Mjeku24.com

44 probleme shëndetësore tek fëmijët (3)

Wed, 12 Aug 2009 17:26:28 +0000

23. Humbet gjak nga hundët.
Epistasi, d.m.th. humbja e gjakut nga hunda, është i shpeshtë te fëmijët, sidomos te moshat 2 deri në 10 vjeç. Kjo mund të jetë rrjedhojë e një brishtësie të kapilarëve, e vesit të futjes së gishtave në vrimat e hundës, e ndonjë goditjeje ose e një ftohjeje të fortë.
Çfarë duhet bërë? Filhmisht mbajeni fëmijën me kokë të anuar përpara, bëjeni që të shfryjë hundët për të nxjerrë koagulat (mpiksjet) e mundshme të gjakut, pastaj futini në vrimat e hundës një garzë sterile të rumbullakosur, që bllokon hemorragjinë. Kur nuk keni garzë, mos përdorni pambuk, por shtrëngoni hundën e fëmijës me gishtin e madh dhe atë tregues për 10 minuta. Nëse pas një çerek ore gjaku nuk ndalon, shkoni në urgjencë ose në spital.
24. Nuk rritet (nuk hedh shtat).
Duhet të shqetësoheni dhe t’i bëni analizat vetëm kur trupi i fëmijës shton (zgjatet) më pak se 4 cm në vit. Por një pamjaftueshmëri e hormonit të rritjes, që është themelor për zhvillimin e kockave dhe të muskujve, ndodh shumë rrallë.
Çfarë duhet bërë? Për të kuptuar nëse fëmija rritet normalisht, shfrytëzoni tabelat që keni më sipër. Dhe përpara se të alarmoheni, mos harroni që shtatlartësia e fëmijës ka ndikimin e trashëgimisë, pra varet nga ajo e prindërve. Nëse doni të dini sa i lartë mund të bëhet fëmija juaj, kur të rritet, provoni të zbatoni këtë formulë:
Shumën që del nga mbledhja e lartësive (në cm) të mëmës dhe të babait pjesëtojeni për 2. Nga shifra që del, zbritni 6.25 cm, po të jetë vajzë, dhe shtoni 6.25 cm, po të jetë djalë, p.sh.:
• Lartësia e mëmës 160 cm
• Lartësia e babait 180 cm
Shuma: 340 cm
• mesatarja e lartësive 340 : 2 = 170cm. Atëherë, lartësia e fëmijës do tëjetë:
• po të jetë vajzë, 163,75 cm (170-6.25);
• po të jetë djalë, 176,25cm ( 170+6.25).
25. Është pickuar nga një insekt.
Çfarë duhet bërë? Kimikati më i efektshëm për të pakësuar dhembjen, fryrjen dhe të skuqurit është amonjaku. Përdoreni menjëherë pas pickimit. Veç këtij, mund të përdorni një pomadë, si p. sh. Fengel,Fargon, Fenistil ose Polaramin. Dhembja dhe fryrja duhet të pakësohen për pak kohë. Nëse pas disa orëve nuk shihni ndonjë përmirësim ose, në të kundërt, gjendja rëndohet dhe fryrja është mjaft e theksuar, lajmëroni pediatrin ose çojeni fëmijën në urgjencë.
26. Ka prerë gishtin.
Çfarë duhet bërë? Prerjet dhe plagët gjithnjë duhen të pastrohen me ujë e sapun dhe të dezinfektohen me kujdes, për të mënjanuar rrezikun e infeksionit. Për këtë përdoren substanca që nuk djegin, p.sh. Citrosii, ujë të oksigjenuar dhe garzë sterile. Për të bllokuar rrjedhjen e gjakut, mbani të shtypur plagën për disa minuta. Nëse prerja është e thellë, dërgojeni fëmijën në urgjencë, për ta qepur plagën në një ose dy pika. Kështu lehtësoni mbylljen e plagës dhe mënjanoni formimin e një cikatriçeje (shenje) të madhe, kur të shërohet.
27. Ka një lyth (mish të huaj) poshtë shputës së këmbës.
Lythat, që janë të shpeshtë te fëmijët që shkojnë në pishina, palestra, provokohen (nxiten) nga një virus. Mund të paraqiten si të dala mishtake, të forta në prekje ose si fijëza të murrme në formë gjembi.
Çfarë duhet bërë? Kur janë të vogla, mund t’i zhdukni duke përdorur lëngje specifike kundër lythave, p.sh. ata me bazë të acidit salicilik, që shiten në farmaci.Por duhet treguar shumë kujdes që të mënjanohen sasi të tepërta të kimikatit, për të mos djegur lëkurën. Përgjithësisht, mjafton të vendoset një pikë lëngu, dy ose tri herë në ditë, drejtpërdrejt mbi lythin, deri në zhdukjen e plotë të tij. Mjekimi më i shpejtë dhe pa dhembje është lazëri, që zhduk lythat, duke mos prekur indet që i rrethojnë ata. Ndërhyrja kryhet në mënyrë ambulatore, duke mos pasur nevojë për anestezi.
28.I është futur një kokrrizë në sy.
Ndodh shpeshherë që fëmijës t’i futet në sy një insekt i vogël, një kokrrizë pluhuri ose diçka tjetër. Incidenti, zakonisht, shoqërohet me bollëk lotësh dhe me dhembje të forta. Ka raste që fëmija nuk lejon as t’ia mbash palpebrën (qepallën) të hapur.
Çfarë duhet bërë? Pastroni mirë duart dhe hapni me kujdes syrin. e fëmijës, për të parë ku ndodhet trupi i huaj. Mundohuni ta hiqni, duke shfrytëzuar këndin e një garze sterile. Por mos përdorni kurrë një shami ose ndonjë shufër prej pambuku, pasi mund të shkaktoni infeksione. Pas nxjerrjes së trupit të huaj, shpëlani syrin me ujë të bollshëm, të freskët, për të pakësuar në këtë mënyrë acarimin. Mos përdorni as kolir (ilaç i lëngët), as pomadë.
29. Ka pirë shampo.
Helmimi me shampo ose me detergjent është më i shpeshtë ndër fëmijët, pasi këta i tërheq ngjyra dhe forma e shishes.
Çfarë duhet bërë? Në të gjitha rastet e helmimeve, që në dukje janë pak të rrezikshme, mos kërkoni që ta bëni fëmijën të vjellë dhe mos i jepni një gotë me qumësht, pasi mund ta rëndoni gjendjen. Për të mësuar se çfarë të bëni, i telefononi menjëherë urgjencës, duke mos harruar të merrni me vete dhe bajtësin (shishen) e substancës që ka pirë fëmija.
30.I është dëmtuar gjuri.
Çfarë duhet bërë? Mjeti më i mirë për të pakësuar dhembjen dhe fryrjen, është borsa me akull, që mbahet në pjesën e dëmtuar, të paktën 1 orë. Përkundrazi, është i padobishëm dhe pa efekt përdorimi i pomadave. Në rastet e goditjeve të forta në këmbë ose në krah, tregoni kujdes në sjelljen (qëndrimin) e fëmijës: nëse e mban gjymtyrën krejtësisht pa e lëvizur, ndoshta mund të ketë një frakturë (thyerje të kockës).Në këtë rast, dërgoni fëmijën në urgjencë për t’i bërë një radiografi.
31. Është kafshuar nga qeni.
Çfarë duhet bërë? Pastroni plagën me ujë të rrjedhshëm, dezinfektojeni me ujë të oksigjenuar ose me ndonjë dezinfektant tjetër dhe pastaj mbulojeni me një garzë sterile. Verifikoni nëse fëmija është vaksinuar kundër tetanosit: në rast se jo, është e domosdoshme ta dërgoni në urgjencë për imunizim (për të bërë vaksinën). Kur kafshimi është bërë nga një qen rrugaç, dërgojeni fëmijën në spital: mund të jetë e nevojshme të bëhet një vaksinim kundër tërbimit. Po të jeni të sigurt që qeni nuk ka asnjë sëmundje, kufizohuni me mbajtjen pastër të plagës e kontrollin e saj, që të mos infektohet. Kur formohet qelb, plagën duhet ta mjekojë mjeku.
32. Ka zënë morra.
Morri është një parazit i trupit, që prek flokët ose rrobat dhe thith gjakun, duke shkaktuar kruarje të forta.
Çfarë duhet bërë? Mos u turpëroni, pasi, edhe po ta lash kokën çdo ditë, mund të zësh morra. Në këtë rast higjiena s’ka të bëjë. Edhe prerja e flokëve të fëmijëve është e padobishme. Këto fjalë, përshtaten për familjet ku higjiena është në lartësinë e duhur, ndërsa, në të kundërt, në familjet ku higjiena është “përtokë”, ato që thamë më sipër duhet të zbatohen një për një. Për kurën drejtohuni te farmacisti. Në treg ka tipa të ndryshëm shamposh kundër morrave, me të cilat mund të lani dhe krehrat. Gjatë trajtimit, ndërroni çdo ditë këllëfët e jastëkëve dhe veshjet, si: këmishët, fanellat, kapelat d.m.th të gjitha ato sende që vijnë në kontakt me kokën.
33. Ka goditur kokën.
Goditjet e kokës, mjaft të zakonshme ndër fëmijët, janë ato që shqetësojnë më tepër prindërit. Është gjithnjë rreziku, megjithëse jo shumë herë, që këto (goditjet) të provokojnë një hemorragji cerebrale( rrjedhje gjaku në tru).
Çfarë duhet bërë? Mbi të gjitha, mos e dramatizoni gjendjen, që të mos e frikësoni fëmijën. Nëse pas goditjes vazhdon të sillet si përherë, nuk është e nevojshme ta dërgoni në urgjencë. Por mbajeni nën kontroll për 24 orë dhe vini në dijeni pediatrin. Kur fëmija është keq: vjell, ka dremitje dhe thotë që i dhemb koka, çojeni shpejt në spital.

