Η ελληνική οικονομία διατηρεί ρυθμό ανάπτυξης υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, όμως το πρώτο εξάμηνο του 2026 αποκαλύπτει μια οικονομία που δοκιμάζεται ταυτόχρονα από τρεις διαφορετικές πιέσεις: έναν εξωτερικό ενεργειακό κλυδωνισμό που προέρχεται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, μια εσωτερική κόπωση της αγοράς εργασίας που διακόπτει τέσσερα χρόνια συστηματικής βελτίωσης, και μια διαρθρωτική συσσώρευση ιδιωτικού χρέους που πλέον φτάνει το 168% του ΑΕΠ. Το δεύτερο τεύχος του Τριμηνιαίου Δελτίου για το Ιδιωτικό Χρέος στην Ελληνική Οικονομία, που συντάσσει το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) με την υποστήριξη της Cepal Hellas και στοιχεία της ReDataset για την αγορά ακινήτων, συνθέτει αυτές τις τρεις γραμμές πίεσης σε μία εικόνα πιο σύνθετη από όσο υποδηλώνει ο πρωτογενής αριθμός της ανάπτυξης.

Πίνακας βασικών δεικτών της ελληνικής οικονομίας, με στοιχεία έως τον Ιούνιο του 2026. Επεξεργασία: mywaypress.gr, με βάση IOBE/Cepal Hellas.

 
Το διεθνές περιβάλλον: το ενεργειακό σοκ αλλάζει το σενάριο

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκάλεσε το πρώτο εξάμηνο του 2026 σαφή επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας, κυρίως μέσω της διατάραξης της ναυτιλιακής κίνησης στα στενά του Ορμούζ τον Μάρτιο. Το πετρέλαιο τύπου Brent έφτασε σε τετραετές υψηλό τον Απρίλιο, στα 117 δολάρια το βαρέλι, ενώ το φυσικό αέριο TTF εκτοξεύτηκε αντίστοιχα, πριν αποκλιμακωθεί μερικώς μετά την ανακοίνωση συμφωνίας ειρήνης ΗΠΑ-Ιράν τον Ιούνιο. Ο όγκος του διεθνούς εμπορίου κατέγραψε απότομη πτώση τον Μάρτιο, ενώ η αβεβαιότητα για την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, παρά την αποκλιμάκωση από το ιστορικό υψηλό του Απριλίου 2025, παραμένει σε πολλαπλάσια επίπεδα του μακροπρόθεσμου μέσου όρου της.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε τα βασικά επιτόκια τον Ιούνιο, διακόπτοντας τριετή κύκλο νομισματικής χαλάρωσης — ένδειξη ότι πλέον ο πληθωρισμός, και όχι η ανάπτυξη, καθορίζει την ατζέντα της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη.

Οι μεγάλοι διεθνείς οργανισμοί αναθεώρησαν τις προβλέψεις τους προς τα κάτω για την ανάπτυξη του 2026 σε Ευρώπη και Κίνα, ενώ ταυτόχρονα αναθεώρησαν προς τα πάνω τις προβλέψεις πληθωρισμού. Στην Ελλάδα συγκεκριμένα, οι εκτιμήσεις των θεσμών για τον πληθωρισμό του 2026 αναπροσαρμόστηκαν από το εύρος 2,1%-2,5% στο εύρος 3,1%-4,2%, αντανακλώντας σε μεγάλο βαθμό την ενεργειακή πίεση που προκάλεσε η σύγκρουση.

 
Η ελληνική ανάπτυξη επιβραδύνει, αλλά παραμένει μπροστά από την Ευρωζώνη

Το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,0% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026, από 2,3% το τελευταίο τρίμηνο του 2025, με κύριους μοχλούς τις πάγιες επενδύσεις και τις εξαγωγές. Η απόδοση αυτή παραμένει σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ο οποίος διαμορφώθηκε στο 0,3%. Οι πάγιες επενδύσεις ενισχύθηκαν κατά 12,1% σε ετήσια βάση, με το ποσοστό επενδύσεων προς ΑΕΠ να ανέρχεται πλέον σε περίπου 18%, έναντι 21% στην Ευρωζώνη — ένα χάσμα που στενεύει σταθερά, αλλά δεν έχει ακόμη κλείσει.

Παράλληλα, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διευρύνθηκε στα 7,0 δισ. ευρώ (10,9% του ΑΕΠ) το πρώτο τρίμηνο του 2026, από 5,0 δισ. ευρώ (8,1% του ΑΕΠ) πέρυσι, παρά τη βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου αγαθών και του ισοζυγίου υπηρεσιών. Η επιδείνωση οφείλεται κυρίως στη συρρίκνωση του πλεονάσματος του δευτερογενούς εισοδήματος. Πρόκειται για μια αντίφαση που αξίζει προσοχή: η οικονομία επενδύει και εξάγει περισσότερο, αλλά εξακολουθεί να καταναλώνει εισαγόμενα αγαθά και κεφάλαια σε ρυθμό που διευρύνει, και όχι περιορίζει, το εξωτερικό έλλειμμα.

