Mjeku24.com

Infeksionet urinare gjatë shtatzanisë

Dr. Estela Elezi — Thu, 19 Apr 2012 22:02:02 +0000

Infeksionet urinare janë një invadim bakterial i traktit urinar që përbëhet nga veshkat, ureteret(tubëzat lidhës mes veshkave dhe fshikëzës së urinës), fshikeza e urinës dhe uretra. Janë mjaft të shpeshta tek femrat dhe sidomos tek shtatzënat. Shkaku kryesor i predominimit në femra është afërsia e rrugëve urinare me anusin dhe gjenitalet. Shtatzania ofron faktor shtesë lehtësues të këtyre infeksioneve.

Dallojmë tre etnitete të ndryshme:

1_Bakteriuria asimptomatike

2_Cistit akut

3_Pielonefriti akut

Shkaktaret kryesore:

-E coli

-Gram pozitivet_streptokoku saprofit

stafilokoku aureus

enterokoku

-Proteus mirabilis

-Kleibsiela pneumonie

Rrugët e marjes së infeksionit janë disa:

Rruga hematogjene (përmes qarkullimit të gjakut): kjo përforcohet nga fakti se pervec traktit urinar E. Coli gjendet dhe në mukozën uterine duke u bërë shkak për aborte në tre mujorin e parë, lindje parakohe, hipotrofi fetale, vdekje fetale in utero.

Rruga ngjitëse: infeksioni kalon nga vulva, vagina që kolonizohen me baktere të ndryshme gjatë shtazënisë me mekanizmin e refluksit veziko ureteral, pra kalimi i urines nga fshikëza në uretere. Ritja e uterusit që në tre mujorin e parë të barrës bën që fshikëza të mos zbrazet plotësisht duke formuar kështu pellgje urine dhe rrjedhimisht kalim të urinës mbrapsht në uretere. Ngjitja bakteriale nga vagina ose dhe anusi favorizohen nga një higjenë jo e mirë, ushim jo i mirë.

Rruga zbritëse sindromi entero renal në këto raste meteorizmi (fryrja e barkut nga gazrat), konstipacioni (kapsllëku) ndikojnë në kalimin e E. Colit nga rrugët digjestive (zorrët) në rrugët urinare. Hormonet bëjnë të tyren, kështu estrogjeni favorizon ngjitjen bakteriale në uretere ndërsa progresteroni ul peristaltikën levizshmërinë e uretereve duke formuar dhe këtu pellgje urinare.

1_BAKTERIURIA ASIMPTOMATIKE SINJIFIKATIVE: nuk ka shenja klinike por sasia e baktereve në urinë është e konsiderueshme. E vetmja ankese e grave mund të jetë urinim i pakët kjo dhe nga marja e lengjeve në sasi te paket. Në analizë të thjeshtë urine shohim cilindra, leukocite. Në kulturë urine në përgjithesi gjejmë E. Coli. Nqs ngarkesa bakteriale më pak se 10 3-u

rina konsiderohet sterile, 10³-10⁵-persërisim analizën, me shumë se 10

-urinë e ngarkuar

Trajtimi është i pa evitueshëm me antibiotik të klasës së beta laktameve. Nqs nuk trajtohet në mënyrë të drejtë do kalojë në CISTIT AKUT

2-CISTITI AKUT-infeksion i fshikëzës urinare me klinikë të qartë. Urinim i shpeshtë i shoqëruar me djegie, pamundësia për të mbajtur urinën gjatë sforcove (kollë, tështimë, qeshje), dhimbje në fund të barkut, kontraksione të uterusit. Nqs kemi kontraksione pa ndonjë shenjë tjetër duhet të mendojmë për një cistit akut. Kujdesi që duhet treguar është shumë i madh pasi mund të çojnë në abort ose lindje parakohe. Gjithsesi kujdes duhet bërë dhe për diferecimin nga kontraksionet braxton hicks që nisin nga 3 mujori i dytë, janë të padhimbshme, të çregullta dhe larg njëra tjetrës, ndryshimi i pozicionit, urininimi mund ti ndalin. Këto nuk përbëjnë asnjë rrezik. Cistiti akut në përgjithësi ka temperaturë që varion nga subfebrile në febrile maksimale. Në analizë urine ngarkesa bakteriale është e shprehur. Trajtimi sigurisht bëhet me antibiotik shoqëruar me tokolitik preparate që shkrijnë kontraksionet uterine për të parandaluar rrezikun e abortit ose lindjes para kohe. Në mungesë të një trajtimi adekuat do kemi përparim të infeksioni në veshkë duke dhënë PIELONEFRIT AKUT.

3-PIELONEFRITI AKUT- Përvec shenjave lokale të cistitit ka dhe dhimbje mesi me temperaturë febrile. Në këto raste gruaja duhet shtruar urgjent në maternitet. Zakonish kalon në 2 faza:

*Faza pre supurative A-me zhvillim të mënjehërshem temperaturë të lartë 40c, rrahje të shpeshta të zemrës, zbehje, shenja këto që vijnë duke u rënduar.

B-me zhvillim të ngadaltë, temperaturë subfebrile që vjen duke u rritur për 3-4 ditë, zbehje, rrahje të shpështa zemrës, tension i ulët,diare ose konstipacion.

*Faza supurative që karakterizohet nga prania e bakterit shkaktar në gjak.

Diagnoza konfirmohet nga analiza e urinës.

Antibiotiko terapia ka ulur komplikacionet e nënës ndërsa ato të bebit në gra me temperaturë të lartë për 3-4 ditë variojnë. Mund kemi abort në 3 mujorin e parë të shtatzanisë, lindje premature ose parakohe, hipotrofi ose dhe vdekje in utero.

Trajtimi i zgjedhur bëhet me antipiretik (preparate që ulin temperaturën), Antibiotik me spektër të gjërë si psh cefalosporinat e gjeneratës së tretë, marrje lëngjesh në sasi të mëdha, tokolitik dezinfektant vaginal, ndalim i mardheniëve seksuale.

Rekomandime që vlejnë për çdo grua shtatzënë në cdo muaj qoftë:

-marrja e shumë lëngjeve

-higjenë e mirë seksuale: urinim dhe shpëlarje pas kontaktit

-higjenë e mirë personale

-ushqim korrekt me shumë fruta e zarzavate dhe jo të skuqura për të eliminuar konstipacionin

-ekzaminime rutinë urine dhe nqs nuk ka shqetësime.

KUJDES!!! Antibiotikët kurrë mos i merrni në farmaci pa recetën e mjekut pasi vetëm një klasë e caktuar antibiotikësh janë të pa dëmshëm pëf fetusin.

Shkaqet e mosmpirjes së dhëmbit

Dr. Merjola Ohri — Thu, 08 Dec 2011 00:24:17 +0000

Shkaqet e moszënies së anestezisë (mpirjes së dhëmbit)

Për fat të keq mund të ketë raste kur një dhëmb nuk mund të mpihet.. Ndër shkaqet e moszënies se anestezisë do të përmendim:

1.Anatomia e nofullës së poshtme

Edhe dentisti më i mirë ndonjëherë nuk mund ta arrijë mpirjen që me injektimin e parë.
Kjo per shkak se nervi alveolar inferior që inervon gjysmën e nofullës së poshtme mund
të mpihet me vështirësi për shkak të vendodhjes së tij të vështirë. Tek disa pacientë anatomia e brendshme e nofullës së poshtme mund të mos përputhet me atë standarte dhe për rrjedhojë nuk arrihet mpirja.

2.Dhëmbët me abces

Indet e infektuara kanë tendencë të jenë acide dhe për këtë arsye nuk mpihen lehtë.
Kjo është në funksion te kimisë, sepse mjedisi acid në vendin e injektimit ka aftësinë të reduktojë veprimin e anestetikut dhe për rrjedhojë kemi një efekt të limituar, prandaj është më mirë që më parë të trajtohet infeksoni.

