Gündüz kitabı okurken bu konuyu paylaşmış ve şöyle yazmıştım, burada da olsun istedim.

Artık koşullar çok farklı. Birkaç tıklamayla ismi geçen yerde yaşayan kişilerin doğum tarihlerinden evlerinde kaç kişi olduklarına kadar her türlü bilgiye ulaşmak mümkün. Bu da yapılan reklam, tanıtım ya da konumlandırma çalışmalarında daha dikkatli olmayı gerektiriyor.

Bu satırlar bana yakın zamanda çok tartışılan 118 80 reklamlarını hatırlattı. 118 bilinmeyen numaralar servisinin özel işletmeler üzerinden sağlanmaya başlanmasının üzerinden bir süre sonra 118 80 numarasının sahibi BN Elektronik agresif bir reklam politikasıyla adeta halkın aklına kazıdı 118 80 numarasını. Hemen arkasından Assistt Rehberlik Hizmetleri firması 118 18 reklamlarına başladı ise de bence 118 80 pazara ilk giren değil, kullanıcıların aklına ilk giren numara oldu.

Her ne kadar çıkış noktası burası da olsa değinmek istediğim konu bu değil aslında. Geçtiğimiz hafta yine bu şekilde bir ödeme için yakınlarda bir HSBC şubesi ya da ATM Express var mı diye aradım ama bulamadım. Web sitesi üzerinden baktığımda en yakın şube Çankaya’da Mimar Kemalettin Cad. üzerinde bulunuyordu. Otobüsle yaklaşık yarım saat. Yenişehir Ticaret Merkezi’nde bir şube ya da ATM olmaması ilginç tabi. Belki vardır ama ben bulamamışımdır diye aradım müşteri hizmetlerini ve başladım beklemeye. O menüye gir, bu menüden çık bulamıyordum. Üst üste 3 kez yanlış tuşlama yaptığım için hattım kesildi. Tekrar arayıp bu sefer ilk menüye girdim ve başladım operatörü beklemeye. Telefona çıkan operatöre “web sitenizden baktım ama  yakınlarda bulamadım. Acaba bilmediğim başka bir yerde var mıdır?” dediğim halde kendisi 10 dak. 58 sn. beni telefonda bekleterek web sitesinden aldığı sonuçları getirdi ve bana en yakın Mimar Kemalettin var dedi.

Buraya kadar her şey normal. Ama normal değil aslında. Bir gün sonra gelen mail neden normal olmadığını açıklıyor. “HSBC Nerede” isminde bir servis varmış. Nerede HSBC yazıp Turkcell hatlı telefonunuzdan 7777 numarasına gönderdiğinizde size en yakın HSBC şube ya da ATMsi olduğunu bildiriyormuş. Peki ben 10 dak 58 sn telefonda beklerken neden bana böyle yapabileceğimi söylemedi M.H.T ? Bir hizmetiniz var, bu hizmetinizi müşterilerin kullanmasını istiyorsunuz ama bununla ilgili çalışanlarınıza yeterli bilgi vermiyorsunuz. İşte çağrı merkezlerinde eğitim konusunda ne kadar hassas davranılması gerektiğine bir örnek.

Bu büyük ihtiyacı farketmiş olacak ki Ali Bahşişoğlu uzun süredir Pekyakında.Net üzerinde çalışıyordu. Kısa bir süre önce çalışmalarının büyük bölümünü tamamladı ve Pekyakında.Net kullanıma açıldı. Henüz ilk adımları atıldığından bu yana zaman zaman detaylarını gördüğüm, zaman zaman küçük terstlerine katıldığın bu projenin ayakta durduğunu görmek beni de sevindirdi. Küçük detayların bir araya geldiğinde ne kadar güzel bir sonuç ortaya çıkardığını siz de farkedeceksiniz.

(Yazıyı yazarken filmin yarın vizyona gireceğini gördüm. Keşke sitedeki hatırlatma özelliğini kullansaydım. 3 gün öncesinde mail gönderiyor)

Brian Solis, Foursquare Means Businesses: Have you checked-in yet? başlıklı yazısında Marshall Kirkpatrick’i referans göstererek insanların bu servislerde aktif şekilde bulunmalarının sebeplerini:

• Birilerini bulmak
• Buluşma şansı yaratmak
• Etiket/Puan/Hediye toplamak
• Özel kuponlar ve indirimler almak
• Yerel ipuçları keşfetmek
• Birilerini takip etmek
• Geçmişlerini arşivlemek