 
Πληθωρισμός 5% και «κόπωση» στην αγορά εργασίας

Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα επιταχύνθηκε απότομα στο 5,0% τον Μάιο του 2026, από 3,1% τον Φεβρουάριο — η πιο απότομη άνοδος από την περίοδο 2021-2022, με κύριο αίτιο την ενεργειακή συνιστώσα μετά το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ. Η Ελλάδα κατατάσσεται πλέον πέμπτη υψηλότερη χώρα σε πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, με το 5,0% να υπερβαίνει κατά σχεδόν δύο μονάδες το 3,2% του μέσου όρου της Ευρωζώνης.

Στην αγορά εργασίας, η ανεργία αυξήθηκε στο 9,6% τον Απρίλιο του 2026, από 8,7% τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι — η πρώτη ανοδική μεταστροφή έπειτα από σειρά τριμήνων συστηματικής βελτίωσης. Ο αριθμός των ανέργων αυξήθηκε κατά 11,0% σε ετήσια βάση, ενώ η απασχόληση μειώθηκε κατά 19,6 χιλιάδες άτομα. Παράλληλα, το ισοζύγιο προσλήψεων-αποχωρήσεων βάσει στοιχείων ΕΡΓΑΝΗ παρέμεινε αρνητικό τον Ιανουάριο του 2026, ευρύτερο σε σχέση με πέρυσι. Στον αντίποδα, οι μισθοί συνέχισαν να αυξάνονται (+8,5% σε ετήσια βάση το τέταρτο τρίμηνο του 2025), ενώ το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών ακολουθεί σταθερά ανοδική πορεία, παραμένοντας ωστόσο 30% χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Το ποσοστό αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών παρέμεινε αρνητικό καθ’ όλη τη διετία 2023-2025, στο -1,0% έναντι +14,4% στην Ευρωζώνη. Αυτό σημαίνει ότι τα νοικοκυριά χρηματοδοτούν την κατανάλωσή τους μέσω δανεισμού ή ανάλωσης περιουσιακών στοιχείων — ακριβώς το έδαφος στο οποίο φυτρώνει το ιδιωτικό χρέος.

 
Δημοσιονομικό πλεόνασμα και ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα

Σε αντίθεση με την εικόνα κόπωσης της αγοράς εργασίας, τα δημοσιονομικά μεγέθη συνέχισαν να υπεραποδίδουν το πρώτο τρίμηνο του 2026. Το γενικό κρατικό αποτέλεσμα σε ταμειακή βάση κατέγραψε πλεόνασμα 2,51 δισ. ευρώ (0,97% του ΑΕΠ), με το πρωτογενές πλεόνασμα να ανέρχεται σε 4,52 δισ. ευρώ. Το δημόσιο χρέος υποχώρησε στο 146,1% του ΑΕΠ το τελευταίο τρίμηνο του 2025, παραμένοντας το υψηλότερο στην Ευρωζώνη αλλά σε σταθερά πτωτική πορεία. Η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου διαμορφώθηκε στο 3,8% τον Απρίλιο, με το περιθώριο έναντι του γερμανικού Bund να συρρικνώνεται στις 80 μονάδες βάσης — επίπεδα συγκρίσιμα με Ιταλία και Γαλλία.

Ο τραπεζικός τομέας εμφανίζεται ανθεκτικός: οι ιδιωτικές καταθέσεις έφτασαν τα 209,6 δισ. ευρώ τον Απρίλιο του 2026, ενώ ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει σταθεροποιημένος σε χαμηλά επίπεδα μετά την κορύφωσή του το 2016. Η πιστωτική επέκταση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις διατηρήθηκε στο 9,5% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, ενώ το κόστος δανεισμού άρχισε να ανεβαίνει από την έναρξη του πολέμου, φτάνοντας το 4,5% για τις επιχειρήσεις. Το Χρηματιστήριο Αθηνών, παρά τη διόρθωση του Μαρτίου λόγω του πολέμου, ανέκτησε πλήρως τις απώλειές του και διαπραγματεύεται ξανά σε πολυετή υψηλά, με τον μέσο ημερήσιο όγκο συναλλαγών να αυξάνεται στα 288 εκατ. ευρώ το διάστημα Ιανουαρίου-Μαΐου, από 178 εκατ. ευρώ το 2025.

 
Η αγορά ακινήτων: ρεκόρ επενδύσεων, ρεκόρ απαγορευτικού κόστους

Η αγορά ακινήτων παρέμεινε δυναμική το πρώτο τρίμηνο του 2026, με τις τιμές κατοικιών να ενισχύονται περαιτέρω, υποστηριζόμενες από ρεκόρ άμεσων ξένων επενδύσεων και ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου σε κατοικίες. Η Θεσσαλονίκη ξεπέρασε την Αθήνα και τον εθνικό μέσο όρο σε ρυθμό ανατίμησης. Τα διαμερίσματα ενός υπνοδωματίου κατέγραψαν τη μεγαλύτερη άνοδο τιμών (5%-8%) σε όλες τις περιφέρειες, με τη Δυτική Αθήνα (+7,9%) και την Κεντρική Αθήνα (+6,9%) να πρωτοστατούν.