44 probleme shëndetësore tek fëmijët (2)

Wed, 08 Jul 2009 16:27:03 +0000

12. Eshtë i mbushur me njolla në lëkurë.
Shfaqja e njollave në lëkurë është, shpeshherë, shenjë e një sëmundjeje infektive. Në qoftë se njollat janë pak a shumë të mëdha, me ngjyrë që shkon nga trëndafili në të kuqe të errët, tenttojnë të bashkohen dhe fëmija i ka sytë e skuqur, kemi të bëjmë me fruth. Nëse janë shumë pika të dallueshme, të ndara midis tyre, dhe kur gjuha është skuqur shumë, bërë si manaferrë, duhet trajtuar si skarlatinë; ndërsa, kur kanë pamje fshikëzash (qeskash) të vogla, mund të jetë variçela. Por njollat mund të jenë edhe shenjë e një dermatiti. Në këtë rast lëkura është e skuqur, e thatë dhe si e zhveshur. Në fund, njollat mund të trajtohen edhe si urtikarie: duken të fryra, me ngjyrë bardhoshe ose trëndafili, rrethuar me një brerore të kuqe.
Çfarë duhet bërë? Shkoni vizitoni shpejt fëmijën te pediatri. Por, paraprakisht, izoloni fëmijën në një dhomë më vete ose kujdesuni të mos ketë kontakt me fëmijët e tjerë. Për ta mbrojtur fëmijën nga fruthi, kujdesuni t’i bëni një vaksinë në konsultore. Te ne është arritur që të vaksinohen kundër fruthit mbi 97% e fëmijëve.
13. Ka gjëndrat të zmadhuara.
Kur gjëndrat limfatike zmadhohen e bëhen të dukshme, do të thotë që kemi të bëjmë me një infeksion në zhviilim. Linfonodulet (gjëndrat) janë “kazermat” nga të cilat nisen antikorpet (ose trupat mbrojtës) për të goditur mikrobet që kanë infektuar organizmin. Gjëndrat në anë të qafës dhe prapa veshëve fryhen në raste të një infeksioni të rrugëve të sipërme të frymëmanjes. Gjëndrat inguinale (ato midis kofshëve e në bark), përkundrazi, zmadhohen më rrallë dhe tregojnë një infeksion të rrugëve urinare ose të organeve gjinore.
Çfarë duhet bërë? Nuk duhet të shqetësohemi. Në rastet e infeksioneve, rritja (zmadhimi) i gjëndrave është një reaksion absolutisht normal. Nëse fryrja e gjëndrave nuk ulet edhe pas shërimit të fëmijës ose paraqitet pa shenja të tjera, është mirë të lajmëroni pediatrin.
14. Sëmuret lehtësisht.
Dhembje fyti, ftohje e kollë fëmija ka shumë shpesh. Infeksionet e rrugëve të frymëmarrjes janë sëmundjet më të zakonshme ndër fëmijët. Këto janë shkaku më i shpeshtë që ju drejton te pediatri.
Çfarë duhet bërë? Mos mendoni që fëmija juaj është më i dobët (shëndetlig) se të tjerët. Të sëmuresh, që do të thotë të bësh njohjen me viruse e baktere, është e vetmja mënyrë që ka fëmija për të krijuar pak e nga pak mbrojtjen vetjake (imunitetin). Natyrisht, sa më i vogël është fëmija, aq më pak antikorpe (trupa mbrojtës) ka, ndaj preket më lehtë nga një kollë ose një ftohje. Për këtë arsye pediatrët konsiderojnë normal jo fëmijën që nuk është sëmurë asnjëherë, por atë që nuk tejkalon një numër të caktuar të sëmundjeve dhe konkretisht:
• 6 infeksione të frymëmarrjes nga 0-1 vjeç
• 5 ose 6 infeksione të frymëmarrjes nga 1-2 vjeç
• 4 ose 5 infeksione të frymëmanjes nga 3-4 vjeç
• 3 ose 4 infeksione të frymëmarrjes nga 5-10 yjeç.
15. Vjell shpesh.
Ka fëmijë që vjellin me lehtësi të madhe. Ndonjëherë mjafton një goditje te ftohti, një shëtitje me makinë ose një emocion i fortë, për ta vënë stomakun e të voglit në gatishmëri për vjellje.
Te fëmijët latantë shkak për vjellje është edhe pirja e qumështit me shumë rrëmbim, pasi bashkë me atë thithin edhe ajër.
Çfarë duhet bërë? Fëmijën latant ngrijeni mbi shpatullat tuaja dhe goditeni disa herë në kurriz, derisa të gromësijë, që të nxjerrë ajrin që ka gëlltitur me qumështin.
Nëse pas 24 orësh femija ha normalisht, mos u alarmoni. Ndërsa, kur vjelljet përsëriten herë pas here pas pak orësh, drejtohuni te mjeku: mund të trajtohet si apendicit, si një mospranim i llojit të ushqimit; mund të ketë edhe një ngushtim në hyrje të stomakut e ka nevojë për radioskopi.
16. Ka gjithnjë kollë.
Disa fëmijë kanë kollë për javë ose muaj të tërë, pa qenë të sëmurë. Për këta është krijuar një term mjekësor, quhen “fëmijë kataralë”. Nga këta, sipas moshave e në raport me fëmijët e tjerë gjenden:
• një fëmijë ndër 5 të moshës 0-6 vjeç
• një fëmijë ndër 10 të moshës 7-12 vjeç.
Por ka edhe raste që kolla të jetë shenjë e një sëmundjeje të rrugëve të frymëmarrjes, p.sh. një bronkit, një alergji ose pertus (kollë e mirë). Në këtë të fundit kolla është shumë e fuqishme dhe shfaqet më shumë natën dhe në mëngjes herët.
Çfarë duhet berë? Mos pini duhan në dhomën e fëmijës, mbajeni mjedisin jo me ajër të thatë, duke e siguruar këtë nëpërmjet avujve të një tenxhereje, që do ta vini të vlojë me lule bliri. Hapni dritaret dhe mos i jepni barna me nismën tuaj. Nëse pas disa ditësh nuk ka kaluar kolla, thërrisni pediatrin.
Për të imunizuar (mbrojtur) fëmijën kundër kollës së mirë, vaksinojeni (3 doza) fëmijën. Për këtë, drejtohuni në konsultore. Me këtë vaksinë, të bashkuar edhe me atë të difterisë e të tetanosit, janë vaksinuar 96% e fëmijëve në vendin tonë.
17. Kur lëviz, djersin shumë.
Djersitja është një ndër shqetësimet kryesore të mëmave. Por
djersitja është absolutisht normale, është sistemi me të dlin organizmi mban të pandryshueshme temperaturën e vet.
Çfarë duhet bërë? Që fëmija të mos sëmuret, ndihmojeni atë të djersijë më pak, p. sh. duke e lejuar të heqë fanellën e trashë prej leshi, kur bën shumë lëvizje fizike. Nëse pastaj fanella tjetër laget njëlloj, pa mbaruar lojërat, ndërrojani atë dhe i vini në kurriz diçka për ta tharë, si: garzë ose peshqir.
18. Ka këmbët të shtrembra.
Deri në katër-pesë vjeç, shumë fëmijë i kanë këmbët të shtrembra. Nëse defekti është i theksuar, duhet kuptuar shkaku.
Çfarë duhet bërë? Fëmija të dërgohet për vizitë tek ortopedi. Në disa raste, mbi të gjitha kur këmbët janë si hark, kemi të bëjmë me mangësi të vitaminës D. Por gati gjithnjë shkaku duhet kërkuar në një zhvillim joharmonik të muskujve të gjymtyrëve të poshtme dhe të kurrizit. Kura mund të kufizohet në fizioterapi. Nga ana tjetër, është mirë të mënjanohen këpucët e drejta (ortopedike) që mund të krijojnë turbulhme në kërdokëlK eshtrat anësore të legenit) ose në kurriz.
19. Është pa oreks.
Mjafton që fëmija të mos pranojë dy herë rresht për të ngrënë, që
prindërit të mendojnë shpejt se diçka nuk shkon.
Çfarë duhet bërë? Për të kuptuar nëse fëmija ha mjaftueshëm, ballafaqoni peshën dhe lartësinë e trupit të tij me të dhënat e tabelave të mëposhtme. Këto tabela shërbejnë për të vlerësuar peshën dhe lartësinë e fëmijës në raport me mesataren e bashkëmoshatarëve. Nëse fëmija është pak nën peshë, mos i jepni barna për të rritur oreksin dhe mos e detyroni të hajë nga frika.
Përkundrazi, mendohuni të ndryshoni të ushqyerit me ushqime që nxitin më shumë oreksin në krahasim me ato që vendosni zakonisht. Po kështu, përdoren edhe vitamina të ndryshme sipas këshillave të mjekut.
20. Është shumë i dhjamur.
Përpara se të bindeni nëse fëmija është i dhjamur, duhet të keni dijeni cila është pesha e tij ideale. Për ta gjetur, shfrytëzoni tabelat e posaçme. Ballafaqoni me këto (tabelat) peshën e fëmijës suaj: Nëse pesha e tij reale është më e madhe se 5% nga ajo ideale, fëmija është mbi peshë, ndërsa, kur ajo është 20% më e lartë, atëherë fëmija është obez (i dhjamur).
Çfarë duhet bërë? Nëse fëmija është pak i dhjamur, kufizoni dhe pakësoni racionin e ushqimit, mënjanoni nga dieta “zemrën” (ngrënien pasdite) dhe ushqimet që nxitin oreksin. Ndër të tjera, nxiteni fëmijën për të bërë më shumë veprimtari fizike. Nëse, përkundrazi, fëmija juaj është obez, për ta dobësuar drejtojuni një dietologu. Të ndihmosh fëmijën që të humbasë kilogramët e peshës së tepërt, është e rëndësishme për të mënjanuar rrezikun që, kur të rritet, të vuajë nga diabeti dhe çrregullimet e zemrës.
21.I ka shputat e këmbëve të sheshta.
Çfarë duhet bërë? Deri në dy vjeç, është normale që shputat e këmbëve të fëmijës të duken pak të sheshta, pasi është topolak. Nëse më pas shputat vazhdojnë të mbeten të sheshta, mos e detyroni fëmijën të veshë këpucë korrigjuese ose ortopedike, por vëzhgojeni në disa drejtime: nëse i konsumon këpucët në mënyrë homogjene ( njëlloj në të gjitha krahët), nëse i deformon më shumë në thembër dhe nëse mbështet peshën e trupit më tepër në pjesën e brendshme të këmbëve etj. Këto tregojani të gjitha një mjeku ortoped, nga i cili do të merrni këshillat e nevojshme
22. Ka kurriz.
Për të kuptuar që një fëmijë ka kurriz, mjafton t’ia vendosësh duart mbi shpatullat e tij e t’ia përkulësh trupin përpara: nëse bien në sy gungat ose nëse shtylla kurrizore nuk është e drejtë, fëmija është me kurriz. Në rast se jo, kemi të bëjmë me qëndrimet kurrizore: fëmija mban kurrizin e ndrydhur, por kolona vertebrale është në vend.
Çfarë duhet bërë? Vizitojeni fëmijën te një mjek ortoped. Nëse do të trajtohet si qëndrim kurrizor, mjaftojnë masazhet dhe një veprimtari sportive e drejtuar, si: volejboll ose basketboll. Nëse është me kurriz, përpara se ti vendoset një bust(allçi), provoni me masazhe dhe me riedukim neuromotorik.

