enormemente la recarga vinculada doméstica. Resulta paradójico que las comunidades de vecinos asuman con normalidad la fortísima inversión de instalar un ascensor, pero existan trabas para facilitar infraestructuras de recarga limpias [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQ0Ak&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D1521&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;25:21&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;].&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: justify; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Asimismo, aunque aplaudimos el aumento de las ayudas estatales para la compra, denunciamos que el sistema actual de gestión autonómica resulta excesivamente burocrático y disuasorio. Reclamamos medidas más directas, como aplicar directamente un IVA reducido o incentivos inmediatos en el concesionario [&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQ0Qk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D2293&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;38:13&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;]. &lt;b&gt;&lt;i&gt;Este tema sigue pendiente y persiste como un obstáculo a la electrificación del transporte.&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: justify; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;10&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;La voz del usuario y el horizonte global:&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En el ámbito de la política nacional, manifestamos nuestra incomprensión ante la ausencia de AUVE en la reciente Mesa de Gobernanza de Puntos de Recarga [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQ0gk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D2070&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;34:30&lt;/a&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;]. Es imperativo que el Gobierno escuche a quienes utilizamos y sostenemos la infraestructura a diario.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;Este ausencia institucional de AUVE sigue postergada.&amp;nbsp;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjYDYKc1ToszDGIyRRRtGR5HaD0BWAs3vCFG6lSH-NA6dOe0dy1WlqNewmxmzroQV0UgWREBCvU-rN9TbovS5k7yEyM1ugMf7vwwZtDAfNE1dlQhmCbvOmPsG6GgI7pJnXFETnZWdw-_xWhxn0ktf6cqeQ6vOrWJdQF7d3F3SPzGI4jGRAkurnq/s2255/55572557863_26f21c8c77_o.jpg&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2255&quot; data-original-width=&quot;1776&quot; height=&quot;238&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjYDYKc1ToszDGIyRRRtGR5HaD0BWAs3vCFG6lSH-NA6dOe0dy1WlqNewmxmzroQV0UgWREBCvU-rN9TbovS5k7yEyM1ugMf7vwwZtDAfNE1dlQhmCbvOmPsG6GgI7pJnXFETnZWdw-_xWhxn0ktf6cqeQ6vOrWJdQF7d3F3SPzGI4jGRAkurnq/w187-h238/55572557863_26f21c8c77_o.jpg&quot; width=&quot;187&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;span&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #1f1f1f;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: justify; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Afortunadamente, a nivel internacional hemos dado un paso estratégico integrándonos con derecho a voto en la &lt;i data-index-in-node=&quot;109&quot; data-path-to-node=&quot;11&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;Global EV Alliance&lt;/i&gt; [&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQ0wk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D2759&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;45:59&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;]. Desde este frente común, queremos co-liderar el sur de Europa e impulsar regulaciones globales, como la obligatoriedad de garantizar la interoperabilidad en las recargas, tomando como clara inspiración la estandarización europea del puerto USB-C para móviles [&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQ1Ak&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D2891&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;48:11&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;].&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Por último, cerramos la charla mirando con esperanza a tecnologías disruptivas como el V2G (&lt;/span&gt;&lt;i data-index-in-node=&quot;92&quot; data-path-to-node=&quot;12&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;Vehicle-to-Grid&lt;/i&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;), que permitirá que nuestros vehículos sirvan como sistemas de almacenamiento rodante para estabilizar la red eléctrica [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQ1Qk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D2624&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;43:44&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;]. Vivimos un verdadero cambio de era y, como en toda gran evolución tecnológica, las entidades que no sepan adaptarse simplemente quedarán por el camino [&lt;/span&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: inherit; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;link-block _nghost-ng-c553306387=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;a _ngcontent-ng-c553306387=&quot;&quot; _nghost-ng-c3471729652=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; data-hveid=&quot;0&quot; data-ved=&quot;0CAAQ_4QMahgKEwjG2PXhvaKXAxUAAAAAHQAAAAAQ1gk&quot; decode-data-ved=&quot;1&quot; externallink=&quot;&quot; href=&quot;https://www.google.com/search?q=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3D3jrQkMaq1eM%26t%3D1685&quot; jslog=&quot;197247;track:generic_click,impression,attention;BardVeMetadataKey:W1sicl84ZjEzODhiODQzMzk1MWJmIiwiY18xYzMwODM3OWNlOTE3MGE4IixudWxsLCJyY19jY2IyYjI2NWIxMTU1ZmNkIixudWxsLG51bGwsImVzIixudWxsLDEsbnVsbCxudWxsLDEsMF1d&quot; rel=&quot;noopener&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(0, 0, 0); clear: none; clip: auto; color: black; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: pointer; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(0, 0, 0) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(0, 0, 0); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;28:05&lt;/a&gt;&lt;!----&gt;&lt;/link-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;].&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: justify; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; text-align: justify; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Concluyendo, con una pizca entreverada de nostalgia y de éxito tan diferido como seguro: &lt;b&gt;&lt;i&gt;Queda mucho por hacer. Echamos de menos aquellas congresos macro que comenzamos a organizar y que nos otorgaban presencia mediática y autoridad ciudadana. Ambas son premisas para construir un organismo AUVE autónomo, estable, independiente, sólido y significativo que actúe como un componente esencial de consulta obligada en cualquier mesa de decisión&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;attachment-container youtube&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; color: #1f1f1f; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; font-family: &amp;quot;Google Sans Text&amp;quot;, sans-serif; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;response-element class=&quot;no-md&quot; ng-version=&quot;0.0.0-PLACEHOLDER&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;youtube-block _nghost-ng-c1081965218=&quot;&quot; class=&quot;ng-star-inserted&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;attribution-container _ngcontent-ng-c1081965218=&quot;&quot; _nghost-ng-c4126023489=&quot;&quot; style=&quot;animation: auto ease 0s 1 normal none running none; appearance: none; background-attachment: scroll; background-clip: border-box; background-image: none; background-origin: padding-box; background-position: 0% 0%; background-repeat: repeat; background-size: auto; border: 0px rgb(31, 31, 31); clear: none; clip: auto; columns: auto; contain: none; container: none; content: normal; cursor: auto; cx: 0px; cy: 0px; d: none; direction: ltr; display: inline; fill: rgb(0, 0, 0); filter: none; flex-direction: row; flex: 0 1 auto; float: none; gap: normal; hyphens: manual; inset: auto; interactivity: auto; isolation: auto; line-height: 1.15; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px !important; margin-right: 0px !important; margin-top: 0px !important; margin: 0px; marker: none; mask-clip: border-box; mask-composite: add; mask-image: none; mask-mode: match-source; mask-origin: border-box; mask-repeat: repeat; mask-size: auto; mask: none; offset: normal; opacity: 1; order: 0; outline: rgb(31, 31, 31) none 2.72727px; overlay: none; padding: 0px; page: auto; perspective: none; position: static; quotes: auto; r: 0px; resize: none; rotate: none; rule: 2.72727px rgb(31, 31, 31); rx: auto; ry: auto; scale: none; speak: normal; stroke: none; transform: none; transition: all; translate: none; visibility: visible; x: 0px; y: 0px; zoom: 1;&quot;&gt;&lt;!----&gt;&lt;/attribution-container&gt;&lt;!----&gt;&lt;/youtube-block&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;!----&gt;&lt;/response-element&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
  &lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/55574441426/in/photolist-2o6aTXX-2o6fY3X-2sEVxfA/&quot; title=&quot;Entrevista en profundidad a Mikel Agirregabiria, Presidente de AUVE, por Gustavo Franco, organizador del EV Data Day 2022 en La Nave&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;Entrevista en profundidad a Mikel Agirregabiria, Presidente de AUVE, por Gustavo Franco, organizador del EV Data Day 2022 en La Nave&quot; height=&quot;281&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55574441426_d5522de404.jpg&quot; width=&quot;500&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/cuatro-anos-despues-de-nuestra.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://img.youtube.com/vi/3jrQkMaq1eM/default.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-5856255753364458734</guid><pubDate>Tue, 06 Oct 2026 08:52:47 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-06T11:06:44.068+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">AI</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">economía</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">empleo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">sociedad</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">tecnofeudalismo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">tecnología</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">trabajo</category><title>Capitalismo actual y fragilidad social: lecturas cruzadas</title><description>&lt;center&gt;&lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/55571463912/in/dateposted/&quot; title=&quot;Capitalismo actual y fragilidad social: lecturas cruzadas&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;Capitalismo actual y fragilidad social: lecturas cruzadas&quot; height=&quot;269&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55571463912_6f3b5c27e5.jpg&quot; width=&quot;500&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;¿Puede crecer indefinidamente una economía en un planeta finito? La pregunta no es nueva. En 1972 el informe &lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Los_límites_del_crecimiento&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Los límites del crecimiento&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, que un equipo del &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/MIT&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;MIT&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; preparó por encargo del &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Club_of_Rome&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Club de Roma&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, advertía de que, si seguían las tendencias de entonces, el planeta tocaría sus límites en el plazo de un siglo. Han pasado más de cincuenta (50) años y la discusión sigue abierta, quizá más viva que nunca.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Proponemos una lectura cruzada de ensayos recientes que miran el mismo cuadro desde ángulos opuestos, y que conviene leer juntos precisamente porque discrepan.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Jason_Hickel&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Jason Hickel&lt;/a&gt;, en &lt;a href=&quot;https://capitanswing.com/libros/menos-es-mas/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;em&gt;Menos es más&lt;/em&gt;&lt;/a&gt; (2020)&lt;/b&gt;, sostiene que las economías ricas deberían usar menos materia y energía sin renunciar al bienestar: decrecer, pero con orden. &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Susskind&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Daniel Susskind&lt;/a&gt;, en &lt;a href=&quot;https://www.hup.harvard.edu/books/9780674297043&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;em&gt;Growth: A Reckoning&lt;/em&gt;&lt;/a&gt; (2024)&lt;/b&gt;, defiende que el crecimiento ha financiado buena parte de la sanidad y la educación que disfrutamos, y que lo sensato es orientarlo, no frenarlo.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhHjFuaPTWs1lWu6Q_ikA-CFRWo4x4oTg5gsNtKzBsTbU5lzil_-dk4R-GMlT5HGvDHev4QfpUZPb-XPUlzfiFnBcW6PIB_vPifnzetLRtvXJmQPYey_-JsHqWmrm9YC0ytSyLuII0gPQIZXlBpP5Szmbirq1pJ2GDsE4MjEmV_XwoLw7Opx5hZ/s1536/Designer.png&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1536&quot; data-original-width=&quot;1024&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhHjFuaPTWs1lWu6Q_ikA-CFRWo4x4oTg5gsNtKzBsTbU5lzil_-dk4R-GMlT5HGvDHev4QfpUZPb-XPUlzfiFnBcW6PIB_vPifnzetLRtvXJmQPYey_-JsHqWmrm9YC0ytSyLuII0gPQIZXlBpP5Szmbirq1pJ2GDsE4MjEmV_XwoLw7Opx5hZ/s320/Designer.png&quot; width=&quot;213&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El trabajo es el segundo escenario. &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Daron_Acemoglu&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Daron Acemoglu&lt;/a&gt; y &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Simon_Johnson&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Simon Johnson&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, dos de los tres premios &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Premio_Nobel_de_Economía&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Nobel de Economía de 2024&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, recuerdan en &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.edicionesdeusto.com/libro/poder-y-progreso/9788423434931/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;em&gt;Poder y progreso&lt;/em&gt;&lt;/a&gt; (2023) &lt;/b&gt;que la tecnología no reparte sus frutos por sí sola: durante varias décadas de la primera revolución industrial los salarios ingleses apenas mejoraron mientras la producción se disparaba. Importa, dicen, quién decide hacia dónde se dirige la innovación.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Y la inteligencia artificial vuelve urgente la pregunta. En enero de 2024 el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Fondo_Monetario_Internacional&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Fondo Monetario Internacional&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, por boca de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Kristalina_Georgieva&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Kristalina Georgieva&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, estimó que cerca del 40 % del empleo mundial está expuesto a ella, y alrededor del 60 % en las economías avanzadas. «Expuesto» no significa «destruido»: según ese análisis, la mitad de esos puestos podría salir reforzada y la otra mitad ver recortados salarios o contrataciones.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;De ahí a la fragilidad social hay un paso. &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Anne_Case&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Anne Case&lt;/a&gt; y &lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Angus_Deaton&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Angus Deaton&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; lo dieron con datos en &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691190785/deaths-of-despair-and-the-future-of-capitalism&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;em&gt;Deaths of Despair and the Future of Capitalism&lt;/em&gt;&lt;/a&gt; (2020)&lt;/b&gt;: en Estados Unidos, la mortalidad de los adultos blancos de mediana edad &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Título_universitario&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;sin título universitario&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; aumentó por suicidios, sobredosis y enfermedades del hígado ligadas al alcohol, mientras mejoraba la de quienes sí lo tenían. &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Michael_Sandel&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Michael Sandel&lt;/a&gt;, en &lt;a href=&quot;https://www.penguinrandomhouse.com/books/622810/the-tyranny-of-merit-by-michael-j-sandel/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;em&gt;La tiranía del mérito&lt;/em&gt;&lt;/a&gt; (2020)&lt;/b&gt;, añade una tesis incómoda para quienes enseñamos: si prometemos que el esfuerzo y el título llevan lejos, quien no llega recibe, además de la desventaja, el mensaje de que se lo merece.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En Bizkaia conocemos esa fragilidad. Bilbao se cita como ejemplo de reconversión: de los altos hornos y los astilleros de la ría a un museo, el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Museo_Guggenheim_Bilbao&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Guggenheim, inaugurado el 18 de octubre de 1997&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Aquel cambio también dejó a muchas familias sin el oficio que las sostenía. Los indicadores (PIB, productividad, empleo) cuentan la historia; la fragilidad vive en lo que el bilbaíno &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Miguel_de_Unamuno&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Miguel de Unamuno&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; llamó &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Intrahistoria&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;intrahistoria&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;: «la vida silenciosa de los millones de hombres sin historia» (&lt;em&gt;En torno al casticismo&lt;/em&gt;, 1895).&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;¿Qué queda de este cruce? Que discutimos menos sobre cifras que sobre prioridades: cuánto crecimiento, para quién, con qué empleos y con qué reparto de la dignidad.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Proponemos &lt;b&gt;un compromiso de lectura&lt;/b&gt; a diez (10) años. Primer objetivo, para 2028: leer dos (2) de estos libros, uno que nos dé la razón y otro que no, y discutirlos con alguien que piense distinto. Segundo, para 2031: convocar un círculo de lectura en un aula, una biblioteca o un local de barrio. Tercero, para 2036: comprobar si hemos cambiado de opinión en algo. Para evaluarlo basta una libreta con cada título, su tesis, la mejor objeción y una revisión cada octubre. &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Pensamiento_crítico&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;¿Cuántos libros incómodos hemos leído este año?&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Otros &lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search/label/tecnofeudalismo&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;posts nuestros sobre el &lt;/a&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search/label/tecnofeudalismo&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;tecnofeudalismo&lt;/a&gt; &lt;/b&gt;y la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search?q=econom%C3%ADa+en+forma+de+K&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;economía en forma de K&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Eskerrik asko por leernos.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;¿Puede crecer para siempre una economía en un planeta finito? Hickel propone decrecer con orden; Susskind, orientar el crecimiento, no frenarlo. https://t.co/oDSBM379b2 Acemoglu y Johnson recuerdan que la tecnología no reparte sus frutos sola (según el FMI, en torno al 40 % del empleo mundial está expuesto a la IA), y Case, Deaton y Sandel muestran el coste humano de quedarse atrás. Cinco ensayos que discrepan y que conviene leer juntos, sin elegir bando. Y una propuesta: un compromiso de lectura a diez (10) años, con revisión cada octubre. ¿Cuántos libros incómodos has leído este año? 

Can an economy grow forever on a finite planet? Hickel argues for orderly degrowth; Susskind for steering growth rather than stopping it. Acemoglu and Johnson remind us that technology doesn&#39;t share its gains on its own (the IMF estimates about 40% of global jobs are exposed to AI), while Case, Deaton and Sandel show the human cost of being left behind. Five essays that disagree and are best read together, without picking a side. A proposal: a 10-year reading commitment, reviewed every October. How many uncomfortable books have you read this year?

Beti hazten jarrai al dezake ekonomia batek planeta mugatu batean? Hickelek hazkundea modu ordenatuan murriztea proposatzen du; Susskindek, hazkundea bideratzea, ez gelditzea. Acemoglu eta Johnsonek gogorarazten dute teknologiak ez dituela bere onurak berez banatzen (NDFren arabera, munduko enpleguaren %40 inguru dago adimen artifizialaren eraginpean), eta Case, Deaton eta Sandelek atzean gelditzearen giza kostua erakusten dute. Adosten ez diren bost saiakera, elkarrekin irakurtzekoak. Proposamena: hamar (10) urteko irakurketa-konpromisoa, urtero urrian berrikusia. Zenbat liburu deseroso irakurri dituzu aurten? 

Une économie peut-elle croître indéfiniment sur une planète finie ? Hickel plaide pour une décroissance ordonnée ; Susskind, pour orienter la croissance plutôt que la freiner. Acemoglu et Johnson rappellent que la technologie ne partage pas ses fruits toute seule (le FMI estime qu&#39;environ 40 % de l&#39;emploi mondial est exposé à l&#39;IA), tandis que Case, Deaton et Sandel montrent le coût humain du déclassement. Cinq essais qui divergent, à lire ensemble. Une proposition : un engagement de lecture sur dix (10) ans, révisé chaque octobre. Combien de livres dérangeants avez-vous lus cette année ?&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2107394595688484889?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;October 6, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;
&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/capitalismo-actual-y-fragilidad-social.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhHjFuaPTWs1lWu6Q_ikA-CFRWo4x4oTg5gsNtKzBsTbU5lzil_-dk4R-GMlT5HGvDHev4QfpUZPb-XPUlzfiFnBcW6PIB_vPifnzetLRtvXJmQPYey_-JsHqWmrm9YC0ytSyLuII0gPQIZXlBpP5Szmbirq1pJ2GDsE4MjEmV_XwoLw7Opx5hZ/s72-c/Designer.png" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-7579578273154976533</guid><pubDate>Mon, 05 Oct 2026 16:33:21 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-06T09:43:10.280+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">autorreferencias</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">familia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">leire</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">metáforas</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">paz</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">Top2</category><title>El mundo comienza en un aula explicó la niña</title><description>&lt;center&gt;
  &lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/55571223874/in/dateposted/&quot; title=&quot;El mundo comienza en un aula explicó la niña&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;El mundo comienza en un aula explicó la niña&quot; height=&quot;333&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55571223874_88720cf2a0.jpg&quot; width=&quot;500&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Hoy &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/2004/09/clave-educativa.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;repasamos&lt;/a&gt; &lt;/b&gt;la clave para arreglar el mundo, con una lección magistral de una niña de cinco años, Es una historia real que vivimos allá por 1990.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;A veces, las reflexiones más profundas sobre la vida provienen de quienes menos lo esperamos.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;4&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Hace muchos años, tuve que realizar un breve viaje para impartir una conferencia sobre un tema que me apasiona: &lt;b&gt;la trascendencia de la educación&lt;/b&gt;. En aquella ocasión, mi hija &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search/label/leire&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Leire&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, que entonces tenía solo cinco años, me acompañó.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Todo ocurrió en la habitación del hotel, justo antes de salir a cenar. Yo necesitaba un momento de concentración para dar un último repaso a mis notas, mientras Leire jugaba y exploraba cada rincón del cuarto. Como era de esperar, pronto el aburrimiento le ganó la partida y empezó a reclamar mi atención.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh2NtdcRkurm_lXWIaqXK1kSuTk0AhbvgO0BEn6go9AsZ6hrcihhF5fafHT0K1fj0NMa4qa9GoYjlaZfN4Xg6Ntu0FfBH3Ce-vtO70XmzbR4_2qi6YF5minkXWgCz-wEjuo2xw7e_Q5sbpnznEExJqA2AG0huUm6h6rAlGXdn5VKnRjm1lASdGZ/s2752/Gemini_Generated_Image_2diuuz2diuuz2diu.jpg&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2752&quot; data-original-width=&quot;1536&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh2NtdcRkurm_lXWIaqXK1kSuTk0AhbvgO0BEn6go9AsZ6hrcihhF5fafHT0K1fj0NMa4qa9GoYjlaZfN4Xg6Ntu0FfBH3Ce-vtO70XmzbR4_2qi6YF5minkXWgCz-wEjuo2xw7e_Q5sbpnznEExJqA2AG0huUm6h6rAlGXdn5VKnRjm1lASdGZ/s320/Gemini_Generated_Image_2diuuz2diuuz2diu.jpg&quot; width=&quot;179&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;6&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Buscando una solución rápida para mantenerla entretenida, vi sobre la mesa una revista abierta. En una de sus páginas aparecía un mapamundi que ilustraba un desolador panorama planetario, marcado por el hambre y las guerras. Para ganar algo de tiempo, arranqué la hoja, la rompí en pedacitos y le propuse un reto: recomponer aquel improvisado rompecabezas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;7&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Confiado, pensé que aquella compleja tarea me regalaría al menos una hora de tranquilidad. Sin embargo, me equivoqué por completo. En apenas unos minutos, Leire no solo había armado la hoja entera, sino que la había unido perfectamente utilizando un poco de cinta adhesiva.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;8&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Sorprendido por su rapidez, me acerqué y le pregunté:
—&lt;i data-index-in-node=&quot;55&quot; data-path-to-node=&quot;8&quot;&gt;¿Cómo has conseguido reparar el mundo tan pronto?&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;9&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Su respuesta, inocente pero cargada de una sabiduría aplastante, sigue siendo la mejor ponencia a la que he asistido:
—&lt;i data-index-in-node=&quot;119&quot; data-path-to-node=&quot;9&quot;&gt;No me fijé en el mundo&lt;/i&gt; —respondió—. &lt;i data-index-in-node=&quot;155&quot; data-path-to-node=&quot;9&quot;&gt;Detrás del mapa venía la foto de un niño en su aula; simplemente &lt;b&gt;puse bien la escuela, y el mundo quedó arreglado&lt;/b&gt;.&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;10&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Esa sencilla frase es el resumen más perfecto sobre el verdadero poder de la enseñanza. Si queremos un mundo con menos conflictos y más humanidad, la solución no está en centrarnos únicamente en los problemas globales. Tenemos que empezar por la base: si &quot;ponemos bien la escuela&quot; y cuidamos la educación de nuestra infancia, el mundo terminará arreglándose por sí solo.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;10&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Pongamos bien la educación.&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Quizá no consigamos arreglar inmediatamente el mundo.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Pero estaremos formando a quienes sí podrán hacerlo.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-align: start;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/2004/09/clave-educativa.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Publiqué esta anécdota en septiembre de 2004&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Veintidós años después los mapas siguen mostrando hambre y guerra, y seguimos tentados de empezar por arriba: cumbres, planes, declaraciones. Leire nos enseñó que se empieza por lo que sabemos recomponer. No fue ingenuidad, fue método: no miró el mundo como un problema, sino como un trabajo con buen punto de partida. Y ese punto de partida se abre cada septiembre en miles de aulas: allí, pieza a pieza, se decide cómo será el anverso.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;En 2004, mi hija Leire de 5 años me dio una lección que todavía recuerdo. Le propuse reconstruir un mapamundi roto. Lo hizo en minutos. Le pregunté cómo había conseguido «arreglar el mundo» tan deprisa. Respondió: «No me fijé en el mundo. Detrás del mapa había un niño en su aula; puse bien la escuela y el mundo quedó arreglado». 22 años después, con guerras, desigualdad, desinformación e IA, la respuesta sigue vigente: el futuro comienza en un aula. Educar no es arreglar el mundo. Es formar a quienes podrán hacerlo. 🔗 El mundo comienza en un aula