Οι εκταμιεύσεις στεγαστικών δανείων επιταχύνθηκαν απότομα από το 2025, φτάνοντας το υψηλότερο επίπεδό τους εδώ και μια δεκαετία, ενώ το απόθεμα στεγαστικών δανείων σταθεροποιήθηκε γύρω στα 26 δισ. ευρώ — ακόμη χαμηλό σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο. Το μεγαλύτερο μέρος του προβληματικού στεγαστικού χρέους έχει πλέον μετακινηθεί εκτός τραπεζικού συστήματος: οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων διαχειρίζονται περίπου 25 δισ. ευρώ, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα στεγαστικά δάνεια στους ισολογισμούς των τραπεζών έχουν περιοριστεί κάτω από 2 δισ. ευρώ.

Η Ελλάδα παραμένει η λιγότερο προσιτή αγορά κατοικίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με δείκτη στεγαστικής επιβάρυνσης 26,4% — υποχωρώντας ελαφρά από το 28,9% του 2024, αλλά παραμένοντας πάνω από τριπλάσιος του μέσου όρου της Ε.Ε. (8%).

Στις πλειστηριασμούς ακινήτων καταγράφηκε οριακή επιβράδυνση το πρώτο τρίμηνο του 2026, με τον δείκτη απορρόφησης να υποχωρεί στο 13%-14% από αιχμή κοντά στο 18% το 2024. Μόλις 1 στους 7 προγραμματισμένους πλειστηριασμούς ολοκληρώνεται με επιτυχία, ενώ τα κατοικημένα ακίνητα αντιπροσωπεύουν περίπου το 53% του συνόλου των πλειστηριαζόμενων ακινήτων από το 2023 και μετά.

 
Το ιδιωτικό χρέος φτάνει τα 417 δισ. ευρώ — και η είσπραξη παραμένει το αδύναμο σημείο

Το συνολικό ιδιωτικό χρέος προς χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, φορολογικές αρχές και φορείς κοινωνικής ασφάλισης ανήλθε σε 417,0 δισ. ευρώ το τελευταίο τρίμηνο του 2025 — 168% του ΑΕΠ — αυξημένο κατά 24,3 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2024. Η αύξηση αυτή αντανακλά τόσο την επέκταση των εξυπηρετούμενων τραπεζικών πιστώσεων (+13,4 δισ. ευρώ) όσο και τη συνεχιζόμενη συσσώρευση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς το δημόσιο (+6,2 δισ. ευρώ).

Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές παραμένουν διαρθρωτικά υψηλές, στα 237,8 δισ. ευρώ, αν και το μερίδιό τους στο συνολικό ιδιωτικό χρέος υποχώρησε στο 57,0%, καθώς το εξυπηρετούμενο χρέος αυξήθηκε με ταχύτερο ρυθμό. Η σύνθεση των ληξιπρόθεσμων οφειλών είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική: το δημόσιο, μέσω ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ, κατέχει 165,2 δισ. ευρώ — δηλαδή το 69,5% του συνόλου. Πρόκειται για ποσό μεγαλύτερο από το σύνολο των μη εξυπηρετούμενων δανείων του τραπεζικού συστήματος και των διαχειριστών μαζί.

Το ποσοστό είσπραξης του παλαιού φορολογικού χρέους ανήλθε σε μόλις 3,0% το 2025, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για το χρέος προς τον ΕΦΚΑ διαμορφώθηκε στο 4,7%. Πρόκειται για οφειλές που, στην πράξη, λειτουργούν περισσότερο ως λογιστικό μέγεθος παρά ως ανακτήσιμο περιουσιακό στοιχείο του δημοσίου.

Στον δανειακό τομέα, το συνολικό ιδιωτικό χρέος σε δάνεια έφτασε τα 251,9 δισ. ευρώ, με τα επιχειρηματικά δάνεια να παραμένουν ο κύριος μοχλός (175,8 δισ. ευρώ). Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει σταθεροποιηθεί γύρω στο 29% από το 2023, με τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων να κατέχουν πλέον το 92,2% του συνόλου των μη εξυπηρετούμενων δανείων — μόλις 5,7 δισ. ευρώ παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών, έναντι 97,2 δισ. ευρώ το 2017.

 
Ειδικό θέμα: η σιωπηλή γήρανση των συντάξεων και ο κίνδυνος αφερεγγυότητας

Το ειδικό θέμα του τεύχους εξετάζει την εξέλιξη των συντάξεων γήρατος στην περίοδο 2019-2025, και η ανάλυση αυτή λειτουργεί ως κρίσιμος συνδετικός κρίκος με το ζήτημα του ιδιωτικού χρέους. Η μέση σύνταξη γήρατος παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη σε πραγματικούς όρους, με οριακή αύξηση 0,8% στην εξαετία — σημαντικά κάτω από την αντίστοιχη αύξηση του πραγματικού κατώτατου μισθού (περίπου 33%), και οριακά πάνω από τον πραγματικό μέσο μισθό του ιδιωτικού τομέα, ο οποίος επίσης παρέμεινε ουσιαστικά στάσιμος.