3.Alkooli dhe alkoolistët

Ka një konsensus në dentistri që personat të cilët ndodhen nën influencën e sasisve të mëdha të alkoolit kanë një rezistencë karshi mpirjes nga anestetikët lolalë.
Studimet kanë treguar se alkooli direkt ndikon në efikasitetin e anestetikut lokal.
Kjo sepse alkooli krijon një gjëndje acidoze të përgjithshme që prek te gjitha indet e trupit dhe një mjedis acid përsëri redukton veprimin e anestetikut dhe efeki është i limituar.

4.Pacientët shumë anksiozë

Dihet se ankthi i tepërt nga ana e pacientit në kohën që do ti nënshtrohet proçedurave stomatologjike ndikon në efektivitetin e anestetikut lokal. Megjithëse ka edhe pacientë tepër anksiozë të cilët mund të mpihen. Pacientët anksiozë shpjegohen që të kenë ndryshime të pazakonta të pH (pehashit) në trupin e tyre, kjo në sajë të marrjes frymë me shpejtësi në gjendje ankthi ose te shtrëngimit të tepërt të muskujve te skeletit.

Ndër pacientët më të rrallë janë dhe ata me flokë të kuq.

Sëmundja e mishrave të dhëmbëve

Dr. Merjola Ohri — Thu, 03 Nov 2011 10:18:41 +0000

Sëmundja e mishrave të dhëmbëve është inflamacioni i mishrave (gingivës) dhe dëmtimi i kockës që mban të vendosur dhëmbët në nofull. Sëmundja e mishrave të dhëmbëve është shumë e përgjithshme. Ajo prek më shumë se gjysmën e të rriturve me dhëmbë natyrorë. Trajtohet nga mjeku dentist dhe pritet një shërim i mire nëse mjekohet në fazat e para

Kemi 3 lloje të sëmundjes së gingivave:

*Gingiviti
*Periodontiti
*Gingiviti akut nekrotik ulçeroz

Gingiviti

Një nga shkaqet më të shpeshta që shkakton sëmundjen e gingivitit në mishrat e dhëmbëve është pllaka dentare. Mishrat irritohen nga pllaka dentare e cila është një përzierje ushqimesh, bakterie dhe produkte të metabolizmit bakteror që mund të vendosen në dhëmbët tuaj pasi ju hani. Nëse nuk e pastoni pllakën rregullisht mishrat tuaj do të bëhen të kuq, të enjtur, të shndritshëm dhe mund të gjakosen. Kjo është faza e parë e mishrave të dhëmbëve dhe është tërësisht e rikthyeshme. Nëse e hiqni pllakën, mishrat tuaj mund ta marrin veten e nëse jo gingiviti mund të thellohet në periodontit. Pacientët më të prekur janë ata me proteza si dhe pacientët që kanë crregullime të rradhës së dhëmbëve (që nuk mund t’i arrijë furça). Ndër pacientët e predispozuar do të përmendim trashëgimnin gjenetike, diabetikët, si dhe çrregullimet hormonale gjatë pubertetit, ciklit menstual, shtatzanisë, menopauzës. Sëmundjet e ndryshme si kanceri ose HIV si dhe përdorimi i medikamenteve ndaj sëmundjeve epileptike dhe kardiake si dhe perdorimi i duhanit.

Periodontiti

Nëse nuk trajtoni gingivitin mishrat tuaj mund të fillojnë të tërhiqen nga dhëmbët tuaj duke forrmuar xhepa te vegjel. Këto xhepa “kapin“ pllakën që ju nuk mund ta arrini me furçë dhëmbësh dhe me kalimin e kohës kthehen ne gurëza. Pllaka dhe gurëzat tashmë të
formuara mund të shkaktojnë një irritim të mëtejshëm i cili gradualisht mund të përhapet në strukturën e kockës përreth dhëmbit. Me kalimin e kohës xhepat mund të thellohen më shumë dhe bëhen më të vështirë për tu pastruar dhe mishrat bashkë me kockën mund të tërhiqen. Kjo quhet periodontit. Tërheqja e mishrave mund të ekspozojë rrënjët e dhëmbëve tuaj duke i bërë ata më ta ndjeshëm. Nëse keni humbje të kockës mund të keni edhe humbje të dhëmbëve. Nëse nuk merret trajtimi i duhur, për disa vite dhëmbët tuaj mund të bien ose të hiqen nga dentisti.

Në përgjithësi xhepat periodotal nuk janë të pashërueshëm. Nëse ju merrni mjekimin e duhur dhe i pastroni rregullisht me furçë dhe fijen dentare përparimi i sëmundjes mund të ndalohet.

Gingiviti akut nekrotik ulceroz

Është një semundje e llojit të ashpër te mishrave te dhëmbëve që zhvillohet papritmas dhe trajtohet me antibiotik.

Simptomat e semundjës së mishrave të dhëmbëve

Ju nuk mund ta dini se keni sëmundje të mishrave. Shpesh nuk është e dhimbshme dhe ju nuk mund te dalloni ndonje shenjë. Kjo është nje nga arsyet pse ju duhet të shkoni rregullisht tek dentisti.

Zakonisht shenjat e para të gingivitit janë:

*Mishra që gjakosen kur ju lani dhëmbët.
*Mishra të kuq dhe të enjtur.

Nëse është thelluar në periodontit mund të keni:

*Një shije të keqe në gojën tuaj.
*Dhëmbë që lëkunden.
*Mishra me abces (infeksion i grumbulluar nën mishra).

Simptomat e gingivitit akut nekrotik ulceroz:

*Ulçera të dhimbshme që dalin papritur dhe gjakosen lehtë.
*Frymëmarrje me erë te keqe.
*Një largim në formën e V-së të majës së mishrave ndërmjet dhëmbëve.
*Ndjesi e përgjithshme jo e mirë

Në rast të këtyre simptomave kontaktoni menjëherë me mjekun tuaj stomatolog.

Trajtimi i sëmundjes së mishrave

Lloji i trajtimit do të varet nga grada në te cilën ka arritur sëmundja e mishrave të dhëmbëve. Nëse keni gingivitis dentisti juaj do të kryejë pastrimin e gurëzave dhe do t’ju rekomandojë një shplarës goje që parandalon formimin e pllakës dhe do t’ju mësojë teknikën e duhur të larjes së dhëmbëve dhe të përdorimit të fillit dentar. Nëse sëmundja juaj ka arritur në periodontit atëherë kërkohet një pastrim më i thellë i pllakës dhe gurëzave të formuar në xhepat periodontal dhe kjo bëhet nën efektin e anestetikut lokal për mënjanimin e dhimbjes. Dentisti juaj do t’ju thërrasë për rikontroll në muajt në vazhdim për të parë thellësinë e xhepave periodontalë nëse po zvogëlohen apo jo dhe ecurinë e sëmundjes.

Kirurgjia e mishrave te dhëmbëve

Ju mund të keni nevojë për kirurgji kur sëmundja është shumë e rëndë por kjo është
e rrallë. Për këtë ju rekomandojmë të shkoni si fillim tek një periodontologjist. Me anë të kirurgjisë synohet rindërtimi i mishrave të dhëmbëve pasi janë tërhequr shumë për shkak të sëmundjes.

Parandalimi

Ju mund ta parandaloni sëmundjen e mishrave duke mbajtur nën kontroll sasinë e pllakës dentare dhe gurezave. Vizitat e rregullta tek dentisti, higjena e mirë dentare që përfshin larjen dhe përdorimin e rregullt të fillit dentar, furcave interdentare dhe shplarësit e gojës do t.ju ndihmojnë për një higjenë më të mirë të gojës. Lenia e duhanit gjithashtu.

APANDESITI AKUT

Dr.Nurian Ohri — Thu, 13 Oct 2011 07:33:00 +0000

ÇFARË ËSHTË APANDESITI AKUT?

Apandesiti akut është inflamacioni i papritur i një organi të ashtuquajtur në latinisht appendix vermiformis. Më shpesh shfaqet tek moshat e reja dhe pothuajse njëlloj tek të dy gjinitë.

KU GJENDET APANDESITI?

Apandesiti gjendet në anën e djathtë poshtë barkut në fillim të zorrëve të trasha. Është një organ në formë kanali që përfundon i kufizuar me gjatësi përafërsisht 10 cm. Mendohet të jetë pjesë e sistemit imunitar të trupit si rrjedhojë e gjendjes së gjendrave lenfatike në të.