In 2004, a five-year-old girl taught me a lesson I still remember. I asked her to rebuild a torn world map. She did it in minutes. When I asked how she had «fixed the world» so quickly, she replied: «I didn’t look at the world. Behind the map there was a child in a classroom; I put the school right, and the world was fixed». 22 years later, amid wars, inequality, disinformation and AI, her answer still resonates: the future begins in a classroom. Education cannot fix the world alone. But it can educate those who will. 🔗 The world begins in a classroom

En 2004, une fillette de cinq ans m’a donné une leçon que je n’ai jamais oubliée. Je lui avais demandé de reconstituer une carte du monde déchirée. Elle l’a fait en quelques minutes. Je lui ai demandé comment elle avait pu «réparer le monde» si vite. Elle répondit : «Je n’ai pas regardé le monde. Derrière la carte, il y avait un enfant dans sa classe ; j’ai remis l’école en place et le monde était réparé». 22 ans plus tard, face aux guerres, aux inégalités, à la désinformation et à l’IA, cette réponse reste actuelle : l’avenir commence dans une classe. 🔗 Le monde commence dans une classe

2004an, bost urteko neskatila batek inoiz ahaztuko ez dudan ikasgaia eman zidan. Munduko mapa zatituta berreraikitzeko eskatu nion. Minutu gutxitan osatu zuen. «Nola lortu duzu mundua hain azkar konpontzea?», galdetu nion. Erantzuna: «Ez nion munduari begiratu. Maparen atzean haur bat zegoen bere ikasgelan; eskola bere lekuan jarri dut, eta mundua konponduta geratu da». 22 urte geroago, gerren, desberdintasunaren, desinformazioaren eta IAren artean, mezua indarrean dago: etorkizuna ikasgela batean hasten da. 🔗 Mundua ikasgela batean hasten da&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2107375088798478798?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;October 6, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;
&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/el-mundo-comienza-en-un-aula-explico-la.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh2NtdcRkurm_lXWIaqXK1kSuTk0AhbvgO0BEn6go9AsZ6hrcihhF5fafHT0K1fj0NMa4qa9GoYjlaZfN4Xg6Ntu0FfBH3Ce-vtO70XmzbR4_2qi6YF5minkXWgCz-wEjuo2xw7e_Q5sbpnznEExJqA2AG0huUm6h6rAlGXdn5VKnRjm1lASdGZ/s72-c/Gemini_Generated_Image_2diuuz2diuuz2diu.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-4456627349464030850</guid><pubDate>Sun, 04 Oct 2026 09:24:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-05T11:37:21.997+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">getxo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">historia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">neguri</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">Romo</category><title>Las casas baratas de Romo: Obreros promoviendo su barriada</title><description>&lt;center&gt;&lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/OOLbz5ZOexc?si=iCs8npWhKnu084LH&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/center&gt;&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335973035/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Álbum de imágenes&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&lt;br /&gt;&lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;&lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: justify;&quot;&gt;Las casas baratas de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Getxo&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Romo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Getxo&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Getxo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;) en la historia, cuando los obreros promovieron su propia barriada.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;El imaginario colectivo suele asociar &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Getxo&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Getxo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; con los imponentes palacios de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Neguri&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Neguri&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, los paseos señoriales frente al Abra y la burguesía industrial de principios del siglo XX. Sin embargo, la historia de las ciudades siempre se escribe a dos manos. Al otro lado de la trinchera ferroviaria y lindando con la ría, el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Getxo&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;barrio de Romo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; levantó sus cimientos sobre una realidad muy distinta: la del sudor, el cooperativismo y la urgencia de dar techo a quienes hacían posible el milagro económico vizcaíno.&lt;/center&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;9&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Las conocidas como «&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Casas_baratas&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;casas baratas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;» no fueron simplemente un parche habitacional, sino una declaración de intenciones urbanística. Al amparo de las sucesivas &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Casas_baratas&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Leyes de Casas Baratas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (iniciadas con la&lt;b&gt;&amp;nbsp;&lt;/b&gt;&lt;a href=&quot;https://polired.upm.es/index.php/ciur/article/download/250/246/653&quot;&gt;&lt;b&gt;primera Ley de Casas Baratas&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;, del 12 de junio de 1911&lt;b&gt;),&lt;/b&gt; florecieron en &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Vizcaya&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Bizkaia&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; modelos de vivienda que buscaban dignificar la vida del trabajador. En Romo, esto se tradujo en hileras de edificaciones de escala humana, a menudo unifamiliares o de pocas alturas, dotadas de pequeños huertos o patios. Eran construcciones modestas, sí, pero concebidas bajo criterios de higiene, ventilación y luz que contrastaban drásticamente con el hacinamiento de otros núcleos industriales.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi2L1a9okFf2iBolFbpWgnKQJSpo50mvyMBmmBh5_8OUYOmv6vd8wv42JNvYuMGccESlRO-K-OUGIoAT0GUqA_z52s9YpZR_9UTnGbeH_TFlUko3OZMd5Ixdg6xOrEfhHIuOuyg4rzDou4wkuBevpDSCUcSg4axhpN8CqVmfn4pBKoChIda-Qe4/s800/0000_1_00.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;800&quot; data-original-width=&quot;600&quot; height=&quot;263&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi2L1a9okFf2iBolFbpWgnKQJSpo50mvyMBmmBh5_8OUYOmv6vd8wv42JNvYuMGccESlRO-K-OUGIoAT0GUqA_z52s9YpZR_9UTnGbeH_TFlUko3OZMd5Ixdg6xOrEfhHIuOuyg4rzDou4wkuBevpDSCUcSg4axhpN8CqVmfn4pBKoChIda-Qe4/w197-h263/0000_1_00.jpg&quot; width=&quot;197&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;9&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;10&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Tejido_social&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;El ladrillo como tejido social&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Pasear hoy por los vestigios de estas barriadas es asomarse a una forma de entender la comunidad que la arquitectura contemporánea parece haber olvidado. Aquellas casas no solo alojaban familias; estructuraban un ecosistema. El diseño de las calles, la proximidad de los portales y los espacios compartidos fomentaban una red de apoyo mutuo indispensable para la supervivencia de la clase trabajadora.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;9&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;El barrio de Romo creció con una identidad forjada en el arraigo. La casa barata era el trofeo de la clase obrera, el espacio donde el trabajador dejaba de ser un mero engranaje fabril para convertirse en ciudadano con un espacio propio. La estética de estas viviendas, con sus fachadas características, tejados a dos aguas y carpinterías funcionales, representa un patrimonio arquitectónico que dialoga directamente con la historia social de Euskadi.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;9&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Borrar estas casas del mapa urbano implica mucho más que sustituir ladrillos viejos por hormigón nuevo; supone extirpar una página fundamental del relato histórico de Getxo. Conservarlas, en cambio, exige un esfuerzo colectivo por reconocer que el valor de un edificio no reside únicamente en su monumentalidad geométrica, sino en la memoria humana que custodia. Las casas de Romo son el testimonio mudo de quienes, con sus manos, construyeron la prosperidad de la que hoy disfrutamos.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p data-path-to-node=&quot;9&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Al otro lado de las barreras (ya desaparecidas por el Metro).&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Romo nació como barrio obrero, al otro lado de la vía que lo separaba de Las Arenas, la Getxo de la burguesía industrial. Las barreras del ferrocarril, junto al río Gobela, existieron de 1887 a 1995, y el documental &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://ondareabizkaia.eus/es/jornadas/las-barreras-un-relato-de-dos-barrios/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Las barreras: un relato de dos barrios&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, de &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://getxo-kultura.eus/es/noticias/getxoko-ondare-historikoa-eta-kutlturala-berrikusteko-aukera-teresa-lavinaren-bi-dokumentalen-eskutik/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Teresa Lavina&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, las retrata como una línea entre dos realidades socioeconómicas cuyo eco persiste en la memoria colectiva. Las casas baratas se levantaron en el límite entre lo urbanizado y lo rural, cerca de las viviendas de la burguesía de Las Arenas y Neguri.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEitl8TknMXX-gd4dTGZDk61ib5RXrs-MhE_BusuGDD1qD4s1NUuBRYrNB0BVUsc5WfkHm-cMlw0xUytSlwXAGiWapnjHIbIV2mKVnUYzGbx3lIHOOtdJ5VUz7yKmoj_qE5dUOzBrs4ZVTHlgSjUlnSVUWVDKTnaAKP-CBEjUcnjLsnod4Zcmg8G/s619/images%20(5).jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;619&quot; data-original-width=&quot;495&quot; height=&quot;246&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEitl8TknMXX-gd4dTGZDk61ib5RXrs-MhE_BusuGDD1qD4s1NUuBRYrNB0BVUsc5WfkHm-cMlw0xUytSlwXAGiWapnjHIbIV2mKVnUYzGbx3lIHOOtdJ5VUz7yKmoj_qE5dUOzBrs4ZVTHlgSjUlnSVUWVDKTnaAKP-CBEjUcnjLsnod4Zcmg8G/w197-h246/images%20(5).jpg&quot; width=&quot;197&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://ondareabizkaia.eus/es/jornadas/las-casas-baratas-de-romo-cien-anos-de-antiguedad/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Ochenta casas, cuatro filas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; y una calle.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://ondareabizkaia.eus/es/jornadas/las-casas-baratas-de-romo-cien-anos-de-antiguedad/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Ondarea Bizkaia&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; sitúa el comienzo de la historia el 30 de enero de 1923. La cooperativa &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://ondareabizkaia.eus/es/jornadas/las-casas-baratas-de-romo-cien-anos-de-antiguedad/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;El Hogar Obrero de Guecho&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, formada por empleados del ferrocarril Bilbao-Las Arenas y por metalúrgicos, levantó una barriada de ochenta casas familiares, en cuatro filas de veinte separadas por una calle. El arquitecto fue &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.arquitecturamodernista.cat/es/arquitecte/angel-libano-penenori&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Ángel Líbano Peñenori&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;; las obras arrancaron a finales de marzo de 1924, con un presupuesto inicial de 1.093.083,97 pesetas, y &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://archxde.com/obras/casas-baratas-romo/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;las casas pudieron habitarse en junio de 1925&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. Según las &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://getxosarri.blogspot.com/2012/11/las-casas-baratas.html&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;crónicas locales&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, el dinero escaseó y ni las autoridades locales ni la Diputación ayudaron económicamente, convencidas de que la vivienda no era asunto suyo. El sorteo de las casas se celebró, según esas mismas crónicas, en un campo municipal, con la Banda Municipal de fondo.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://archxde.com/obras/casas-baratas-romo/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Una cocina, un retrete y tres dormitorios&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Hoy suena a poco; en 1925 era mucho. Cada casa tenía cocina económica, retrete, comedor y dormitorios separados (padres, chicos y chicas); solo unas pocas añadían bañera y ducha. El cronista local lo considera un avance notable frente a las condiciones de la época.&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&amp;nbsp;Lavina recogió los testimonios de quienes viven o vivieron en ellas para su documental &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://getxo-kultura.eus/es/agenda/dokumentala-las-casas-baratas-de-romo/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;em&gt;&lt;b&gt;Las casas baratas de Romo&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, proyectado el 19 de octubre de 2024 en Romo Kultur Etxea (frente a las mismas casas).&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b data-index-in-node=&quot;0&quot; data-path-to-node=&quot;13&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Especulaci%C3%B3n_inmobiliaria&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Patrimonio frente a la presión inmobiliaria&lt;/a&gt;. &lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Hoy, la supervivencia de las casas baratas de Romo se enfrenta a la inevitable voracidad del desarrollo urbano. La paradoja de nuestro tiempo es que el suelo sobre el que se asientan estas modestas viviendas ha multiplicado su valor, sometiendo al patrimonio obrero a una tensión constante entre la conservación y el derribo.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Qué hacer en 2, 5 y 10 años&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;A dos años: ver el documental de Lavina (o pedir otra proyección a Getxo Kultura) y recoger, con permiso, veinte testimonios de vecinos y descendientes para una biblioteca municipal; indicador: grabaciones accesibles. A cinco: preguntar por escrito al Ayuntamiento si el conjunto está catalogado y, si no lo está, proponerlo; indicador: respuesta oficial. A diez: una ruta guiada anual por la barriada en las &lt;b&gt;Jornadas Europeas del Patrimonio&lt;/b&gt;, con voluntarios formados; indicador: rutas, asistentes y testimonios nuevos. Basta una revisión anual de tres líneas (qué se hizo, qué falta, quién ayuda).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;En diciembre de 2023, la casa más cara a la venta en Romo (Getxo) era una «casa barata»: 495.000 euros. ¿Cómo llegó esa palabra tan lejos de su origen? https://t.co/70jBw5H80P En 1923 echó a andar una cooperativa de ferroviarios y metalúrgicos que levantó 80 casas junto a la frontera social que marcaban las barreras del tren, a un paso de las villas de Las Arenas y Neguri. Una ley de 1911, un arquitecto, dinero a trompicones y una calle entera. Hoy un documental de Teresa Lavina recoge la voz de quienes viven o vivieron allí. La intrahistoria, que diría Unamuno, sigue en pie. 

2023ko abenduan, Romon (Getxo) salgai zegoen etxerik garestiena «etxe merke» bat zen: 495.000 euro. Nola iritsi da hitz hori jatorritik hain urrun? 1923an, trenbideko langileek eta metalurgiakoek osatutako kooperatiba batek 80 etxe eraikitzeari ekin zion, trenbideko hesiek ezarritako muga sozialaren ondoan eta Areetako eta Neguriko burgesiaren etxeetatik gertu. 1911ko lege bat, arkitekto bat, finantzaketa-arazoak eta kale oso bat. Gaur, Teresa Lavinaren dokumental batek bertan bizi direnen eta bizi izan direnen ahotsa jasotzen du. Unamunok esango lukeen bezala, intrahistoria zutik dago oraindik. 

In December 2023, the most expensive house for sale in Romo (Getxo) was a “cheap house”: €495,000. How did the word travel so far from its origin? In 1923 a cooperative of railway employees and metalworkers set out to build 80 homes beside the social frontier drawn by the railway gates, steps from the bourgeois villas of Las Arenas and Neguri. A 1911 law, an architect, patchy financing and one whole street. Today a documentary by Teresa Lavina gathers the voices of those who live, or lived, there. What Unamuno called “intrahistory” is still standing. 👉 

En décembre 2023, la maison la plus chère à vendre à Romo (Getxo) était une « habitation à bon marché » : 495 000 €. Comment ce mot a-t-il pu s&#39;éloigner autant de son origine ? En 1923, une coopérative d&#39;employés du chemin de fer et de métallurgistes s&#39;est lancée dans la construction de 80 maisons, de l&#39;autre côté des barrières ferroviaires, près des villas de la bourgeoisie de Las Arenas et de Neguri. Une loi de 1911, un architecte, un financement chaotique, une rue entière. Un documentaire de Teresa Lavina recueille la voix de ceux qui y vivent ou y ont vécu. L&#39;« intrahistoire » chère à Unamuno est toujours debout.&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2107041476316205102?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;October 5, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;
&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;

&lt;blockquote cite=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria/video/7693113123661712662&quot; class=&quot;tiktok-embed&quot; data-video-id=&quot;7693113123661712662&quot; style=&quot;max-width: 605px; min-width: 325px;&quot;&gt; &lt;section&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@agirregabiria&quot;&gt;@agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;p&gt;Las casas baratas de Romo: Obreros promoviendo su barriada&lt;/p&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/music/Neoclassical-Melancholy-7682010802957699106?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ Neoclassical Melancholy - Tommy Ashworth&quot;&gt;♬ Neoclassical Melancholy - Tommy Ashworth&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/las-casas-baratas-de-romo-obreros.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://img.youtube.com/vi/OOLbz5ZOexc/default.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>1</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-6779998864642329839</guid><pubDate>Sat, 03 Oct 2026 09:32:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-06T12:32:46.426+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">audiolibro</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">democracia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">economía</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">feminismo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">filosofía</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">igualdad</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">libro</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">naturaleza</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">política</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">solidaridad</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">tecnofeudalismo</category><title>Capitalismo caníbal: Nancy Fraser y un sistema que se devora</title><description>&lt;center&gt;  &lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/55568167711/in/datetaken/&quot; title=&quot;Inserta a la izquierda este texto, con una tipografía acorde: Capitalismo caníbal: Nancy Fraser y un sistema que se devora&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;Inserta a la izquierda este texto, con una tipografía acorde: Capitalismo caníbal: Nancy Fraser y un sistema que se devora&quot; height=&quot;279&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55568167711_329e812143.jpg&quot; width=&quot;500&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  

  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En el magn&lt;/span&gt;ífico &lt;span style=&quot;background-color: white; color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.bilbaoekintza.eus/noticia/bilbao-se-convierte-en-anfitriona-de-algunas-de-las-voces-mas-influyentes-del-pensamiento-contemporaneo-gracias-a-los-ix-fair-saturday-awards-y-al-bbk-bilbao-kultura-social-forum&quot;&gt;BBK Bilbao Kultura Social Forum 2026&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; extremadamente bien organizado por la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://fairsaturday.org/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Fundación Fair Saturday&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; presidida por &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search?q=albareda&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;nuestro amigo Jordi Albareda (posts)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; que hemos podido vivir estos días, pudimos analizar el libro &lt;/span&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/10064443.pdf&quot;&gt;Capitalismo caníbal&lt;/a&gt; &lt;/b&gt;de&amp;nbsp;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Nancy_Fraser&quot;&gt;Nancy Fraser&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Nos habla del sistema que devora sus propios cimientos, porque ¿de qué se alimenta el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Capitalismo&quot;&gt;capitalismo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;? De lo que no paga, o paga mal. Esa es, en una frase, la tesis de Nancy Fraser en &lt;em&gt;Capitalismo caníbal&lt;/em&gt;, un ensayo breve (190 páginas en la edición original de Verso, Londres, 2022) que Siglo XXI publicó en castellano en 2023, con traducción de Elena Odriozola.&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgzpTteP9BQQ5sbLtnoZbUE_B2GjfW4EQpQpqyNVC-ReFeZgNfVKCtk4HMZbSwNbfsRjbDfP8UQL6ujFI_rMYOn8b7I3VU54Gc8jmjq8m8Irk-CbS6x3g-kr-gtd9QqDoSMpKsiMdPmQ4vPJ0lFe-i7fzxMI_6MgrOwJ5QjpUQ2uV44pfyTbIKx/s2600/sfq6kojhSc5BYbH8GPzG_vCqhRAkoPyPrcM7O_iD8R4ApUtjivEu2r8VO4AzjbPJyfgBVarIHXjkEbAZhmNDpYCFnswHCEMx5mZ1gZ8s4QE7TXUlG7qcHWqja0-BUikGPHYCDE86Fzx9piCec6gxAglNI-JSKwZF3p8TfPtcxZZ_wNnhqDI6LelkRClPCp2a.jpg&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2600&quot; data-original-width=&quot;1736&quot; height=&quot;170&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgzpTteP9BQQ5sbLtnoZbUE_B2GjfW4EQpQpqyNVC-ReFeZgNfVKCtk4HMZbSwNbfsRjbDfP8UQL6ujFI_rMYOn8b7I3VU54Gc8jmjq8m8Irk-CbS6x3g-kr-gtd9QqDoSMpKsiMdPmQ4vPJ0lFe-i7fzxMI_6MgrOwJ5QjpUQ2uV44pfyTbIKx/w114-h170/sfq6kojhSc5BYbH8GPzG_vCqhRAkoPyPrcM7O_iD8R4ApUtjivEu2r8VO4AzjbPJyfgBVarIHXjkEbAZhmNDpYCFnswHCEMx5mZ1gZ8s4QE7TXUlG7qcHWqja0-BUikGPHYCDE86Fzx9piCec6gxAglNI-JSKwZF3p8TfPtcxZZ_wNnhqDI6LelkRClPCp2a.jpg&quot; width=&quot;114&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Nancy_Fraser&quot;&gt;Nancy Fraser&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;(1947), catedrática de Filosofía y Política en la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/The_New_School&quot;&gt;New School for Social Research de Nueva York&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, reúne y amplía en el libro textos previos, casi todos nacidos como conferencias universitarias. Es, más que un manifiesto, una teoría con vocación de caja de herramientas.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;La idea central cabe en pocas líneas.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Para Fraser, el capitalismo no es sólo una economía de mercado, sino un orden social que descansa en &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/10064443.pdf&quot;&gt;cuatro (4) trastiendas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; que el mercado no paga, o no paga lo que valen: 1º el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Trabajo_no_remunerado&quot;&gt;trabajo no remunerado&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; de cuidados y crianza, 2º la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Naturaleza&quot;&gt;naturaleza&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, 3º los &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Sector_público&quot;&gt;poderes públicos&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; y 4º la expropiación de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Racialization&quot;&gt;poblaciones racializadas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. El capital las necesita y, a la vez, tiende a agotarlas. De ahí el adjetivo: el sistema &lt;b&gt;se come aquello de lo que vive&lt;/b&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
    &lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/eL0FHEEBSIk?si=OyqH0hMrz23op3_i&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;
  