Παράλληλα, ο πληθυσμός των συνταξιούχων γερνά αισθητά: το 86% των συνταξιούχων είναι πλέον άνω των 65 ετών, από 81% το 2019, με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση να εντοπίζεται στην ηλικιακή ομάδα 71-75 ετών. Ταυτόχρονα, το χάσμα μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών συντάξεων στενεύει — όχι επειδή βελτιώνονται οι ιδιωτικές συντάξεις, αλλά επειδή υποχωρούν σε πραγματικούς όρους οι δημόσιες: η μέση κύρια σύνταξη δημοσίου υπαλλήλου μειώθηκε κατά 11% σε πραγματικούς όρους την περίοδο 2019-2025, ενώ η αντίστοιχη του ιδιωτικού τομέα αυξήθηκε οριακά κατά 1,3%. Το αποτέλεσμα είναι ότι το ασφάλιστρο υπέρ των δημόσιων συντάξεων συρρικνώθηκε από 59% το 2019 σε 40% το 2025.

Το ΙΟΒΕ συνδέει ρητά αυτή την εξέλιξη με τέσσερις παράγοντες που επηρεάζουν την ικανότητα αποπληρωμής χρεών των ηλικιωμένων δανειοληπτών: ο πληθωρισμός διαβρώνει το διαθέσιμο εισόδημα, η γήρανση περιορίζει τα περιθώρια ρύθμισης λόγω των ορίων ηλικίας που επιβάλλουν οι κανονιστικές πολιτικές πίστωσης, τα υψηλότερα επιτόκια καθιστούν ακριβότερη την αποπληρωμή —καθώς η πλειονότητα των ληξιπρόθεσμων δανείων είναι κυμαινόμενου επιτοκίου—, και οι αυξανόμενες τιμές κατοικιών διογκώνουν την αξία της εξασφάλισης, περιπλέκοντας αντί να διευκολύνουν τις ρυθμίσεις. Το επιτόκιο αναφοράς Euribor 6 μηνών αναμένεται να ανέλθει από 2,14% σε 2,95% έως τον Ιανουάριο του 2027, σύμφωνα με τις προθεσμιακές τιμές της αγοράς.

 
#LENSMYWAYPRESS

Το σημείο που χάνεται στους τίτλους

Η σύνδεση που κάνει το ΙΟΒΕ στο ειδικό θέμα δεν είναι παρενθετική, είναι το κλειδί της έκδοσης: οι τέσσερις μηχανισμοί που επιβαρύνουν την αποπληρωμή χρεών —πληθωρισμός, γήρανση, επιτόκια, τιμές ακινήτων— ενεργοποιούνται ταυτόχρονα ακριβώς τη στιγμή που οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων κατέχουν πλέον το 92% των μη εξυπηρετούμενων δανείων και χρειάζονται ρυθμίσεις για να τα ανακτήσουν. Ένας πληθυσμός συνταξιούχων με στάσιμο πραγματικό εισόδημα και αυξανόμενη ηλικία συναντά μια αγορά με αυξανόμενα επιτόκια και αυξανόμενες τιμές κατοικιών ακριβώς τη στιγμή που το σύστημα διαχείρισης χρέους χρειάζεται να κλείσει ρυθμίσεις. Δεν πρόκειται για συγκυρία, αλλά για διάρθρωση που χτίστηκε σταδιακά από το 2019, και τα στοιχεία δείχνουν ότι κορυφώνεται ακριβώς τώρα.

 
Πηγές δεδομένων: Quarterly Bulletin on Private Debt in the Greek Economy, ΙΟΒΕ με την υποστήριξη της Cepal Hellas και στοιχεία ReDataset, Ιούνιος 2026· ELSTAT, Τράπεζα της Ελλάδος, ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, Eurostat, ΟΟΣΑ, ΔΝΤ, ΕΚΤ, INSETE, IDIKA.

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει

The post 417 Δισ. ευρώ ιδιωτικό χρέος, 5% πληθωρισμός: Η ελληνική οικονομία δοκιμάζεται εν μέσω πολέμου appeared first on MyWayPress.

 
Στο προηγούμενο άρθρο μας για το ιδιωτικό χρέος στην ελληνική οικονομία, ένα νούμερο ξεχώριζε: το ποσοστό είσπραξης του παλαιού φορολογικού χρέους το 2025 ανήλθε σε μόλις 3,0%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις οφειλές προς τον ΕΦΚΑ διαμορφώθηκε στο 4,7%. Το ερώτημα που προκύπτει φυσικά είναι γιατί, παρά δεκαετίες ρυθμίσεων —από την πάγια ρύθμιση και τη ρύθμιση των 120 δόσεων μέχρι τον εξωδικαστικό μηχανισμό του 2020 και τις πρόσφατες τροποποιήσεις του 2025— το ποσοστό είσπραξης παραμένει σταθερά σε μονοψήφια επίπεδα. Η απάντηση δεν βρίσκεται στην αναποτελεσματικότητα των μεμονωμένων προγραμμάτων, αλλά σε κάτι πιο θεμελιώδες: ένα μεγάλο μέρος του φορολογικού χρέους έχει εκ των πραγμάτων πάψει να είναι εισπράξιμο, χωρίς ωστόσο να έχει ποτέ διαγραφεί επίσημα από τα βιβλία του δημοσίου.