KUJDES! Këto janë vetëm këshilla dhe nuk e zëvendësojnë rolin e mjekut!

Trikineloza ( Sëmundje e mishit të derrit)

Wed, 17 Jun 2009 17:26:25 +0000

Trikineloza, nje semundje zoonotike qe vjen nga konsumi i mishit te derrit.
Trichineloza eshte nje semundje zoonoze qe shkaktohet nga disa krimba parazite, (nematod) te gjinise Trichinella. Trichinelat jene nje grup shume i madh parazitesh dhe kane nje shperndarje te gjere ne te gjithe boten. Shkaku klinik me i njohur ne njerez eshte T.spiralis qe merret nga konsumi i mishit te derrit.

Cikli i nfektimit fillon kur mishi bashke me larvat konsumohen dhe clirohen ne zorret e njeriut. Brenda 2-3 diteve keto larva maturohen, ndodh kopulimi, celin larvat e reja te cilat futen ne enet limfatike dhe prej andej ne enet gjakore keshtu ato perhapen ne te gjithe organizmin dhe vendosen sidomos ne muskulaturen e strijuar. Muskujt me perqendrim me te madh te larvave jane kembezat e diafragmes, muskujt mastikatore, ata te gjuhes, laringut, syve dhe nderbrinjore.
Larvat futen ne brendesi te fibrave muskulare marrin forme spirale dhe shnderrohen ne cist. Kur kalojne 6 muaj nga formimi cistet fillojne te kalcifikohen.

Trasmetimi tek njeriu ndodh nepermjet rruges orale, duke konsumuar mish te gjalle ose te gatuar pak i cili permban larvat e parazitit. Trichineloza nuk trasmetohet nga njeriu tek njeriu. Periudha e inkubacionit eshte ne pergjithesi rreth 8-15 dite, por mund te varioje nga 5-45 dite ne varesi te numrit te paraziteve te gelltitur.
Burimet e infeksionit ne njerez
Burim primar i infeksionit ne njerez eshte Trichinella spiralis. Mishi i derrit eshte shkaktari kryesor i patologjise duke saktesuar se mishi i derrit i gatuar pak eshte shkaku me injohur i infeksioneve humane. Gjithashtu dhe vendet e mbareshtimit te derrit mund te behen nje burim per infeksione ne njerez. Ndersa ne Itali dhe France tjeter burim i trichinelozes eshte ngrenia e mishit te kalit i cili infestohet nga T. britovi, apo ne vende te tjera konsumimi i kafsheve te egra ne vecanti arinj, por dhe karnivore te tjere.
Problemi i shendetit publik
Kjo zoonoze mund te paraqitet dhe si vdekjeprurese.
Kategorite ne rrisk jane kryesisht konsumatoret e mishit te gjalle dhe te gatuar pak, semundja paraqitet me e rende tek njerezit me moshe te vjeter.
Shenjat klinike te infestimit me Trichinela ne njerez
Egersia e semundjes dhe rrjedha klinike e saj do te varen nga:
Intesiteti i nfeksionit (numri I larvave te gelltitura)
Specia e Trichinelles
Faktore te lidhur me bujtesin si: mosha, seksi, epidemiologjia e grupit dhe gjendja imune.
Shume raste te Trichinelles mbeten subklinike dhe kjo ndodh per shkak te nje intesiteti te ulet te infestimit. Semundja mund te shfaqet ne forme te lehte, mesatare dhe te rende si dhe me raste qe vene ne rrezik jeten.
Trichineloza klinike klasifikohet ne dy sindroma:
Sindromi i hershem abdominal: fillon 2-7 dite pas infestimit dhe mund te qendroje per disa jave, ka te beje me zhvillimin e enteriteve. Pacientet ne kete faze shfaqin debulim, te vjella, anoreksi, ethe te moderuara, dhimbje barku, diare.
Sindromi i gjithesuar: shfaqet jave ose muaj pas sindromit abdominal, dhe ka te beje me reaksionet sistemike alergjike dhe inflamacionin e muskujve te skeletit dhe te indeve te tjera. Pacientet ne kete faze shfaqin vaskulite alergjike, qe manifestohen me hemoragji, dhe evidentohen qarte edema periorbitale dhe hemoragjite ne konjuktiva dhe nen thonj. Mialgjia dhe dhimbjet e muskujve jane te shpeshta. Eosinofilia persistente eshte shenje karakteristike pacientet shfaqin leukocitoze dhe rritje te vlerave te IgE, te kreatine kinases, dhe te laktat dehidrogjenases. Ne disa raste te trichinelozes pacientet mund te zhvillojne gjithashtu miokardite, pneumoni, encefalite si dhe komplikime te tjera serioze imuno varese.
Tek njerezit kuadri klinik varion nga infeksion asimptomatik deri ne raste te renda. Simptomatologjia klasike karakterizohet nga diareja (ne reth 40% te individeve te infektuar), dhimbje muskulare, debolim, djersitje, edeme e palpebrave te siperme, ethe dhe fotofobi. Shenjat klinike ne njerez shfaqen 2-3dite pas konsumimit te mishit te derrit te pa gatuar mire. Keto shenja debulim, te vjella, dhimbje barku, dhe diare. Keta persona duhet ti drejtohen kujdesit mjekesor me te ndjere keto shenja. Kontrollet fizike dhe laboratorike ne kete periudhe konstatojne ethe, dhimbje barku, dhe leukocitoze te lehte. Ne kete kohe tek njerzit mund te behen analizat e feces si dhe te nisi trajtimi nga goja me antibiotik me spekter te gjere veprimi. 3 jave pas infestimit tek njerzit shfaqen ndjenja e lodhjes, dhimbje koke, pa gjumesi, dhimbje muskujsh. Kontrollet klinike ne kete periudhe rezultojne me ethe, mialgji, edeme faciale dhe periorbitale, hemoragji te konjuktives bulbare dhe hemoragji poshte thonjeve. Analizat e gjakut dhe te serumit tregojne leukocitoze, eosinofili (35% dhe 42%), si dhe aktivitet te larte te kreatine kinases ne serum. Nga te gjitha keto shenja klinike edema periorbitale dhe eozinofilia jane tregues tipik te ifestimit me trikinela
Diagnoza
Konfirmohet shenjat klinike, provat laboratorike (eozinofilia dhe rritja e creatine fosfokinazes), serologjia si dhe me testet te cilat rezultojne positive per antitrupat kunder Trichinella sp.
Trajtimi
Mebendazole, Prednisolone dhe Aspirine, simptomat dhe eosinofilia gradualisht largohen, ndonese mbetet nje eosinofilia e lehte per 4 deri 6 muaj.

