Mikrodenetleyicili Sayısal Sistem Tasarımı Ve Otomasyon

2. Kesmeler (Devam 4)

2011-11-23T01:59:00.000-08:00

Device 16F877

XTAL 4

TRISB = %11110000

PORTB = 0

TRISC = 0

PORTC = 0

ON_HARDWARE_INTERRUPT GoTo Kesme

INTCON = %10001000

GoTo AnaProgram

Kesme:

If INTCON.0=1 Then ;PortB değişim kesmesi oluştumu

PORTC.4=PORTB.4

PORTC.5=PORTB.5

PORTC.6=PORTB.6

PORTC.7=PORTB.7

INTCON.0=0

EndIf

Context Restore

AnaProgram:

PORTC.3=1

DelayMS 500

PORTC.3=0

DelayMS 500

GoTo AnaProgram

Yukarıdaki örnekte PortB’nin değişimi kesmesi kullanılmıştır. Kesme oluştuğunda kesmenin hangi nedenden dolayı oluştuğu direk olarak ilgili Led’e aktarılmıştır.

Şöyle ki program ilk çalıştığında kesme oluşmaz. Ama herhangi bir butona basıldığında ilgili uç değer değiştirir. Bu değer değişiminin anlamı şudur. İlgili pin Logic 0’da duruyorken Logic 1’e giderse değer değişimi oldu demektir ve kesme oluşur. Butonu basılı tuttuğunuzda kesme oluşmaz çünkü uç hala Logic 1’de duruyordur. Ama butonu bıraktığınızda Logic 1’de duran uç Logic 0’a gider ve yeniden bir kesme oluşur. Kesme 1’e giderken oluşursa ilgili led yanar 0’a giderken oluşursa ilgili Led söner.

2. Kesmeler (Devam 3)

2011-03-23T03:32:00.000-07:00

Program 18’de aynı anda iki farklı kesme aynı anda kullanılmıştır. Option_Reg.5 ile Timer0’ın çalışması için gerekli olan osilatörü seçmektedir. Bu yazmaç 0 değerini aldığında mikrodenetleyici’ye bağlı olan osilatör seçilir eğer harici bir osilatör kullanmak istiyorsanız RA4 ucuna harici bir osilatör takarak ve bu yazmacı 1 yaparak bu harici osilatörüde kullanabilirsiniz. Ayrıca osilatörü olduğu gibi kullanabileceğiniz gibi bölerek te kullanabilirsiniz. Eğer Option_Reg.3 0 değerini alırsa Taksimatlandırma oranı Timer0’a uygulanır. Option_Reg registerinin 0,1,2 nolu bitleri Taksimatlandırma oranını seçmemiz için kullanılır. Oran 1/256 için bu bitler 1 yapılır. (zamanlayıcılar ile ilgili daha detaylı anlatımları zamanlayıcılar isimli bölümde bulabilirsiniz.)

Prg: 18

Device 16F877

XTAL 4

TRISB = %00000001

PORTB = 0

TRISC = 0

PORTC = 0

OPTION_REG.5=0; Timer0 için dahili osilatörü kullan

OPTION_REG.3=0; Taksimatlandırma oranını Timer0'a uygula

OPTION_REG.2=1; 1/256 bölme değerini kullan

OPTION_REG.1=1;

OPTION_REG.0=1;

TMR0=0

Dim Sayac As Word

Sayac=0

ON_HARDWARE_INTERRUPT GoTo Kesme

INTCON = %10110000

GoTo AnaProgram

Kesme:

If INTCON.1=1 Then; RB0 kesmesi oluştu mu?

Toggle PORTC.1

INTCON.1 = 0

EndIf

If INTCON.2=1 Then; Timer0 kesmesi oluştu mu?

Toggle PORTC.2

INTCON.2=0

Sayac=Sayac +1

If Sayac>=10 Then

Toggle PORTC.3

Sayac=0

EndIf

Context Restore

AnaProgram:

PORTC.0=1

DelayMS 500

PORTC.0=0

DelayMS 500

GoTo AnaProgram

INTCON yazmacında da Bütün kesmeler, RB0 kesmesi, Timer0 kesmesi aktif hale getirilmiştir.

Ana program daha önceki örnek programda da olduğu gibi 500 Ms aralıklarla PortC.0’a bağlı Led yanıp sönecektir.

Eğer PortB.0’a bağlı butona basıldığında kesme devreye girecek ve Kesme isimli alt programa gidilecektir. Burada If önermesi ile INTCON yazmacındaki bayraklar test edilmektedir. Çünkü programda birden fazla kesme aktiftir. Kesmelerden hangisi oluşursa oluşsun her durumda da gidilen program parçası aynı yerdir. Dolayısı ile kesme alt programına gittiğimizde buraya neden geldiğimizi, hangi kesmenin oluştuğunu bilmemiz gerekmektedir.

Oluşan kesmenin ne olduğuna bağlı olarak yapmamız gereken iş farklı olacağı için If önermesi ile yapılacak işlemler birbirinden ayrılmıştır. Eğer RB.0 kesmesi oluşursa PortC.1’e bağlı Led konum değiştirecektir. Yok biz Timer0 kesmesinden dolayı bu alt programa geldi isek bu sefer PortC.1’e bağlı Led konum değiştirecektir.

Ayrıca Timer0 kesmesi oluştuğunda Sayac isimli değişkenin değeri bir arttırılmaktadır. Sayac değişkeninin değeri ne zaman 10’a eşit ve büyük olursa bu seferde PortC.3 e bağlı led konum değiştirmektedir.

Böylece 10 kez Timer0 oluştuğunda PortC.3 konum değiştirecektir.

Context Restore komutu gidilen Kesme alt programından ana programa geri dönüşü sağlayacaktır. Program sistem kapatılıncaya kadar bu şekilde çalışmasına devam edecektir.

2. Kesmeler (devam 2)

2011-02-22T01:15:00.000-08:00

Devre 5

Öncelikle devremizi inceleyelim. Devre yapı itibariyle diğer devrelerden farklı değil. PortB.0 bacağına bir buton bağlanmış PortC ucuna ise dört adet led bağlı. (Led’lerin çalışma voltajı +5V’a alınmış ve bu nedenle de direnç bağlanmamıştır.)

Burada RB0 harici kesmesinin nasıl kullanılacağını inceleyeceğiz. Port isimlerine dikkat edilirse RB0/INT ifadesini göreceksiniz. Buradaki INT kısaltması interrupt kelimesinin kısaltmasıdır yani bu ucun kesme giriş noktası olduğunu göstermektedir. Butonun bağlanışına dikkat ederseniz, Buton basılı değilken bu uç Logic 0’da kalmaktadır. Butona basıldığında ise Logic olarak 1 durumuna gitmektedir. Bu önemli bir durumdur. Çünkü bu girişin hangi Logic durumda kesmeye gideceği ayarlamamız gerekmektedir. Dışarıdan gelen bilgi Logic 1 olduğunda kesme oluştur yada Logic 0 olduğunda kesme oluştur. Hangi durum devremiz için uygunsa birisinin seçilmesi gerekir. Eğer bu ayar yapılmadı ise standart olarak bu Logic 1’e gidince kesme oluştura ayarlıdır. Bunun ayarlamasını daha sonraki örnekte inceleyeceğiz. Şimdiki örneğimizde kesme Logic 1’deyken oluşacaktır.

Prg 16:

Device 16F877

XTAL 4

TRISB = %00000001

PORTB = 0

TRISC = 0

PORTC = 0

ON_HARDWARE_INTERRUPT GoTo Kesme

INTCON = %10010000

GoTo AnaProgram

Kesme:

Toggle PORTC.1

INTCON.1 = 0

Context Restore

AnaProgram:

PORTC.0=1

DelayMS 500

PORTC.0=0

DelayMS 500

GoTo AnaProgram

Klasik cihaz ve kristal tanımlamalarının ardından Portların tanımlamaları yapılmıştır. PortB’nin 0 nolu ucu giriş diğer uçları çıkış, PortC’nin bütün uçları çıkış olarak tanımlanmıştır.

“ON_HARDWARE_INTERRUPT GoTo Kesme” satırında donanımsal kesme oluştuğunda ana programdan ayrılıp gidilmesi gereken etiket adresi belirtilmiştir.

INTCON = %10010000 satırında ise evrensel kesme ile birlikte PortB.0 kesmesi aktif hale getirilmiştir. Hemen arkasından GoTo Ana Program diyerek asıl çalışacak olan program etiketine gidilmiştir. Çünkü eğer bu işlem yapılmaz ise kesme rutini programın başında tanımlandığı için kesme oluşmasa da kesme rutini çalışacaktır. Bu istenmeyen bir durumdur bu yüzden programın çalışması sırasında kesme rutininin üzerinden atlanması gerekmektedir.

Ana program içinde yapılan işlem programdan da görebileceğiniz gibi 500 Ms aralıklar ile PortC.0’a bağlı olan led’in yakılıp söndürülmesidir. Bu işlem mikrodenetleyici tarafından bir döngü içinde sürekli tekrar edilirken eğer butona basılırsa bir kesme oluşacaktır. Programın neresinde olursanız olun kesme oluştuğunda direk olarak kesme isimli alt programa yönlenirsiniz. Bu alt programda PortC.1’rine bağlı Led durum değiştirecektir. Alt programdan geri dönerken önce ilgili bayrağı INTCON.1 = 0 komutunu kullanarak sıfırlamamız gerekmektedir. Context Restore komutu ile de ana programda kaldığımız yere geri dönmekteyiz. Eğer bayrağı sıfırlamadan ana programa geri dönersek bayrak hala Logic 1 olduğu için yeniden kesme oluşmamış olsa bile kesme alt programına tekrar geri dönüş yaparız.

