Öncelikle tüm yazdıklarımı haddimse yazacağım çünkü soru soranlar arasında senelerce bu sektörde ter dökmüş, tecrübeli isimler var, ben dağdan gelip de hadsizce eleştirmiş gibi olmak istemiyorum. Bu kısmı özellikle belirtmek istiyorum çünkü sitemkar bir yorum olacak, olur da (çok düşük bir ihtimal ama :)) gazeteci büyüklerimiz okuyup alınırlarsa şimdiden affımı arz ederim asla terbiyesizlik gayem yok.

Ben değerli gazeteci büyüklerimiz kızmasınlar ama soruları hiç beğenmedim. Eğer bu basın toplantısını CTO Yusuf Kıraç düzenleseydi harika sorular derdim ama Türk Telekom için çok daha önemli, özellikle rahat bir nefes alıp ohh diyebileceğimiz cevapları bekliyorum ben. Ama bu sorular bu cevaplara ait değil maalesef. Eğer o tür soruları bir sonraki basın toplantısına sakladılar ise amenna.

Ben bu konuları çok büyük konular olarak görmüyorum. Tabii yanlış anlaşılmasın, altyapı, fiber bunlar önemsiz konular değil asla, ortadaki emek, performans ve vaadler de asla önemsiz değil ama çok daha önemli konular var, Türk Telekom’un potansiyeli bunlarla sınırlı değil, dünyada sayılı şirketlerden birisi olmak sadece altyapıdan geçmiyor. Zaten telekom şirketleri sürekli sadece bu konulara odaklandıkları için kaybettiler. Unutmamak lazım, eğer Telekom özelleştirmeden beri sadece bu konulara odaklansaydı elinde ne 5G için SDN ve NFV bazlı son derece değerli teknolojiler üreten, ONAP ve ONF’nin yönetim kurulunda özel statülü olarka bulunan ve ürünlerini devlere satan bir Argela’sı, ne dijital dönüşüm ve IT sektöründeki devi İnnova ne geleceğin önemli oyuncularından olacağına inandığım TT Ventures ne de diğer iştirakler olacaktı.

Ben burada Türk Telekom’un stratejisinin ayaklarını oluşturan:
-Girişim sermayesi ve melek yatırım
-İştiraklere Yatırım
-Teknoloji ihracatı
-İnternet Penetrasyonu
-Akıllı Şehirler
-Altyapı
-Tivibu ve Kablosuz Evler
-Mobilde %30’luk pazar payı hedefi

Bunlarla alakalı sorular beklerdim, sadece altyapı soruldu maalesef. Tek istisna capital dergisinden hanımefendi gazeteci.

Öte yandan asla yanlış anlaşılmasın ama OAŞ, ortak altyapı işi sürekli sürekli soruluyor, şimdi şahıs ve şirket isimleri de zikretmek istemiyorum ama çok baydı bence artık. Bu OAŞ modelinin sadece tek tarafa kazandırdığını göremeyenler mi var yoksa görmek mi istemiyorlar anlamış değilim. Hatta ben burada ekranımın başında izlerken sinirlerime zor hakim oldum, artık ezberledik, laf söylemekten herkes çok hoşlanıyor ama gel taşın altına elini koy, yatırım yap dendiğinde bazıları sus pus oluyor maalesef. Hoş bir bölüm değil ama artık yazmak mecburiyetinde hissediyorum.

Türk Telekom’a ne olacağı, nelere ulaşmak istediği, neler yapacağı anlatıldı umarım herkes artık Türk Telekom’un neler yapmış olduğuna ve nasıl yaptığına odaklanır artık.

Bilmiyorum 2020’nin bu sitede ilk yorumunu ben mi atmış olacağım ancak şunu belirtmem gerek biraz uzun olabilir yorumum. Merak edip de okuyacak olanlardan şimdiden affımı arz ederim.

Başlamadan önce açıklamak istediğim bir husus var. Olur da burada yorumlarımı görüp bana kızacak olanlar varsa özellikle onlar için. Farklı platformlarda da yorumlar yaptığım oluyor. Bir gün şu yönde bir eleştiri gelecek diye endişe ediyorum; “Paul Doany ismini çok zikrediyorsun, neden?” şeklinde. Sektörü takip edenler kendisinin sektör için ne anlam ifade ettiğini benden çok daha iyi bilirler. Özellikle Türk Telekom’da son 3-4 sene içerisinde yaşananlar ve bununla beraber telekom sektörünün serbestleştirilmesinden itibaren gelinen nokta ve izlenilen stratejilerde Paul Doany’nin bir çok noktada her ne kadar sektörde belirli zamanlarda çalışmış olsa da kritik hameleri oldu sektörü şekillendirecek surette. Elbette bu demek değildir ki başka kişilerin emeği olmadı. Aksine belki de daha geri planda çok daha fazla emeği sebkat etmiş olan değerli insanlar olabilir. Vurgulamak istediğim şudur, burada kendisinin ismini çok kez zikretmem herhangi bir hayranlık, yalakalık yahut iyi niyetli dahi olsa övgüde taassup değildir bunu belirtmek isterim. yorumlarıma aşina olanlar varsa zaten biliyorlardır.