SI FORMOHET APANDESITI AKUT?

Ashtu sikur edhe në pjesë të tjera të kanalit tretës edhe apandesiti është i shtruar nga brenda me qeliza që sekretojnë dhe me një grup mikroorganizmash që jetojnë brenda tij. Nëse për disa arsye që do ti tregojmë më pas hyrja e këtij kanali bllokohet mikroorganizmat fillojnë dhe shumohen në një ambient të kufizuar dhe të lëngshëm. Si rrjedhojë apandesiti fryhet dhe enjtet. Kjo enjtje dëmton rrjetin e gjakut që e ushqen këtë organ dhe mos ushqimi me gjak dëmton vetë shtresën e tij e cila pas nje farë kohe hollohet dhe plas. Shkaku më i shpeshtë i bllokimit të këtij kanali janë zmadhimi i gjendrave limfatike që ai përmban apo bllokimi i tij prej feçesit. Bërthamat e ndryshme apo rrallë herë edhe ndonjë parazit mund të bëhet shkak për bllokimin e tij. Pra me një fjalë është vështirë për ta aparandaluar.

CILAT JANË SHENJAT?

Dhimbja e barkut fillon rreth kerthizës e pas disa orësh zhvendoset poshtë në krahun e djathtë. Oreksi mungon dhe ndjehet përzjerje në stomak. Edhe pse ndjehet nevoja për të dalë jashtë një veprim i tillë nuk e qetëson pacientin. Dhimbja e barkut anash djathtas me kalimin e orëve bëhet më e lokalizuar dhe më e fortë. Pacienti dëshiron të qëndrojë në qetësi mundësisht pa lëvizur. Në të tilla raste është e nevojshme një konsulencë me mjekun kirurg të përgjithshëm i cili do të caktojë diagnozën. Edhe pse apandesiti akut i ka pothuajse tipike shenjat e tij ndonjëherë mund të ngatërrohet edhe me sëmundje të tjera të po asaj zone gjë kjo që kërkon disa egzaminime shtesë për të vendosur përfundimisht. Mes këtyre analizave është ajo e gjakut komplet, analizat biokimike, Eko-ja, urina dhe në disa raste edhe tomografia kompjuterike sidomos atëhere kur shenjat nuk janë të mjaftueshme apo tek moshat e thyera për largimin e dyshimit të një problemi tjetër më serioz.

Shënim: Nëse vini re disa prej shenjave që u përmendën më lartë mos merrni qetësues, ndërprisni ngrënien dhe pirjen dhe kontaktoni me kirurgun e përgjithshëm sa më parë.

SI KUROHET KY RAST?

E vetmja mundësi kurimi është operacioni ku ky organ hiqet plotësisht. Operacioni quhet apendektomi. Ky operacion zgjat mesatarisht rreth 1 orë apo më pak në varësi të gjetjes së apandicitit pasi jo gjithnjë lokalizimi i tij është i njëjtë tek të gjithë. Ky operacion kryhet nën narkozën e përgjithshme dhe gjithashtu mund të kryhet edhe në mënyrë laparoskopike pra të mbyllur ( me anë të disa aparaturave dhe kamerës së futur në barkut e pacientit nëpërmjet tre vrimave 0.5 dhe 1 cm). Nëse bëhet në mënyrë të hapur duhet një hapje në lëkurë rreth 3-4 cm.

Edhe pse të gjitha analizat flasin për një apandesit akut gjatë oparacionit në një pjesë të rasteve nuk ka apandesit të inflamuar por problemi qëndron diku tjetër. Megjithatë shpesh herë kryhet apendektomia dhe nëse vihet re në të njëjtën seancë rregullohet edhe shkaktari tjetër.

PERIUDHA PAS OPERACIONIT

Pacientët nëse nuk shfaqet ndonjë komplikacion 2 ditë pas operacionit mund të dalin jashtë spitalit.Pas rreth 1 jave mund ti rikthehen punës së tyre. Pas 10 ditësh mund të heqin penjtë. Nëse tek zona e prerjes kirurgjikale vini re enjtje, skuqje apo rrjedhje kontaktoni me kirurgun tuaj për të parë nëse bëhet fjalë për ndonjë infeksion të plagës.

ÇFARË KOMPLIKACIONESH SJELL APANDESITI NËSE NUK KUROHET?

Nëse nuk kurohet apo kalohet pa u diagnostikuar mund të ndodhi që apandesiti të plasi dhe infeksioni të përhapet nëpër bark. Ky infeksion mund të kufizohet prej organizmit (të kthehet në plastron që do të thotë një rrethim i apandicitit prej organeve përreth ku prej mjekut gjatë vizitës vihet re një masë në lokalizimin e apandesitit. Në këtë rast përdoret antibiotik dhe operacioni kryhet pas 1-2 muaj), mund të përhapet në gjak (sepsis, gjendja më e rëndë për pacientin ku duhet shtruar urgjentisht ) ose të kthehet në abces (infeksion i lokalizuar që kërkon zbrasjen e tij ose në mënyrë radiologjike ose kirurgjikale dhe ndjekjen me antibiotik). Të gjitha këto raste diagnostikohen nga mjeku kirurg i cili e viziton pacientin dhe kërkon analizat e nevojshme.

Apandesiti tek shtatzënat trajtohet përsëri kirurgjikisht.

Shënim: Të gjitha të dhënat që janë shkruajtur këtu janë për qëllim informimi rreth sëmundjeve tuaja. Duhet ditur që çdo pacient është i veçantëu në vetvete dhe si rrjedhojë edhe trajtimi i çdokujt duhet bërë sipas ankesave dhe gjendjes së tij të cilën e vlerëson më mirë mjeku që po e viziton. Mjeku që ju viziton është ai që e njeh më mirë se cilën analizë do të kërkojë apo se cilën ndërhyrje do të kryej pasi të jetë konsultuar dhe me ju.

Era e keqe e gojës tek fëmijët -HIALITOSIS

Dr. Estela Elezi — Sat, 17 Sep 2011 05:26:36 +0000

Shpesh era e keqe e gojës së fëmijëve cudit prindërit, pasi pritet që nga fëmijët të ndiejmë vetëm erën e këndëshme karakteristike për ta.Kjo erë mund të bëhet mjaft e sikletshme madje ndonjë herë dhe dezdisëse.Që të hiqni merakun nga i vjen, më poshtë po rendisim disa nga shkaqet kryesore të saj.

Shakqet ndahen në orale kur burimi i erës së keqe është gojë, ekstra orale kur burimi nuk është në gojë.

SHKAQET ORALE:

Goja e thatë:-Mungesa e rrjedhjes së pështymë jep një gojë të thatë. Pështyma është shumë e rëndësishme sepse përvec lagështisë që i jep gojës (të nevojshme për artikulimin e fjalëve, dallimin e shijeve)është dhe një dezinfektant natyral pasi përmban substanca të afta të vrasin mikroorganizma të ndryshëm.Tek të rriturrit shkaqe për tu marrë në konsideratë për gojën e thatë janë probleme me gjëndrat e pështymës si gurë në rrugët e tyre ose infeksjone. Në fëmijë shkaku më i shpeshtë i gojës së thatë është frymarrja me gojë kur kanë hundët e bllokuara. Shkaqe të tjera të gojës së thatë janë dehidrimi, diabeti, disa medikamente.

GJUHA-problemi zakonisht qëndron tek kurrizi i gjuhës i cili mund të jetë i veshur me qeliza epiteliale të deskuamuara, bakterie, qeliza gjaku të dekompozuara.

DHëMBëT-dekopmpozimi i ushqimit të mbetur mes dhëmbëve nga bakteret si dhe formimi i plaques(shtresë e verdhe që formohet mbi sipërfaqen e dhëmbëve nga ushqimet dhe bakteret) jep erë të rëndë pasi zbërthimi i ushqimeve nga bakteret cliron gazra të ndryshëm me erë të keqe. Pas këtyre proceseve në mungesë e një higjene të mirë vjen kariesi madje mund formohen dhe abcese të cilat japin erë akoma më të rëndë.Por dhe dhëmbët jo të mbushur mirë ose proteza të pjesshme ose të plota që nuk janë të puthitura mirë dhe si pasojë mbushen me ushqime dhe baktere japin erë të rëndë të gojës. Konsumimi i u shqimeve që kanë përmbajtje të lartë proteinike bën që të rritet sasia gazrave me erë jo të kendeshme të prodhuar nga dekompozimi i tyre.