Bu programı eğer kesme kullanmaz isek aşağıdaki şekilde de yazabiliriz.

Prg 17:

Device 16F877

XTAL 4

TRISB = %00000001

PORTB = 0

TRISC = 0

PORTC = 0

AnaProgram:

If PORTB.0=1 Then Toggle PORTC.1

PORTC.0=1

DelayMS 500

PORTC.0=0

DelayMS 500

GoTo AnaProgram

Yukarıdaki programın kesme kullanmadan farkı ne diye düşünürseniz; programa dikkatli baktığınızda farkın çok büyük olduğunu göreceksiniz. If önermesi ile butona basılmasının kontrolü yapıldıktan sonra yaklaşık olarak 1 sn boyunca butona basılma kontrolü tekrar yapılmamakta. Eğer bu sırada butona basılıp çekilirse program butona basıldığının farkına varmayacaktır. Normal çalışmasına devam edecektir. Böylelikle basılan tuşlar kaçırılacak ve programınız yapması gereken işi yapamayacaktır.

2. Kesmeler (devam 1)

2011-01-31T12:07:00.000-08:00

INTCON YAZMACI

R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-X
GIE	PEIE	T0IE	INTE	RBIE	T0IF	INTF	RBIF
Bit 7							Bit 0

Bit 7 GIE: Bütün Kesmeleri Devreye Al

1=Bütün kesmeler devrede

0=Kesmeler devre dışı

Bit 6 PEIE: Haberleşme kesmesi

1=Haberleşme kesmesi devrede

0=Haberleşme kesmesi devre dışı

Bit 5 T0IE: Timer0 kesmesi

1=Timer 0 kesmesi devrede

0=Timer 0 kesmesi devre dışı

Bit 4 INTE: RB0 harici kesmesi

1=RB0 harici kesmesi devrede

0=RB0 harici kesmesi devre dışı

Bit 3 RBIE: PortB’nin değişim kesmesi

1=Değişim kesmesi devrede

0=Değişim kesmesi devre dışı

Bit 2 T0IF: Timer 0 bayrağı

1=Timer 0 kesmesi oluştu

0=Timer 0 kesmesi oluşmadı

Bit 1 INTF: RB0 kesmesi bayrağı

1=RB0 kesmesi oluştu

0=RB0 kesmesi oluşmadı

Bit 0 RBIF: PortB Değişim bayrağı

1=PortB değişim kesmesi oluştu

0=PortB değişim kesmesi oluşmadı

OPTION_REG YAZMACI

R/W-1	R/W-1	R/W-1	R/W-1	R/W-1	R/W-1	R/W-1	R/W-1
RBPU	INTEDG	T0CS	T0SE	PSA	PS2	PS1	PS0
Bit 7							Bit 0

Bit 7 RBPU: PortB Pull-up aktif biti

1=PortB Pull-ups aktif değil

0=PortB Pull-ups aktif

Bit 6 INTEDG: Kesme kenarı seçimi

1=RB0 kesmesini kenar yükselirken oluştur

0=RB0 kesmesini kenar düşerken oluştur

Bit 5 T0CS: Timer0 clock kaynağı seçim biti

1=RA4 ucundan harici Clock kaynağı

0=Dahili osilatörü kullan

Bit 4 T0SE: Harici Timer0 kaynağının tetikleme kenar seçimi

1=RA4 ucu Yüksekten düşüğe giderken tetiklen

0=RA4 ucu Düşükten yükseğe çıkarken tetiklen

Bit 3 PSA: Taksimatlandırma değerinin uygulanacağı zamanlayıcı

1= WDT’ye uygula

0=Timer0’a uygula

Bit 2-0 Taksimatlandırma değeri

Bit	TMR0	WTD
000	1:2	1:1
001	1:4	1:2
010	1:8	1:4
011	1:16	1:8
100	1:32	1:16
101	1:64	1:32
110	1:128	1:64
111	1:256	1:128

PIE1 YAZMACI

R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0
PSPIE	ADIE	RCIE	TXIE	SSPIE	CCP1IE	TMR2IE	TMR1IE
Bit 7							Bit 0

Bit 7 PSPIE: Paralel Slave Port Okuma/Yazma kesmesi

1=PSP Okuma/Yazma kesmesi aktif

0= PSP Okuma/Yazma kesmesi aktif değil

Bit 6 ADIE: A/D çevirici kesmesi

1=A/D kesmesi aktif

0=A/D kesmesi aktif değil

Bit 5 RCIE: USART alıcı kesmesi

1=USART alıcı kesmesi aktif

0=USART alıcı kesmesi aktif değil

Bit 4 TXIE: USART gönderici kesmesi

1=USART gönderici kesmesi aktif

0=USART gönderici kesmesi aktif değil

Bit 3 SSPIE: Senkron Seri Port kesmesi

1=SSP kesmesi aktif

0=SSP kesmesi aktif değil

Bit 2 CCP1IE:CCP1 kesmesi

1=CCP1 kesmesi aktif

0=CCP1 kesmesi aktif değil

Bit 1 TRM2IE:Timer2 kesmesi

1=Timer2 kesmesi aktif

0=Timer2 kesmesi aktif değil

Bit 0 TMR1IE:Timer1 kesmesi

1=Timer1 kesmesi aktif

0=Timer1 kesmesi aktif değil

PIE2 YAZMACI

R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0

Bit 7							Bit 0

Bit 7 Kullanılmıyor

Bit 6 Ayrılmış Alan

Bit 5 Kullanılmıyor

Bit 4 EEIE: Eprom yazma kesmesi

1=Eprom yazma kesmesi kesmesi aktif

0= Eprom yazma kesmesi kesmesi aktif değil

Bit 3 BCLIE: Hat çarpışması kesmesi

1=BCLIE kesmesi aktif

0=BCLIE kesmesi aktif değil

Bit 2 Kullanılmıyor

Bit 1 Kullanılmıyor

Bit 0 CCP2IE:CCP2 kesmesi

1=CCP2 kesmesi aktif

0=CCP2 kesmesi aktif değil

PIR1 YAZMACI

R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0

Bit 7							Bit 0

Bit 7 PSPIF: Paralel Slave Port Okuma/Yazma bayrağı

1=Okuma/Yazma kesmesi oluştu

0=Kesme oluşmadı

Bit 6 ADIF: A/D çevirici kesme bayrağı

1=AD çevrimi tamamlandı

0=AD çevirimi henüz tamamlanmadı

Bit 5 RCIF: USART alıcı kesmesi bayrağı

1=Alıcı tamponu dolu (veri geldi)

0=Alıcı tamponu boş

Bit 4 TXIF: USART gönderici kesmesi bayrağı

1=Gönderici tamponu boş (Veri gönderildi)

0=Gönderici tamponu dolu

Bit 3 SSPIF: Senkron Seri Port kesme bayrağı

1=SSP kesmesi oluştu

§ SPI: Gönderme/Alma işlemi gerçekleşti

§ I2C Slave: Gönderme/Alma işlemi gerçekleşti

§ I2C Master:

· Gönderme/Alma işlemi gerçekleşti

· START bilgisi oluştu

· STOP bilgisi oluştu

· RESTART bilgisi oluştu

· Acknowledge bilgisi oluştu

· START/STOP bilgisi oluştu ( Multi-Master sistemde)

0=SSP kesmesi oluşmadı

Bit 2 CCP1IF: CCP1 kesme bayrağı

Capture Modu için

1=Tmr1 kesmesi oluştu

0=Tmr1 kesmesi oluşmadı

Compare Modu için

1=Tmr1 kesmesi oluştu

0=Tmr1 kesmesi oluşmadı

Pwm Modu için

Kullanılmaz

Bit 1 TMR2IF:Timer2 kesmesi bayrağı

1=Timer2 kesmesi oluştu

0=Timer2 kesmesi oluşmadı

Bit 0 TMR1IF:Timer1 kesmesi bayrağı

1=Timer1 kesmesi oluştu

0=Timer1 kesmesi oluşmadı

PIR2 YAZMACI

R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0	R/W-0

Bit 7							Bit 0

Bit 7 Kullanılmıyor

Bit 6 Ayrılmış Alan

Bit 5 Kullanılmıyor

Bit 4 EEIE: Eprom yazma kesmesi bayrağı

1=Eprom yazma kesmesi kesmesi oluştu

0= Eprom yazma kesmesi kesmesi oluşmadı

Bit 3 BCLIE: Hat çarpışması kesmesi

1=BCLIE kesmesi oluştu

0=BCLIE kesmesi aktif oluşmadı

Bit 2 Kullanılmıyor

Bit 1 Kullanılmıyor

Bit 0 CCP2IE:CCP2 kesmesi

1=CCP2 kesmesi oluştu

0=CCP2 kesmesi aktif oluşmadı

2. Kesmeler (Interrupts)

2011-01-23T12:24:00.000-08:00

Kesmeler mikrodenetleyici ile yapılacak tasarımlarda oldukça önemli bir yer tutar. Kesmeler program akışının belirli bir nedene bağlı olarak kesintiye uğratılması ve normal çalışmakta olan program prosedüründen çıkılarak farklı bir program alanına gidilmesini ve sonra kalınan yere geri dönülerek tekrar çalışmaya devam edilmesini sağlayan yapılardır.