Parandalimi
Nje derr i infektuar duhet te trajtohet ne menyre te sakte keshtu parandalojme infektimin e njerezve dhe gjithashtu nuk lejojme perhapjen e trichinelozes ne kafshet e tjera. Derrat qe njihen si te infektuar nuk duhet te futen ne zinxhirin ushqimor te njerezve si produkte derri te freketa.

Trichineloza parandalohet nepermjet marrjes se ketyre masave higjeno-sanitare:
Mishi duhet te konsumohet vetem i gatuar mire, ne menyre qe larvat e pranishme te inaktivizohen ose te shkaterrohen nga nxehtesia (eshte e mjafshtueshme 1 minute ne 65ºC).
Ngjyra e mishit duhet te varioje nga roza deri ne te kuqe te erret.Derrat ne thertore duhet te kontrollohen nga veterineri per te paralajmeuar prezencen e parazitit ne mish.
Nese dihet qe mishi nuk i eshte nenshtruar testit trichinoskopik eshte mire qe te kaloje ne ngrirje per te pakten 1 muaj ne temperaturen -15ºC, nje ngrirje e gjate qe shkaterron larvat.
Derrave nuk duhet tu jepet per te ngrene mish i gjalle per ushqim dhe sidomos minj qe mund te jene te infestuar me parazite.
Ne rast se mishi pregatitet ne shtepi duhet te pastrohen mire mjetet e punes.
Kriposja, tymosja dhe pjekja ne furren me mikrovale nuk sigurojne vdekjen e parazitit.
Si mund te mbrojme familjen tone nga infektimi me Trichinella
Trichineloza mund te merret vetem duke ngrene mish te infektuar qe permban larva te gjalla te Trichinellave. Prandaj, masa parandaluese me e rendesishme eshte te supozojme se cdo mish derri eshte i infektuar dhe keshtu ta pregatisim duke e gatuar ne menyre te pershtatshme.

USDA rekomandon qe derri te gatuhet ne nje temperature uniforme 60 ºC per te pakten 1 minute. Ne pergjithesi konsumatoret e pregatisin derrin ne shtepi dhe prandaj duhet tu rekomandohet ta gatuajne ate ne temperaturen 71ºC temperature e cila ben qe larvat e pranishme te ngordhin. Gatimi me mikrovale mund te shfaqi dukurine e quajtur “pika te ftohta” ne mish dhe prandaj konsiderohet pak efektive ne vrasjen e larvave te Trichinelave.

Larvat e Trichineles vriten gjithashtu ne ngrirje, temperatura dhe kohezgjatja e e nevojshme varen nga trashesia e mishit. USDA rekomandon qe mishi me i holle se152 mm te ngrije ne temperaturen -15ºC per 20 dite, -23ºC per 10 dite ose -30ºC per 6 dite.
Kohet e fundit USDA dhe “Administrata e Ushqimit dhe Ilaceve” kane aprovuar rrezatimin gama te mishit te derrit per kontrollin e trichinelozes dhe te patogjeneve te tjere ushqimore. Pasi u aprovua nga industria e paketimeve (dhe eshte pranuar nga konsumatoret), nje shkalle e larte rrezatimi tek mishi i derrit mund te jete shume i efektshem ne mbrotjen e konsumatoreve nga ky parazit. Kjo lloj teknike perdoret tashme ne SHBA.

44 probleme shëndetësore tek fëmijët (1)

Thu, 04 Jun 2009 09:26:00 +0000

44 probleme shëndetësore më të zakonshme te fëmijët e moshës 0 deri në 14 vjeç

Kur duhet të lajmërojmë mjekun pediatër ?