şeklinde sıralıyor. Ve kendisi de buna ek bir madde koyuyor. “It is the essence of social networking universally” diyor. İnsanların sosyal networkleri içerisinde var oldukları mesajı vermek için, farkında olmadan bilinçaltından gelen bir istekle, bu servislere ihtiyaç duyduklarını söylüyor ki aynı fikre sahip olduğumu daha önce birçok kez söylediğim için tekrar dile getirmek ihtiyacı hissetmiyorum. Birkaç sohbetimiz esnasında bahsetmiştim. İzmir’de Foursquare kullanan sayısı geçtiğimiz 1-2 ay içinde “birkaç” ile ölçülebilecekken “onlarca” seviyesine çıkmış durumda. Bu hızlı gelişmeyi ben de insanların “varız” deme ihtiyacıyla ilişkilendirmiştim. Böyle düşünen sadece ben değilmişim.

Bahsi açılmışken siz de beni Foursquare, Twitter, Friendfeed ve Facebook gibi networkler üzerinden takip edin.

Peki bu konu nereden çıktı. Bir süre önce “Türkiye’de en çok çalışılmak istenen şirketler” diye küçük bir anket yapmış sonuçlarını da burada yazmıştım. Bu anketin değerlendirmesi aşamasında yetenek gelişimi üzerine çalışan Realta firmasının Türkiye genelinde onlarca üniversite öğrencisiyle yaptığı “En gözde şirketler” anketini de referans olarak kullanmıştım. Kısa bir süre önce Realta “En Gözde Şirketler 2010” anketinin sonuçlarını da yayınladı. Bu sonuçlar Bloomberg Business Week Türkiye Dergisi’nin 2-8 Mayıs tarihli sayısında yer alıyor.

Realta – En Gözde Şirketler 2010 anketi sonuçlarına göz attığımızda ilk sırada yer alan firmaların çok da değişiklik göstermediğini görüyoruz. İlk beş firma, Turkcell, Turk Hava Yolları, Unilever, Mercedes Benz, Microsoft, Turkiye İş Bankası olarak sıralanmış. Diğer taraftan, Forbes Türkiye dergisi de Haziran sayısında Türkiye’nin En Büyük Şirketleri araştırmasını yayınladı. Bu iki araştırmayı karşılıklı değerlendirdiğimizde ilk sıralarda yer alan firmaların ve sektörlerin yakınlığı dikkat çekiyor. En Gözde Sektörler sıralamasında; Bankacılık, Hızlı Tüketim, Bilgi Teknolojileri, Otomotiv, Gıda, Telekom şeklinde sıralanıyor.Türkiye’nin en büyük şirketleri de Garanti Bankası, İş Bankası, Akbank, Koç Holding, Sabancı Holding, Yapı Kredi Bankası, Halk Bankası, Türk Telekom, Turkcell, Vakıflar Bankası şeklinde olduğuna göre iki araştırma adeta birbiriyle örtüşüyor.

Araştırmalara daha derin baktığımızda birçok sonuç çıkarabiliriz aslında. Genel olarak söylemek istedğim, son yıllarda yüksek oranda istihdan sağlayan bankaların gözde şirketler arasında yer alması ve aynı zamanda da en büyük şirketler sıralamasında başı çekmesi tesadüf değil bence. Geçtiğimiz yıllarda yaşanan krizlerden, piyasaya yeni giren rakiplerden, yeni çıkan yasal uygulamalardan en az etkilenen sektörlerden biri bankacılık oldu. Krizi fırsata dönüştüren bankalar birbiri ardına kendini yeniledi. Devletten sonra en çok güvenilen ve çalışılmak istenen alanlardan biri olan bankalara olan talebi canlı bir şekilde gördüm ve yaşadım. Bu da yukarıda bahsi geçen araştırmaların doğruluğuna inanmamda en büyük yardımcı oldu.

En gözde şirketler 2010 anketine Realta haber portalı Businews‘ten ulaşabilirsiniz.

En büyük şirketler 2010 araştırmasına Forbes Türkiye Dergisi Haziran sayısından ulaşabilirsiniz.