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Conviene leerlo con lápiz y con contrapunto. Las reseñas académicas señalan tres (3) discusiones abiertas. En primer lugar, el capítulo final, el del «&lt;b&gt;qué hacer&lt;/b&gt;», es breve y deja sin resolver cuestiones espinosas, como la transición al socialismo o el pluralismo político. También se debate qué cuenta como lucha anticapitalista, porque casi cualquier protesta parece encajar. Y alguna reseña pregunta &lt;b&gt;si este canibalismo es de siempre o propio de nuestro momento&lt;/b&gt;. Quienes defienden la economía de mercado recordarán que la escolarización universal y la sanidad pública crecieron dentro de economías capitalistas; la propia Fraser describe cómo el capitalismo gestionado por el Estado a mediados del siglo XX protegió en parte los cuidados en los países centrales, con el bienestar y el salario familiar. Para contrastar: la reseña de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://orcid.org/0009-0003-4157-4932&quot;&gt;David Mengual Garcerán (Universidad de Sevilla)&lt;/a&gt; en &lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Res_Publica_(journal)&quot;&gt;Res Publica&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt; 29(1)&lt;/b&gt;, 2026, pp. 137-139, y el debate de &lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Historical_Materialism&quot;&gt;Historical Materialism&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; (18-10-2023).&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjis_ukQNN0FqH-ZcPgeWZ8ASC_3JvvwTeB1zKtowZLORvO_rOJmkS69Yywj8OrBh5bOU9lHkJPBLjqYcb1Aabz5Mp0QqXpPiipIF82lMGkHHh4Jr484GqNLGE-7A99300kcojSNRNK2ATV-bC-IaXU96wAuMk_wA56z3WCYm-_XKgFl4JB4qKr/s1239/Nancy%20Fraser.jpg&quot; style=&quot;clear: right; float: right; margin-bottom: 1em; margin-left: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1239&quot; data-original-width=&quot;1201&quot; height=&quot;207&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjis_ukQNN0FqH-ZcPgeWZ8ASC_3JvvwTeB1zKtowZLORvO_rOJmkS69Yywj8OrBh5bOU9lHkJPBLjqYcb1Aabz5Mp0QqXpPiipIF82lMGkHHh4Jr484GqNLGE-7A99300kcojSNRNK2ATV-bC-IaXU96wAuMk_wA56z3WCYm-_XKgFl4JB4qKr/w201-h207/Nancy%20Fraser.jpg&quot; width=&quot;201&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Recomendamos este libro a quienes quieran profundizar en la economía política contemporánea, el feminismo, la sostenibilidad y el futuro de los servicios públicos. Es una lectura especialmente útil para docentes, estudiantes, responsables públicos y ciudadanos interesados en comprender las relaciones entre riqueza, poder y bienestar.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Quizá la pregunta que mejor resume su desafío sea esta: &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;w6asjq_TextBase _85PZeG_Text&quot; data-d-component=&quot;text&quot; data-d-default-strong=&quot;&quot; data-d-inline=&quot;&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;¿estamos organizando la economía para que la sociedad pueda vivir mejor o estamos subordinando cada vez más ámbitos de la vida a las exigencias de la economía?&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;No hace falta compartir todas las respuestas de Nancy Fraser para reconocer la importancia de la pregunta. Leer, contrastar y debatir sigue siendo una de las mejores maneras de ejercer nuestra ciudadanía.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Recomendamos leerlo, aunque sea para discutirlo. Y proponemos un compromiso sencillo con tres horizontes. A dos (2) años: haberlo comentado con personas que piensen distinto (tres (3) conversaciones o lecturas compartidas). A cinco (5) años: sostener una hora semanal de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Voluntariado&quot;&gt;voluntariado en cuidados o apoyo escolar&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. A diez (10) años: haber contribuido a que una iniciativa local de educación o cuidados siga en pie sin nosotros. Evaluación: un balance cada 1 de enero con tres preguntas. ¿Qué hemos leído? ¿Qué hemos hecho? ¿A quién hemos cuidado? Eskerrik asko!&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/t3gzj6OJ3D4?si=wcKDeYxRM2TbpzYk&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;

&lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p lang=&quot;es&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;¿De qué se alimenta el capitalismo? Según Nancy Fraser, de lo que no paga o paga mal: los cuidados, la naturaleza, los poderes públicos y el trabajo expropiado a poblaciones racializadas. https://t.co/dp1pZ9ID4R Su «Capitalismo caníbal» (Verso, 2022; Siglo XXI, 2023) sostiene que el sistema devora lo que lo sostiene. ¿Y la escuela? También vive de esa trastienda. Un libro para leer con lápiz y con contrapunto: diagnóstico potente, «qué hacer» breve. Nuestro post lo comenta con neutralidad, suma críticas y propone un compromiso a 2, 5 y 10 años. #NancyFraser #CapitalismoCaníbal #Educación

What does capitalism feed on? According to Nancy Fraser, on what it doesn&#39;t pay for, or pays badly: care work, nature, public power and the labour expropriated from racialised populations. Her “Cannibal Capitalism” (Verso, London, 2022) argues that the system devours what sustains it. And schools? They live off that backstage too. A book to read with a pencil and a counterpoint: a powerful diagnosis, a brief “what is to be done”. Our neutral post adds the criticisms and a 2-, 5- and 10-year commitment plan. Full post on the blog. #NancyFraser #CannibalCapitalism #Education

Zerez elikatzen da kapitalismoa? Nancy Fraserren arabera, ordaintzen ez duenaz edo gaizki ordaintzen duenaz: zaintza-lanaz, naturaz, botere publikoaz eta populazio arrazializatuei kendutako lanaz. Bere «Cannibal Capitalism» liburuak (Verso, 2022; gaztelaniaz, Siglo XXI, 2023) dio sistemak bere oinarriak irensten dituela. Eta eskolak? Hura ere atzealde horretatik bizi da. Arkatzarekin eta kontrako iritziekin irakurtzeko liburua: diagnostiko indartsua, «zer egin» laburra. Gure argitalpenean, kritikak eta 2, 5 eta 10 urterako konpromiso-proposamena. #NancyFraser #Kapitalismoa #Hezkuntza

De quoi se nourrit le capitalisme ? Selon Nancy Fraser, de ce qu&#39;il ne paie pas, ou paie mal : le travail de soin, la nature, les pouvoirs publics et le travail exproprié des populations racisées. Dans « Cannibal Capitalism » (Verso, 2022), elle soutient que le système dévore ce qui le fait tenir. Et l&#39;école ? Elle vit aussi de cette arrière-boutique. Un livre à lire crayon en main, avec un contrepoint : diagnostic puissant, « que faire » bref. Notre article ajoute les critiques et un engagement sur 2, 5 et 10 ans. Article complet sur le blog. #NancyFraser #CapitalismeCannibale #Éducation&lt;/p&gt;&amp;mdash; Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2106813219767501232?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;October 4, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt;
&lt;script async src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot; charset=&quot;utf-8&quot;&gt;&lt;/script&gt;

&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/capitalismo-canibal-nancy-fraser-y-un.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgzpTteP9BQQ5sbLtnoZbUE_B2GjfW4EQpQpqyNVC-ReFeZgNfVKCtk4HMZbSwNbfsRjbDfP8UQL6ujFI_rMYOn8b7I3VU54Gc8jmjq8m8Irk-CbS6x3g-kr-gtd9QqDoSMpKsiMdPmQ4vPJ0lFe-i7fzxMI_6MgrOwJ5QjpUQ2uV44pfyTbIKx/s72-w114-h170-c/sfq6kojhSc5BYbH8GPzG_vCqhRAkoPyPrcM7O_iD8R4ApUtjivEu2r8VO4AzjbPJyfgBVarIHXjkEbAZhmNDpYCFnswHCEMx5mZ1gZ8s4QE7TXUlG7qcHWqja0-BUikGPHYCDE86Fzx9piCec6gxAglNI-JSKwZF3p8TfPtcxZZ_wNnhqDI6LelkRClPCp2a.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-9010585175473557615</guid><pubDate>Fri, 02 Oct 2026 16:09:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-03T18:53:01.571+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">bilbao</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">libro</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">música</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">ópera</category><title>La traviata de Verdi: la ópera de una libertad imposible</title><description>&lt;center&gt;&lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/55565765637/in/datetaken/&quot; title=&quot;La traviata de Verdi: la ópera de una libertad imposible&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;La traviata de Verdi: la ópera de una libertad imposible&quot; height=&quot;336&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55565765637_b2446bd5d4.jpg&quot; width=&quot;500&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;

&lt;/center&gt;&lt;center&gt;&lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En unos días nos deleitaremos en el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.euskalduna.eus/es/cat/opera&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Palacio Euskalduna&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; con &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/La_traviata&quot;&gt;La traviata de Verdi&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, la ópera que quiso vestirse de su tiempo y sentó a la sociedad en el banquillo.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;En febrero de 1847 murió en París una joven de veintitrés años, y los periódicos le dedicaron tanta atención que, según anotó &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Charles_Dickens&quot;&gt;Dickens&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, durante días abandonaron la política, el arte y el comercio. Seis años después, en Venecia, ocurrió lo contrario: &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Marie_Duplessis&quot;&gt;&lt;b&gt;Marie Duplessis&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;, la cortesana tísica que Dumas hijo había convertido en heroína, volvía a escena como &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/La_traviata&quot;&gt;Violetta Valéry&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; y, el 6 de marzo de 1853, el público de &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Teatro_La_Fenice&quot;&gt;&lt;b&gt;La Fenice&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; no se creyó a la soprano que la encarnaba y se burló de ella.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Hoy &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/La_traviata&quot;&gt;La traviata&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; compite con &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Carmen_(%C3%B3pera)&quot;&gt;Carmen&lt;/a&gt; y &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/La_flauta_m%C3%A1gica&quot;&gt;La flauta mágica&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; por ser la ópera más representada del mundo, según &lt;a href=&quot;https://www.operabase.com/statistics/en&quot;&gt;&lt;b&gt;Operabase&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;. Entre aquella burla y este éxito hay un reparto mejor elegido y algo más difícil de fechar: la disposición del público a reconocerse en Violetta.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Un asunto de su propia época&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Giuseppe_Verdi&quot;&gt;Verdi &lt;/a&gt;&lt;/b&gt;vio &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/La_dama_de_las_camelias&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;La dama de las camelias&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; en París, en febrero de 1852, junto a &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Giuseppina_Strepponi&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Giuseppina Strepponi&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, y al comenzar 1853 escribió a su amigo &lt;b&gt;De Sanctis&lt;/b&gt; que preparaba para Venecia un tema de su propia época. Él y su libretista, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Francesco_Maria_Piave&quot;&gt;Piave&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, querían vestir a los personajes con ropa del presente; las autoridades de La Fenice impusieron que la acción se situara hacia 1700, y habría que esperar a la década de 1880 para que se cumpliera su deseo. Es, además, la única ópera de Verdi que transcurre íntegramente en interiores: no hace falta calle para que el juicio de la sociedad entre por la puerta.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgmuycVbJYS8bR0_rGwsl1obUK5AX4SH2j9zzirIjOcQAPL6edYxrHVlG8_QL0HQzJG5FrHv90y0CH0StBlxMwK6sT7IpXozNSJi80y0iVERJrgpa6CYVfxkSzq9A2xdNiNcbT-zcnVdcnPaox4aso9rm8V0E9KIkNOXxY1HmZsMkenW6d3al4d/s800/28c556940c53d67da023783aafea5a8f.jpg&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;800&quot; data-original-width=&quot;618&quot; height=&quot;255&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgmuycVbJYS8bR0_rGwsl1obUK5AX4SH2j9zzirIjOcQAPL6edYxrHVlG8_QL0HQzJG5FrHv90y0CH0StBlxMwK6sT7IpXozNSJi80y0iVERJrgpa6CYVfxkSzq9A2xdNiNcbT-zcnVdcnPaox4aso9rm8V0E9KIkNOXxY1HmZsMkenW6d3al4d/w197-h255/28c556940c53d67da023783aafea5a8f.jpg&quot; width=&quot;197&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;El estreno: un fiasco con revancha&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El primer acto terminó entre aplausos, pero en el segundo el público se volvió contra los cantantes, sobre todo contra &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Fanny_Salvini-Donatelli&quot;&gt;Fanny Salvini-Donatelli&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, una soprano de 38 años que le pareció demasiado madura y corpulenta para morir de tisis. Al día siguiente, Verdi escribió a &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Emanuele_Muzio&quot;&gt;Emanuele Muzio&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; que había sido un fiasco y se preguntó si la culpa era suya o de los intérpretes. Respondió el tiempo: el 6 de mayo de 1854, con retoques en los actos segundo y tercero y con &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Maria_Spezia-Aldighieri&quot;&gt;Maria Spezia-Aldighieri&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; como Violetta, la obra triunfó en el &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Teatro_San_Benedetto&quot;&gt;Teatro San Benedetto&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;El tribunal de las apariencias&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Verdi conocía ese tribunal. Vivía con &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Giuseppina_Strepponi&quot;&gt;Strepponi &lt;/a&gt;&lt;/b&gt;sin estar casado, la pareja encontró hostilidad en &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Busseto&quot;&gt;Busseto &lt;/a&gt;&lt;/b&gt;y solo se casaron en 1859. Algunos comentaristas han querido oír en el severo padre &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/La_traviata#Personajes&quot;&gt;Germont &lt;/a&gt;&lt;/b&gt;la voz de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Antonio_Barezzi&quot;&gt;Antonio Barezzi&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, el protector de Verdi, que desaprobó aquella unión. Nadie puede confirmarlo, pero la sospecha ayuda a oír el gran dúo del segundo acto como la voz de un hombre razonable que, en nombre de la respetabilidad, destruye una vida.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;El título mismo es un veredicto&lt;/b&gt;: &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wiktionary.org/wiki/traviata&quot;&gt;traviata significa extraviada, descarriada&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, y la ópera se tituló en origen Violetta. Pero la música se niega a firmar la sentencia. Reserva a la «extraviada» su música más honda, incluido ese destello de vida justo antes de morir.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Quizá por eso La traviata no envejece: siempre habrá alguien a quien llamar extraviada y alguien dispuesto a pagar la respetabilidad ajena. Tampoco ha desaparecido la enfermedad que mató a &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Marie_Duplessis&quot;&gt;Marie Duplessis&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;: la &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.who.int/teams/global-programme-on-tuberculosis-and-lung-health/tb-reports/global-tuberculosis-report-2025&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;OMS&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; calcula 1,23 millones de muertes por tuberculosis en 2024.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Como propuesta a futuro.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En dos años: &lt;b&gt;leer la novela de Dumas hijo&lt;/b&gt; y ver tres Traviatas distintas (una clásica, una actualizada y una filmada), anotando qué juicio social retrata cada una. En cinco: escribir una reseña comparada y &lt;b&gt;llevar a una persona joven a su primera ópera&lt;/b&gt;. En diez: mantener un voluntariado o una aportación regular a una causa contra la tuberculosis o a un programa que acerque la ópera a las escuelas.&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/center&gt;

&lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/zzXDzMCZn4o?si=oXDQWI2x0ybAcASf&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;
  
  &lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p lang=&quot;es&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Febrero de 1847: los periódicos de París dejan la política a un lado para llorar a una cortesana de 23 años. &lt;a href=&quot;https://t.co/FgVBNDP1aS&quot;&gt;https://t.co/FgVBNDP1aS&lt;/a&gt; Seis años después, en Venecia, el público se burla de la soprano que la encarna en La traviata. Verdi quería ambientarla en su época; las… &lt;a href=&quot;https://t.co/oCIYGeoONk&quot;&gt;pic.twitter.com/oCIYGeoONk&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&amp;mdash; Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2106427107190472709?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;October 3, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt; &lt;script async src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot; charset=&quot;utf-8&quot;&gt;&lt;/script&gt;