INFEKSION MYKOTIK-marrja e antibiotikëve për kohë të gjatë,kimioterapia,kortizonikët japin infeksion e më pas ërë të rëndë. Por dhe diabeti ose parazitët e zorrës mund të bëhen shkak i infeksionit mykotik nga kandida.

SËMUNDJET E MISHRAVE Të DHëMBËVE-inflamimi i mishrave të dhëmbëve nga traumat, ushqimet e mbetura midis dhëmbëve jep erë të keqe.

SHKAQET EKSTRA ORALE;-

MËLCIA;cirroza dhe insuficenca hepatike japin gojës erë si vezë e prishur. timetilaminuria, një crregullim metabolik i mëlcisë jep gjithashtu erë te keqe.

SëMUNDJET RESPIRATORE DHE TË SINUSEVE;-Rrjedhjet e sekrecioneve të hundës nga pjesa fundore e saj drejt rrënjës së gjuhës ose rrjedhjet nga sinuset e infektuar jane shkaku kryesor i erës së keqe të gojës në fëmijë. Në këto sekrecione jetojnë baktere që prodhojnë gazra me erë të keqe.
Në fëmijët astmatik që përdorin barna kortizonik era e keqe mund vij nga kandidoza oro faringeale si pasojë e kortizonikëve.
Trupa të huaj në hundë ose rrugët respiratore japin reaksion inflamator, sekrecione dhe erë të keqe.

BAJAMET-Në fëmijë me bajamet e kronicizuara ose fëmijë të moshës përeth adoleshencës kur bajamet janë të zmadhuara dhe xhepat e tyre të thellë, mund ndodh akumulimi i ushqimeve në këto xhepa duke dhënë erë të rëndë nga dekompozimi. Sa për zmadhimin në moshën e adoleshencës është dicka normale që kalon ndësa bajamet e kronicizuara kërkojnë trajtim të specializuar.

VESHKAT;-insuficencat renale japin ritje të azotemis që i jep gojes erë amoniaku.

STOMAKU;-kolonozimi i stomakut me helikobacter pylori jep ndryshime inflamatore të mukozës së tij që rezultojnë në erën e gojës.
Por dhe divertikujt (xhepat) ezofageal japin erë të keqe nga grumbullimi i ushqimit në to.

DIABETI-kontrolli i dobët i nivelit të glukozës në gjak jep gojës erë aceton.

BARNAT-barna te tilla si ; antihistaminikët, antipsikotikët, anti depresivët, japin gojë të thatë. antibiotikët mund shkaktojnë mykoza duke rezultuar në erë të rëndë.
de

MJEKIMI;-Sigurisht bazë per largimin e kësaj bezdie është kujdesi me regjimin ushqimor dhe një higjenë e mirë e gojës. Që në fëmijërinë e hershme, me fillimin e ushqimeve të ngurta kur fëmija ka mjaftueshëm dhëmbë për tu përtypur, duhet fillojë dhe larja me furçë dhe pastë të posaçme. Mos harroni që lehtas ti biem dhe gjuhës me furçë.Shmangim përdorimin e tejzgjatur të biberonit me lëngje të ëmbela pasi e bën gojën vendmbjellje mikrobesh. Kujdes akoma më i rreptë për ëmbëlsirat sidomos lëpirset ose karamelet e forta që mbahen në gojë.Nëse këto masa të përgjithshme të higjenes orale nuke eliminojnë erën e gojës drejtohuni tek një dentist e nëse problemi nuk qëndron tek dhëmbët vizitoni pediatrin. Kujdes me hundët e bllokuara dhe grykët.

Çfarë trajton fizioterapia?

Valmir Elezi — Wed, 06 Apr 2011 17:19:38 +0000

Fizioterapia, sekreti i një jete të shëndetshme!

Fizioterapia ofron shërbime terapeutike në shumë specialitete duke përfshirë:


="small">Øsistemin kardio-respirator

Ø geriatri
Ø rheumatologji
Ø neurologji
Ø pediatri
Ø ortopedi- traumatologji
Ø dëmtime sportive etj...
Fizioterapia trajton çrregullimet kardio-pulmonare, përfshirë: 
Ø atakun kardiak
Ø post-kirurgjinë e koronareve
Ø sëmundjet kronike obstruktive të mushkërive 
Ø fibrozat pulmonare. 
Terapia manuale, që përdoret në këtë fushë bëhet për të ndihmuar në pastrimin e sekrecioneve të mushkërive.
Geriatri (problemet e moshave të treta)
Fizioterapia ndihmon në mirëqenien e moshave të treta. Kjo moshë preket nga shumë sëmundje si artritet, osteoporoza, alzhaimer, parkinson etj., të cilat kërkojnë trajtim fizioterapeutik të domosdoshëm.

Rheumatologji
  Fizioterapia trajton pothuajse të gjitha sëmundjet rheumatizmale, ku bëjnë pjesë: 
Ø dhimbjet e mesit
Ø spondilo-artroza
Ø artriti rheumatoid
Ø hernia diskale 
Ø prekjet nga shiatiku dhe shumë të tjera.
Neurologji
Fizioterapia në neurologji është një fushë e fokusuar në punën me individë, të cilët kanë çrregullime neurologjike. Këto përfshijnë: 
Ø dëmtimet cerebrale
Ø paraliza të ndryshme
Ø lëndimet e palcës kurrizore etj. 
Këto janë dëmtime të vizionit, të ekuilibrit, të aktiviteteve jetësore të përditshme, të lëvizjeve, të forcës së muskujve dhe humbje e pavarësisë funksionale.
Ortopedi
 Fizioterapia merret me trajtimin e çrregullimeve dhe lëndimeve të sistemit muskulor dhe atij skeletik, duke përfshirë rehabilitimin post- kirurgjikal, ortopedik, torsionet, frakturat, dëmtimet sportive, si dhe amputimet. Trajtimi përfshin stërvitjen terapeutike, riedukimin neuromuskular, stimulimin elektrik të muskujve dhe ushtrime specifike. 
Dëmtimet sportive
Roli i trajtimit fizioterapeutik në këtë fushë është shumë i nevojshëm. Trajtimi insiston në stërvitjen e tij me ushtrime speciale, rikthimin në gjendjen e mëparëshme të sportistit, për të parandaluar përsëritjen e dëmtimit.
Pediatri
 Fizioterapia në pediatri ndihmon në zbulimin e hershëm të problemeve shëndetësore tek fëmijët dhe përdor një shumëllojshmëri të gjerë të modaliteteve për trajtimin e çrregullimeve të lindura, ose të fituara të zhvillimit neuromuskular dhe skeletor. Trajtimi përqendrohet në përmirësimin e aftësive motorrike, ekuilibrin dhe koordinimin, si dhe zhvillimin njohës e ndijor. 
Womens health therapy (kujdesi terapeutik ndaj grave)
Këtu trajtohen çështje të grave në lidhje me lindjen e fëmijës, dhe pas lindjes, ku përfshihen: 
Ø osteoporoza
Ø dhimbjet pelvike
Ø periudha perinatale dhe pas lindjes
Ø mosmbajtja e urinës pas lindjes.
 
Trajtimi fizioterapeutik bazohet mbi kërkimet shkencore dhe etikën mjekësore. Trajtimi udhëhiqet nga vlerësimi, bazuar në nevojat e pacientit, duke përdorur metoda teknike të ndryshme, që shërbejnë në përmirësimin e gjendjes. Përdoren teknika të trajtimit për të nxitur aftësinë dhe cilësinë e lëvizjes, për të ulur dhimbjen, për të rikthyer funksionin dhe për të parandaluar kufizimin e lëvizjeve. Punohet me programe të orientuara për mbarëvajtje shëndetësore dhe jetë aktive. Duhet të ofrohen shërbime për të ruajtur dhe rivendosur aftësi funksionale dhe  lëvizje maksimale. 
Trajtimi terapeutik përfshin:
Ø ushtrime të veçanta
Ø terapi manuale
Ø teknika të relaksimit
Ø mobilizime
Ø elektroterapi
Ø këshilla të ndryshme. 
Përveç metodave të përdorura në trajtimin fizioterapeutik, fizioterapistët shpesh u japin pacientëve udhëzime dhe këshilla të ndryshme, në varësi të gjendjes së tyre. Fizioterapisti duhet të punojë shumë për të ndihmuar pacientët të qëndrojnë të informuar  në lidhje me gjendjen e tyre dhe trajtimet e nevojshme. Udhëzimi dhe këshillimi i pacientit është kyç për suksesin në fizioterapi.



