Mongolian Forex Club

Өнөөдрийн хичээлээр өмнөх хичээл дээр үзсэн графикууд дотроос хамгийн их ашиглагддаг, бас хамгийн их мэдээллийг агуулж чаддаг лаан графикийн хэлбэрүүд болоод тэдгээрийн үр дүн, арилжаанд хэрхэн ашиглаж болох талаар заах болно.

зураг 1.

Өнөөдрийн хичээл. Лаан график нь босоо графикийн шинэчлэн сайжруулсан хувилбар гэж ойлгож бас болно. (зураг 1) Гэхдээ одоогоор дээрх 3 төрлийн графикийг аль алинийг нь ашиглаж байгаа бөгөөд хамгийн их мэдээллийг агуулж чаддаг гэсэн утгаар нь энэхүү лаан графикийг хамгийн ихээр ашигладаг. Лаан график нь өсөлт, уналтыг харуулахаас гадна тухайн хугацаанд хэр их уналт, хэр их өсөлт өгсөн болоод хамгийн дээд доод хязгаарыг ч бас илэрхийлж чаддаг. (зураг 2)

зураг 2.

Өмнөх хичээл дээр бид өсөлт уналтын графикийг өнгөөр илэрхийлдэг гэж үзсэн бөгөөд үүнийг уналт нь улаан өсөлт нь ногоон өнгөөр илэрхийлдэг гэж ойлгосон. Гэхдээ дамжуулагч брокер компаниудын ашиглагдаж байгаа платформуудаас шалтгаалж өсөлтийг цагаан, уналтыг хар өнгөөр ч бас илэрхийлдэг.

Лааны хэлбэрүүд нь болоод биеийн урт богино хэмжээнээс шалтгаалан дараагийн лаа хэр хэмжээтэй ямар өнгөтэй болох үүгээрээ өсөлт уналтын алин болохыг болоод хэр их зөрүүтэйгээр өөрчлөгдөх болох талаархи тодорхой хэмжээний мэдээлэл агуулсан байдгыг олж мэдэх болно. Энэ бүхэн олон жилийн давтамж судалгааны үндсэн дээр судлаач шинжээчид гарган тодорхойлсон байдаг бөгөөд нийтэч дүгнэлтүүдийг тайлбарлан бичсэн байдаг. Тиймээс энэ бүх тайлал нь бас 100 хувь магадлалтай гэсэн хатуу ойлголт авч болохгүй гэдгийг анхааруулах хэрэгтэй. Ер нь магадлалуудын хувьд ихэнх тохиолдолд давтагддаг хөдөлгөөнүүдийг тайлбарлах болно.

зураг 3

Open; Close; High;
Low гэсэн цэгүүдийг бид лаан гарфик дотроос харж байгаа. (зураг 3) Харин их биеийн дээд доод хэсэгт гаргасан илүү зураасыг бид лааны утас гэж ойлгож болно. Энэ утас тодорхой агуулга илэрхийлдэг болоод ч лаан график гэж нэрлэхэд нөлөөлсөн байхыг үгүйсгэхгүй. Гэхдээ энэ лаа бол дээшээ бас доошоо гарсан утастайгаараа онцлог байна. (зураг 3) Тэдгээр утаснуудыг Lower Shadow, Upper Shadow гэж нэрлэнэ. Эдгээр утаснуудын урт богино нь бас өөр өөрийн гэсэн мэдээлэл агуулж байдаг. Их урт байвал ханшийн рекорд цэг хаалт нээлтийнхээ ханшаас их хол очсон, харин их богино байвал хаалт нээлтийн ханшинд ойролцоо рекорд цэгүүд тогтоосон гэж үзнэ.

Зураг 4

Sexy Candle лааны бие

Лаа нь өөрөө утастай байдгийн адил биетэй байгааг бид харж байна. Лааны бие нь тухайн хугацааны туршид арилжааны өсөлтийн эсвэл уналтийн хэмжээг илэрхийлнэ. (зураг 4) Хэрэв бие нь богино заримдаа биегүй шахуу хэмжээтэй лаа үүссэн байвал тэр хугацаанд арилжаа төдийлэн явагдаагүй буюу явагдсан ч ханшийн хувьд өөрчлөлт ихээр өгөөгүйн илэрхийлэл болно. Харин хэдий чинээ урт биетэй байна төдий чинээ арилжаа идэвхитэй, ханш хол хэлбэлзсэнийх гэж тодорхойлдог.

зураг 5

Long upper Shadow – Энэ хэлбэр нь ханш нээгдэх мөчид өсөлт өгсөн боловч хаагдах мөчид уналттай төгссөн болохыг харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл хугацааны эхэнд ханш нээгдэх мөчид бух буюу bullish байж байгаад хугацааны төгсгөл рүү bear буюу баавгай
хүч түрэн орж ирсэнээр лааг эсрэгээр өөрчилсөн гэдгийг үзүүлж байгаа юм. Бух баавгай хоёр байнга тэмцэлддэг гэдэг бөгөөд энэ удаад баавгайн хүч ихэсч ханшийг доошоо буулгасан байна. (зураг 5а) Цагаан лаа буюу Long lower Shadow нь харин дээрхийн яг эсрэг үзүүлэлтийг харуулна. Энэ удаад харин баавгайн хүч суларч улмаар бухын ялалт гарснаар ханшийг өсгөсөн байна. (зураг 5б)

Зураг 6

Харин дараагийн зураг дээрх хэлбэр бол
төдийлэн арилжаа тийм ч их явагдаагүй бөгөөд бух баавгайн хүч аль аль нь
бас тийм ч ихгүй байж өнгөрснийг харуулж байна.

(зураг 6)

зураг 7

Харин энэ зураг дээр бол цагаан
ба хар лаа илт давамгайлсан байна. Цагаан нь бухнууд баавгайг ялсан. Хар лаа нь
нөгөө утгаараа бавгайнууд ямар ч боломж олголгүй бухыг ялсан гэсэн үг. (зураг 7)

зураг 8

Doji

Doji лаа нь их жижигхэн
биетэй бараг биегүй ч байж болно. Энэ нь тухайн хугацаанд бух баавгай хоёр аль аль нь бие биеээ ялж чадаагүй бөгөөд трэнд
үүсэх бол ханш эсрэг тийшээ эргэх магадлал байна гэдгийг илэрхийлж байгаа юм. (зураг 8, 9)

зураг 9

зураг 10

Long candle + Doji

Ханшийн өөрчлөлт болон өсөлт уналтын явцыг Trend гэж гол төлөв ярьж бичдэг бөгөөд бид график зөв уншиж сурснаараа

өсөлтийн trend, эсвэл уналтын trend ойртож байгааг болоод өнгөрсөн ханш аль trend-ээр явагдаж өнгөрснийг төвөггүй мэддэг болно. Дараах хэлбэрүүд дээр Bull Trend -ээр арилжаа үргэлжилж байгаад Doji гарж ирсэн байна. Энэ нь trend эргэхийн дохио болох магадлалтай, гэхдээ шууд sell захиалга сонгох гэж яарах хэрэггүй юм. Учир нь 100 хувь trend эргэнэ гэж батлаагүй байгаа. Бид үүнийг бага зэргийн магадлал бий л гэж ойлгож болно. Харин Doji гарч ирэхдээ баруун талын баавгай буюу bear candle-ийн close хязгаар
болох хаалтын ханшийн цэгээс доор гарч ирсэн үед дээрх магадлал өмнөхөөсөө илүү болохыг мэдэж авч болно. (зураг 10а) Харин дараагийн хэлбэр нь дээрхийн эсрэг боловч өсч яваад унах биш унаж яваад өсөх trend үүсэх гэж буйн шинж гэж ойлгоно. (зураг 10б)

Хэдийгээр энэ хичээлээр график уншиж сурах анхны сургалтуудыг олж мэдэж байгаа боловч дахин сануулж хэлэхэд энэ бүхэн магадлалын талаар бага зэргийн мэдээлэл агуулж байгаа гэж үзэх хэрэгтэй, хэдийгээр энэ магадлалууд нь ихэнх төлөв зөв байх үндэслэлтэй гэгддэг бөгөөд бид эдгээрээс илүү их баталгаа, олон нөлөөлийн хүчин зүйлүүдийг сурч мэдэх шаардлагатай. Иймээс бодит арилжаанд оролцох асуудлын талаар одоогоор бодох хэрэггүй, харин дадлагын данс нээж дадлагажих хэрэгтэй гэж зөвлөж байна.

Contact

2010-05-11T00:30:00.005+08:00

eyeballers_tz@yahoo.com

Хаяг: Хан-Уул дүүрэг 19-р хороололын Үйлчилгээний төвийн 202 тоот

Tel: 70141312, 99852892

График ба түүний төрөл, унших аргачлал

2010-05-10T21:48:00.001+08:00

Бид график уншиж сурахын өмнө арилжааны зах зээл дээр нээлтийн ханш, хаалтын ханшийг хэрхэн тодорхойлдог талаар тодорхой ойлголттой болсон байх хэрэгтэй. Мэдээллийн сувгуудаар ханшийн мэдээг зарлахдаа тухайн өдрийн арилжааны эхэнд нээгдэх үед эхэлсэн ханштай уялдуулан мэдээлдэг билээ. Энэ нь тухайн өдрийн нээлтийн ханш болдог. Харин тухайн өдрийн арилжааны төгсгөлд хамгийн сүүлд төгсгөсөн ханшийг хаалтын ханш гэнэ. Бид өдрийн хувьд ханшийг нээлтийн болон хаалтын ханш хэмээн ялган мэдсэн ч энэ зарчмын дагуу цаг хугацааны хувьд өдрийн, 7 хоногийн, сарын, улирлын жилийн гэж ханшийг бас тогтоон гаргадаг. Түүнчлэн сүүлийн 1 цагийн хувьд, 30 минутын хувьд, 5 минутын хувьд гэх мэтчилэн хамгийн бага хугацааны хувьд ч нээлт, хаалтын ханш тогтоож авч үздэг байна.

Бид нээлт хаалтын ханшийг тогтоож мэдсэнээрээ графикаар цаашид ханш хаашаа чиглэхийг мэдрэх хамгийн анхны чухал мэдээлэл авч байна гэсэн үг.

Ханшийн хэлбэлзлийг тоон үзүүлэлтээр гаргахаас гадна график үзүүлэлтээр гаргадаг. Энэхүү график нь дотроо үндсэн 4 төрөлд ангилагдана.

1. Tick chart буюу Ask & Bid график

2. Line chart буюу шугаман график

3. Bar chart буюу босоо график

4. Candlestick chart буюу “лаа” хэлбэрт график

Tick chart

зураг 1.
Энэ график нь төдийлэн ашиглагдах нь ховор байдаг бөгөөд ханшийн дээд доод цэгийг хамтаднь үзүүлж гаргадаг график юм. (зураг 1.) Зарим брокер пүүс ханшийн дээд доод цэгүүд ойртож холддог горимтой ажилладаг платформ ашигладаг. Харин ихэнх пүүс үндсэндээ дээд доод ханшийн зөрүү тогтмол байдаг учир үүнээс бусад 3 төрлийн график ашигладаг. Энэ графикийн үзүүлэлтийг дараах зургаас харж болно.

зураг 2.

Үндсэндээ дээд ханш болон доод ханшийг хамтад нь зурж гаргадаг. (зураг 2.)

Line chart

Зураг 3.

Line chart буюу шугаман график нь зөвхөн тухайн хугацааны хаалтын ханшуудыг хооронд нь холбож татсан шугамаар мэдээллийг илэрхийлдэг график юм. Ерөнхий хэмжээнд хэр хэлбэлзэж байгааг хаалтын ханшуудын байдлаар харуулдаг байна. (зураг 3.)

Bar chart

зураг 4.

Bar chart буюу босоо график нь тухайн хугацааны нээлтийн болоод хаалтын ханшуудыг тэмдэглээд ханшийн дээд болон доод цэгийг давхар харуулах боломжоор бүтээгдсэн график юм. Иймээс OHLC (Open High Low Close) гэж бас нэрлэдэг байна. (зураг 4)

Бид энэ графикийг хэрхэн уншиж сурах вэ? гэвэл: Доорхи зургаас та хараад мэдэх болно.

зураг 5.

Нээлтийн ханш, хаалтын ханш, дээд цэг, доод цэг зэргийг бүгдийг нэг дор харуулж байгааг харж байна.

(Open= нээлтийн ханшийн цэг, High= ханшийн дээд цэг, Low= ханшийн доод цэг, Close= хаалтын ханшийн цэг)

(зураг 5)

Зураг 6.

Candlestick chart

Candlestick chart буюу “лаа” хэлбэрт график нь Япон эрдэмтний бүтээсэн график болохоор японooс гаралтай гэдэг юм. Япон график ч гэж нэрлэх нь бий. Японы тариачид будаагаа худалдаж зарж авахдаа candlestick-г ашигладаг байсан ч гэж бичсэн байдаг. Яaгаад заавал candle гэж нэрлэсэн юм бэ? Яaгаад гэвэл candle гэдэг үгийг монгол хэл рүү хөрвүүлбэл “ЛАА” гэсэн утгатай болохыг та мэдэж болно. Энэ “ЛАА” хэлбэрт график маань бас босоо графикийн нэгэн адил нээлтийн ханш, хаалтын ханш, ханшийн дээд доод цэг зэргийг адилхан харуулна. (зураг 6) Энэ нь юугаараа ялгаатай давуу юм бэ гэвэл: харахад хялбар, ойлгомжтой болоод зогсохгүй өссөн буурсан байдлыг BODY буюу их биеийнхээ хэмжээ болоод өнгөөр тодорхойлж чаддаг байна.

зураг 7.

Та телевизээр New York-ийн хөрөнгийн бирж гарах болгонд нэг “БУХ”-ын хөшөө харагддагийг анзаарсан уу? Та энэ бух форекстэй ямар холбоотой зүйл гэдгийг мэдэх үү?

Бух-аар худалдан авагч буюу buy захиалгаар голлон дагнадаг арилжаа хийгч трейдэрүүдийг билэгдэн нэрлэдэг. Мөн энэ хэллэгийг өсөлтийн гарфик дээр бух гарафик ч гэж ашигладаг. Харин үүний эсрэгээр sell голлон дагнадаг арилжаа хийгч трейдэрүүдийг баавгай буюу BEAR хэмээн билэгдэн нэрлэнэ. Үүнтэй холбоотойгоор өсөлтийг бух хэмээн нэрийдэж, уналтыг баавгай гэж нэрлэж хэдийн заншжээ. (зураг 7)

Жишээ нь:
"BEAR CANDLE" = “БААВГАЙ ЛАА” нь нийлүүлэлт ихэссэний улмаас эрэлт багасч ханш уналттай байгааг харуулж байгаа юм.
"BULLISH" буюу "BULL CANDLE" = “БУХ ЛАА” нь нийлүүлэлт багассанаас шалтгаалж эрэлт ихэсч ханш өссөнийг илэрхийлнэ.
Дээрхи зурган дээр байгаа хоёр лаа нь улаан ба ногоон өнгөтэй байна. Ногоон өнгөөр өсөлтийг илэрхийлж байгаа бөгөөд "Bull Candle" гэж нэрлэнэ. Үүнийг мэдэхийн тулд "Open" буюу нээлтийн ханш доороос эхлээд "Close" буюу хаалтын ханш дээрээ хаагдсан байгааг харж болно. (зураг 7)

Улаан өнгөөр уналтыг илэрхийлсэн байдаг бөгөөд candle маань "Bear Candle" гэж нэрлэгддэг. Яaгаад гэвэл дээрхээс эсрэгээр "Open" буюу нээлтийн ханш дээрээс эхлээд "Close" буюу хаалтын ханш доороо хаагдсан байгааг харж болно.

Шунал ихэдвэл шулам болно.

2010-05-10T21:45:00.001+08:00

Энэ ертөнцөд таван бүлэг шунал байна. Эдгээр нь:
- дур булаам сайхныг нүдээр харах,
- таатай аялгууг чихээр сонсох,
- аятай үнэрийг хамраар мэдрэх,
- шүлс гоожим сайхан амтыг хэлээр мэдрэх,
- тааламжтай мэдрэмжийг гар /арьс/ хүрэлцэн мэдрэхэд үүснэ.

Энэ таван үүдээр биеийн таашаал шунал руу хөтлөгдөнө. Олон хүмүүс хойшид ирэх үр дагаварыг үл ойшоон энэхүү хүслээ гүйцээх гэж цэнгэлд умбана. Энэ нь ойн буга анчны урхинд ордог шиг шуналын цалманд лавтай орж буй хэрэг. Мэдрэхүйгээр дамжин гарах хүслийн таван үүд нь хамгийн аюултай хавх занга болно. Хүн энэ хавханд ороход сэтгэлд нь шунал үүсч зовж эхэлдэг. Өөрийн сэтгэлийг эзэмдэн захирч сурвал таван хүслээ хазаарлан зогсоож, сэтгэл нь номхорч, энэ насандаа жаргалтай амьдрах болно. Xүмүүс хувийнхаа эрх ашгаас болж нэр алдар, магтаалыг хүсдэг.

Гэвч нэр, алдар, магтаал гэдэг бол өөрөө шатаад дуусчихдаг хүжтэй адил юм. Хэрэв хүмүүс тэр нэр төр, магтаалын хойноос хөөцөлдвөл үнэний замыг алдана. Тэгээд л ноцтой аюулд учран удахгүй харамсан гашуудахад хүрнэ. Нэр төр, баялаг, мөнгөний хойноос хөөцөлдөгч хүн бол амтат баланд дүрсэн хурц хутга долоож буй хүүхэдтэй адил юм. Балны амтыг авмагц хэлээ зүсэх аюул учирна. Хүсэлдээ шунасан хүн хүчтэй салхины эсрэг бамбар барьж яваатай адил.

Галын дөл гар нүүрийг нь хуйхлах нь дамжиггүй. Шунал, мунхаг, уураар хордсон өөрийн сэтгэлд итгэж болохгүй. Сэтгэлийг дуранд нь туйлуулж болохгүй. Өөрийн сэтгэлийг барьж хүсэлд захирагдахгүй байх хэрэгтэй. Сайхан өнгө нь хараад сэтгэл минь эзлэгдэх нь хэмээн нүдээ ухаж авъя гэвэл тэнэг хэрэг болно. Хамгийн гол нь ухаанаа захирч чадах аваас шунал алга болно. Хүний амьдрал гэдэг бол бодлынхоо дагуу хөдөлж байдаг. Шуналын тухай бодвол шунал төрөх, үзэн ядах санааг төрүүлбэл улам хорсол буцлах, өшөө хорсолын зай өсвөл өшөө авах бодол төрнө.

Forex-Суурь шинжилгээ

2010-05-10T21:44:00.001+08:00

Forex арилжаачид өөрсдийн арилжааны стратеги, төлөвлөгөөгөө зохиохдоо ихэвчлэн судалгаа шинжилгээн дээр тулгуурладаг. Forex-д суурь шинжилгээ, техник (математик) шинжилгээ гэсэн хоёр гол шинжилгээ байдаг. Энэ удаа суурь шинжилгээ гэж юу болох forex арилжаанд хэрхэн хэрэглэгддэг талаар авч үзье.

Суурь шинжилгээ нь валютын ханшид нөлөөлөгч улс төр болон эдийн засгийн хүчин зүйлүүдийн талаар авч үздэг. Forex-ийн арилжаанд оролцогчид мэдээ тайлан бэлгэх болон ажилгүйдлийн түвшин, инфляци, эдийн засгийн бодлогууд, эдийн засгийн өсөлт зэрэг эдийн засгийн нилээд чухалд тооцогддог үзүүлэлтүүдийн талаарх мэдээлэл цуглуулах зэрэгт ихэвчлэн суурь шинжилгээг ашигладаг.

Суурь шинжилгээ нь валютын ерөнхий урсгалыг харуулах ба мөн зарим онцгой валютуудад нөлөөлөгч эдийн засгийн хүчин зүйлүүдийн талаарх ерөнхий хандлагыг тодорхойлох зорилготой.

Валютын ханш нь эрэлт нийлүүлэлтийн үндсэн дээр тогтдог ба эдийн засгийн нөхцөл байдалд хүчтэй нөлөө үзүүлдэг. Эрэлт, нийлүүлэлтэнд нөлөөлөгч эдийн засгийн хоёр гол хүчин зүйл байдаг ба эдгээр нь зээлийн хүү болон “эдийн засгийн хүч” юм. Эдийн засгийн хүч гэдэг нь дотоодын нийт бүтээгдэхүүн, гадаадын хөрөнгө оруулалт болон худалдааны тэнцэлээр илэрхийлэгддэг

Эдийн засгийг хэмжигч үзүүлэлтүүд:

Засгийн газрын явуулдаг үйл ажиллагаа болон онлын талын хэд хэдэн үзүүлэлтүүд байдаг. Эдгээр нь эдийн засгийн эрүүл мэндийг хэмждэг бөгөөд мөн, хөрөнгө оруулалтын зах зээлийн бүх л секторуудаар хэмждэг. Эдгээр үзүүлэлтүүд нь ихэвчлэн сараар, зарим нь бүр долоо, долоо хонгоор гардаг.

Хамгийн чухал гэгддэг хоёр үндсэн үзүүлэлт байдаг ба эдгээр нь хүүгийн түвшин, олон улсын худалдаа болно. Мөн хэрэглээнийн үнийн индекс, урт хугацааны хэрэглээний бараа (durable goods), үйлдвэрлэлийн үнийн индекс (Producer Price Index), Purchasing Manager's Index (PMI), болон жижиглэн худалдаа зэрэг голлох үзүүлэлтүүд байдаг.

ХҮҮГИЙН ТҮВШИН:

Энэ нь валютуудад хүчтэй болон сул нөлөөг аль алинийг нь үзүүлж байдаг. Нэг талаас, хүүгийн түвшин өндөр байх нь гадаадын хөрөнгө оруулалтыг татдаг бөгөөд энэ нь тухайн улсын валютад хүчтэй нөлөө үзүүлдэг. Хөрөнгийн зах зээл дээрх хөрөнгө оруулагчид өөрсдийн хөрөнгөө зарах замаар хүүгийн түвшинг өсгөдөг ба энэ зээлийн хүүгийн өсөлт нь маш олон компанид сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Хөрөнгийн зах зээл дэхь хөрөнгө оруулагчид нь хөрөнгийн зах зээлийн уналт болон нийт эдийн засгийн уналтаас болж өөрсдийн хөрөнгөө зарж борлуулахад хүрдэг.
Дээрх нөлөөллийг тодорхойлох нь олон цогц хүчин зүйлийг өөрчилж байдаг ба эдгээрийн өөрчлөх замаар хүүгийн түвшинг өөрчилж эдийн засагт болон валютын ханшид нөлөөлж ерөнхий эдийн засгийг зохицуулж байдаг.

ОЛОН УЛСЫН ХУДАЛДАА:

Гадаад худалдааны тэнцэл алдагдалтай гарах нь нийгэмд таагүй зүйлүүдийг бий болгодог. Гадаад худалдааны тэнцэлийн алдагдал гэдэг нь гадаадад үйлдвэрлэсэн бараа бүтээгдэхүүнийг худалдан авах замаар мөнгө гадаад улс орнуудруу урсах эсвэл тухайн орны валютын үнэ цэнэ буурахыг хэлдэг.

Гадаад худалдааны тэнцэл алдагдалтай гарах нь зах зээлд сайн муу аль аль хүлээлтийг бий болгож байдаг. Хэрвээ эрх бүхий байгууллага гадаад худалдааны алдагдалыг урьдийн адил зохицуулна гэж үзвэл үүнийг валютын ханшид л нөлөөлөх замаар хийх болно. Зах зээл дэхь хүлээлт хэдий чинээ их байна гадаад худалдааны алдагдал нь валютын ханшинд төдий чинээ л ихээр нөлөөлнө гэсэн үг.

Бусад үзүүлэлтүүдэд хэрэглээний үнийн индекс буюу амьдралын өртөгийг хэмждэг үзүүлэлт, үйлдвэрлэлийн өртөгийн индекс буюу бараа бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх өртөгийг хэмждэг үзүүлэлтүүд багтдаг. ДНБ нь тухайн улс орны дотооддоо үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний өртөгийн хэмждэг үзүүлэлт, M2 буюу мөнгөний нийлүүлэлт нь тухайн улсын нийт валютын дүнг илэрхийлдэг.
АНУ-д л гэхэд гол гэсэн 28 үзүүлэлтийн тухай авч үздэг. Эдгээр үзүүлэлтүүд нь санхүүгийн зах зээлд хүчтэй нөлөө үзүүлдэг ба forex-ийн арилжаанд оролцогчид өөрсдийн арилжааны стратегидаа эдгээрийн хэрэглэж байх хэрэгтэй байдаг. Шинэ мэдээллүүдийг байнга тавьж бэлтгэж байдаг маш олон вэбсайтууд байдаг ба мөн forex брокерууд арилжаанд оролцож байх үедээ шинэ мэдээллүүдээр хангагдаж байдаг.