&lt;/center&gt;&lt;center&gt;&lt;b&gt;En unos días, álbum de imágenes&lt;/b&gt;.&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/la-traviata-de-verdi-la-opera-de-una.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgmuycVbJYS8bR0_rGwsl1obUK5AX4SH2j9zzirIjOcQAPL6edYxrHVlG8_QL0HQzJG5FrHv90y0CH0StBlxMwK6sT7IpXozNSJi80y0iVERJrgpa6CYVfxkSzq9A2xdNiNcbT-zcnVdcnPaox4aso9rm8V0E9KIkNOXxY1HmZsMkenW6d3al4d/s72-w197-h255-c/28c556940c53d67da023783aafea5a8f.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-8786841457590277914</guid><pubDate>Thu, 01 Oct 2026 09:51:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-02T18:16:16.816+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">aprendizaje</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">democracia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">innovación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">PISA</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">PISA2025</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">política</category><title>2ª Medida para mejorar PISA 2025: Now, Education</title><description>&lt;center&gt; &lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/55562354176/in/datetaken/&quot; title=&quot;2ª Medida para mejorar PISA 2025: Now, Education&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;2ª Medida para mejorar PISA 2025: Now, Education&quot; height=&quot;336&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55562354176_464855267b.jpg&quot; width=&quot;500&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Proseguimos con las &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search/label/PISA2025&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;medidas para mejorar PISA 2025 (ver otros posts)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. El orden será reorganizado cuando alcan&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;cemos las 25 propuestas para superar los resultados en la CAPV (Comunidad Autónoma de Euskadi). Hoy nos tendremos en una clave que es condición imprescindible, necesaria y casi suficiente: &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Pol%C3%ADtica_educativa&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Que la educación sea el tema primero y central del debate y del acuerdo político&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Esto es algo que nunca se ha dado, y menos en nuestro escenario vasco, estatal o europeo.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Esta reflexión trae recuerdos de hace 50 ó 25 años,... Cuando comencé a educar en 1975 en la universidad, con la Didáctica de las Matemáticas y las Ciencias Experimentales, y cuando entre 2002 y 2003 tuve el honor de ser el redactor únic&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;o de &lt;a href=&quot;https://drive.google.com/file/d/0B1u55H3Avt5xVVBFWUdJZnUwOVk/view?resourcekey=0-Rll3_QzHb-rCHe9rmHRSHg&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;b&gt;Hezkuntza XXI&lt;/b&gt;:&amp;nbsp;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;background-color: white; color: #78cd37;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://drive.google.com/file/d/0B1u55H3Avt5xVVBFWUdJZnUwOVk/view?resourcekey=0-Rll3_QzHb-rCHe9rmHRSHg&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&quot;Libro Blanco para la Educación Vasca del Siglo XXI&quot;&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background-color: white; color: #444444;&quot;&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;background-color: white; color: #444444;&quot;&gt;Sus conclusiones, resumidas en &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.eaj-pnv.eus/es/documentos/4199/josu-jon-imazpresentacion-del-libro-hezkuntza-xxi-&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;11 apartados y presentadas por Josu Jon Imaz en 2004&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, siguen siendo un faro que podría guiar cómo persistir en lo válido y reconducir en lo innovador el complejo sistema educativo vasco. El undécimo (con toda la carga de hamaika en euskera) y final punto declaraba: &quot;&lt;i&gt;&lt;b&gt;Somos muchos quienes creemos firmemente que sólo existe un cauce social de equidad, solidaridad, cohesión social, progreso y futuro: la Educación&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;&quot;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgp31SMRgDSJ6relvhrLgQku2TuLfdyejyFBFnOBIU_pi25vwC0cXmqRz8uhgTBTZkjbPypnPFEmrHV2q2VYi_Xv3rMlut37LAE_NecTsEZeV-l_vgJiV8RjdNVvpQyD4gywsXdZeRtilZHHgw4WrZPwZiSeG8hnoC4O8NNy49f7M7hmVlMkT7s/s1168/image%20%283%29.jpg&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1168&quot; data-original-width=&quot;784&quot; height=&quot;200&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgp31SMRgDSJ6relvhrLgQku2TuLfdyejyFBFnOBIU_pi25vwC0cXmqRz8uhgTBTZkjbPypnPFEmrHV2q2VYi_Xv3rMlut37LAE_NecTsEZeV-l_vgJiV8RjdNVvpQyD4gywsXdZeRtilZHHgw4WrZPwZiSeG8hnoC4O8NNy49f7M7hmVlMkT7s/s200/image%20%283%29.jpg&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;background-color: white; color: #444444;&quot;&gt;Pero &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;premisa preliminar es otorgar a la educación el rol social en toda su singular trascendencia&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; y grandiosa magnitud, siendo coherentes con recursos y prioridades acordes con la función que desempeña a través de todos los agentes implicados. Se ha manoseado la educación en algunos debates politiqueros, pero &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Futuro&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;nadie -ni aún- lo ha puesto en la cúspide de las promesas de futuro&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Hace un cuarto de siglo, aquel un libro&amp;nbsp;&lt;a href=&quot;https://drive.google.com/file/d/0B1u55H3Avt5xVVBFWUdJZnUwOVk/view?resourcekey=0-Rll3_QzHb-rCHe9rmHRSHg&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;b&gt;Hezkuntza XXI&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;de 550 páginas ya hablaba de «escuela expandida», de software libre, de weblogs y de &lt;b style=&quot;background-color: #fcff01;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n_progresiva&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;pasar de la New Education a la Now, Education&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Lo releo veinticinco años después, con la IA llamando o esperando a la puerta del aula, y me quedo con una cautela que ha envejecido muy bien: las tecnologías digitales exigen cosas nuevas, pero presuponen las antiguas, y la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Lectura&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;primera es (era y será) saber leer&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Toda comunidad política decide, lo quiera o no, qué clase de ciudadanos tendrá, y lo decide sobre todo educando; por eso la educación es menos una política sectorial que la medida primera de todas las demás. &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Montesquieu&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Montesquieu &lt;/a&gt;&lt;/b&gt;lo condensó al abrir el libro IV de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/El_esp%C3%ADritu_de_las_leyes&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;El espíritu de las leyes&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;: las leyes de la educación son «las primeras que recibimos», y nos preparan para ser ciudadanos. &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Immanuel_Kant&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Kant &lt;/a&gt;&lt;/b&gt;fue más lejos: &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Pedagog%C3%ADa&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;el ser humano, sostuvo en su Pedagogía, «no es nada sino lo que la educación hace de él»&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Que tradiciones tan distintas coincidan en este primado no resuelve, sin embargo, para qué educar. &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/John_Dewey&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Dewey &lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;escribió en &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/1916&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;1916 (hace 110 años)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt; que &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Democracia&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;la democracia debe «nacer de nuevo en cada generación»&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt; y que la educación es su partera; &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/John_Stuart_Mill&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Mill&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;, que defendía obligar a todos a recibir instrucción, advertía en &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Sobre_la_libertad&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Sobre la libertad&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt; que una educación estatal general es «un mero artificio para moldear a las personas» con el molde que prefiera el poder dominante. Entre ambas posiciones se juega el dilema que ya planteaba &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Libertad&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Kant: cómo cultivar la libertad en medio de la coacción&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;. Quizá el mínimo común de una política plural sea formar ciudadanos capaces de &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Pensamiento_cr%C3%ADtico&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;sostener las instituciones sin renunciar a examinarlas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;La primacía pedagógica dentro de la praxis gubernamental no constituye un mero recurso retórico, sino la condición ontológica de cualquier proyecto cívico perdurable. Como bien señalaba &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Jules_Michelet&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Jules Michelet&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; al inquirir sobre las prioridades fundamentales de la polis, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;«¿cuál es la primera parte de la política? La educación. ¿Cuál la segunda? La educación. ¿Y la tercera? La educación».&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; Esta intuición encuentra su correlato clásico en el ideal platónico expuesto en &lt;/span&gt;&lt;i data-index-in-node=&quot;461&quot; data-path-to-node=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/La_Rep%C3%BAblica&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;La República&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;, donde la &lt;/span&gt;&lt;i data-index-in-node=&quot;484&quot; data-path-to-node=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Paideia&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;paideia&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;b&gt; &lt;/b&gt;deja de ser un instrumento secundario del Estado para convertirse en su propia arquitectura constitutiva. Si la política aspira a estructurar la convivencia y la justicia, debe reconocer que ninguna institución subsiste sin la formación deliberada de las mentes que la sostienen; toda reforma institucional que prescinda de la maduración intelectual del ciudadano queda, indefectiblemente, condenada a la esterilidad formal.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Por otra parte, articular la acción pública en torno a la enseñanza implica entender la libertad no como un dato previo, sino como un logro formativo. Con precisión lapidaria, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Epicteto&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Epicteto de Frigia&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; sentenció que «&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;sólo las personas que han recibido educación son libres&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;», presupuesto que siglos más tarde reinterpretaría la teoría crítica al concebir &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Pedagog%C3%ADa_cr%C3%ADtica&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;el aprendizaje como un acto eminentemente emancipador&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Sin un pensamiento educado para el discernimiento autónomo y la duda metódica, la participación ciudadana corre el riesgo de degenerar en simple automatismo autómata o en mera reacción pasiva ante la demagogia. En consecuencia, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Pol%C3%ADtica_educativa&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;situar la educación en el centro del diseño político&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; trasciende la asignación presupuestaria: representa el compromiso ético de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Epistemolog%C3%ADa&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;dotar a la sociedad de las herramientas epistémicas necesarias para auto-determinarse y construir su propio porvenir&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEggd2tbKR4nuka1WPcYbETcNysJNfcaXWgiEDLO5xD1okLRUz9W-IJ1s0I2gyTkaBenPYSEjjOWsCMy8PTfS6qJ14xiZ9qvwGu_ikr_50YdfymbXrg05qE7oSanq99pQ2b5AfF0kWlO6d-ymxre3zELmPU-t_jWjlqaEp3JRRaC0hapmOEBkRHL/s903/cover.png.jpg&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;903&quot; data-original-width=&quot;684&quot; height=&quot;200&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEggd2tbKR4nuka1WPcYbETcNysJNfcaXWgiEDLO5xD1okLRUz9W-IJ1s0I2gyTkaBenPYSEjjOWsCMy8PTfS6qJ14xiZ9qvwGu_ikr_50YdfymbXrg05qE7oSanq99pQ2b5AfF0kWlO6d-ymxre3zELmPU-t_jWjlqaEp3JRRaC0hapmOEBkRHL/s200/cover.png.jpg&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;El lema &lt;a href=&quot;https://education-uk.org/documents/speeches/1996ruskin.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;span class=&quot;w6asjq_TextBase _85PZeG_Text&quot; data-d-component=&quot;text&quot; data-d-default-strong=&quot;&quot; data-d-inline=&quot;&quot;&gt;«&lt;b&gt;Education, education, education!&lt;/b&gt;»&lt;/span&gt;, asociado a &lt;span class=&quot;oIb9lq_Box _8VDJua_Pressable&quot; data-d-component=&quot;pressable&quot; data-d-direction=&quot;col&quot; data-d-inline=&quot;&quot; role=&quot;button&quot; tabindex=&quot;0&quot;&gt;&lt;b&gt;Tony Blair&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, sintetizó una de las prioridades políticas del Nuevo Laborismo británico en la década de 1990: situar &lt;b&gt;la educación en el centro&lt;/b&gt; de la modernización económica y social. La fórmula, pronunciada durante la campaña electoral de 1996, antes de la victoria laborista de 1997, convirtió una política pública en un mensaje de extraordinaria fuerza comunicativa. Blair desarrolló estas ideas en su discurso de Ruskin College, en diciembre de 1996, defendiendo también la alfabetización temprana, la formación docente y el aprendizaje permanente. Tres palabras memorables, en definitiva, que siguen planteando una pregunta esencial: ¿cómo convertir la educación en &lt;b&gt;una prioridad presupuestaria, pedagógica y social, y no solo electoral&lt;/b&gt;?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Aquel libro,&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://drive.google.com/file/d/0B1u55H3Avt5xVVBFWUdJZnUwOVk/view?resourcekey=0-Rll3_QzHb-rCHe9rmHRSHg&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;b&gt;Hezkuntza XXI&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, merece una relectura 25 años después. Sugiere augurios y esperanzas: más acceso, más autonomía, más aprendizaje. Contiene, sin embargo, una cautela que ha envejecido mejor que muchos de sus entusiasmos. Recoge un pasaje según el cual las tecnologías digitales exigen cosas nuevas pero &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Lectura&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;presuponen las antiguas, y la más importante es la lectura&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. En 2026, con sistemas capaces de producir texto sin esfuerzo, esa idea pesa más: cuando cualquiera obtiene una respuesta, escasea quien sabe decidir si merece confianza. Cuánto de lo proyectado se cumplió en las aulas vascas es otra cuestión; responderla exigiría cruzar la obra con evaluaciones externas como &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Informe_PISA&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;PISA&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;¿Cómo revertir los resultados del informe PISA? 📊 No basta con cambiar leyes; necesitamos medidas concretas y de impacto inmediato. &lt;a href=&quot;https://t.co/KwZOX5GJw8&quot;&gt;https://t.co/KwZOX5GJw8&lt;/a&gt; Para transformar la educación pública y elevar el nivel en competencia lectora y pensamiento matemático, la clave reside en… &lt;a href=&quot;https://t.co/fw594S3F6B&quot;&gt;pic.twitter.com/fw594S3F6B&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2105960098476458345?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;October 2, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;

&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/10/2-medida-para-mejorar-pisa-2025-now.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgp31SMRgDSJ6relvhrLgQku2TuLfdyejyFBFnOBIU_pi25vwC0cXmqRz8uhgTBTZkjbPypnPFEmrHV2q2VYi_Xv3rMlut37LAE_NecTsEZeV-l_vgJiV8RjdNVvpQyD4gywsXdZeRtilZHHgw4WrZPwZiSeG8hnoC4O8NNy49f7M7hmVlMkT7s/s72-c/image%20%283%29.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-6207203204078392635</guid><pubDate>Wed, 30 Sep 2026 18:11:26 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-04T11:37:09.173+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">AI</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">euskara</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">futuro</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">getxo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">libro</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">Nobel</category><title> Vita: Sobre vida, IA y miedo a morir de Xabi Uribe-Etxebarria</title><description>&lt;center&gt;
&lt;div style=&quot;height: 0px; margin: 0px auto; max-width: 900px; overflow: hidden; padding-bottom: 56.25%; position: relative; width: 100%;&quot;&gt;
  &lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/Z0EcHVcIJ54?list=PLeZTAxI-4F5k&quot; style=&quot;border: 0; height: 100%; left: 0; position: absolute; top: 0; width: 100%;&quot; title=&quot;Lista de reproducción de YouTube&quot;&gt;
  &lt;/iframe&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=Z0EcHVcIJ54&amp;amp;list=PLeZTAxI-4F5k&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Lista de reproducción 5 vídeos presentados por Jordi Albareda&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/center&gt;
&lt;center&gt;
  
  &lt;center&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;&lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b&gt;Vita: qué significa estar vivo cuando las máquinas aprenden&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: justify;&quot;&gt;Le preguntaron a un premio Nobel cómo definiría la vida y guardó silencio. Lo cuenta &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Xabi_Uribe-Etxebarria&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Xabi Uribe-Etxebarria&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; en &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b&gt;Vita&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: justify;&quot;&gt;: &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2009/szostak/biographical/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Jack Szostak&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, que ha dedicado su carrera al origen de la vida, no supo o no quiso responder, y lo remitió a un artículo suyo cuyo título sostiene que definir la vida no ayuda a entender cómo empezó. La escena resume la paradoja del libro. Todos sabemos que un perro está vivo y una piedra no, pero nadie explica con exactitud dónde está la diferencia.&lt;/span&gt;&lt;/center&gt;&lt;center&gt; 
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.penguinlibros.com/es/ciencia-y-tecnologia/626455-libro-vita-9791388092084/fragmento&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;em&gt;Vita&lt;/em&gt; (Debate&lt;/a&gt;, 328 páginas, junio de 2026)&lt;/b&gt; es el ensayo con que el fundador de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://sherpa.ai/es/sobre-nosotros/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Sherpa.ai&lt;/a&gt;,&lt;/b&gt; nacido en Algorta (Getxo) en 1981, intenta ordenar esa duda. Interesa por lo que pregunta y por desde dónde lo hace. Nos lo ha traído al presente el&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://www.bilbaoekintza.eus/noticia/bilbao-se-convierte-en-anfitriona-de-algunas-de-las-voces-mas-influyentes-del-pensamiento-contemporaneo-gracias-a-los-ix-fair-saturday-awards-y-al-bbk-bilbao-kultura-social-forum&quot;&gt;BBK Bilbao Kultura Social Forum 2026&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background-color: white; color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt; extremadamente bien organizado por la &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://fairsaturday.org/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Fundación Fair Saturday&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background-color: white; color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt; presidida por &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search?q=albareda&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;nuestro amigo Jordi Albareda (posts)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Una herida antigua&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgLgHKXmRzJUStaElVggjgHkhgsWdLkvcw0nYNiM9_5kfpMCYfvLWjbf0nrmM67oOMsGdcwlU1HwfduTcLBc6PhI80fxcUd65O0oNyjDkzqIOB3r5Ui799UvorF5bVy8uRtIXxFMIaxW1EkXt1OrYPAhoFnK7Zo3RiLAHgVCEvD0IQtpBfGtfBB/s277/images.jpg&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;277&quot; data-original-width=&quot;182&quot; height=&quot;261&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgLgHKXmRzJUStaElVggjgHkhgsWdLkvcw0nYNiM9_5kfpMCYfvLWjbf0nrmM67oOMsGdcwlU1HwfduTcLBc6PhI80fxcUd65O0oNyjDkzqIOB3r5Ui799UvorF5bVy8uRtIXxFMIaxW1EkXt1OrYPAhoFnK7Zo3RiLAHgVCEvD0IQtpBfGtfBB/w171-h261/images.jpg&quot; width=&quot;171&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El prólogo no empieza en un laboratorio, sino en una casa de Algorta, de noche, con un niño que no duerme porque teme que su madre, su padre o él mismo dejen de existir. Durante años, cuenta, la solución fue distraerse; el libro se presenta como lo contrario de esa huida. Él mismo se define como «&lt;i&gt;hipocondríaco existencial&lt;/i&gt;», y esa confesión da al ensayo una temperatura poco habitual en la divulgación tecnológica. Quien haya leído a &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Miguel_de_Unamuno&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Unamuno&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt; &lt;/b&gt;oirá un eco de su hambre de inmortalidad, aunque Uribe-Etxebarria aclara que escribe desde la curiosidad y no desde la autoridad, atenido al conocimiento empírico y dejando abiertas las preguntas que corresponden a la filosofía y la teología.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;La vida como una duna&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Las primeras páginas son ágiles y se apoyan en buenas anécdotas. Según el bioquímico &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_E._Koshland_Jr.&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Daniel Koshland&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, en una reunión de científicos alguien propuso que reproducirse era la esencia de la vida, y otro replicó que entonces un conejo solo estaría muerto y dos, vivos. Sigue la definición funcional de la NASA de 1994, que habla de un sistema químico autosuficiente capaz de evolución darwiniana, y los cuatro componentes de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://link.springer.com/article/10.1007/s11693-011-9084-5&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Steen Rasmussen&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;: metabolismo, información, contenedor y entorno.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Virus&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Virus&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Prion&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;priones&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Xenobot&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;xenobots&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Protocell&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;protocélulas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; y una &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Palmera_datilera_de_Judea&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;semilla de palmera hallada en Masada&lt;/a&gt;, que germinó en 2005 tras unos dos mil años latente, sostienen su propuesta: la vida sería un espectro, más parecido a una duna que a una frontera, porque ningún grano de arena marca el instante en que el montón se vuelve duna.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Ocho partes y un giro&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg5vt_uOMa0UoQ5uvoLBIdC0bKElPGbx5heTwxejuAjxkcY8FrkfeiNEOYCh-Exynac9FYcLfL7pRefoSr9Gy3dMAbKBYrKtKDm7i8Kj0NaKGLlcZ6Ew-Y34Fjco1cr5VNnWOZHIbXReZA7dousUcQw3X3K0-TJMwr7UqC-Jxfp1GLBRtbVBd1v/s638/images%20%281%29.jpg&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;638&quot; data-original-width=&quot;480&quot; height=&quot;220&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg5vt_uOMa0UoQ5uvoLBIdC0bKElPGbx5heTwxejuAjxkcY8FrkfeiNEOYCh-Exynac9FYcLfL7pRefoSr9Gy3dMAbKBYrKtKDm7i8Kj0NaKGLlcZ6Ew-Y34Fjco1cr5VNnWOZHIbXReZA7dousUcQw3X3K0-TJMwr7UqC-Jxfp1GLBRtbVBd1v/w166-h220/images%20(1).jpg&quot; width=&quot;166&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El libro avanza de lo simple a lo complejo: la definición y sus umbrales, la vida orgánica, la tecnológica, la mental, la inteligencia artificial y robótica, las formas híbridas y el universo que las contiene. La tesis, advierte el autor, no espera al final: irrumpe en la sexta parte, como giro más que como conclusión. Descubrirla corresponde a cada lector.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Ahí se jugará el crédito del ensayo. Discutir si un virus está vivo es un debate científico; decidir si una IA podría estarlo, o ser consciente, entra en terreno especulativo, y conviene separar lo que hoy hacen los sistemas de lo que se espera que hagan. Esa distinción es la que hay que exigirle.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Preguntar «cuánto», no «si»&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Vita&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; no promete respuestas cómodas. Su mejor virtud quizá sea devolverle a la pregunta su extrañeza: si ni los expertos saben definir la vida, tal vez sea más honesto preguntar cuánto está vivo algo que si lo está. El epígrafe, una sentencia anónima en euskera, dice que &lt;b&gt;somos porque ellos fueron y ellos serán porque somos (&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Izan zirelako gara, garelako izango dira&lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;)&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;strong&gt;Propuesta de acción.&lt;/strong&gt; Durante los próximos dos años, formar un &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Club_de_lectura&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;club de lectura intergeneracional&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; de seis a ocho personas que lea una parte de &lt;em&gt;Vita&lt;/em&gt; al mes y, después, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search?q=Del+sentimiento+tr%C3%A1gico+de+la+vida&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Del sentimiento trágico de la vida (posts)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, con una nota de media página por sesión; se evaluará con la asistencia, las notas y una pregunta repetida al inicio y al final («¿qué está vivo?»). A cinco años, ofrecer como voluntariado dos talleres anuales de pensamiento crítico sobre IA y vida en una biblioteca o un centro educativo, con cuestionario previo y posterior. A diez, reunir las preguntas y respuestas recogidas en una publicación abierta.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335916088&quot; title=&quot;Vita de Xabi Uribe-Etxebarria&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;Vita de Xabi Uribe-Etxebarria&quot; height=&quot;375&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55559135384_3e368c703b.jpg&quot; width=&quot;500&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335916088/&quot; style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;b&gt;Álbum de imágenes&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/center&gt;
&lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;Le preguntaron a un Nobel cómo definiría la vida y guardó silencio. En «Vita», Xabi Uribe-Etxebarria parte de esa paradoja: un perro está vivo y una piedra no, pero nadie sabe decir con precisión dónde está la frontera. &lt;a href=&quot;https://t.co/3hDNpJ9t9g&quot;&gt;https://t.co/3hDNpJ9t9g&lt;/a&gt; Virus, priones, xenobots, una… &lt;a href=&quot;https://t.co/gNzJUIG4YY&quot;&gt;pic.twitter.com/gNzJUIG4YY&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2105361459391693205?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;September 30, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/vita-sobre-vida-ia-y-miedo-morir-de.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://img.youtube.com/vi/Z0EcHVcIJ54/default.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-9149705342926113282</guid><pubDate>Tue, 29 Sep 2026 21:00:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-04T11:37:35.712+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">bilbao</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">democracia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">filosofía</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">futuro</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">libro</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">política</category><title>El futuro de la democracia, según Daniel Innerarity</title><description>&lt;center&gt;
&lt;div style=&quot;height: 0px; margin: 0px auto; max-width: 900px; overflow: hidden; padding-bottom: 56.25%; position: relative; width: 100%;&quot;&gt;
  &lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/O9EQ7OmWUmA?list=PLe6SddtgB_9s&quot; style=&quot;border: 0; height: 100%; left: 0; position: absolute; top: 0; width: 100%;&quot; title=&quot;Lista de reproducción de YouTube&quot;&gt;
  &lt;/iframe&gt;
&lt;/div&gt;