Başlarsak daha çok Türk Telekom özelinde daha sonra da sektör özelinde yorumlamak daha isabetli olacaktır diye düşünüyorum. Sektörü takip edenlerin de bileceği gibi Türk Telekom son 3.5 senede çok farklı bir pozisyona geldi. Bundan 3.5 sene evvel belirsizlik içerisinde hatta ortada net bir büyüme sağlayacak stratejisi olmayan, klasik telekom şirketleri gibi idare edilen bir pozisyonda idi. Özellikle en öncelikli belirsizlik kaynağı olan hissedar sorunu vardı. konuya uzun uzadıya girip, sıkmak istemem. Ancak çok şey yazılıp çizildi. Sözüm meclisten dışarı sözümona kendisine gazeteci sıfatını şiar edinmiş bazılarınca konu hakkında belli başlı kısaca brifinglerden başka bilgileri olmamasına rağmen, sanki konunun mutahassısı imiş gibi gerek kendi görüşlerini desteklemek için gerekse de konunun biraz magazinsel olması sebebiyle ilgi çekmek maksatlı olsun atıp tutan buna da haber diyenler çokça oldu maalesef. “Türk Telekom battı”, “Telekom’un içi oyuldu”, “Devlet el koyacak” , “Bankalar Şirketi öldürecek” şeklinde sair görüş ve iddialar dile getirildi. Ancak netice olarak -bence şaşırtıcı bir şekilde- Türk Telekom’da yeniden yapılanma süreci Türk Telekom haricinde hiç bir oyuncunun Türk Telekom’un vizyon ve geleceği hakkında söz sahibi olmalarına, kuruma zarar vermelerine mani olunarak yönetildi ve Türk Telekom’un hissedar belirsizliği çözüldü. Öte yandan Türk Telekom’a bir strateji çizildi ve bu strateji aslında sadece Türk Telekom’a değil tüm sektöre bir rota çizmiş oldu.

Hatırlayanlar olacaktır, yaklaşık 2 sene önce, 6 aralık 2017 tarihinde önceki CEO Paul Doany tarafından Türk Telekom’un önümüzdeki dönemdeki stratejisine bağlı olarak 5 senelik planını ilan eden bir basın toplantısı düzenlenmişti. Musa bey de yine bu siteden basın toplantısını yine videosu ile beraber “Türk Telekom’un Geri Dönüşü” başlığı ile sunmuştu. O toplantıyı hatırlayanlar bilecektir, Türk Telekom’un sıradan bir telekom şirketi olmadığı, haliyle de klasik bir telekom şirketi gibi yönetilemeyeceği, ileride dönüşmeyi başaramayan gelenekselci şirketlerin hayatlarına devam etmeyeceği gerçeği üzerine kurulu bir basın toplantısı olmuştu. Buna bağlı olarak da Türk Telekom’un sadece klasik telekom alanında değil, telekom sektörüne dokunan ve gelecekte (özellikle 5G ve IoT’nin sunacağı ve doğuracağı fırsatlarla beraber) dokunacak dikeylere de yatırımın stratejinin ana ayaklarından olacağı, burada Ümit Önal’ın da tekrarlamış olduğu gibi penetrasyonu AB seviyesinin üzerine çıkartmak ve bununla beraber internetin toplumun her kesimine daha fazla dokunan ve daha önem verilen bir kavram olması üzerine kurulu strateji ilan edilmişti. O toplantı da bunlarla beraber Türk Telekom hakkında iddialara net ve sert bir şekilde yanıt verilmiş, Türk Telekom’un bağımsızlığı vurgulanmıştı. Kısaca sektördeki tüm oyunculara tam bir meydan okumaydı. Bugün, Ümit Önal’ın düzenlediği basın toplantısını da ben stratejinin altyapı ayağındaki meydan okuması olarak görüyorum.

Uzun bir girizgah oldu ancak Ümit Önal’ın basın toplantısının içeriğine gelecek olursak genel olarak Türk Telekom hakkındaki iddialara da cevap niteliği taşıyor. Özellikle Turkcell’in başını çektiği Ortak Altyapı Şirketi projesi ya da daha doğru bir ifadeyle bu yönde benzer çözümler çağrı ve iddialarına cevap verildi hatta meydan okundu. Turkcell’in savunduğu modelin neden uygun olmadığı ve yatırımların durması ihtimaline varan riskleri taşıdığı uzun ve ayrı bir bahis o sebeple girmeyeceğim ama Turkcell’in senelerden beri gelen ısrarına karşı Türk Telekom’un duruşundaki kararlılık bir bakıma teyit edildi. Ve çözüm olarak “Türk Modeli” olarak adlandırılan 2018 mayısında imzalanmış olan kiralama ve paylaşım protokolü gösterildi.