From: http://amba.royalinfo.ru/tag/nijt/

ЭДИЙН ЗАСГИЙН УХААНЫ ТОВЧ ТҮҮХ

2010-05-10T21:42:00.000+08:00

Эдийн засгийн ухаан бол юун түрүүн нийгмийн ухааны нэг гол салбар. Нийгмийн ухаан нь хүн-хүний, хүн-байгалийн, хүн-хүмүүсийн харилцааг судлан, зүй тогтолыг нь олж илрүүлэхэд чиглэгдэнэ. Байгалийн ухааны зүй тогтлууд нь тодорхой цөөн тооны өгөгдөхүүнтэй байдаг тул оролт гаралтыг тоцоолон хуулийг нь гаргаж ирдэг. Гэтэл нийгэм нь оролцогч асар олон хүмүүсийн бүрдэл ба тус болгондоо тусгай ертөнц, ертөнц болгонд нь гаднаас үйлчлэх хүчин зүйл хэтэрхий олон тул үүнийг яв цав томъѐочлон математикжуулж түгээмэл үйлчлэх хуулийг нь нээх бараг бололцоогүй юм. Энэ утгаараа нийгмийн ухааны аль ч салбар нь илүүтэй субъектив шинж чанартай.
Эдийн засгийн ухаан нь шинжлэх ухааны салбар болон хөгжиж эхэлсэн нь хүн төрөлхтний иргэншлийн нийт түүхтэй харьцуулахад саяхны үйл явдал билээ. Хүмүүс хоорондын солилцоо, энэ нь хэрхэн явагддаг, түүний механизм, баялаг хэрхэн бүтээдэг, үүнд хүмүүс болон төр хэрхэн оролцдог, яаж хариу үйлдэл хийдэг зэргийг судлах ба психологи, социологи, эрх зүй, улс төр судлал, сурган, зэрэг нийгмийн ухааны бусад салбаруудтай нягт уялдаатай. Баялагийг хэрхэн эрэн сурвалжлах, бүтээх, буй болгох, солилцох, хуваарилах талаар үе үеийн эрдэмтэн мэргэдээс эхлээд нийгмийн зүтгэлтнүүд, улс төрчид, нийгмийн анги давхрага, хүмүүс ба бүлэг хүмүүсийн хооронд ялгаатай хандлага үргэлж байсаар ирсэн ба энэ нь хүн төрлөхтний ялангуяа сүүлийн 250 орчим жилийн хөгжил дэвшил, сүйтгэл дайн, маргаан тэмцлийн үндсэн шалтгаан болсон юм. Чухам энэ үзэл бодол дээр тулгуурлан баруун, зүүн, фашист, коммунист, либерал, социалист, үндсэрхэг, коммуны гэх мэтийн янз бүрийн хандлага, чиглэл, урсгал буй болсон билээ. Эдгээр хандлага урсгалын түүхэн замнал, зөрчилийн уг шалтгаан, хөгжил тэмцлийн ерөнхий байдал зэргийг тоймчлон ярилцацгаая.

МЕРКЕНТАЛИЗМ
Дэлхийн эдийн засаг зогсонги байдалд орсон хийгээд баялаг нь хязгаарлагдмал учраас алив нэг үндэстний урагшлах цорын ганц зам бол өөр нэг үндэстнийг шулах гэж мерканталистууд итгэдэг байсан. Ийм ч учраас тэд дотооддоо төрийн эрх мэдлийн монопол тогтоож, ядуу орнуудын алт болон бусад үнэт зүйлийг булааж авахын тулд төлөөний хүмүүс болон цэрэг илгээх замаар гадааддаа колончлолын бодлого явуулахыг дэмждэг байлаа.
Баялагийг гол бүрдүүлэгч зүйл нь мөнгөн хөрөнгө, тухайн үеийнхээрээ алт, мөнгө мөн гэж мерканталистууд үзнэ. Үндэстэн бүрийн хамгийн анхдагч зорилго нь аль болох их хэмжээний алт, мөнгө цуглуулах, үүний тулд шаардлагатай гэж үзсэн бүх л аргыг хэрэглэх явдал аж.
Яаж илүү их мөнгөн хөрөнгө олох вэ? Нэгдүгээрт Испани, Португал мэтийн том улсууд алтны орд нээх, чадлынхаа хэмжээгээр энэхүү үнэт металлыг цуглуулах даалгавар өгөн өөрсдийн төлөлөгчдийг алс холын орнууд руу илгээж байсан. Алт мөнгөн гулдмайн хорхойгоо дарах дээрээ тулаад ирэхээр ямар ч экспедици, дайны өртөг аль хэр өндөр тусах нь тэдний хувьд огт падгүй хэрэг болдог байв. Европын бусад улсууд алт хайгчдыг дууриан алт мөнгөний экспортонд хориг тогтоох, өндөр торгууль ноогдуулах замаар худалдаа, солилцоонд байнга хяналт тогтоож байлаа. Хоѐрдугаарт, мерканталистууд худалдааны тааламжтай тэнцэл бий болгох, өөрөөр хэлбэл тэдний эрдэнэсийн хайрцаг алт мөнгөөр байнга сэлгэгдэж байх арга зам хайж байсан. Яаж? Экспортыг дэмжиж, импортыг хориглох нь алив улс орныг баяжуулах хоѐр хүчтэй хөдөлгүүр мөн гэж мерканталистууд үзэж байв. Худалдаа, үйлдвэрлэл, эцэст нь амьдралын өндөр жишигт хязгаар тогтоох зорилго бүхий олон янзын өндөр гааль, хураамж, хязгаарлалт, хууль дүрмийн талаар Смит Үндэстний баялаг номондоо маш тодорхой дүрсэлсэн байдаг. Арилжаа худалдаанд ингэж хөндлөнгөөс оролцох нь аяндаа л үндэстэн хоорондын зөрчил, дайнд хүргэдэг.

АДАМ СМИТ БА ЧӨЛӨӨТ ЗАХ ЗЭЭЛ, ЖАМ ЁСНЫ ЭРХ ЧӨЛӨӨНИЙ ТУНХАГЛАЛ
Орчин үеийн эдийн засгийн ухааны түүх 1776 оноос эхэлсэн. Энэ алдарт оноос өмнөх хүн төрөлхтний цаасанд бичигдэж үлдсэн түүхийн зургаан мянган жилийн туршид бараг хүн бүрийн цаг тутам санаа тавьж байдаг асуудал болох амьжиргааны мөнгөө олох сэдвээр нэг ч дорвитой бүтээл хэвлэгдээгүй байсан билээ.
Ромын үеэс эхлэн Дундад зууны харанхуй үе, Сэргэн мандлын үе хүртэл хэдэн зуун, мянганы туршид хүмүүс ердөө л өдрийн хоолоо олох гэж хөлсөө дуслуулан чардайдаг байсан. Цагаас өмнөх үхэл, өвчин, өлсгөлөн, дайн, амьжиргаанд хүрэн ядах ажлын хөлс энэ бүхнийг даван туулах гэж тэд цаг үргэлж тэмцэж байлаа. Хангалуун амьдрал зөвхөн цөөн тооны захирагч, язгууртангуудад л хүртээлтэй байж. Энгийн ард иргэдийн хувьд хэдэн зууны туршид сайжирч дээшилсэн зүйл төдийлэн байсангүй. Нэг хүнд ноогдох ажлын хөлс жилээс жилд, цаашлаад арав арван жилийн турш бараг л өөрчлөгдөхгүй хэвээр хадгалагдсаар байв. Хүний дундаж наслалт 40 байсан арваннайм дугаар зууны үеийн хүмүүсийн амьдралыг “хаягдмал, ядуу, жигшүүртэй, бүдүүлэг, богино” гэж Английн зохиолч Томас Хоббэс тодорхойлжээ Ингээд 1776 он болж, энгийн нэгэн ажилчин хүний хувьд анх удаа итгэл найдвар, горьдлого төрөх боллоо. Энэ үеийг Соѐн гэгээрийн үе юм. Түүхэнд анх удаа ажилчид хоол хүнс, орон байр, хувцас хунарынхаа хамгийн анхдагч, хамгийн доод хэмжээний хэрэглээг хангах боломж бүрдэж эхэлсэн. Урд өмнө нь хангалуун хэрэглээнд тооцогдож байсан цай хүртэл жирийн хүмүүсийн ундаа болж хувирлаа.

1776 ондҮндэстний баялагийн мөн чанар, учир шалтгааны лавлагаа нэртэй хоѐр боть, 1 000 хуудас бүхий ном хэвлэгдэн гарсан нь. дэлхийн хувь заяанд асар их нөлөө үзүүлэх хувь тавилантай байжээ. Номын зохиогч нь Гласгоугийн Их сургуулийн профессор доктор Адам Смит байлаа.

Үндэстний баялаг нь дэлхийг цочроосон оюуны их тэсрэлт байсан юм. Адам Смит Шотландын Соѐн гэгээрлийн үеийн үр жимс агаад хөгжил цэцэглэл, санхүүгийн бие даасан байдлын тухай нийтлэг томъѐог цаасан дээр буулгасан нь дараагийн зууны иргэд, хошуучлагчдын үзэл бодолд хувьсгал хийн, эдийн засаг, худалдааг жинхэнэ үйлс болголоо. Энэ ном хэвлэгдэн гарсанаар зүгээр нэг алт мөнгө хуримтлуулахтай зүйрлэшгүй их хэмжээний баялаг бүхий шинэ ертөнц бий болох найдвар бий болсон юм. Энэ шинэ ертөнц нь зөвхөн баячууд, захирагчдад төдийгүй энгийн хүмүүст ч хүртээлтэй байх итгэл төрүүлэх боллоо. Үндэстний баялаг нь эдийн засгийн бие даасан байдлын тухай тунхаглал байсан гэж дүгнэн хэлж болно.

Бидний өгүүлж буй Шотландын философич маань худалдааны өндөр гааль болон бусад хязгаарлалтыг хурцаар шүүмжилж, ингэснээр мерканталист системийг шууд буруутгасан. Худалдааны тааламжтай тэнцвэр бий болгох оролдлого нь “утгагүй зүйл” гэж тэрээр шулуухан мэдэгдэв. Ямар нэг бараа үйлдвэрлэх “байгалийн давуу боломж” аль нэг оронд өөр нэгтэй нь харьцуулахад байдаг гэж тэр үзэж байлаа. “Асар их хөдөлмөр зарж байж. Шотландад маш сайн сортын усан үзэм ургуулж болно л доо” гэхдээ шотланд дарс үйлдвэрлэх өртөг нь Францаас дарс импортлохоос гуч дахин өндөр өртөгтэй тусна гэж Смит үзжээ. “Шотландад бургунд юмуу кларэт дарс үйлдвэрлэхийг дэмжих гэсэн ганцхан зорилгоор гадаадаас ямар ч төрлийн дарс импортлохыг хуулиар хориглох нь ухаалаг явдал мөн үү?”.

Мерканталист бодлого нь зөвхөн үйлдвэрлэгч, монополчлогчдод л ашигтай, зөвхөн тэднийг дэмжихэд л чиглэсэн алхам гэж Смит үзэж байлаа. Нэгэнт хэрэглэгчдэд ашиггүй учраас меркантализм нь хөгжил цэцэглэлийн эсрэг чиглэсэн, харалган зүйл. “Мерканталист тогтоцод хэрэглэгчдийн ашиг сонирхол нь бараг үргэлж үйлдвэрлэгчдийн эрх ашгийн төлөө золислогддог”
Худалдааны элдэв хязгаарлал нь хоѐр улсын аль алины үйлдвэрлэлийн чадавхид сөргөөр нөлөөлдөг учраас үүнийг таслан зогсоох ѐстой гэж Смит мэтгэж байлаа. Жишээ нь Англи, Франц хоѐрын хоорондын худалдааг өргөжүүлсэнээр аль аль үндэстэн нь хожно. “Айл бүрийн хувьд ухаалаг, зөв алхам нь эзэнт гүрний хувьд тэнэг хэрэг байх нь бараг л үгүй” гэж Смит тайлбарлав. “Бид өөрсдөө үйлдвэрлэх өртгөөс хямд үнээр гадаадын өөр нэг орон ямар нэг барааг бидэнд нийлүүлж чадаж байвал тэднээс худалдаж авах нь хавьгүй дээр ” .

Адам Смит Үндэстний баялаг номоо баялаг гэж юу болох талаархи хэлэлцүүлэгээр эхэлжээ. “Ажлын бүтээмжийн эрч хүчийг хамгийн ихээр дээшлүүлэх” тэр зүйл чухам юу байх вэ гэсэн асуулт тавьсан. Арилжааны тааламжтай тэнцвэр үү? Илүү их алт мөнгө үү?

Аль нь ч биш, энэ нь менежментийн шилдэг арга барил болох “хөдөлмөр хуваарилалт” билээ. Смит хамгийн түгээмэл жишээ болгон зүүний үйлдвэрийн үйл ажиллагааг нарийн тодорхойлж харуулсан. Ажилчид үйлдвэрлэж буй зүүний гарцыг нэмэгдүүлэх зорилгоор хоорондоо өөр өөр арван найман ажилд хуваарилагдсан байдаг. Цаашилбал зах зээлийг бүх дэлхийг хамарсан арилжаа солилцоо болгож өргөжүүлэхэд хөдөлмөрийн нарийн мэргэжил, хуваарилалт бүр өргөснө гэсэн үг. Ажлын бүтээмж, арвич байдал сайжирч, нөр шаргуу хөдөлмөрлөсний үр дүнд дэлхий даяар ажлын бүтээмж нэмэгдэх болно. Баялаг гэдэг нь тодорхой тоо хэмжээ биш учраас бүх улс орон нэг нь нөгөөгөө хохироолгүйгээр баяжих боломжтой билээ. Үйлдвэрлэл, арилжаа солилцоог дээд хэмжээгээр нэмэгдүүлж, улмаар “дэлхий нийтийн тансаг байдал”, “ажлын бүтээмжийн эрч хүч”-д дэм өгөх арга зам юу вэ?

Адам Смит маш тодорхой хариулт өгсөн: хүмүүст эдийн засгийн эрх чөлөө өг!
Смитийн Үндэстний баялаг ном эхнээсээ эцсээ хүртэл “жам ѐсны эрх чөлөө”, хэн нэг нь төрийн оролцоогүйгээр юу хүссэнээ хийх эрх чөлөөний зарчмыг өмгөөлсөн байдаг. Энэ нь хөдөлмөр, хөрөнгө, мөнгө мөн бараа таваарын чөлөөтэй урсгал гэсэн үг. Эдийн засгийн эрх чөлөө нь илүү дээр материаллаг амьдрал руу хөтлөөд зогсохгүй, энэ нь хүн бүрийн эдэлбэл зохих хамгийн суурь эрх билээ. Смитээс ишлэл авъя: “Хүн төрөлхтөнийг өөрсдөө үйлдвэрлэж чадах зүйлээ хийхийг, эсвэл өөрсдийн хөрөнгө, үйлдвэрлэлийг өөрсөддөө хамгийн ашигтай гэж үзэж буй байдлаар ашиглахыг хориглох нь хүн төрөлхтөний хамгийн ариун нандин эрхийг илэрхий зөрчсөн хэрэг мөн” Дүгнэж хэлэхэд бүх л хүмүүст “жам ѐсны эрх чөлөө” ба өрсөлдөөний нөхцөлд өөрсдийн хувийн ашиг сонирхлоо дагах бололцоо олгосон эдийн засгийн систем нь өөрөө өөрийгөө зохицуулан, цэцэглэн хөгжсөн аж ахуй буй болгоно. Импортын, хөдөлмөрийн болон үнийн хязгаарлалтыг устгаснаар бага үнэ, ажлын өндөр хөлс хийгээд илүү сайн бүтээгдэхүүн бий болж, улмаар бүх нийтийн хөгжлийн дээд төвшинд хүрэх болно.

Тэр өөрийгөө зохицуулах систем буюу сонгодог загварын гурван шинж чанарыг онцлон дурдсан:
1. Эрх чөлөө: Бараа, бүтээгдэхүүн, хөдөлмөр, хөрөнгө үйлдвэрлэх, солилцох эрх чөлөө.
2. Хувийн явцуу эрх ашиг: Өөрийн бизнес эрхлэх эрх, бусдын хувийн явцуу эрх ашгийг өөртөө татах.
3. Өрсөлдөөн: Бараа таваар, ажил үйлчилгээ үйлдвэрлэх ба арилжих өрсөлдөөнд оролцох эрх.
Энэ гурван бүрэлдэхүүн хэсэг нь ажилчин, эзэд, капиталистуудыг “бодит зохицолд” хүргэнэ гэж Смит нотолсон.
Сая сая хувь хүний сайн дурын явцуу эрх ашиг нь төрийн ямар нэг төвлөрсөн чиглүүлэлт шаардалгүйгээр тогтвортойгоор хөгжин цэцэглэгч нийгмийг бий болгоно. Сэхээрсэн хувийн явцуу эрх ашгийн тухай түүний номлолыг голдуу “үл үзэгдэгч гар” гэж нэрлэдэг. Үндэстний баялаг-аас алдартай ишлэл татъя:
Махны худалдагч, шар айраг исгэгч, талхчингийн сайхан санаа нь биш гагцхүү өөрийнхөө эрх ашгийг хичээсэн үйлдэл нь бидний өмнө хоол тавьж байгаа юм. Бид тэдний хүмүүнлэг чанар руу нь биш, хувиа бодсон үзэл рүү нь хандаж, өөрийнхөө хэрэгцээний тухай биш тэдний ашгийн тухай сануулдаг. …Хөрөнгө, хөдөлмөрөө хөдөлгөж буй аль ч хүнд олон түмний ашгийг бодох сэдэл байхгүй… тэдний ашгийг яаж хамгаалж байгаагаа ч мэдэхгүй… ердөө л үл үзэгдэх гарын хүчээр хөдөлж байгаа, гэхдээ ингэх нь ч түүний сэдэл байгаагүй… Ихэнхидээ л өөрийн эрх ашгаа хичээгээдэхсэн чинь энэ нь хар аяндаа олон түмэнд ашигтай болж буй хэрэг.

РИКАРДО, МАЛЬТУС НАРЫН ТУС БОЛООД ГАЙ
Адам Смитийн Үндэстний баялаг бүтээл 1776 онд хэвлэгдэн гарснаар Европт өөдрөг үзлийн шинэ эрин үе эхэлсэн билээ. “Амьдрал, эрх чөлөө, аз жаргалыг амлаж байсан Америкийн хувьсгал, “эрх чөлөө, шудрага ѐс, тэгш эрх” амлаж байсан Францын хувьсгалыг нийгмийн шинэчлэгчид ажиглан дагаж итгэл дүүрэн байсан үе. Философчид дайн дажин, гэмт хэрэг, ядуурал байхгүй бүх нийтээр амар амгалан амьдрах ертөнцийн тухай мөрөөдөж, Томас Моор Утопи зохиолоо бичлээ. Суу билэгт Адам Смит, түүний Франц нөхөд Монтэскю, Сэй, Бастиа, дэ Токвиль нар энх амгалан, шударга ѐс, бүх нийтийн элбэг хангалуун байдлыг бий болгох “жам ѐсны эрх чөлөөний” эдийн засгийн системийг хөгжүүлж байжээ.

Гэвч егөөдөж байгаа юм шиг Адам Смитийн хоѐр шавь болох Томас Робэрт Мальтус, Дэвид Рикардо нар энэ загварт хамгийн хэцүү сорилт тулгаж тавив. Тухайлбал Мальтусын дэвшүүлэн тавьсан “дэлхийн хүн амын хэт өсөлт, байгалийн баялгийн гамгүй хэрэглээ нь Адам Смитийн ардчилсан хөгжил цэцэглэлийн тухай мөрөөдөлд нийцэх үү?“ гэсэн асуудал өнөөдөр ч бидний анхаарлыг татсаар байгна. “Байгаль дэлхий хүний хоол тэжээлийг үйлдвэрлэхээс хамаагүй хурднаар хүн амын өсөлт явагддаг ”, ийм ч учраас хүн төрөлхтний олонхи нь Хоббэсын дүрсэлсэн амь зуулгаар амьдрах хувь заяатай гэж Мальтус мөхлийн тухай өгүүлсэн.

“Дэлхийн гадаргуугийн томоохон хэсэгт угаасаа газар тариалан эрхлэх бололцоогүй учраас ашиглагдах газрын хэмжээ цаанаасаа хязгаарлагдмал. Гэтэл өмнө нь ашиглаж байсан газарт нэмэлт хөрөнгө зарцуулах мөртлөө ургацын хэмжээ үргэлж буурсаар байдаг”. Чухам эдгээр шалтгаанаар хүн төрөлхтний ахуй амьдралыг тэтгэх хөрөнгө мөнгөний хэмжээ цаанаасаа хязгаартай байдаг. Нөөц хомсдож, өгөөж “тогтмол буурсаар байх үзэгдлийг” өнөө үед өгөөж буурах хууль гэж нэрлэдэг. Эдийн засгийн амин чухал энэ ойлголтыг хөгжүүлсэн анхны эрдэмтэн нь Мальтус юм. Тодорхой нэг хэмжээний газарт илүү хэмжээний хөрөнгө, хөдөлмөр зарцуулах хэмжээгээр үйлдвэрлэл буюу бүтээгдэхүүний өсөлтийн хурд улам буурдгийг энэ хуульд тодорхойлсон байна.

Түүхэнд Рикардогийн үе байсаан. Энэ нь ч их чухал үе байлаа. Хатуу мөнгийг дэмжсэн түүний уйгагүй заргын хүчээр инфляцын эсрэг чиглэсэн мөнгөний эрүүл стандартыг тогтоосон Пийлийн хуулийг (The Peel Act) Английн парламент 1844 онд баталсан. Худалдааны хоригийг эсэргүүцсэн сэтгэлд хүрэхүйц, итгэл үнэмшилтэй дайралт нь хөдөө аж ахуйн бараанд үнийн өндөр хориг тогтоосон Английн муу нэрт Үр тарианы хуулийг 1846 онд цуцлахад хувь нэмэр болсон нь эргэлзээгүй. Бодлогын эдгээр түүхэн өөрчлөлтийн дараагаар Их Британи богино хугацааны дотор хоол хүнснийхээ ихэнхи хувийг импортоор нийлүүлэн, хувцас ба бусад үйлдвэрийн бараа экспортод гаргадаг “дэлхийн үлгэр дуурайлал”-ын газар болон хувирч, Үйлдвэржилтийн хувьсгалтай хөл нийлэн алхах болжээ. Иймээс Адам Смитийн зарчим, зах зээлийн хөтлөх хөгжил цэцэглэлтэй таарч тохирч байсан Рикардогийн бодлогод магтуулах зүйл их байсныг харж болно.

Түүнээс гадна эдийн засгийн ухааныг математикийн нарийвчлал бүхий нарийн шинжлэх ухаан болгох суурийг тавигч гэж олон хүн үздэг. Тэрээр ердөө цөөн хувьсагчтай энгийн аналитик загвар бүтээн, бүлэг үйлдэл хийсний дараа хүчтэй дүгнэлт гаргадаг, хийсвэр эргэцүүлэл хийх гайхмаар авъяастай санхүүгийн эдийн засагч хүн байсан юм. Загвар бүтээх энэ арга барилыг Жон Мэйнард Кэйнс, Поул Самүэлсон, Мильтон Фридмэн гээд хорьдугаар зууны олон гарамгай эдийн засагчид өвлөж авсан бөгөөд энэ нь эконометрикийн алдарших суурь болсон билээ. Гэлээ ч Дэвид Рикардод муу тал байсан. Түүний аналитик загварчлал нь хоѐр иртэй сэлэм л гэсэн үг. Нэг талаас энэ нь биднийг мөнгөний тоон онол, харьцангуй давуу талын хуультай болгосон. Гэхдээ нөгөө талаас үнэлэмжийн хөдөлмөрийн онол амьжиргааны доод төвшингийн хөдөлмөрийн хөлсний төмөр хууль, зарим эдийн засагчдын нэрлэдэг “Рикардо алдаа” буюу хийсвэр загвар бүтээх аргыг хэтэрхий олон давтаж хэрэглэх, эсвэл алдаатай таамаглал гаргах замаар хэн нэг нь хүссэн үр дүнгээ (жишээ нь түүний үнэлэмжийн хөдөлмөрийн онол) хүчээр “батлах” зэрэг нь бас л Рикардогийн аналитик загварчлалаас үүдэлтэй. Карл Маркс болон бусад социалистууд гай хөөтэй санаа бодлоо Рикардогийн Зарчмууд бүтээлээс авсан байдаг (1951). Маркс Рикардог өөрийн оюуны багш гэж шулуухан хэлдэг байсан.