Ç’është fizioterapia dhe fizioterapisti?
Valmir Elezi — Wed, 06 Apr 2011 16:49:24 +0000
Fizioterapia është një profesion i kujdesit shëndetësor, i cili synon rivendosjen e lëvizjeve funksionale  dhe rritjen e cilësisë së jetës për personat me dëmtime fizike, ose atyre me aftësi të kufizuara. Fizioterapia ose terapia fizike përfshin vlerësimin, diagnostikimin dhe  trajtimin e disa çrregullimeve lokomotore dhe aftësive të kufizuara  në lëvizje.
Fizioterapia ka të bëjë me identifikimin e cilësisë së jetës dhe mundësinë e lëvizjes brenda limiteve të mundshme, me parandalimin dhe trajtimin rehabilitues. 
Kjo përfshin:


Deficitet fizike


Problemet psikologjike


Problemet emocionale


Problemet sociale


Mirëqenien.



Fizioterapia fillon me një vlerësim të gjendjes së pacientit. Ky vlerësim, zakonisht, përfshin një anamnezë mjekësore dhe një ekzaminim fizik, dhe kur janë të nevojshme edhe rezultatet laboratorike dhe pamjet imazherike për të arritur në një diagnozë dhe të krijojë një plan trajtimi. Këto elementë janë të rëndësishëm për sukses në trajtimin e duhur të pacientit. Faza e ekzaminimit,  në disa raste, mund të përfshijë testet diagnostike për të vlerësuar  gjendjen e pacientit dhe për të zhvilluar një plan efektiv të trajtimit.
Fizioterapia mund të praktikohet: 
Ø në klinikat e fizioterapisë
Ø në qendra ambulantore dhe spitalore
Ø në qendra sportive stërvitore 
Ø në palestra rehabilitimi
Ø në shtëpi 
Ø në mjedise të tjera profesionale.
 Kush janë fizioterapistët?

Fizioterapistët janë profesionistë të kujdesit shëndetësor parësor, që diagnostikojnë dhe trajtojnë individë të të gjitha moshave, nga të sapolindurit, deri tek mosha e tretë, të cilët kanë probleme shëndetësore të ndryshme, që kufizojnë aftësitë e tyre për të kryer lëvizje normale dhe funksionale. Fizioterapistët duhet të kenë kualifikimin e duhur, sipas një programi universitar të akredituar. Ata janë pjesë e politikave shëndetësore dhe janë të përfshirë në kodin deontologjik mjekësor. 
Fizioterapisti duhet të ketë njohuri të thella për trupin e njeriut dhe potencialin e lëvizjes, njohuri për sëmundjet, dëmtimet dhe procesin e shërimit. Këto njohuri ju mundësojnë atyre në përcaktimin e diagnozës dhe hartimin e planit të trajtimit. Fizioterapisti duhet të jetë i kualifikuar profesionalisht dhe i aftë për të kryer: 
Ø Vlerësimin dhe ekzaminimin gjithëpërfshirës të pacientit
Ø Përcaktimin e diagnozës dhe planin e trajtimit
Ø Zbatimin e planit të trajtimit
Ø Vlerësimin e rezultateve pas trajtimit
Ø Udhëzime dhe të japë  këshilla  për vetë menaxhim të aktiviteteve të jetës së përditshme
Fizioterapistët duhet të ofrojnë konsulta brenda specialitetit të tyre dhe të japin rekomandime, kur pacienti duhet t´i drejtohet një specialisti tjetër të kujdesit shëndetësor.
Trajtimi fizioterapeutik bazohet mbi kërkimet shkencore dhe etikën mjekësore. Trajtimi udhëhiqet nga vlerësimi, bazuar në nevojat e pacientit, duke përdorur metoda teknike të ndryshme, që shërbejnë në përmirësimin e gjendjes. Përdoren teknika të trajtimit për të nxitur aftësinë dhe cilësinë e lëvizjes, për të ulur dhimbjen, për të rikthyer funksionin dhe për të parandaluar kufizimin e lëvizjeve. Punohet me programe të orientuara për mbarëvajtje shëndetësore dhe jetë aktive. Duhet të ofrohen shërbime për të ruajtur dhe rivendosur aftësi funksionale dhe  lëvizje maksimale. 
Trajtimi terapeutik përfshin:
Ø ushtrime të veçanta
Ø terapi manuale
Ø teknika të relaksimit
Ø mobilizime
Ø elektroterapi
Ø këshilla të ndryshme. 
Përveç metodave të përdorura në trajtimin fizioterapeutik, fizioterapistët shpesh u japin pacientëve udhëzime dhe këshilla të ndryshme, në varësi të gjendjes së tyre. Fizioterapisti duhet të punojë shumë për të ndihmuar pacientët të qëndrojnë të informuar  në lidhje me gjendjen e tyre dhe trajtimet e nevojshme. Udhëzimi dhe këshillimi i pacientit është kyç për suksesin në fizioterapi.





 



Dhjetë arsyet e ndjenjës së lodhjes
Dr.Bekim Protopapa — Wed, 10 Nov 2010 15:30:28 +0000

Dhjetë arsyet e ndjenjës së lodhjes
Shkaku nr.1 :Gjumë i pamjaftueshëm

Kjo gjë ka efekte negative në përqendrim dheshëndet. Për adultet është e nevojshme të paktën 7- 8 orë gjumë cdo natë.

E rëndësishme është vendosja e një programi të rregullt për gjumin.

Një këshillë e thjeshtë,largoni Laptopin,celularin apo televizorin nga dhoma juaj e gjumit.

Nëse këto masa nuk sjellin ndonjë përmirësim atëherë kërkoni ndihmën e mjekut specialist për ndonjë crregullim të gjumit.

Shkaku nr.2 :Apnea e gjumit

Në disa raste, njerëzit mendojnë se flenë mjaftueshëm, por ata nuk janë të vetëdijshëm se disa episode të apnesë kanë shoqëruar gjumin e tyre.

Apnea e gjumit është ndërprerje e shkurtet e procesit të frymëmarrjes gjatë natës.

Edhe pse gjatë këtij episodi dikush mund të zgjohet për disa caste,ai nuk është në dijeni të këtij fenomeni.Si rezultat gjumi është i deprimuar edhe pse koha e kaluar në shtrat është relativisht egjatë.

Prej masave të thjeshta që mund të ndërmirren për të evituar ose të paktënreduktuar episodete apnesë,janë: rënia nëpeshë, lënia e duhanit etj.
Shkaku nr.3 : ”Furnizim|” i pamjaftueshëm

Ngrënia e pakët shkakton lodhje sikurse edhe ngrëniee ushqimeve të papërshtatshme.

E rëndësishme është marrja e një diete tëbalancuar duke plotësuar kërkesat e organizmit për glukozë pasi rënia e nivelit të glukozës në gjak është shkaktuar e ndjenjës së dobësisë apo lodhjes

është i domosdoshem konsumimi i përditshëm i vaktit të mëngjesitsi edheplotësimii nevojave për glukozë e proteina në cdo vakt.

është e pëlqyeshme të konsumohen vakte të vogla të ndërmjetmepër të mbajtur një nivel bazik të energjisë
Shkaku nr.4 : Anemia

është një nga shkaqet më të shpeshtatëdobësisë të gratë. Kjo vjen më së shumti ngahumbja e gjakut menstrual që shkakton një deficit në jonin e hekurit,gjë që sjell një ulje absolute të rruazave të kuqe që shërbejnë për transportin e oksigjenit në inde.