Prindër, këto faqe janë për ju.
Broshura është një udhëzues për të shmangur panikun që ju krijohet në rastet kur fëmija juaj nuk është mirë, sëmuret ose ka ndonjë vështirësi të lidhur me rritjen. Me ndihmën e mjekëve pediatër, të psikologëve etj., janë veçuar gjendjet që shqetësojnë më shumë mëmat dhe baballarët. Që nga ethet e deri te frakturat (thyerjet e kockave), ju themi se çfarë mund të bëni vetë dhe kur është e domosdoshme ndërhyrja e shpejtë e mjekut.
Kur fëmija është i vogël, sëmuret shpesh, pasi organizmi i tij ende nuk ka arritur mbrojtje të mjaftueshme për të luftuar mikrobet. Duke luajtur në shtëpi ose në kopsht, nganjëherë fëmija sëmuret. Për këtë është e rëndësishme që prindërit të mësojnë të përballojnë çrregullimet dhe emergjencat më të zakonshme: nga kolla te astma, nga kolikat te rrjedhja e gjakut prej hunde. E, që të mos i zërë paniku, duhet të mbajnë në shtëpi medikamente (barna) të sakta, për t’i dhënë ndihmën e parë fëmijës.
Shkaqet për secilin problem dhe masat që duhet të marrin prindërit, përshkruhen më poshtë:
1. Ka dhembje koke.
Shkaqet mund të jenë disa, p.sh.: temperaturë e lartë, ftohje ose ndonjë sinusit. Shkak tjetër mund të jetë një tension emotiv: në këtë rast muskujt e qafës e të shpatullave jafië të ngrirë (ngurosur). Veç këtyre, shkaqe për dhembje koke mund të jenë probleme që lidhen me shikimin (sytë). Duhet menduar edhe për migrenën e kokës. Më në fund duhet të dimë se ka dhe fëmijë që simulojnë dhembjen e kokës, shtiren për të tërhequr vëmendjen tek ata.
Çfare duhet bërë? Në përgjithësi pak pushim në shtrat për të kaluar dhembja. Nëse kjo nuk ikën, jepen disa pika të Takipirinës (Paracetamolit). Në qoftë se dhembjet e kokës përsëriten, bisedoni me pediatrin.
2. Ka astmë
Shenjat: Kur fëmija merr frymë, i dëgjohet një fishkëllimë, ka kollë, nganjëherë është i djersitur, zemra rreh më shpesh dhe ritmi i frymëmarrjes rritet. Ky është ataku (goditja) klasik i astmës.
Ç’farë duhet bërë? Mbajeni trupin e fëmijës drejt për ta qetësuar dhe afrojeni pranë dritares së hapur, për ajër të pastër. Nëse për një çerek ore ataku nuk kalon dhe ritmi i frymëmarrjes vazhdon të jetë i ngritur (mbi 40 frymëmarrje në 1 minutë), thirrni pediatrin ose dërgojeni fëmijën në spital. Përpara se tfi jepni medikamente bronkodilatatore (që zgjerojnë bronket), p.sh. Salbutamol, këshillohuni me mjekun. Si të ketë kaluar ataku, vizitoni fëmijën në një pneumolog (mjek i specializuar për sëmundjet e mushkërive) ose në një klinikë kurimi të alergjive. Për këtë të fundit, me këshillë të mjekut, mund të mbani në shtëpi Incidal ose Prometazinë.
3. Është kaps
Kapsllëku, vetëm në shumë pak raste, mund të jetë shenjë e një sëmundjeje. Zorrët e ngathëta (përtace), përgjithësisht, i detyrohen (janë njedhojë) një të ushqyeri të varfër në fibra (fijëza), aktivitetit fizik të pamjaftueshëm ose vëmendjes së jashtëzakonshme që prindërit i kushtojnë ritmit të zbrazjes të zorrëve të fëmijës.
Çfarë duhet bërë? Këmbeni dietën, duke vendosur një menu (ushqime) të pasura me fruta dhe perime të freskëta. Stimuloni (nxitni) lëvizjen, duke dërguar fëmijën në det, në pishinë ose në ndonjë palestër. Vetëm në raste të jashtëzakonshme përdorni laksativë (barna për të dalurit jashtë), duke zgjedhur ato që nuk acarojnë cipat (muret) e zorrëve, preparate me bazë miell lini.
4. Ka diarre.
Në të dytin ose në të tretin shkarkim (jashtëqitje) nga diarreja, duhet dyshuar që fëmija ka një gastroenterit ose një’ infeksion të zorrëve.
Çfarë duhet bërë? Mënjanoni qumështin dhe, për 12-24 orë, i jepni fëmijës vetëm lëngje, si çaj, kamomil, ujë me shumë sheqer, lëng perimesh. Po kështu mund ti jepet Trisol. Sipas rastit, mund tfi jepet edhe pak llapa orizi me kos ose kisel (niseshte me mollë të grira). Në rast se pas një dite zorrët (diarreja) nuk janë qetësuar, bisedoni me pediatrin, që mund t’ju këshillojë të bëni analizën e feçeve (jashtëqitjeve) për të kuptuar nëse ka infeksion. Kur mjeku ju këshillon ta dërgoni fëmijën në spitalin pediatrik, për të marrë serum, mos kundërshtoni. Te fëmijët me moshë më pak se dy vjeç, shkaktar i diarresë, shpeshherë, është rotavirus, një germ (mikrob) që shkatërron mbulesën e zorrëve.
5. Ka kolike (dhembje të barkut).
Një ndër katër fëmijë latantë (në gji) vuan nga koliket “gazoze”, veçanërisht në pasditën e vonë dhe në mbrëmje. Për të kuptuar shenjat e kolikut është e lehtë: fëmija ka një të qarë të dëshpëruar dhe tërheq (mbledh) këmbët drejt barkut. Shkaqet e çrregullimit mund të jenë të ndryshme: prania e ajrit në stomak, mospranimi nga aparati i tretjes i proteinave të qumështit të lopës, probleme psikologjike, si: vështirësia e përshtatjes me botën e jashtme ose ankth i transmetuar nga prindërit.
Çfarë duhet bërë? Thirrni pediatrin. Për të lehtësuar nxjerrjen e ajrit (gazrave) mund të përdoren barna me bazë të simetikonit, si Milikon. Për fëmijët latantë nxjerrja e gazrave mund të realizohet edhe me fërkim rrotullues të barkut, duke i ngritur këmbët mbi stomak e duke e mbajtur vertikalisht. Për qetësi i vini edhe një copë të leshtë mbi bark. Në qoftë se fëmija është ushqyer me gji, nëna mënjanon nga dieta ushqime që mund të shkaktojnë çrregullime, si qumështi. Nëse fëmija është ushqyer artificialisht, mjeku specialist mund t’ju këshillojë një tip tjetër qumështi që i jepet fëmijës.Sipas grupmoshave 0-6 muajsh dhe 6-12 muajsh, shiten kuti qumështi të firmave të ndryshme, nga të cilat zgjidhni më të përshtatshmin për fëmijën tuaj.
6. Ka ujët e hollë të kuq.
Nëse në ujët e hollë të fëmijës suaj diktoni gjurma gjaku, është shumë e mundshme që të kemi të bëjmë me një çistit.
Çfarë duhet bërë? Mos u frikësoni. Kjo sëmundje, provokuar nga një virus, shërohet vetvetiu. Por nganjëherë nuk është ai (virusi) shkaktar i gjurmëve të gjakut që gjenden në urinën e fëmijës. Ujët e hollë i kuq mund të jetë shenjë edhe e një guri ose e një infeksioni në veshka. Për këtë, bymërohet pediatri, që, përgjithësisht, propozon të bëhen anaUza specifike, sidomos një urokulturë. Nërkohë, fëmija duhet të jetë i qetësuar në shtrat.
7. Ka ethe të larta.
Ethet janë reaksioni (kundërveprimi) me të cilin organizmi mbrohet nga ataku (prekja) i viruseve dhe baktereve.
Çfarë duhet bërë? Takipirina (Paracetamoli) dhe Aspirina, të cilat janë barna antipirotike (kundër etheve), mund të përdoren vetëm kur temperatura kalon 38°C. Këto shërbejnë për të parandaluar konvulsionet (përpëhtjet). Nga dy barnat e mësipërme është mirë të zgjidhni të parin, pasi Aspirina, megjithëse në raste shumë të rralla, mund të ketë efekte anësore të rënda. Për të mënjanuar ngritjen lart të temperaturës, zhvisheni fëmijën dhe i bëni një banjë të pjeshme (gjymtyrëve dhe baUit) me ujë të freskët. Por më me efekt është banja e plotë me ujë të vakët në govatë, duke shtuar gradualisht (në anë të
govatës) ujë të ftohtë, që temperatura të jetë rreth 37°C. Ky proces të zgjatë 5-10 minuta. Borsa me akull shërben mbi të gjitha për të pakësuar dhembjen e kokës, që shoqëron temperaturat e larta. Çdo 4 orë matet (kontrollohet) temperatura e fëmijës. Në qoftë se gjatë një dite temperatura nuk ulet, thënisni pediatrin, ndërkohë jepini fëmijës për të pirë lëngje frutash etj. me shumicë.
8. Ka konvulsione (përpëlitje)
Konvulsionet vijnë si rrjedhojë e etheve të larta që godasin 5% të fëmijëve, midis moshës 6 muajsh deri në 6 vjeç. Si rregull, konvulsionet shfaqen kur ethet rriten me shpejtësi: brenda 30-40 minutave temperatura e fëmijës arrin 37-39 gradë. Shpejtësia e rritjes së temperaturës zakonisht çrregullon funksionimin normal të qelizave të sistemit nervor, e për rrjedhojë, muskujt marrin impulse të gabuara. I vogli, papritmas, humb ndërgjegjen, merr frymë me vështirësi, e ka muskulaturën të lëshuar, zgurdullon sytë. Këto shenja zgjatin përgjithësisht pak minuta dhe frikësojnë mjaft prindërit, por nuk janë të rënda. Kur temperatura rritet 37-40 gradë, por brenda një dite, përgjithësisht nuk ka rrezik për konvulsione.
Çfarë duhet bërë? Nëse fëmija e ka gojën të mbledhur (rrudhur), vendosni një shami midis dhëmbëve, që të mos kafshojë gjuhën. Nuk keni se ç’të bëni gjë tjetër, vetëm të kërkoni asistencën e mjekut. Lajmëroni pediatrin tuaj, që mund t’ju këshillojë një kurë për të parandaluar atake (goditje) të reja. I bëni fëmijës një vizitë te neurologu dhe një encefalogramë, për të përjashtuar dëmtime të mundshme të trurit.
9. Ka qelb në vesh.
Nxjerrja e materialit likuid (të lëngshëm) ose seroz (të trashë me qelb) nga veshi është quajtur otorrea. Është një çrregullim mjaft i përhapur i lidhur me otitet, sëmundje që prekin një ndër 4 fëmijë.
Çfarë duhet bërë? Lajmëroni mjekun pediatër. Ndërkohë mos e mbani fëmijën shtrirë, sepse ky pozicion, duke rritur presionin në brendësi të veshit, mund ta shtojë dhembjen. Për të lehtësuar dhembjen, përdorni Takipirinën (Paracetamolin). Për fëmijët latantë duhet treguar kujdes që të mos u futet ujë në veshin e sëmurë, kur u bëjmë banjë. Veç kësaj, vëzhgoni dhe këshilloni fëmijën ose kujdesuni që ky të mënjanojë futjen e gishtave në veshë.
10. Ka frymë (erë) si aceton.
Kur metabolizmi (shkëmbimi i lëndëve në organizëm) shfrytëzon për prodhim të energjisë yndyrna në vend të sheqernave, çlirohen substanca (lëndë) kimike të veçanta, që prodhojnë (japin) acetoneminë. Kjo mund të jetë shkak ose rrjedhojë e vjelljes. Acetonemia vërtetohet me Ketotest, një stricë reaktive, që vihet në kontakt me ujët e hollë. Gjendet në farmaci.
Çfarë duhet bërë? Jepini fëmijës pak ujë të sheqerosur ose përsëritni suposte të Bioketazit. Nëse pas 24 orësh fryma përsëri bie erë aceton, lajmëroni pediatrin.
11. Ka dhembje stomaku.
Nëntë herë ndër dhjetë, nuk njihen shkaqet e dhembjes së stomakut. Shpesh fëmijët e shfrytëzojnë si shkak për të mos shkuar në shkollë, për të mos ngrënë ose për të tërhequr vëmendjen e prindërve.
Çfarë duhet bërë? Nëse nuk është e shoqëruar me simptoma (shenja) të tjera, si: zbehje e fytyrës dhe djersitje, kuptohet se fëmija shtiret ( bëhet sikur ka dhembje). Por, nëse shfaqen ethe, qoftë edhe të ulëta, vjellje, lajmëroni pediatrin, pasi mund të trajtohet si një infeksion në zorrë. Nëse më pas dhembja shfaqet papritur, e zgjat mbi 6 orë ose fëmija qëndron ulur me duar mbi stomak, çojeni në urgjencë (spital), ku mund të trajtohet për apendicit. Në çdo rast, mos përdorni kurrë borsë (trastë) me ujë të nxehtë, pasi rëndoni infeksionin në zhvillim.

