Het bericht Zorg goed voor jezelf verscheen eerst op Anurag.

Hoe lang duurt het nog?
Moeten we als we net helemaal in het nieuwe ritme zijn gekomen weer terug naar de oude tijd. Ik ben benieuwd.
We zijn flexibeler dan ooit maar ergens willen we ook heel graag houvast. Weten of we dit nog maanden zo gaan doen of dat het na een paar weken weer anders wordt. Weten of we ons dan weer moeten aanpassen aan een nieuwe situatie.
Het vraagt veel van ons. Niet ieder is evengoed in vertrouwen en flexibel bewegen met wat er komt.Terugkijkend op de afgelopen weken vond ik het vaker stressvol. Doordat ik drie kinderen in huis had die tegen de deadline aanzaten van het einde van hun blok (dus een heleboel moest er nog afgemaakt worden), een slecht werkend internet, een grote verbouwing aan het huis die ’s ochtends vroeg begon. En door dit alles slaap te kort en rust te kort. Daarnaast heb ik veel pijn van een slijmbeursontsteking en frozen shoulder. En pubers en in de overgang zitten werkt ook niet echt soepel samen.

Deze weken waren gepland om rust te nemen, minder te werken en veel bij te slapen en leuke dingen te doen zoals een schildercursus in Artis.

En toen kwam dus de verbouwing, de crisis en waren mijn drie pubers opeens fulltime in huis. Ook de oudste twee pubers die tot nu toe het liefst steeds vaker niet thuis wilden zijn dan wel. Die het liefst met grote groepen andere pubers childen en uitgingen tot diep in de nacht. En nu niet meer dan één persoon tegelijk mogen zien, op gepaste afstand en alleen buiten.

Het is me niet gelukt steeds rustig te blijven. Tot enige teleurstelling in mezelf moet ik eerlijk bekennen. Ik nam de druk van school op me, ik wilde er aan bijdragen dat ze wel hun dingen afmaakten. En ze bijstaan met de techniek en het falende internet. Aan eigen werk kwam ik niet toe.

Maar gelukkig, de rust teruggekeerd. De ergste verbouwingsherrie is voorbij, de school heeft grip op hoe ze de lessen aanbieden. Een goed gesprek met mijn pubers over verantwoordelijkheid is gevoerd. Mijn vriend is weer voor een paar dagen naar zijn eigen huis vertrokken. Er is meer ruimte in huis.

Ruimte heb ik altijd nodig, een stukje stilte en met mezelf zijn. Vandaaruit ga ik weer schrijven, weer creëren, komt er weer iets nieuws.

Er is weer tijd voor mezelf.
De zon schijnt.
Ik voel me rustig.
De chaos van onrust is voorbij.
Er is meer ruimte.

Hoe vul jij je tijd? Ben jij druk met werk aan huis en misschien moet je ook je kinderen lesgeven of bijstaan? Of heb je een beroep wat nu juist veel van je vraagt? Maak je je zorgen, of vind je het wel rustig zonder alle gehaast. Misschien heb je iemand dichtbij zien overlijden en rouw je.
Vind je wat rust in de tijd waarin veel anders is? Rust in jezelf en vertrouwen?Om wat rust in jezelf te vinden, uit je hoofd, in je lichaam te komen, heb ik drie meditaties voor je opgenomen om alleen of samen met kinderen te doen. Via deze linkjes kan je ze afluisteren.

Bergmeditatie: bergmeditatie-kids

Bodyscan 9 minuten: sounds-from-tuesday

En voor mensen met mindfulnesservaringen een nieuwe meditatie, aandacht voor de 6 zintuigen: aandacht-oefenen-met-zes

De laatste week krijg ik steeds meer aanmeldingen voor mijn onlinetrainingen. Zowel de opleiding als de mindfulness en compassietraining zijn online te volgen. Er is meer behoefte aan in deze tijd.

Ik begeleid de opleidingsgroepen nu online, in iets kortere dagen dan wanneer het live zou zijn, want lesgeven en ontvangen via internet is intensiever en gaat sneller. In de lessen zeiden verschillende mensen dat ze het wel lekker vonden, aan huis werken, minder klanten hebben, kinderen thuis, minder de hectiek van op tijd naar school en werk moeten. Ik begrijp dat het voor mensen ook precies andersom kan voelen. Dat je met de ander(en) in een te kleine ruimte zit en behoefte hebt aan meer rust en ruimte.

Een van mijn cursisten zei dat ze zich bijna schuldig voelde over dat zij zo van deze rust aan het genieten was, terwijl andere mensen in de zorg hard werken en er mensen rouwen en doodgaan.

Misschien herken je dit. Voelt dat egoïstisch. Maar dit is het niet. Het is niet egoïstisch om voor jezelf te zorgen, rust te nemen.
Beide kan naast elkaar toch, meeleven met de ander en mild zijn voor jezelf. Dat is compassie.
Je bent begaan met de ander die lijdt, je bent er met je hart bij, en je zorgt voor jezelf.

En hoe beter je voor jezelf zorgt door rust te nemen, en door mild en vriendelijk naar jezelf te zijn in deze tijd van ongemak en lijden, hoe meer je ook ruimte over hebt om iets behulpzaams of vriendelijks naar anderen te doen.
En hoe meer je doorhebt hoe je jezelf onrustig maakt of gestresst door wat je denkt en door hoe je op je gevoelens reageert, hoe meer dit ook bijdraagt aan jezelf tevreden en kalm en gelukkig voelen in deze tijd.