Në të tilla raste është e rëndësishme marrja e hekurit suplementar, konsumimi i ushqimeve të pasurame hekur sikurse mishi, mëlçia,peshk,fasule, drithëratë pasuruara etj.
Shkaku nr.5 : Depresioni

Depresioni nuk është thjesht një crregullim afektiv, por influencon edhe në shumë simptoma fizike, si psh:lodhja,dhimbja ekokës, anoreksia.

Ndjesia e lodhjes dhe gjendjae rënë psikologjike për mbi 2 javëduhet të nxisë për një konsultë me psikologun.
Shkaku nr.6 :Hipotiroidizmi

Tiroideja është një gjendër endokrine mefunksionkontrollin e metabolizmit.

Kur gjendraka nënfuksion,personi do të ndjejë dobësi,lodhjesi edhe do të fillojë të shtojë në peshë.

Nëse nëpërmjet dozimittë hormoneve të tiroides vërehen nivele të ulëta, është inevojshëm zëvendësimi terapeutik i hormoneve.
Shkaku nr.7 : Konsumi i tepruar i kafesë.

Kafeinanë doza të reduktuara mund të përmirësojëkoncentrimin dhe vigjilencën.

Por kur konsumohet në sasi të madhe shkakton rritje të ritmit të zemrës,rritjen e presionit  të gjakut,nervozizëm, lodhje etj.

Zgjidhja është, reduktimi gradual i konsumit të kafesë,cajit,cokollatës, dhe cdo medikamenti që përmban kafeinë.Lënia e menjëherëshme e konsumit të këtyre produkteve mund të shkaktojë simptoma të tërheqjes [abstinencës]dhe rritje të ndjenjës sëlodhjes.
Shkaku nr.8: Infeksionet e fshehtaurinare

Shpesh herë simptomae vetme e një infeksioni urinar është lodhja. Bërja e një testi urinarkonfirmon infeksionin

Me përdorimin e antibiotikëve zakonisht fashitet edhelodhja
Shkaku nr.9: Diabeti

Tek diabetikët, edhe pse konsumimi i ushqimit është i mjaftueshëmglukoza nukarrin deri në brendësi të qelizës ku do të konvertohet në energji, dhe kështu organizmi do ndjejë lodhje dhe dobësi.Nëse ndjesia e lodhjes persistonnë mënyrë të pashpjegueshme,është e arsyeshme dozimii glukozës në gjak.

Në trajtimin e diabetit përfshihet:ndryshimii stilit të jetesës, dieta, ushtrime fizike, terapia me insulinë etj.
Shkaku nr.10 : Dehidrimi

Lodhja  mund të jetë shenja e parë e dehidrimit.

Irekomandueshëm është konsumimi  i të paktën 2 gotaveujë në orë sidomos gjatë stinës së nxehtë ose gjatë një aktiviteti fizik.



44 probleme shëndetësore tek fëmijët (3)
Mjeku24 — Wed, 12 Aug 2009 17:26:28 +0000


23. Humbet gjak nga hundët.

Epistasi, d.m.th. humbja e gjakut nga hunda, është i shpeshtë te fëmijët, sidomos te moshat 2 deri në 10 vjeç. Kjo mund të jetë rrjedhojë e një brishtësie të kapilarëve, e vesit të futjes së gishtave në vrimat e hundës, e ndonjë goditjeje ose e një ftohjeje të fortë.

Çfarë duhet bërë? Filhmisht mbajeni fëmijën me kokë të anuar përpara, bëjeni që të shfryjë hundët për të nxjerrë koagulat (mpiksjet) e mundshme të gjakut, pastaj futini në vrimat e hundës një garzë sterile të rumbullakosur, që bllokon hemorragjinë. Kur nuk keni garzë, mos përdorni pambuk, por shtrëngoni hundën e fëmijës me gishtin e madh dhe atë tregues për 10 minuta. Nëse pas një çerek ore gjaku nuk ndalon, shkoni në urgjencë ose në spital.

24. Nuk rritet (nuk hedh shtat).

Duhet të shqetësoheni dhe t’i bëni analizat vetëm kur trupi i fëmijës shton (zgjatet) më pak se 4 cm në vit. Por një pamjaftueshmëri e hormonit të rritjes, që është themelor për zhvillimin e kockave dhe të muskujve, ndodh shumë rrallë.

Çfarë duhet bërë? Për të kuptuar nëse fëmija rritet normalisht, shfrytëzoni tabelat që keni më sipër. Dhe përpara se të alarmoheni, mos harroni që shtatlartësia e fëmijës ka ndikimin e trashëgimisë, pra varet nga ajo e prindërve. Nëse doni të dini sa i lartë mund të bëhet fëmija juaj, kur të rritet, provoni të zbatoni këtë formulë:

Shumën që del nga mbledhja e lartësive (në cm) të mëmës dhe të babait pjesëtojeni për 2. Nga shifra që del, zbritni 6.25 cm, po të jetë vajzë, dhe shtoni 6.25 cm, po të jetë djalë, p.sh.:

• Lartësia e mëmës 160 cm

• Lartësia e babait 180 cm

Shuma: 340 cm

• mesatarja e lartësive 340 : 2 = 170cm. Atëherë, lartësia e fëmijës do tëjetë:

• po të jetë vajzë, 163,75 cm (170-6.25);

• po të jetë djalë, 176,25cm ( 170+6.25).

25. Është pickuar nga një insekt.

Çfarë duhet bërë? Kimikati më i efektshëm për të pakësuar dhembjen, fryrjen dhe të skuqurit është amonjaku. Përdoreni menjëherë pas pickimit. Veç këtij, mund të përdorni një pomadë, si p. sh. Fengel,Fargon, Fenistil ose Polaramin. Dhembja dhe fryrja duhet të pakësohen për pak kohë. Nëse pas disa orëve nuk shihni ndonjë përmirësim ose, në të kundërt, gjendja rëndohet dhe fryrja është mjaft e theksuar, lajmëroni pediatrin ose çojeni fëmijën në urgjencë.

26. Ka prerë gishtin.

Çfarë duhet bërë? Prerjet dhe plagët gjithnjë duhen të pastrohen me ujë e sapun dhe të dezinfektohen me kujdes, për të mënjanuar rrezikun e infeksionit. Për këtë përdoren substanca që nuk djegin, p.sh. Citrosii, ujë të oksigjenuar dhe garzë sterile. Për të bllokuar rrjedhjen e gjakut, mbani të shtypur plagën për disa minuta. Nëse prerja është e thellë, dërgojeni fëmijën në urgjencë, për ta qepur plagën në një ose dy pika. Kështu lehtësoni mbylljen e plagës dhe mënjanoni formimin e një cikatriçeje (shenje) të madhe, kur të shërohet.

27. Ka një lyth (mish të huaj) poshtë shputës së këmbës.

Lythat, që janë të shpeshtë te fëmijët që shkojnë në pishina, palestra, provokohen (nxiten) nga një virus. Mund të paraqiten si të dala mishtake, të forta në prekje ose si fijëza të murrme në formë gjembi.

Çfarë duhet bërë? Kur janë të vogla, mund t’i zhdukni duke përdorur lëngje specifike kundër lythave, p.sh. ata me bazë të acidit salicilik, që shiten në farmaci.Por duhet treguar shumë kujdes që të mënjanohen sasi të tepërta të kimikatit, për të mos djegur lëkurën. Përgjithësisht, mjafton të vendoset një pikë lëngu, dy ose tri herë në ditë, drejtpërdrejt mbi lythin, deri në zhdukjen e plotë të tij. Mjekimi më i shpejtë dhe pa dhembje është lazëri, që zhduk lythat, duke mos prekur indet që i rrethojnë ata. Ndërhyrja kryhet në mënyrë ambulatore, duke mos pasur nevojë për anestezi.

28.I është futur një kokrrizë në sy.

Ndodh shpeshherë që fëmijës t’i futet në sy një insekt i vogël, një kokrrizë pluhuri ose diçka tjetër. Incidenti, zakonisht, shoqërohet me bollëk lotësh dhe me dhembje të forta. Ka raste që fëmija nuk lejon as t’ia mbash palpebrën (qepallën) të hapur.