Peki neden sosyal medyadan konuyu açıp uzmanım diyenlere geldim? Bunu da anlatayım da görelim sosyal medya vezir mi ediyormuş, rezil mi ediyormuş.  Geçtiğimiz hafta tesadüfen bir Sosyal Medya Uzmanı gördüm. Kimmiş diye merak ettim. İzmir’de bir sosyal medya uzmanı var ve “Biz İzmir Blog Yazarları, Likemind İzmir ev sahibi ve bilimum sosyal medya kullanıcıları olarak bu kişiyi tanımıyorsak utanmalıyız” dedim kendi kendime. Öyle ki biz sosyal medya uzmanı olmadığımız halde ! İzmir’deki sosyal medya temsilcileri olarak Bilişim Tatili etkinliğine gidiyoruz, Mühendis Sohbetleri‘ne katılıyoruz ama İzmir’de yaşayan sosyal medya uzmanlarını tanımıyoruz. Olacak iş değil! Gidip tanışmak, kendisinden tavsiyeler almak gereklidir, diye düşündüm ve tıkladım blogunun adresine ve blogunda da sadece iki (2) yazı olduğunu gördüm. İşte bu noktada başladı her şey. Twitter hesabında da  çoğunluğu friendfeed adresinden gitmiş 600 kadar iletisi vardı. Şaşırdım. Bir sosyal medya uzmanı (hatta social media expert!) nasıl olur da sosyal medyada bu kadar pasif olur? Sanırım bu kişi izleyerek uzman olmuş, diye düşündüm.

Ben bunları düşündüğüm sırada takip ettiğim bloglardan birinde okuduğum yazı (Çiğdem Özkan’ın blogu) ve yazıda geçen muhatabın kim olduğunu bilmeden “Günümüzde sosyal medya üzerine akademik düzeyde eğitimler olmasa da pazarlama, müşteri ilişkileri yönetimi, tüketici psikolojisi, örgüt kuramları gibi konularda eğitim almamış, yazdığı iki satır yazının çok çeşitli açılardan ne anlamlara gelebileceğini düşünmeden hareket eden bireylerin “uzman” sıfatıyla dolaşması ve tabi ki yaptıkları hataların sorumlusu olarak ben bağlı oldukları kurumları görüyorum. Personel seçimi aşamasında değerlendirme kriterlerinin doğru belirlenmemesi sonrası oluşan bu tür telefisi mümkün olmayan hatalardan ders alan kişiler/kurumlar gelecek vadeden kurumlardır gözümde.” şeklinde yorum yaptığım kişi geldi aklıma. Her ikisi de aynıydı. Ve bu yazıda da sosyal medya uzmanı olan bu kişinin çeşitli platformlarda nasıl yanlış bilgilendirmelerde bulunduğu ve yaptığı hareketlerin nasıl tepki çektiği yazıyordu.

Bir düşünün. İsminizin önüne hiçbir şekilde aktif katılımınızın bulunmadığı bir alanda uzman olduğunuzu belirtir şekilde “sosyal medya uzmanı” yazıyorsunuz, sonra çıkıp bağlı olduğunuz firmanın size dikte ettiği uygulamaları yapıyor, firmayı temsil ettiğinizi düşünüyorsunuz ama aslında bunları yaparken hem firmayı hem de kendinizi karaladığınızın farkında değilsiniz. Tam uzmanlık bir davranış. Tekrar ediyorum, hata değil, davranış. Fakat Birge‘nin dediği gibi insan kendi kaderini çizer.  Bu sebeple herkesin uzmanlığını ilan ettiği bir dünyada, internette dolaşmaktan hoşlanan birinin “sosyal medya uzmanı” olmasını da doğal karşılamak gerekir.

Bu yazıyı bir uzmanlık sorusu ile bitirmek istiyorum. Sosyal medya vezir mi eder, rezil mi eder?

Hata yapmak ve bu hatalardan ders almak ne kadar büyük bir erdemdir değil mi? Hayatta hata yapmamak gibi bir ideal benimsemek ve hata yaptıktan sonra yıkıma uğramak zayıf bir benlik işaretidir bence. Hani derler ya atalar “Bu kadar kusur kadı kızında da olur” diye. Hata yapmak insanın doğasında yer alan bir ihtiyaç adeta. Önemli olan ise bu hatalardan sonra oturup bu hatadan çıkan dersleri düşünüp ne kazandım, ne kaybettim diye değerlendirmek. Hata yapan insan her zaman kaybetmiştir şeklide bir genelleme söz konusu değildir. J. Joyce ‘un  söylediği gibi, “Hatalar, keşiflere açılan kapılardır.”