Στοιχεία ΑΑΔΕ (Μάρτιος 2026), ΕΦΚΑ και ΙΟΒΕ/Cepal Hellas (Δ’ τρίμηνο 2025). Επεξεργασία: mywaypress.gr.

 
Το «ψυγείο» των ανεπίδεκτων οφειλών: τι σημαίνει στην πράξη

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προχωρά αυτό το διάστημα σε νέα εκκαθάριση του χαρτοφυλακίου ληξιπρόθεσμων οφειλών, εντάσσοντας επιπλέον 6 δισ. ευρώ στην κατηγορία των «ανεπίδεκτων είσπραξης». Με βάση τα στοιχεία Μαρτίου 2026, το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση ανέρχεται σε 114,5 δισ. ευρώ — ποσό συμβατό με τα 113,9 δισ. ευρώ που καταγράφει το τεύχος του ΙΟΒΕ για το τέταρτο τρίμηνο του 2025. Από αυτά, 35,3 δισ. ευρώ έχουν ήδη χαρακτηριστεί ανεπίδεκτα είσπραξης, δηλαδή το 30,8% του συνόλου. Με την ολοκλήρωση της τρέχουσας διαδικασίας έως το τέλος του 2026, το ποσό αυτό θα ξεπεράσει τα 41,2 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας το 36% του συνολικού φορολογικού χρέους σε καθυστέρηση.

Ο χαρακτηρισμός μιας οφειλής ως ανεπίδεκτης είσπραξης δεν ισοδυναμεί με διαγραφή. Η απαίτηση του δημοσίου εξακολουθεί να υφίσταται νομικά, ωστόσο οι διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης αναστέλλονται για δέκα έτη από το τέλος του έτους καταχώρισης, και ο οφειλέτης δεν μπορεί πλέον να λάβει φορολογική ενημερότητα. Πρόκειται κατά κανόνα για οφειλές δεκαετιών —υποθέσεις πτωχευμένων επιχειρήσεων ή αποβιωσάντων φορολογουμένων, διογκωμένες από τόκους και προσαυξήσεις— όπου η φορολογική διοίκηση έχει ήδη εξαντλήσει κάθε διαθέσιμο μέσο αναγκαστικής εκτέλεσης. Τροποποιήσεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων που τέθηκαν σε ισχύ το 2025 διεύρυναν μάλιστα τα κριτήρια ένταξης, επιτρέποντας τον χαρακτηρισμό ακόμη και όταν ο οφειλέτης διαθέτει περιουσιακά στοιχεία, εφόσον η αξία τους παραμένει κάτω από συγκεκριμένα όρια (5% της βασικής οφειλής και έως 100.000 ευρώ για ακίνητα, έως 30.000 ευρώ για κινητά).

Σύμφωνα με την ανάλυση της ΑΑΔΕ, από το σύνολο του ληξιπρόθεσμου υπολοίπου μόλις περίπου 27,4 δισ. ευρώ θεωρούνται ουσιαστικά εισπράξιμα — λιγότερο από το ένα τέταρτο των συνολικών οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση.

 
Γιατί δεκαετίες ρυθμίσεων δεν άλλαξαν την τροχιά

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών, που θεσπίστηκε με τον νόμο 4738/2020 και ενισχύθηκε πρόσφατα με τον νόμο 5193/2025 —ο οποίος εισήγαγε διευρυμένα κριτήρια ευαλωτότητας και υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης από τους πιστωτές προς τους οφειλέτες— καταγράφει σταθερή, αλλά περιορισμένης κλίμακας δραστηριότητα. Από την έναρξη λειτουργίας του έχουν ολοκληρωθεί 55.343 ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές άνω των 17 δισ. ευρώ. Σε μηνιαία βάση, ο μηχανισμός επεξεργάζεται μερικές χιλιάδες υποθέσεις, ύψους μερικών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ — ένα ρυθμό που, ακόμη και με αυξητικές τάσεις, παραμένει μικρό κλάσμα του αποθέματος των 165,2 δισ. ευρώ που οφείλονται σήμερα σε ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ.

Το πρόβλημα, με άλλα λόγια, δεν είναι ότι λείπουν εργαλεία ρύθμισης. Είναι ότι η ροή νέου ληξιπρόθεσμου χρέους κάθε χρόνο υπερβαίνει κατά πολύ τη ροή των ρυθμίσεων και των εισπράξεων. Το τεύχος του ΙΟΒΕ καταγράφει ότι το φορολογικό χρέος σε καθυστέρηση αυξήθηκε από 110,8 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025 σε 113,9 δισ. ευρώ στο τέταρτο τρίμηνο, παρά συνολικές εισπράξεις παλαιού και νέου χρέους ύψους 6,8 δισ. ευρώ μέσα στο έτος. Το απόθεμα ΕΦΚΑ ακολουθεί παρόμοια πορεία, αυξανόμενο κατά 2 δισ. ευρώ τον τελευταίο χρόνο, με ετήσιες εισπράξεις μόλις 1,9 δισ. ευρώ. Πρόκειται για έναν διάδρομο όπου η ταχύτητα συσσώρευσης χρέους υπερβαίνει συστηματικά την ταχύτητα διευθέτησής του — μια δυναμική treadmill, όχι μια πορεία αποκλιμάκωσης.