Kesmeleri ve neden ihtiyaç duyduğumuzu bir örnekle açıklamaya çalışalım: Bir arkadaşınız ile konuşarak yolda yürümektesiniz. Bu yürüyüşünüz esnasında arkanızdan ye yakından bir korna sesisin keskin keskin çaldığını duyduğunuzda ne yaparsınız? Elbette bu durumda öncelikle yapmakta olduğunuz konuşmayı keser, gerekirse yürüyüşünüzü durdurur ve arkaya bakarak bu kornanın nedenini anlamaya çalışırsınız. Eğer size doğru freni patlamış bir aracın son sürat geldiğini fark ettiğinizde oradan kaçmak ilk yapacağınız şey olmalıdır. Eğer korna size yol vermeniz için çalıyorsa hemen yan tarafa geçerek araca yol verirsiniz. Diğer bir seçenek ise bu korna sizinle ilgilide olmayabilir. Sonuçta neden ne olursa olsun yapılması gereken şey o anda yapmakta olduğunuz işi sona erdirmek ve size gelen uyarıya yönlenmektir. Her üç durumdan sonra ise yapılacak iş ise yine önünüze dönerek yolunuza arkadaşınız ile konuşarak devam etmektir.

Burada size gelen bir uyartıya karşı sizin verdiğiniz bir tepki sonucu faaliyetiniz bir süreliğine kesilmiştir. Bu uyartının durumuna göre yapmanız gerekeni yaparak sonuçta kaldığınız yere geri dönerek kaldığınız yerden devam etmeniz gerekmektedir.

Başka bir örnek vermek gerekirse; diyelim ki bir arkadaşınıza arabanızın anahtarı gerekiyor. Ona anahtarı okulda vermek üzere anlaştınız. Arkadaşınız gelecek ama ne zaman gelecek bilmiyorsunuz. Aynı anda okulda da dersiniz var. Bu durumda sizin iki seçeneğiniz vardır. Ya derse gireceksiniz arkadaşınızı dışarıda bekletecek yada onun gelişini kaçıracaksınız. Yada dışarıda onun gelmesini bekleyip dersleri kaçıracaksınız.

Peki, hem derse girip, hem de arkadaşınızı nasıl kaçırmazsınız. Bunun için iki yöntem uygulayabilirsiniz. Birincisi dışarıya arkadaşınızı tanıyan başka birini bırakırsınız. O arkadaşınızın gelişini bekler geldiğinde size haber verir sizde anahtarı verirsiniz veya arkadaşınız geldiğinde sizi telefon ile arayarak haber verir sizde anahtarı arkadaşınıza teslim edersiniz. Böylelikle ne dersten mahrum kalırsınız nede anahtarı verememek gibi bir durumla karşı karşıya kalırsınız.

Kesmelerin bize sağladığı ikinci fırsatta bunun gibi durumlardır. Yani işlemcimiz sürekli olarak bir durumun oluşmasını bekler ise o sırada yapması gereken diğer işlemlere ya daha az zaman ayırmak zorunda kalır yada o işlemleri yapamaz. Onun yerine bu uyarının gerçekleşmesi durumunda gerekli işi yapmak diğer işler için bize yeterli zamanın kalmasını sağlayacaktır. İlk örneğimizde olduğu gibi korna acaba arkamdan çalacak mı diye her üç adımda bir arkamı dönüp bakmak yürüme zamanımı oldukça fazla uzatacaktır. Ayrıca eğer korna çalmadan araç arkamdan gelirse ve ben her üç saniyede bir arkama bakıyor isem ve araç ise ikinci saniyede arkamda belirdi ise ben arkama bakıncaya kadar araç zaten bana çarpmış olacaktır. Yani aracın gelişini kaçırmış olacağım.

Kesmeler mikrodenetleyici'de iki farklı şekilde oluşur. Bunlar harici ve dahili kesmeler olarak isimlendirilir. Harici kesmeler dışarıdan mikrodenetleyici'ye uygulanacak olan kesmelerdir. Bunlar mikrodenetleyici üzerindeki bu iş için ayrılmış uçlar aracılığı ile yapılır. Dahili kesmeler ise mikrodenetleyicinin içindeki modüllerden oluşturulur. Örneğin daha sonraki konularda görülecek zamanlayıcı kesmeleri, haberleşme kesmeleri gibi.

Kesme oluştuğunda program normal çalışma işlemini keserek kesme oluştuğunda çalışması gereken yere gider. Burada gelen kesmenin ne olduğu değerlendirilir. Uyartının ne olduğuna bağlı olarak yapılması gereken iş neyse yapılarak daha sonra programda kaldığınız yere geri dönmeniz sağlanır.

Mikrodenetleyici’de kesmeleri kontrol eden yazmaçlar bulunur. Bu yazmaçlar hangi kesmelerin kullanılacağını belirlemeniz için kullanılır. Bu yazmaçlarda yer alan kesmeler hem dahili kesmeler hem de harici kesmeler içindir.

Harici kesmeler ise dışarıdan gelen uyartılar için olduğunu daha önce söylemiştik. Örneğin bir motoru kontrol eden bir devrenin her zaman için motorun koruma kapağının açıldığını kontrol etmesine gerek yoktur. Eğer motor kapağı açılırsa güvenlik açısından motorun durdurulması gerekmektedir. Kapağa monte edilecek bir anahtar vasıtasıyla bu kesme oluşturulup mikrodenetleyici'ye aktarılırsa bu durum oluştuğunda kesmeler devreye otomatik olarak girecek ve ilgili işlem olarak motorun durdurulması gerçekleşmiş olacaktır.

Kesmelerde önemli bir durumda bayraklardır. Bayraklar (flags) bir kesmenin olduğunu gösteren bitlerdir. Bu bitler Logic 1 ise kesme oluşmuş demektir.

Bayraklarda en önemli olan konu ise bayrakların sıfırlanması işlemini programcının yapması gereğidir. Bunu da bir örnekle açıklamak istersek bir futbol maçında yan hakemler herhangi bir kural ihlali olduğunda orta hakeme bunu bildirmek için ellerindeki bayrakları kaldırırlar. Bu durumu orta hakem görünceye kadar devam ederler. Buradaki genel mantıkta buna benzer. Herhangi bir kesme oluştuğunda bayrak otomatik olarak bire gider. Bu bayraklardan herhangi biri Logic olarak 1 olduğunda program normal çalışma rutininden çıkarak kesme için ayrılan yere gider. Kesme rutinine gidildiğinde gereken işlemleri yaptıktan sonra rutinden geri dönerken bu bayrağı sizin tekrar Logic 0 durumuna getirmeniz gerekmektedir. Eğer bu işlemi yapmazsanız ana programa geri döndüğünüzde bayrak hala 1 olduğu için yeniden kesme rutinine geri dönersiniz.

Kesme oluştuktan sonra 1 olan bayrağın 0 yapılmaması program içinde kısır bir döngünün oluşmasına neden olacaktır.

Bayraklar sadece ilgili kesmenin aktif olması durumunda Logic 1 durumuna gider. Şartlar sağlanmış olsa da, dışarıdan uyartı gelse de kesmeler aktif değilse bayraklar asla Logic 1 olmaz.

Mikrodenetleyici programları çalıştırırken içindeki program sayacı ile hangi program satırının ( adresinin ) çalıştığını kontrol eder ve kaydeder. Bu Sayac FSR (File Status Register) olarak isimlendirilir. Programların normal çalışması sırasında kesme oluştuğunda çalışılmakta olan program satırından farklı bir satıra gidilir. Kesmeden önceki satıra geri dönmek için bu adres saklanmalıdır. Ayrıca kesme oluştuğunda program halen kullanmakta olduğu değişkenleri ve değerleri saklamalıdır. Program kesmeden önceki yere geri döndüğünde değişkenlerin değerleri aynen yerine konmalıdır. Değişken değerleri mikrodenetleyicide LIFO tipi belleklerde saklanır.

Şekil 11

FIFO ( First In First Out ): İlk giren ilk çıkar tipi bellek. Sıralı erişimli bellek tiplerindendir. Bu tip belleğin çalışmasını bir boru içine yerleştirilen toplar ile anlatabiliriz. Bir borunun sol tarafından içeriye sırası ile mavi, sarı, kırmızı toplar atarsak ve diğer ucundan bu topları alırsak yine aynı sıra ile toplara ulaşabiliriz. Buna ilk giren ilk çıkar tipi bellek adı verilir.

Şekil 12

LIFO ( Last In First Out ): Son giren ilk çıkar tipi bellek. Borunun sağ tarafı kapalı ise mavi,sarı, kırmızı girer çıkarken kırmızı, sarı, mavi olarak çıkar. Yani son giren ilk çıkmıştır.

Mikrodenetleyici içindeki LIFO tipi bellekler tampon bellek olarak kullanılır. Bu belleklerde isteğe bağlı olarak değerler saklanabilir. Fakat burada dikkat edilmesi gereken konu bu belleklerin sıralı erişim özelliğine sahip olduğudur. Aşağıdaki örnekle bu konuyu daha iyi anlamaya çalışalım.