Ер нь Рикардо Смитийг хайрлаж хүндэтгэдэг байсан мөртөө бодлогын зөвлөмжөөс нь зөрөн эдийн засгийн ухааныг доош нь шал өөр зам руу чирсэн билээ. Адам Смитийн нийцэж зохицсон “өсөлт”-ийн загвараас ангид, бүр эсрэг загвар бодож олсон нь ажилчид, газрын эзэд, капиталистууд эдийн засгийн бялууг хуваахын тулд хоорондоо дайсагналцах “хуваарилалтын” загвар юм. Рикардогийн дайсагналын системийг бүрэн утгаар нь авч хэрэглэсэн хүмүүс бол Маркс болон социалистууд. Эдийн засгийг яаж хөгжүүлэх вэ гэдэг дээр Смитийн загвар төвлөрдөг бол Рикардогийн загвар нь эдийн засгийг янз бүрийн анги давхарга, хэсэг бүлгүүдийн дунд яаж хуваах вэ гэдгийг чухалчилж үздэг. Рикардо Смитийн ашиг сонирхолдоо хөтлөгдөх “жам ѐсны зохицолдоог” биш, харин анги давхаргын зөрчилдөөнийг онцолсон юм.

МАРКСИЗМ БУЙ БОЛСОН НЬ
Хүний сэтгэлгээний түүхэнд Маркс шиг сэтгэл догдлол, шашны хөөрөл авч ирсэн өөр эдийн засагч байхгүй. Маркс зөвхөн эдийн засагч байсангүй, тэрээр бас зөнч, хувьсгалч шүтээн байсан билээ. 150 гаруй жилийн өмнө бичигдсэн Эв хамт намын тунхаг зохиолыг уншсан хэн ч гэсэн Маркс, Энгельс нарын бичлэгийн цоглог хүч чадал, ѐжтой хорон бичлэг, гайхал төрүүлэм энгийн үг хэллэгийг мэдрэхгүй өнгөрөхийн аргагүй.

Өөрийн аргачлал ба хэллэг бүхий сэтгэлгээний өөрийн гэсэн сургууль бий болгосон анхны том эдийн засагч гэвэл Маркс болох байх. Капитал гэсэн нэртэй сонгодог бүтээлээрээ өөрийн сургуулийг бий болгохдоо тэрээр чөлөөт эдийн засгийн сурталчлагчид болох Адам Смит, Ж.Б. Сэй, Дэвид Рикардо нартай өөрийн системийг сөргүүлж тавьсан билээ. Марксист арга замыг эдийн засгийн ухаан болгон хөгжүүлэхдээ тэрээр өөрийн өвөрмөц хэллэгийг шинээр бий болгосон. Үүнд: нэмүү үнэлэмж , нөхөн үржил, хөрөнгөтөн ба пролетари, түүхэн материализм, вульгар эдийн засаг, монополт капитализм гэх мэт. “Капитализм” гэсэн нэр томъѐог тэр зохиосон. Марксаас хойш эдийн засаг гэж нэг утгат зүйл байхаа больсон. Физик, математикт байдаг шиг бүгдийн хүлээн зөвшөөрсөн макро загвар гэж өнөөдөр эдийн засагт байхгүй. Хэсэг бүлэг хүмүүсийн хүлээн зөвшөөрсөн эдийн засгийн ухааны сургууль л гэж бий.

1867 онд хэвлэгдсэн Капитал зохиолдоо Адам Смитийн сонгодог эдийн засгаас өөр загвар дэвшүүлэхийг Карл Маркс оролдсон билээ. Капиталист системд сүйрлийн цав нэгэнт үүссэн, учир нь угаасаа капиталистууд болон том бизнест ашиг өгөн ажилчдыг мөлждөг энэхүү систем нь хямрамтгай учраас өөрөө өөрийгөө зайлшгүй устгах болно гэдгийг хувиран өөрчлөгдөшгүй “шинжлэх ухаанч” хуулиар батлах нь зохиолын зорилго байлаа. Олон талаараа Марксист загвар нь капиталист системийг нурааж, коммунизмаар солих ѐстой гэсэн түүний итгэл үнэмшлийн илэрхийлэл болсон юм. Рикардогийн систем нь түүний өөрийнх нь бодож олсон мөлжлөгийн загварт сайн тохирч байгааг Маркс олж харав. Рикардо болон түүний залгамжлагч Жон Стюарт Милл нар эдийн засгийн шинжилгээг хувь хүний үйл ажиллагаан дээр гэхээсээ илүү ангиуд дээр хийдэг байсан билээ.

Сэй болон Францын чөлөөт эдийн засгийн сургуулийнхан хувь хүмүүсийн субъектив хэрэглээн дээр суурилдаг. Харин Маркс Сэйг эсэргүүцэн, нэг төрлийн таваарын үйлдвэрлэл, таваарын үйлдвэрлэлээс олох орлогыг ангиудад хэрхэн хуваарилах асуудал дээр төвлөрснөөрөө Рикардог дагажээ.

Рикардогийн ангийн системд үнэлэмжийг тодорхойлоход гол үүргийг хөдөлмөр гүйцэтгэдэг. Үнэлэмжийг буй болгогч нь хөдөлмөр мөн гэж Рикардо эхлэн номлож, араас нь Маркс дагасан билээ. “Таваарын” үнэлэмж нь таваарыг үйлдвэрлэхэд шаардагдах ажлын цагийн дундажтай тэнцүү байх ѐстой гэж үздэг. Хэрэв хөдөлмөр нь үнэлэмжийн цорын ганц тодорхойлогч хүчин зүйл юм бол ашиг, хүү нь хааччихсан болж байна? Маркс ашиг, хүүг “нэмүү үнэлэмж” (нэмүү өртөг) гэж нэрлэсэн. Энэ нь капиталистууд болон газрын эзэд бол хөдөлмөрийг мөлжигчид мөн гэсэн дүгнэлтэнд хүрэхийн тулд хийсэн товчилсон, логик алхам байлаа. Хэрэв үнэхээр бүх үнэлэмж хөдөлмөрийн бүтээлээр хэмжигддэг байсан бол капиталистуудын ашиг, газрын эздийн олж авдаг хүү нь ажилчин ангийн жинхэнэ ажлын хөлсөөс шударга бус байдлаар суутгаж авсан “нэмүү үнэлэмж“ байх болно.

Ажиллагсдын ажлын өдрийг уртасгах, эсвэл эмэгтэйчүүд, хүүхдүүдийг бага хөлсөөр авч ажиллуулахад ашиг ба мөлжлөгийн хэмжээ өснө гэж Маркс үзэж байлаа. Түүнээс гадна тоног төхөөрөмж, технологийн дэвшил нь ажилчинд биш, харин капиталистад ашигтай тусна хэмээн Маркс мэдэгдэж байжээ. Жишээ нь машин тоног төхөөрөмж нэвтрүүлснээр капиталист эдгээрийг ажиллуулах эмэгтэйчүүд, хүүхдүүдийг ажилд авах боломжтой болно. Үр дүнд нь мөлжлөг л нэмэгдэх болно.
Зардлын бууралт, ашгийн уналт, монопол эрх мэдэл, дутуу хэрэглээ, пролетари ангийн нийтийг хамарсан ажилгүйдэл энэ бүх нөхцөл нь “илүү өргөн цар хүрээтэй, илүү хөнөөлтэй хямралыг” буй болгож, капиталист системийг зогсонги байдалд аваачина гэж Маркс үзэв. Энэ бүгд нь үнэлэмжийн хөдөлмөрийн онолоос урган гарч байна! Маркс капиталист системийн мандан бадрал, дампуурлын мөн чанарын талаар цохон тэмдэглээд, эцсийн сүйрэл нь зайлшгүй болох тухай өгүүлсэн билээ. Коммунизм эргэлтгүй ирэх ѐстой, харин түүнийг авчрахад хувьсгал зайлшгүй гэж Маркс үзжээ. Засгийн газрыг хүч хэрэглэн (“хүчирхийллээр”) унагааж, хувьсгалт социализмыг байгуулах ѐстойн тухай хамгийн анхны, тэргүүлэх, гол сурталчлагч нь Маркс байсан юм. Тэрээр хүчирхийллийг таашаан дэмждэг байсан. Маркс хувьсгалч үзэл санаагаа 1848 онд Эв хамт намын тунхаг зохиолдоо, 1860 онд Нэгдүгээр интернационалд, 1871 онд Парисын Коммуны үеэр тунхагласан.

Хувийн өмч нь мөргөлдөөн, ангийн зөрчил үүсэх шалтгаан болохоос гадна боолчлолын нэг хэлбэр мөн гэсэн өөрийн онол дээр үндэслэн тэрээр хувийн өмчийг бүрэн устгахыг санал болгож байжээ. Прудоны “өмч бол хулгай” гэж хэлсэнтэй тэрээр санал нийлж байлаа. Хувийн өмч байхгүй бол худалдаж авах, худалдах буюу арилжаанд орох шаардлага байхгүй болох учраас мөнгийг устгах саналыг Маркс, Энгельс нар дэвшүүлж байсан билээ. Арилжаа болоод мөнгөний оролцоогүйгээр төвлөрсөн төлөвлөгөөгөөр дамжин үйлдвэрлэл, хэрэглээ явагдсаар, тэр бүү хэл хөрөнгө бэлтэй болсоор байх болно.

“Эцэг эхчүүд нь үр хүүхдээ мөлжихийг зогсоох”, “эмэгтэйчүүдийн нийгэмлэг байгуулах” зорилгоор уламжлалт гэр бүлийн тогтсон жаягийг өөрчлөхийг Маркс, Энгельс нар шаардаж байжээ. Коммунизмыг үндэслэгчид маань “хамгийн ариун нандин харилцааг эвдэх” залуучуудын боловсролын хөтөлбөрийг дэмжин, “гэрийн сургалтыг олон нийтийхээр солихыг” санал болгож байжээ (хуудас 33-35).

АХИУЦЫН ХУВЬСГАЛ
Жэвонс, Валрас, Мээнгэр гурвын ахиуцын хувьсгал нь үнэлэмжийг үйлдвэрлэлийн өртөгтэй объектив холбоотой байх онолоос татгалзаж, хэрэглэгчийн эрэлтийн субъектив зарчим нь эдийн засгийн тулгын чулуу болохыг нээжээ. Бие хүн илүү үнэ цэнэтэй (үнэлэмжтэй) гэж дээрд үзсэн зүйлээ л бодит амьдрал дээр сонгодог болохыг тэд тогтоожээ. Тэд Сэйгийн нэгэн адил бүтээгдэхүүн болон хөдөлмөрийн тоо хэмжээ нь бүтээгдэхүүний үнэлэмж болж чадахгүй гэж үзэж байлаа. Үнэлэмж гэдэг бол хувь хэрэглэгчийн субъектив үнэлгээгээр л хэмжигдэнэ. Товчоор хэлбэл, бүтээгдэхүүний эрэлт хэрэгцээ хангалттай өндөр хэмжээнд хүрсэн байж гэмээж л үйлдвэрлэгч шаардагдах үйлдвэрлэлийн хэрэгсэл, нөөцийг хуваарилан ашиглаж тухайн бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэх болно. Эрэлт хэрэгцээгээр л нийлүүлэлт тодорхойлогдох ѐстой.

Ахиуцын онолынхон урагш дахин нэг алхам цаашилж, эцсийн бөлөгт нийлүүлэлтийн бие даасан муруй гэж байдаггүй, нийлүүлэлт нь эцсийн хэрэгцээгээр л тодорхойлогдох нь зайлшгүй хэмээн маргаж байжээ. Жишээ нь эрэлтийн муруй урагшаа шилжлээ гэж үзэхэд эцсийн дүндээ үйлдвэрлэлийн шинэ хэрэгсэл зах зээлд орж ирэхтэй холбогдоод шинэ нийлүүлэлтийн (өртөг) хуваарийг бий болгоно. Хорьдугаар зууны эхэн үеийн ахиуцын хувьсгалын хамгийн хүчтэй дэмжигчийн нэг болох Филип Викстидийн хэлснээр “үйлдвэрлэлийн өртөг нь эрэлт хэрэгцээний хуваараар зохицуулагдана”. Өртөг нь ердөө л хоѐр юмны нэгийг сонгосноос үүсэх алдагдсан хувилбараас хэтрэхгүй зүйл гэж энэ австри хүн үзэж байлаа.

Үйлдвэрлэл ба хуваарилалт нь бие биенээсээ хамааралтай байж болох юм гэдгийг эдийн засагчдын шинэ үеийхэн энэхүү дэвшлийн ачаар олж мэдсэн юм. Эцсийн бөлөгт хэрэглэгчдийн эрэлт хэрэгцээ хэрэглээний бараа таваарын эцсийн үнийг тодорхойлох бөгөөд энэ нь үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааны чиглэлийг ч тогтооно. Эцсийн эрэлт нь ажлын хөлс, түрээс, ашиг зэрэг үйлдвэрлэлийн хамтын хүчин зүйлийн үнийг үйлдвэрлэлийн процесст эдгээрээс нэмэрлэх үнэлэмжийн дагуу тогтоож өгнө. Товчоор хэлбэл орлого хуваарилагддаггүй, харин үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааны явцад оролцогч бүрийн нэмэрлэх үнэлэмжийн хэмжээгээр бүтээгддэг. Хөдөлмөрийн тохиолдлыг аваад үзвэл ажлын хөлс нь хөдөлмөрийн ахиуц бүтээмжээр тодорхойлогдоно гэсэн санаа нь үнэлэмжийн ахиуц зарчмаас үүдэлтэй ба энэ зууны эхэнд Колумбын Их сургуулийн америк эдийн засагч Жон Бэйтс Кларк энэ санааг дэвшүүлсэн билээ.

Шинэ сонгодог эдийн засагчид хэрэглээний зарчмыг нэг алхмаар урагш харах боллоо. Хүмүүсийн хэрэглэх бараа их байх тутам нэгж барааны үнэлэмж бага болдогийг тэд ойлгосон. Ус газар сайгүй элбэг дэлбэг байх юм бол аяга ус төдийлөн үнэлэгдэхгүй. Харин ус ховор Арабын цөлд амьдардаг хүмүүс усны дусал бүрийг өндөр үнэлнэ. Очир алмаазын хувьд бас л ижил зарчим үйлчилнэ. Очир алмааз их хэмжээгээр байх л юм бол үнэ нь буурах болно. Очир алмааз ховордоход л үнэ нь өснө.
Ийнхүү шинэ сонгодог эдийн засагчид ахиуц таашаалын буурах зарчмыг нээсэн билээ. Товчоор хэлбэл бүтээгдэхүүний харьцангуй элбэг эсвэл ховор байдал дээр үндэслэсэн, хэрэглэгчдийн эрэлт хэрэгцээг хангахуйц худалдан авах ба зарахын ялгаагаар үнэ тодорхойлогдоно. Ингэснээр тэд Адам Смит ба бусад сонгодог эдийн засагчдын сэтгэлийг гонсойлгож ирсэн үнэлэмжийн логик зөрчилдөөн хэмээгчийг нэг мөр шийдвэрлэж чадсан юм.

Зайлшгүй хэрэглээ болох ус ийм хямд байхад очир алмас мэтийн онцын чухал шаардлагагүй бараа тийм үнэтэй байгаагийн шалтгаан юу вэ? Үндэстний баялаг зохиолдоо Адам Смит хэрэглээг үнээс салган, үнэ хэрэглээ хоѐрыг хооронд нь юу ч холбодоггүй юм шиг “хэрэглээний бараа” ба “солилцооны бараа” гэсэн хиймэл хуваагдлыг бий болгосон билээ. Ус “хэрэглээ” ихтэй боловч “үнэлэмж” багатай гэж Смит үзэж байв. Алмааз бодит хэрэглээ байхгүй (алмаазыг үйлдвэрт хэрэглэж эхлэхээс өмнөх үе байсан) боловч “солилцооны” өндөр үнэ цэнэтэй байлаа. Үүнээс үүдэн сонгодог эдийн засагчид алмааз–усны алдарт логик зөрчилдөөнийг тайлбарлах чадваргүй байсан нь эдийн засгийн микро зарчмын талаар бүхэл бүтэн үеийхнийг эргэлзэхэд хүргэсэн билээ.

Түүнээс гадна “хэрэглээ” ба “солилцоо”–ны үнэлэмжийн хоорондох Смитийн хиймэл хуваагдал нь хор холбогдолгүй зүйл огт байсангүй. Энэ нь “ашгийн төлөөх үйлдвэрлэл” ба “хэрэглээний төлөөх үйлдвэрлэл”-ийн хоорондын зах зээлийн ялгааг шүүмжлэгч социалистууд, марксистууд болон капитализмыг шүүмжлэгч бусад хүмүүст өгөөш болж байсан юм. Тэд ашигтай солилцоо хэрэглэгчдийн хэрэглээнд огт хамаагүй мэтээр үзэх тул “ач тустай ажил үйлчилгээ” бий болгохоосоо илүү “ашиг орлого олох” гэж улайрдаг хэмээн капиталистуудыг шүүмжилдэг билээ. Ахиуцын хувьсгал нь үнэлэмжийн логик зөрчилдөөнийг тайлан, улмаар социалистуудын тайлбарт цохилт өгөв. Ашиг ба хэрэглээ нь шууд холбоотой гэж шинээр үүссэн микро эдийн засгийн ухаан үзэж байлаа. Үнэ нь хэрэглэгчдийн хэрэгцээг тодорхойлох ба ашгийн төлөөх үйлдвэрлэл нь тэдний хэрэгцээг хангахыг зорин тэмүүлэх болно.

Алмааз - усны логик зөрчилдөөнийг шийдвэрлэснээр ус ба алмаазны үнэлэмжийн ялгаа нь эрэлтээр тайлбарлагдах бөгөөд ус харьцангуй элбэг, очир алмааз харьцангуй ховор (эрэлт тодорхой нөхцөлд) байдагт оршино гэдгийг ахиуцын онолчид баталсан билээ. Усны нийлүүлэлт их учраас нэмэлт нэгж хэрэглээний эрэлт бага байна. Очир алмаазын нийлүүлэлт асар хязгаарлагдмал учраас нэмэлт нэгж алмаазны эрэлт өндөр байдаг. Ийм ч учраас хэрэглээний үнэлэмж ба солилцооны үнэлэмжийн хооронд зөрчидөөн байхгүй болж таарсан юм.

КЭЙНС БОЛОН ИХ ХЯМРАЛ
Гэсэн хэдий ч Адам Смитийн чөлөөт зах зээлийн капитализмын ертөнц рүү чиглэсэн хамгийн хүчтэй шуурга нь 1929 оны сүйрэл, 1930-аад оны Их Хямралыг дагаж ирсэн. Нэн сонгодог эдийн засагчид эрэлт, нийлүүлэлтийн нарийн учрыг ухаарч чадсан боловч, микро эдийн засаг болон макро эдийн засгийн хоорондын нэн чухал холбогч болон “мөнгөний холбоосыг” ойлгож чадаагүй. Иелийн аугаа прфессор Ирвин Фишэр хорьдугаар зууны эхэн үеэр микро, макро хоѐрын хоорондын дутаад байсан холбоосыг олох зоригтой оролдлого хийсэн бөгөөд Шведийн Кнут Виксэллийн алдарт зохиол дээр түшиглэн Австрийн Людвиг фон Мизэс Мөнгө, зээлийн онол зохилдоо энэхүү холбоосыг гүйцэлдүүлж чадсан юм. Гээд Мизэс-Виксэллийн онол шинжлэх ухааныхны болон төрийн албаныхны дэмжлэг авч чадаагүй бөгөөд 1930-аад оны эхэн үеэр банкууд сүйрч, бизнес унтарч, сая сая ажилчид амьжиргаанд арай ядан хүрэх хөдөлмөрийн хөлсний төлөө зүтгэн арваад жил үргэлжилсэн санхүүгийн хар дарам байдлаас ангижрахын тулд дэлхийн өнцөг булан бүрд олон төр зүтгэж байсан юм.

Капитализмыг хэн аварч чадах байв? Өрсөлдөөн чөлөөт эдийн засгийн бодлогыг өмгөөлөгч сонгодог эдийн засагчид болон хуучны дэглэмийг хувьсгалаар халахыг уриалагч марксистууд, социалистуудын хооронд болж байлаа. Дэлхийг хамарсан оюун ухааны маргааны төвд эдийн засагч Жон Мэйнард Кэйнс аврагч болон тодорлоо. Кэмбриджийн профессор энэ хүн капиталист систем нь угаасаа “санхүүгийн хувьд тогворгүй тухай таамаг” дээр үндэслэн цоо шинэ, боловсронгуй загвар дэвшүүлсэн юм. Зах зээлийн эдийн засгийг тогтворжуулахын тулд монэтар болон санхүүгийн салбарт төр оролцох хэрэгтэй гэж энэхүү “шинэ эдийн засгийн ухаан” сургаж байв. Харин хамгийн гол өрсөлдөгч болох марксизмаас ялгаатай нь гэвэл кэйнсч загвар нь улсын өмч болгох, мөн эрэлт нийлүүлэлтийн микро хяналт тогтоохыг шаардаж байгаагүй. Арвич байдал, тэнцвэртэй төсөв, бага татвар, алтан стандартын сонгодог загвар бүрэн ажил эрхлэлтийн үед тохирдог, харин хэрэглэгчийн эрэлт, алдагдалтай санхүүжилт, өсөн нэмэгдэх татвар, фиат мөнгөний кэйнсч заавар зөвлөмж эдийн засгийн уналт, ажилгүйдлийн үед таарч тохирдог мэтээр ойлгож байв. Энэ нь үнэхээр гарц мэт санагдах болж, Поул Самүэлсоны алдартай шинэ сурах бичгээс толгой өндийхөө больсон коллежийн багш нар үржүүлэгч, хэрэглээний ахиуц хандлага, арвич байхын логик зөрчилдөөн, цогц эрэлт, C + I + G зэрэг хачин нэр томъѐо заах болсон билээ. Макро эдийн засгийн ухаанд онолчирхол, математик загварчлал ихээр орж ирсний илрэл нь кэйнсч эдийн засгийн ухаан байсан юм.

ЧӨЛӨӨТ ЭДИЙН ЗАСГИЙН ҮЕД УЛС ОРОН ИЛҮҮ ХУРДАН ХӨГЖДӨГ
Үнэн чанартаа 1929 оны дэлхий дахиныг хамарсан Их хямрал нь төр эдийн засагт оролцоогүйгээс биш харин оролцсоноос болж үүдсэнийг Мильтон Фридман судлагаагаараа батлан харуулсан билээ. Ингэж төрийн оролцооны тухай Кэйнсийн загвар цохилтонд орж эхлэв. Түүнээс гадна улс гүрний эдийн засгийн өсөлтийг эрх чөлөөний хэмжээтэй нь харьцуулсан саяхны судалгаа Мизэсийн үзэл бодол үнэн болохыг дахин баталсан юм. Эдийн засгийн өндөр эрх чөлөөтэй улс оронд амьжиргааны өндөр жишиг тогтдог болохыг Жэймс Гвартнэй болон түүнтэй хамтран ажиллагсадын судалгаа харуулсан билээ.

Ийнхүү Физикч Макс Планкийн хэлснээр “Үе солигдох хэмжээгээр шинжлэх ухаан урагшилж байдаг”.

Бид хорин нэгдүгээр зуун руу хөл тавин орж буй өнөө үед өөрчлөлтийн салхи газар сайгүй үлээж байна. Фрэнсис Фукияма Тайм сэтгүүлд өгсөн ярилцлагынхаа үеэр хэлэхдээ, “Засгийн газар нь эдийн засгийнхаа ихэнхи хэсгийг хяналтандаа байлган, баялгийг дахин хуваарилах замаар нийгмийн тэгш байдлыг хангадаг улс төр, эдийн засгийн системийг социализм гэдэг юм бол хэзээ нэгэн цагт дахин эргэж ирэх магадлал бараг байхгүй гээд хэлчихэд нэг их буруутахгүй болов уу гэж би бодож байна”.

ЯДУУ ОРНУУД ХӨГЖЛИЙН БУРУУ ЗАГВАРТ ТУЛГУУРЛАСАН
Төрийг шүтэх идэвхээс зах зээлийг шүтэх шийдэл рүү чиглэсэн шилжилт хөгжлийн эдийн засагт ч ажиглагдаж байна. Гэхдээ хорьдугаар зууны адаг хүртэл ахиц төдийлөн гараагүй билээ. Дэлхийн хоѐрдугаар дайнаас хойш эдийн засагчид гуравдахь ертөнц гэгддэг Ази, Африк, Латин Америкийн буурай орнууд болон албан ѐсоор буурай хөгжилтэй орнууд гэж нэрлэгддэг гуравдахь ертөнцийн орны хувь заяа руу анхаарлаа чиглүүлж ирсэн. Ерөнхийдөө эдгээр орнуудын бичиг үсэг тайлагдалтын төвшин бага, ажилгүйдлийн төвшин өндөр, хүн амын өсөлт нь их байх бөгөөд эдийн засаг нь хөдөө аж ахуйд тулгуурласан байдаг. Гол бэрхшээл нь гэвэл инфляцийн төвшин өндөр, хомсдол, далд эдийн засаг, хөрөнгийн гадагш урсгал. Ядуу улс орнууд Адам Смитийн нийтийн сайн сайхны зорилгод хэрхэн хамрагдаж чадах вэ?