 
Η αντίθεση με τον τραπεζικό τομέα: πώς λύνεται πραγματικά ένα πρόβλημα χρέους

Η σύγκριση με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του τραπεζικού συστήματος είναι διαφωτιστική. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων στις ελληνικές τράπεζες υποχώρησε από περίπου 50% του συνόλου των δανείων το 2017-2018 σε λιγότερο από 30% σήμερα, κυρίως μέσω πωλήσεων χαρτοφυλακίων και τιτλοποιήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής» (HAPS) την περίοδο 2020-2024. Οι τράπεζες αναγνώρισαν τη ζημία, μεταβίβασαν τον κίνδυνο σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, και «καθάρισαν» τους ισολογισμούς τους — οι servicers κατέχουν σήμερα το 92,2% του συνόλου των μη εξυπηρετούμενων δανείων, με τα τραπεζικά μη εξυπηρετούμενα δάνεια να έχουν περιοριστεί σε μόλις 5,7 δισ. ευρώ, από 97,2 δισ. ευρώ το 2017.

Το δημόσιο δεν διαθέτει αντίστοιχο εργαλείο. Δεν μπορεί να «πουλήσει» ή να τιτλοποιήσει φορολογικές απαιτήσεις σε τρίτους, ούτε να αναγνωρίσει επίσημα τη ζημία μέσω διαγραφής, χωρίς αυτό να αποτελέσει πολιτικά ευαίσθητη απόφαση και να εγείρει ζητήματα ίσης μεταχείρισης φορολογουμένων. Το μόνο διαθέσιμο εργαλείο είναι ο χαρακτηρισμός μιας οφειλής ως «ανεπίδεκτης» — μια διοικητική πράξη που αναστέλλει την ενεργό διαχείριση χωρίς να κλείνει το θέμα λογιστικά. Το αποτέλεσμα είναι ότι ενώ ο τραπεζικός τομέας πέρασε από μια φάση οξείας κρίσης σε μια φάση πραγματικής εξυγίανσης, ο δημόσιος τομέας κουβαλά ένα διογκούμενο απόθεμα χρέους που ποτέ δεν κλείνει οριστικά τον κύκλο του.

 
Το ερώτημα του πλεονάσματος: τι ακριβώς μετράει το δημοσιονομικό αποτέλεσμα

Εδώ χρειάζεται σαφήνεια, για να μην παρεξηγηθεί το επιχείρημα. Το δημοσιονομικό πλεόνασμα του πρώτου τριμήνου του 2026 —2,51 δισ. ευρώ σε ταμειακή βάση— καταγράφεται με βάση πραγματικά εισπραχθέντα έσοδα, όχι λογιστικές απαιτήσεις. Τα 113,9 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμου φορολογικού χρέους δεν εμφανίζονται ως έσοδο στο ταμειακό αποτέλεσμα, ούτε διογκώνουν τεχνητά το πλεόνασμα που παρουσιάζει η κυβέρνηση. Με αυτή την έννοια, η ταμειακή υπεραπόδοση των δημοσιονομικών στόχων είναι πραγματική.

Το πρόβλημα δεν είναι ότι το πλεόνασμα «χτίζεται» πάνω σε χρήματα που δεν θα έρθουν ποτέ. Το πρόβλημα είναι ότι το δημόσιο εξακολουθεί να εμφανίζει ως ενεργό απαίτηση ένα ποσό άνω των 100 δισ. ευρώ που η ίδια η φορολογική διοίκηση αναγνωρίζει, εμμέσως, ως μη ρεαλιστικά εισπράξιμο — διατηρώντας έτσι ένα φαντομικό περιουσιακό μέγεθος στα επίσημα στατιστικά στοιχεία του ιδιωτικού χρέους και της δημοσιονομικής εικόνας της χώρας.

Αυτό το «φαντομικό» μέγεθος έχει πραγματικές συνέπειες, έστω και έμμεσες. Πρώτον, τροφοδοτεί δημόσιο διάλογο και πολιτική αφήγηση —«ρεκόρ ρυθμίσεων», «αυξημένες εισπράξεις»— με βάση μεταβολές σε ένα απόθεμα του οποίου η συντριπτική πλειονότητα δεν πρόκειται ποτέ να μετατραπεί σε πραγματικά έσοδα. Δεύτερον, διατηρεί ζωντανή μια διοικητική και νομική υποδομή —δεσμεύσεις λογαριασμών, αδυναμία έκδοσης φορολογικής ενημερότητας, αναστολές παραγραφής— γύρω από οφειλές που, όπως αναγνωρίζει η ίδια η ΑΑΔΕ, αφορούν σε μεγάλο βαθμό πτωχευμένες επιχειρήσεις και αποβιώσαντες φορολογουμένους. Τρίτον, και ίσως σημαντικότερο, αποπροσανατολίζει τη συζήτηση από το πραγματικό ερώτημα: γιατί η ροή νέου ληξιπρόθεσμου χρέους —το χρέος που δημιουργείται φέτος, όχι αυτό που κληρονομήθηκε από τη δεκαετία του 2010— παραμένει τόσο υψηλή, και τι θα χρειαστεί για να αλλάξει αυτή η δυναμική στην πηγή της, αντί να διαχειρίζεται διαρκώς το απόθεμα του παρελθόντος.