Çfarë duhet bërë? Pastroni mirë duart dhe hapni me kujdes syrin. e fëmijës, për të parë ku ndodhet trupi i huaj. Mundohuni ta hiqni, duke shfrytëzuar këndin e një garze sterile. Por mos përdorni kurrë një shami ose ndonjë shufër prej pambuku, pasi mund të shkaktoni infeksione. Pas nxjerrjes së trupit të huaj, shpëlani syrin me ujë të bollshëm, të freskët, për të pakësuar në këtë mënyrë acarimin. Mos përdorni as kolir (ilaç i lëngët), as pomadë.

29. Ka pirë shampo.

Helmimi me shampo ose me detergjent është më i shpeshtë ndër fëmijët, pasi këta i tërheq ngjyra dhe forma e shishes.

Çfarë duhet bërë? Në të gjitha rastet e helmimeve, që në dukje janë pak të rrezikshme, mos kërkoni që ta bëni fëmijën të vjellë dhe mos i jepni një gotë me qumësht, pasi mund ta rëndoni gjendjen. Për të mësuar se çfarë të bëni, i telefononi menjëherë urgjencës, duke mos harruar të merrni me vete dhe bajtësin (shishen) e substancës që ka pirë fëmija.

30.I është dëmtuar gjuri.

Çfarë duhet bërë? Mjeti më i mirë për të pakësuar dhembjen dhe fryrjen, është borsa me akull, që mbahet në pjesën e dëmtuar, të paktën 1 orë. Përkundrazi, është i padobishëm dhe pa efekt përdorimi i pomadave. Në rastet e goditjeve të forta në këmbë ose në krah, tregoni kujdes në sjelljen (qëndrimin) e fëmijës: nëse e mban gjymtyrën krejtësisht pa e lëvizur, ndoshta mund të ketë një frakturë (thyerje të kockës).Në këtë rast, dërgoni fëmijën në urgjencë për t’i bërë një radiografi.

31. Është kafshuar nga qeni.

Çfarë duhet bërë? Pastroni plagën me ujë të rrjedhshëm, dezinfektojeni me ujë të oksigjenuar ose me ndonjë dezinfektant tjetër dhe pastaj mbulojeni me një garzë sterile. Verifikoni nëse fëmija është vaksinuar kundër tetanosit: në rast se jo, është e domosdoshme ta dërgoni në urgjencë për imunizim (për të bërë vaksinën). Kur kafshimi është bërë nga një qen rrugaç, dërgojeni fëmijën në spital: mund të jetë e nevojshme të bëhet një vaksinim kundër tërbimit. Po të jeni të sigurt që qeni nuk ka asnjë sëmundje, kufizohuni me mbajtjen pastër të plagës e kontrollin e saj, që të mos infektohet. Kur formohet qelb, plagën duhet ta mjekojë mjeku.

32. Ka zënë morra.

Morri është një parazit i trupit, që prek flokët ose rrobat dhe thith gjakun, duke shkaktuar kruarje të forta.

Çfarë duhet bërë? Mos u turpëroni, pasi, edhe po ta lash kokën çdo ditë, mund të zësh morra. Në këtë rast higjiena s’ka të bëjë. Edhe prerja e flokëve të fëmijëve është e padobishme. Këto fjalë, përshtaten për familjet ku higjiena është në lartësinë e duhur, ndërsa, në të kundërt, në familjet ku higjiena është “përtokë”, ato që thamë më sipër duhet të zbatohen një për një. Për kurën drejtohuni te farmacisti. Në treg ka tipa të ndryshëm shamposh kundër morrave, me të cilat mund të lani dhe krehrat. Gjatë trajtimit, ndërroni çdo ditë këllëfët e jastëkëve dhe veshjet, si: këmishët, fanellat, kapelat d.m.th të gjitha ato sende që vijnë në kontakt me kokën.

33. Ka goditur kokën.

Goditjet e kokës, mjaft të zakonshme ndër fëmijët, janë ato që shqetësojnë më tepër prindërit. Është gjithnjë rreziku, megjithëse jo shumë herë, që këto (goditjet) të provokojnë një hemorragji cerebrale( rrjedhje gjaku në tru).

Çfarë duhet bërë? Mbi të gjitha, mos e dramatizoni gjendjen, që të mos e frikësoni fëmijën. Nëse pas goditjes vazhdon të sillet si përherë, nuk është e nevojshme ta dërgoni në urgjencë. Por mbajeni nën kontroll për 24 orë dhe vini në dijeni pediatrin. Kur fëmija është keq: vjell, ka dremitje dhe thotë që i dhemb koka, çojeni shpejt në spital.



44 probleme shëndetësore tek fëmijët (2)
Mjeku24 — Wed, 08 Jul 2009 16:27:03 +0000
12. Eshtë i mbushur me njolla në lëkurë.

Shfaqja e njollave në lëkurë është, shpeshherë, shenjë e një sëmundjeje infektive. Në qoftë se njollat janë pak a shumë të mëdha, me ngjyrë që shkon nga trëndafili në të kuqe të errët, tenttojnë të bashkohen dhe fëmija i ka sytë e skuqur, kemi të bëjmë me fruth. Nëse janë shumë pika të dallueshme, të ndara midis tyre, dhe kur gjuha është skuqur shumë, bërë si manaferrë, duhet trajtuar si skarlatinë; ndërsa, kur kanë pamje fshikëzash (qeskash) të vogla, mund të jetë variçela. Por njollat mund të jenë edhe shenjë e një dermatiti. Në këtë rast lëkura është e skuqur, e thatë dhe si e zhveshur. Në fund, njollat mund të trajtohen edhe si urtikarie: duken të fryra, me ngjyrë bardhoshe ose trëndafili, rrethuar me një brerore të kuqe.

Çfarë duhet bërë? Shkoni vizitoni shpejt fëmijën te pediatri. Por, paraprakisht, izoloni fëmijën në një dhomë më vete ose kujdesuni të mos ketë kontakt me fëmijët e tjerë. Për ta mbrojtur fëmijën nga fruthi, kujdesuni t’i bëni një vaksinë në konsultore. Te ne është arritur që të vaksinohen kundër fruthit mbi 97% e fëmijëve.

13. Ka gjëndrat të zmadhuara.

Kur gjëndrat limfatike zmadhohen e bëhen të dukshme, do të thotë që kemi të bëjmë me një infeksion në zhviilim. Linfonodulet (gjëndrat) janë “kazermat” nga të cilat nisen antikorpet (ose trupat mbrojtës) për të goditur mikrobet që kanë infektuar organizmin. Gjëndrat në anë të qafës dhe prapa veshëve fryhen në raste të një infeksioni të rrugëve të sipërme të frymëmanjes. Gjëndrat inguinale (ato midis kofshëve e në bark), përkundrazi, zmadhohen më rrallë dhe tregojnë një infeksion të rrugëve urinare ose të organeve gjinore.

Çfarë duhet bërë? Nuk duhet të shqetësohemi. Në rastet e infeksioneve, rritja (zmadhimi) i gjëndrave është një reaksion absolutisht normal. Nëse fryrja e gjëndrave nuk ulet edhe pas shërimit të fëmijës ose paraqitet pa shenja të tjera, është mirë të lajmëroni pediatrin.

14. Sëmuret lehtësisht.

Dhembje fyti, ftohje e kollë fëmija ka shumë shpesh. Infeksionet e rrugëve të frymëmarrjes janë sëmundjet më të zakonshme ndër fëmijët. Këto janë shkaku më i shpeshtë që ju drejton te pediatri.

Çfarë duhet bërë? Mos mendoni që fëmija juaj është më i dobët (shëndetlig) se të tjerët. Të sëmuresh, që do të thotë të bësh njohjen me viruse e baktere, është e vetmja mënyrë që ka fëmija për të krijuar pak e nga pak mbrojtjen vetjake (imunitetin). Natyrisht, sa më i vogël është fëmija, aq më pak antikorpe (trupa mbrojtës) ka, ndaj preket më lehtë nga një kollë ose një ftohje. Për këtë arsye pediatrët konsiderojnë normal jo fëmijën që nuk është sëmurë asnjëherë, por atë që nuk tejkalon një numër të caktuar të sëmundjeve dhe konkretisht:

• 6 infeksione të frymëmarrjes nga 0-1 vjeç

• 5 ose 6 infeksione të frymëmarrjes nga 1-2 vjeç

• 4 ose 5 infeksione të frymëmanjes nga 3-4 vjeç

• 3 ose 4 infeksione të frymëmarrjes nga 5-10 yjeç.