1930-аад оноос капитализм гадуурхагдаж, дайны дараахи Маршаллын төлөвлөгөө нь төрийн тусламжийн үр өгөөжийг илтгэн харуулж, үүнээс болоод төрийн зохицуулалт нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн үзэл болж хувирсан байлаа. Дэлхийн Банк, Хөгжлийн Холбоо зэрэг буурай хөгжилтэй орнуудад туслах олон улсын байгууллагууд бий боллоо. 1960 онд В.В. Ростов Эдийн засгийн өсөлтийн үе шат гэсэн бараг эв хамт намын тунхаг болсон бүтээлээ нийтэлсэн нь тэр дороо гуравдахь ертөнцийн төлөвлөлтийн жишиг болж тогтжээ. Эдийн засгийн тогтвортой хөгжлийн “эхлэлийн” шатны урьдчилсан нөхцөл нь төвлөрсөн үндэстэн-улс хэмээн Ростов үзэж байв.
Хөгжлийн талаархи кэйнсч хандлага Рой Харрод, Эвсий Домар нарын нэрээр нэрлэгдсэн эдийн засгийн өсөлтийн Харрод-Домарын загварт тусгалаа олсон билээ. Эдийн засгийн өсөлт нь тэр чигээрээ үндэсний капитал ба бүтээгдэхүүний харьцаанаас хамааралтай бөгөөд тогтмол капиталын өсөлт нь ашиг хийгээд эдийн засгийн өсөлтийг бий болгоно гэж Харрод-Домарын загвар үздэг. Дотоодын хуримтлал, гадаадын тусламж, хувийн хөрөнгө оруулалт, төрийн зарцуулалтыг нэмэгдүүлэх замаар, эсвэл мөнгөний инфляцийн аргаар капиталын үлдэгдлийг болон технологийг өргөтгөх нь өсөлт хөгжлийн гол түлхүүр мөн гэж Харрод-Домарын загвар онцолж үздэг. Үр ашиг, сэдэл, болон арилжааг үл ойшоож орхигдуулсан. Хувиараа бизнес эрхлэгчдийн капитал болон шинэ санаачлагыг ашиглан баялаг бүтээх үүрэг ролийг энэ загварт бараг тэр чигээр нь мартагдуулсан билээ. Буурай орнууд “ядуурлын эргүүлэгт” орсон байх ба дотооддоо баялаг үйлдвэрлэж чадахгүй тул улсын хөрөнгө оруулалтын том том төслүүд хэрэгжүүлснээр л энэхүү эргүүлгээс гарч чадна хэмээн Ростов болон бусад хөгжлийн эдийн засагчид үздэг.
СОЦИАЛИЗМЫН СҮЙРЭЛХөгжлийн талаар нийтэд хүлээн зөвшөөрөгдсөн үзлийг хамгийн идэвхитэй шүүмжлэгчдийн нэг нь Лондонгийн Эдийн Засгийн Сургуулийн П.Т. Бауэр байсан. Питэр Бауэр гадаадын тусламж, бүх талыг хамарсан төвлөрсөн төлөвлөлт болон улсад өмчид хураах бодлогын эсрэг дайны дараахи жилүүдэд ганцаараа тэмцэж байжээ. “Ядуурлын эргүүлэг” –ийн тухай онол нь худал гэдгийг Британи зэрэг үйлдвэржсэн орнууд батлан харуулсан гэж тэрээр тэмдэглээд “түүхийн бүхий л үеийн туршид Өрнөдийн болон Гуравдахь ертөнцийн аль алинд тоо томшгүй олон хувь хүн, гэр бүл, бүлэг, нийгэм, улс орон гадаадын татаасгүйгээр ядуурлаас ангижирч хөгжил цэцэглэлд хүрсэн” хэмээн нэмж өгүүлсэн байна. Хөгжингүй капиталист орнууд ядуу орнууд дээр дөрөөлж хөгжсөн гэдгийг тэрээр эсэргүүцээд Гуравдахь ертөнцийн хөгжлийн чухал бүрэлдэхүүн хэсэг бол гадаадын хөрөнгө оруулалт мөн гэж мэтгэж байв. Бауэрийнхээр бол төрийн төлөвлөлт нь хөгжилд тустай хөтөлбөр биш, харин улс төрийн элитүүдийн гарт эрх мэдэл төвлөрөх, авилгал болон албан тушаалаа урвуулан ашиглахад эргэлтгүй хүргэх аж.
Дэлхийн хоѐрдугаар дайны дараа ядууралд нэрвэгдээд байсан Азийн нэгэн орны тухай тэрээр нэгэн алдартай өгүүлэлдээ бичсэн юм. Байгалийн баялаг бараг байхгүй энэ орон газрын тос болон түүхий эдээ бүгдийг, тэр бүү хэл хэрэглээний усныхаа дийлэнхи хэсгийг гадаадаас импортлохоос өөр ямар ч аргагүй байсан. Цагаачдын тоо ихээр нэмэгдэн, аажмаар дэлхийн хамгийн шигүү суурьшилтай орон болжээ. Худалдааны түншүүд нь хэдэн мянган милийн цаана байдаг. “Гадаадын асар их хэмжээний татаас авахгүй бол энэ орон мөхөх ѐстой гэж та нар бодох байх,” гэж Бауэр бичжээ. Гэсэн ч Хонг Конг хэмээх энэ жижигхэн колони улс төрийн зүгээс явуулсан чөлөөт эдийн засгийн бодлогын ачаар хөгжин цэцэглэсэн бөгөөд өнөөдөр Номхон далайн сав бүсэд хөгжлийн төвшингөөрөө хоѐрт орох болсон юм.
FROM: http://econotimes.mn/, http://bataa.delhii.net/

Далд ухамсарт нэвтрэхүй

2010-05-10T21:33:00.002+08:00

Өнөөдрийн энэхүү цувралаараа өмнөх сэдвийн үргэлжлэл болох нэгэн сэдвийг хүргэж байна. Хэдийгээр энэ талаар урьд өмнө нь сонсож дуулж байгаагүй, эсвэл энэ тухай сонсох мэдэх хүсэлгүй байсан үзэл бодлын эсрэг бодолтой явдаг хүн байхыг үгүйсгэхгүй ч сонирхож явдаг хүмүүст хэрэгтэй байх болов уу хэмээн энэхүү цувралыг илгээж байгааг хүлээн авна уу.

Зөв томъёолсон төлөвлөгөөг дотоод ухамсар дуртай хүлээн авдаг

Та шинэ байшин барих гэж байгаа бол бүгдийг оюун ухаандаа сэтгэн бодож, цаасан дээр буулган заалт бүрийг дагаж мөрдсөөр барьж дуусгана. Харин барилгын материал ур хийц талаасаа бол нэг хэрэг, нөгөөтэйгүүр тэр байшингийн зүгээс таны ажил төрөл, амьдралын төлөвлөгөө, аз жаргалд гүйцэтгэх үүргийг бодолцох ёстой. Хоёрдогч гол үзүүлэлтийг таны "оюун ухааны барилгын материал"-аар гүйцэлдүүлдэг.

Барилгаа эхлэнгүүт сэтгэл санаагаа тарамдуулан, элдэвт бухимдан барьц алдах юм бол барилгын үйл явц дэгэн догонтой урагшилдаг. Үүнээс үзвэл таны ухамсартай холбоотой агшин бүр, их бага үйлдэл бүхэн амьдралын барилгад тань материал болон өрөгдсөөр байдаг.Үг хэлээрээ барилгынхаа хэсэг, эд ангиудыг дархлаж байна гэсэн үг юм.Амьдрал гэдэг том барилгыг, орон сууцны барилгатай яг адилхан нягт нямбай, эмх цэгцтэй, алсын бодолтой бүтээхгүй бол үүргээ гүйцэтгэхгүй эрт нурах аюултай...

Оюун ухааныхаа урланзд энэ амьдралынхаа үлгэр загварыг хэр зэрэг сайн бүтээснээс таны нэр хүнд нийгмийн өмнө тодорхойлогдох болно.

Өнөөдрөөс шинэ төлөвлөгөө зохиовол ямар вэ? Уг төлөвлөгөөний гол амин сүнс нь таны амьдралын аз жаргал, өв тэгш, сайн сайханд чиглэсэн сэдэлт байх ёстой.Оюун ухааныхаа соргог харааг амьдралынхаа сайн сайханд зөв чиглүүлбэл та баяр баясгалан, амжилт бүтээлд ч мөн адил хүрэх болно. Эд бүхэн таны жинхэнэ хувийн өмч юм. Шинээр сэтгэж, өөдрөг хандах юм бол таны хүсэл мөрөөдөл бүхэн биелэх бөгөөд "Үр жимсээр нь үйлдлээ цэгнэх" шалгууртай билээ. (Би яг одооноос эхлэн амьдралынхаа төлөвлөгөөг зохиохоор шийдлээ.)

Бодоины арга

Шарль Бодоин бол Францын Ж.Руссогийн нэрэмжит дээд сургуулийн профессор, сэтгэл засалч, олон судалгааны ажлын зохиогч, удирдагч гарамгай хүн байлаа.

Бүр 1910 онд тэр дотоод ухамсар, нойрсохоос наагуур тайвширсан нөхцөлд сэтгэхүйн үйлдлийг хүлээж авдаг болохыг нотолсон юм.

Маш идэвхгүй ноомой байдалд хүрснээр дотоод ухамсартаа бодол санаагаа "бичүүлж" хариуг нь авч болно. Дараахь тоъёоллыг үндэслэх ёстой гэж Бодоин бичсэн байдаг. "Хамгийн өгөөжтэй үйлдэл хийхийн тулд маш товч, тодорхой, хурдан тогтоогдох өгүүлбэрийг олоод, түүнийгээ тарни шиг унших хэрэгтэй". Жишээлбэл: нэгэн бүсгүйд тохиолдсон өв хөрөнгийн гэрээслэл асуудалтай болов. Нөхөр нь бүх хөрөнгөө түүнд гэрээсэлсэн боловч, хуучин эхнэр хүүхдүүд нь уг гэрээсийг хүчингүйд тооцох санаархалаа өдөөсөн юм. Энэ эмэгтэй Бодоины аргыг сайн мэддэг учир түүнийгээ хэрэглэхээр шийдэж "Бурхан бүхнийг шийднэ" гэсэн товч өгүүлбэр зохиогоод үйлдэлдээ орсон юм. Нам гүм орчинд орж тайвшраад уг өгүүлбэрээ уншиж бясалгав. Ийм үйлдлээ тэр 10 орой унтахынхаа өмнө гүйцэтгэж, сэтгэл зовох юмгүй бүрэн итгэлтэй гүнзгий нойрсдог байв. Арван нэг дэх хоногийн өглөө нь бие сэтгэл нь тайвширч нэг л сайхан мэдрэмж төрөөд ирсэн нь үнэхээр бурхан шийдсэн хэрэг байв. Өдөр тийшээ өмгөөлөгч нь нөгөө тал харилцан тохиролцох гэрээнд гарын үсэг зурсанаар уг асуудал төвөггүй шийдэгдсэн юм.
Дүрээр сэтгэнэ

гэдэг бол тухайн зорилгынхоо тухайд сайтар дүрслэн бодох, сэтгэхүйнхээ хүрээнд
түүнийгээ яг байгаа бодит байдлаар нь ургуулан төсөөлж, бүр нүдээрээ харж
байгаа мэт тодорхой болгох ёстой. Хүний нүд бол бодит ертөнц дээр байдаг
зүйлийг үзэж таньдаг эрхтэн. Үүнтэй яг адилаар оюун сэтгэхүйдээ бүрэлдсэн
“ертөнцийг” дотоод харцаараа бас хардаг. Ялгаа нь хүртэхүйгээр, нөгөө нь
мэдрэмжээр яг ижил зүйлийг харах юм. Сэтгэхүйн зурган дээр зурагдсан бүхэн таны
хүслийн агуулгыг тодруулж, эцэст нь үл үзэгдэгч юмс бодитой байдаг гэдгийг
нотолдог. Энэ нь таны оюун ухааны хийсвэрлэл бодитооор биелсэнийг хэлдэг. Ямар
нэгэн санаа, сэтгэлгээний үр дагавар нь материаллаг дүрсээ олсноор зорилго
биелэх учиртай. Харин сэтгэл санаандаа бүтээсэн дүр зургаа биелтэл нь цогцлоох
маш чухал.

Хүний сэтгэхүйн
үйлдэл /үйл/ тархинд ул мөрөө бичүүлэхэд улмаар биелэлээ олж бодит байдалд
хэрэгждэг нь үйл явдал бүрийн туулдаг зам юм. Баригдах байшингийн эзэн улаан
шугам тавихаас эхлээд дотоод ертөнцдөө тэр байшингаа бүтнээр нь үзэж, угсралтын
ажиллагааг шугамаар татаж байгаа харандааны мөрнөөс ургуулан торхыг нь
тархиндаа шаантагладаг билээ. Гүйцэтгэгч тэр зургаар материалаа бүрдүүлж,
барилгачин гараараа бүтээхийн хэрээр нөгөө байшингийн дүр бодитоор тодорсоор нэгэн
өдөр хүссэн байшингаа харах болно.

Номын зохиогч
өөрөө энд тэнд лекц уншихаар урилга аваад мөн дүрслэн бодох аргаар гүйцэтгэлийн
“зургийг” бүтээдэг. Эхлээд өөрийнхөө хийх ажлыг маш өөдрөг сайхнаар дүрслээд,
лекц сонсогч хүмүүсийн нүүр царай, хүлээж авах чадвар, танхимын дүүргэлт, уур
амьсгалыг ургуулан “сэтгэлдээ” бүтээдэг. Тэдгээр хүмүүс миний үг бүрээс
мэдрэмж төрж, саад бэрхшээлээсээ хагацаж, аз жаргалаар гэрэлтэж байгааг нь
дүрсэлдэг. Сонсогч бүрийн оюун ухаан хайр дурлал, аз жаргал төгс төгөлдөр,
билэг дэмбэрэлээр бялхаж байгааг зүрх сэтгэлээрээ урьдчилан мэдэрч амждаг.

Тэгээд жинхэнэ
үйл ажил явагдаж байхад миний хүсэж сэтгэснээр юм бүхэн өрнөж танхимаас олон
сайхан тэнгэрлэг үг яриа шувуу мэт нисэлдэн миний чихийг мялаадаг юм. Ингээд
яриагаа өндөрлөхөөр амсхийхэд олон хүмүүс үнэхээр залбирал нь биелэж, хүссэн
санасандаа хүрсэнийг сэтгэл хангалуунаар надад талархалтайгаар илэрхийлцгээдэг
юм.

“Мянга сонсохоор нэг удаа үз” гэдэг монгол

ардын үг байдаг. Америкийн сэтгэл судлалыг үндэслэгч Уильям Жеймс “дотоод
ухамсартаа дүрслэн сэтгэж дамжуулсан бүхэндээ итгэл үнэмшилтэй байсан бол
заавал биелдэг” гэж дахин дахин хэлэх дуртай. “Та яг энд хүрэлцэн ирсэн юм шиг
байж чадвал, үнэхээр тийм л байдаг” гэж ишлэх бас дуртай.

Киноны аргыг амьдралд хэрэглэхгүй салбар

гэж үгүй. Жишээ нь: та үл хөдлөх хөрөнгө худалдаалах гэж
байгаа бол юуны өмнө уг хөрөнгийн үнийг цэгнэн зөв тогтоох ёстой. Зөв гэдэг нь
“Эхийг нь эцээхгүй, тугалыг нь тураахгүй”

гэсэн зарчим гэжойлгож болно. Хэт ашиг

олох хүсэл, хэт хямдруулах алдаа нь наймааг бүтэлгүйтүүлдэг. Үнээ зөв тогтоосны
дараа билэг дэмбэрэлээр худалдан авагч хүрч ирнэ гэдэгт итгэлтэй байх
бөгөөд таны “бараа” түүний сэтгэлд бүрэн нийцнэ гэдэгт та итгэх ёстой. Ингээд
та нам гүм орчинд ганцаар тухлаад оюун ухаанаа тайвшруулан бие махбодио
сулруулсаар хагас унтаа юмуу транс түвшинд хүрч очих ёстой.

Дараа нь киногоо бүтээх уран сэтгэмждээ

орно. Худалдах объектоо үнэн зөвөөр сэтгэлдээ үнэлээд ерөөлтэй тэр хүн хүрч
ирээд үзэж харан сэтгэл хангалуун байгааг бас “кинондоо” үзнэ. Улмаар таны
үнэлсэний дагуу мөнгийг бэлнээр тоолон өгч байгааг сайхан товч тодорхой
найруулна. Энэ баярт мөчийг хамгийн тод сайхан дүр зургаар хариу талархал
илэрхийлж тэмдэглэж буйгаар ч юм уу төсөөлнө ер нь бол таны уран сэтгэмжийн
чадвар мэднэ. Энэ сайхан мөчид та нойрсох юм бол бүр сайн. Энэ кино хэр итгэл
үнэмшилтэй болсоноос таны амжилт шалтгаална. Гэхдээ дотоод ухамсартаа заавал товч
тодорхой хүргэсэн бол хариулах нь гарцаагүй. Дүрслэн бүтээсэн бүхэн оюун ухаанд
итгэл үнэмшилтэй, гүнзгий хадгалагдах тусам биелэх магадлал өндөр байдаг.

Энэ аргыг хэрэглэсэн олон хүмүүс амьдралд

маш сайн тохирч байгаад талархсанаа

радио FM , телевиз, захидлаар ирүүлсээр байдаг.
Энэ аргыг үндэслэгч нь доктор Квимби бөгөөд тэрээр 100 гаруй жилийн өмнө энэ аргаараа сэтгэхүйн эмчилгээ засал хийдгээрээ түүхэнд үлдэж чадсан юм. Түүний дурсамжийн

ном нь 1921 онд Нью-Йорк хотод гарсан юм. Тэр номд түүний гайхамшигтай анагаах
увидасын тухай сонины материалууд хэвлэгджээ. Квимбийн аргын үндэс нь өвчтөн ба
эмч хоёрын санал нэгдэж эмч өвчтөнд ямар ч өвчин алга, зөвхөн энэ бүхэн биеэ
чагнасан төөрөгдөл, сөрөг буруу үзэл бодлоос өөр юу ч биш гэдэг дээр хатуу
зогсох явдал гэнэ. Сэтгэхүйн үйлчлэх механизмыг сайтар таньсан хэн боловч
өвчтэй хүнд зөвхөн андуу ташаа бодол санааны үрээр элдэв өвчин зовлон тусч
улмаар цааш хүндэрдэг. Гэвч тэр буруу үзэл бодлоо эрс өөрчилж чадвал өвчин
зовлон дагаад арилчихдаг гэдгийг ятгахад чиглэдэг.

Бодол саналаа
өөрчилж чадвал, хувь хүний дотоод ухамсар бие эрхтэнийг сэргээн тогтоох бүрэн
чадвартай. Бие махбодыг хамгийн ойрын бүтээгч нь дотоод ухамсар байдаг тул тэр
бүгдийг эрүүлжүүлж чаддаг. Залбирал эхлэх үгтэй цуг дотоод ухамсар анагаах
ажилдаа шуударч ордог.

Ухаалаг итгэл
үнэмшил, сэтгэл сүнсээрээ дамжуулан өвчнийг замаас зайлуулж болдог. Хүн бүрийн
оюун санаа түгээмэл нэгэн эх сурвалжаас эхтэй, нэгэн адил хуульд захирагддаг
учир өвчтөнийг ятган сэнхэрүүлэх үйлдэл хялбар бөгөөд анагаах явц төдий чинээ
амар байх болно. 1849-1889 онуудад зөвхөн доктор Квимби энэ аргыг хэрэглэж
өндөр амжилт олж байсан юм.

“Залбирал гэдэг
бол учир утгагүй үглэлт биш” гэдэг утгаар тодорхойлогдох биеэ даасан бас нэг
залбиралыг авч үзье.

Эерэг нотолгооны
хөдөлбөргүй хүч нь дараахь объектив үнэн дээр үндэслэгдсэн: 3*3 тэнцүү 6 байх
ёстой болохоос тоо мэддэггүй хүүхдийн 7 гэсэнтэй тэнцэх учиргүй. Тэр багшийн
хичээлээр үнэхээр 6 гарах юм гэдэг математикийн хуультай танилцаж улмаар энэ
бодит үнэнтэй нэгддэг. Эсвэл эрүүл бие, өвчин хоёрын аль нь хэвийн үзэгдэл вэ
гэдэг дээр тогтож ярилцаад үнэхээр эрүүл мэнд бол жинхэнэ үнэн байдаг юм байна
гэдгийг олж мэддэг. Хүний эрүүл мэнд бол зөвхөн хувь хүний хэргийн төдий
асуудал биш сав, шим ертөнцийн цар хүрээний нэгдмэл нэгэн бодит үнэний хэсэг нь
юм. Ийнхүү оюун ухаан буруу хандваас аравын доторхи тоо тоолж чаддаггүй хүүхэд
шиг дотоод ухамсар төөрөгдөлд ордог.

Энэ аргын мөн
чанар нь итгэгч хэн боловч амьдралын хамгийн зөв зарчим дээр залбиралаа
томъёолсон эсэхээс хамаардаг. Математикийн хууль гэж байхаас төөрөгдөл бус:
жинхэнэ үнэн гэж байхаас худал хуурмаг бус: гэдэг зарчимд амьдрал түшиглэх
ёстой. Ерөөсөө шударга үнэн бүхнийг хүрээлж, худал хуурмаг алга: төгс төгөлдөр
ноёрхож, хагарал завхрал үгүй байна гэж асуудалд хандвал зөв үзэл юм. Үнэхээр
бодит байдалд эрүүл энхийн хууль гэж байхаас, өвчнийг илааршуулах хууль гэж
байхгүй, элбэг дэлбэгийн зарчим дээр тогтдог болохоос ядуурал гачаал дээр
тогтдоггүй нь жинхэнэ үнэн юм.

Би энэ зарчмыг
охин дүүгээ английн эмнэлэгт цөсний хагалгаанд ороход нь залбиралдаа хэрэглэсэн
юм. Клиникийн шинжилгээгээр яаралтай хагалгаа хэрэгтэй гэж гарсан. Тэр над руу
утасдаад тусламж хүсч, залбирахыг гуйсан юм. Биднийг 10000 км зай алслуулж
байсан ч цаг хугацаа, орон зайн нөлөөнд ордоггүй оюун сэтгэлгээний арга тус
болох нь гарцаагүй байв.

Залбиралынхаа
үйлдэлд өвчний шинж чанар баталгаа нотолгоог огт хэрэгсэлгүй орхиж дараахь
байдлаар томъёолсон юм. “Энэ залбирал миний дүү Кэтринд зориулагдлаа. Тэр бүх
бие сэтгэлээр тайвширч чадсан өөрийнхөө ертөнцтэй цуг, юуг ч даван туулах
чадалтай. Түүний ариун биеийг бүтээсэн дотоод ухамсар өнөө хэр бүх эд эс, бүх
мэдрэл, булчин шөрмөс, яс мах, бүр жижиг атом бүрийг шинэчлэн эрүүлжүүлэх
болно.

Дотоод ухамсарт нэвтэрсэн бүх буруу сөрөг чанарууд аажмаар үгүй болж
амьдралын хүч, бүрэн бүтэн цогцос, гоо сайхан нь хэвээр байх болно. Түүнийг бие
махбодиор эрүүлжүүлэгч далдын хүч нэвтэрч энх амгалан эргэж тогтох болно. Бүх
сөрөг буруу үзэл, мунхаглал ариун хайр амар энхийн урсгалаар цэвэрших болно.
Бүх юм энэ ёсоор өрнөж, өөр бусдад арга зам үгүй”.

Бүрэн итгэл
үнэмшлээр өөрийгөө захирч, ятгах боломжтой цаг заваа залбиралд зарцуулаад хоёр
7 хоног өнгөрөхөд эмч нар цөсний зургийг хараад үл итгэцгээсэн үйл явдал болж
дүү минь бүрэн эдгэрсэн юм.

“Нотлоно” гэдэг
бол үүнээс өөрөөр байж яагаад ч таарахгүй гэдгийг номлоход чиглэгддэг. Энэ
баримтлалаа хатуу чанга мөрдөж чадвал хэрэг дээрээ өөр байсан үйл явдал
нааштайгаар өөрчлөгддөг.

Мөн үгүйсгэл
болон эргэлзээг арилгадаг. Хэн хүн ямар
нэгэн нотолгоог давтаад байх юм бол ухамсраа бүх нотолгоог жинхэнэ үнэн гэж
хүлээж авахад дасгадаг. Ийнхүү амьдралын үнэнд тулгуурласан нотолгоог тодорхой
үр дүнгээ өгтөл нь дотоод ухамсартаа дамжуулаарай.

Forex дахь мөнгөний менежмент

2010-05-10T20:55:00.001+08:00

Та хэдий зах зээлийн боломжит бүх төрлийн анализ сайн хийж чаддаг, ирээдүйн төлөв байдлыг нарийн оновчтой тодорхойлж чаддаг байлаа ч гэсэн зохих хэмжээнд мөнгөний менежментийн стратегигүйгээр их мөнгө хийж чадахгүй. Forex төдийгүй бусад аливаа санхүүгийн зах зээл дэхь мөнгөний менежмент нь арилжаа хийх мөнгөний хэмжээнд тааруулахаар боловсруулсан дүрмүүдийн цогц гэж ойлгож болно. Зөв мөнгөний менежмент нь Forex-оос ашиг олоход маш чухал үүрэг гүйцэтгэх бөгөөд энэ талаар анхаарахгүй байж болохгүй юм.