POP 10

POP Deger

POP 1254

PUSH Var1

PUSH Var2

PUSH Var3

Pop komutu sıralı erişimli belleğe değer atamak için kullanılır. Aynen topların borudan içeriye alınması gibi bir yöntemde verileri belleğe alır. Yukarıda belleğe önce 10 değeri arkasından Deger değişkeninin değeri ve 1254 değeri sırası ile alınmıştır. Sonra Push Var1 komutu çalıştığında belleğe en son atılan 1254 değeri Var1 değişkenine atanır. ( Not: Burada Var1 değişkeninin word olduğunu düşünmelisiniz.) Var2 değişkenine Deger değişkeninin değeri ve en son olarak ta Var3 değişkenine 10 değeri aktarılır.

Kısaca tekrar söylemek gerekirse belleğe hangi sıra ile değerleri atarsanız o sıranın tam tersi şeklinde bellekten değerleri geri almanız gerekmektedir.

Önce kesmeler için kullanılacak yazmaçları inceleyelim:

1.4 Port Yazmacı (devam 7) (Port Register)

2011-01-22T13:40:00.000-08:00

Devre 5’te Pic ile +12V’luk rölelerin kontrolüne dair bir uygulama devresi yer almaktadır. Bu yöntem ile daha yüksek Voltaj değerlerinin Pic ile kontrolü mümkün kılınmaktadır. Devrede kullanılan röleler 12V yerine 5V’ta seçilebilir. 5V’lik röleleri direk olarak Pic üzerinden de sürebilirsiniz. Fakat Pic üzerinden akan akımın sınırlandırılması ve pic’in daha az enerji kullanması için rölelerin transistörler üzerinden sürülmesi daha uygundur. Ayrıca oluşabilecek arızalarda ve rölelerin bobinlerinde oluşacak ters indüktif akımlarında rölelere girmesi bu şekilde engellenmiş olacaktır. Konu ile ilgili daha detaylı bilgileri çeşitli kaynaklarda bulabilirsiniz.

Prg: 15

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

TRISD=%00000111

PORTB=0

PORTB_PULLUPS false

Dongu:

If PORTD.0=1 Then

While PORTD.0=1 : Wend

Toggle PORTB.0

EndIf

If PORTD.1=1 Then

While PORTD.1=1 : Wend

Toggle PORTB.1

EndIf

If PORTD.2=1 Then

While PORTD.2=1 : Wend

Toggle PORTB.2

EndIf

GoTo Dongu

End

1.4 Port Yazmacı (devam 6) (Port Register)

2011-01-14T00:27:00.000-08:00

Prg: 13

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

TRISD=%00000111

Dongu:

If PORTD.0=1 And PORTD.1=1 Then

PORTB.0=1

EndIf

If PORTD.0=1 Or PORTD.2=1 Then

PORTB.0=0

EndIf

GoTo Dongu

Yukarıdaki örnekte ise aynı anda iki şart birden And, Or bağlaçları ile birbirine bağlanarak kontrol edilmiştir. Örneğin PortD.0 ve PortD.1’e bağlı butonlara aynı anda basılırsa PortB.0’ı Logic 1’e gider. Eğer PortD.0’a veya PortD.2’ye bağlı butonlara basılırsa PortB.0’a bağlı led söner.

Devre 3

Yukarıdaki devrede PortB çıkışlarına bir ortak katot Seven Segment Display bağlanmıştır. Seven Segment display’in içyapısında sekiz adet led bulunur. Bu led’ler belirli bir sıra ile yerleştirilmiştir.

Şekil 10

Şekil 11

Örneğin display ile 1 rakamı oluşturmak isteniyorsa B ve C ledlerinin yanması gerekmektedir. Yine aynı şekilde 3 rakamı için ise A,B,B,D,G ledleri yanmalıdır. Seven segmentler farklı büyüklüklerde tasarlanabilir. Segment’ler büyüdükçe içindeki led'lerinde sayıları artar. Her segmentte seri olarak bağlanmış 2,3 veya daha fazla led bulunabilir. Çalışma voltajları içindeki seri bağlı led'lerin sayılarına göre değiştiği için led'lerin transistörler ile sürülmesi gerekebilir.

Prg:14

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

TRISD=%00000111

Dim Sayac As Byte

Sayac=0

GoSub Display

Dongu:

If PORTD.0=1 Then

While PORTD.0=1 : Wend

If Sayac<9 Then Sayac= Sayac +1

GoSub Display

EndIf

If PORTD.1=1 Then

While PORTD.1=1 : Wend

If Sayac>0 Then Sayac= Sayac -1

GoSub Display

EndIf

GoTo Dongu

Display:

HSerOut [Dec Sayac]

If Sayac=0 Then PORTB=%00111111 ;0

If Sayac=1 Then PORTB=%00000110 ;1

If Sayac=2 Then PORTB=%01011011 ;2

If Sayac=3 Then PORTB=%01001111 ;3

If Sayac=4 Then PORTB=%01100110 ;4

If Sayac=5 Then PORTB=%01101101 ;5

If Sayac=6 Then PORTB=%01111101 ;6

If Sayac=7 Then PORTB=%00000111 ;7

If Sayac=8 Then PORTB=%01111111 ;8

If Sayac=9 Then PORTB=%01101111 ;9

Return

End

Yukarıdaki örnekte yeni bir komut kullanılmıştır. Gosub komutu GoTo komutu gibi belirtilen etikete gitmeyi sağlar. Fakat bu komutun Goto komutundan farkı gidilen noktaya Return ile geri dönülmesidir. Goto kesin bir gidiştir. Gosub ise ana program döngüsü içinde gerektiği zaman geçici olarak gidilen gerekli kodlar çalıştıktan sonra tekrar geri dönülen noktalar için kullanılması uygundur.

Bu program parçalarına Alt program ( subrutine ) denir. Alt program parçaları program için birden fazla çalışması gereken fakat çalışacak kodların birbiri ile aynı olması durumlarında kullanılır. Programda tuşlara basıldığında Sayac değişkeninin değeri birer birer artmakta ve azalmaktadır. Her değer değişiminde de değer Seven Segment ile gösterilmektedir. Tuşlara basıldığında Seven Segment üzerinde gösterim yapacak olan kod parçacığı ortak olduğu için bu kod bir alt program şeklinde hazırlanmış ve gerektiği zaman bu koda gidilip programa geri dönülmüş ve kalınan yerden devam edilmiştir. Gosub ile gidilen yerden mutlaka Return komutu ile geri dönülmelidir.

Yine program içinde kullanılan yeni bir komutta While Wend komutudur. Bu komut şartlı döngü komutudur. Şart sağlandığı müddetçe döngünün dönüşü devam eder. Şart sağlanmadı noktada program Wend komutunun bir altındaki satırdan itibaren çalışmaya devam eder.

Döngü komutları üç grupta incelenir.

Sonsuz döngü: Goto komutu ile sonsuz döngüler kurulur.
Sayıya bağlı döngüler: For Next komutu istenilen sayıda döngü kurulmasını sağlarlar.
Şartlı Döngüler: Bu tip döngülerde While Wend ve Repeat Until komutları kullanılır. Bu döngülerde şart doğru olduğu sürece döngünün dönüşü devam eder.

Main:
     …..
     …..
     …..
     …..
     …..
Goto Main

Dim Sayac as byte
For Sayac=0 to 10
     …..
     …..
     …..
     …..
Next

Dim Sayac as byte
Sayac=0
While Sayac<10
     Sayac=Sayac+1
     …..
     …..
Wend

Programı satır satır incelemeye başlarsak;

Ekrana basılacak değerleri saklamak için öncelikle adı Sayac, tipi byte olan bir değişken tanımlanmış ve ilk değer olarak ta 0 yüklenmiştir. Bu değerin ilk kez seven segment’te gözükmesi için Gosub komutu ile alt rutine gidilmiştir. Alt rutinde if önermeleri ile Sayac değişkeninin değeri kontrol edilmiştir. Uygun olan değere göre gerekli olan segment ledleri yakılarak display'de sayı oluşturması sağlanmıştır. Sonra Return komutu ile Gosub komutu ile gelinen yere geri dönülmüş ve bir alt satırdan itibaren program çalışmasına devam etmiştir.

Sonsuz döngünün içinde ilk önce tuşlara basılıp basılmama durumu kontrol edilmiştir. PortD.0’na bağlı tuşa basılırsa yani girişe Logic 1 verilirse şart sağlamış olur ve ilk önermenin içi çalışmaya başlar.

İlk önermenin hemen alt satırında While PORTD.0=1: Wend Komut satırı yer almaktadır. Burada ilk etapta incelenmesi gereken konu komutların arasına konmuş olan: sembolüdür. Bu sembol eğer bir satırda birden fazla komutu art arda yazmak gerekiyorsa komutları birbirinden ayırmak amacı ile kullanılır. Kısaca Wend komutu bir alt satıra yazılması gerekirken bu komutu üstteki satıra yazmak için: sembolü kullanılmıştır.

Gelelim bu satırı neden kullandık. Bildiğiniz gibi mikrodenetleyiciler bağlamış olduğunuz kristalin hızına göre farklı hızlarla çalışsa da yine elimizin butona basılması ve çekilmesi işlemi sırasında program birçok kez aynı yerden geçecektir. Böyle bir çalışma bizim istediğimizin dışında sonuçlara neden olacaktır. Bu yüzden butona bastığımızda butondan elimizi çekinceye kadar programın o noktada takılı kalmasını sağlamak bu satırın görevidir. Bu satırda PortD.0 Logic 1 olduğu müddetçe bu satır While Wend arasında dönüp duracaktır. Elimizi butondan çektiğimizde ise Logic 0’a gidecek ve şart artık sağlanmayacağı için bir alt satıra gidilerek program kaldığımız yerden çalışmaya devam edecektir.