Daarom ben ik zo blij dat mijn deelnemers vrolijk doorgaan met de opleiding, ook al is deze online. En dat ze er net zoveel van leren als van de live dagen. En het al toepassen in de begeleiding en aan collega’s meegeven. En natuurlijk krijgen ze ook live dagen erbij.

Volgende maanden starten daarom gewoon nieuwe groepen. Mensen die als het niet anders kan beginnen met onlinelessen en daarna de live bijeenkomsten volgen. Of als het even mee zit kunnen we live starten, met een kleinere groep.

Ben je benieuwd hoe dit eruit ziet? Hoe ik het nu heb ingericht met betrekking tot de opleiding?

Kijk dan even bij de data bijna onderaan deze pagina voor de live en online opleiding tot Mindfulness en Compassiecoach

Of wil je op eigen tempo een mindfulness of compassietraining online volgen, of een mindfulnesstraining voor je kind online doen, kijk dan op deze site bij de laatste kortingsacties: www.anurag.nl

Ik wens je een goede tijd toe met vriendelijkheid naar jezelf, en dat jij en je dierbaren gezond mogen blijven.

Het bericht Oefenen in kalmte en vriendelijkheid in crisistijd verscheen eerst op Anurag.

“Vind je het niet te druk om in de stad te wonen, terwijl je bent opgegroeid op een boerderij.” Een vraag die ik af en toe krijg.

Ik moet eerlijk bekennen dat ik, net als de vragensteller, ook liever niet op zaterdagmiddag in het centrum kom. En dat ik de laatste jaren minder prikkels kan verdragen dan daarvoor. En daarnaast ook vaak op zoek ben naar stille plekken. Maar prikkelloos is Nederland niet. Het is moeilijk een plek te vinden waar het langer dan tien minuten helemaal stil is.

Typend op de Bussumse heide, een plek met een weids uitzicht waar ik kom om alleen te zijn in de natuur vliegen er een vliegtuigen over, hoor je het geruis van de wegen, geluiden van de spoorlijn, fietsende pratende mensen.

Ik verlang terug naar mijn zomervakantie in Namibie. Het land waar je de hele sterrenhemel kraakhelder kunt aanschouwen. Het echt donker is in de nacht bij je tent. Waar je kilometers of soms uren geen andere mensen tegenkomt op de weg. Waar je je eigen ruis in je oren hoort omdat het stiller dan stil is. Waar je je een mini onderdeeltje voelt van de enorme natuur. Enorme verbondenheid met de aarde. Ik zou er kunnen wonen.

De balans zoeken.
Daar ben ik mijn hele leven zoet mee.
Tussen rust en uitdaging, prikkels.
Tussen routine/niet hoeven na te denken over wat ik doe en aan de andere kant nieuwe uitdaging/afwisseling.
Volgens Elaine Aaron voldoe ik aan de omschrijving van een hoogsensitief sensationseeker (HSP en HSS).
‘Dit type mens leeft met één voet op het gaspedaal en met één voet op de rem’.
‘Als je een HSP bent én een HSS, kan het zijn dat het voelt alsof er intern twee personen continu met elkaar in discussie gaan. Het gevoelige deel, wat kiest voor rust, verstandig zijn en veiligheid en het HSS deel, wat op zoek is naar avontuur, spanning en risico’s. Het HSS deel domineert vaak het gevoelige deel. De nieuwsgierigheid en het willen nemen van risico’s, wint het van de rustige eigenschappen van het gevoelige deel. Hierdoor kun je je met regelmaat uitgeput en emotioneel in de war kunt voelen.’

Helemaal niet herkenbaar als ik terugkijk op mijn leven.

En jij? Herken je het, of herken je het bij iemand uit je omgeving?

Je kan makkelijker in balans blijven als je de volgende tips opvolgt (tips die overigens voor heel veel mensen zullen helpen):

– Zorg dat je zoveel mogelijk activiteiten in een agenda schrijft, plan ook regelmatig vrije tijd en houd je eraan.
– Ken je eigen grenzen. Wat is je balans tussen activiteit en rust die voor jou werkt?
– Accepteer wat je echt niet kunt veranderen, alleen dan kun je echte rust vinden.
– Plan een herstelperiode in als je avontuurlijke kant zich heeft uitgeleefd.
– Creëer een eigen ruimte in huis waar jij je kan terugtrekken om te herstellen en relaxen.
– Ga regelmatig de natuur in om een rustmoment te pakken.
– Slaap, zorg dat je genoeg slaapt, 7 á 8 uur per nacht. Als je uitgerust bent, ben je beter bestand tegen overprikkeling en is het makkelijker je emoties te doorgronden.
– Blijf in contact met je lichaam, door middel van aarden of gronden en meditatie oefeningen. Hierdoor sta je letterlijk steviger met twee benen op de grond en kun je makkelijker je grenzen aangeven.
  – Oefenen dagelijks met mindfulness en compassieoefeningen, zo blijf je dicht bij jezelf.

In de Opleiding Mindfulness en Compassiecoach en trainer zitten altijd meerdere hoogsensitieve mensen in de groep, die allen zeggen veel baat te hebben bij de beoefening. Voor henzelf en in hun werk.