 
#LENSMYWAYPRESS

Το ένα στα τέσσερα ευρώ

Αν κρατήσει κανείς έναν μόνο αριθμό από αυτό το άρθρο, ας είναι αυτός: από τα 114,5 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμου φορολογικού χρέους, η ΑΑΔΕ θεωρεί ρεαλιστικά εισπράξιμα μόλις περίπου 27,4 δισ. ευρώ — λίγο πάνω από ένα στα τέσσερα ευρώ. Όταν οι δημόσιες συζητήσεις για το ιδιωτικό χρέος αναφέρονται σε ονομαστικά μεγέθη των 165 ή των 417 δισ. ευρώ, αξίζει να θυμόμαστε ότι ένα σημαντικό κομμάτι αυτού του αριθμού είναι ήδη, εκ των πραγμάτων, νεκρό κεφάλαιο — απλώς δεν έχει ακόμη ταφεί επίσημα.

 
Πηγές: Quarterly Bulletin on Private Debt in the Greek Economy, ΙΟΒΕ με την υποστήριξη της Cepal Hellas, Ιούνιος 2026· Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), επιχειρησιακό σχέδιο εκκαθάρισης ληξιπρόθεσμων οφειλών 2026· ΕΦΚΑ· δημοσιεύματα οικονομικού Τύπου, Μάιος-Ιούνιος 2026.

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει

The post Το χρέος που δεν πρόκειται ποτέ να εισπραχθεί: Το «ψυγείο» των 41 Δισ.€ appeared first on MyWayPress.

 
Λιμάνια, ναυπηγεία και ενέργεια: η Ελλάδα διεκδικεί τον ρόλο του στρατηγικού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο

 
Στο Athens Defence Conference, Γερμανοί και Νορβηγοί διπλωμάτες, ακαδημαϊκοί και ο επικεφαλής των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά συνέθεσαν μια κοινή διαπίστωση: η ελληνική υποδομή δεν είναι πλέον περιφερειακό ζήτημα, αλλά πυρήνας της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας

 
Αθήνα, 30 Ιουνίου 2026 — Πέντε ομιλητές, τρεις χώρες, ένα συμπέρασμα. Στη συζήτηση που διοργανώθηκε στο πλαίσιο του Athens Defence Conference, υπό την αιγίδα του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών και σε συνεργασία με το ΕΛΙΑΜΕΠ, ο στρατηγικός ρόλος των ελληνικών λιμανιών αναδείχθηκε ως κοινός παρονομαστής τριών διακριτών πεδίων πολιτικής: της άμυνας, της ενέργειας και της βιομηχανικής αναβίωσης.

 
Το πλαίσιο σε αριθμούς και θέσεις

Πριν την ανάλυση των επιμέρους τοποθετήσεων, αξίζει να αποτυπωθεί το εύρος της συζήτησης μέσα από τους πέντε βασικούς πυλώνες που αναδείχθηκαν από τους ομιλητές, και οι οποίοι συνθέτουν τη νέα στρατηγική εξίσωση για την ελληνική υποδομή.

 
Η γερμανική και η νορβηγική ανάγνωση: υποδομή ως πρώτη γραμμή άμυνας

Η τοποθέτηση του Andreas Kindl αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή προέρχεται από τη χώρα που, στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την ατζέντα γύρω από τη στρατιωτική κινητικότητα και τις επενδύσεις διασύνδεσης. Η αναφορά του σε Κρήτη και Λάρισα δεν είναι τυχαία· υποδηλώνει ότι η γερμανική πλευρά αντιλαμβάνεται την ελληνική επικράτεια ως κομβικό σημείο διέλευσης για δυνάμεις και υλικό προς την Ανατολική Μεσόγειο, πέρα από τη συμβατική ναυτιλιακή της σημασία.

Η Harriet E. Berg, από την πλευρά της, μετέφερε στη συζήτηση μια διάσταση που συχνά υποτιμάται στον ελληνικό δημόσιο διάλογο: την ψηφιακή ευαλωτότητα των λιμενικών υποδομών. Η αναφορά της σε υποθαλάσσιες υποδομές παραπέμπει ευθέως στο ζήτημα των καλωδίων δεδομένων και ενέργειας, ένα πεδίο όπου η Νορβηγία διαθέτει τεχνογνωσία λόγω της δικής της εμπειρίας στη Βόρεια Θάλασσα.