Bu satırda ise Sayac değişkeninin değeri 9'dan küçük ise değeri bir arttırılacak yeni sayaç değerine göre displaya yeniden değer basılacaktır. Diğer If önermesi ise Sayaç değişkeninin değerini azaltmak için kullanılmıştır.

1.4 Port Yazmacı (devam 5) (Port Register)

2011-01-11T06:06:00.000-08:00

Prg: 10

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

TRISD=%00000111

Dongu:

If PORTD.0 = 1 Then PORTB.0=1

If PORTD.1 = 1 Then PORTB.0=0

GoTo Dongu

End

If komutu bir koşul sağlanıyorsa gereğini yapmak için kullanılmaktadır. Bazı durumlarda Else kullanılmayabilir. Örneğin “IF PortD.0 = 1 Then PortB.0=1” şeklinde programa satır yazılırsa sadece şartın sağlanması kontrol edilmektedir. Ayrıca şart sağlandığında ise sadece bir işlem yapılmaktadır.

Prg: 11

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

TRISD=%00000111

Dim Var1 As Word

Var1=0

Dongu:

PORTB=Var1

Var1=Var1 +1

If Var1>=100 Then Var1=0

DelayMS 200

GoTo Dongu

End

Yukarıdaki örnekte Var1 değişkeninin değeri programın her dönüşünde 1 artmaktadır. Eğer Var değişkeninin değeri 100’e eşit veya 100’den büyük olursa Var değişkeninin değeri tekrar 0’lanır.

Prg: 12

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

TRISD=%00000111

Dim Var1 As Word

Var1=0

Dongu:

If PORTD.0=1 Then

If Var1<100 Then Var1= Var1 + 1

EndIf

If PORTD.1=1 Then

If Var1>1 Then Var1= Var1 - 1

EndIf

If PORTD.2=1 Then Var1=0

GoTo Dongu

End

Eğer PortD.0 bacağı 1 ise (yani butona basıldı ise)

Ve Var1 değişkeninin değeri 100’den küçükse Var1’in değerini 1 arttır

Eğer PortD.1 bacağı 1 ise

Ve Var1 değişkeninin değeri 1’den büyükse Var1’in değerini 1 azalt

Eğer PortD.2 bacağı 1 ise Var1 değişkeninin değeri 0’lanır.

Yukarıdaki örnekten de anlaşılacağı gibi if önermeleri arka arkaya veya iç içe de kullanılabilir. Fakat burada önemli bir kural vardır o da önermelerin birbirini kesmemesidir. Soldaki önerme yapısı doğru sağdaki önerme yapısı ise yanlıştır.

Şekil 8

Yukarıdaki yapı önermelerin program içinde nasıl yerleştirileceğini göstermektedir. Soldaki çizimde if önermelerinin birbirini kesmeden nasıl iç içe yerleştirileceğini göstermektedir. Bu doğru bir program yazım akışıdır. Fakat sağdaki önerme grubuna bakarsanız içte birbirini kesen önermenin varlığını göreceksiniz. Bu yanlış bir yazılım dizilimidir. Bu yazılım dizimi aslında tüm program yazım yapıları için geçerlidir. For Next döngüsü, While Wend döngüsünde de döngülerinin birbirini kesmemesine dikkat etmek gerekmektedir.

1.4 Port Yazmacı (devam 4) (Port Register)

2011-01-09T14:28:00.000-08:00

Prg: 8

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

Dim I As Byte

Dongu:

For I=0 To 255

PORTB= I

DelayMS 200

Next

GoTo Dongu

End

Led’leri ikilik sayı sistemine uygun olarak yakan program. Burada da For Next komutu kullanılmıştır. Yukarıdaki örnekte For’dan sonra gelen değişkenin değeri 0’dan başlar ve 1 artarak 255’e kadar devam eder. I değişkeninin değeri 255 olduğunda döngünün dönüşü sona erer.

For I=0 to 255
....
....
Next

Yukarıdaki örnekte artış miktarı belirlenmiştir. I’nın değeri 0’dan başlar 2 artarak 0,2,4,6,8…254 şeklinde devam eder. Dikkat edilirse en son 254’te kalır çünkü döngü bir daha dönerse 256 değeri elde edilecektir. Döngü ile elde edilecek değer 255’ten büyük olamaz. En yakın değerde dönüş sonlandırılır. Aşağıdaki örnekte ise sayma işlemi geriye doğrudur. 255,253,251,1 şeklinde döngü devam eder. Geriye doğru sayma işlemi en son 1 değerini alınca durur.

Devre 2

Prg: 9

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

TRISD=000111

Dongu:

If PORTD.0 = 1 Then

PORTB.0=1

Else

PORTB.0=0

EndIf

GoTo Dongu

End

Yukarıdaki örnekte PortD’nin 0 nolu ucuna bağlı button’un durumuna göre PortB’nin 0’ıncı bacağındaki led yakılır yada söndürülür.

Programda If önermesi kullanılmıştır. Kullanımı aşağıdaki şekildedir.

IF <koşul> Then
…..
Else
…..
EndIf

Eğer <koşul> ise
…..
değilse
…..
Koşul Sonu

Eğer PortD’nin 0 nolu bacağının değeri 1 İse
PortB’nin sıfır nolu bacağının çıkışı 1 yapılır
Değilse
PortB’nin sıfır nolu bacağının çıkışı 0 yapılır
Koşul Sonu

1.4 Port Yazmacı (devam 3) (Port Register)

2011-01-06T01:23:00.000-08:00

Prg: 6

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

Dongu:

PORTB=1 ; &00000001

DelayMS 500

PORTB=2 ; &00000010

DelayMS 500

PORTB=4 ; &00000100

DelayMS 500

PORTB=8 ; &00001000

DelayMS 500

PORTB=16 ; &00010000

DelayMS 500

PORTB=32 ; &00100000

DelayMS 500

PORTB=64 ; %01000000

DelayMS 500

PORTB=128 ; %10000000

DelayMS 500

PORTB=64 ; %01000000

DelayMS 500

PORTB=32 ; &00100000

DelayMS 500

PORTB=16 ; &00010000

DelayMS 500

PORTB=8 ; &00001000

DelayMS 500

PORTB=4 ; &00000100

DelayMS 500

PORTB=2 ; &00000010

DelayMS 500

GoTo Dongu

End

Genel olarak Kara Şimşek olarak da bilinen ve led'lerin sürekli yanarak sağa sola doğru hareket etmesini sağlayan uygulama.

Prg: 7

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

Dim I As Byte

Dim Var1 As Word

Dongu:

Var1=1

For I=0 To 6

PORTB= Var1

DelayMS 200

Var1 = Var1 * 2

Next

Var1=128

For I=0 To 6

PORTB= Var1

DelayMS 200

Var1 = Var1 / 2

Next

GoTo Dongu

End

Yukarıdaki program işlev olarak Prg:6’dan farklı değildir. Buradaki farklılık programın yazılış tekniğindedir. Programı incelersek bir For Next döngüsü kurulmuştur. Bu döngü 7 kez dönmektedir. Her dönüşte Var1 isimli değişkeninin değeri sürekli olarak iki katına çıkmaktadır. Başlangıçta 1 olan değer sırası ile 1,2,4,8,16,32,64 olmaktadır. İkinci döngüde ise 128’ten başlayan değer sürekli ikiye bölünmektedir. Böylelikle 128,64,32,16,8,4,2 elde edilmektedir.

Dim ile değişken tanımlaması yapılmaktadır. Programda değişkenler kullanılmadan önce mutlaka tanımlama yapılması gerekmektedir. Değişken tipleri Bit,Byte,Word,DWord yada float olabilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta Deger değişkeni Word olarak tanımlanmıştır. Çünkü çarpma işleminde byte büyüklük yeterli olmasına rağmen bölme işlemi yaparken işlemin yapısından dolayı Word büyüklük kullanılması gerekmektedir. Eğer bu değişken Byte olarak tanımlanırsa bölme işlemi sonucu sürekli olarak 0 elde edilir.

1.4 Port Yazmacı (devam 2) (Port Register)

2011-01-05T07:44:00.000-08:00

Prg 4:

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

PORTB=1 ; 000001

DelayMS 500

PORTB=2 ; 000010

DelayMS 500

PORTB=4 ; 000100

DelayMS 500

PORTB=8 ; 001000

DelayMS 500

PORTB=16 ; 010000

DelayMS 500

PORTB=32 ; 100000

DelayMS 500

PORTB=64 ; %01000000

DelayMS 500

PORTB=128 ; %10000000

DelayMS 500

End

Yukarıdaki örnekte PortB=1 demek ikilik sayı olarak 000001 demektir. Yani PortB.0 ucu Logic 1 olacak ve bağlı led yanacaktır. 500 Ms sonra PortB 000010 olacaktır. Bu durumda sadece PortB.1’re bağlı olan led yanacak diğerleri sönük kalacaktır. Bu şekilde birinci led’den itibaren bütün ledler 500ms aralıklarla sırası ile yanacaktır.

İlk bakışta 3. Program ile bu program aynı gibi gözükse de eylemler farklıdır. Birinci programda ledler sıra ile yanmaya başlayacak ve en son komutla bütün ledler yanık kalacak ve program sona erecektir. Fakat 4. Programda aynı anda sadece tek bir led yanık kalacaktır. Ledler sıra ile tek tek yanacak diğerleri ise sönük kalacaktır.