Volgende maand starten weer nieuwe groepen.
Misschien is dit ook iets voor jou.

* Goed nieuws, de twee jarige opleiding is onlangs geaccrediteerd door het VVM, de Vereniging voor Mindfulnesstrainers. Dat betekent dat als je deze gevolgd hebt je (als je ook aan hun andere eisen voldoet) kan aanmelden bij het VVM. Er zijn een paar verzekeraars die Mindfulnesstrainingen vergoeden.

Fijne dag verder.

Het bericht Balans tussen rust en uitdaging, afwisseling verscheen eerst op Anurag.

Iedere keer dat ik bij mijn huisje in het bos ben, wil ik niet meer weg. Ik blijf toch wel een buitenmens. Ook al zou ik niet terug willen naar waar ik ben opgegroeid, want ik woon op een hele fijne plek, toch regelmatig tussen puur natuur zitten doet me goed.

Vooral bomen, heide, land.

In de natuur is mijn hoofd vrij om vanzelf nieuwe ideeen naar boven te laten komen voor mijn bedrijf. Mijn gevoel is vrij om te voelen wat ik van al die ideeen wel en niet wil gaan uitvoeren. 

Wat past echt bij mij en wat draagt bij aan wat ik het allerbelangrijkste vind in het leven.

Weloverwogen en goed gevoeld. Daardoor ook helemaal in lijn met mezelf.

Zo help ik andere mensen ook hun eigen pad te volgen. In werk en prive.

Ik concludeer vandaag weer dat het niet anders hoeft. Ik doe wat ik het meest belangrijk vind in het leven. Andere mensen helpen gelukkiger te worden en minder last te hebben van ongemak, zoals onprettige gedachten en gevoelens, emotionele of lichamelijke pijn.

Ik draag mijn missie en mijn kennis en levenshouding uit via mijn opleiding.

Opleiding Mindfulness en Compassiecoach

Er zijn dit jaar al vier nieuwe groepen gestart in mijn opleiding Mindfulness en Compassiecoach. De 21e groep ondertussen.

Ik ben zo blij deze mensen te mogen opleiden en zo-doordat zij leren andere mensen met mindfulness en zelfcompassie te begeleiden-heel veel mensen te kunnen leren met aandacht, bewust, en mild naar zichzelf in het leven te staan.

Wat is jouw missie? Wat wil jij in deze wereld brengen? Waar droom jij van? Wat doe je al en wat doe je nog niet om je missie te leven of anders gezegd, naar je belangrijkste waarden te leven?

Het bericht Mindfulness en Compassie: Wat is je levensmissie? verscheen eerst op Anurag.

Ben je volledig tevreden met wie je bent? Misschien heb je Mindfulness, acceptatie geïntegreerd in je leven?

Ik vermoed dat je wel een gebied hebt waar je niet geheel gelukkig mee bent.

Je weet dat het beter kan, of anders. Je vergelijkt je situatie waarschijnlijk met die van een ander, of met hoe het was, of hoe het zou kunnen zijn. En dat maakt je niet gelukkiger. We veroorzaken door ons of onze situatie te vergelijken ons eigen leed.

“We willen dat, wat we niet hebben.

En we willen niet, wat we wel hebben.”

Dat laatste gaat natuurlijk over de minder leuke situaties, of over negatieve gedachten of onprettige gevoelens, over lichamelijke of emotionele pijn.

Beide zorgen ervoor dat we blijven doen, dat we drukke levens hebben of anders wel drukte creëren. Door veel doen proberen we onze ontevredenheid om te zetten in vreugde of geluk. En onze onrust tot rust te laten komen. Vaak met slechts tijdelijk resultaat.

Welke herken jij het meest? De afkeer (niet willen wat je hebt, of waar je bent of hoe je bent), verlangen (willen wat je niet hebt, of bent) of onrust (waardoor je moeilijk in dit moment kan zijn).

Ik herken onrust.

Wanneer ik onrustig ben wil ik vaak op een andere plek zijn dan ik ben. Ik wil dan op vakantie, naar een ander gebied, een nieuwe plek, of gewoon even naar een rustige open plek.

Maar als ik daar dan ben, op deze (andere) plek, dan ben ik in gedachten al weer ergens anders. Ik geniet maar deels van waar ik ben.

Soms wil ik ook dat ik ergens anders in tijd ben, dat het al avond of weekend is, ik weer in mijn bed mag liggen, dat ik nog bij dat feest was enz.

Wanneer ik onrustig ben en ergens anders wil zijn, dan ben ik met mijn hoofd niet hier, niet in waar ik ben, in het nu. 

Ik ervaar deze onrust vooral na een drukke tijd. Gelukkig herken ik dit bij mezelf en kan ik mezelf op tijd toespreken. En dat helpt! De onrust komt tot rust als ik dit tegen mezelf zeg:

“Het is ok om je onrustig te voelen. Voel maar even wat die onrust je vertelt, je hoeft er niet direct iets mee te doen. Wat heb je nodig?”.

Het is een kunst om rust in je eigen onrust te vinden. Ik denk dat je daar een hoop vrijheid mee kunt winnen. Want vaak wordt ons handelen, ons doen, geleid door onrust. En doe je dingen om de onrust kwijt te raken, terwijl je daar niet gelukkiger van wordt.