  
  &lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Siempre es un placer y un aprendizaje escuchar a &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search?q=Daniel+Innerarity&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Daniel Innerarity (posts previos)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, a quien puede conocer en persona y conversar largo y tendido en Getxo allá por 2002, gracias a &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Josune_Ariztondo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Josune&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Josune_Ariztondo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt; Ariztondo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Hoy lo hemos escuchado de nuevo, y recogemos su intervención, así como una reseña de su muy recomendable&amp;nbsp;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.casadellibro.com/libro-el-futuro-de-la-democracia/9791388019494/18083687?campaignid=15902440796&amp;amp;gad_source=1&amp;amp;gad_campaignid=15902472659&amp;amp;gbraid=0AAAAAD_iqzfj2qhdIOGdQLEgzBDQwoN5Q&amp;amp;gclid=Cj0KCQjw5vLVBhCiARIsAD56SFLisz_JgSfQPEPLqGXiZBp59t9Dok0n5Bq-Xxe0unQ0cdp46iHiTH0aAsTxEALw_wcB&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;libro &quot;El futuro de la democracia&quot;&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Al final también recogemos recogemos recientes vídeos sobre este mismo tema. Todo de la mano de&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://www.bilbaoekintza.eus/noticia/bilbao-se-convierte-en-anfitriona-de-algunas-de-las-voces-mas-influyentes-del-pensamiento-contemporaneo-gracias-a-los-ix-fair-saturday-awards-y-al-bbk-bilbao-kultura-social-forum&quot;&gt;BBK Bilbao Kultura Social Forum 2026&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background-color: white; color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt; extremadamente bien organizado por la &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://fairsaturday.org/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Fundación Fair Saturday&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;background-color: white; color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt; presidida por &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;color: #30251d; letter-spacing: 0.16px; text-align: left; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search?q=albareda&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;nuestro amigo Jordi Albareda (posts)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Batalla_de_Waterloo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Encontrar Waterloo en Waterloo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;: Innerarity y el futuro de la democracia.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/La_cartuja_de_Parma&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Fabrizio del Dongo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; huye de Italia para sumarse al ejército de Napoleón y acaba estando en una batalla sin verla. Corre de un lado a otro, oye los cañones, pasa junto al emperador sin reconocerlo y, al final, solo sabría contar su asombro por no haber conseguido encontrar Waterloo en Waterloo. Con esa escena de &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/La_cartuja_de_Parma&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;em&gt;&lt;b&gt;La cartuja de Parma&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; abre &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Daniel_Innerarity&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Daniel Innerarity&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; su ensayo &lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El futuro de la democracia&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; (Galaxia Gutenberg, mayo de 2026). No es un adorno: la pregunta que recorre el libro es cómo ser un buen contemporáneo cuando el estruendo de las noticias impide distinguir lo decisivo de lo llamativo.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt; &lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiJ5lxD0v-UpQJAmI9wbTNfReQ7DtuwmrlIinFiYK-e1C1Tv-JQfQcRu54zgchaky_M1jeyMwWQBA2QI7YqrlIWPGdrWKXSqkdYSJWHmp6IFbrd8m1w8KN5hwXBLzPPoa1lk9WJdSIP1N-DbH6A86WZPj9Mm-ERT4jM-BW6-GEjQpHM87rhnu0V/s909/9791388019494.webp&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;909&quot; data-original-width=&quot;552&quot; height=&quot;200&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiJ5lxD0v-UpQJAmI9wbTNfReQ7DtuwmrlIinFiYK-e1C1Tv-JQfQcRu54zgchaky_M1jeyMwWQBA2QI7YqrlIWPGdrWKXSqkdYSJWHmp6IFbrd8m1w8KN5hwXBLzPPoa1lk9WJdSIP1N-DbH6A86WZPj9Mm-ERT4jM-BW6-GEjQpHM87rhnu0V/s200/9791388019494.webp&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Theodor_W._Adorno&quot;&gt;&lt;b&gt;Theodor Adorno&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; dejó una divisa para esa dificultad: mantener viva la conciencia de que, entre la ostentación y el alboroto, algo falta. Innerarity la aplica a la democracia, un régimen del que no sabemos si reclama indignación ante sus enemigos o serenidad confiada en su resistencia.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Un título prestado a Bobbio.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El título es de &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Norberto_Bobbio&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Norberto Bobbio&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, cuyo ensayo de 1984 nació de una conferencia en el Congreso de los Diputados en 1983. Entonces la democracia vivía un momento triunfal; hoy sabemos que puede retroceder, y eso cambia la manera de preguntar. Innerarity no cuenta su historia sino su porvenir, y arranca con una paradoja: hablar del futuro de la democracia es hablar de algo que no existe, porque &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Democracia&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;lo propio de este régimen es poner el futuro en nuestras manos&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. La democracia de mañana será distinta de la de hoy; si fuera idéntica, no tendría futuro.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Los &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Autoritarismo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;malos&lt;/a&gt; y los &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Problema_social&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;males&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;La distinción más fértil del primer capítulo separa a &lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;los &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Autoritarismo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;malos&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt; (&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Autoritarismo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;autoritarios&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Golpe_de_Estado&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;golpistas&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Demagogia&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;demagogos&lt;/a&gt;)&lt;/b&gt; de &lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;los &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Problema_social&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;males&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;: &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Desinformaci%C3%B3n&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;desinformación&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Desigualdad_social&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;desigualdad&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Complejidad&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;complejidad&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Dise%C3%B1o_institucional&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;instituciones mal diseñadas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Preferimos un culpable a una explicación estructural, enemigos a rivales, corrupción a torpeza. Pero si un gobernante sin escrúpulos puede hacer daño, argumenta el autor, es porque las instituciones estaban mal pensadas: los errores personales solo adquieren gran tamaño donde hay fallos de sistema. Hay malos, pero tal vez los males sean más dañinos.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Pesimismo&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;La fascinación de lo peor&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Más incómodo es su segundo movimiento. El relato que lo explica todo por la brutalidad de los fuertes, con &lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;House of Cards&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; como retrato, nos convierte en espectadores y desactiva la indignación. Innerarity pregunta a quién beneficia esa explicación derrotista, y apunta a los autoritarios, interesados en que creamos que pueden más de lo que pueden. Su aliado es &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Nicol%C3%A1s_Maquiavelo&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Maquiavelo&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, que enseñó a los príncipes a conquistar, pero también a los pueblos a resistir. Con su imagen de la inundación: cuando llega, poco se puede hacer; en tiempo de calma se levantan los diques.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgaG4o6SY0zn7mIeG2_k52zjl65aTy1pi7tWuhRkxCWtP0fQiNuutV7XzsP7KHOl46xhZ34arhtQesCu9MwAc7odvfhNm02Z1SuBnGJ1msfKFn9BRfCPHwgkumjLFi2FrBU83vM_98cT42X2X1qrjgophavGwHdZbqc1DNANPbviZWMguUTS2vH/s2884/55559381697_71cdfc9042_o.jpg&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2884&quot; data-original-width=&quot;2237&quot; height=&quot;200&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgaG4o6SY0zn7mIeG2_k52zjl65aTy1pi7tWuhRkxCWtP0fQiNuutV7XzsP7KHOl46xhZ34arhtQesCu9MwAc7odvfhNm02Z1SuBnGJ1msfKFn9BRfCPHwgkumjLFi2FrBU83vM_98cT42X2X1qrjgophavGwHdZbqc1DNANPbviZWMguUTS2vH/s200/55559381697_71cdfc9042_o.jpg&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Mapa&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Un mapa por recorrer&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Estas líneas se apoyan en la introducción, el primer capítulo y el índice, &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.galaxiagutenberg.com/wp-content/uploads/2026/04/1er-cap.-El-futuro-democracia.pdf&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;disponibles en la web de la editorial&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. El índice anuncia diez partes y un epílogo: polarización, crisis de la democracia liberal, extrema derecha, políticas de identidad, democratizar el trabajo, la migración y el dinero, inteligencia artificial y tiempo. Algunos títulos, como una defensa de las políticas de la identidad o un capítulo contra el &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;i&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Anti-woke&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;antiwokismo&lt;/a&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, toman partido en asuntos que dividen; conviene discutirlos con el texto entero delante y no con el titular.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.danielinnerarity.es/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Buenos contemporáneos&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.noticiasdenavarra.com/politica/2026/05/16/aprendamos-tomarnos-politica-seriedad-merece-11070390.html&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;una entrevista&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, Innerarity dice partir del orgullo por una democracia a la que hay que hacer muchos ajustes, «sin arrojarla por la ventana». Quizá esa sea la forma más sobria de ser buen contemporáneo: no buscar la batalla donde más truena el cañón, sino preguntarse qué falta en el paisaje. ¿Qué falta hoy en nuestro Waterloo, y quién se ocupa de mirar?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;strong&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Investigaci%C3%B3n-acci%C3%B3n&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Propuesta de acción&lt;/a&gt;.&lt;/strong&gt; En lectura, a dos años: leer el libro junto al de Bobbio en un grupo de seis personas, una sesión mensual durante seis meses, y evaluar cuántos desacuerdos razonados es capaz de formular cada miembro. En escritura, a cinco años: llevar un cuaderno de «lo que falta», con una nota trimestral sobre algo que el ruido público omite, y revisar al final cuáles de esas intuiciones se confirmaron. En voluntariado, a diez años: participar en un órgano ciudadano local (asociación vecinal, consejo escolar, presupuestos participativos), con indicadores de asistencia, propuestas presentadas y mejoras logradas, evaluados cada dos años con otra persona.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  &lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335880770&quot; title=&quot;El futuro de la democracia, Daniel Innerarity&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;El futuro de la democracia, Daniel Innerarity&quot; height=&quot;711&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55558976111_0e50db8e4e.jpg&quot; width=&quot;533&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/center&gt;&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335880770&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Álbum de imágenes&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. 
    
    &lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;Fabrizio del Dongo vive Waterloo… y no se entera. Corre, oye los cañones, cruza junto a Napoleón sin reconocerlo. Con esa escena abre Daniel Innerarity «El futuro de la democracia»: ¿cómo ser buen contemporáneo cuando el ruido tapa lo decisivo? &lt;a href=&quot;https://t.co/nvqxS6MHIv&quot;&gt;https://t.co/nvqxS6MHIv&lt;/a&gt; Su tesis:… &lt;a href=&quot;https://t.co/qtEdULQI5A&quot;&gt;pic.twitter.com/qtEdULQI5A&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2105350929650188327?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;September 30, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
    
    
  Hace tres meses,...&lt;br /&gt;
  &lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/ELFzZ_N6XBY?si=Nx2z6joORwektHCr&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;
  
   &lt;br /&gt; Hace nueve meses,...&lt;br /&gt;
  &lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/W3ul9ddXyDA?si=bDTwEr8TLIV1tnpV&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;
  
   &lt;br /&gt; Hace un año,...&lt;br /&gt;
&lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/RcjPTdo2AG0?si=aLh9llam-nAEds3v&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;

&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/el-futuro-de-la-democracia-segun-daniel.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://img.youtube.com/vi/O9EQ7OmWUmA/default.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-3106041443507189767</guid><pubDate>Mon, 28 Sep 2026 07:40:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-09-29T10:26:37.957+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">Acertijo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">kideak</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">matemáticas</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">millones</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">nietos</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">paradoja</category><title>La paradoja del cuadrado perdido: El triángulo que no lo era</title><description>&lt;center&gt;
&lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/sCUiJre7dI4?si=u0_Ug98bG-cf9noy&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;
  
  &lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Hoy de noche hemos logrado &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/search/label/millones&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;21 millones de visitas (que ya no posteamos)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, tras 11 días desde el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/2026/09/veinte-millones-de-visitas-en-este.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;anterior vigésimo millón&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Tomemos cuatro piezas de cartulina: dos triángulos rectángulos y dos figuras en forma de escuadra. Colocadas de un modo, componen un triángulo de 13 unidades de base y 5 de altura. Recolocadas de otro, componen aparentemente el mismo triángulo, pero ahora con un agujero de una unidad cuadrada. Nadie ha cortado ni añadido nada. La &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Paradoja_del_cuadrado_perdido&quot;&gt;&lt;b&gt;ilusión del cuadrado perdido&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; plantea una pregunta incómoda: ¿de dónde sale el hueco?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Aritmética&quot;&gt;&lt;b&gt;La aritmética no admite trampas&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Basta sumar. El triángulo rojo mide 12 unidades de área, el azul 5, y las dos escuadras 8 y 7. Total: 32. Un triángulo de 13 por 5 tendría 32,5. Ninguna de las dos figuras coincide con esa cifra, y ahí está la pista: ninguna es un triángulo. Lo que parece &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Hipotenusa&quot;&gt;&lt;b&gt;la hipotenusa está quebrada&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;. El triángulo rojo tiene una pendiente de 3/8, unos 20,6 grados; el azul, de 2/5, unos 21,8. Esa diferencia de poco más de un grado, invisible a simple vista, se va abriendo a lo largo de 13 unidades hasta encerrar exactamente un cuadrado. Una figura es un cuadrilátero cóncavo de 32 unidades; la otra, convexo, de 33.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
    
    &lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgNsKQQJ8mzAxjXb5iBxz6NTrAa3pO7hfCExHFIh5qqBfbA8RMQLAfo66ttVawpDocNuAEyOaQCF8HKvsU4kP83BzdEE8Ney2nix2LocnbuhoB-5_9nMHRXzVDuHFoH-Tl391fMNtoDodViqQ0n5EoGWefZ2QYX7VsMNAn56PY0bFu3tSTuskKt/s317/Missing_Square_Animation.gif&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;125&quot; data-original-width=&quot;317&quot; height=&quot;96&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgNsKQQJ8mzAxjXb5iBxz6NTrAa3pO7hfCExHFIh5qqBfbA8RMQLAfo66ttVawpDocNuAEyOaQCF8HKvsU4kP83BzdEE8Ney2nix2LocnbuhoB-5_9nMHRXzVDuHFoH-Tl391fMNtoDodViqQ0n5EoGWefZ2QYX7VsMNAn56PY0bFu3tSTuskKt/w244-h96/Missing_Square_Animation.gif&quot; width=&quot;244&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Sucesión_de_Fibonacci&quot;&gt;&lt;b&gt;Fibonacci, el cómplice discreto&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Las medidas 2, 3, 5, 8 y 13 no son casuales: son términos consecutivos de la &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Sucesión_de_Fibonacci&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;sucesión de Fibonacci&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. Los cocientes 2/5 y 3/8 se parecen tanto que las pendientes casi coinciden, y una propiedad de la sucesión (3 × 8 = 24 frente a 5² = 25; 5 × 13 = 65 frente a 8² = 64) garantiza que el desajuste sea siempre de una sola unidad. Es el mismo principio de la &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Paradoja_del_tablero_de_ajedrez&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;paradoja del tablero de ajedrez&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, que convierte un cuadrado de 8 × 8 en un rectángulo de 5 × 13: sesenta y cuatro casillas que, por arte de geometría, pasan a ser sesenta y cinco.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Un origen con muchos nombres.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Martin_Gardner&quot;&gt;&lt;b&gt;Martin Gardner&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; atribuyó esta versión al mago aficionado neoyorquino &lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Curry_(magician)&quot;&gt;&lt;b&gt;Paul Curry&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;, en 1953, y de ahí el nombre de «&lt;a href=&quot;https://mathworld.wolfram.com/CurryTriangle.html&quot;&gt;&lt;b&gt;triángulo de Curry&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;» (que nada tiene que ver con la paradoja lógica homónima). Pero el principio es muy anterior. Los rompecabezas de disección se conocen desde el siglo XVI; &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/William_Hooper&quot;&gt;&lt;b&gt;William Hooper&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; publicó una versión en sus &lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Rational_Recreations&quot;&gt;&lt;b&gt;Rational Recreations&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; a finales del XVIII (&lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Paradoja_de_Hooper&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;paradoja de Hooper&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;); &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Sam_Loyd&quot;&gt;&lt;b&gt;Sam Loyd&lt;/b&gt;&lt;/a&gt; afirmaba haber presentado la del tablero en un congreso de ajedrez en 1858; y &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Oskar_Schlömilch&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Oskar Schlömilch&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; la publicó en 1868. Las fuentes discrepan sobre quién fue primero, y conviene desconfiar de las paternidades únicas. Gardner la recoge en &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://archive.org/details/mathematicsmagic00gard_492&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;em&gt;&lt;b&gt;Mathematics, Magic and Mystery&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Paradoja_del_cuadrado_perdido&quot;&gt;&lt;b&gt;Lo que enseña un triángulo con trampa&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En papel, el grosor de las líneas tapa la curvatura y el corte impreciso hace el resto. El ojo, dispuesto a ver un triángulo, no busca lo que lo desmiente. &lt;b&gt;Spinoza&lt;/b&gt; pedía «&lt;i&gt;&lt;b&gt;no reír, no llorar, no detestar, sino comprender&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;»; aquí bastaría un matiz: no dejarse deslumbrar antes de medir. Quien dibuje la figura con regla sobre papel cuadriculado verá cómo la hipotenusa se dobla.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Una propuesta para los próximos años&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En lectura, propongo recorrer en dos años el capítulo de Gardner y un libro de matemática recreativa por año. En escritura, una serie anual de al menos cuatro entradas sobre ilusiones que enseñan a pensar. En voluntariado, a cinco años, un taller de una hora con cartulina y papel cuadriculado en dos centros escolares o bibliotecas, abierto a adolescentes y a sus abuelos, con el horizonte de una pequeña red de talleres a diez. Como evaluación, un cuestionario antes y después sobre si los participantes comprueban medidas antes de afirmar, el recuento anual de asistentes y una revisión cada dos años.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/center&gt;
  
  &lt;blockquote cite=&quot;https://www.tiktok.com/@jasantaolalla/video/7075789200687107333&quot; class=&quot;tiktok-embed&quot; data-video-id=&quot;7075789200687107333&quot; style=&quot;max-width: 605px; min-width: 325px;&quot;&gt; &lt;section&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/@jasantaolalla?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@jasantaolalla&quot;&gt;@jasantaolalla&lt;/a&gt; misterio resuelto &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/tag/fibonacci?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;fibonacci&quot;&gt;#fibonacci&lt;/a&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/tag/aprendecontiktok?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;aprendecontiktok&quot;&gt;#aprendecontiktok&lt;/a&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/tag/cienciaentiktok?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;cienciaentiktok&quot;&gt;#cienciaentiktok&lt;/a&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/music/sonido-original-7075789213920889606?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ sonido original - Javi Santaolalla&quot;&gt;♬ sonido original - Javi Santaolalla&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
&lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;Cuatro piezas de cartulina forman un triángulo de 13 × 5. Recolocadas, forman otro idéntico… pero con un cuadrado de menos. &lt;a href=&quot;https://t.co/psL2S34UR3&quot;&gt;https://t.co/psL2S34UR3&lt;/a&gt; No hay magia: hay una hipotenusa quebrada, unos números de Fibonacci muy bien elegidos y un ojo que cree lo que espera ver. La… &lt;a href=&quot;https://t.co/fr1yV4yRG0&quot;&gt;pic.twitter.com/fr1yV4yRG0&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2104843022101807166?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;September 29, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/la-paradoja-del-cuadrado-perdido-el.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://img.youtube.com/vi/sCUiJre7dI4/default.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-9050317240554429577</guid><pubDate>Sun, 27 Sep 2026 15:00:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-09-28T22:04:01.485+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">getxo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">música</category><title>Getxoko Andres Isasi Musikalia Elkartea</title><description>&lt;center&gt;

&lt;div&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.youtube.com/watch?v=rLA6QpzEooU&amp;amp;list=PLaR2p06BNZnE&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Lista de reproducción con 10 vídeos encadenados&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;height: 0px; margin: 0px auto; max-width: 900px; overflow: hidden; padding-bottom: 56.25%; position: relative; width: 100%;&quot;&gt;
  &lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/rLA6QpzEooU?list=PLaR2p06BNZnE&quot; style=&quot;border: 0; height: 100%; left: 0; position: absolute; top: 0; width: 100%;&quot; title=&quot;Lista de reproducción de YouTube&quot;&gt;
  &lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;En Getxo, la música no es solo un adorno cultural: es una forma de tejer comunidad. Desde 2004, cuando el departamento de viento de la &lt;b&gt;Escuela de Música Andrés Isasi&lt;/b&gt; reunió a profesorado y alumnado con ganas de tocar juntos, hasta la constitución formal de la asociación el 15 de septiembre de 2015, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.musikaliaelkartea.eus/es/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Musikalia (Getxoko Andrés Isasi Musikalia Elkartea)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; ha recorrido un camino que ilustra bien cómo el folclore, la pedagogía y la creación musical pueden reforzarse mutuamente.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Lo que empezó como tres conciertos anuales se ha convertido en un programa variado: colaboraciones con el grupo de folk &lt;b&gt;Oskorri&lt;/b&gt;, el espectáculo bertso-trikitixa &quot;BertsoTrikiBand&quot;, el homenaje a Nino Bravo junto a Serafín Zubiri, o las sesiones dedicadas al barbershop con The Hanfris Quartet. A ello se suman los conciertos pedagógicos sobre bandas sonoras de cine, pensados para acercar la música a las escuelas, y la presencia constante en citas como la &lt;b&gt;Korrika&lt;/b&gt;, el recorrido bienal a favor del euskera.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Ese recorrido —de aula a plaza, de partitura a fiesta popular— resume una idea que late en buena parte del pensamiento sobre la cultura vasca: la identidad no se hereda pasivamente, se construye y se interpreta, casi siempre en compañía. Una banda de pueblo, en ese sentido, funciona como laboratorio de convivencia: allí conviven el rigor técnico del conservatorio y la espontaneidad de la fiesta, el repertorio clásico y la canción tradicional, el euskera cotidiano y la partitura escrita.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Asociaciones como &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.musikaliaelkartea.eus/es/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Musikalia&lt;/a&gt; &lt;/b&gt;sostienen, con recursos modestos, una infraestructura cultural que rara vez ocupa titulares: el ensayo semanal, el concierto de Navidad, la actuación en la fiesta del barrio. Es ahí, en esa persistencia discreta, donde se juega buena parte del futuro del folclore y la educación musical en el País Vasco.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Vale la pena seguirle la pista: asistir, en los próximos dos años, a un concierto pedagógico de&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://www.musikaliaelkartea.eus/es/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Musikalia&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;; comprobar en cinco si amplía su presencia en los centros escolares de Getxo; y observar en diez si este modelo de banda-asociación se replica en otros municipios vascos como forma de sostener el folclore y la educación musical de base. Un saludo especial a nuestro amigo &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://about.me/borjario&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Borja del Río&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; que nos reconoció en un descanso.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
  
  &lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335853583&quot; title=&quot;Getxoko Andres Isasi Musikalia Elkartea&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;Getxoko Andres Isasi Musikalia Elkartea&quot; height=&quot;711&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55554094646_927dae082f_w.jpg&quot; width=&quot;533&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335853583/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Álbum de imágenes&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
  
&lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;🎶 ¿Sabías que una banda escolar de Getxo lleva 20 años tejiendo comunidad a través de la música? &lt;a href=&quot;https://t.co/qfUhJRqqUP&quot;&gt;https://t.co/qfUhJRqqUP&lt;/a&gt; Musikalia nació en 2004 en la Escuela Andrés Isasi y se convirtió en asociación en 2015: folk con Oskorri, homenaje a Nino Bravo, barbershop, conciertos… &lt;a href=&quot;https://t.co/biYHStbyMN&quot;&gt;pic.twitter.com/biYHStbyMN&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2104625021452771769?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;September 28, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;blockquote cite=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria/video/7690506266468306198&quot; class=&quot;tiktok-embed&quot; data-video-id=&quot;7690506266468306198&quot; style=&quot;max-width: 605px; min-width: 325px;&quot;&gt; &lt;section&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@agirregabiria&quot;&gt;@agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;p&gt;Getxoko Andres Isasi Musikalia Elkartea 1/6&lt;/p&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/music/sonido-original-7690506295920708355?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ sonido original - Mikel Agirregabiria&quot;&gt;♬ sonido original - Mikel Agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/getxoko-andres-isasi-musikalia-elkartea.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://img.youtube.com/vi/rLA6QpzEooU/default.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-9024234090796958211</guid><pubDate>Sat, 26 Sep 2026 18:30:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-09-27T11:13:28.411+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">deporte</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">getxo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">TikTok</category><title>X. Triatlón Olímpico de Getxo</title><description>&lt;center&gt;&lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335818367&quot; title=&quot;X. Triatlón Olímpico de Getxo - Memorial Agustin Ugarte (Campeonato de Euskadi y Bizkaia)&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;X. Triatlón Olímpico de Getxo - Memorial Agustin Ugarte (Campeonato de Euskadi y Bizkaia)&quot; height=&quot;711&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55552254748_27488be9b6_w.jpg&quot; width=&quot;533&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/center&gt;&lt;center&gt;&lt;a href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335818367&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;b&gt;Álbum de imágenes&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/center&gt;&lt;center&gt;&amp;nbsp; 
  
&lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://www.getxo.eus/es/kirolberri/noticias/17678&quot; style=&quot;font-weight: bold;&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;X. Triatlón Olímpico de Getxo - Memorial Agustin Ugarte (Campeonato de Euskadi y Bizkaia)&lt;/a&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp;&lt;/b&gt;se ha celebrado este&amp;nbsp;sábado 26-9-26, con la organización de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.getxotri.com/&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Getxotri - Organización del Triatlón de Getxo&quot;&gt;Getxotri&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. La prueba dio comienzo a las 16:30 en categoría femenina y diez minutos más tarde en masculina.