Prg 5:

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

Dongu:

PORTB=1 ; 000001

DelayMS 500

PORTB=2 ; 000010

DelayMS 500

PORTB=4 ; 000100

DelayMS 500

PORTB=8 ; 001000

DelayMS 500

PORTB=16 ; 010000

DelayMS 500

PORTB=32 ; 100000

DelayMS 500

PORTB=64 ; %01000000

DelayMS 500

PORTB=128 ; %10000000

DelayMS 500

GoTo Dongu

End

Yukarıdaki programda yeni bir yapı kullanıldı. Dongu: bir etikettir. Bu etiket program içinde belirli noktaları işaretlemek amacıyla kullanılır. Programın normal akışı içinde farklı noktalara gitmek istediğimizde bu etiketleri kullanırız. Bu etiketlere gidebilmek içinde GoTo komutu kullanılır. Goto git anlamına gelmektedir. Program çalışmaya başladığında GoTo Dongu komutunu gördüğünde program Dongu: ile işaretli yere geri döner. Böylece bu arada sonsuz bir döngü kurulmuş olur. Program sürekli olarak başa dönerek aynı işlemleri yapmaya devam eder.

1.4 Port Yazmacı (devam 1) (Port Register)

2011-01-03T05:56:00.000-08:00

Devre 1

Şekil 6’yı incelersek; 8 adet led 330R’lik dirençler üzerinden JP1 Jumper’ına bağlanmıştır. JP1 led'lerin katotlarına GND vermek için kullanılmaktadır. Jumper 2-3 konumuna takılırsa led’ler doğru polarlanmış olur. Devre 1 ise bu devrenin Proteus programında hazırlanmış şeklidir. Bu led'leri belirli kombinasyonlar ile yakmak için çeşitli örnek yazılımlar aşağıdadır.

Prg: 1

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0 ; Bütün PortB uçları çıkış konumuna alındı

PORTB=1 ; registere binary formatta 000001 yazıldı

End

PortB’nin 0 nolu ucuna bağlı led yanar. Çünkü ilgili uç gerilimsel olarak +5V seviyesine çıkartılmıştır.

Prg: 2

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0 ; Bütün PortB uçları çıkış konumuna alındı

PORTB=001111 ; PortB=15

End

Binary (ikilik sayı) formatta bir sayı değerini yazmak için sayının başına % sembolü konur. Bu ifade PortB yazmacının içeriğini aşağıdaki gibi değiştirecektir.

7	6	5	4	3	2	1	Bit 0
0	0	0	0	1	1	1	1
Pin 7	Pin 6	Pin 5	Pin 4	Pin 3	Pin 2	Pin 1	Pin 0

PortB = 001111 sayısının ondalık karşılığını hesaplarsak

PortB = 0x2⁷ + 0x2⁶ + 0x2⁵ + 0x2⁴ + 1x2³ + 1x2² + 1x2¹ + 1x2⁰

PortB = 0 + 0 + 0 + 0 + 8 + 4 + 2 + 1

PortB = 15

Yukarıdaki programda PortB=001111 yerine PortB=15 yazmak aynı durumu ifade edecektir.

Bu program çalıştığında PortB.0, PortB.1, PortB.2, PortB.3 nolu uçlarına bağlı olan led’ler yanacak diğerleri sönük kalacaktır.

Prg: 3

Device = 16F877

XTAL 4

TRISB=0

PORTB=000000

DelayMS 1000

PORTB=000001

DelayMS 1000

PORTB=000011

DelayMS 1000

PORTB=000111

DelayMS 1000

PORTB=001111

DelayMS 1000

PORTB=011111

DelayMS 1000

PORTB=111111

DelayMS 1000

PORTB=%01111111

DelayMS 1000

PORTB=%11111111

DelayMS 1000

End

Yukarıdaki programda diğerlerinden farklı olarak yeni bir komut kullanıldı. DelayMS komutu milisaniye kadar bekleme işlevini yapar. Örneğin yukarıda DelayMS 1000 dendiğine göre her işlemden sonra 1000 Ms yani 1 Sn bekle demektir. Programı incelersek önce bütün ledler sönecektir. 1 Sn beklenecek arkasından PortB.0’a bağlı led yanacak 1 Sn beklenecek, arkasından PortB.1’e bağlı led yanacak ve bu PortB.7’e kadar sırası ile devam edecektir.

1.4 Port Yazmacı (Port Register)

2011-01-03T00:06:00.000-08:00

Port yazmacı pin'lerden gelen Logic değerlerin yazıldığı veya çıkış olarak dışarıya aktarılması gereken değerleri yazdığımız yazmaçlardır. Bu yazmaçlar port'a göre isimlendirilir. Örneğin PortA, PortB, PortC, PortD, PortE. Yazmacın içeriğine bakarsak Tris yazmacından pek farklı olmadığını görürüz.

7	6	5	4	3	2	1	Bit 0
0	0	0	0	0	0	0	0
Pin 7	Pin 6	Pin 5	Pin 4	Pin 3	Pin 2	Pin 1	Pin 0

Yukarıdaki yazmacın PortB yazmacı olduğunu düşündüğümüzde eğer bütün uçlar çıkış konumuna alınmışsa bu durumda PortB'nin bütün çıkışları Logic 0 konumuna alınmış demektir. Yani uçların gerilim seviyesi 0 Volt seviyesindedir. Herhangi bir bit Logic olacak 1 yapılırsa bu durumda o uç gerilim seviyesi olarak Vcc’ye alınmış olacaktır. Yani besleme +5V ise ilgili uç +5V gerilim seviyesinde çıkış verecektir.

Eğer Tris yazmacını kullanılarak uçlardan biri giriş konumuna alınmış ise o uca gerilim seviyesi olarak 0V geliyorsa ilgili bit 0 değerini eğer +5V geliyor ise ilgili bit 1 değerini alacaktır.

Şekil 6

Şekil 7

1.3 Tris Yazmacı (Tris Register)

2011-01-03T00:01:00.000-08:00

Portların giriş ya da çıkış olarak ayarlanması için mikrodenetleyicideki Tris yazmacı kullanılır. Hangi port ayarlanacaksa TrisA, TrisB, TrisC, TrisD, TrisE adını alan yazmaçlar mevcuttur. Bu yazmaçların yapısı aşağıdaki gibidir.

7	6	5	4	3	2	1	Bit 0
1	1	1	1	0	0	0	0
Pin 7	Pin 6	Pin 5	Pin 4	Pin 3	Pin 2	Pin 1	Pin 0

Tablodan da göreceğiniz gibi Tris yazmacı 8 bitlik bir kaydedicidir. Bu yazmacın her bit’i bir pin’e bağlıdır. Bu yazmaç içine yazılacak değerler ilgili pin'in giriş mi çıkış mı olacağını belirler. Eğer bit değeri 0 ise o pin çıkış konumundadır. Eğer Logic olarak değer 1 verilirse ilgili pin giriş konumuma alınacaktır. İlgili örneğe bakarsak pot’un 0,1,2,3 nolu pin’leri çıkış, 4,5,6,7 nolu pin'leri giriş konumuna alınmıştır.

1.2 Giriş (Input)

2011-01-01T13:13:00.000-08:00

Eğer dışarıdan uygulanan Logic değerlerin mikrodenetleyici tarafından okunması isteniyorsa bu durumda uçlar giriş konumuna alınmalıdır. Giriş konumuna alınan uçlar dışarıdan gelen gerilim değerlerine göre Logic 0 veya 1 olarak okunmasını sağlar. Bu durumda bu uçlara mikrodenetleyici hiçbir müdahalede bulunmaz. Direk olarak o uçlar okunarak durum değerlendirmesi yapılır.

Şekil 5

Aşağıdaki bağlantı incelenirse; A ile gösterilen devrede S2 anahtarı açıksa PortB.1’in durumu Logic olarak 1’dir. Anahtara basıldığında ise PortB.1 Logic olarak 0’a gider. B’deki devrede ise S1 anahtarı açıkken PortB.0 Logic olarak 0’dır. S1 anahtarı kapatıldığında ise PortB.0’ı Logic 1 değerini alır.

1.1 Çıkış (Output)

2010-12-31T04:21:00.000-08:00

Eğer mikrodenetleyici’den dışarıya bir bilgi akışı gerekiyorsa (örneğin bir led’i yakmak) pin’in çıkış özelliğine alınması gereklidir. Çıkış özelliğine alındığında pin’in kontrolü tamamen mikrodenetleyici’dedir. O ucun değerinin Logic 0 veya Logic 1 olması için gerekli işlemleri mikrodenetleyici kendisi gerçekleştirir.

Şekil 3

Bu mikrodenetleyici'den dışarıya doğru akan akıma Source akımı denir. Yukarıdaki devrede Led bir direnç üzerinden PortB’nin 0’ıncı ucuna bağlanmıştır. Akım mikrodenetleyiciden dışarıya doğru akmaktadır. Yani akım kaynağı olarak mikrodenetleyici görev yapmaktadır. Eğer PortB’nin ucu Logic olarak 1 yapılırsa bunun anlamı port ucunun Vcc gerilimine ulaştırılması demektir. Örneğin mikrodenetleyi'ciniz +5V ile besleniyorsa Portb’nin 0’ıncı bacağı gerilimsel olarak +5V’a ulaşacak demektir. Bu durumda direnç ve led üzerinden bir akım akışı olacak ve led yanacaktır.