Klasik “Tarih tekerrürden ibarettir” sohbetine girmeden, basit bir şekilde gerçekleri düşünelim. Hayatım boyunca çok hata yaptım, çok yanlış düşüncem oldu. Zaman zaman yanlış kararlar verdim, zaman zaman yanlış insanlarla tanıştım, yanlış insanlara inandım, güvendim, zaman zaman yanlış aktivitelere, projelere dahil oldum. Bunların bir çoğu sebebiyle kötü sonuçlarla karşılaştım. Ama bu hatalar hayatın sonu demek değildi. Hepsinden biraz ders aldım. Karar verirken üç kere düşünmeyi, araştırmayı, alternatifleri çıkarıp değerlendirmeyi öğrendim. İnsanlara güvenirken zaman tanımayı, paylaşacağım şeylerin sınırlarını çizmeyi öğrendim. Güvenin herkese dağıtılamayacak kadar değerli olduğunu öğrendim. Dahil olduğum işin, faaliyetin sonuçlarını baştan farklı açıları düşünerek değerlendirmeyi ve buna göre evet/hayır demeyi öğrendim. En önemlisi de adım atmadan önce atacağım adımın bana geri dönüşlerinin neler olacağını ölçüp tartarak adımlarımı atmayı öğrendim.

Keşfettim, çünkü hatalar, keşiflere açılan kapılardı.

Tabi ki bu noktada “Neden tüm insanlar benden hoşlanmalı? Bunu niye önemseyeyim ki?” sorusunun gündeme gelmesi de olası. Burada bahsettiğim herkesin sizden hoşlanması aslında biraz genel bir kavram. Bireye indirmeden, toplum genelinde sevilen ve değer verilen bir kişi olmak aslında kendini gerçekleştirme aşamasında önemli bir adım.

Peki dikkat edilmesi gereken küçük adımlar neler olmalı? Kısaca değinmek gerekirse:

1:Başkalarıyla içtenlikle ilgilenin!

Dinleyin, empati yapın ve karşınızdaki kişinin fikirlerine önem verdiğinizi gösterin. Önem vermeyip de veriyormuş gibi yapın demiyorum. Gerçekten ilgilenin. Onların sorunlarına beraber çözüm arayın. “İyi dost, kötü günde belli olur” derler. Kötü gününde siz yanında olun ki, ona verdiğiniz değeri gösterin. Sadece kendileriyle değil aileleriyle de ilgilenin. Yakın olmak, birlikte vakit geçirmek empati yapmanızı kolaylaştıracaktır.

2:Gülümseyin!

Gülümsemek konusunda düşüncelerimi defalarca yazdım. Eğer siz gülümserseniz, gülümsemeniz tüm dünyayı pozitif bir enerjiyle kaplayacaktır. Dünya üzerinde gülümsemek kadar kolay, basit ve maliyetsiz bir ilaç ya da bir terapi yoktur. Sabah evde aynanın karşısında kendinize bile gülümsemeniz tüm gününüzün güzel geçmesine sebep oluyorsa, karşınızdaki insana da gülümsemeyle yaklaşmanız ardından gelecek dakikaların neşe içinde geçmesine sebep olacaktır.

3:Kullanılan dil ne olursa olsun, kişi için en önemli ve kulağa hoş gelen söz kendi ismidir.

Genel bir sorundur. Herkes isim hafızasının kötülüğünden şikayet eder. Fakat en önemli şeylerden biri de karşınızdaki kişiye ismiyle hitap etmektir. İsim hatırlama konusunda birçok tavsiyeler var. Bunları deneyin ve isimleri unutmayın. Konuşmanız esnasında da -karşınızdaki kişiyi rahatsız etmeyecek sıklıkta- ismini sık sık kullanın. Aranızdaki samimiyetin derecesine göre sıfatlar kullanın. Hanım, bey gibi sıfatlar güzel bir gülümsemeyle birlikte tüm dünyayı cennete çevirebilir.

4: İyi bir dinleyici olun. Diğer insanlara kendilerinden söz etmeleri için cesaret verin.

“İyi bir konuşmacı olmanın yolu iyi bir dinleyici olmaktan geçer” demiştim. Dinlemek, konuşmaya yön veren en önemli unsurlardan biridir. Dinleyin ki, karşınızdaki kişiye nasıl cevap vereceğinizi şekillendirin. Ona onun cümleleriyle karşılık verin ve bu arada kendilerinden bahsetmeleri için fırsat verin. İnsanlar kendilerini anlatmaya ihtiyaç duyarlar. İlgi alanlarından bahsetmek, yaptıklarını paylaşmak isterler. Siz hiçbir şey söylemeden dinleseniz bile, karşınızdaki kişi saatlerce kendini anlattığında sizinle sohbet etmenin ne kadar keyifli olduğunu düşünecektir. Çünkü siz onun istemediği hiçbir şeyi yapmamış, ona hiç müdahale etmemiş, karşısında “ben” dememişsinizdir. En önemli noktalardan birisi de işte bu. İnsanlar karşısında konuşan kişinin “ben” demesinden rahatsız olur.