Als je je eigen onrust niet veroordeelt, maar je er ook niet als een slaaf door laat leiden. Dan kan er ruimte ontstaan. Ruimte om te zijn met wat er nu is. En ruimte voor een gevoel van geluk.

Want je bent niet je onrust.

Je voelt alleen onrust.

Je bent ook niet je verlangen. Je mag de verlangen voelen en je kunt kiezen wat je ermee doet.

Het is een uitdaging om gelukkig te kunnen zijn met wat je hebt, ook al zegt je verlangen: “ik wil/het moet anders of ik wil meer”.

Verlangen is een mooi drijfveer, het zorgt ervoor dat je je ontwikkelt. Het geeft je richting. Maar als je nooit tevreden kunt zijn met hoe het nu is, dan ben je slaaf geworden van je verlangens. 

Je hoeft je verlangens niet altijd te volgen. Probeer maar eens uit wat er gebeurd als je je verlangen niet direct volgt maar in plaats daarvan even stil staat. En voel wat je voelt. Zit er een ander verlangen onder? Wat heb je echt nodig. Hoe kan je echt goed voor jezelf zorgen. Zodat je je wat gelukkiger voelt.

Bij afkeer van je situatie, van pijn, van gevoelens, gedachten, of van lichamelijke ongemak, is het ook goed om het er even te laten zijn en het te voelen. Stel jezelf dan ook de vraag: Wat heb je nodig, en hoe kan je mild voor jezelf zijn?

In mijn opleiding tot Mindfulness en Compassiecoach en in de onlinetrainingen leer ik mensen een heel aantal oefeningen, die je kunnen helpen meer rust in je onrust te vinden, bewust om te gaan met je gedachten, verlangens, afkeer, gevoelens. Een klein stukje van een oefening kan je vinden op deze pagina.

Doe je even mee? Onder deze link vind je de oefening:

https://soundcloud.com/miraconsult/3-min-oefening

Stop nu even.

Zit stil. 

Wat zie je? Wat hoor je? Wat voel je? Wat proef of ruik je op dit moment?

Zet al je zintuigen wijd open. Oordeel niet, ervaar alles in het nu alsof je dit voor de eerste keer ervaart.

Hoe voelt je lichaam nu aan? Voel je lichaam alsof je het voor het eerst voelt, zonder oordeel. Zelfs ongemak en pijn mag je met nieuwsgierigheid onderzoeken, alsof je de sensaties voor het eerst voelt. Hoe voelt dat? Wat bijzonder dat het lichaam dit kan voelen. Probeer je oordeel los te laten. Dit is wat er nu is.

Doe geen vergelijk met andere situaties of met anderen. Accepteer hoe het nu is. Het is er toch al, dus laat het er maar zijn.

Probeer met je aandacht volledig in het moment te zijn. En dit moment niet anders te willen dan het is.

Zie je dat je gedachten hebt? Gedachten komen en gaan als wolken in de lucht.

Jij hebt de keuze of je je gedachten volgt of laat voor wat ze zijn. Gedachten zijn geen feiten. Jij kan kiezen of je ze gelooft en of je er naar handelt.

Het enige wat telt is dit moment.

Hoe is het nu?

Kan je dit moment beleven, de kwaliteit van dit moment?

Wat bijzonder dat jij leeft, dat jij er mag zijn! 

Je hoeft nu nergens heen en niets te bereiken, je mag zijn wie je bent. En je mag hier zijn!

Ben je wakker en aanwezig? Zie je de schoonheid en intensiteit van het leven?

Alleen in dit moment zit het geluk.

Dan kan je niet uit de toekomst halen en ook niet uit het verleden. Alleen uit het NU. 

Je bent er al, je hoeft alleen maar met je zintuigen wijd open te kijken, te ervaren, te genieten. En verder hoef je niets te doen.

Leer je vaker gelukkig te voelen door de beoefening van  Mindfulness en Compassie: Op deze en mijn andere website

www.academievoorleven.com vind je diverse trainingen en de opleiding Mindfulness en Compassiecoach.

Het bericht Gelukkig zijn met wat je hebt en genieten in het hier en nu verscheen eerst op Anurag.

Wat is mindfulness?

“Mindfulness is een levenshouding die is gebaseerd op het Boeddhisme. Het leert je in het nu te zijn, bewust het heden te ervaren en niet in je hoofd in het verleden of de toekomst te leven. Je leert je niet meer te identificeren met je gedachten, gevoelens en concepten van jezelf en het leven. Die zijn er wel, maar je zit er niet meer middenin. Je kunt ernaar kijken, met een milde blik. Daardoor word je minder geleefd door pijnlijke emoties, onzekerheden of angsten en leef je bewuster. Je bent je bewust van wat er in het heden is, in en om je heen.

Mindfulness gaat ook over het accepteren dat angst, verdriet en pijn bij het leven horen. Als je daar met open aandacht naar kijkt, blijken deze emoties veel beter hanteerbaar dan je dacht. Als je mindful bent, ga je als het ware van de automatische piloot af en ben je er helemaal. Dat kan natuurlijk niet de hele tijd. Ik ben ook niet elk moment mindful, maar zeker als je je slecht voelt, helpt het om in het nu te komen en mindful met je gedachten en gevoelens om te gaan.