Forex Brokerage

2010-05-10T20:19:00.003+08:00

Forex-ийн арилжаанд оролцогч хэн бүхэнд арилжааны олон төрлийн техникийн болон програм хэрэгсэл хэрэгтэй. Онлайн Брокерийн компаниуд бол тэдгээрийн нэг яах аргагүй мөн бөгөөд цаг үеийн бодит мэдээллээр хангаж, таны захиалгыг тухай бүрд найдвартай гүйцэтгэх брокерийн компани энэ арилжааны үйл явцад гол үүрэг гүйцэтгэнэ. Хамгийн сайн брокерийн компанийг сонгохдоо дараах үзүүлэлтүүдийг нь харгалзан үзэх хэрэгтэй:

Итгэж найдаж болох мэргэжлийн компани байх
Цаг үеийн мэдээллээр шууд хангах чадалтай байх
Захиалгыг шуурхай бөгөөд нарийн гүйцэтгэдэг байх
Янз бүрийн хувь шимтгэл авдаггүй байх
Мөнгө буцаан олгох зарчим нь танд тохиромжтой аргаар хийгддэг байх

Forex брокер компаниуд:

Swissnetbroker

Company:	Finex Group GMBH
On-line since:	2005
Regulation:	Regulated as a Financial Intermediary under Swiss Federal Law, regulated by PolyReg, FINEX Group is overseen by the Federal Department of Finance in Switzerland.
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$200
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100 and 1:33
Spreads:	3 pips (0 pips on ECN) on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Forex Brokers with Advanced Trading Platform, ECN Forex Brokers

Interactive Brokers

Company:	Interactive Brokers Group, LLC
On-line since:	1998
Regulation:	Regulated by the SEC, NASD, NYSE, SFA and other regulatory agencies around the world.
Payment options:	Bank wire, checks and on-line check
Minimum account size:	$5,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	from 1:20 to 1:50
Spreads:	ECN broker - 1 pip (or lower) on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform, Forex Brokers with Advanced Trading Platform, Institutional Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading, ECN Forex Brokers

Hotspot FX

Company:	Hotspot FX LLC
On-line since:	2000
Regulation:	Member of the National Futures Association (NFA) and is registered as a Futures Commission Merchant with the Commodity Futures Trading Commission (CFTC).
Payment options:	Bank wire and checks
Minimum account size:	$7,500
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	1:33 and 1:50
Spreads:	ECN broker - spread varies
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform, ECN Forex Brokers

Dukascopy

Company:	Dukascopy Swiss FX Group
On-line since:	2004
Regulation:	Member of ARIF (a self regulatory financial organization).
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$50,000
Minimum lot size:	10 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	0-1 pip on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform, Institutional Forex Brokers, ECN Forex Brokers

Forex Club

Company:	Forex Club Financial Company, Inc.
On-line since:	2000
Regulation:	Futures Commission Merchant (FCM) registered with the National Futures Association (NFA ID 0358265).
Payment options:	Credit cars, wire transfer and checks
Minimum account size:	$10
Minimum lot size:	0.01 lot
Leverage:	from 1:20 to 1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform, ECN Forex Brokers

MB Trading

Company:	MB Trading Futures, Inc. (MBTF) and 3DForex, LLC
On-line since:	2002
Regulation:	Commodity Futures Trading Commission (CFTC) registered Futures Commission Merchant (FCM) and a member of National Futures Association (NFA).
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$400
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	ECN broker - 0.5 pips average on EUR/USD
Categories:	Institutional Forex Brokers, ECN Forex Brokers

EFX Group

Company:	Introducing broker of MB Trading broker
On-line since:	2000
Regulation:	See MB Trading
Payment options:	Bank wire and checks
Minimum account size:	$400
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	ECN broker - spread varies
Categories:	ECN Forex Brokers

RECOMMENDED BROKER

LiteForex

Company:	Straighthold Investment Group Inc.
On-line since:	2004
Regulation:	Registered resident of the British Virgin Islands, according to the terms of the International Business Companies Act (Chap. 291).
Payment options:	WebMoney, e-gold, e-Bullion and Liberty Reserve
Minimum account size:	$0.01
Minimum lot size:	0.001 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	e-gold Forex Brokers, MetaTrader 4 Forex Brokers , WebMoney Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

RECOMMENDED BROKER

FXcast

Company:	FXcast
On-line since:	2005, public since May 2007
Regulation:	Incorporated as an Currency Converting and Exchange Company in Antigua with its physical office at 241A Pensinsula Drive, Jolly Harbour, Antigua with registration number C 74/07 (Companies Act of Antigua And Barbuda No. 18 of 1995).
Payment options:	e-gold, WebMoney, E-bullion, E-Dinar, c-gold, Liberty Reserve, wire transfer and credit cards
Minimum account size:	$10 (only with leverage 1:400)
Minimum lot size:	0.01 lot
Leverage:	from 1:25 to 1:400
Spreads:	3 pips on EUR/USD and most majors on MT4 platform.
Categories:	e-gold Forex Brokers, MetaTrader 4 Forex Brokers , WebMoney Forex Brokers, Muslim Friendly Forex Brokers

RECOMMENDED BROKER

Marketiva

Company:	Marketiva Corporation
On-line since:	2005
Regulation:	Incorporated as an international business corporation in British Virgin Islands with registration number IBC CAP. 291 Reg. # 646819. Marketiva Corporation is under jurisdiction of the Financial Services Commission (FSC) and conforms with its regulations and internationally accepted supervisory and regulatory standards.
Payment options:	WebMoney, e-gold, e-Bullion, E-Dinar and wire transfer
Minimum account size:	$1 ; Marketiva allow
Minimum lot size:	0.001 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	e-gold Forex Brokers, WebMoney Forex Brokers, Muslim Friendly Forex Brokers

RECOMMENDED BROKER

Ava FX

Company:	Ava FX
On-line since:	2006
Regulation:	Unregulated
Payment options:	e-gold, PayPal, Western Union, WebMoney, credit cards and bank wire
Minimum account size:	$100
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:200
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	e-gold Forex Brokers, WebMoney Forex Brokers, PayPal Forex Brokers

RECOMMENDED BROKER

Forex WebTrader

Company:	Finexo Global Investments Ltd.
On-line since:	2007
Regulation:	Unregulated
Payment options:	e-gold, credit cards and wire transfer
Minimum account size:	$25
Minimum lot size:	0.01 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	e-gold Forex Brokers, Forex Brokers with Web Based Platform

Real Trade

Company:	Real Trade
On-line since:	2003
Regulation:	Unregulated
Payment options:	e-gold, WebMoney and wire transfer
Minimum account size:	$20
Minimum lot size:	0.01 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	e-gold Forex Brokers, MetaTrader 4 Forex Brokers , WebMoney Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

MoneyForex

Company:	MoneyForex Financial Ltd.
On-line since:	2005
Regulation:	Incorporated in British Virgin Island (Registration Number 629302) under the provisions of the International Business Companies Act, 1984.
Payment options:	BPS, Citadel Checks, wire transfer, e-gold and E-bullion
Minimum account size:	$250
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	from 1:100 to 1:200
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	e-gold Forex Brokers

IFC Markets

Company:	IFC Markets Corp.
On-line since:	2006
Regulation:	Incorporated in British Virgin Islands with registration number IBC CAP. 291 Reg. #669838 and is under jurisdiction of the Financial Services Commission (FSC).
Payment options:	WebMoney, e-gold, bank wire, credit cards and CashU
Minimum account size:	$1
Minimum lot size:	0.001 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	e-gold Forex Brokers, WebMoney Forex Brokers, Forex Brokers with Advanced Trading Platform

Neuimex

Company:	Neuimex Direct Dealing S.A
On-line since:	2005
Regulation:	Registered on British Virgin Islands.
Payment options:	WebMoney and e-gold
Minimum account size:	$400
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	1:33, 1:50 and 1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	e-gold Forex Brokers, MetaTrader 4 Forex Brokers , WebMoney Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

MFN

Company:	MFN & CMG
On-line since:	2005
Regulation:	Unregulated
Payment options:	Bank wire, credit cards and e-gold
Minimum account size:	$500
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:400
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	e-gold Forex Brokers, Muslim Friendly Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

ActiveTrades

Company:	ActivTrades Ltd
On-line since:	2004
Regulation:	Regulated and authorised by the Financial Services Authority.
Payment options:	Bank wire and credit cards
Minimum account size:	$250
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:400
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Forex Brokers with Web Based Platform, Forex Brokers with Advanced Trading Platform, Forex Brokers with CFD Trading

ABN AMRO marketindex

Company:	ABN AMRO Bank
On-line since:	2006
Regulation:	Regulated by several countries' governments.
Payment options:	Wire transfer
Minimum account size:	$1
Minimum lot size:	0.001 lot
Leverage:	1:50
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform, Forex Brokers with Advanced Trading Platform, Institutional Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

FXCM

Company:	Forex Capital Markets
On-line since:	1999
Regulation:	Registered with the Commodity Futures Trading Commission (CFTC) and is a member of the National Futures Association (NFA).
Payment options:	On-line checks, bank wire, paper checks and credit cards
Minimum account size:	$300
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100 and 1:200
Spreads:	2-3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform, Institutional Forex Brokers

Saxo Bank

Company:	Saxo Bank
On-line since:	1999
Regulation:	Saxo Bank is an officially registered European bank
Payment options:	Wire transfer
Minimum account size:	$2,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform, Institutional Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

GFT Forex

Company:	Global Futures & Forex, Ltd.
On-line since:	2001
Regulation:	Registered with the Commodity Futures Trading Commission, is also a member of the Australian Securities and Investments Commission (ASIC), an independent Australian government body that regulates financial markets, securities, futures and corporations since January 1991.
Payment options:	Credit cards, eCheck, PayPal, bank wire and paper checks
Minimum account size:	$250
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	from 1:100 to 1:400
Spreads:	Variable (3 pips average) on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform, Institutional Forex Brokers, PayPal Forex Brokers

Realtime Forex

Company:	Realtime Forex SA
On-line since:	2000
Regulation:	Supervised directly by the Control Panel for the Prevention of Money Laundering Autorite de Controle LBA.
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$3,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	from 1:50 to 1:100
Spreads:	3 (2 for big accounts) pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform

Deutsche Bank FOREX

Company:	Deutsche Bank AG
On-line since:	2006
Regulation:	Authorised under German Banking Law (competent authority: BaFin - Federal Financial Supervising Authority) and with respect to UK commodity derivatives business by the Financial Services Authority; regulated by the Financial Services Authority for the conduct of UK business, a member of The London Stock Exchange and is a stock corporation incorporated in the Federal Republic of Germany HRB No. 30 000 District Court of Frankfurt am Main; Branch Registration No. in England and Wales BR000005, Registered address: Winchester House, 1 Great Winchester Street London EC2N 2DB.
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$5,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform, Institutional Forex Brokers

FX Solutions

Company:	FX Solutions, LLC
On-line since:	2001
Regulation:	Registered with the Commodity Futures Trading Commission as a Futures Commission Merchant and is a member of the National Futures Association (NFA), ID# 0312620.
Payment options:	Credit cards, PayPal, on-line check, paper checks and bank wire
Minimum account size:	$250
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	from 1:100 to 1:400
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform, PayPal Forex Brokers

PFG Forex

Company:	Peregrine Financial Group, Inc.
On-line since:	2001
Regulation:	Part of the registered entity that is regulated by the CFTC and also a member of the NFA.
Payment options:	Bank wire and checks
Minimum account size:	$1,000
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform

CMC Markets

Company:	CMC Markets UK Plc
On-line since:	2005
Regulation:	Registered as a Futures Commission Merchant with the Commodity Futures Trading Commission (CFTC) and is a member of the National Futures Association (NFA).
Payment options:	Wire transfer, credit cards and checks
Minimum account size:	$2,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform

CitiFX

Company:	Citigroup
On-line since:	2008
Regulation:	Citi is one of the largest banks in U.S.
Payment options:	Wire transfer
Minimum account size:	$10,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	1:50 or 1:25
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Advanced Trading Platform, Institutional Forex Brokers

Direct Forex

Company:	Direct Forex, LLC
On-line since:	2005
Regulation:	Registered Futures Commission Merchant (FCM), a member of the National Futures Association (NFA ID# 0351765) and is regulated by the Commodity Futures Trading Commission (CFTC).
Payment options:	Bank wire and checks
Minimum account size:	$500
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Forex Brokers with CFD Trading

X-Trade Brokers

Company:	X-Trade Brokers S.A.
On-line since:	2006
Regulation:	Regulated by the Securities and Exchange Commissions of European Union.
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$2,000
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Muslim Friendly Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

Western Capital Forex

Company:	Western Capital Forex S.A.
On-line since:	2005
Regulation:	Registered with OAR-G - a Swiss self regulated financial organization.
Payment options:	Bank wire and PayPal
Minimum account size:	$5,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	from 1:1 to 1:200
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Forex Brokers with CFD Trading, PayPal Forex Brokers

ODL Securities

Company:	ODL Securities Limited
On-line since:	2004
Regulation:	Regulated by Financial Services Authority. It is a member of the London Stock Exchange and London International Financial Futures and Options Exchange (Euronext.LIFFE).
Payment options:	Wire transfer, credit cards and checks
Minimum account size:	$2,000
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Forex Brokers with CFD Trading

FIBOGroup

Company:	Fibo Group Switzerland AG.
On-line since:	2004
Regulation:	Unregulated
Payment options:	Bank wire and VISA credit cards
Minimum account size:	$300
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:200
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Forex Brokers with CFD Trading

VarengoldBankFX

Company:	Varengold Wertpapierhandelsbank AG
On-line since:	2008
Regulation:	Registered German bank
Payment options:	Wire transfer
Minimum account size:	$1,000
Minimum lot size:	0.2 lot
Leverage:	up to 1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Institutional Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

GCI Financial

Company:	GCI Financial Ltd.
On-line since:	2002
Regulation:	Unregulated
Payment options:	Wire transfer, credit cards, PayPal and check
Minimum account size:	$500
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:200
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Muslim Friendly Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading, PayPal Forex Brokers

Finexo

Company:	Finexo Global Investments Ltd.
On-line since:	2004
Regulation:	Regulated by German authority BaFin.
Payment options:	Credit cards
Minimum account size:	$100
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform, Forex Brokers with CFD Trading

IG Markets

Company:	IG Group
On-line since:	2001
Regulation:	Regulated by the Financial Services Authority (FSA) and a member of the London Stock Exchange (LSE).
Payment options:	Wire transfer, checks, credit cards and Moneybookers
Minimum account size:	$200
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:50
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform, Institutional Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

MF Global

Company:	MF Global UK Limited
On-line since:	2002
Regulation:	Regulated by the Commodity Futures Trading Commission (CFTC), the National Futures Association (NFA) and the Securities and Exchange Commission (SEC).
Payment options:	Wire transfer
Minimum account size:	$10,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	1:40 (1:10 for CFD)
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Institutional Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

Synthesis Bank

Company:	Synthesis Bank
On-line since:	2004
Regulation:	Banking status by the Swiss Federal Bank Commission.
Payment options:	Bank wire and Swiss post office
Minimum account size:	$10,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	Institutional Forex Brokers, Forex Brokers with CFD Trading

Finotec

Company:	Finotec Group Inc.
On-line since:	2005
Regulation:	Unregulated
Payment options:	Bank wire, PayPal and credit cards
Minimum account size:	$200
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:200
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with CFD Trading, PayPal Forex Brokers

Forex Trading Edge

Company:	Forex Trading Edge
On-line since:	2007
Regulation:	Introducing Broker of Forex.com
Payment options:	Wire transfer, credit cards and check
Minimum account size:	$1,000
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:200
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Forex Brokers with Web Based Platform

Xforex

Company:	XFOREX Inc.
On-line since:	2003
Regulation:	Unregulated
Payment options:	Wire transfer and credit cards
Minimum account size:	$50
Minimum lot size:	0.05 lot
Leverage:	up to 1:400
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Muslim Friendly Forex Brokers, Forex Brokers with Web Based Platform

RECOMMENDED BROKER

Easy-Forex

Company:	Easy-Forex
On-line since:	2001
Regulation:	Unregulated
Payment options:	Credit cards, PayPal
Minimum account size:	$50
Minimum lot size:	0.025 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	7/5/4/3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform, PayPal Forex Brokers

ForexYard

Company:	FxYard Limited
On-line since:	2005
Regulation:	Unregulated
Payment options:	Credit card, bank wire transfer and Western Union
Minimum account size:	$100
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	from 1:100 to 1:200
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform

OANDA

Company:	OANDA
On-line since:	2001
Regulation:	Registerd with Commodity Futures Trading Commission (CFTC) and is a member of the National Futures Association (NFA ID #0325821).
Payment options:	Bank transfer, checks, PayPal
Minimum account size:	$1
Minimum lot size:	0.001 lot
Leverage:	1:50
Spreads:	Variable, usually 2-2.5 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform, PayPal Forex Brokers

Forex.com

Company:	GAIN Capital Group
On-line since:	1998
Regulation:	Registered Futures Commission Merchant (NFA ID #0339826).
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$250
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	from 1:100 to 1:200
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform, Institutional Forex Brokers

ACM

Company:	ACM Advanced currency markets SA
On-line since:	2003
Regulation:	Directly regulated by the Swiss Federal Department of Finance (FDF).
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$2,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform, Institutional Forex Brokers

Questrade FX

Company:	Questrade, Inc.
On-line since:	2004
Regulation:	Member of Investment Dealers Association of Canada, member of the Canadian Investor Protection Fund and a participating organization of the Toronto Stock Exchange, TSX Venture Exchange and the Montreal Exchange.
Payment options:	Wire transfer and checks
Minimum account size:	$250
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100 and 1:200
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform

iFOREX

Company:	iFOREX
On-line since:	2006
Regulation:	Unregulated
Payment options:	Bank wire and credit cards
Minimum account size:	$100
Minimum lot size:	0.5 lot
Leverage:	up to 1:400
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform

HY Markets

Company:	HY Markets
On-line since:	2007
Regulation:	Authorized and regulated by FSA (United Kingdom)
Payment options:	Bank wire, credit cards and PayPal
Minimum account size:	$50
Minimum lot size:	0.02 lot
Leverage:	1:200
Spreads:	3-7 pips on EUR/USD
Categories:	Forex Brokers with Web Based Platform, PayPal Forex Brokers

CMS Forex

Company:	Capital Market Services, LLC
On-line since:	1999
Regulation:	Registered Futures Commission Merchant (FCM) and a Forex Dealer Member (FDM) of the National Futures Association (NFA) (Member ID: 0313199), registered with the Commodity Futures Trading Commission (CFTC) of U.S. and the Financial Services Agency (FSA) of Japan.
Payment options:	Bank wire, BPS, credit cards, PayPal, on-line check and paper checks
Minimum account size:	$200
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	from 1:40 to 1:400
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Institutional Forex Brokers, PayPal Forex Brokers

ECN broker

Company:	DTSecurities.at GmbH, Austria
On-line since:	2004
Regulation:	Member of NFA and registered with CFTC.
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$200
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:400
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Institutional Forex Brokers

RCG fxtrader

Company:	Rosenthal Collins Group
On-line since:	2004
Regulation:	Registered member of CFTC and NFA.
Payment options:	Wire transfer
Minimum account size:	$5,000
Minimum lot size:	1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	2-3 pips on EUR/USD
Categories:	Institutional Forex Brokers

IFX Markets

Company:	IFX Markets, Inc.
On-line since:	2002
Regulation:	Registered with CFTC and a member of NFA (ID:0327627).
Payment options:	Wire transfer and checks
Minimum account size:	$500
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:100
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	Institutional Forex Brokers

Alpari

Company:	Alpari Limited
On-line since:	1998
Regulation:	Authorised and regulated by the Financial Services Authority. FSA Register number 448002.
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$200
Minimum lot size:	0.01 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers

Interbank FX

Company:	Interbank FX
On-line since:	2001
Regulation:	Registered Futures Commission Merchant (FCM), registered with the Commodity Futures Trading Commission (CFTC).
Payment options:	Bank wire, credit cards, check
Minimum account size:	$250
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers

Tadawul FX

Company:	Tadawul FX SA.
On-line since:	2006
Regulation:	Registered with ARIF (Association Romande des Intermédiaires Financiers) - a Swiss organization against money laundering, is also audited by Swiss financial auditor VERIFID.
Payment options:	Bank wire
Minimum account size:	$1,000
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	from 1:33 to 1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Muslim Friendly Forex Brokers

Crown Forex

Company:	Crown Forex SA
On-line since:	2004
Regulation:	Affiliated with the self-regulatory ARIF association.
Payment options:	Wire transfer
Minimum account size:	$300
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:200
Spreads:	1 pip on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers

MIG Investments

Company:	MIG Investments SA
On-line since:	2005
Regulation:	Audited by KPMG and regulated by the Swiss Federal Department of Finance, while also being a member of ARIF.
Payment options:	Wire transfer
Minimum account size:	$2,000
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100 and 1:200
Spreads:	2 (1 for institutional accounts) pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers

SNC Investments

Company:	SNC Investments, Inc.
On-line since:	2005
Regulation:	Registered with Commodity Futures Trading Commission (CFTC) and a member of National Futures Association (NFA), NFA ID #0328909.
Payment options:	Checks, wire transfer and BPS
Minimum account size:	$500
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers

IKON GM – Royal Division

Company:	IKON GM – Royal Division
On-line since:	2006
Regulation:	Regulated by the Commodity Futures Trading Commission (CFTC) and is a member of the National Futures Association (NFA) as a registered Futures Commission Merchant (FCM) (NFA ID #0327622).
Payment options:	Wire transfer and credit cards
Minimum account size:	$500
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:200
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , Muslim Friendly Forex Brokers

FXDD

Company:	FXDD
On-line since:	2002
Regulation:	Unregulated
Payment options:	Bank wire, check, PayPal and BPS
Minimum account size:	$500
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100 and 1:200
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers , PayPal Forex Brokers

iTradeFX

Company:	i-TradeFX, LLC
On-line since:	2004
Regulation:	Registered Futures Commission Merchant (FCM), a member of the National Futures Association (NFA) (Member ID# 0367140) and is regulated by the Commodity Futures Trading Commission (CFTC).
Payment options:	Bank wire, credit cards and check
Minimum account size:	$300
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:100
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	MetaTrader 4 Forex Brokers

MGFOREX

Company:	MG Financial Group
On-line since:	2000
Regulation:	Registered as a Futures Commission Merchant with the Commodity Futures Trading Commission (CFTC) and the National Futures Association (NFA ID #0308808).
Payment options:	Credit cards, PayPal, wire transfer and checks
Minimum account size:	$200
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	up to 1:400
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Muslim Friendly Forex Brokers, PayPal Forex Brokers

Pip Forex

Company:	Simray Holdings LLC
On-line since:	2006
Regulation:	Regulated by Norwegian law.
Payment options:	Bank wire and credit cards
Minimum account size:	$200
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:200
Spreads:	3 pips on EUR/USD
Categories:	Muslim Friendly Forex Brokers

eToro

Company:	eToro Inc.
On-line since:	2007
Regulation:	Unregulated
Payment options:	Bank wire, credit cards and PayPal
Minimum account size:	$50
Minimum lot size:	0.1 lot
Leverage:	1:100, 1:200 and 1:4
Spreads:	2 pips on EUR/USD
Categories:	PayPal Forex Brokers

AvaFX-ын тухай

2010-05-10T20:10:00.002+08:00

							Fixed spreads
							FREE advanced online forex trading tools
							Dozens of currency pairs and metals
							Daily exclusive institutional analysis
							24-Hour trading and support
							Trade immediately by credit card,
							PayPal or WebMoney.
							Start trading forex with as little as $100
							200:1 leverage*
							No commissions or fees**
							Euro or US Dollar trading account
							Withdraw instantly with Ava Debit Card

Moneybookers-ийн тухай

2010-05-10T20:03:00.001+08:00

Хэрвээ та интернэт худалдаа, мөнгөн гүйлгээ хийх шаардлагатай бол Moneybookers дээр данс нээхийг зөвлөж байна. Энэ сайт нь 7.2 сая хэрэглэгчтэй бөгөөд онлайн төлбөр тооцоо болон мөнгөн шилжүүлгийн хамгийн хямд, найдвартай, хурдан шуурхай үйлчилгээгээрээ Дэлхийн №1 юм.

Та moneybookers дээр данстай болсноор мөнгөн төлбөр, шилжүүлгээс гадна улс хооронд SMS илгээх, интернэтээр факс илгээх болон хүлээж авах, гар утсаар төлбөр гүйцэтгэх болон escrow зэрэг үйлчилгээг энэ сайтаар дамжуулан авах боломжтой болно.

Moneybookers дээр данс нээж ашиглахын тулд заавал олон улсын эрхтэй Виза болон Мастер Карттай байх ШААРДЛАГАГҮЙ! Харин та зөвхөн банкинд данстай байхад л хангалттай.