5:Karşınızdaki kişinin ilgilendiği konulardan söz edin.

Saatlerce hiç ilginizi çekmeyen bir sohbetin döndüğü, kalabalık bir gurup düşünün. Siz sessiz sessiz oturuyor, arada bir kafa sallayarak diğerlerini onaylıyorsunuz. Tam bu sırada birisi geliyor ve guruptakinin dışında, tam da sizin ilgi alanınızı çekecek bir konudan sohbet etmeye başlıyor. Konuştukça sohbetiniz derinleşiyor, adeta guruptan bağımsız bir şekilde, sanki farklı bir dünyada gibi devam ediyorsunuz…

Şimdi bu gurubun bir değerlendirmesini yapalım. Bu guruba ilk kez dahil olduğunuzu düşündüğünüzde, sizinle, ilgilendiğiniz bir konuda saatlerce sohbet eden kişi sizce de oyuna bir puan önde başlamadı mı?

6:Karşınızdaki kişinin önemli biri olduğunu hissettirin ve bunu içtenlikle yapın.

Herkesin mutlaka iyi olduğu bir iş, taşıdığı bir özellik vs. vardır.  Karşınızdaki kişinin taşıdığı özelliklerini gözlemleyin. Bazıları iyi yemek yapar, bazılarının gözleri güzeldir, bazıları ise güzel gülümser ;) İşte burada size düşen taşıdığı bu güzelliği/özelliği için kendisine iltifat etmektir. İltifat etmek, sınırları zorlamadığı sürece her zaman olumludur. İltifat ederken dikkat edilecek en önemli nokta ise gerçekleri söylemektir.  Güzel olmayan bir kadına “güzelsin” demek yerine daha başka bir özelliği ile, mesela “bu kadar çok kitap okuduğuna inanamıyorum, harika bir şey, senin gibi okuyabilseydim keşke” demek daha yerinde bir davranış olacaktır. Fakat bu durumda gerçekten çok kitap okuyor olması ve sizin de bu duruma gerçekten hayran olmanız gerekir.

Önemli olan nokta insanların hangi özelliklerinin diğer insanlar karşısında üstün bir konumda olduğunu görmek ve bunu ön plana çıkaracak şekilde konuşmaktır. Bu şekilde davrandığınız zaman samimiyetiniz ölçüsünde siz de sevilmeye başlarsınız.

Bu yazıyı okuduktan sonra aynanın karşısına geçip bir düşünün. Acaba bunların kaç tanesini yapıyorsunuz?  Hiç yapmıyorsanız ikinci maddeden başlamanızı tavsiye ederim. Sonra diğerlerini de deneyip birkaç ay sonra hayatınızın nasıl değiştiğini gözlemleyin. Ama sonra gelip “her geçen gün biraz daha iyiye gidiyor mu?” diye burada sonuçlarını da paylaşmanızı istiyorum. Ben yıllardır bu kurallara dikkat ediyorum ve çok başarılı olduğuna inanıyorum. İlk kez de bu düşüncelerimi başkalarıyla paylaştım. Umarım sizler için de yararlı olur.

Foto:

http://weheartit.com/entry/1912802

http://weheartit.com/entry/1196618

Her ne çıkarsa yoluna, selam verip yürümek lazım.

Hayatı sıfırlamak lazım.

Her şeyi unutmak ve unuttuklarının hayatını zehire çevirmesini engellemek lazım.

İyileri yanına alarak, kötüleri arkada bırakarak sil baştan başlamak lazım.

Yeni bir hayata başlamak lazım.

2 Mart tarihinde benim yaptığım gibi.

Bunu neden yazdım? Bu akşam değerli kardeşim Erdal Erdoğdu bir şarkı  armağan etti facebookta. # Şebnem Ferah’ın yürek parçalayan eserinin Ahmet Selim tarafından yorumlanan bir videosuydu. Dinlerken bu cümleler döküldü dudaklarımdan. Paylaşmak istedim sadece.  Aslında üzerine söylenecek çok şey var ama hepsi ayrı bir yazı konusu.