Şekil 4

Yukarıdaki örnek devrede ise akım led üzerine bağlı gerilim kaynağından sağlanmaktadır. Akım led ve direnç üzerinden geçerek mikrodenetleyici'nin içine doğru akmaktadır. Bu akıma Sing akımı denir. Her ne kadar akımın kaynağı mikrodenetleyici olmasa da yinede akımın akışını kontrol eden ünite mikrodenetleyici'dir. Eğer Portb’nin 0’ıncı pin’i Logic olarak 1 yapılırsa led’e hem direnç üzerinden +5V hem de Vcc üzerinden +5V uygulanacaktır. Bu durumda led’in yanması söz konusu olmayacaktır. Fakat Logic 0 olduğunda led’in katot ucuna direnç üzerinden Gnd uygulanacak ve led yanacaktır.

1. Portlar

2010-12-31T00:08:00.000-08:00

Bir mikrodenetleyici’yi kullanmaya başlamadan önce PORT kavramını çok iyi bir şekilde anlamamız gerekmektedir. Port mikrodenetleyicinin dışarıya açılan kapılarıdır. Bu kapılar mikrodenetleyicinin dış ortama açılan yollarıdır. Bu Portlar dış ortama açılan kapılar olduğuna göre bu portların dış dünya ile bağlantısının olması gereklidir ve bu bağlantıda mikrodenetleyici entegresinin bacakları (Pin’leri) aracılığı ile sağlanır.

Gerçektende Port'lar mikro denetleyicinin pin’lerine bağlı birer kapıdır. Bu pin’ler farklı işlevler için tasarlanmış ve farklı görevleri yapmak üzere kullanılan uçlardır. Bu uçların özellikleri ve görevleri mikrodenetleyici türlerine göre değişiklik arz etmekle birlikte standart olan görevi ise Giriş/Çıkış (I/O) ünitesi olarak kullanılmasıdır.

Şekil 1

Port konusunu bir örnekle açıklamamız gerekirse bunu Hava Limanı (airport) gibi düşünebiliriz. Hava limanı uçakların inmesi ve kalkması için kullanılan alanlardır. Bu alanlar bir şehrin veya bir ülkenin dış şehirler ve ülkeler ile bağlantısını kurmasını sağlar. Hava limanlarında uçakların inmesi için kullanılan iniş pistleri mevcuttur. Bu pistler kimi zaman uçakların inmesi kimi zamanda kalkışı için kullanılır. Ama tahmin edeceğiniz gibi bir pist aynı zamanda hem iniş hem de kalkış için kullanılmaz. Aynı anda sadece birisi için kullanılabilir. Burada mikrodenetleyici’nin portları da aynı mantıkla işler. Ya dışarıdan bir verinin mikrodenetleyici içine alınmasına ya da mikrodenetleyici’den dışarıya bir verinin gönderilmesi şeklinde kullanılabilir.

Şekil 2

Portlar hem giriş hem de çıkış özelliğine sahip olmasına rağmen bu özellikleri aynı anda aktif olamaz. Pin’lerin giriş mi yoksa çıkış mı olacağı devrenizin yapısına göre belirlenmelidir. Peki, uçlar ne zaman giriş ne zaman çıkış olarak kullanılacak?

Hangi Programlama Dili

2010-12-30T00:41:00.000-08:00

Yıllardır bu soruya cevap veriyorum ama nedense hala öğrencilerin kafasında nedenini bilmediğim şekilde hep bir soru işareti kalıyor. Bu kadar basit bir konuyu karmaşık ve anlaşılamaz hale getiren temelde mikroişlemci mimarisini bilmemekten kaynaklanıyor. O yüzden çok kısa mimariden bahsederek başlayalım.

Öncelikle şunu bilmek gerekiyor. Mikroişlemciler farklı farklı mimarilere göre tasarlanır ve her işlemcinin kendine ait bir opcode tablosu vardır. İster Intel olsun, ister Motorola istersenizde AVR veya PIC hepsi kendisine ait bir opcode tablosuna sahiptir. Bu opcode dediğimiz şey ise komut tablosudur. Kısaca işlemcinin anlayabileceği komutların bir tablosu. İşlemciler sadece bu kodlara cevap verir. Intelin opcode kodu Motorola işlemcileri için anlamsızdır.

O halde hangi işlemciyi kullanacaksak programı onun opcode tablosundaki komutları ile yapmamız gerekmektedir. Bu değişmez bir kuraldır. Şimdi bu konuda anlaştığımıza göre ikinci konuya geçelim.

Hangi sistem üzerinde olursa olsun biz programlama dillerini üç temel grupta inceleriz. düşük,orta ve yüksek seviyeli programlama dilleri. Peki bunlar nedir dersek;

Düşük seviyeli programlama: Bu dil ailesi daha çok işlemci mimarisine yakın komut ve programlama mantığı kullanılarak yazılan programlama dillerini temsil eder. Bu dile hepimizinde bildiği assembly (makine dili) adı verilir. Adından da anlaşılabileceği gibi bu dil daha çok işlemciye yakın insandan uzak bir dildir. Öğrenmesi, yazması zordur. Uzun ve zahmetli bir yazılım süreci vardır. En basit bir işlem bile sayfalarca kod gerektirebilir. Peki avantajı varmıdır derseniz tabiki büyük bir evet olacaktır cevabı. Düşük seviyede direk olarak işlemcinin her şeyine müdahele ederek sınırlar olmadan program yazmaya olanak sağlar. Kısacası işlemcinizi en iyi sömürme yöntemidir. Her istediğinizi uzun ve zahmetlide olsa yapabilirsiniz.

Orta seviyeli programlama: Bu daha çok ne insana nede makineye yakın olarak tasarlanmış bir dil ailesidir. Bazı konularda programcıya büyük kolaylıklar sağlarken hala aynı zamanda makineyede yakın durmaktadır.

Yüksek seviyeli programlama: İnsana yakın programla dilleridir. Burada işlemci faktöründen çok insan faktörü önemlidir. Programcı için hazır sunulan bir çok imkan bulunur. Böylece program yazması çok kolaylaşır. Çok fazla deneyimi ve tecrübesi olmayanlar bile rahatlıkla bu dilleri öğrenip program yazabilmektedir. Bu hali ile insanan yakındır, doğrudur ama size sunulan imkanlar ile sınırlı kalırsınız. Dilin yapısı içinde olmayan bir özelliği kullanmanız ya çok zordur (-düşük seviyeye kaymanız gerekir) yada imkansızdır.

İşte bunları anladı isek hemen programlama dillerinin durumlarına bakabiliriz. Assembly daha öncede söylediğimiz gibi düşük seviyeli bir programlama dilidir. Ama paskal,C ise orta seviye programlama dilleri grubuna girer. Delphi, Visual studio (C#, VB) ise yüksek seviyeli programlama dilleri ailesindendir.

Kullandığınız işletim sistemide dil tercihlerinde önemlidir. Örneğin delphi ile windows ortamında derlediğiniz bir kodu gidipte unix üzerinde çalıştıramazsınız. Çünkü program derlenirken sadece işlemcinize göre derlenmez. Kullanmakta olduğunuz işletim sisteminin kaynaklarınıda kullanır. Dolayısı ile işletim sisteminizden alacağı kaynaklar farklı bir işletim sisteminde bulunmayacağı için programlar farklı işletim sisteminde çalışmazlar. Bunun için örneğin dephi kodunuzun unix üzerinde çalışmasını istiyorsanız kodunuzu Delphi Kylix üzerinde derlemeniz gerekmektedir. Tabi bu durumda da bu derlenmiş kod windows ortamında çalışmayacaktır.

Peki mikrodenetleyicilerde iş nasıl yürüyor. Gelip ben C'mi kullanayım yoksa Basic'mi dediklerinde verecek cevabım onların kafasında sanki gerçekten C veya Basic kullanacakları imajını oluşturuyor. Aslında hayır. Böyle bir şey yok.

Temelde mantık şu; mikrodenetleyiciler yeni bir sistemdir. Fakat uzun zamandır mikroişlemciler farklı dillerde programlanmakta ve toplum üzerinde bir programcılık yeteneği, geleneği oturmuş durumdadır. Kimisi C ile çalışırken kimisi Delphi veya Basic kullanmaktadır. Temelde bu dilleri birbirinden ayrıyan şey komutların yazılım şeklidir. Biz buna syntax diyoruz. Bir dil printf derken diğer dil print diyor sadece ve yazarken kimisi sonuna ; alıyor kimisi almıyor. Bu temel gelenek mikrodenetleyiciler için yüksek seviye program dili oluştururken gündeme gelmiş ve hepimizin bildiği bir dil ailesi dururken farklı bir dil ailesi oluşturmamak amacı ile aslında C olmayan bir C veya aslında Basic olmayan bir Basic dili geliştirilmiştir. Daha açık olarak söylersek pic programlamak için kullanılan C dili aslında gerçek C dili değildir. Pic için yazılmış ama kod yazılım tekniği ve komutları C dilinden esinlenilmiş farklı bir dildir. Basic içinde aynısı söylenebilir. Özetle şunu kesin olarak söylemek mümkün Visual Studio açılıp oradan C seçilip yazılan kod asla ve asla Pic üzerinde çalışmaz. Çünkü zaten en başta hedef işlemciler farklıdır.