Moneybookers данс нээх зааварчилгаа

Moneybookers Данс нээхийн тулд энд дарж ороод Register гэсэн товчин дээр дарж бүртгэлийн анкет бөглөнө.

Хувь хүн бол Personal Account, байгууллага бол Company Account гэсэн сонголтыг хийнэ. Turning number хэсэгт доор нь гарах тоог оруулж бичнэ.

Анкет бөглөсний дараа NEXT товчийг дарснаар таны имэйл хаяг руу баталгаажуулах холбоос илгээгдэнэ. Тиймээс та имэйл рүүгээ ороод тэрхүү баталгаажуулах холбоосон дээр дарах шаардлагатай. Тэгснээр таны Moneybookers данс идэвхижнэ.

Магадгүй энэ баталгаажуулах холбоостой имэйл таны spam фолдер руу орсон байж болзошгүй тул имэйл ирэхгүй байвал та spam фолдероо шалгаад үзэх хэрэгтэй.

Идэвхижүүлэлтийн холбоосон дээр дарсны дараа дахин нэг бөглөх анкет гарч ирнэ.

Энэ анкетийг бөглөсний дараа таны Moneybookers данс бүрэн идэвхижих боловч мөнгөө банкин дахь данс руугаа татаж авах бололцоотой болохын тулд дараах үйлдлүүдийг нэмж хийх шаардлагатай. Үүнд:

Хаягийн баталгаажилт
Банкны дансны баталгаажилт
Кредит картын баталгаажилт (картгүй бол хийхгүй байж болно. )

Хаягийн баталгаажилт

Хаягийн баталгаажилт хийхийн тулд Moneybookers данс руугаа нууц үгээ ашиглаж ороод доорх хуудасны Address гэсэн үгний ард байгаа Verify гэсэн дээр дарна.

Verify линкэн дээр дарсны дараа анхааруулга бүхий дараах хуудас гарна.

Энэ хаяг таны хаяг яг мөн үү. Мөн бол энэ хаяг руу баталгаажуулах код явууллаа шүү гэж асууж байгаа бөгөөд хаяг зөв бол Send me a verification letter гэсэн товчин дээр дарна. Ингэснээр танд шуудангаар зааварчилгаа бүхий баталгаажуулах код 7-14 хоногийн дотор ирнэ. Ирсэн кодыг зааварчилгааны дагуу оруулснаар таны хаяг баталгаажина.

Банкны дансны баталгаажилт

Банкны дансны баталгаажилт хийхийн тулд Moneybookers данс руугаа нууц үгээ ашиглаж ороод My Account – Sumary хэсэгт байгаа Bank account гэсэн үгний ард байгаа Add гэсэн дээр дарахад дараах цонх гарна.

Та өөрийн банкныхаа SWIFT кодыг нь мэдэж байх хэрэгтэй. Мэдэхгүй бол тухайн банкныхаа ажилтнаас асууж болно. Ихэвчлэн банкнууд вэб сайтдаа энэ кодыг бичсэн байдаг. Жишээ нь Худалдаа Хөгжлийн банкны SWIFT код нь TDBMMNUB гэж байдаг. SWIFT кодыг бичсэны дараа NEXT товчин дээр дарахад Таны дансны дугаарыг асуусан цонх гарна. Түрүүчийн SWIFT код зөв бол банкны нэр бүтнээрээ гарч ирнэ.

Account number гэсэн хэсэгт та дансныхаа дугаарыг бичээд NEXT товчийг дарснаар таны банкны данс баталгаажиж та мөнгөө татаж авах бололцоотой болно.

Дансаа цэнэглэх

Moneybookers дансаа цэнэглэхийн тулд UPLOAD FUNDS хэсэг рүү орно.

Банкны шилжүүлгээр хийх бол Bank transfer гэснийг сонгоно. Ингэж сонгосны дараа доод хэсэгт нь хаанахын ямар данс руу шилжүүлэг хийх тухай заавар гарна. Энэ мэдээллийг хэвлэж/бичиж аваад банкин дээр очиж шилжүүлгийн маягт бөглөөд шилжүүлэг хийнэ. Гэхдээ шилжүүлэг хийх данс нь таны өөрийнх байх ёстой. Мөнгө угаах гэмт хэрэгтэй тэмцэх үүднээс 3дагч этгээдээс банкны шилжүүлэг хийхийг хориглосон байдаг.

Хэрвээ кредит картаар шилжүүлэг хийх бол шилжүүлгийн форм дараах байдалтай болно.

Гэхдээ эхлээд та кредит картаа баталгаажуулсан байх хэрэгтэй. Баталгаажуулаагүй бол Use a new credit/debit card гэсэн сонготыг хийх хэрэгтэй.

Дашрамд хэлэхэд Худалдаа Хөгжлийн Банкны карт Moneybookers-тэй холбогдох боломжгүй байдаг. Тиймээс та Голомт Банкны карт ашиглахыг зөвлөж байна.

Мөнгөө татаж авах

Мөнгөө татаж авахын тулд үндсэн цэсний WITHDRAW гэсэн хэсэг рүү орно.

Мөнгөө банкныхаа данс руу татахын тулд та эхлээд дансны баталгаажуулалт хийсэн байх шаардлагатай. Тэгээд Bank account-аа сонгоод Amount to be withdrawn гэсний ар талд татаж авах мөнгөнийхөө тоог бичээд NEXT товчин дээр дарна. Ингээд 3-5 хоногийн дотор мөнгө тань таны банкин дахь дансанд орсон байна.

Арилжааны сэтгэл зүй (Forex Trading Psychology)

2010-05-09T13:24:00.002+08:00

Forex дээр амжилт гаргахын тулд зах зээлийн анализ судалгаа, мөнгөний менежментийг судлахын хажуугаар диллер хүн өөрийнхөө сэтгэл хөдлөлийг хянаж, арилжаагаа хатуу хяналтан доор явуулж сурах зайлшгүй шаардлагатай. Forex-д сэтгэл хөдлөлөө хянахын тулд өөрийн шунал болон айдсыг тэнцвэржүүлж байх хэрэгтэй. Арилжаа хийж байх үедээ та дараах сэтгэл хөдлөлүүдийн эрхшээлд орохгүй байх хэрэгтэй:

* Шунал
* Хүчин чадлаасаа хэтэрсэн арилжаа хийх
* Хэт биеэ барих
* Хэт ихээр итгэж найдах
* Бусдын зөгнөлийг сохроор дагах

Хүндэт мэргэн уншигч та бүхэндээ энэ өдрөөс эхлэн дээрхи сэдвийн дагуу цуврал бичлэгүүдийг оруулж байхаар шийдвэрлэсэндээ бид баяртай байна. Энэ удаагийн цувралын эхлэлийг доктор Ж.Мерфийн агуу их нээлт болох энэхүү номоос толилуулж байна. Эдгээр бүтээл нь танд тал бүрийн ашиг тусыг үзүүлж, таныг нийгэмд хөлөө олох, мөнгө хөрөнгийн гачаалаас гарах, зорьсондоо хүрэх, аз жаргалыг жинхэнэ ёсоор мэдрүүлэх бөгөөд та хичээвэл заяаг тань энэ ном дааж чадна. Энэхүү гайхамшигт нээлтийг дэлхий нийтээрээ хүлээн зөвшөөрөөд, өнгөрсөн зуунуудын хамгийн гайхамшигтай нээлт гэж баталсан бүтээл таны гарт очлоо.

Дотоод ухамсартаа сэтгэлгээгээрээ нөлөөлөх нь:

Хүн сэтгэхүйгээ ухамсартайгаар дотоод ухамсартаа бүрэн хандуулж өгвөл тодорхой үр дүнд хялбар хүрдэг. Бясалгалаар трастцендент түвшинд хүрсэн бол дотоод ухамсартаа нэвтрэхэд хялбархан болдог. Ухааны гүнд цэцэн цэлмэг бүхэн тунарч байдаг. Оюун ухаандаа хүслээ томьёолоод л энэ мөчөөс таны хүсэл мөрөөдөл биелэлээ оллоо гэж сэтгэх ёстой.

Хоолойн хурц үрэвсэл туссан жаахан охин "миний хоолой яг одоо зүгээр боллоо, миний хоолой яг одоо зүгээр боллоо" гэж итгэлтэй нь аргагүй давтаж байгаатай адилхан гэсэн үг. Тэр охины хоолойны өвчин цаг, цаг хагасын дараа бүрэн эдгэрсэн юм. Ийм жижигхэн, гэнэн охин шиг байх ёстойд хамаг учир байгаа юм...

Үргэлжлэл бий...

Суурь шинжилгээ (Fundamental Analysis )

2010-05-09T13:18:00.001+08:00

Суурь анализ нь тухайн зах зээл дээр тухайн мөнгөний нэгжүүдийн ханшинд нөлөөлсөн бодит үйл явдал болон макро эдийн засгийн үзүүлэлт дээр тулгуурлан анализ дүгнэлт хийхийг хэлдэг. Энэ нь зөвхөн Forex төдийгүй санхүүгийн бүхий л төлөвлөлт прогнозод хэрэглэгддэг. Асуудлын гол нь эдийн засгийн цаг үеийн үйл явдлууд нь валют арилжааны зах зээлд хэрхэн нөлөөлөхийг зөв тооцоолоход байдаг.

Хэрэв та зах зээлийг нэгэн том цаг гэж тооцвол суурь шинжилгээ нь түүний зүүнүүдийг хөдөлгөдөг эрэг шураг нь юм. Хүн болгон таньд хэдэн цаг болж байгааг хэлж өгч чадах боловч зөвхөн суурь шинжээч нь цагийн доторх механизмын ажиллагааг мэдэж ирээдүйд ямар цаг (үнэ) заахыг таамаглаж чадна.
Техникч ба эсхүл шинжээч

Трейдерүүдийг дотор нь техникч эсхүл шинжээч гэсэн тодорхой 2 школд ангилах гэдэг боловч бодит байдал дээр трейдер нь цэвэр нэг төрлийг нь дагнахаас илүү аль алинаас хослуулсан арга барилыг ашиглах нь илүү амжилтанд хүргэдэг.

Шинжээчид үнийн өөрчлөлтийг зогсолтгүй ажигладаг бол техникчидийн ихэнх нь үнийн өөрчлөлтөнд нөлөөлж болзошгүй эдийн засгийн тоон үзүүлэлт, улс төрийн чухал шийдвэр болон нийгэмд тулгарсан яаралтай шийдэх ёстой хүчин зүйлүүдэд анхаарлаа хандуулдаг.
Загвар ашиглан эдийн засгийн нөхцлүүдийг урьдчилан тооцоолох

Суурь шинжилгээ нь эдийн засгийн нөхцлүүдийг урьдчилан тооцоолоход нэн тохиромжтой боловч зах зээлийн үнийг хэлж чадахгүй. Жишээ нь, Дотоодын Нийт Бүтээгдэхүүн(ДНБ)-ний прогноз эсхүл хөдөлмөр эрхлэлтийн тайлангууд эдийн засгийн эрүүл байдал болон түүнд нөлөөлж буй хүчин зүйлүүдийн талаар тодорхой мэдээлэл өгөх боловч танд энэхүү өгөгдлийг худалдаа хийх удирдамж болгон шилжүүлэх аргачлал хэрэгтэй.

Суурь шинжилгээний өгөгдөл ба худалдаа хийх стратеги хоёрыг трейдерын худалдааны аргачлалын загвар холбож өгдөг. Эдгээр загварууд нь одоогийн болон өмнө тохиож байсан өгөгдөхүүнүүдээс ирээдүйн үнийн өөрчлөлтийг урьдчилан тооцоолж худалдаа хийх тодорхой алхмуудыг зааж өгдөг.

Урьдчилан тооцоолох загварууд нь урлаг болон шинжлэх ухааны хослуулсан маш олон тооны аргачлалтай байдаг тул трейдер нь заримдаа ямар шийдвэр гаргахаа мэддэггүй. Тэд одоогийн байгаа мэдээлэл нь зоригтой арилжааны шийдвэр гаргахад хангалттай эсэхэд эргэлзэх нь олонтаа.

Олон трейдер энэ тохиолдолд техникийн шинжилгээ хийж үнийн байдал нь арилжаанд оролцохыг зөвлөж байгаа эсэхийг судалдаг.
Суурь хүчин зүйлүүдийг эхлээд судал

Эдгээр суурь хүчин зүйлүүд гэдэг нь тухайн улсын болон түүний валютын үйл ажиллагаанд нөлөөлдөг гол үзүүлэлтүүд юм. Энэ нь хүүгийн хэмжээ, байгалийн гамшгийн үед явуулдаг төв банкны бодлого гэх мэт үйл явдлууд байж болох ба тодорхой хөтөлбөрүүд, эмх замбараагүй үйлдэл болон урьдчилан тооцоолох боломжгүй хүчин зүйлүүд бас нөлөөлдөг.

Хүчин зүйл болгон тухайн улсын валютын ханшинд өөрчлөлт оруулж чадахгүй тул хамгийн чухлыг нь сонгон авч өдөр тутмын шинжилгээтэй хавсран дүгнэлт гаргах гэж оролдох хэрэгтэй юм.
Форексийн зах зээлийн хүчин зүйлүүд
Хүүгийн өсөлт нь улсын валютыг хүчтэй болгодог

Хүү нь зээл авах тохиолдолд хэчнээн мөнгө төлөх буюу зээл өгсөн ба хөрөнгө оруулсан тохиолдолд хэчнээн мөнгө олохыг тодорхойлдог. Хүүгийн бодлого нь валютын үнэнд нөлөөлдөг гол хүчин зүйл ба түүн дээр трейдерүүд валютын арилжааны стратеги боловсруулдаг.

Хэрэв улс нь хүүгийн хэмжээгээ нэмсэн тохиолдолд энэ нь гадны хөрөнгө оруулалтыг татдаг тул валют нь бас хүчтэй болдог. Жишээ нь, Европын Холбоо хүүгээ өсгөхөд АНУ-ын хөрөнгө оруулагчид доллараа зарж Еврогийн бонд худалдан авах болно. Үүнтэй адил Швейцар хүүгээ өсгөхөд эдгээр хөрөнгө оруулагчид Еврогийн бондоо заран Швейцарын бонд руу шилжих ба үүнтэй уялдан Евро унан Швейцарын франк өсөх болно.
Алтны үнэ өсөхөд Америк доллар унадаг, эсрэг тохиолдолд эсрэгээр

Алт нь эртнээс улс орнуудын валютаас үл хамаарах найдвартай “хоргодох байр” болж ирсэн ба дэлхийн өөр нэг валют болох Америк долларын алтернатив сонголт юм. Алт ба Америк долларын урвуу харилцаа нь трейдерүүдэд ашиг олох хэд хэдэн боломж олгодог.
Жишээ нь, хэрэв алт тодорхой нэг resistance түвшинийг давахад та түүнийг улам их өснө гэж тооцоолон доллараа заран евро худалдан авч эндээс ашиг олж болно.
Алтны үнийн өсөлт нь том алт үйлдвэрлэгчдэд тус болдог

Австрали нь дэлхийн гуравдах том алт экспортлогч ба Канад нь дэлхийд гуравт ордог үйлвэрлэгч юм. Алтны үнэ өсөхөд эдгээр улсуудын валют ханш чангардаг. Та эдгээр валютыг өөрийн Английн фунт эсхүл Японы йенээр арилжиж алтны өсөлтийг дагах боломжтой.
Газрын тосны үнэ өсөхөд түүнийг импортлогч орнуудын эдийн засаг сулардаг

Үүнд газрын тосны үнийн өсөлтөөс хамааран агаарын тээврийн компаниуд болон газрын тос их хэрэглэдэг үйлдвэрлэл хүнд байдалд орж газрын тосны үнээс их хамааралтай гаднаас импортлодог АНУ болон Японы эдийн засаг сулардаг.

Хэрэв та газрын тосны үнэ цаашид өснө гэж тоцоолсон тохиолдолд Австрали болон Канадын валютыг худалдан авч газрын тосноос хэт хамааралтай улсуудын валютыг зарах хэрэгтэй.
Эдийн засгийн индикатор гэж юу вэ?

Эдийн засгийн индикатрууд нь засгийн газрын агентлагууд болон хувийн секторынхны тогтмол гаргаж байдаг санхүүгийн болон эдийн засгийн статистик эмхэтгэл юм. Энэхүү статистик нь зах зээлийн хөдөлгөөнийг ажиглагчдад харуулдаг тул хүн болгон түүнийг дагадаг.

Маш олон хүн адил мэдээллийн дагуу ажилладаг тул эдийн засгийн үзүүлэлтүүд нь үнийн өөрчлөлтөнд маш хүчтэй нөлөөлдөг. Таньд бараг эдийн засгийн ухааны эрдмийн зэрэг байх шаардлагатай мэт боловч бодит байдал дээр трейдер нь хэдэн энгийн тодорхой дүрмийн дагуу мэдээллийг дүгнэн арилжааны шийдвэрүүдээ гаргахад хангалттай.
Эдийн засгийн хуанли

Та ямар нэгэн эдийн засгийн индикатор хэзээ нийтлэгдэх ёстойг мэдэж байх ёстой ба тэдгээрийг New York Federal Reserve Bank сайтнаас авч болно.

Энэхүү эдийн засгийн хуанлиг мэдсэнээр та арилжааны шийдвэр гаргах нь амар болохоос гадна гэнэтийн үнийн өөрчлөлтийн цаад шалтгааныг ойлгох болно.
Энэхүү мэдээлэл нь эдийн засгийн хувьд ямар ач холбогдолтой вэ?

Та гарсан мэдээлэл болгоны эдийн засгийн ач холбогдлыг ойлгох шаардлагагүй боловч түүний гол хүчин зүйл ба тэдгээрийн эдийн засагт нөлөөлөх ерөнхий шинжийг мэддэг байх хэрэгтэй. Жишээ нь ямар хүчин зүйлүүд эдийн засгийг өсгөдөг, мөн инфляц болон хөдөлмөр эрхлэлтийн хүчтэй байдал нь ямар үр дагавартайг мэдэх хэрэгтэй.
Эдийн засгийн үзүүлэлт болгон зах зээлийг хөдөлгөж чадахгүй

Зах зээлд тодорхой нөхцөл байдалд тодорхой нэгэн үзүүлэлт илүү нөлөөлдөг. Жишээ нь тодорхой нэг улсын хувьд үнэ (инфляц) чухал хүчин зүйл биш байхад эдийн засгийн өсөлт нь асуудалтай бол трейдер инфляцийг үл харгалзан хөдөлмөр эрхлэлт болон ДНБ-ий холбогдолтой тайланд анхаарлаа хандуулдаг.
Гэнэтийн хүчин зүйлээс болгоомжил

Заримдаа мэдээллээсээ илүү түүний зах зээлийн хүлээлтэнд нийцэж байгаа эсэх нь илүү чухал байдаг. Хэрэв энэхүү тайлан мэргэжилтнүүд болон эдийн засагчдын тооцоолж байснаас тэс өөр байвал тогтворгүй байдал үүсэн арилжаа хийх боломж гардаг.

Гэхдээ нэгэн индикатор хэт өөр гарснаас болж хэт яаран арилжаа хийж болохгүй. Нийтлэгдсэн эдийн засгийн шинэ үзүүлэлт болгон өмнөх үзүүлэлтэд засвар оруулдаг.
Нэг зүйлд анхаарлаа хэт хандуулж болохгүй

Эдийн засгийн ухааны эрдэмтэд Макроэдийн засгийн тайлангийн бүхий л хүчин зүйлд анхаарлаа хандуулж байхад трейдер зөвхөн өөртөө хэрэгтэй мэдээллийг шүүж авч оновчтой арилжааны шийдвэр гардаг.

Жишээ нь, шинэ ажлын байр нь эдийн засгийн өсөлтийг авчирна гэж тооцдог. Энэ нь ихэнхдээ үнэн боловч non-farm payrolls-д нийтлэгдсэн үзүүлэлтүүд нь зах зээлд илүү нөлөөлдөг.

Үүний адил PPI (Producer Price Index) нь үйлдвэрлэгчдийн үнийг ерөнхийд нь харуулдаг – гэвч трейдер PPI-ийг хүнс болон эрчим хүч үйлдвэрлэлийг оролцуулахгүйгээр тооцоолж зах зээлд нөлөөлөх байдлыг нь авч үздэг. Хүнс болон эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн мэдээлэл дараа нь засагдах тул бодит байдлыг гажуудуулан харагдуулж болзошгүй.
Худалдаа болгонд хоёр тал оролцдог

Бидний өгсөн зөвлөгөө танд эдийн засгийн индикаторуудыг харгалзахыг чухлыг ойлгуулж ямар мэдээлэл зах зээлийг хөдөлгөөнд оруулж валютын арилжаанд нөлөөлөх талаар ойлголт өгсөн байх гэж найдаж байна. Бүх трейдерийн мэдээлэл бүрэн биш гэдгийг сайн ойлгох хэрэгтэй. Жишээ та АНУ-ын эдийн засгийн талаар нийтлэгдсэн мэдээллийг сайн мэдэж болох боловч Европ эсхүл Австралид нийдлэгдсэн мэдээлэл валютын зах зээлд ноцтой нөлөө үзүүлж болзошгүй. Арилжаа хийхийн өмнө гэрийн даалгавраа сайн хийж бэлдэх нь таныг эрсдэлээс хамгаална.
Эдийн засгийн индикатор: валютын чухал үзүүлэлт - a currency's vital signs

Трейдерүүд нь тодорхой нэгэн улсын эдийн засгийн (валютын) эрүүл байдлыг түүний эдийн засгийн индикаторуудаас мэдэж болно. Гэвч мэдээлэл болгон адил үнэлэгдэхгүй. Энд чухал эдийн засгийн индикаторуудыг жагсааж түүний валютын трейдер нарт нөлөөлөх байдлыг тусгав.

Эдийн засгийн индикатор анхдагч ба дараах гэж ангилагддаг:

* Анхдагч индикаторууд нь эдийн засгийн хөгжлийн ямар нэгэн өөрчлөлт гарахаас өмнө илэрдэг эдийн засгийн үзүүлэлтүүд юм. Эдгээр нь зах зээлийн өөрчлөлтийг урьдчилан анхааруулдаг.
* Хоцрох индикаторууд нь эдийн засгийн өөрчлөлт болсны дараа илэрдэг эдийн засгийн үзүүлэлтүүд юм. Эдгээр нь эдийн засагт болсон өөрчлөлтийг баталгаажуулж өгдөг.

Гол эдийн засгийн индикаторууд
Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ)

Тухайн улсын нутаг дэвсгэр дээрх дотоодын болон гадаадын компаниудын үйлдвэрлэсэн бүх бүтээгдэхүүн болон үйлчилгээний нийлбэр дүн. ДНБ нь тус улсын эдийн засгийн өсөлт/бууралтын хэмнэлийг харуулдаг ба эдийн засгийн өгөөж ба өсөлтийг үзүүлдэг хамгийн өргөн хэрэглэгддэг индикатор юм.
Аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн үйлвэрлэл

Үндэсний үйлдвэр, уурхай болон нийтийн аж ахуйн үйлдвэрлэлийн нийт хүчин чадал болон түүний хүчин чадлаа хэр зэрэг бүрэн ашиглаж байгаа байдал (хүчин чадлын бүрэн ашиглалт).

Үйлдвэрлэлийн сектор нь гол валютын эдийн засгуудад зах зээлийн ¼ хувийг эзэлдэг тул тус улсын үйлдвэрүүд ямар байдалтай байгаа ба хүчин чадлаа хэр ашиглаж байгааг ажиглах нь нэн чухал.
Хангамжийн менежерийн индекс - Purchasing Managers Index (PMI)

Үндэсний хангамжийн менежерийн холбоо нь (NAPM) одоо Хангамжийн менежментийн институт (Institute for Supply Management) гэж нэрлэгдэх болсон ба сар болгон нэгтгэгдсэн үндэсний үйлдвэрлийн нөхцлийн индекс нийтэлдэг. Энэхүү индекст шинэ захиалга, үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтийн хугацаа, хуримтлагдсан гүйцэтгэгдэх ёстой ажил, тооллого, үнэ, хөдөлмөр эрхлэлт, экспорт болон импортын захиалга зэрэг мэдээлэл багддаг. Түүнийг үйлдвэрлэлийн болон үйлдвэрлэлийн бус гэж ангилан 2 дэд индекс гаргаж болдог.
Үйлдвэрлэгчийн Үнийн Индекс - Producer Price Index (PPI)

Дотоодын үйлдвэрлэгч, уул уурхай, хөдөө аж ахуй ба цахилгаан үйлдвэрлэдэг болон дамжуулдаг үйлдвэрүүдийн борлуулалтын үнэнд орж буй дундаж өөрчлөлтийг хэмждэг. ҮҮИ нь бүрэн гүйцэд хийгдсэн, хийгдэж байгаа болон түүхий барааны эдийн засгийн шинжилгээнд гол төлөв ашиглагддаг.
Хэрэглээний Үнийн Индекс - Consumer Price Index (CPI)

Хотын хэрэглэгчид тодорхой бараа болон үйлчилгээнээс бүрдсэн багцанд дунджаар хэдийг төлж буйг хэмждэг (ихэнх том гүрнүүдийн хүн амын 80% хамаардаг). Түүнд 200 төрлийн барааны үнийн өөрчлөлт ордог.