Om mindful te worden kun je je geest trainen, wij doen dat via meditatie en mindfulnessoefeningen en bewuste aandacht geven aan de dagelijkse handelingen. De achtweekse training is daar erg geschikt voor.”

Hoe kwam jij ermee in aanraking?

“Nadat ik een film over Ghandi had gezien en boeken over India had gelezen, moést ik naar India. Aan het eind van mijn studie ging ik. Ik heb er rondgereisd en een paar maanden in een Ashram geleefd. Dat is een gemeenschap rondom een guru die zijn leer verspreidt. Ik heb daar het leven en de dood leren relativeren en ben het gaan zien als een verhaal. Je kunt midden in het verhaal zitten, maar er ook naar kijken en zien dat het uit verschillende hoofdstukken bestaat. Als een hoofdstuk eindigt, is het verhaal nog niet afgelopen, er komt weer een nieuw hoofdstuk. We hebben heel veel ideeën over onszelf en het leven en identificeren ons daar automatisch mee. Die ideeën heb ik daar leren loslaten. Dat was al mindfulness, al heette het niet zo.”

Hoe heeft dit je leven beïnvloed?

“Toen ik terugkwam uit India ben ik Neohypnotherapie gaan studeren. Een neohypnotherapeut helpt cliënten het goed te hebben met zichzelf, maar ook om boven zichzelf uit te stijgen, zodat zij geen gevangene meer zijn van gedachten, emoties en concepten. Als je je daarmee minder identificeert, kun je er beter naar kijken en dat is bevrijdend. Chai had dezelfde opleiding gevolgd. Hij was twaalf jaar ouder en had nog veel meer die bewuste levenshouding. We gingen beiden therapie geven en ik heb daarnaast acht jaar geleden de opleiding tot mindfulnesstrainer gevolgd.”

Hoe hielp Chai’s levenshouding hem tijdens zijn ziekte?

“Toen hij ziek werd en we snel daarna hoorden dat hij niet meer lang te leven had, zei hij dat hij hoopte dat hij zijn vertrouwen en nieuwsgierigheid zou kunnen behouden voor wat er is als je dood gaat. Dat is hem gelukt. Hij worstelde er wel mee dat hij steeds minder kon, maar hij was er rustig onder. ‘De dood is een soort thuiskomen’, zei hij. ‘Dan kan ik uitrusten. En daarna ga ik weer verder met een nieuw leven.’ Dat hij zoveel rust en vertrouwen had, heeft mij en onze kinderen erg geholpen. Zelf had ik nog wel wat te leren over de dood. Ik ben er altijd bang voor geweest en wist dat ik op dat gebied nog moest groeien. Toen het kwam, gebeurde dat meteen. Ik dacht: wat een tijdverspilling om daar bang voor te zijn. Je houdt het toch niet tegen. Dankzij zijn dood heb ik meer vertrouwen in het leven en de dood gekregen.”

Hoe verliep Chai’s ziekteproces?

“De doktoren dachten aan een burnout. Chai verloor zijn oriëntatievermogen, raakte spullen kwijt en kon ons huis niet terugvinden. Ook had hij geen besef meer van tijd en stond bijvoorbeeld om 13.30 uur op het schoolplein. Bij een controlegesprek in het ziekenhuis had hij zo’n barstende hoofdpijn – en hij gaf al dagenlang heel veel over -, dat er direct een hersenscan werd gemaakt. Daarop waren vlekken in zijn hersenen te zien. Hij moest meteen worden opgenomen voor verder onderzoek. Binnen anderhalve week werd duidelijk dat hij een agressieve, snelgroeiende hersentumor had die hij niet zou overleven.

‘Het is belangrijk om elke gedachte en elke emotie er te laten zijn. Het gaat altijd weer voorbij’

Anurag ten Klooster

De prognose was enkele maanden. Chai is toen een maand in het ziekenhuis geweest en kon daarna alleen naar huis als ik 24-uurs begeleiding kon regelen. Behalve zijn oriëntatievermogen, zag hij slechter en kon hij zijn handelingen niet meer afmaken en had hij geen goede balans meer. Met behulp van familie en thuiszorg maakte ik een zorgschema. Voor het grootste deel heb ik hem naast mijn werk zelf begeleid, samen met onze drie kinderen. Chai is zo een half jaar thuis geweest. Het ging steeds slechter met hem, hij kon steeds minder en takelde voor onze ogen af. Een afschuwelijk proces om aan te zien. De laatste maanden kon hij nauwelijks meer praten en niet zelfstandig lopen. Op het laatst was hij net zo behoeftig als een baby.

Doordat hij epileptische aanvallen kreeg en daarin bleef hangen, werd hij in januari drie weken opgenomen in het ziekenhuis. Toen hij uitbehandeld was, heb ik een hospicekamer voor hem geregeld. Na een week is hij daar overleden aan een longontsteking. Heel plotseling, binnen een paar uur. De kinderen en ik stonden net drie minuten aan zijn bed toen hij zijn laatste adem uitblies. Hij was al ver weg toen we binnenkwamen. Omdat zijn bewustzijn heel wisselend was vanaf het moment dat hij opgenomen werd in het ziekenhuis – vaak was hij maar twee uur per dag wakker – heb ik met de kinderen een maand lang iedere dag afscheid van hem genomen. Maar écht afscheid nemen, hebben we niet kunnen doen; daarvoor was hij niet bewust genoeg meer.”