KUJDES! Këto janë vetëm këshilla dhe nuk e zëvendësojnë rolin e mjekut!

Dhjamosja e mëlçisë (Hepatosteatoza)

Fri, 13 Mar 2009 15:03:43 +0000

Hepatosteatoza apo siç njihet dhjamosja e mëlçisë do të thotë grumbullimi i yndyrnave më tepër se ç’duhet në mëlçi. Është një problem që vihet re shpesh në shoqëri. Në fakt është një reaksion që tregon trupi kundrejt dëmtimit të mëlçisë. Disa prej arsyeve janë:

Obeziteti (mbipesha)
Alkoli (përdorim i tij i vazhdueshëm mund të çoj deri në cirozë)
Diabeti
Hepatiti A,B,C
Hipertriglicemia
Sëmundja Wilson (grumbullimi i bakrit në mëlçi)
Hemakromatozis (grumbullimi i hekurit në mëlçi)
Kortizoni
Tetraciklina etj.
Ka dhe disa sëmundje të mëlçisë por që janë të rralla.

Nëse bashkë me dhjamosjen në mëlçi vihen re edhe disa probleme të tjera si p.sh zmadhimi i mëlçisë, dhimbje në pjesën e djathtë sipër të barkut apo rritja e enzimave të mëlçisë si ALT, AST atëherë mund të jetë e rëndësishme.Duhet parë gjendja nga afër.

Shpesh herë nuk jep shenjë si rrjedhojë zbulohet rastësisht duke bërë Eko për një arsye tjetër.

Nëse nuk vjen si pasojë e ndonjë sëmundjeje nuk përbën rrezik dhe rregullohet vetë por nuk duhet harruar se ka edhe sëmundje që shkaktojnë këtë problem kështu që duhet kërkuar shkaku nëse vihet re.

Nuk ka ndonjë kurim specifik por duhet kujdesur për djetën.Duhet rënia në peshë.Duhet një kontroll i mirë i diabetit. Nuk duhet pirë alkol. Ushqimet që përmbajnë kolesterol duhen përdorur nga pak (p.sh mos ngrënia e tepërt yndyrnave shtazore, lëkura e pulës, veza, fistiqet dhe mirë është përdorimi i mjaltit (jo nëse keni diabet).Mirë është që edhe paracetamoli, tetraciklina apo kortizoni të mos përdoren vetë por ti thuhet mjekut kur të shkoni për vizitë që keni dhjamosje.
Gjithashtu nëse bëhet fjalë për ndonjë sëmundje duhet kuruar së pari sëmundja për të cilën bëhet fjalë.

Dr.Nurian Ohri
www.mjeku24.com

Udhëzimi për EKO-n

Tue, 03 Mar 2009 15:50:09 +0000

ECHO është një mënyrë diagnostikuese shumë e sigurtë, e shpejtë dhe pa dhembje, për të gjitha organet e trupit. Nuk dallohen muskujt dhe kockat.

Si bëhet ECHO;

Do të shtriheni në shpinë në krevatin e vizitës dhe do të zbuloni zonën që do të ekzaminohet. Mjeku do të vërë në lëkurën tuaj një lloj xheli, që siguron një kontakt të mirë të lëkurës me sondën. Xheli përmban kryesisht ujë, nuk njollos rrobat dhe fshihet lehtë. Eshtë i domosdoshëm bashkëpunimi juaj me mjekun: do t’ju kërkohet të merrni frymë thellë, të mbani frymën si dhe të ndër-roni pozicion disa herë, nga njëri krah në tjetrin.

Çfarë duhet të keni me vete: Në qoftë se keni ECHO të vjetër ose ndonjë ekza-minim tjetër radiologjik (echografi, tomografi etj.) është e këshillueshme t’i keni me vete.

PERGATITJA:

Për të arritur qëllimin e vet ECHO, si dhe për të patur
një diagnozë të saktë, në varësi të organit që do të ekzaminohet, duhet të zbatohen udhëzimet si vijon:
Për ekzaminimin e pjesës së sipërme të barkut (mëlçi, tëmth, pankreas, shpretkë) duhet të jeni pa ngrënë (me stomak bosh). Të mos keni ngrënë dhe pirë asgjë (as cigare) 4-5 orë para ECHO-s.
Për ekzaminimin e pjesës së poshtme të harkiit (veshkat, prostata, vezika urinare, mitra, vezoret, tubat) duhet të keni vezikën urinare plot.
Pini 3-4 gota ujë 2 orë para ECHO-s, mbani vezikën plot (mos shkoni në banjo) dhe, nëse keni presion të madh e nuk duroni dot, zbrazni vezikën dhe pini ujë përsëri.
Nëse do të bëni ECHO të dy pjesëve të barkut, duhet të jeni pa ngrënë, të pini 2-3 gota ujë 2-3 orë para ECHO-s, si dhe të mbani vezikën plot. Për ECHO të tjera (zemër, enët e gjakut etj.) nuk duhet përgatitje.

Sindromi i vezoreve policistike (PCOS)

Thu, 19 Feb 2009 13:43:57 +0000

Sindromi i vezoreve policistike (PCOS)karakterizohet nga një sërë kistesh të vogla, nga probleme hormonale dhe nga zmadhim i vezoreve. Ende nuk i dihet shkaktari por mendohet që ka të bëjë me një rezisencë që has insulina në zonat periferike.

Në këtë sëmundje vihen re:

Vonesa të menstruacioneve (oligomenore-amenore)

Puçrra (akne)

Obezitet (mbipeshë)

Dalja e qimeve terminale (hirsutizm)

Probleme me ovulacionin dhe infertilitetin

Nëse shikojmë analizën e hormoneve gjejmë se hormoni LH dhe ai mashkullor pra testesteroni ose DHEAS janë të lartë.

Në këtë sëmundje ekuilibri mes hormoneve LH dhe FSH (që janë dy më kryesorët në lidhje me prodhimin e hormoneve të vezores) është prishur dhe si pasojë ndodhin probleme me ovulacionin (lëshimin e qelizës femër nga vezorja) dhe me pjekurinë e këtyre qelizave.

Duke qenë se hormonet mashkullore janë të larta vihet re një rritje të qimeve në fytyrë, gjokse, rreth kërthizës apo këmbë. Ndonjë herë vihet re edhe rënie flokësh anash sikur tek meshkujt.

Një nga problemet e tjera janë ato me mos pasjen e ovulacionit si rrjedhojë nuk ka edhe fertilizim. Gjithashtu meqë hormoni estrogjen prodhohet më shumë seç duhet rritet mundësia e kancerit të mitrës.

Këto gra si fillim vuajnë nga një çrregullim menstrual pra një vonesë e vazhdueshme në menstruacione apo mos pasja e tyre etj. Më pas fillon dalja e qimeve për të cilat folëm më lart .Më vonë fillojnë edhe problemet me shtatzaninë por sigurisht jo tek të gjitha gratë.Ka prej femrave që i kanë menstruacionet të rregullta.

Gjithashtu është vënë re edhe një rezistencë ndaj insulinës që do të thotë mundësi për diabet.

Diagnoza

Ankesat tipike bashkë me ultrasonografinë (eko) ndihmojnë në diagnostikim.Në eko vihen re shumë kiste bashkë me një zmadhim të përgjithshëm të vezores dhe rritjes së stromës. Në analizat e gjakut vihet re një rritje e hormonit mashkullor dhe e përpjestimit të LH/FSH.