15. Vjell shpesh.

Ka fëmijë që vjellin me lehtësi të madhe. Ndonjëherë mjafton një goditje te ftohti, një shëtitje me makinë ose një emocion i fortë, për ta vënë stomakun e të voglit në gatishmëri për vjellje.

Te fëmijët latantë shkak për vjellje është edhe pirja e qumështit me shumë rrëmbim, pasi bashkë me atë thithin edhe ajër.

Çfarë duhet bërë? Fëmijën latant ngrijeni mbi shpatullat tuaja dhe goditeni disa herë në kurriz, derisa të gromësijë, që të nxjerrë ajrin që ka gëlltitur me qumështin.

Nëse pas 24 orësh femija ha normalisht, mos u alarmoni. Ndërsa, kur vjelljet përsëriten herë pas here pas pak orësh, drejtohuni te mjeku: mund të trajtohet si apendicit, si një mospranim i llojit të ushqimit; mund të ketë edhe një ngushtim në hyrje të stomakut e ka nevojë për radioskopi.

16. Ka gjithnjë kollë.

Disa fëmijë kanë kollë për javë ose muaj të tërë, pa qenë të sëmurë. Për këta është krijuar një term mjekësor, quhen “fëmijë kataralë”. Nga këta, sipas moshave e në raport me fëmijët e tjerë gjenden:

• një fëmijë ndër 5 të moshës 0-6 vjeç

• një fëmijë ndër 10 të moshës 7-12 vjeç.

Por ka edhe raste që kolla të jetë shenjë e një sëmundjeje të rrugëve të frymëmarrjes, p.sh. një bronkit, një alergji ose pertus (kollë e mirë). Në këtë të fundit kolla është shumë e fuqishme dhe shfaqet më shumë natën dhe në mëngjes herët.

Çfarë duhet berë? Mos pini duhan në dhomën e fëmijës, mbajeni mjedisin jo me ajër të thatë, duke e siguruar këtë nëpërmjet avujve të një tenxhereje, që do ta vini të vlojë me lule bliri. Hapni dritaret dhe mos i jepni barna me nismën tuaj. Nëse pas disa ditësh nuk ka kaluar kolla, thërrisni pediatrin.

Për të imunizuar (mbrojtur) fëmijën kundër kollës së mirë, vaksinojeni (3 doza) fëmijën. Për këtë, drejtohuni në konsultore. Me këtë vaksinë, të bashkuar edhe me atë të difterisë e të tetanosit, janë vaksinuar 96% e fëmijëve në vendin tonë.

17. Kur lëviz, djersin shumë.

Djersitja është një ndër shqetësimet kryesore të mëmave. Por

djersitja është absolutisht normale, është sistemi me të dlin organizmi mban të pandryshueshme temperaturën e vet.

Çfarë duhet bërë? Që fëmija të mos sëmuret, ndihmojeni atë të djersijë më pak, p. sh. duke e lejuar të heqë fanellën e trashë prej leshi, kur bën shumë lëvizje fizike. Nëse pastaj fanella tjetër laget njëlloj, pa mbaruar lojërat, ndërrojani atë dhe i vini në kurriz diçka për ta tharë, si: garzë ose peshqir.

18. Ka këmbët të shtrembra.

Deri në katër-pesë vjeç, shumë fëmijë i kanë këmbët të shtrembra. Nëse defekti është i theksuar, duhet kuptuar shkaku.

Çfarë duhet bërë? Fëmija të dërgohet për vizitë tek ortopedi. Në disa raste, mbi të gjitha kur këmbët janë si hark, kemi të bëjmë me mangësi të vitaminës D. Por gati gjithnjë shkaku duhet kërkuar në një zhvillim joharmonik të muskujve të gjymtyrëve të poshtme dhe të kurrizit. Kura mund të kufizohet në fizioterapi. Nga ana tjetër, është mirë të mënjanohen këpucët e drejta (ortopedike) që mund të krijojnë turbulhme në kërdokëlK eshtrat anësore të legenit) ose në kurriz.

19. Është pa oreks.

Mjafton që fëmija të mos pranojë dy herë rresht për të ngrënë, që

prindërit të mendojnë shpejt se diçka nuk shkon.

Çfarë duhet bërë? Për të kuptuar nëse fëmija ha mjaftueshëm, ballafaqoni peshën dhe lartësinë e trupit të tij me të dhënat e tabelave të mëposhtme. Këto tabela shërbejnë për të vlerësuar peshën dhe lartësinë e fëmijës në raport me mesataren e bashkëmoshatarëve. Nëse fëmija është pak nën peshë, mos i jepni barna për të rritur oreksin dhe mos e detyroni të hajë nga frika.

Përkundrazi, mendohuni të ndryshoni të ushqyerit me ushqime që nxitin më shumë oreksin në krahasim me ato që vendosni zakonisht. Po kështu, përdoren edhe vitamina të ndryshme sipas këshillave të mjekut.

20. Është shumë i dhjamur.

Përpara se të bindeni nëse fëmija është i dhjamur, duhet të keni dijeni cila është pesha e tij ideale. Për ta gjetur, shfrytëzoni tabelat e posaçme. Ballafaqoni me këto (tabelat) peshën e fëmijës suaj: Nëse pesha e tij reale është më e madhe se 5% nga ajo ideale, fëmija është mbi peshë, ndërsa, kur ajo është 20% më e lartë, atëherë fëmija është obez (i dhjamur).

Çfarë duhet bërë? Nëse fëmija është pak i dhjamur, kufizoni dhe pakësoni racionin e ushqimit, mënjanoni nga dieta “zemrën” (ngrënien pasdite) dhe ushqimet që nxitin oreksin. Ndër të tjera, nxiteni fëmijën për të bërë më shumë veprimtari fizike. Nëse, përkundrazi, fëmija juaj është obez, për ta dobësuar drejtojuni një dietologu. Të ndihmosh fëmijën që të humbasë kilogramët e peshës së tepërt, është e rëndësishme për të mënjanuar rrezikun që, kur të rritet, të vuajë nga diabeti dhe çrregullimet e zemrës.

21.I ka shputat e këmbëve të sheshta.

Çfarë duhet bërë? Deri në dy vjeç, është normale që shputat e këmbëve të fëmijës të duken pak të sheshta, pasi është topolak. Nëse më pas shputat vazhdojnë të mbeten të sheshta, mos e detyroni fëmijën të veshë këpucë korrigjuese ose ortopedike, por vëzhgojeni në disa drejtime: nëse i konsumon këpucët në mënyrë homogjene ( njëlloj në të gjitha krahët), nëse i deformon më shumë në thembër dhe nëse mbështet peshën e trupit më tepër në pjesën e brendshme të këmbëve etj. Këto tregojani të gjitha një mjeku ortoped, nga i cili do të merrni këshillat e nevojshme

22. Ka kurriz.

Për të kuptuar që një fëmijë ka kurriz, mjafton t’ia vendosësh duart mbi shpatullat e tij e t’ia përkulësh trupin përpara: nëse bien në sy gungat ose nëse shtylla kurrizore nuk është e drejtë, fëmija është me kurriz. Në rast se jo, kemi të bëjmë me qëndrimet kurrizore: fëmija mban kurrizin e ndrydhur, por kolona vertebrale është në vend.

Çfarë duhet bërë? Vizitojeni fëmijën te një mjek ortoped. Nëse do të trajtohet si qëndrim kurrizor, mjaftojnë masazhet dhe një veprimtari sportive e drejtuar, si: volejboll ose basketboll. Nëse është me kurriz, përpara se ti vendoset një bust(allçi), provoni me masazhe dhe me riedukim neuromotorik.
KUJDES! Këto janë vetëm këshilla dhe nuk e zëvendësojnë rolin e mjekut!