Hoe heeft mindfulness jou geholpen in je rouwproces?

“Je wordt in zo’n periode gek als je nadenkt over je toekomst of als je bij alles denkt: dit is de laatste keer. Dat gebeurde mij net zo goed. Ik dacht dan steeds: ‘Blijf in het nu, dit moment kun je aan. Hoe het straks gaat kun je toch niet weten’. Het was echt een oefening in discipline, want je geest probeert steeds weer vooruit of terug te kijken. Uiteindelijk ben ik bijna niet bang geweest in die hele periode, zelfs niet bij zijn sterfbed. Mediteren ging in die tijd niet, ik was te druk met de zorg, mijn werk en de kinderen. Maar de discipline om in het nu te leven heeft me erg geholpen. Het heeft geen zin je te veel bezig te houden met de toekomst en wat er allemaal nog komt. Het gaat altijd anders dan je denkt. Het belangrijkste is om te gaan met dat wat nu speelt. Dan kan je dat ook in het volgende nu, in de toekomst”

Wat kunnen we nog meer leren van mindfulness in zware tijden?

“Het is belangrijk om elke gedachte en elke emotie er te laten zijn. Het gaat altijd weer voorbij. Als ik angst voelde opkomen, zei ik letterlijk: ‘Kom maar’, en vaak zakte het dan weer weg. Ik stond soms ook midden op het schoolplein te huilen, ik gaf mijn emoties de ruimte. Je krijgt nooit heftiger emoties dan je kunt dragen. Dat merk ik ook nu nog. Als ik me een paar dagen goed heb gevoeld, komt er weer een flinke klap. Alsof mijn geest voelt dat het weer kan. Ik denk ook dat ik, doordat ik heftige emoties kan toelaten, vrij snel weer de draad van mijn leven kon oppakken na Chai’s dood. Mindfulness helpt mij om het leven te leven.

Mensen met een gezonde draagkracht kunnen precies aan wat er komt, dat heeft een psychiater mij ook bevestigd. Kun je het verdriet nog niet aan, dan komt het ook nog niet in volle hevigheid. Bij sommige mensen komt de rouwverwerking en het verdriet pas na maanden of jaren, als het wat beter met ze gaat, of als ze weer meer geluk ervaren. Veel mensen zijn bang voor angst of verdriet en gaan ertegen in verzet of onderdrukken het. Maar daardoor wordt het juist veel groter. En doordat mensen dat dan zo ervaren durven ze het vervolgens helemaal niet meer toe te laten. Ik geloof dat je een emotie niet per se hoeft aan te kunnen, maar wel moet durven die emotie er te laten zijn, precies zoals het komt, niet groter of kleiner. Emoties zijn er om te voelen, als je ze toelaat en ze gewaar kunt zijn, dan gaan ze ook weer weg.”

Hoe hielp mindfulness jou nog meer?

“Mindfulness hielp me ook om bij mijzelf te blijven. Dat is heel belangrijk als je iemand verliest omdat je veel goedbedoelde adviezen krijgt. Die kunnen je van jezelf afbrengen. In mijn geval gaven mensen bijvoorbeeld advies of Chai wel of niet naar een Hospice zou gaan om te sterven. Ik heb dat steeds meteen afgehouden, zodat ik echt zelf kon kiezen voor wat het beste was voor ons gezin. Als je in het nu blijft, in contact met jezelf, dan kun je beter voelen waar je behoefte aan hebt en wat voor jou en je naasten het beste is.”

Hebben je kinderen ook iets aan mindfulness?

“Mijn kinderen kennen mindfulness, maar ze hebben vooral veel aan míjn houding. Als zij verdriet hebben, ben ik er helemaal. En alles mag er zijn, boosheid, angst, verdriet. Ik geef hun emoties de ruimte en sus ze niet. Soms zeg ik wel: voel je lichaam, haal even diep adem. Dat brengt ze in het nu. Wij denken ieder dag aan Chai, met de kinderen praat ik over hem en we kijken regelmatig foto’s.”

Deze tekst is afkomstig van:differend

Het bericht Mindfulness als steun bij verlies en rouw – mijn verhaal verscheen eerst op Anurag.

“Ik was altijd al bezig om mijn kinderen te leren omgaan met ongemak en emoties. Rondom de ziekte en het overlijden van hun vader ging ik dat nog veel bewuster doen. Mijn kinderen hadden in die periode vaak paniekgedachtes als ‘ik red het niet zonder papa’ en ‘dit is veel te heftig, ik kan dit niet aan’. Hoe ga je daarmee om? En dan dat enorme diepe verdriet wat naar boven komt en wat heel intens is. Wat moet je daarmee? Wat dan helpt is om ze steeds weer te vertellen dat het er allemaal mag zijn. Dat niets gek is. Niet als je boos bent dat papa er niet meer is. Of als je denkt: ik wil dood.”

lees verder:

https://bodhitv.nl/2019/02/28/mindful-opvoeden-eerst-gooide-mijn-zoon-met-lego-nu-speelt-hij-er-mee

Het bericht Mindful opvoeden, hoe doe je dat? verscheen eerst op Anurag.