Peki biz C'mi seçeceğiz Basic'mi dersenizde bu durumda siz daha önce en az bir programa dili biliyorsanız bu dile en yakın hangisi ise onu seçmenizi öneririm. Örneğin ben yıllardır C'nin yazılım tekniğine alışamamış ve sevememiş birisi olarak (-C'de okumam vardır ama yazmam yoktur) ben Delphi'yi tercih etmiştim. Mikrodenetleyici programlamaya geçtiğimde de bu dile en yakın olan PicBasic tercihim oldu. Bu basic içinden de Proton PicBasic'i seçerek kullanmaya başladım. Sizlerde daha önce dediğim gibi bir dili seçecekseniz alışkanlıklarınıza, size yakınlığına bakarak karar vermeniz gerekmektedir.

Bu yazının devamında yeri geldiğinde farklı dillerden bahsedecek ve örnekler verecek olmama rağmen ağırlıklı olarak örnekler Proton PicBasic üzerinden verilecektir.

Programlayıcılar ve yazılımları

2010-12-29T01:02:00.000-08:00

Daha öncede belirttiğim gibi pic ailesi için şu anda en ucuz ve en ideal çözüm pickit2 cihazıdır. Bu cihazı kendinizde yapabilirsiniz. Bununla ilgili dökümanları firmanın orjinal sitesinden burayı tıklayarak elde edebilirsiniz.

Eğer standart bir programlayıcı yazılımı istiyorsanız burayı tıklayarak winpic800 programını çekebilirsiniz. Yazılım ücretsizdir. Yazılımın kendine ait bir GTP USB isimli donanımı mevcut. Donanım ile ilgili tüm devre bilgileri, firmware ve şemaları sitede bulmanız mümkün.

Tabi her iki cihaz içinde mutlaka elinizde bir programlayıcının daha önceden olması gerekiyor. Çünkü bu cihazlar içinde PIC18F2550 kullanıyor. Bu yüzden hızlı ve ucuz bir yöntemle seri programlayıcı kendinize yapabilirsiniz. Bunun için ise JDM dediğimiz programlayıcıları kullanabilirsiniz.

Internette her yerde bulabileceğiniz en basit bir JDM tipi programlayıcı şemasını ekte görülmektedir. Com port üzerinden gelen uçlara iki direnç, bir kondansatör, bir zener ve bir diyot bağlayarak yapılabilmektedir. Tabi böyle olunca bu devrenin maliyeti seri kablo hariç 1 TL'yi geçmemektedir. Konnektör ve kablo ile birlikte en fazla 5 TL'lik bir maliyet oluşturmaktadır. Baskı devre kartına bile ihtiyaç duymadan bu cihazı yapmak mümkündür. Eğer baskı devrelerine ulaşmak istiyorsanız arama motorlarından birine "pic jdm programmer" yazarak yüzlerce hazır baskı devreye ulaşabilirsiniz.

Nereden Ve Nasıl Başlamalı

2010-12-28T09:18:00.000-08:00

Öncelikle mikrodenetleyiciler ile çalışmak için nereden başlamalı ve nasıl başlamalıyız sorularının cevaplarını vermeye çalışalım.

İlk olarak hangi denetleyici ile çalışacağınıza karar vermeniz gerekmektedir. Genelde PIC ailesinde her ihtiyaca uygun bir işlemci mutlaka vardır. Ama önemli olan bunlardan hangisinin sizin işinize yarayacağını seçmektir. Üreticinin sitesinde aslında parametrik tablolar ile seçim yapmanızı sağlayacak bir çok yardımcı araç bulunmaktadır fakat başlangıç olarak genelde hep 16F84 veya 16F877 tercih edilir. Hem bulunması kolay hem de diğerlerine göre daha ucuz oldukları için yaygın bir kullanımı vardır. Aralarındaki en önemli farklılık bacak sayıları ve bellek büyüklüklükleridir. Bunun haricinde denetleyicinin sahip olduğu bazı yeteneklerde de farklılıklar vardır. Örneğin 16F877 içinde ADC olmasına rağmen 16F84'de yoktur.

İkinci olarak kendinize bir programlayıcı cihaz ve ona ait yazılım edinmeniz gereklidir. Bunun için interneti araştırdığınızda bir çok cihaz ve yazılım olduğunu göreceksiniz. Fakat uzun zamandır bu cihazların ve yazılımların büyük bir çoğunu kullanmış hatta kendi cihazım ile yazılımımı yapmış olmama rağmen size tavsiye olarak tek verebileceğim cihaz ve yazılım yine üretici firma olan Microchip firmasının tasarımı olan PICKIT2 veya PICKIT3'tür. Bu cihaz orjinal olarak oldukça pahalı olmasına rağmen sitede verilen orjinal devrelerden cihazın bir benzerini kendinizde yapabilmektesiniz. Hatta piyasada fason imalat olarak bu cihazlardan yapıp uygun fiyatla satanlarda mevcut. İstendiği takdirde buralardan da temin edilmesi mümkündür. Fakat bu cihazın yapımında önemli bir zorluk var.Oda PICKIT2 cihazının içinde PIC18F2550 kullanılıyor olması. Yani bu cihaz içinde de bir PIC mevcut. Dolayısı ile bir programlayıcı cihaz yapabilmek için başka bir programlayıcı cihaza ihtiyaç duymaktasınız.Eğer elinizde varsa veya bulabilecekseniz başka bir programlayıcı ile programlayıcınızın denetleyicisini programlayabilirsiniz. Eğer bulamayacaksanız hazır almayı veya başka bir programlayıcıyı tercih edebilirsiniz.

Tabi burada başka bir sorununuz daha var. Cihazınız paralel, seri, usb haberleşmelerinden hangisini kullancak. Eskiden olsa hemen size paralel derdim ama şimdi artık oldukça fazlalaşan notebook kullanımından dolayı sadece USB kullanmanız gerekli diyorum. Cihazınız usb üzerinden bilgisayara bağlanarak kullanılırsa bu size çok esneklik getirecektir.Yazılım olarak genel amaçlı olarak kullanılan Winpic800 yazılımı sizin ihtiyaçlarınızı görecek düzeydedir. Aslında seri port RS232 üzerinden çalışan programlayıcı cihazlarıda kullanabilirsiniz. Bunu kullanmak için mutlaka bir usb to rs232 çevirici kabloya ihtiyacınız olacaktır. Bu yöntemde yaşanacak bir sorunu başından bilmek gerekli. RS232'nin çıkışı +13V ile -13V arasında olması gereklidir. Fakat piyasa bulunan çevirici kabloların bir kısmının çıkışı (-hatta bazı masaüstü pc'lerinde) +10V ile -10V arasındadır. Bu durumda cihazınız programlama yapmaz. Çünkü daha sonra anlatacağımız üzere pic program moduna geçebilmek için MCLR ucundan 13.3V girişi bekler. Bu voltaj, çevirici kablo ile elde edilemediği için pic program moduna geçmez ve programlayıcınız pic'i programlayamaz.

Herşey hazırsa artık en azından elinizde bir breadboard, çeşitli elektronik devre elemanları ve en önemlisi en azından bir adet PIC olmalıdır.

Bu arada yeri geldiği için bir noktayıda açıklamak gerekli. Laptop bilgisayarların üretimi yıllar önce sona erdi. Her nedense notebook'lara hala laptop denmektedir. Bu fırına ocak demekle aynı şey olsada olaya teknik olarak baktığımızda ikiside aynı şey değildir. Teknik çalışanların teknik terimleri doğru olarak kullanması mesleğinin gereğidir. Taşınabilir cihazlar laptop, notebook, tablet pc, umpc olarak sıralanabilir. Doğru ismi doğru yerde kullanmak teknik elemanlar için bir görev olmalıdır.

Merhabalar...

2010-12-27T11:02:00.000-08:00

Uzunca bir zaman kapı entegreleri ile yapılan elektronik devrelerin yerini artık önce mikrodenetleyiciler (microprocessor) aldı görünen o ki yakın zamanda onların yerini de FPGA'lar alacak. Fakat uygulama alanlarının farklılıkları, maliyetler, üretim zorlukları hala mikrodenetleyicilerin uzun zaman daha yerini koruyacağını gösteriyor.

Bu yazı dizimizde mikrodenetleyicilerden PIC ailesi üzerinde duracağız. PIC ailesi Microchip firması tarafından üretilen mikrodenetleyici ailesidir. Her ihtiyaca cevap verebilen bir çok modeli ve esnek yapısı ile bir çok uygulamada kullanılabilmektedir. (16F877, 16F84, 18F452, 18F2550, 18F4550 gibi)

Konu anlatımlarında; devre simülasyonu için Proteus programı, orjinal devre çizimleri için Eagle Cad programı, pic programlama için Proton Pic Basic kullanılacaktır. Bilgisayar otomasyonu için ise Delphi üzerinden yazılım geliştirilecektir.

Verilecek devreler ve çalışmalar tamamen çalışan ve uygulanmış devreler olacaktır. Bu yazının hazırlanmasında yaklaşık 10 yıldır verilen mikrodenetleyici derslerinin notlarından ve yapılan uygulama projelerinden faydalanılacaktır.

Bu yazı dizisinin sizlere faydalı olacağı ümidi ile tüm okuyuculara saygılarımı sunarım.

pic picbasic proton microcode pic16f84 pic16f88 pic18f452 pic18f2550 pic18f4550 rs232 rs485 serial port parallel port ir infrared automation i2c spi adc dac digital to analog analog to digital 7805 7812 7809 7905 7912 7909 cd4052 cd 4053 cd4051 ds1307 ds1340 lm35 sht75 sht11 temparature humidity measure ultrasonic sumo robot arm fpga türkçe ders açıklamalar komutlar operatörler uygulamalar project rs232 rs485 rtc adc dac pds proton development suit