Kurimi

Kurimin së pari varet nga ankesat e pacientit dhe e përcakton mjeku specialist gjinekolog.
Për problemet me menstruacionet (për ti rregulluar ) dhe me qimet mund të përdoren kontraceptivët sigurisht nëse nuk kërkohet shtatzani.Qëllimi i tyre është parandalimi i daljes së qimeve të tjera dhe për të marrë një rezultat duhet pritur më e pakta 6 muaj.Gjithashtu kundër efekteve të krijuara prej hormoneve androgjene (mashkullore) mund të përdoret edhe spironolaktoni, flutamidi,finasteridi etj.
Për qimet e krijuara nuk ka ndonjë kurë shumë ndikuese por mund të përdoren metodat e heqjes me elektroliz ose mund të përdoret depilimi apo kremrat për rënien e qimeve por duhet që në fillim të nisi përdorimi i ilaçeve kontraceptive. Kundër rezistencës së insulinës mund të përdoret metformin cili ndikon për mirë edhe për ovulacionin.
Në rastet e dëshirës për të bërë fëmijë mund të përdoren ilaçet që shkaktojnë ovulacion të cilët në shumicën e rasteve japin rezultat si p.sh klomifen citrat.Në fakt një metodë shumë e dobishme për këtë problem është edhe rënia në peshë nën direktivat e një dietologu sepse është vërtetuar se me r[nie në peshë tek shumë gra menstruacionet kanë hyrë në rregullin e tyre.
Nëse ilaçet nuk japin rezultatin e duhur tek kjo sëmundje mund të përdoren edhe metodat laparoskopike kirurgjikale (ovarian drilling).
Mos të harojmë se të sëmurët me këtë sëmundje duhen kuruar patjetër dhe duhet krijuar që çdo muaj të kenë menstruacione të rregullta.Nuk duhet harruar se kurimi mund të zgjasi gjatë.
Siç shihet edhe më lartë mënyrat e kurimit janë të shumëllojshme (ilaçe ka shumë me emra të ndryshëm) dhe këtu përmendëm disa shkurtimisht por nuk duhet harruar se këto ilaçe duhen përdorur me këshillën e mjekut gjinekolog sepse ai që ju viziton zgjedh për ju dhe ilaçin më të përshtatshëm edhe rradhën e duhur të përdorimit.
Gjithashtu na duhet të themi se mjekësia është një fushë që zgjerohet dhe që vazdimisht dalin ilaçe apo metoda kurimi të reja. Konsultohuni me mjekun tuaj dhe informohuni rreth tyre.

Dr.Nurian Ohri

www.mjeku24.com

Nëse fëmija juaj…

Thu, 29 Jan 2009 14:48:28 +0000

Çdo prind përballet me shumë probleme tek fëmija e tij që e merakosin. Në këtë artikull do të lexoni disa këshilla për të kontrolluar fëmijët tuaj dhe se kur duhet të kontaktoni me mjekun pediatër.Temperatura e lartë, dhimbjet e barkut tek bebet etj. janë disa nga më të shpeshtat.

Ka ethe të larta

Ethet janë reaksioni (kundërveprimi) me të cilin organizmi mbrohet nga ataku (prekja) i viruseve dhe baktereve.
Çfarë duhet bërë? Paracetamoli dhe Aspirina, të cilat janë barna antipirotike (kundër etheve), mund të përdoren vetëm kur
temperatura kalon 38°C. Këto shërbejnë për të parandaluar konvulsionet (përpëlitjet). Nga dy barnat e mësipërme është mirë të zgjidhni të parin, pasi Aspirina, megjithëse në raste shumë të rralla, mund të ketë efekte anësore të rënda. Për të mënjanuar ngritjen lart të temperaturës, zhvisheni fëmijën dhe i bëni një banjë të pjeshme (gjymtyrëve dhe ballit) me ujë të freskët. Por më me efekt është banja e plotë me ujë të vakët në govatë, duke shtuar gradualisht (në anë të
govatës) ujë të ftohtë, që temperatura të jetë rreth 37°C. Ky proces të zgjatë 5-10 minuta. Borsa me akull shërben mbi të gjitha për të pakësuar dhembjen e kokës, që shoqëron temperaturat e larta. Çdo 4 orë matet (kontrollohet) temperatura e fëmijës. Në qoftë se gjatë një dite temperatura nuk ulet, thënisni pediatrin, ndërkohë jepini fëmijës për të pirë lëngje frutash etj. me shumicë.

Ka konvulsione (përpëlitje)

Konvulsionet vijnë si rrjedhojë e etheve të larta që godasin 5% të fëmijëve, midis moshës 6 muajsh deri në 6 vjeç. Si rregull, konvulsionet shfaqen kur ethet rriten me shpejtësi: brenda 30-40 minutave temperatura e fëmijës arrin 37-39 gradë. Shpejtësia e
rritjes së temperaturës zakonisht çrregullon funksionimin normal të qelizave të sistemit nervor, e për rrjedhojë, muskujt marrin impulse të gabuara. I vogli, papritmas, humb ndërgjegjen, merr frymë me vështirësi, e ka muskulaturën të lëshuar, zgurdullon sytë. Këto shenja zgjatin përgjithësisht pak minuta dhe frikësojnë mjaft prindërit, por nuk janë të rënda. Kur temperatura rritet 37-40 gradë, por brenda një dite, përgjithësisht nuk ka rrezik për konvulsione.
Çfarë duhet bërë? Nëse fëmija e ka gojën të mbledhur (rrudhur), vendosni një shami midis dhëmbëve, që të mos kafshojë gjuhën. Nuk keni se ç’të bëni gjë tjetër, vetëm të kërkoni asistencën e mjekut. Lajmëroni pediatrin tuaj, që mund t’ju këshillojë një kurë për të parandaluar atake (goditje) të reja. I bëni fëmijës një vizitë te neurologu dhe një encefalogramë, për të përjashtuar dëmtime të mundshme të trurit.

Eshtë i mbushur me njolla në lëkurë.

Shfaqja e njollave në lëkurë është, shpeshherë, shenjë e një sëmundjeje infektive. Në qoftë se njollat janë pak a shumë të mëdha, me ngjyrë që shkon nga trëndafili në të kuqe të errët, tentojnë të bashkohen dhe fëmija i ka sytë e skuqur, kemi të bëjmë me fruth. Nëse janë shumë pika të dallueshme, të ndara midis tyre, dhe kur gjuha është skuqur shumë, bërë si manaferrë, duhet trajtuar si skarlatinë; ndërsa, kur kanë pamje fshikëzash (qeskash) të vogla, mund të jetë variçela. Por njollat mund të jenë edhe shenjë e një dermatiti. Në këtë rast lëkura është e skuqur, e thatë dhe si e zhveshur. Në fund, njollat mund të trajtohen edhe si urtikarie: duken të fryra, me ngjyrë bardhoshe ose trëndafili, rrethuar me një brerore të kuqe.
Çfarë duhet bërë? Shkoni vizitoni shpejt fëmijën te pediatri. Por, paraprakisht, izoloni fëmijën në një dhomë më vete ose kujdesuni të mos ketë kontakt me fëmijët e tjerë. Për ta mbrojtur fëmijën nga fruthi, kujdesuni t’i bëni një vaksinë në konsultore.

Ka gjëndrat të zmadhuara.

Kur gjëndrat limfatike zmadhohen e bëhen të dukshme, do të thotë që kemi të bëjmë me një infeksion në zhvillim. Linfonodulet (gjëndrat) janë “kazermat” nga të cilat nisen antikorpet (ose trupat mbrojtës) për të goditur mikrobet që kanë infektuar organizmin. Gjëndrat në anë të qafës dhe prapa veshëve fryhen në raste të një infeksioni të rrugëve të sipërme të frymëmarrjes. Gjëndrat inguinale (ato midis kofshëve e në bark), përkundrazi, zmadhohen më rrallë dhe tregojnë një infeksion të rrugëve urinare ose të organeve gjinore.
Çfarë duhet bërë? Nuk duhet të shqetësohemi. Në rastet e infeksioneve, rritja (zmadhimi) i gjëndrave është një reaksion absolutisht normal. Nëse fryrja e gjëndrave nuk ulet edhe pas shërimit të fëmijës ose paraqitet pa shenja të tjera, është mirë të lajmëroni pediatrin.

Anemia

Fri, 02 Jan 2009 16:01:12 +0000

Hemoglobina është lënda qe i jep ngjyrën gjakut dhe që transporton oksigjenin në pjesë të ndryshme te trupit. Shenjat apo problemet kryesore qe sjell anemia vijne pikërisht si pasojë e mosoksigjenimit të mirë të indeve. Prej shenjave te pergjithshme (jo specifike vetëm për aneminë) të anemisë jane lodhja, rrahjet e shpeshta te zemrës, vështirësia në frymëmarrje, zbehja në lëkurë dhe sy etj. Nëse anemia është e rëndë mund të shfaqen edhe probleme si zhurma në vesh, dhimbje koke, marrje mendsh, rënie në peshë, humbje e oreksit etj. Pra dhe anemia ka gradat e saj.
Anemia është te ulurit e hemoglobinës nën nivelin e njohur prej organizatës botërore të shëndetësisë sipas moshës dhe gjinisë. Keto kritere për meshkujt janë nën 13 g/dl, femrat 12 g/dl. Për fëmijët nga 6 muaj-6 vjec 11g/dl ndërsa nga 6-14 vjec nën 12g/dl.