La prueba de natación comenzó en el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Puerto_Viejo_(Getxo)&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Puerto Viejo de Algorta - Wikipedia&quot;&gt;Puerto Viejo de Algorta&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; y finaliza en la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Ereaga&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Playa de Ereaga - Wikipedia&quot;&gt;playa de Ereaga&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; tras kilómetro y medio a nado. La transición será en la misma playa para afrontar los &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Ciclismo&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Ciclismo - Wikipedia&quot;&gt;44 kilómetros en bicicleta&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; en un solo trazado.&amp;nbsp;&lt;/center&gt;&lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;&lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Tras la salida se subirá Txomintxu para bajar a Zugatzarte, encarar la Ría hasta &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Erandio&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Erandio - Wikipedia&quot;&gt;Erandio&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; y subir Asua, luego subida a Unbe, paso por Laukiz y Urduliz vuelta a Unbe para llegar a la UPV-EHU y descender a &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Erandio&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Astrabudua (Erandio) - Wikipedia&quot;&gt;Astrabudua&lt;/a&gt; &lt;/b&gt;y de nuevo por la Ría llegar de nuevo a Ereaga donde se hará la segunda transición.&amp;nbsp;&lt;/center&gt;&lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;&lt;center style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Luego llegará la prueba de atletismo con una carrera de 10 kilómetros con llegada entre el Puerto Viejo y Zugazarte y llega al Puerto de de nuevo.

La entrega de premios está prevista en torno a las 20:30. Hay un total de 608 inscritos. Habrá premios para los tres primeros clasificados absolutos, los ganadores de cada una de las categorías y al mejor de Getxo tanto en categoría masculina como en la femenina.

Este triatlón servirá además como &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Triatl%C3%B3n&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Triatlón - Wikipedia&quot;&gt;Campeonato de Euskadi y de Bizkaia de Triatlón Olímpico&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.

&lt;/center&gt;
  &lt;blockquote class=&quot;tiktok-embed&quot; cite=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria/video/7689896054749252886&quot; data-video-id=&quot;7689896054749252886&quot; style=&quot;max-width: 605px;min-width: 325px;&quot; &gt; &lt;section&gt; &lt;a target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@agirregabiria&quot; href=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria?refer=embed&quot;&gt;@agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;p&gt;X. Triatlón Olímpico de Getxo&lt;/p&gt; &lt;a target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ sonido original - Mikel Agirregabiria&quot; href=&quot;https://www.tiktok.com/music/sonido-original-7689896054334704406?refer=embed&quot;&gt;♬ sonido original - Mikel Agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/x-triatlon-olimpico-de-getxo.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-6694831353554739533</guid><pubDate>Sat, 26 Sep 2026 13:00:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-09-27T11:13:05.341+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">deporte</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">euskadi</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">euskara</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">getxo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">vídeos</category><title>Deporte rural vasco - Herri Kirolak en las fiestas de Getxo</title><description>&lt;center&gt;&lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335833813&quot; title=&quot;Deporte rural vasco - Herri Kirolak.&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;Deporte rural vasco - Herri Kirolak.&quot; height=&quot;711&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55552005458_d26979a2ef_w.jpg&quot; width=&quot;533&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335833813/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Álbum de imágenes&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Hemos disfrutado con l&lt;span data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-subtree=&quot;aimfl&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;a exhibición y campeonatos de &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_q&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); font-weight: 700; margin: 0px;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Deporte_rural_vasco&quot; title=&quot;Deporte rural vasco&quot;&gt;deporte rural vasco (&lt;em class=&quot;zhvwWe&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;LFsGHb#ycPkjf&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_r&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;Herri Kirolak&lt;/em&gt;)&lt;/a&gt;&lt;/span&gt; de las fiestas de Las Mercedes de Las Arenas (Getxo), hoy&amp;nbsp;&lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_s&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); font-weight: 700; margin: 0px;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/26_de_septiembre&quot; title=&quot;26 de septiembre&quot;&gt;sábado 26 de septiembre a las 13:00 horas&lt;/a&gt;&lt;/span&gt; en la &lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_t&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); font-weight: 700; margin: 0px;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://www.getxo.eus/&quot; title=&quot;Plaza de Las Escuelas, Getxo&quot;&gt;Plaza de Las Escuelas&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;La jornada combinó competiciones oficiales dentro del circuito territorial y exhibiciones populares en la&lt;a href=&quot;https://www.getxo.eus/&quot; style=&quot;font-weight: 600;&quot; title=&quot;Plaza de Las Escuelas, Getxo&quot;&gt;&lt;b&gt;P&lt;/b&gt;laza de Las Escuelas&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Las_Arenas_(Guecho)&quot; title=&quot;Las Arenas (Getxo)&quot;&gt;Las Arenas (Getxo)&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;iNqyIf&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;KdQfFc#d5Qebf&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_1i&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); font-family: inherit; margin: 0px;&quot;&gt;Comenzó a las 12:00 h con las pruebas oficiales de campeonato y continuó con la exhibición general del programa de fiestas a las 13:00 h.&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div data-bfc=&quot;&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-hveid=&quot;CAIIAAgACBQQAA&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; data-ved=&quot;2ahUKEwj2qZH0po6XAxXNiv0HHdieF-QQi4wTegoIAggACAAIFBAA&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;eHDDzf#DtOdcb&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_1u&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;
  


&lt;div style=&quot;position:relative;width:100%;max-width:900px;margin:0 auto;padding-bottom:56.25%;height:0;overflow:hidden;&quot;&gt;
  &lt;iframe
    src=&quot;https://www.youtube.com/embed/T29S9Fw_t2U?list=PLCutno1L1OOQ&quot;
    title=&quot;Lista de reproducción de YouTube&quot;
    style=&quot;position:absolute;top:0;left:0;width:100%;height:100%;border:0;&quot;
    allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot;
    allowfullscreen&gt;
  &lt;/iframe&gt;
&lt;/div&gt;
  
  &lt;div class=&quot;n6owBd awi2gc&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 12px 0px 16px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-hveid=&quot;CAIIAAgACBQQAQ&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;TDBkbc#Ml18Xb&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_1v&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 12px 0px 16px; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Durante el evento tuvieron lugar tres competiciones oficiales correspondientes a los torneos de Bizkaia:&amp;nbsp;&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/div&gt;&lt;ol class=&quot;T9WCjf qkgVBf&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 12px 0px 16px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;PnN4Le#N1SbDe&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_23&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 12px 0px 16px;&quot;&gt;&lt;div data-bfc=&quot;&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-hveid=&quot;CAIIAAgACBYQAQ&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; data-ved=&quot;2ahUKEwj2qZH0po6XAxXNiv0HHdieF-QQi4wTegoIAggACAAIFhAB&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;eHDDzf#DtOdcb&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_24&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;&lt;li class=&quot;Z1qcYe&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px 0px 12px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-hveid=&quot;CAIIAAgACBYQAg&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;oSLmPe#HokZ0d&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_25&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px 0px 12px; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;iNqyIf&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;KdQfFc#d5Qebf&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_26&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_27&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;Final del &lt;a href=&quot;https://herrikirolakbizkaia.eus/&quot; title=&quot;Bizkaia Open&quot;&gt;Campeonato Bizkaia Open&lt;/a&gt; de &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_27&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); font-weight: 700; margin: 0px;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://eu.wikipedia.org/wiki/Orga_joko&quot; title=&quot;Orga joko&quot;&gt;Orga Jokoa&lt;/a&gt;&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/span&gt; (levantamiento de carro).&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/div&gt;&lt;div data-bfc=&quot;&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-hveid=&quot;CAIIAAgACBYQAw&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; data-ved=&quot;2ahUKEwj2qZH0po6XAxXNiv0HHdieF-QQi4wTegoIAggACAAIFhAD&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;eHDDzf#DtOdcb&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_28&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;&lt;li class=&quot;Z1qcYe&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px 0px 12px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-hveid=&quot;CAIIAAgACBYQBA&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;oSLmPe#HokZ0d&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_29&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px 0px 12px; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;iNqyIf&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;KdQfFc#d5Qebf&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_2a&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_2b&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://herrikirolakbizkaia.eus/&quot; title=&quot;Bizkaia Open&quot;&gt;Campeonato Bizkaia Open&lt;/a&gt; de&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_2b&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); font-weight: 700; margin: 0px;&quot;&gt; &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Harri-jasotze&quot; title=&quot;Harri-jasotze&quot;&gt;Harrijasotze&lt;/a&gt;&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/span&gt; (levantamiento de piedra).&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/div&gt;&lt;div data-bfc=&quot;&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-hveid=&quot;CAIIAAgACBYQBQ&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; data-ved=&quot;2ahUKEwj2qZH0po6XAxXNiv0HHdieF-QQi4wTegoIAggACAAIFhAF&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;eHDDzf#DtOdcb&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_2c&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;&lt;li class=&quot;Z1qcYe&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px 0px 12px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-hveid=&quot;CAIIAAgACBYQBg&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;oSLmPe#HokZ0d&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_2d&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px 0px 12px; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;iNqyIf&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;KdQfFc#d5Qebf&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_2e&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_2f&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); margin: 0px;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://herrikirolakbizkaia.eus/&quot; title=&quot;Bizkaia Open&quot;&gt;Campeonato Bizkaia Open&lt;/a&gt; de&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;WIZoWc_2f&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); font-weight: 700; margin: 0px;&quot;&gt; &lt;a href=&quot;https://eu.wikipedia.org/wiki/Harri-zulatzaile&quot; title=&quot;Harri-zulatzaile&quot;&gt;Harrizulatzaileak&lt;/a&gt;&lt;!--TgQPHd|||[]--&gt;&lt;/span&gt; (barrenadores).&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/li&gt;&lt;/div&gt;&lt;/ol&gt;
  