Die nieuwe stappen, die uitdaging die je voor jezelf had bedacht, vergeet het maar. Je slaagt niet met de innerlijke criticus aan het woord.
Laten we eens kijken: Waarom is die innerlijke criticus er eigenlijk en waarom kan hij niet gewoon gestopt worden?
Je innerlijke criticus is vaak al ontstaan in je kindertijd. Hij is ontstaan omdat hij je wilde beschermen, wilde voorkomen dat je buiten de boot viel, er niet meer bij hoorde, of dat je niet gezien of gewaardeerd werd.  Hij beschermde je en voorkwam dat je fouten maakte, of mislukte, of gekwetst werd.

In feite is de innerlijke criticus deels een vertaling van je ervaringen en de boodschappen die jij expliciet of impliciet hebt gehoord, van ouders of andere autoriteiten.De innerlijke criticus is in feite een beschermer en in je volwassen leven denkt hij (of jij) dat zijn functie nog even hard nodig is.  Maar dat is niet zo.

Als kind was deze bescherming misschien nodig, want als je jezelf kritisch bekijkt en vervolgens je gedrag daarop aanpast, voorkom je dat je kritiek van een van je ouders of anderen krijgt en voel je je meer gezien en gewaardeerd. Ook zorgt deze innerlijke criticus ervoor dat je niet iets doet waardoor je buiten een groep kan vallen, je er niet meer bij hoort.
Maar je bent nu volwassen. Deze bescherming is niet meer nodig. Je bent stevig genoeg geworden om tegen kritiek van anderen te kunnen. Je hoeft je kwetsbaarheid niet meer zo te beschermen. Je heb misschien zelfs al geleerd dat je krachtiger wordt als je je kwetsbaarheid toont dan wanneer je hem beschermt.

Wie kwetsbaarheid laat zien, wordt minder snel gekwetst dan wie een harnas om zich heen heeft gebouwd. Met de eerste wordt rekening gehouden, omdat je weet waar hij of zij kwetsbaar in is. Degene met de harnas lijkt zo sterk, dus die kan, lijkt het, wel tegen een stootje.
Sla een arm om je innerlijke criticus, vertel hem dat je zijn intentie ziet (nl dat hij je wil beschermen) en dat je dankbaar bent voor wat hij voor je heeft gedaan in je leven.
Je bent nu volwassen en je hoeft deze stem niet meer te volgen. Dus begroet hem vriendelijk als hij weer zijn zegje wil zeggen, maar geef hem geen gelijk. Je kan jezelf afvragen wat je nodig hebt op het moment dat deze stem het weer lijkt over te nemen. Heb vertrouwen dat het goed is wat je doet.

Wist je dat wanneer je meer zelfcompassie ontwikkeld je op termijn minder beïnvloed wordt door je innerlijke criticus. Kijken even bij de compassietrainingen op deze website en de opleiding Mindfulness en Compassiecoach.

Het bericht Geef je innerlijke criticus een aai verscheen eerst op Anurag.

Afval kan je verwerken, een verlies verwerk je niet. De tijd heelt ook geen wonden, maar de tijd gaat wel door. De pieken en dalen komen met de tijd wat minder vaak voor, maar ze blijven komen in je leven als iemand doodgaat. Wat kan jij doen om iemand te steunen die een geliefde heeft verloren.

Al sinds het overlijden van mijn vriend in 2013 (vader van mijn drie kinderen), maak ik onderdeel uit van een weduwegroep. Regelmatig posten wij onze goede en minder goede ervaringen. Ze hebben het niet makkelijk, deze weduwes. Mensen weten vaak niet wat ze kunnen doen. Dood is nog steeds geen onderdeel van het leven van de meeste mensen (gelukkig maar), we hebben de neiging het het liefst weg te stoppen, te doen alsof het niet bestaat. Maar verlies en verdriet hoort bij het leven en het verdient je aandacht.

Ik heb deze groep van lotgenoten gevraagd samen met mij een lijst met tips op te stellen, zodat jij ook weet wat je zou kunnen betekenen voor iemand die een verlies heeft meegemaakt. Dat is waardevol, je kan veel meer steun bieden dan je misschien denkt. Of misschien helpt het jou om aan te geven wat jij nodig hebt in tijd van rouw. Ik hoop dat jij dit in je netwerk wilt delen.

• Het is fijn als jij het verlies durft te benoemen, noem de naam van de overledene. Help haar of hem zich zo minder alleen te voelen, doordat zij/hij weet dat het jou ook bezighoudt;

• Ook al is het jaren geleden, blijf vragen hoe het gaat. En wees niet bang als er bij het antwoord tranen komen. Je hoeft niet te troosten, het is al goed dat je er voor diegene bent. Besef dat verjaardagen en feestdagen, familiebijeenkomsten en feestjes extra moeilijk blijven voor wie een verlies heeft meegemaakt;

• Benoem je herinneringen aan de overledene, zo hoort hij of zij er toch nog bij, doe dit niet alleen naar volwassenen maar ook naar kinderen die hun vader of moeder, zus of broer verloren hebben;

• Denk niet dat je verdriet en pijn oproept door de naam van de overledene te noemen, de achtergeblevene denkt er toch ieder moment aan. Ook kinderen denken er ieder moment aan ook al lijken ze vrolijk. De pijn is er altijd. Je helpt de ander juist door het benoemen het beter te dragen;

• Bied aan een keer te koken. Het vergt heel veel van iemand in rouw om voor zichzelf te zorgen, zeker als er ook kinderen verzorgd moeten worden. Jij zelf bent misschien al moe, maar ga er maar van uit dat de achtergeblevene waarschijnlijk uitgeput is. Ook ongevraagd kan je een pannetje eten of soep brengen;