Shkaqet e anemise:

Hemoragjitë
Shkatërimi i tepërt i qelizave të kuqe të gjakut
Helmimi me lëndë toksike p.sh plumb
Disa infeksione
Disa ilace
Difekt ne prodhimin e qelizave të gjakut
Punimi i tepërt i shpretkës
Mungesa e lëndëve kryesore si hekuri, acidi folik, B12, bakri etj.
Sëmundjet kronike p.sh sëmundja kronike e veshkave, ciroza etj.
Kancerat e qelizave të gjakut p.sh leucemia, lenfoma etj.
Sëmundjet endokrinologjike si insufiçenca adrenale, insufiçenca hipofiziale etj.

Megjithëse shkaktarët e anemisë ndryshojnë nga mosha në moshë përsëri shkaqet më të shpeshta janë mungesa e hekurit, mungesa e acidit folik dhe mungesa e vitaminës B12.

Duhet theksuar se anemia nuk eshte nje semundje ne vetvete por nje simptom (nje shenjë) e një problemi tjetër shëndetesor dhe shpesh here kërkohet prej mjekut që të gjendet shkaku që ka shkaktuar aneminë për arsye se rregullimi i nivelit të hemoglobinës ka lidhje direkte me kurimin e problemit shendetësor.

Diagnoza e anemisë vendoset me analizat e gjakut kurse shenjat që vihen re ndihmojnë mjekun për diagnostikim dhe diagnozën diferenciale.

Mungesa e hekurit

Është shkaku me i shpeshtë i anemisë. Hekuri është një komponent i rëndësishëm i hemoglobinës. Shkaqet jane te shumta e mes tyre:

Marrja e pakët me anë të dietës
Thithja e pakët nga organizmi (problemet me sistemin tretës si sëmundjet apo disa infeksione parazitësh)
Rritja e nevojës për hekur (p.sh në shtatzani)
Hemoragjitë kronike (këtu futen edhe menstruacionet)

Cilat jane shenjat ?

Përveç shenjave të përgjithshme të anemisë që i përmendëm në hyrje të shkrimit:
Të interesuarit për ngrënien e sendeve që normalisht nuk hahen (p.sh shkumës, dhe etj.)
Plasaritje në thonj dhe cepat e buzëve (angular stomatit)
Forma e lugës në thonj

Cilat ushqime jan të pasura me hekur?

Mish i kuq, mëlçia, peshku, rrushi i thatë, e verdha e vezës etj.

Cilat janë analizat që duhen bërë?

Matja e gjakut komplet, hekurit në serum, matja e kapacitetit të lidhjes së hekurit, transferrina, matja e ferritinës në serum, analiza e feçesit (sidomos tek të moshuarit) dhe të parët e gjakut në mikroskop.

Si kurohet?

Me marrjen e hekurit me anë të preparateve nga goja. Dy muaj pas përdorimit të preparatit hemoglobina do të vejë në gjendjen normale, por për të mbushur edhe depot e hekurit në trup duhet një kohë prej 6 muajsh. Tek të sëmuret që nuk kanë mundësi të marrin hekurin nga goja mund tu jepet nga damarët apo nëpërmjet muskujve.
Për përthithjen sa më të mirë duhet marrë pa ngrënë por shpesh për të parandalaur disa efekte merret pas buke. Nuk duhet marrë bashkë me qumështin apo prodhimet e tij se i pakësojne thithjen.

Tek gratë shtatzana dhe ato që japin gji duhet dhënë hekur shtesë.

Mungesa e acidit folik

Acidi folik është i nevojshëm për rritjen dhe zhvillimin e qelizave të kuqe të gjakut të cilat përmbajnë hemoglobinë dhe transportojnë oksigjenin në pjesë të ndryshme të trupit.
Alkoli është një prej lëndëve që ndikon për keq në metabolizmën dhe thithjen e acidit folik. Gjithashtu rritja e nevojës ps.h në shtatzani. Shkak tjetër për mungesën e acidit folik janë sëmundjet e traktit tretes, ilaçet kontraceptive orale, disa ilaçe të epilepsisë dhe të kancerit.

Cilat jane shenjat?

Diare
Depresion
Nje gjuhe e enjtur dhe e skuqur (glossit)

Mungesa e vitaminës B12

Mungesa e një faktori të nevojshëm për thithjen e B12 (ky faktor prodhohet në stomak) sjell edhe mos përthithjen dhe si rrjedhojë edhe mungesën e vitaminës B12. Edhe vitamina B12 nevojitet për rritjen dhe zhvillimin e qelizave të kuqe të gjakut. Gjithashtu marrja e pakët nga jashtë shkakton mangësi sidomos tek vegjetarianët (por kjo do disa vite). Në disa nga problemet me stomakun, me ileumin terminal (një pjesë e zorrëve të holla) apo infeksione të parazitare, pankretiti kronik etj. gjithashtu shfaqet mungesa e B12. Edhe disa ilaçe ulin vlerën e B12.

Cilat janë shenjat?

Mungesa e ndjesisë në duar dhe këmbë
Një gjuhë e dhimbshme dhe e enjtur (glossit)
Diare
Depresion
Pakësimi i funksioneve intelektuale
Mpirje në duar e këmbë

Në shumicën e rasteve kurimi i anemisë varet direkt prej kurimit te sëmundjes bazë gjithashtu dhe dhënia apo vënia ne vend e asaj lënde që mungon p.sh nëse ka hemoragji dhënia e gjakut e rrit hemoglobinën, nëse ka mungesë acidi folik apo B12 duhen dhënë nga jashtë ose duhet ushqyer me ushqime të pasura me këto lëndë. Duhet theksuar se kurimi i këtij problemi duhet bërë nën kontrollin e mjekut sepse duhet gjetur shkaku pas një vizite të detajuar dhe sigurisht një diagnoze e saktë është edhe çelesi i kurimit.

Dr.Nurian Ohri

www.mjeku24.com

Dhimbjet e qafës

Thu, 20 Nov 2008 00:49:04 +0000

Jeni ulur përpara kompjuterit dhe po mundoheni të përfundoni një project të rëndësishëm. Por ja që koka po jo dhemb dhe nuk po arrini të përqëndroheni. Dhimbja po ju kalon nga qafa tek shpatullat . Në vetvete po ndjeni një pakënaqësi. Ah, sikur të isha shtrirë dhe të më shtypte dikush shpatullat.
Nëse këto që thamë tek ju zgjasin mbi dy ditë ose përsëriten shpesh kjo tregon që keni probleme me qafën dhe se duhet të konsultoheni me një mjek specialist të rehabilitimit fizik.

Cili problem mund të jetë shkaktar?

Shkaqet e dhimbjeve të qafës janë disa p.sh travmat, problemet emocionale, lëvizjet dhe pozicioni i gabuar, problemet me kockat, dobësia e muskujve të qafës. Mundësia më e shpeshtë është tendosja e tepërt e muskujve të qafës dhe drejtimt të boshtit .

Cilat janë shenjat?

Kur qafa tendoset dy nga damarët kryesor që ushqejnë trurin (a.vertebralis) tërhiqen duke mos dërguar oksigjenin e nevojshëm në tru gjë që sjell dhimbje koke, të vjella, humbje përqëndrimi, humbje kujtese, marrje mendsh.

Si diagnostikohet?

Më e mira në këto raste është një vizitë tek mjeku dhe rezonanca magnetike nëse mjeku qe ju viziton ua kërkon.

Si kurohet?

Nëse është në hapat e para mjaftojnë përdorimi i një ilaçe relaksues të muskujve, aplikimi i ngrohtësisë, pushimi në një vend të qetë dhe pa dritë. Nëse problemi ka përparuar dhe ka prekur edhe dorën mund të ketë nevojë për rehabilitim fizik (ushtrime). Nëse bashkë me këtë ndodhet edhe ndonjë hernie diskale atëherë edhe operacion mund të duhet.

Nëse nuk kurohet çfarë ndodh?

Nëse këto probleme nuk kurohen mund të përparojnë aq sa edhe me qetëues nuk mund ti pengosh dhimbjet. Gjithashtu rrit mundësinë e një hernieje ku personi fillon të ndjej lodhje në krah dhe mpirje po të krahut. Mund të ndikojë në ecje dhe ekuilibër.

Çduhet bërë për ta parandaluar?

Mos dilni jashtë me kokë të lagur, mos u zgjasni lart për të marrtë diçka, mos ngrini pesha dhe mos mbani me njërën dorë pesha të rënda.
Pas largimit të dhimbjeve mund tju duhet të bëni ushtrime për forcimin e muskujve.

Dr.Nurian Ohri