ХҮИ бас тодорхой бараа болон үйлчилгээтэй шууд хамааралтай төлбөр болон татварыг өөртөө хамруулдаг.
Удаан хугацааны бараа - Durable Goods

Удаан хугацааны барааны захиалга нь дотоодын үйлдвэрлэгчид шууд буюу ирээдүйд нийлүүлэхээр захиалга авсан бодит бүтээгдэхүүнийг хэлдэг. Удаан хугацааны бараа нь гурав буюу түүнээс дээш жил хэрэглэгддэг бүтээгдэхүүн буюу үйлчилгээ байдаг.

Эдийн засгийн хүнд үед компани болон хэрэглэгч нар удаан хугацааны барааны худалдан авалтыг хойшлуулдаг тул түүгээр үйлчлүүлэгчийн хэрэглээг тодорхойлж болдог.
Хөдөлмөрийн Зардлын Индекс - Employment Cost Index (ECI)

АНУ бүх 50 муж ба 255 бүсийн 500-аас дээш төрлийн үйлдвэрлэл үйлчилгээний томоохон компаниудын ажлын байрны тоог хэмжиж цалин авдаг ажилчдын тоог гаргадаг. ХЗИ нь үндэсний бизнес ба төрийн байгуулагуудад бүрэн буюу хагас цагаар ажил гүйцэтгэж буй ажилчдын тоог тодорхойлдог.
Жижиглэнгийн худалдаа - Retail Sales

Улсын хэмжээнд жижиглэнгийн борлуулагч нар бүх төрлийн болон хэмжээний барааны төлөөөлөл болон сонгогдсон барааг борлуулсан нийт тасалбаруудыг хэмждэг. Тэрээр өргөн хүрээний хэрэглэгчдийн худалдаа хийж буй байдлыг хамгийн хурдан хэмждэг индикатор ба түүнийг улирал, баяр болон худалдааны өдрүүдэд арилжаа уламжлалт ёсоор өөрөөр явагддаг зөрүүг тооцож гаргаж ирдэг.

Жижиглэнгийн худалдаанд удаан хугацааны ба удаан хугацааны бус борлуулагдсан бараа үйлчилгээг хамаарах онцгой албан татварыг хамт тооцдог. Үүнд шууд худалдан авагчаас төлөгдөх татвар хамаардаггүй.
Эхэлсэн амины орон сууцны барилгууд - Housing Starts

Тодорхой сард шинээр барилгын ажил эхлэж буй амины орон сууцнуудын тоог хэмждэг. Эхлэлт нь байшингийн суурь ухагдаж эхэлсэн гэсэн үг.

Барилгын салбар нь хүүгийн хэмжээний өөрчлөлтийг хамгийн түрүүнд мэдэрдэг салбар юм. Хүү өсөх буюу буурах нь барилгын эхлэл ба зөвшөөрөл авах тоонд шууд илэрдэг. Дүгнэлт гаргахын тулд өмнөх сарын дүнтэй хувьд шилжүүлэн харьцуулах хэрэгтэй ба тайлангууд нь дараа сарын дунд үед нийтдлэгддэг.
Суурь индикаторууд

Суурь индикаторууд нь гол төлөв тухайн улсын чухал эдийн засгийн тоо баримтыг агуулсан шинэ мэдээллүүд байдаг. Валютын зах зээл нь түүнд их мэдрэмтгий байдаг тул форексийн трейдерүүд эдгээрийг анхааралтай ажигладаг.
Валютын зах зээлийг хамгийн их тодорхойлдог 3 индикатор:

№1 индикатор: Холбооны Нээлттэй Зах Зээлийн Комиссын Уулзалтууд - Federal Open Market Committee (FOMC) Meetings
FOMC жилд найман удаа хуралдаж мөнгөний бодлогын үр нөлөөг судлан үнэлгээ өгч шаардлагатай бол зохих зохицуулалтыг хийдэг. Энэ нь үнийн тогтворжилтонд хамаарах форексийн арилжааны хамгийн чухал үйл явдал. Хүүгийн өсөлт болон бууралт нь валютын арилжааны үнэнд үлэмж нөлөөлдөг.

№2 индикатор: АНУ-ын Non-Farm Payroll тайлан
Сар болгоны эхний 5 дахь өдөр нийтлэгддэг чухал эдийн засгийн тайлан. Энэхүү тайлан нь гол төлөв улс үндэстнүүдийн бизнес болон засгийн газрын секторын ажилчдын тоог харуулдаг. Том non-farm payroll тоо нь гол төлөв эдийн засаг нь эрүүл чийрэг байна гэдгийг харуулдаг. Энэ тоо нь эерэг байсан тохиолдолд америк доллар сэргэдэг.

№3 индикатор: Дотоодын Нийт Бүтээгдэхүүн - Gross Domestic Product (GDP)
Энэхүү индикатор нь тодорхой улсын бүх бизнесийн байгууллагуудын үйлдвэрлэсэн бараа болон үзүүлсэн үйлчилгээний нийлбэр дүн байдаг. ДНБ нь тодорхой улс нь өргөжиж эсхүл агшиж байгааг харуулдаг ба эдийн засгийн хүч ба хөгжлийн өргөн хэмжээний хэмжүүр юм. ДНБ эерэг тоо хөрөнгө оруулагч нарт итгэл өгч тус улсын валютыг ихээр худалдан авахад хүргэдэг.

2010-05-09T12:02:00.003+08:00

2010-05-09T11:58:00.001+08:00

Арилжаанд хэрэглэгдэх программ буюу платформын талаар:

2010-05-09T11:53:00.002+08:00

Олон улсын валютын биржийн үйл ажиллагааг хэрэглэгчдэд хэрхэн дамжуулдаг, оролцогчид хаагуур дамжуулан арилжаанд оролцдог вэ?

Энэхүү зах зээлийн үйл ажиллагааг дэлхийн томоохон төв биржүүдээр дамжуулан тасралтгүй явуулдаг гэдгийг бид мэдсэн. Харин тэдгээр төв биржүүд дээр явагдаж байгаа арилжааг оролцогчдод хүргэх, оролцогчдын захиалгыг хүлээн авч арилжаанд оролцуулахын тулд зориулалтын программ хангамжийг ашигладаг. Үүнийг бид арилжааны платформ гэж ойлгоно.

Энэ нь интэрнэтээр дамжуулан хэрэглэгчдийг зах зээлтэй холбох хэрэгсэл бөгөөд энэхүү хэрэгслийг үйлдвэрлэгч, дамжуулагч гэж маш олон бие даасан олон улсын байгууллагууд байдаг. Тиймээс тэрхүү платформ нь гаргагч байгууллагуудаас хамаарч өөр өөр байх төдийгүй интэрнэтээр холбогдох аргачлалаасаа хамаарч харилцан адилгүй байна. Ихэнх платформууд нь оролцогчид өөрийн компьютер дээрээ татан авч суулгадаг бие даасан тусдаа программ байдаг бол зарим дамжуулагчдын платформ нь зөвхөн өөрийн байгууллагын вэбсайт дотроо байрлаж ажилладаг.

Бид өөрийн орны хөрөнгийн бирж дээр жишээ татан тайлбарлах гэж үзье. Ямар нэгэн хувьцаа үнэт цаас худалдан авах болоод эргүүлэн худалдах шаардлага гарсан үедээ бид хөрөнгийн биржийн арилжаанд оролцогч брокерийн пүүсүүдийн аль нэгэнд хандан захиалгаа өгөхөөс гадна холбогдох дансанд мөнгөө тушаах, борлуулсан орлогоо татаж авах ажиллагааг бас өөрсдөө гүйцэтгэдэг. Бидний судлаад байгаа энэ зах зээл бол яг үүний нэг адил зарчмаар явагддаг боловч оролцогчдын захиалгыг дамжуулах явц нь технологийн хөгжлийг дагаад гардан гүйцэтгэх механик ажиллагаануудыг хурдан хялбар болгосон автоматжуулсан хувилбар нь гэж ойлгож болно.

Арилжааны платформ нь оролцогчдоос ирүүлж байгаа захиалгыг зах зээл рүү дамжуулах, тэдний хэлцлийг зах зээл дээр (олон улсын биржүүд дээр) дамжуулан гүйцэтгэх ажиллагааг явуулна.

Манай хөрөнгийн бирж дээр та арилжаа хийх захиалга өгсөн бол таны өмнөөс хөрөнгийн бирж дээр брокерийн байгууллага арилжаанд оролцож таны захиалгыг гүйцэтгэдэг гэдгийг бид мэднэ. Тэгвэл форекс зах зээл дээр та арилжаа хийхдээ ямар нэгэн байгууллагаар дамжуулан арилжаанд оролцохгүйгээр өөрийн хүсэл санаачлагаар арилжаанд шууд оролцох боломжийг гагцхүү арилжааны платформ ашиглан гүйцэтгэдэг байна. Ялгаа нь гэвэл хөрөнгийн бирж дээр захиалгаа брокерийн байгууллагаар дамжуулдаг бол форекс бирж дээр зөвхөн арилжааны платформ ашиглан автоматаар дамжуулдагт байгаа юм.

Платформ ашиглахын тулд та тухайн платформ дээр данс болон арилжаа хийхтэй холбоотой бусад мэдээллийг харуулдаг багажуудыг сайтар эзэмшиж чаддаг болсон байх шаардлагатай. Арилжаа дамжуулж буй платформууд нь өөр өөрийн онцлогоос хамаарч төрөл бүрийн багажууд байрлуулсан байдаг ба тэдгээрийг зориулалтын дагуу янз бүрээр нэрлэдэг.

Ханш болон захиалгын төрөл, хэллэг

2010-05-09T11:45:00.001+08:00

Валютын арилжаа нь нэг валютаар нөгөө валютыг солилцох замаар явагддаг бөгөөд авах зарах хоёр нэгжүүд аль аль нь мөнгө байдаг тул худалдаа гэж үздэггүй байна. Тиймээс ч Форекс захыг валют арилжааны бирж хэмээдэг билээ. Харин одоо бид тэрхүү арилжааны хамгийн гол үзүүлэлт буюу валютын үнэлгээ болох ханшийн талаар мэдэх болно. Хэдийгээр энэ талаар хэн бүхэн тодорхой хэмжээнд мэддэг боловч түүний хэлбэлзэл хэрхэн хаанаас үүсэлтэй болох, форекс ертөнц дээр секунд тутам асар ихээр өөрчлөлт үзүүлдэг болохын хамаарал эх үндсийг мэдэх нь чухал юм.

Нэг валютыг зах зээл дээр зарахын төлөө нөгөө валютаар төлбөр хийдэг болохоор харьцуулан арилжаалах гэж буй валютуудын хооронд үнэлгээний ханш тогтоодог.

Энэ нь үнэн чанартаа тухайн валютыг бий болгогч улс гүрний санхүү, эдийн засгийн өсөлт бууралттай шууд хамааралтай бөгөөд харьцуулан арилжаалах гэж буй нөгөө орны санхүү эдийн засгийн өсөлт бууралт нь түүнтэй хэр өрсөлдөхүйц хэмжээнд байгаагийн илэрхийлэл болдог байна.

Бид дараахи жишээн дээрээс илүү дэлгэрэнгүй ойлголт авах болно.
EUR/USD = 1.3667 энд нэг л ханш харагдаж байна. Форекс зах зээл дээр валютыг хосоор нь тэмдэглэн дунд нь нэг ханшаар арилжаа явуулах үнэлгээг тогтоодог юм. Бид үүнийг хослуулан бичсэн хоёр валютын аль нь төлбөрт зарцуулагдаж аль нь өөрт авах гэж буйг сайн мэддэг байх нь чухал. Дээрх жишээн дээр тайлбарлахад нэг /1.000/ euro-г авахын тулд та нэг гаран /1.3667/ usd төлөх учиртай гэж ойлгож болно. Ер нь форекс зах зээл дээр хосоор бичигдсэн 2 валютын өмнө нь бичигдсэн валютыг авахын төлөө ард нь бичигдсэн валютаар төлбөр хийдэг гэсэн ерөнхий ойлголт авч болно.

Өөрөөр хэлбэл EUR нь base currency буюу авах гэж буй валют харин USD нь counter буюу quote currency буюу төлбөр хийх валют юм.

Энэ нь нэг талаас авах гэж буй валют нь таны хувьд бараа болох бөгөөд оронд нь өгөх гэж буй валют нь төлбөрийн хэрэгсэл болж байгаа юм. Тиймээс форекс ертөнц дээр мөнгө нь өөрөө барааны оронд хувиран хөрвөж байдаг. Мэдээж ханшийн өөрчлөлт нь аливаа бараа бүтээгдэхүүний эрэлт хэрэгцээнээс шалтгаалан үнэ нь өөрчлөгддөгтэй нэгэн адил тухайн валютын өөрийн үнэ цэнэ, чадвартай шууд хамааралтай гэж ойлгож болно. Тодруулж хэлбэл: sell захиалга өгөх нь таны харилцаж буй валютын хосын байрлал солигдохыг

Хэрэв та жишээн дээр үзүүлснээр EUR авахыг хүсвэл авах захиалга буюу buy гэж нэрлэгддэг

захиалга өгнө гэсэн үг. Харин үүний эсрэгээр буюу USD авахыг хүсвэл зарах захиалга буюу sell гэж
нэрлэгддэг захиалга өгнө гэсэн үг юм.

хүссэний илэрхийлэл гэж ойлгож болох бөгөөд энэ тохиолдолд EUR маань (base currency) авах гэж буй валют байсан бол
эсрэгээр (counter буюу quote currency) төлбөр хийх валют болон хувирч харин USD маань (counter буюу quote currency) төлбөр хийх валют байсан бол (base currency)
буюу авах гэж буй валют болон өөрчлөгдөнө.

Buy захиалга өгвөл та 1.000 EUR авахын тулд 1.3667 USD төлөхийг хүсч байна гэсэн захиалга болно.

Sell захиалга өгвөл та 1.000 USD авахын тулд 0.7317 EUR төлөхийг хүсч байна гэсэн захиалга болно.

1.000
EUR = 1.3667 USD

1.000
USD = 0.7317 EUR гэсэн ханш харагдаж байна. Тооцоо хийж үзъе!

Шинэ бүхнийг эрэлхийлэг та бүхэнд амжилт аз хүсээд энэ удаагийн хичээлээ үүгээр түр завсарлаж байна. Бидний түгээж буй энэ сургалтын талаар болон өөрсдийн мэдэхийг хүссэн бүхнээ илгээнэ биз дээ. Та бүхний хайсан бүхнийг олж өгөхөд бид харамгүй байх болно. Хүндэтгэсэн Mongolian Forex center...

За тэгэхээр бид ханшийн талаар мэдвэл зохих зүйлсийг мэдэж авсан гэж итгэж байна. Харин бид энэхүү мэдлэгээ хэрхэн ашиглах нь бүхнээс чухал билээ. Мэдээж ямарч зах зээл дээр арилжаа наймаа хийхэд үнэ ханш юу юунаас ч илүү чухал байдаг бол ирээдүйн трейдэр болох гэж буй та бүхэн ч мөн адил үнэ ханшийн талаар улам бүр ихийг мэддэг болно. Гэхдээ та бид өөрсдийн арилжаанд нөлөөлөх ханшийн өөрчлөлтийг байнга судлан ажигладаг болох тул нэг талаасаа олон улсын санхүүгийн сайн дурын судлаачид боллоо гэж үзсэн ч болох юм.

Бид дараа дараачийн хичээлүүдээрээ арилжааны хамгийн чухал илэрхийлэл болох ханшийн өөрчлөлтийн эх үндэс, түүнийг илэрхийлдэг үзүүлэлт зэрэгтэй улам бүр дэлгэрэнгүй танилцах болно.1.000
EUR авахийн тулд 1.3667 USD төлөх юм бол 1.000 USD нь хэдэн EUR – той тэнцэх вэ?

1.000/1.3667
= 0.7317 гэсэн
тоо гарч байгаа нь EUR – ийн USD – той
харьцах ханш юм.

Техник анализ гэж юу вэ? (Technical Analysis)

2010-05-09T11:37:00.002+08:00

Техник анализ гэдэг нь зах зээлийн судалгааг тухайн зах зээлийн тоон үзүүлэлт, хувь, хүснэгт график, эрэлт нийлүүлэлтийн хэмжээ болон тухайн зах зээлийн өмнөх цаг үеийн тоон үзүүлэлтүүд гэх мэт дээр тулгуурлан цаашдын төлөвийг тодорхойлох үйл явц юм. Техник анализ нь хэрэглэж буй тоон үзүүлэлтүүдийн нарийвчлалаас ихээхэн шалтгаалах бөгөөд суурь анализийн нэгэн адилаар дангаар нь ашигласан ч амжилтанд хүрэх боломжтой гэдэг.

Техник анализад дараах үндсэн онолууд байдаг:

Зах зээл дээрх үйл явдлууд тоон үзүүлэлтээр илэрхийлэгддэг.
Түүх давтагддаг гэж үздэг ба графикийн тодорхой хэлбэрүүд нь цаашдын өөрчлөлтийг зөгнөдөг. Тэрхүү графикийн хэлбэрүүд нь ханшийн өөрчлөлтөөр үүсдэг бөгөөд signal буюу дохио гэж нэрлэгддэг байна. Тиймээс Техник Аналистийн зорилго нь өнгөрсөн үйл явдлуудын үр дүн, дохиог судалж үзээд цаашдын чиг хандлагыг тодорхойлох явдал юм.
Ханшийн графикийн хэлбэлзэл нь тодорхой урсгал чиглэлийн дагуу явагддаг бөгөөд өсөх, буурах, тогтмол гэсэн урсгалуудын аль нэг нь зонхилсон тохиолдолд нэг хэсэгтээ тэрхүү урсгалаа барьдаг гэж үздэг.

Хэрэгтэй үедээ орж зөв үедээ гарах

Хүмүүс арилжаанд орох болон гарах оновчтой үеийг сонгохдоо ханшийн графикийн хэлбэр байдлыг харж байгаад сонгодог. Үүний тулд юуны түрүүнд ханшийн өөрчлөлтийн ерөнхий чиг болон тухайн чиглэлийн цаашдын төлөвийг судалж үзэх шаардлагатай байдаг. Мөн техник анализ нь сахилга батыг өндөржүүлж сэтгэл хөдлөлийг багасгахыг шаарддаг.

Time frame – Хугацааны хүрээ

Ханшийн графикийн хамгийн чухал ойлголтуудын нэг нь Time Frame буюу хугацааны хүрээ юм. Энэ нь ямарваа нэг график дээр цаг хугацааны алхамыг хэдэн минут, цаг, өдөр, сараар харуулж байгаагаас шалтгаална. Жишээ нь, TM1 гэвэл графикын хугацааны алхам нь 1 минут, харин TM1 цаг байвал тухайн нэг алхам бүхэл бүтэн 1 цагийг төлөөлж буй хэрэг юм.

Графикийн төрлүүд

Bar chart, Candlestick, Line chart гэсэн ерөнхий 3 төрлийн графикийн хэлбэрүүд байдаг. Line chart гэдэг нь хамгийн энгийн бөгөөд ханшний өөрчлөлтийн явсан замыг харуулна.

Харин нөгөө 2 нь арай онцлогтой. Open High Low Close гэсэн 4 үндсэн эльемэнтээс бүрдэнэ. Open – тухайн мөчийн нээгдсэн ханш, High – тухайн хугацаан дахь буюу Time Frame дотор хамгийн өндөрт хүрсэн цэг, Low – тухайн хугацаан дахь хамгийн доош буусан цэг, Close – тухайн хугацааны хувьд хаагдсан ханшийг тус тус илэрхийлнэ.

Техник Индикаторын төрлүүд

Техник анализад төрөл бүрийн индикаторуудыг ашигладаг ба графиктайгаа хэрхэн холбох талаар платформтой ажиллах зааварчилгаан дээрээс харж болно. Эхлээд тэдгээрийн тухай товч танилцуулъя.

Trend – Чиглэл тодорхойлох индикаторууд
Чиглэл заагч индикаторууд нь ханшийн тоон өгөгдөлөөр аль чиглэлд тэмүүлж байгааг нь тодорхойлдог. (Жишээ нь: moving averages, trend lines)

Strength –Трэндийн эрч хүчийг тодорхойлдог индикаторууд
Энэ төрлийн индикаторууд нь графикийн чиглэл хэр зэрэг бат бөх болохыг харуудаг. Өгөгдөл нь тухайн нэгжийн зах зээл дээрх хэмжээ, хүү гэх мэт нарийн ширийн зүйлс ордог байна.

Volatility - Хэлбэлзэл
Энэ нь ханш дээшээ болон доошоо хэр зэрэг хэлбэлзэж болзошгүйг багцаална. (Жишээ нь: Bollinger Bands)

Cycle - Тойрог
Энэ төрлийн индикаторууд нь тодорхой хугацаан дахь давтамжийг тодорхойлно. (Жишээ нь: Elliott Wave)

Support/resistance – Дэмжигч/Эсэргүүцэгч
Ханшийн графикийн аль зүгт үргэлжилэхийг шийдвэрлэх цэгүүд юм. Support – нь графикийн чиглэлийн доор байрлах ба ханш тухайн цэг хүрээд буцаж дээшээ чиглэх магадлалтай. Хэрвээ эхний Support цэгийг өнгөрвөл ханш дараагийн Support хүртэл үргэлжилэх магадлал маш өндөр. Resistance нь мөн адил бөгөөд ялгаатай нь гэвэл графикийн дээгүүр байрлана. Ханш өсөөд Resistance цэгт тулахад буцаад буух магадлалтай. Хэрвээ хэтрээд явчихвал дараагийн Resistance хүртэл үргэлжилэнэ.

Momentum
Momentum индикатор нь чиглэл хэр эрчтэй болон сул байгааг харуулна. Трэнд үүсэх үед Моментум маш өндөр үзүүлэлттэй байх ба трэнд дуусах үеэр үзүүлэлт нь багасна. Үнэ болон моментум огтлолцвол трэнд суларч байгааг илтгэнэ. Хэрвээ моментум суларч байхад үнэ тогтворгүй болбол энэ нь тухайн чиглэл дэхь трэнд энд дуусч байгааг илэрхийлнэ. Харин моментум хүчтэй бөгөөд ханш хэлбэлзэл багатай бол шинэ трэнд үүсэхийн шинж. (Жишээ нь: Stochastic, MACD, RSI)

Техник индикаторуудыг ашиглах нь

Хэрвээ индикаторууд чиглэл өөрчлөгдөх төлөвтэй байна гэж зааж байвал та шийдвэр гаргахаасаа өмнө нягталж үзэх шаардлагатай. Тиймээс тухайн дохио дахин үзэгдэх хүртэл дахиад жаахан харзнах буюу эсвэл өөр нэг индикатороос чиглэл өөрчлөгдөх тухай дохио өгтөл хүлээх хэрэгтэй. Хүлээцтэй тэвчээртэй байх нь дохиог зөв ойлгож, зөв алхам хийхэд тустай байдаг.

Moving Averages индикаторын төрлүүд

Хамгийн өргөн хэрэгддэг индикатор болох Moving Average нь трэндийн мөн чанарыг ойлгоход их тустай эд юм. Хэрвээ үнийн муруй MA-ын дээр байвал трэнд дээш өгсөнө, харин доор нь байвал трэнд уруудаж байгаагийн шинж юм.

Simple moving average - Ер нь бол ханшийн хэлбэлзлийг дундачлан харуулж байгаа гэж ойлгож болно.

Weighted moving average – Энэ нь ханшийн хэлбэлзлийг дундачлан харуулахаас гадна хамгийн сүүлийн өөрчлөлтөд илүү ач холбогдол өгч харуулдаг.

Exponential moving average – Хамгийн сүүлийн үнийн өөрчлөлтийн хувийг түрүүчийн үнийн дунджаар үржүүлэн индикаторын утгыг гаргаж ирдэг.

Хамгийн оновчтой Moving Average болон хугацааны нэгжийг сонгох нь

Тухайн нэг валютын хослолд таарах MA болон хугацааны нэгжийг зөв сонгох нь маш чухал. Зөв сонгож чадвал тухайн хослолын трэндийн төлөв илүү тодорхой харагдах боломжтой. Тэрхүү оптимал хослолыг олохыг curve fitting буюу муруй нийцүүлэх гэдэг.

Муруйг нийцүүлэхийн тулд MA-г өмнөх графикаа янз бүрийн Time Frame дээр харжь алин дээр нь илүү оновчтой үзүүлж чадаж байгааг нь харах хэрэгтэй. Тэгээд хамгийн илүү оновчтой заасан Time Frame-ийг сонгодог.

Сонгосон валютын хослолдоо яг тохирох МА-г олсон бол тэр нь таны хувьд өгсөх трэндийн support, уруудах трэндийн resistance гэж үзэж болно. Үнийн график МА-тай огтлолцвол чиглэл өөрчлөгдөж байна гэсэн үг.