  &lt;blockquote cite=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria/video/7689848512808357142&quot; class=&quot;tiktok-embed&quot; data-video-id=&quot;7689848512808357142&quot; style=&quot;max-width: 605px; min-width: 325px;&quot;&gt; &lt;section&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@agirregabiria&quot;&gt;@agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;p&gt;Deporte rural vasco - Herri Kirolak.🪨 Fiestas de las Mercedes. Las Arenas (Getxo)&lt;/p&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/music/sonido-original-7689848535046621974?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ sonido original - Mikel Agirregabiria&quot;&gt;♬ sonido original - Mikel Agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/deporte-rural-vasco-herri-kirolak-en.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://img.youtube.com/vi/T29S9Fw_t2U/default.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-1624574038909760741</guid><pubDate>Fri, 25 Sep 2026 08:30:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-10-02T17:19:27.173+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">innovación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">PISA</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">PISA2025</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">política</category><title>1ª Medida para mejorar PISA 2025: Anular la repetición de curso</title><description>&lt;center&gt;&lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/55564939158/in/datetaken/&quot; title=&quot;1ª Medida para mejorar PISA 2025: Anular la repetición de curso&quot;&gt;&lt;img src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55564939158_db9013bc89.jpg&quot; width=&quot;500&quot; height=&quot;281&quot; alt=&quot;1ª Medida para mejorar PISA 2025: Anular la repetición de curso&quot;/&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot; charset=&quot;utf-8&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Comenzaremos con &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://blog.agirregabiria.net/2015/09/repensando-premisas-en-las-etapas.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;una medida urgente que llevamos décadas defendiendo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (aunque necesitará un período de implantación y perfeccionamiento del profesorado) para &lt;b&gt;corregir&amp;nbsp;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;b&gt;el &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Repetici%C3%B3n_de_curso&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;hábito escolar más caro&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; de Euskadi, España, Francia,... que &lt;b&gt;repercute negativamente en PISA&lt;/b&gt; porque demasiado alumnado de 15 años (objetivo de las pruebas) no está en el máximo nivel posible de la ESO (4º ó 3º). Necesitamos una innovación del calado de la promoción automática, reduciendo al mínimo la repetición de curso. En la CAPV sería pasar del 16% a menos del 3%.&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp;&lt;a href=&quot;https://www.redalyc.org/journal/706/70666696003/70666696003.pdf&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Múltiples estudios&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (incluidos los informes PISA de la OCDE) demuestran que repetir las mismas materias con la misma metodología no garantiza que se comprendan la segunda vez.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;La tendencia internacional avalada por la OCDE se inclina hacia la &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-complete=&quot;true&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;eb7sR_70&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); font-family: inherit; font-weight: 700; margin: 0px; text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Repetici%C3%B3n_de_curso&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;reducción al mínimo de la repetición de curso&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;. Sin embargo, la transición de un modelo a otro no funciona simplemente &quot;prohibiendo&quot; repetir; requiere transformar las escuelas para que la promoción automática venga acompañada de &lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;rQesXe MPyX&quot; data-complete=&quot;true&quot; data-copy-service-computed-style=&quot;font-family: &amp;quot;Google Sans&amp;quot;, Arial, sans-serif, &amp;quot;Noto Color Emoji&amp;quot;; font-size: 16px; font-weight: 700; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);&quot; data-sfc-cp=&quot;&quot; data-sfc-root=&quot;ep&quot; jsaction=&quot;&quot; jscontroller=&quot;tP2kf#s32ZS&quot; jsuid=&quot;eb7sR_71&quot; style=&quot;border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10); font-family: inherit; font-weight: 700; margin: 0px; text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Coense%C3%B1anza&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;planes de refuerzo personalizados, codocencia (dos profesores en el aula)&lt;/a&gt; y &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Curr%C3%ADculo_(educaci%C3%B3n)&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;flexibilización del currículo&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;La repetición debería dejar de ser una respuesta ordinaria al fracaso escolar y convertirse, si acaso, en una medida sumamente excepcional. La evidencia ofrece mejores razones para &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://eldiariodelaeducacion.com/2023/04/12/algunos-datos-sobre-repeticion/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;invertir en detección temprana, apoyo personalizado y acompañamiento&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; que para hacer recorrer de nuevo al alumno el mismo camino.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi1fU1-K1nmbPWfWKzPEyq1hg9QZY3LvfWDUImDd2b8TDmyFSKWMUZgWNz8DNG6DDiKMLmSvKBC6fIcjmo-VP2doDgYEUrbwgPV6yxHboJRTylC_JNl6ej0G85tLVwcKT8zCpNSlBMEp-h5QUsWb3IbEk8_WGUqFlMHNCniXJZQQxvJaouomPOI/s2048/833521040_1519175660226462_6341485047409355049_n.jpg&quot; style=&quot;display: block; padding: 1em 0; text-align: center; clear: right; float: right;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; height=&quot;320&quot; data-original-height=&quot;2048&quot; data-original-width=&quot;1152&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi1fU1-K1nmbPWfWKzPEyq1hg9QZY3LvfWDUImDd2b8TDmyFSKWMUZgWNz8DNG6DDiKMLmSvKBC6fIcjmo-VP2doDgYEUrbwgPV6yxHboJRTylC_JNl6ej0G85tLVwcKT8zCpNSlBMEp-h5QUsWb3IbEk8_WGUqFlMHNCniXJZQQxvJaouomPOI/s320/833521040_1519175660226462_6341485047409355049_n.jpg&quot;/&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Repetici%C3%B3n_de_curso&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;España repite como en ningún otro rincón de la Unión Europea&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;: el 22% de los quinceañeros ha repetido alguna vez, casi el doble de la media de la OCDE (9,8%) y tercer puesto mundial en este ranking poco honroso. Peor aún, &lt;b&gt;se repite demasiado y&amp;nbsp;&lt;em&gt;sin&lt;/em&gt; &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Tutor%C3%ADa&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;ningún acompañamiento intensivo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Repasemos los argumentos más sólidos para defender la postura de la &lt;/span&gt;&lt;strong style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Promoci%C3%B3n_autom%C3%A1tica&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;no repetición&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; (o su uso sólo como último recurso excepcional, jamás automático).&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;strong&gt;1. &lt;a href=&quot;https://www.savethechildren.es/sites/default/files/2022-09/Repetir_no_es_aprender.pdf&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;El coste no se corresponde con el dudoso beneficio&lt;/a&gt;.&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;A escala del Estado r&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;epetir curso significa pagar más y no aprender más.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Repetir cuesta al erario público español&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.savethechildren.es/sites/default/files/2022-09/Repetir_no_es_aprender.pdf&quot;&gt;&lt;b&gt;1.441 millones de euros al año&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;—el &lt;b&gt;6,2% del gasto en primaria y secundaria&lt;/b&gt;, equivalente al presupuesto educativo de todas las islas Canarias juntas— para un resultado académico que ni siquiera está claramente demostrado. Esa inversión deber&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;ía financiar refuerzo educativo para ese alumnado rezagado. Es preferible dedicar el esfuerzo con el alumnado necesitado&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&amp;nbsp;en el aula, no en obligarles a repetir el curso entero.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;strong&gt;2. &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Metaan%C3%A1lisis&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;La evidencia acumulada apunta en contra&lt;/a&gt;.&lt;/strong&gt; Las síntesis de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/John_Hattie&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;John Hattie&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; sobre &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20717492&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;cientos de metaanálisis sitúan la repetición entre las pocas prácticas educativas con efecto medio &lt;em&gt;negativo&lt;/em&gt;&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; sobre el aprendizaje; un metaanálisis específico sobre primaria (1990-2010) encontró que los alumnos repetidores acaban puntuando 0,5 desviaciones típicas por debajo de sus compañeros promocionados. El argumento de &quot;darle más tiempo&quot; no se traduce en más aprendizaje real.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;strong&gt;3. No es neutral: &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Desigualdad_educativa&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;amplifica la desigualdad&lt;/a&gt;.&lt;/strong&gt; Con la misma nota en PISA, un alumno de nivel socioeconómico bajo tiene hasta cuatro veces más probabilidades de repetir que uno de familia acomodada; el alumnado de origen migrante, el doble. Esto sugiere que la repetición no corrige déficits de aprendizaje de forma objetiva, sino que penaliza más a quien ya parte con menos recursos.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiW0Uq91LmjkaeS27w-BaB8eENapH0HhPqNuWn3smz9ThH37anRmNpjWJWxV9A9vwwaitpLNG-gf35VKXPFLY9I0ZMjMmyXhLTg52UBI8Ut9xlmJk-HcoL2z6relaIEsXtMskX_zEIMueQCbEWpaJrRTp5LbyAEhJ4_mkS5Mj4b1WTySOW34x2j/s808/89a48d6a-0899-4cd7-b35b-eee1c99801e7.jpg&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;808&quot; data-original-width=&quot;606&quot; height=&quot;250&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiW0Uq91LmjkaeS27w-BaB8eENapH0HhPqNuWn3smz9ThH37anRmNpjWJWxV9A9vwwaitpLNG-gf35VKXPFLY9I0ZMjMmyXhLTg52UBI8Ut9xlmJk-HcoL2z6relaIEsXtMskX_zEIMueQCbEWpaJrRTp5LbyAEhJ4_mkS5Mj4b1WTySOW34x2j/w150-h250/89a48d6a-0899-4cd7-b35b-eee1c99801e7.jpg&quot; width=&quot;150&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;4. Tiene un &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Autoestima&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;coste psicológico documentado&lt;/a&gt;.&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt; La investigación asocia la repetición con una caída significativa de la autoestima y del esfuerzo, con estigmatización por parte de los compañeros y con problemas de ajuste socioemocional, especialmente cuando se produce en cursos más avanzados.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;strong&gt;5. Es uno de los mejores predictores del &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Deserci%C3%B3n_escolar&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;abandono escolar&lt;/a&gt;.&lt;/strong&gt; Repetir —y sobre todo repetir más de una vez— tiene un efecto causal reconocido sobre el abandono temprano: cuantos más años de retraso acumula un alumno, menos probable es que termine la educación obligatoria.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;strong&gt;6. Existe una &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Promoci%C3%B3n_autom%C3%A1tica&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;alternativa que funciona a gran escala&lt;/a&gt;.&lt;/strong&gt; &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n_en_Finlandia&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Finlandia&lt;/a&gt;, con menos del 3% de repetición&lt;/b&gt; —ocho veces menos que España, bajo normativas comparables—, lleva décadas entre los mejores sistemas educativos del mundo en PISA. Su modelo no elimina el problema del alumno rezagado: lo aborda mes a mes mediante niveles escalonados de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n_especial&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;apoyo (general, intensivo, especial)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; en lugar de esperar a una decisión administrativa en junio.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;strong&gt;7. La disparidad entre territorios con la misma ley delata que es cultural, no pedagógica.&lt;/strong&gt; Dentro de España, Asturias y el País Vasco repiten en torno al 16-17% frente a más del 20% en media docena de comunidades, con la misma normativa estatal. Eso indica que la repetición obedece más a hábitos y creencias del profesorado y los centros —lo que la Comisión Europea llama &quot;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.nebrija.com/pdf/revistas/nuestra-nebrija/nuestra43/29/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;cultura de la repetición&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&quot;— que a una necesidad objetiva del alumnado.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Dos alumnos de quince años sacan la misma nota en el mismo examen. Uno repetirá curso el año que viene; el otro no. La diferencia no está en sus respuestas, sino en la renta de sus padres: según el análisis de &lt;a href=&quot;https://es.ara.cat/sociedad/educacion/espana-tercer-pais-ocde-repite-curso_1_5851067.html&quot;&gt;&lt;b&gt;Save the Children sobre los datos de PISA&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;, un adolescente de nivel socioeconómico bajo tiene hasta cuatro veces más probabilidades de repetir que uno de familia acomodada con idéntico rendimiento. Ese dato resume mejor que cualquier discusión pedagógica abstracta lo que está realmente en juego al hablar de repetición de curso.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Dos países ilustran mejor que cualquier teoría lo que de verdad importa. &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Educaci%C3%B3n_en_Finlandia&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Finlandia&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; apenas repite —menos del 3% del alumnado—, no porque prohíba la práctica, sino porque la hace innecesaria: un sistema de apoyo escalonado detecta las dificultades mes a mes y las atiende antes de que se acumulen en un suspenso de junio. En el extremo opuesto, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Misisipi&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Misisipi&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, uno de los estados más pobres de Estados Unidos, decidió en 2013 retener en tercero a los niños que no leían al nivel exigido, pero acompañó la medida con noventa minutos diarios de instrucción intensiva en lectura. El resultado, bautizado como el &lt;a href=&quot;https://www.the74million.org/article/new-study-holding-kids-back-one-key-factor-in-mississippis-reading-revolution/&quot;&gt;&quot;&lt;b&gt;milagro de Misisipi&lt;/b&gt;&quot;&lt;/a&gt;, fue que esos alumnos obtuvieron en sexto curso resultados muy superiores a los de sus compañeros que habían promocionado raspando el aprobado.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Quien quiera profundizar puede leer el informe &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://www.savethechildren.es/repetirnoesaprender&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;&lt;em&gt;&quot;Repetir no es aprender&quot;&lt;/em&gt; de Save the Children&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, que desmonta con datos los mitos más repetidos sobre esta práctica. Y quien tenga relación con un centro escolar —como madre, padre, docente o miembro de un consejo escolar— puede hacer algo más concreto: preguntar si existe un plan de refuerzo temprano, como exige la &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Ley_Org%C3%A1nica_por_la_que_se_modifica_la_Ley_Org%C3%A1nica_de_Educaci%C3%B3n&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;LOMLOE&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, y pedir que se mida su efecto. Un objetivo razonable sería reducir a la mitad la tasa de repetición del propio centro en cinco años, revisando cada curso cuántos alumnos reciben apoyo antes de junio, no después.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;Dos alumnos sacan la misma nota en el mismo examen: uno repite curso, el otro no. La diferencia suele estar en la renta familiar, no en el examen. España repite el triple que Finlandia y eso le cuesta al erario 1.441 millones de euros al año, sin que la evidencia confirme que… &lt;a href=&quot;https://t.co/9nthvV0vkZ&quot;&gt;pic.twitter.com/9nthvV0vkZ&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2103779635422957872?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;September 26, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/1-medida-para-mejorar-pisa-anular-la.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi1fU1-K1nmbPWfWKzPEyq1hg9QZY3LvfWDUImDd2b8TDmyFSKWMUZgWNz8DNG6DDiKMLmSvKBC6fIcjmo-VP2doDgYEUrbwgPV6yxHboJRTylC_JNl6ej0G85tLVwcKT8zCpNSlBMEp-h5QUsWb3IbEk8_WGUqFlMHNCniXJZQQxvJaouomPOI/s72-c/833521040_1519175660226462_6341485047409355049_n.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-2500505380090028961</guid><pubDate>Thu, 24 Sep 2026 09:27:05 +0000</pubDate><atom:updated>2026-09-26T11:46:07.393+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">EdTech</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">India</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">plataformas</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">Startups</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">tecnología</category><title>Unacademy: 3.440 millones promesa, 206 millones realidad</title><description>&lt;center&gt;&lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/55551607066/in/datetaken/&quot; title=&quot;Unacademy: 3.440 millones promesa, 206 millones realidad&quot;&gt;&lt;img src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55551607066_9c6f384637.jpg&quot; width=&quot;500&quot; height=&quot;333&quot; alt=&quot;Unacademy: 3.440 millones promesa, 206 millones realidad&quot;/&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot; charset=&quot;utf-8&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El 1 de septiembre de 2026, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Unacademy&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Gaurav Munjal&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; reconoció en X, sin adornos, que había vendido su empresa por una fracción de lo que llegó a valer. Con esa confesión se cerraba la historia de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Unacademy&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Unacademy&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, la plataforma educativa india que llegó a valorarse en 3.440 millones de dólares y que acabó siendo absorbida por su rival &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.upgrad.com/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;upGrad&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; por apenas 206 millones: una destrucción de valor del 94%.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Unacademy&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Unacademy&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; nació sin vocación de imperio: antes de ser una empresa fue un canal de YouTube en el que Munjal, entonces estudiante de ingeniería en &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Bombay&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Bombay&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, colgaba tutoriales para ayudar a sus compañeros a preparar exámenes. En 2015 fundó oficialmente la compañía junto a &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Unacademy&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Hemesh Singh y Roman Saini&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; —este último, un antiguo funcionario público que cambió la administración por las aulas virtuales—, convirtiendo aquel canal en una aplicación pensada para los millones de jóvenes indios que cada año se juegan el futuro en los exámenes de acceso a la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Funci%C3%B3n_p%C3%BAblica&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;función pública&lt;/a&gt;, la &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Ingenier%C3%ADa&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;ingeniería&lt;/a&gt; o la &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Medicina&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;medicina&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. La promesa era clásica del sector: sustituir la academia presencial, cara y concentrada en unas pocas ciudades como &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Kota_(Rajast%C3%A1n)&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Kota&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, por un mercado abierto de profesores independientes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgJLuWM0dccoPMKxh-OZs5mDW2vCdWLprvSlHpZC_TcQP27gsZrrzU3ywaWX4h6j5WCdEyIUcthE06VkVMRhg-PaxctjmRKl_4NuoRklAcAEdJVi9bP_Pkfc2-ozSH7VIWX4hp-06u4eNf0nEsKgwCj-7c1dpLwfo0yE9_Ka2A5MlsE-kn1SApR/s2240/814321016_4008100075991971_489455633119726588_n.webp&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2240&quot; data-original-width=&quot;1120&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgJLuWM0dccoPMKxh-OZs5mDW2vCdWLprvSlHpZC_TcQP27gsZrrzU3ywaWX4h6j5WCdEyIUcthE06VkVMRhg-PaxctjmRKl_4NuoRklAcAEdJVi9bP_Pkfc2-ozSH7VIWX4hp-06u4eNf0nEsKgwCj-7c1dpLwfo0yE9_Ka2A5MlsE-kn1SApR/s320/814321016_4008100075991971_489455633119726588_n.webp&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;Todo cambió con la pandemia. Colegios y universidades cerraron sus puertas, millones de estudiantes se vieron obligados a estudiar frente a una pantalla, y los inversores confundieron esa urgencia pasajera con una transformación duradera de la enseñanza. En septiembre de 2020, una inyección de 150 millones de dólares de &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/SoftBank&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;SoftBank&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt; convirtió a Unacademy en &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Unicornio_(finanzas)&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;unicornio&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;; un año después, una ronda de 440 millones la situaba ya en 3.440 millones de dólares de valoración, la segunda edtech más cotizada de India, solo por detrás de &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Byju%27s&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Byju&#39;s&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit; text-align: left;&quot;&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El dinero se convirtió en espectáculo: patrocinio de la Liga Premier de críquet, campañas con la leyenda &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Sachin_Tendulkar&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Sachin Tendulkar&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; como inversor y rostro publicitario, pujas para hacerse con el patrocinio principal del torneo. Cuando en 2022 las aulas reabrieron y la demanda de clases online se desplomó, la compañía se encontró quemando alrededor de 156 millones de dólares al año sin un negocio capaz de sostener ese ritmo. Siguieron tres años ásperos: despidos sucesivos que redujeron la plantilla de 6.000 a menos de 1.800 personas, la retirada del patrocinio deportivo, la venta de la plataforma de programación CodeChef y, finalmente, el reconocimiento público de que la valoración había caído por debajo de los 500 millones de dólares. Munjal, además, se convirtió en una rareza dentro del ecosistema emprendedor indio: en vez de camuflar el declive bajo el lenguaje del pivote, lo documentó en público, cifra a cifra, hasta el final.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Unacademy no es el caso más extremo. Byju&#39;s, la otra gran apuesta india, llegó a valer 22.000 millones de dólares antes de hundirse en impagos e insolvencia, hasta el punto de que &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/BlackRock&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;BlackRock&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; redujo a cero el valor de su participación; en Estados Unidos, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/2U_(company)&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;2U&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; se acogió al &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Cap%C3%ADtulo_11_del_C%C3%B3digo_de_Bancarrota_de_Estados_Unidos&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Chapter 11&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; tras rozar los 4.000 millones de capitalización, y &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Chegg&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Chegg&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; encadena años de desplome bursátil. El patrón se repite: inversores que dieron por hecho que la educación podía transformarse con la misma velocidad que el comercio, la música o los viajes, sin contar con que aprender exige algo que ninguna plataforma ha conseguido escalar del todo: la relación, la constancia, la mediación de alguien que conoce a quien tiene delante.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Ese es, quizá, el verdadero legado de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Unacademy&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Unacademy&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;: no una lección sobre tecnología, sino sobre la diferencia entre digitalizar la enseñanza y transformarla.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Dos gestos posibles para quien quiera ir más allá de la anécdota: leer &lt;/span&gt;&lt;em style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://books.google.com/books/about/To_Save_Everything_Click_Here.html?id=5cJdAAAAQBAJ&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;To Save Everything, Click Here&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;/em&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Evgeny_Morozov&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Evgeny Morozov&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, como antídoto contra el solucionismo tecnológico aplicado a la educación; y ejercer de tutor voluntario de algún estudiante en preparación de examen. Como sistema de evaluación, una cita fija: comprobar en los informes PISA de 2028 y 2031 si la inversión pública prioriza formar al profesorado antes que comprar licencias de plataformas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;Unacademy empezó como un canal de YouTube para ayudar a aprobar un examen de ingeniería. &lt;a href=&quot;https://t.co/keAAPpDfRW&quot;&gt;https://t.co/keAAPpDfRW&lt;/a&gt; Llegó a valer 3.440 millones de dólares prometiendo sustituir al profesor y patrocinando la liga de críquet más vista del mundo. El 1 de septiembre de 2026 se vendió a… &lt;a href=&quot;https://t.co/BGZ0QDsUV0&quot;&gt;pic.twitter.com/BGZ0QDsUV0&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2103053707097088436?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;September 24, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/unacademy-3440-millones-promesa-206.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgJLuWM0dccoPMKxh-OZs5mDW2vCdWLprvSlHpZC_TcQP27gsZrrzU3ywaWX4h6j5WCdEyIUcthE06VkVMRhg-PaxctjmRKl_4NuoRklAcAEdJVi9bP_Pkfc2-ozSH7VIWX4hp-06u4eNf0nEsKgwCj-7c1dpLwfo0yE9_Ka2A5MlsE-kn1SApR/s72-c/814321016_4008100075991971_489455633119726588_n.webp" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-4279080843516088818</guid><pubDate>Wed, 23 Sep 2026 17:49:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-09-24T11:31:22.246+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">historia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">museo</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">portugalete</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">puente colgante</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">TikTok</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">turismo</category><title>Paseo por Portugalete: De los muelles al Museo Rialia</title><description>&lt;center&gt;&lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335744435&quot; title=&quot;Paseo por Portugalete (Bizkaia) con las gafas Meta Ray-Ban&quot;&gt;&lt;img src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55543992801_278996ae35_c.jpg&quot; width=&quot;533&quot; height=&quot;711&quot; alt=&quot;Paseo por Portugalete (Bizkaia) con las gafas Meta Ray-Ban&quot;/&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot; charset=&quot;utf-8&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335744435&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Álbum de imágenes&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. 
  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Hay paseos que sirven para caminar y otros que permiten &lt;strong&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Interpretaci%C3%B3n_del_patrimonio&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;entender un lugar&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;. El recorrido por el muelle de Portugalete, junto a la ría de Bilbao, pertenece claramente a la segunda categoría. Partimos de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Muelle_de_hierro_de_Portugalete&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;Muelle de Hierro&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Portugalete&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;Portugalete &lt;/a&gt;&lt;/b&gt;y avanzamos por la ribera hasta &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.rialia.eus/&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;Rialia - Museo de la Industria&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Entre ambos puntos aparece una historia que todavía puede leerse en el paisaje: la de una Bizkaia transformada por la minería, la siderurgia, los astilleros, el comercio y el intenso tráfico marítimo de la ría.&lt;/p&gt;

&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Y, dominándolo todo, está &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Puente_de_Vizcaya&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;Puente de Bizkaia (Vizcaya)&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. Inaugurado en 1893, diseñado por &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Alberto_de_Palacio_y_Elissague&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;Alberto de Palacio&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; y declarado &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://whc.unesco.org/en/list/1217&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;Patrimonio Mundial por la UNESCO en 2006&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, el Puente Bizkaia no es solamente uno de los grandes iconos turísticos de Bizkaia. Es también una extraordinaria lección de ingeniería y de historia industrial.&lt;/p&gt; &lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEht8Ub6HPhSMxO2VIV4clb3brwL9zkXt8U4_jc4hCdu7KFMBtkyEyxxU3uI185KTeHhQE3_bFA3KtXI0JMwbrpkndLI4SFCcplPVZBkufs9fL4dXk8TEH95-6NSH-tF6ySdp2Nnj4smj5BmYGnLxYjtAxaxojVMNEzozK6UMpwGn5qcQQZE8Qtf/s5374/55544118543_6422a9e0b5_6k.jpg&quot; style=&quot;display: block; padding: 1em 0; text-align: center; clear: right; float: right;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; height=&quot;200&quot; data-original-height=&quot;5374&quot; data-original-width=&quot;4031&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEht8Ub6HPhSMxO2VIV4clb3brwL9zkXt8U4_jc4hCdu7KFMBtkyEyxxU3uI185KTeHhQE3_bFA3KtXI0JMwbrpkndLI4SFCcplPVZBkufs9fL4dXk8TEH95-6NSH-tF6ySdp2Nnj4smj5BmYGnLxYjtAxaxojVMNEzozK6UMpwGn5qcQQZE8Qtf/s200/55544118543_6422a9e0b5_6k.jpg&quot;/&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;

&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Al llegar a Rialia cambia la perspectiva. El museo conserva una importante colección vinculada a &lt;strong&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Altos_Hornos_de_Vizcaya&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;Altos Hornos de Vizcaya&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;, con especial presencia de pintura de temática industrial, y utiliza sus fondos para explicar la transformación económica, social y paisajística de la margen izquierda. La visita resulta especialmente interesante después del paseo. Lo que acabamos de contemplar —la ría, las estructuras metálicas, los muelles, el puente, la arquitectura— adquiere dentro del museo un contexto histórico. &lt;strong&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Paisaje_cultural&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;El paisaje deja de ser solamente paisaje y se convierte en documento.&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;También hay aquí una interesante dimensión educativa. Rialia plantea programas con aprendizaje contextualizado, metodología participativa y pensamiento crítico, de modo que una visita familiar o escolar puede convertirse en una pequeña investigación sobre cómo una sociedad modifica su territorio y cómo, posteriormente, intenta conservar e interpretar esa transformación.&lt;/p&gt;

&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Para quien visite Portugalete, propondría por ello una secuencia sencilla: &lt;strong&gt;&lt;a href=&quot;https://www.visitbiscay.eus/en/iron-river/&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;caminar junto a la ría, detenerse ante el Puente Bizkaia, observar el paisaje industrial y terminar en Rialia&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;. No hace falta mucho más. Porque algunas de las mejores experiencias turísticas no consisten en acumular lugares visitados, sino en aprender a mirar de otra manera los lugares que ya creíamos conocer.&amp;nbsp;&lt;strong&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Turismo_cultural&quot; target=&quot;_blank&quot; rel=&quot;noopener&quot;&gt;Portugalete ofrece precisamente esa oportunidad: una ciudad para pasear, contemplar y, sobre todo, comprender.&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;blockquote class=&quot;tiktok-embed&quot; cite=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria/video/7688417796874718486&quot; data-video-id=&quot;7688417796874718486&quot; style=&quot;max-width: 605px;min-width: 325px;&quot; &gt; &lt;section&gt; &lt;a target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@agirregabiria&quot; href=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria?refer=embed&quot;&gt;@agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;p&gt;Rialia, Museo de la Industria, en Portugalete &lt;/p&gt; &lt;a target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ Velvet Fever - Miles Corvette&quot; href=&quot;https://www.tiktok.com/music/Velvet-Fever-7681923071581964297?refer=embed&quot;&gt;♬ Velvet Fever - Miles Corvette&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;blockquote class=&quot;tiktok-embed&quot; cite=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria/video/7688430386564631830&quot; data-video-id=&quot;7688430386564631830&quot; style=&quot;max-width: 605px;min-width: 325px;&quot; &gt; &lt;section&gt; &lt;a target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@agirregabiria&quot; href=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria?refer=embed&quot;&gt;@agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;p&gt;Rialia, Museo de la Industria, en Portugalete &lt;/p&gt; &lt;a target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ sonido original - Mikel Agirregabiria&quot; href=&quot;https://www.tiktok.com/music/sonido-original-7688430429401139990?refer=embed&quot;&gt;♬ sonido original - Mikel Agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/paseo-por-portugalete-de-los-muelles-al.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEht8Ub6HPhSMxO2VIV4clb3brwL9zkXt8U4_jc4hCdu7KFMBtkyEyxxU3uI185KTeHhQE3_bFA3KtXI0JMwbrpkndLI4SFCcplPVZBkufs9fL4dXk8TEH95-6NSH-tF6ySdp2Nnj4smj5BmYGnLxYjtAxaxojVMNEzozK6UMpwGn5qcQQZE8Qtf/s72-c/55544118543_6422a9e0b5_6k.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-8142466223408405428</guid><pubDate>Wed, 23 Sep 2026 08:55:38 +0000</pubDate><atom:updated>2026-09-23T11:38:42.515+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">ciencia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">física</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">historia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">números</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">química</category><title>Número de Avogadro, 6.022 × 10²³, o la inmensidad de átomos</title><description>&lt;center&gt;&lt;iframe allow=&quot;accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share&quot; allowfullscreen=&quot;&quot; frameborder=&quot;0&quot; height=&quot;300&quot; referrerpolicy=&quot;strict-origin-when-cross-origin&quot; src=&quot;https://www.youtube.com/embed/6GdQEuz6-PI?si=EEpYbmPs08OIORDb&quot; title=&quot;YouTube video player&quot; width=&quot;533&quot;&gt;&lt;/iframe&gt;
  