• Als je een kaart stuurt, denk goed na wat zou jij willen lezen als je zelf een verlies hebt meegemaakt. Stuur dus alleen persoonlijk geschreven kaarten. Een weduwe(naar) voelt zich dan gezien en een stukje minder alleen;

• Nodig iemand die alleen is een keer uit om bij je te komen eten of neem diegene mee uit eten, misschien wil ze ook graag opgehaald en thuisgebracht worden;

• Zeg het ook eerlijk, als je niet weet wat te zeggen, of zeg alleen dat je meeleeft met diegene;

• Zeg nooit dat je het je kunt voorstellen hoe het is, want dat kan je niet als je het niet zelf hebt meegemaakt. Je kunt wel zeggen dat je je slechts een beetje kunt voorstellen;

• Laat gerust stilte vallen en geef ruimte om over de overledene te praten en te huilen;

• Zeg niet: je kunt me altijd bellen, maar biedt concrete hulp aan. Mensen in rouw zijn vaak te moe om hulp te vragen en staan in een soort overlevingsstand. Bijvoorbeeld: ik kom volgende week klusjes voor je doen en ik heb 3 uur voor je en jij mag een lijstje met klusjes opstellen;

• Ken je een moeder of vader met kleine kinderen, vraag of ze wil dat je de kinderen even meeneemt of samen wat leuks wil gaan doen of even op de kinderen kunt oppassen. Je voorstel hoeft niet iets groots te zijn, even wandelen, koffiedrinken, naar de film, winkelen ed;

• Stuur een kaartje op de geboortedag en sterfdag van de overledene of vraag of hij of zij wil dat je komt; Maar besef ook dat de dagen, weken naar de sterfdatum toe vaak voor de achtergeblevene zwaarder zijn dan de dag zijn. Laat ook dan van je horen.

• Besef dat ook al heeft iemand een nieuwe liefde gevonden, de pijn van het verlies wordt er niet minder om, soms juist meer. Het zijn twee processen die dan naast elkaar lopen, liefde en verlies.

• In de eerste maanden na overlijden komt er meestal nog veel bezoek, maar na verloop van tijd gaat ieder door met zijn/haar leven en komt er weinig tot geen bezoek meer bij de weduwe/weduwnaar. Terwijl bij weduwes/weduwnaren het dan vaak het zwaarst hebben. Het leven van andere mensen gaat door, maar bij de achtergeblevene is het stil. Rouw is niet na 1 of een paar jaar afgelopen, het is een jarenlang proces. Dus blijf graag komen.

• En ten slotte: besef dat er niets zo intensief en rauw is als rouw. Alle steun is daarom welkom, ook al is het iets kleins wat je doet of ben je alleen aanwezig.

Wil je dit delen in je netwerk? Misschien ken je zelf niet iemand, maar kent een kennis van jou iemand die een verlies heeft meegemaakt. Laten we samen de wereld nog een beetje fijner maken. Alvast hartelijke dank voor je lieve steun.

Het bericht Afval kan je verwerken … een verlies verwerk je niet verscheen eerst op Anurag.

Wist je dat we veel activiteiten ondernemen vanuit een gevoel van ‘niet goed genoeg zijn’. We vergelijken onszelf met hoe we eigenlijk willen zijn, met ons ideaalbeeld.

Daarbij gaan we het liefst gevaarlijke situaties uit de weg, en kiezen we bij voorkeur voor veiligheid en zekerheid. We nemen weinig risico’s op het werk, durven echte intimiteit niet aan te gaan. We passen ons liever aan dan kwetsbaar onszelf te zijn.

Ben jij kritisch naar zichzelf en gevoelig voor fouten?
Voel je wel eens dat je er alleen voor staat en zelf schuldig bent voor wat je in je leven overkomt?

Veel mensen moeten veel van zichzelf en staan te weinig stil. Als je stil zoud staan, voel je je misschien niet nuttig, niet belangrijk, onzeker of incompleet.

Druk zijn betekent dat je alles wilt doen en geen keuzes durft te maken. Het is makkelijker om alles te doen dan om te kiezen.

Als je je echt vrij wilt voelen, kies dan. Ga voor wat jij echt belangrijk vindt en kies met je hart. Wanneer je kiest voor wat er echt toe doet, is het vanzelf makkelijker ‘ “nee” te zeggen tegen onbelangrijke zaken.

Maak je niet druk om je onvolkomenheden, aan ieder mens ontbreekt wel iets. Wanneer jij niet langer aan je ideale zelfbeeld hoeft te voldoen, dan kan je rusten, dan kan je echte vrijheid gaan ervaren. Dan is er opeens tijd over. Tijd over om te Zijn. Spontaan en gewoon zoals je nu bent.

Jezelf meer rust gunnen en oké zijn met hoe je nu bent bereik je door zelfcompassie een aandacht. Het is wetenschappelijk bewezen dat het ontwikkelen van zelfcompassie meer psychische en lichamelijke welzijn brengt.

Wil je ook meer aandacht en zelfcompassie ontwikkelen? Meld je op de homepage aan voor de 3 gratis lessen.

Het bericht Druk zijn is uit de mode verscheen eerst op Anurag.