Гэхдээ урт хугацааны болон богино хугацааны МА-ууд нэг цаг мөчид өөр өөр үзүүлэлт заадаг. Урт хугацааны МА нь трэндийн ерөнхий чиглэлийг харуулдаг бол богино хугацааных нь тухайн мөч дэхь хөдөлгөөний чиглэлийг заадаг. Тиймээс валютын нэг хослол дээр МА-ийг өөр өөр Time Frame дээр ажиглаж байх хэрэгтэй. Хэрвээ урт болон богино хугацааны МА-ууд огтлолцвол трэнд дуусч байгааг илэрхийлэх ба энэ чиглэлд өгсөн захиалгаа хаах нь зүйтэй боловуу.

Stochastics – түүврийн утгаар харуулах индикатор

Stochastic болон oscillators нь трэндийн тогтворжилт болон үнийн чиг хандлагын өөрчлөлтийн дохиог хянахад хэрэглэгддэг. Stochastics нь хувиар илэрхийлэгдэх %K болон %D гэсэн 2 хэмжүүртэй. %K нь илүү хурдан бөгөөд мэдрэмтгий индикатор бөгөөд харин %D нь эсрэгээрээ. Хэрвээ индикаторын утга нь 20%-с доор байвал Oversold буюу дэндүү их sell хийгдсэн одоо нөгөө тийшээ чиглэл өөрчлөгдөж магадгүй, харин 80%-с их байвал дэндүү их Buy хийгдсэн байна гэсэн үг.
Stochastic нь жижиг давалгаатай болон хажуу тийш чиглэсэн (sideway) график дээр хэрэглэхэд тохиромжгүй. Энэ үед дэндүү олон огтлолцож толгой эргүүлнэ.

Relative Strength Index (RSI) - Харьцангуй хүчний индекс

Stochastics-ийн нэгэн адилаар RSI нь трэндийн эрч хүчийг 0-100%-р хэмжиж харуулдаг. Индикаторын үзүүлэлт нь 50 юмуу эсвэл 60%-с дээш байвал урт хугацааны чиглэл нь дээшээ, харин 50, эсвэл 40%-с доош байвал урт хугацааны чиглэл доошоо чиглэсэн байна гэсэн үг.
RSI-г заавал өөр нэг индикатортой хослуулж хэрэглэх нь зүйтэй. Мөн түүнчлэн яг тохирох Time Frame дээр тааруулах хэрэгтэй (MA тохируулсан шиг). Ер нь бол урт хугацааны Time Frame дээр илүү бодьтой заадаг.

Bollinger Bands (Жон Боллингер гэдэг хүн зохиосон тул ийм нэртэй болсон байна)

Bollinger Bands нь хэлбэлзлийн байж болох дээд доод хязгаарыг заах ба үнийн муруйны дээд доод 2 талаар явдаг. Аль нэг дээр хүрвэл support/resistance шиг буцна гэж ойлгож болохгүй. Энэ нь зүгээр л хэлбэлзэл их байгааг харуулж байгаа хэрэг. Трэндийн хүчийг мэдэхийн тулд өөр индикатортой хослуулж хэрэглэх нь зүйтэй.

MACD - Moving Average Convergence Divergence - Хөдөлгөөний дундажийн нийцэл ба зөрчил

Жералд Аппель гэдэг хүн зохиосон ба 26 болон 12 өдрийн EMA –ийн зөрүүг ашигладаг байна. Мөн 9 өдрийн МА-г гох шугам болгон ашигладаг. MACD нь гох шугамын доор огтлолцвол трэнд уруудах дохио болох ба, харин гох шугамын дээд талд огтлолцвол трэнд дээшээ өгсөхийн дохио болно.

Parabolic SAR

Энэхүү индикатор нь трендийн чиглэлийг харуулдаг. Үнийн муруй нь индикаторын шугамын дээр байвал трэнд дээшээ явж байна, харин доор нь байвал трэнд доошоо явахыг илэрхийлнэ.

Богино хугацааны арилжаа

Богино хугацааны трэндийг дагах нь

Трэнд ихэвчлэн яг нэг зүгт чиглэсэн байдаггүй. Support, resistance 2-ын дунд эргэж буцсан байх нь элбэг. Энэ хоорондох зайг trading range буюу арилжааны бүс гэдэг. Богино хугацааны арилжаанд доорх стратегийг хэрэглэж болно.

Арилжааны тохиргоо (Trade Set-up)

Энэхүү стратегид 10 минутын болон 1 цагийн гэсэн 2 Time Frame болон 200тай Мoving Average, 14-тэй Stochastic ашиглана.

Алхам 1: Трэндийг тодорхойлох

2 график дээрх MA-г харьцуулан ажиглана. 2уулан дээр нь МА үнийн муруйны дээр, эсвэл доод талд нь байвал зөв трэнд мөн гэж үзэж болно.

Алхам 2: Орох цэгийг тодорхойлох

Трэнд тодорхойлсны дараа 10 минутын график дээр дараах 2 нөхцлийг шалгана. Дараа нь дараах 2 нөхцөлийг 10 минутын график дээр шалгана. Одоо доорх 2 нөхцөл 10 минутын график дээр давхцахад арилжаанд ороход тохиромжтой:

Үнийн муруй МА-с дээш 20pip дотор байвал buy хийх боломжтой, эсвэл доор нь 20pip дотор байвал sell хийх боломжтой.
Stochastic (%K) нь (%D)-ийн доор бөгөөд 20%-с доор байвал buy хийж болох ба, эсвэл дээр нь, тэгээд бас 80%-с дээшээ байвал sell хийх боломжтой.

Гэхдээ энэ 2 нөхцөл 2-уулаа давхцаж ижил дохио өгөх үед арилжаанд орох тохиромжтой мөч болно.

Алхам 3: Трэндийг дагах

Арилжаанд орсны дараа trailing stop буюу хүлээж болох алдагдалдаа хязгаар тавина. Хязгаарыг 200-тай МА-ынхаа нөгөө талд нь 10 pip зайд тавина. Өөрөөр хэлбэл дээшээ чиглэсэн трэндийн хувьд buy захиалга өгсөн ба алдагдлын хязгаарыг МА-с доошоо 10 pip зайд тавина гэсэн үг. Sell хийсэн тохиолдолд эсрэгээрээ.

Трэнд тодорхойлоход индикаторуудыг ашиглах нь

Трэндийн жинхэнэ эсэхийг шалгах нь

Дээрхтэй адилаар техник индикаторуудын хослолуудаар трэндийг шалгах аргууд байдаг. Трэндэд ихэвчлэн Макро-Эдийн Засгийн хүчин зүйлийн улмаас урт хугацааны чиглэлийн үүсэх ба олон улсын хөрөнгө оруулалтын урсгалын улмаас богино хугацааны чиглэлүүд үүсдэг.

Трэндийн шугамууд (Trendlines)

Support/Resistance-ийн тусламжтайгаар трэндийг урьдчилан тодорхойлоход дөхөмтэй байдаг. Өмнө дурьсанчлан, Resistance нь трэндийн дээд хязгаар, харин support нь доод хязгаарын үүрэг гүйцэтгэдэг. Хэрэв үнийг муруй хязгаарыг даван гарвал трэнд тэр зүгт үргэлжилнэ гэдэг.

Өмнөх графикаасаа хараад трэндийн шугамууд зурах нь амархан. Харин тухайн трэнд цаашид үргэлжилэх эсэхийг таах нь хэцүү байдаг.
Трэндийн шугамуудыг эхлээд урт хугацааны Time Frame дээр зурах хэрэгтэй (daily, weekly гэх мэт). Дараа нь Time Frame-ээ жижигрүүлээд зурна (1-4 цагийн гэх мэт). Ингэснээр та хамгийн чухал Support/Resistance түвшнүүдийг анзаарах боломжтой болох ба богино хугацааны трэнд дагаж явахдаа тэдгээр түвшнүүдийг анхааралдаа авч байх хэрэгтэй.

Чиглэлийн хөдөлгөөний индикатор - Directional Movement Indicator (DMI)

Ж.Уэллс Вайлдерийн боловсруулсан DMI нь трэндийг таах явдлыг багасгаж трэндийг шалгахад хэрэглэгддэг индикатор юм.

DMI систем нь 2 хэсэгтэй:

ADX (average directional movement index). Хэрвээ ADX-ын үзүүлэлт нь 20-с дээш байвал тогтвортой трэнд болохыг харуулна. Мөн түүнчлэн ADX нь трэндийн хүчийг бас хэмждэг. Үзүүлэлт өндөр байх тусмаа трэнд хүчтэй байгааг илэрхийлнэ.
Мөн ADX нь трэндийн төгсгөлийг эрт мэдэхэд туслана. Үзүүлэлт нь хамгийн өндөр цэгээсээ доошилж эхлэхэд захиалгаа хааж DI+/DI- шинэ дохио өгтөл хүлээх хэрэгтэй гэж хэлж буй хэрэг юм.
DI+ and DI- шугамууд. DI+ нь дээш чиглэж DI-г огтлон гарвал Buy дохио болно. Эсрэгээрээ бол Sell дохио болно.
Трэндийн төгсгөлийг зөв тодорхойлохын тулд ADX-ыг Parabolic индикатортой хослуулан хэрэглэх нь элбэг.

Богино хугацааны арилжаа хийх нь - Trading short-term

Дээр дурьдсан аргууд нь богино хугацааны шийдвэр гаргахад хэрэглэгдэж болох ба sideway болон ямар нэг трэндгүй байсан ч ашиглаж болно.

Гэхдээ, та богино хугацааны арилжаа хийж байгаа ч гэсэн урт хугацааны дүр зургийг хайхралгүй орхиж болохгүй. Урт хугацааны трэндийн эсрэг чиглэсэн богино хугацааны арилжаа хийхээс байнга зайлсхийж байх нь чухал!!!

Форекс гэж юу вэ?

2010-05-09T11:34:00.000+08:00

Та бүхэн энэ бичлэгийг үзэж байгаа бол валютын биржийн (Дэлхийн зах зээлийн) ажиллагаатай тодорхой танилцахыг хүссэн бололтой. Тавтай морилно уу? Форекс гэдэг нь Foreign exchange гэдэг үгний товчилсон хэлбэр буюу үгчлэн орчуулбал гадаад валютын солилцоо гэсэн утгыг агуулсан үг юм. Forex маань их олон янзын нэртэй FX, SpotFX, FOREX гэх мэт. Гэхдээ бид хэлж сурснаараа “Forex” нэрийг ашиглая.

Олон улсын энэхүү форекс буюу валютын зах нь аугаа том санхүүгийн ертөнцийн нэгэн хэсэг юм. Дэлхийн худалдааны зах зээл дээр улаан буудайнаас эхлээд алмааз эрдэнийн чулуу хүртэл бүх л зүйлийн арилжаа наймааг хийдэг.
Энэ бол найдвар, урам хугарал, уур хилэн ба хүйтэн тооцооны ертөнц юм. Энд л их хөрөнгө бий болно. Энэ бол шийдвэр гаргаж чаддаг хүчтэй хүмүүсийн ертөнц, энд амьдралыг ягаан шилний цаанаас харахгүй, энд хий хоосон мөрөөдөлд зай байхгүй ч яг үүгээр л арилжаа наймаа хийдэг юм. Гэвч энэ бүхнийг дарааллаар нь авч үзье! Форекс буюу валютын биржийн арилжаа (худалдаа) энэ өгүүлбэрийн “биржийн худалдаа” гэдгийг тодотгомоор байна. Хэзээ анх яаж тэр үүсэн юм бол…? Орчин цагийн бирж гэж юу вэ? Түүн дээр юу юу худалдаалдаг вэ?

Бид мөнгө хэрхэн үүссэн талаар сайн мэднэ. Монголчууд дэлхий дээр анх үнэт валютыг бий болгосон түүхтэй. Энэ нь Чингэс хааны алтан гэрэгэ буюу алтан пайз юм.

Орчин цагийн бирж гэдэг бол дэлхийн худалдааны маш урт удаан хөгжлийн үр дүн юм. Торгоны замын тэмээн цуваанаас гараатай дуу ихтэй хар захуудаас эхлэн бөөний худалдаачид бага багаар (шат дарааллан) өнөөгийн форекс буюу худалдааны бирж гэдэгт орж ирсэн юм. Үүнээс өмнө тэд зөвхөн жилд нэг удаа “яармаг” гэх тодорхой газарт цуглардаг байжээ. Яармаг гэдэг энэ үг нь Герман хэлнээс анх үүссэн түүхтэй.

Гэвч улс орнуудын худалдааны хөгжил өсөж шинэ худалдааны замууд болон худалдааны төвүүд олноор нээгдэж, шинэ бараа бүтээгдэхүүн бий болсоор байв. Түүнчлэн хүн ам өсөн нэмэгдэхийн хэрээр том том худалдааны хотууд үүсч барааны эргэлт огцом өсч эхэлжээ. Антбернэн мэтийн том хотуудад өдөр тутмын худалдаа үүсэн бий болов. Эхлээд задгай талбайд дараа нь худалдаачид тусдаа байр талбай хөлсөлж эхлэв. Анхны тэр хэлбэрийг л бирж гэж нэрлэжээ. Англи хэлтэй улс орнуудад тэрхүү биржийг EXCHANGE гэж нэрлэдэг. Жил ирэх тусам биржийн худалдаа наймааны олон олон гудамууд бий болж орчин үеийн эдийн засгийн хөгжилтэй зарим орнуудад тэдгээрт зориулан төрөөс нь холбогдох хууль журам батлан гаргаж эхэлжээ.

Хөгжлийн энэхүү өндөр шатанд хүртэл хөгжсөн бирж бол бидний танилцаж буй орчин үеийн бирж болох форексийн үүсэл бөгөөд дэлхийн эдийн засгийн хамгийн том, хамгийн чухал ертөнц мөн.

Валютын худалдаанд нөлөөлдөг хүчин зүйлүүд

2010-05-09T11:18:00.001+08:00

Валют солилцооны эрч нь маш олон хүчин зүйлүүдээс хамаардаг боловч гол төлөв зарах болон авах хэрэгцээнээс хамаардаг ба эдгээр хэрэгцээ өөрчлөгдөхийн хэрээр тодорхой валютын арилжаалагдах үнийн хэлбэлзэл үүсдэг.

Дэлхий дээр болж байгаа үйл явдлуудаас хамгийн их хамаардаг зах нь forex юм. Тодорхой валютын зарах болон авах хэрэгцээ маш олон тооны хүчин зүйлээс хамаардаг.

Эдгээр хүчин зүйлүүдийг

эдийн засгийн, улс төрийн болон тухайн зах зээлийн онцлогоос хамааралтай гэж ангилдаг.

Эдийн засгийн хүчин зүйлүүд:

Эдийн засгийн хүчин зүйлүүдэд засгийн газрын агентлаг болон төв банкны эдийн засгийн хувьд баримталж байгаа бодлого, эдийн засгийн ерөнхий байдал болон бусад холбогдох эдийн засгийн хүчин зүйлүүд ордог.

Эдийн засгийн бодлого нь засгийн газрын татварын бодлого (төсөв/түүний зарцуулалт) ба мөнгөний бодлогоос бүрддэг (төв банк мөнгөний нийлүүлэлтийг хянах байдал түүний хүү гэх мэт).

Эдийн засгийн хүчин зүйл

Үүнд:

Засгийн газрын төсвийн алдагдал болон илүүдэл:

Зах зээлд засгийн газрын төсөв нь их алдагдалтай байх сөрөгөөр нөлөөлдөг бол харин илүүдэл байх нь эерэгээр нөлөөлдөг. Үүний үр дүнд үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн үнэ цэнэ тогтоогдож өгдөг. Худалдааны баланс ба хөгжлийн төлөв:

Улс хоорондын худалдаа нь тодорхой улсын бараа үйлчилгээний хэрэгцээ болон түүнд шаардлагатай гадаад валютын хэрэгцээг бас харуулж өгдөг . Худалдааны алдагдал болон илүүдэл нь тухайн улсын эдийн засгийн хүчин чадал ба дэлхийн зах зээл дээрх өрсөлдөх чадварыг харуулдаг.

Жишээ нь: гадаад худалдааны алдагдал нь үндэсний мөнгөн тэмдэгтэд сөргөөр нөлөөлдөг.

Инфиляцийн түвшин ба түүний өсөх ба буурах хэтийн төлөв:

Инфиляц хэт ихэссэн тохиолдолд тухайн орны мөнгөн тэмдэгт тэр хэрээр үнэ цэнээ алддаг. Энэ нь инфиляц тухайн мөнгөний худалдан авах чадварыг бууруулдагтай холбоотой.

Гэвч инфиляц өсөх үед бас худалдан авах чадвар сайжрах бас тохиолдол байдаг энэ нь төв банк нь инфиляцийн эсрэг арга хэмжээ авч богино хугацааны зээлийн хүүг өндөрсгөнө гэсэн хүлээлтээс үүдэлтэй.

Эдийн засгийн эрүүл байдал ба өсөлт:

Үүнд дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (GDP), ажил хийж буй иргэдийн тоо блон хувь, жижиглэнгийн борлуулалт, хүчин чадлын бүрэн ашиглалт гэх мэт хүчин зүйлүүд нь тухайн орны эдийн засгийн өсөлт ба эрүүл хөгжлийг тодорхойлдог.

Ерөнхийдөө тухайн орны эдийн засаг хэр их хүчтэй ба эрүүл байгаагаас шалтгаалан түүний мөнгөн тэмдэгт тэр хэрээр хүчтэй байдаг ба бас түүнийг худалдан авах сонирхол улам өсдөг.

Улс төрийн хүчин зүйлүүд:

Валют арилжааны захад дотоодын, орон нутгийн болон олон улсын байдлын хүчин зүйл болон үйлд явдлууд их нөлөө үзүүлэх тохиолдол байдаг. Жишээ нь: улс төрийн үймээн, тогтворгүй байдал нь улсын эдийн засагт сөргөөр нөлөөлдөг.

Улс төрийн татвар төлөгч тодорхой хүчний бослого мөн хөрш орнуудад болж буй үймээн самуун бусаддаа муугаар нөлөөлдөг.

Зах зээлийн сэтгэл зүй:

Зах зээлийн сэтгэл зүй ба трейдерүүдийн мэдрэмж нь forex захад дараахи байдлаар нөлөөлдөг:

Чанартай орчин руу зугтах:

Олон улсын тогтворгүй байдал нь хөрөнгө оруулагчдын найдвартай орчин хайх шалтаг болдог ба энэхүү орчинд хүчтэй гэсэн тодотголтой валют илүү өндөр ханшаар худалдаалагддаг.

Удаан хугацааны хөгжлийн төлөв:

Валютын зах зээл нь өөрийн онцлогийн дагуу мэдэгдэхүйц хөгжих төлөв чиг шугамтай байдаг ба энэ нь тодорхой бизнесийн хэмнэлтэй явагддаг. Судлаачид эдийн засгийн болон улс төрийн ямар нэгэн хүчин зүйл болон хандлагаас хамааран удаан хугацааны өөрчлөлт явагддагыг сайтар шинждэг.

"Сургаар худалдан авч, бодит байдлыг зар":

Энэ нь зах зээлийн алтан зарчим ба ялангуяа валютын захын хувьд бизнес хийх нэн оновчтой аргачлал юм. Тодорхой зах зээлийн өөрчлөлтийн хандлагыг урьдчилан тооцоолж арилжаа хийхийг хэлж байгаа бөгөөд зөв үед нь шийдвэр гарган эсрэг үйлдэл хийхийн зэрэгцээ зах зээлийн аяыг даган хэт их худалдан авах буюу хэт их зарахаас урьдчилан сэргийлэхээс гадна том эрсдлээс хамгаалж өгдөг.

Эдийн засгийн тоон үзүүлэлт:

Эдийн засгийн тоон үзүүлэлтүүд нь ерөнхий эдийн засгийн бодлого, тайлан зэрэгт тусдаг ба зах зээлд их хүчтэй нөлөөлөх боломжтой. Энэ нь ялангуяа сэтгэл зүйн шинж чанартай ба зах зээлийн богино хугацаанд үйлчлэх шийдлүүдэд хүчтэй нөлөөлдөг.

Худалдаа хийх аргачлал

Бусад худалдааны зах зээлийн адил forex захын үнийн өөрчлөлт нь бас тодорхой жишгийн загвараар явагддаг. Жишээ нь EUR/USD харьцаа тогтмол нэгэн загварын дагуу цаг хугацааны үед өөрчлөгддөг байдлыг валютын худалдаачид үнийн график судалсны үндсэн дээр ашиглаж болох юм.

Forex-ийн тухай

2010-05-08T03:08:00.001+08:00

Forex буюу Foreign Exchange Market нь гадаад валютын арилжааны зах бөгөөд үндсэндээ 4 том бирж дээр төвлөрөн 7 хоногийн ажлын өдрүүдэд хоногийн 24 цагаар ажиллаж байдаг. Эдгээр биржүүд нь Их Британий Лондон, АНУ-ын Нью-Йорк, Австралийн Сидней, Японы Токио хотуудад байрладаг бөгөөд тус бүр өглөөний 8 цагаас оройн 17 цаг хүртэл ажилладаг ба бүгд сүлжээгээр холбоотой байдаг тул хоногийн 24 цагийн алинд ч арилжааны үйл явц тасалддаггүй байна. Өөрөөр хэлбэл Лондонгийн бирж хаахад Нью-Йоркийн бирж дээр арилжаа явагдана. Нью-Йоркийн бирж хаангуут Сиднейгийн бирж дээр арилжаа үргэлжилэх гэх мэтээр тасралтгүй явагддаг.
Forex цагийн бүсүүд
Эндээс ашиг олох гол зарчим нь ямар нэгэн валют, үнэт цаасыг хямд байхад нь худалдаж авах буюу үнэтэй байхад нь зарах замаар ханшийн зөрүүнээс мөнгө унагах явдал юм.

Энэхүү арилжаа нь эхэндээ зөвхөн томоохон банк болон брокеруудын дунд явагддаг байсан бол одоо хувь хүмүүс ч гэсэн брокер компаниудаар дамжуулан оролцох боломжтой болсон байна.

Энэхүү арилжаанд оролцож хэрхэн диллер болох талаар энэ бүлэгт өгүүлэх бөгөөд та энэ бизнест оролцоход заавал их мөнгөтэй байх албагүй. Брокерийн компаниуд танд 20-500 хүртэлх хувийн зээлжих эрх өгөх бөгөөд, үүний тусламжтайгаар та их ашиг олох боломжтой. Гэхдээ энэ нь эрсдэлийн хэмжээг ч гэсэн нэмэгдүүлдэг талтай. Гэвч учрах хохирлын хэмжээ таны оруулсан мөнгөний хэмжээтэй тэнцэх үед таны арилжаа автоматаар зогсох тул та өрөнд орно гэж айх явдалгүй.

Юун түрүүнд та найдвартай брокерийн компаниа сонгох хэрэгтэй ба ингэхдээ интернэтийн залилан хийгч СКАМ сайтуудад мөнгөө алдахаас болгоомжлох хэрэгтэй. Энэ төрлийн луйварчид интернэтээр дүүрэн байдаг. Итгэж найдаж болох брокеруудын жагсаалтыг манай сайт нийтэлсэн байгаа бөгөөд тэндээс сонголтоо хийхэд найдвартай гэж хэлье!

Бараг бүх Forex брокерууд танд туршлагатай диллер болох хүртлээ дадлага хийх хийсвэр данс нээж өгдөг. Жишээ нь танд 50’000.00-100’000.00$-ын хийсвэр данс үүсгэж өгөх ба харин арилжааны бусад үйл явц, ханшийн өөрчлөлт нь жинхэнэ байна. Тиймээс та сурах хүртлээ тэрхүү хийсвэр дансаараа тоглож болох ба дадлага туршлагатай болонгуутаа жинхэнэ мөнгөөр жинхэнэ арилжаанд оролцож болно.

Мөн түүнчлэн, зарим диллерүүд таны мөнгөөр таны өмнөөс арилжаанд оролцох үйлчилгээ үзүүлдэг. Энэ нь эрсдэлийг их хэмжээгээр бууруулдаг боловч олох ашгийн хувь мөн тэр хэмжээгээр буурна. Учир нь тэдгээр диллерүүд өөрийн ашгийн хувь болон учрах эрсдэлээ тооцоолсны үндсэн дээр маш бага хувийг танд санал болгодог. Гэвч тэр хувь нь банкинд хадгалуулснаас ямар ч байсан их байдаг. Гэхдээ бас тэдний дунд луйварчид дүүрэн байгаа гэдгийг дахин сануулъя! Таны мөнгийг өдөртөө л 5-20% өсгөж өгнө гэсэн диллерүүдийн сайтууд интернэтээр дүүрэн байдаг. Хэрвээ үнэхээр л тийм байсан бол 100$той хүн жилийн дотор саятан, бүүр тэрбумтан болноо гэсэн үг. Жинхэнэ найдвартай диллерүүд сарын 3-5%-ийн ашиг амладаг.