  &lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Imagina que dejas caer una gota de agua en el Mediterráneo. Dentro de esa gota diminuta nadan, apretadas, tantas moléculas de H₂O como gotas cabrían en todo el mar que acaba de recibirla. La comparación no es una licencia poética: es, casi, aritmética exacta. Y es también la puerta de entrada más honesta a un número que ninguna mente humana está preparada para imaginar sin ayuda: &lt;b&gt;6,02214076 × 10²³&lt;/b&gt;, la &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Constante_de_Avogadro&quot;&gt;constante de Avogadro&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Esa inmensa cifra en notación científica expresa &lt;b&gt;0,6 cuatrillones&lt;/b&gt; de átomos, moléculas o iones (&lt;/span&gt;cuántas entidades)&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;que caben en cada&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Mol&quot;&gt;mol de sustancia&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. Por ejemplo, en 12 gramos de carbono-12 contienen exactamente ese número de átomos; 18 gramos de agua (&lt;/span&gt;H₂O = 2+16)&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, ese mismo número de moléculas. Es lo que une el mundo macroscópico que tocamos —gramos, litros, cucharadas— con el mundo microscópico que no vemos —átomos, electrones, iones—.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Una hipótesis que tardó un siglo en confirmarse&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El nombre honra al físico turinés &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Amedeo_Avogadro&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Amedeo Avogadro&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, que en &lt;b&gt;1811 &lt;/b&gt;propuso una idea entonces heterodoxa: volúmenes iguales de gases distintos, a la misma presión y temperatura, contienen el mismo número de partículas. Avogadro murió en 1856 sin haber calculado jamás su propio número; ni siquiera sabía que llegaría a existir como tal. Fue el químico &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Stanislao_Cannizzaro&quot;&gt;Stanislao Cannizzaro&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; quien, en el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Karlsruhe_Congress&quot;&gt;Congreso de Karlsruhe de 1860&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, rescató la hipótesis del olvido y la convirtió en herramienta de trabajo para toda una generación de químicos.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhMCNpHr7hNTHZUEXPmV0U0QsIcZC07B21TV9DsxB5-Y_pDCwOzhtVDg4hw9zSA-PijjPvkIAgQQ7d7QSTMomLeJfArWW89E6Yg1-icAqEh2cw3Ts1hlwmKW82WM1O4vq3BVApgLU-flahRgmLD_XI394s5G7hZwX8E5b-Cd-gEEERdt6rZjx2W/s501/images.jpg&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;501&quot; data-original-width=&quot;399&quot; height=&quot;200&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhMCNpHr7hNTHZUEXPmV0U0QsIcZC07B21TV9DsxB5-Y_pDCwOzhtVDg4hw9zSA-PijjPvkIAgQQ7d7QSTMomLeJfArWW89E6Yg1-icAqEh2cw3Ts1hlwmKW82WM1O4vq3BVApgLU-flahRgmLD_XI394s5G7hZwX8E5b-Cd-gEEERdt6rZjx2W/s200/images.jpg&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;El primero en aventurar una cifra fue el físico austriaco &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/Johann_Josef_Loschmidt&quot;&gt;Josef Loschmidt&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, en 1865, a partir de la &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Teor%C3%ADa_cin%C3%A9tica_de_los_gases&quot;&gt;teoría cinética de los gases&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. Pero la confirmación experimental decisiva llegó con &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Jean_Perrin&quot;&gt;Jean Perrin&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, que entre 1908 y 1909 observó el movimiento browniano de partículas en suspensión y dedujo, con una precisión notable para la época, un valor cercano al actual. &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Perrin &lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;fue quien bautizó la cifra como «constante de Avogadro» y por ese trabajo recibió el &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1926/summary/&quot;&gt;Nobel de Física en 1926&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. Poco después, los experimentos de &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Robert_Millikan&quot;&gt;Robert Millikan&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; sobre la &lt;/span&gt;&lt;b style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Electr%C3%B3n&quot;&gt;carga del electrón&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; permitieron afinarla todavía más.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;De medida experimental a definición exacta.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Durante más de un siglo, el número de Avogadro fue, precisamente, un número medido: una cifra que los laboratorios perfeccionaban década tras década, con su correspondiente margen de incertidumbre. Eso cambió el 20 de mayo de 2019, cuando entró en vigor la &lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure/&quot; style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;revisión del Sistema Internacional de Unidades&lt;/b&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. Desde entonces, la constante de Avogadro ya no se mide: se define. Su valor, 6,02214076 × 10²³ por mol, es exacto por decreto científico internacional, y es esa cifra fija la que ahora define qué es un mol, en lugar de al revés. La ciencia, en este punto concreto, invirtió el orden habitual entre medida y definición.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;Contar lo incontable, para pensar mejor&lt;/b&gt;.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Lo más notable del número de Avogadro no es sólo su magnitud, sino lo que enseña sobre el método científico: una hipótesis audaz, sostenida sin pruebas directas durante décadas, verificada después por caminos independientes —cinética de gases, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Movimiento_browniano&quot;&gt;movimiento browniano&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, carga eléctrica— que convergieron en la misma cifra. Esa convergencia, más que el número en sí, es la lección que merece sobrevivir a cualquier examen de química.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Propongo llevar esa lección a las aulas de secundaria y bachillerato: que cada centro dedique, dentro de su programación anual de ciencias, un taller de «&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Historia_de_la_ciencia&quot;&gt;cifras que cambiaron la ciencia&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;» donde el alumnado reconstruya, con datos y manos propias, cómo se llega a un número como este por vías distintas. El objetivo, medible curso a curso mediante encuestas de percepción sobre la ciencia y el porcentaje de alumnado que elige optativas científicas, sería duplicar en un plazo de cinco años el interés declarado por la química entre los quince y los diecisiete años, y consolidar el taller, en la próxima década, como parte ordinaria del currículo.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

  &lt;blockquote class=&quot;twitter-tweet&quot;&gt;&lt;p dir=&quot;ltr&quot; lang=&quot;es&quot;&gt;Imagina una gota de agua cayendo en el Mediterráneo: contiene tantas moléculas de H2O como gotas caben en todo el mar que la recibe. &lt;a href=&quot;https://t.co/hS4lcQYWJV&quot;&gt;https://t.co/hS4lcQYWJV&lt;/a&gt; Así de inmenso es el número de Avogadro, 6,02214076×10²³, la cifra que une el mundo que pesamos con el mundo que no vemos.… &lt;a href=&quot;https://t.co/PHcDbEShC5&quot;&gt;pic.twitter.com/PHcDbEShC5&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;— Mikel Agirregabiria (@agirregabiria) &lt;a href=&quot;https://x.com/agirregabiria/status/2102683450822074830?ref_src=twsrc%5Etfw&quot;&gt;September 23, 2026&lt;/a&gt;&lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; charset=&quot;utf-8&quot; src=&quot;https://platform.x.com/widgets.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
&lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/numero-de-avogadro-6022-10-o-la.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://img.youtube.com/vi/6GdQEuz6-PI/default.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-7651663175609891774</guid><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:18:25 +0000</pubDate><atom:updated>2026-09-22T19:51:30.673+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">bizkaia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">educación</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">Gorliz</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">historia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">turismo</category><title>Paseo por Gorliz (Bizkaia) con las gafas Meta Ray-Ban</title><description>&lt;center&gt;
&lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335742803&quot; title=&quot;Paseo por Gorliz (Bizkaia) con las gafas Meta Ray-Ban&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;Paseo por Gorliz (Bizkaia) con las gafas Meta Ray-Ban&quot; height=&quot;711&quot; src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55542156993_4daa1cda54_z.jpg&quot; width=&quot;533&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/center&gt;&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335742803&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Álbum de imágenes&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;.&lt;/center&gt;&lt;center&gt;
  
&lt;p dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Hemos ido al muelle de Gorliz, como hacíamos en nuestra infancia pescando panchitos.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;La &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Playa_de_Gorliz&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Playa de Gorliz - Wikipedia&quot;&gt;playa de Gorliz&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, con sus 842 metros de arena dorada resguardados por la ría del Butrón y la punta de Astondo, es uno de esos litorales donde el paisaje y la historia comparten la misma orilla. Familias, surfistas y caminantes disfrutan hoy de un espacio certificado por su calidad turística, pero pocos reparan en que ese mismo enclave fue elegido, a comienzos del siglo XX, como remedio contra una de las plagas más silenciosas de la época: la tuberculosis ósea infantil.&lt;/p&gt;
&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhLUIUPkOxTWNC60KbstVzh24puLxmZFmPpN8bmgXf02HcFCfc20dqRltKgx2u77eijL5gEwmnvMMQxOb21OFMGvf6rcOoW0fNSU8kxZiUp7gUapWLA4El03jKqtuNoSUB-Y3hq4HRNsybhOnOK2vlqNdepYzhpVUoXTqyWiJVTq1QJ7THl0Zlr/s2704/55542044366_968931ff2b_o.jpg&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2704&quot; data-original-width=&quot;2028&quot; height=&quot;195&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhLUIUPkOxTWNC60KbstVzh24puLxmZFmPpN8bmgXf02HcFCfc20dqRltKgx2u77eijL5gEwmnvMMQxOb21OFMGvf6rcOoW0fNSU8kxZiUp7gUapWLA4El03jKqtuNoSUB-Y3hq4HRNsybhOnOK2vlqNdepYzhpVUoXTqyWiJVTq1QJ7THl0Zlr/w146-h195/55542044366_968931ff2b_o.jpg&quot; width=&quot;146&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;p dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;En 1919, gracias al impulso de la Diputación de Bizkaia, abrió sus puertas el &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.visitgorliz.eus/patrimonio/sanatorio-marino/&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Sanatorio Marino de Gorliz - VisitGorliz&quot;&gt;Sanatorio Marino de Gorliz&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, el cuarto de España y el primero construido íntegramente en hormigón armado. Sus amplias galerías, orientadas al mar, permitían sacar las camas de los niños enfermos para que el sol y la brisa marina hicieran su trabajo terapéutico. Detrás de esta empresa estuvo &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Enrique_Areilza_Arregui&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Enrique de Areilza - Wikipedia&quot;&gt;Enrique de Areilza&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; (1860-1926), cirujano bilbaíno que había dedicado dos décadas a atender a los mineros de &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://eu.wikipedia.org/wiki/Triano_(Abanto)&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Triano (Abanto) - Wikipedia&quot;&gt;Triano&lt;/a&gt;&lt;/b&gt; y que supo trasladar esa misma vocación social a la infancia más desfavorecida.&lt;/p&gt;

&lt;p dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;En reconocimiento a su labor, en 1926 se inauguró en &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Playa_de_Astondo&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Playa de Astondo - Wikipedia&quot;&gt;Astondo&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, frente a la bahía y al propio hospital, un monumento obra del escultor &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://historia-hispanica.rah.es/biografias/22437&quot; rel=&quot;noopener&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;Moisés de Huerta Ayuso - Real Academia de la Historia&quot;&gt;Moisés de Huerta&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. La estatua, sobria y vuelta hacia el mar que tanto contribuyó a sanar.&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Pasear hoy por el paseo marítimo de Gorliz es, así, un ejercicio doble: de ocio y de conocimiento. La playa invita al descanso; el monumento, a preguntarse cuántas historias de esfuerzo colectivo laten bajo cada rincón que damos por descontado.&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/center&gt;&lt;blockquote cite=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria/video/7688054277691968790&quot; class=&quot;tiktok-embed&quot; data-video-id=&quot;7688054277691968790&quot; style=&quot;max-width: 605px; min-width: 325px;&quot;&gt; &lt;section&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@agirregabiria&quot;&gt;@agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;p&gt;Paseo por Gorliz (Bizkaia) con las gafas Meta Ray-Ban&lt;/p&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/music/Aurora-Gust-7684685487851882547?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ Aurora Gust - Larry Pockets&quot;&gt;♬ Aurora Gust - Larry Pockets&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;blockquote cite=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria/video/7688052955521584406&quot; class=&quot;tiktok-embed&quot; data-video-id=&quot;7688052955521584406&quot; style=&quot;max-width: 605px; min-width: 325px;&quot;&gt; &lt;section&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@agirregabiria&quot;&gt;@agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;p&gt;Paseo por Gorliz (Bizkaia) con las gafas Meta Ray-Ban &lt;/p&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/music/Drum-Machine-Heartbeat-7680048810848077851?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ Drum Machine Heartbeat - Half Past Nine&quot;&gt;♬ Drum Machine Heartbeat - Half Past Nine&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/paseo-por-gorliz-bizkaia-con-las-gafas.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhLUIUPkOxTWNC60KbstVzh24puLxmZFmPpN8bmgXf02HcFCfc20dqRltKgx2u77eijL5gEwmnvMMQxOb21OFMGvf6rcOoW0fNSU8kxZiUp7gUapWLA4El03jKqtuNoSUB-Y3hq4HRNsybhOnOK2vlqNdepYzhpVUoXTqyWiJVTq1QJ7THl0Zlr/s72-w146-h195-c/55542044366_968931ff2b_o.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item><item><guid isPermaLink="false">tag:blogger.com,1999:blog-12073532.post-258257310402978103</guid><pubDate>Mon, 21 Sep 2026 08:54:00 +0000</pubDate><atom:updated>2026-09-22T10:23:41.677+02:00</atom:updated><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">bilbao</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">conmemoraciones</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">El País</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">fotografía</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">historia</category><category domain="http://www.blogger.com/atom/ns#">periodismo</category><title>Momentos de memoria fotográfica de El País en Bilbao</title><description>&lt;center&gt;

&lt;a data-flickr-embed=&quot;true&quot; href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335725676&quot; title=&quot;Momentos de memoria fotográfica de El País en Bilbao&quot;&gt;&lt;img src=&quot;https://live.staticflickr.com/65535/55539494049_56ca9ab9a2_z.jpg&quot; width=&quot;533&quot; height=&quot;710&quot; alt=&quot;Momentos de memoria fotográfica de El País en Bilbao&quot;/&gt;&lt;/a&gt;&lt;script async src=&quot;//embedr.flickr.com/assets/client-code.js&quot; charset=&quot;utf-8&quot;&gt;&lt;/script&gt;

&lt;/center&gt;&lt;center&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://www.flickr.com/photos/agirregabiria/albums/72177720335725676&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Álbum de imágenes&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;. 
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Este domingo hemos podido ver y grabar&amp;nbsp;&lt;/span&gt;la exposición &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://elpais.com/espana/pais-vasco/2026-09-10/bilbao-acoge-la-exposicion-fotografica-momentos-un-mosaico-sentimental-que-repasa-los-50-anos-de-el-pais.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Momentos&lt;/a&gt;, &lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;acogida&amp;nbsp;&lt;/span&gt;en Bilbao&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;hasta el &lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;b&gt;24 de septiembre de 2026. &lt;/b&gt;Es&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&amp;nbsp;una selección de fotografías que recorre cinco décadas de historia a través de la mirada del fotoperiodismo de &lt;/span&gt;&lt;strong style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/El_Pa%C3%ADs_(Espa%C3%B1a)&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;EL PAÍS&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;. Instalada al aire libre en la calle Ercilla, la muestra reúne 55 imágenes de gran formato y convierte el espacio urbano en una particular galería de memoria colectiva.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;La exposición forma parte de las actividades del &lt;strong&gt;&lt;a href=&quot;https://elpais.com/aniversario/&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;50º aniversario de EL PAÍS&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;, nacido en 1976, y está comisariada por &lt;strong&gt;&lt;a href=&quot;https://www.comunidad.madrid/cultura/audioguia-marisa-florez&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Marisa Flórez&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;, fotógrafa y antigua editora gráfica del periódico. La selección combina acontecimientos internacionales y españoles que han quedado inscritos en la memoria contemporánea: la caída del &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Muro_de_Berl%C3%ADn&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Muro de Berlín&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, acontecimientos relacionados con las &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/World_Trade_Center_(1973-2001)&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Torres Gemelas&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, migraciones, encuentros de dirigentes políticos o celebraciones deportivas. Son imágenes que, además de informar sobre un acontecimiento concreto, terminan convirtiéndose en iconos de una época.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh95MqMKacAuoxIkSUwtj_qbJYDKrkno_yHLMkmn5JjKM04Lk-Pmg0KCnKPDWBwkWbcvcDPzgsE-jsjP_tpKmPnZsCAgM4CkNXffBUS_a8Lu1R64XklFSI3CqO3bZBj_wIX5HrnZoWbLOJc27rJ-mHCgvxjJg_lATwaApUUKaaC_tn40bAjyrCV/s3027/55539483361_125bfd5aab_o.jpg&quot; style=&quot;clear: right; display: block; float: right; padding: 1em 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;3027&quot; data-original-width=&quot;1832&quot; height=&quot;245&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh95MqMKacAuoxIkSUwtj_qbJYDKrkno_yHLMkmn5JjKM04Lk-Pmg0KCnKPDWBwkWbcvcDPzgsE-jsjP_tpKmPnZsCAgM4CkNXffBUS_a8Lu1R64XklFSI3CqO3bZBj_wIX5HrnZoWbLOJc27rJ-mHCgvxjJg_lATwaApUUKaaC_tn40bAjyrCV/w148-h245/55539483361_125bfd5aab_o.jpg&quot; width=&quot;148&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Bilbao incorpora una dimensión especialmente cercana. Cinco fotografías añaden episodios vinculados a la historia vasca y bilbaína: la transformación industrial de Bizkaia, el regreso del lehendakari &lt;/span&gt;&lt;strong style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://www.euskadi.eus/web01-s1ezaleh/es/contenidos/informacion/predecesores_leizaola/es_def/index.shtml&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Jesús María Leizaola&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt; del exilio, la figura de &lt;/span&gt;&lt;strong style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9_%C3%81ngel_Iribar&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;José Ángel Iribar&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;, la gabarra del Athletic surcando la ría y la Aste Nagusia. La elección establece un diálogo entre la historia general y la memoria local, entre aquello que aparece en los libros y aquello que permanece en la retina de varias generaciones.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;La muestra recuerda también que hacer periodismo en Euskadi tuvo durante décadas una dificultad añadida por la violencia de ETA. El comisario de la exposición, &lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Javier_Moreno_Barber&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Javier Moreno&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;, señala que hubo un tiempo en que firmar una información con nombre propio podía entrañar un riesgo personal. La exposición no solo conserva fotografías: conserva también el contexto en el que fueron tomadas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Cada imagen incorpora un código QR que permite acceder a un audio de la Cadena SER en el que &lt;b&gt;Marisa Flórez&lt;/b&gt; explica su contexto y relevancia periodística. Así, la fotografía deja de ser únicamente contemplación y se convierte también en una invitación a comprender.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;Quizá esa sea la idea más sugerente de&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;b&gt;&lt;a href=&quot;https://elpais.com/espana/pais-vasco/2026-09-10/bilbao-acoge-la-exposicion-fotografica-momentos-un-mosaico-sentimental-que-repasa-los-50-anos-de-el-pais.html&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Momentos&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;: &lt;strong&gt;50 fotografías no pueden contener 50 años de historia&lt;/strong&gt;, pero pueden activar recuerdos personales y colectivos. Una imagen congela un instante; nuestra memoria se encarga después de devolverle movimiento.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;En una época saturada de imágenes digitales, la exposición reivindica precisamente el valor de aquellas fotografías que no solo muestran lo que ocurrió, sino que ayudan a entender &lt;/span&gt;&lt;strong style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;quiénes fuimos, quiénes somos y cómo hemos llegado hasta aquí&lt;/strong&gt;&lt;span style=&quot;font-family: inherit;&quot;&gt;.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
  
  &lt;blockquote cite=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria/video/7687624513634192662&quot; class=&quot;tiktok-embed&quot; data-video-id=&quot;7687624513634192662&quot; style=&quot;max-width: 605px; min-width: 325px;&quot;&gt; &lt;section&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@agirregabiria&quot;&gt;@agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;p&gt;Momentos de El País en Bilbao 1/2 &lt;/p&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/music/Signal-Grid-7684630306221230080?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ Signal Grid - Ellis Fairweather&quot;&gt;♬ Signal Grid - Ellis Fairweather&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  
  &lt;blockquote cite=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria/video/7687625033748958486&quot; class=&quot;tiktok-embed&quot; data-video-id=&quot;7687625033748958486&quot; style=&quot;max-width: 605px; min-width: 325px;&quot;&gt; &lt;section&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/@agirregabiria?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;@agirregabiria&quot;&gt;@agirregabiria&lt;/a&gt; &lt;p&gt;Momentos de El País en Bilbao 2/2&lt;/p&gt; &lt;a href=&quot;https://www.tiktok.com/music/Sole-Pulse-7686207891926059048?refer=embed&quot; target=&quot;_blank&quot; title=&quot;♬ Sole Pulse - Wendell Spratt&quot;&gt;♬ Sole Pulse - Wendell Spratt&lt;/a&gt; &lt;/section&gt; &lt;/blockquote&gt; &lt;script async=&quot;&quot; src=&quot;https://www.tiktok.com/embed.js&quot;&gt;&lt;/script&gt;
  &lt;/center&gt;&lt;div class=&quot;blogger-post-footer&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://feeds.feedburner.com/MikelAgirregabiria&quot;&gt;Recibe mis nuevas entradas a diario&lt;/A&gt;...&lt;/div&gt;</description><link>http://blog.agirregabiria.net/2026/09/momentos-de-memoria-fotografica-de-el.html</link><author>noreply@blogger.com (Mikel Agirregabiria)</author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh95MqMKacAuoxIkSUwtj_qbJYDKrkno_yHLMkmn5JjKM04Lk-Pmg0KCnKPDWBwkWbcvcDPzgsE-jsjP_tpKmPnZsCAgM4CkNXffBUS_a8Lu1R64XklFSI3CqO3bZBj_wIX5HrnZoWbLOJc27rJ-mHCgvxjJg_lATwaApUUKaaC_tn40bAjyrCV/s72-w148-h245-c/55539483361_125bfd5aab_o.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></item></channel></rss>