Türk Telekom’un bu 3-4 senelik dönüşüm sürecinde belki de Telekom’un geleceğini de şekillendirecek olan kritik bir karar verildi aslında. Sektördeki oyuncuların genel eğiliminin aksine sabit altyapı yatırımlarına hız verdi, sektördeki eğilim gibi tüm kaynaklarını mobil üzerine yığmadı. Bunun önemi çok büyük çünkü sabit giderek mobile; mobil de giderek sabite yaklaşıyor. Bu da gelecek nesil mobil altyapıların işlevsel ve verimli olmasının şartı güçlü bir sabit altyapı. Türk Telekom’un bu strateji kapsamında yatırımlarına zaten hız vermişti, bu defa artan fiber homepass’ın da getirisiyle altyapı yatırımları daha da müşteri odaklı yönelimde devam edecek ben bunu anladım. Zaten bu aradaki farkı çok rahat görebiliriz. Türk Telekom 2016 öncesinde senede 10-15 bin km fiber döşerken 2017’den beri senede 30 bin km’ye yakın fiber döşüyor. 303 bin km ve 21.7 milyon hane fiber homepass da Türk Telekom’un çapındaki bir telco için gayet iyi rakamlar. Örnek olarak Türk Telekom’dan daha değerli olan, daha fazla gelire sahip ve “gelişmiş bir pazarda” faaliyet gösteren British Telecom örnek verilebilir. British Telecom’un yanlış hatırlamıyorsam 24 milyon hane fiber homepass’ı var. Unutmadan belirtmek lazım İngiltere’de hane sayısı bizim ülkemizden daha yüksek ve hane sahiplik talebi doymuş bir pazar bizim aksimize. Buradan bakarsak, kimilerinde iddia olunduğu gibi “Türk Telekom Yatırım Yapmıyor” iddiasının asılsızlığı ortaya dökülmüş durumda.

Ben önümüzdeki yılda Türk Telekom tarafından beklentim şu. 2017 aralığında açıklanan 5 senelik stratejiye bağlı kalınarak bunun üzerine müşteri deneyiminin daha da güçlendirileceği ve Türk Telekom şöyle, Türk Telekom böyle diyenlerin misliyle cevaplarını alacakları bir yıl olacağı yönünde.

Ömer’e cevap: Üç yazı göreceksiniz. 🙂 İlki az önce yayına verildi.

Yalçın’a cevap: Yalçın bey, eleştiriniz için teşekkür ederim. Geç cevabım içinse özür dilerim. Uzun zamandır hastayım. Geçen haftaki Türk Telekom toplantısı ve akşamındaki EGD gecesine ise kendimi zorlayarak katıldım. Son iki yıldır Türk Telekom konusundaki yazılarımı KAP açıklamasından sonra yazmamın sebebi şudur. Alınan kararların KAP’ta yayınlanması bir kaç günü buluyor. Bunun nedenleri, niçinlerini ve bu süre içinde kararların değiştirilmesi yolundaki etkiler olup olmadığının kararını size bırakıyorum. Kararların alınmasında KAP’ta yayınlanmasına kadar geçen süreçte tahminimce ilgililer arasında yüzlerce telefon görüşmesi oluyor. Belki de bazı kararlar değişiyor. Bilemeyiz. Dolayısıyla spekülasyona yol açıp ters köşeye yatmaktansa beklemeyi tercih ediyorum. Şimdilik bu yöntem bana daha doğru gibi geliyor. Sizi üzdüğüm için üzgünüm. Elimden geleni yapmaya çalışıyorum, çalışacağım.

Sayfanızın hit lerini szi biliyorsunuz. Ben ise yazılarınızın altına yapılan yorum adetlerine bakarak eskiye nazaran ne kadar ilgi çekmeyen yazılar olduğunu üzülerek görüyorum.

Benim beklentim bağcıyı dövmek değil, üzüm yemek. Bir başka ifade ile dolu dolu, bilgi, yorum ve “KULİS” paylaşan Musa Savaş Bey’in geri dönmesi. Bunun ne kadar mümkün olabileceğini de size sormak isterim ???

Tabii mahzuru yoksa soruyorum, çünkü her soruya cevap vermek haliyle her zaman doğru olmayabiliyor.

Bu değişiklikler acaba Ü. Ö’ye dönük, kendisinin takdiri kararlar mıdır, yoksa kendisinin üstü taraflardan verilen kararlar mıdır? Soruyorum zira 3 sene evvel de bu konuda daha üstlerle P. D. arasında pazarlık söz konusu olduğunu belirtmiştiniz.

Bu isim değişikliklerinin haricinde organizasyon yapısındaki değişiklikler beni organizyon sadeliği ve verimliliği konusunda endilelendiriyor.

Ömer’e cevap: Evet. Ulaşabilirsiniz.