«Τα σύγχρονα λιμάνια πρέπει να είναι προετοιμασμένα όχι μόνο για φυσικές αλλά και για ψηφιακές απειλές» — Harriet E. Berg, Πρέσβης Νορβηγίας στην Ελλάδα

 
Βαρβιτσιώτης: η οικονομική επιχειρηματολογία πίσω από τη ναυπηγική αναβίωση

Η παρέμβαση του Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη ξεχωρίζει στο σύνολο της συζήτησης, καθώς μετατοπίζει το επίκεντρο από τη γεωπολιτική αφαίρεση στην απτή οικονομική λογική. Ως Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, μίλησε όχι ως παρατηρητής αλλά ως διαχειριστής μιας υποδομής που καλείται να μετουσιώσει τη συζήτηση περί ασφάλειας σε παραγωγικό αποτέλεσμα.

Ο πυρήνας της τοποθέτησής του είναι διπλός. Πρώτον, θέτει ζήτημα εμπιστοσύνης: υποστηρίζει ότι το ελληνικό κράτος οφείλει να επενδύσει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις εγχώριες παραγωγικές δυνατότητες, μια διατύπωση που λειτουργεί και ως έμμεση κριτική στην υφιστάμενη πρακτική προμηθειών, η οποία παραδοσιακά έχει στραφεί σε μεγάλο βαθμό προς το εξωτερικό. Δεύτερον, διατυπώνει μια αρχή πολλαπλασιαστικής απόδοσης: κάθε ευρώ που κατευθύνεται στην ελληνική αμυντική βιομηχανία επιστρέφει όφελος στην εθνική οικονομία και δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο για νέες τεχνολογικές επενδύσεις.

«Κάθε ευρώ που επενδύεται στην ελληνική αμυντική βιομηχανία επιστρέφει σημαντικά οφέλη στην οικονομία και μπορεί να χρηματοδοτήσει νέες τεχνολογικές επενδύσεις» — Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Ναυπηγείων Σκαραμαγκά

Η θέση αυτή τοποθετεί τον Βαρβιτσιώτη απέναντι σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό ζήτημα που ο ίδιος έθεσε στη συζήτηση: την ανάγκη επιστροφής της ναυπήγησης πλοίων στην Ευρώπη, μέσα από πιο συνεκτικές κοινοτικές πολιτικές. Πρόκειται για μια θέση που εντάσσεται στο ευρύτερο ευρωπαϊκό προβληματισμό περί στρατηγικής αυτονομίας σε κρίσιμους βιομηχανικούς τομείς, όπου η ναυπηγική βιομηχανία της Ευρώπης έχει χάσει έδαφος έναντι ασιατικών ανταγωνιστών τις τελευταίες δεκαετίες.

Το ενδιαφέρον στοιχείο της προσέγγισης Βαρβιτσιώτη είναι ότι συνδέει άμεσα δύο επίπεδα που συνήθως αναλύονται χωριστά: την εθνική αμυντική βιομηχανική πολιτική και την ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική. Η αναβίωση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, υπό αυτό το πρίσμα, δεν αποτελεί απλώς εγχώρια επιχειρηματική επιτυχία, αλλά δοκιμαστήριο για το αν η Ελλάδα μπορεί να καταστεί συμμέτοχος —και όχι απλώς αποδέκτης— στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική αμυντικής βιομηχανίας, ένα πλαίσιο που ενισχύεται περαιτέρω από μηχανισμούς χρηματοδότησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

 
Τσάκωνας και Μαθιουλάκης: η ακαδημαϊκή και ενεργειακή συνισταμένη

Ο Παναγιώτης Τσάκωνας προσέφερε το αναλυτικό πλαίσιο που συνδέει τις επιμέρους τοποθετήσεις: η μετάβαση της Ελλάδας από χώρα διέλευσης σε στρατηγικό κόμβο δεν είναι αυτόματη συνέπεια της γεωγραφίας, αλλά συνάρτηση πολιτικής σταθερότητας, διασύνδεσης λιμένων με την ενδοχώρα και ανθεκτικότητας απέναντι σε υβριδικές απειλές — όρους που, ουσιαστικά, συνοψίζουν τις τρεις προηγούμενες παρεμβάσεις.

Ο Μιχάλης Μαθιουλάκης, τέλος, πρόσθεσε την ενεργειακή διάσταση, υπενθυμίζοντας ότι η στρατηγική αξία μιας υποδομής κρίνεται τελικά από τη συμβολή της στη μείωση της εξάρτησης από τρίτους προμηθευτές. Η παρατήρησή του ότι τα ελληνικά λιμάνια μπορούν να συνδυάσουν ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο και πετρέλαιο σε ενιαίες υποδομές κλείνει τον κύκλο: ασφάλεια, βιομηχανία και ενέργεια συγκλίνουν στο ίδιο γεωγραφικό σημείο.

 
#LensMyWayPress

Αυτό που συχνά διαφεύγει στη συζήτηση για τα ελληνικά λιμάνια ως αμυντικά περιουσιακά στοιχεία είναι ότι η πιο συγκεκριμένη πρόταση της ημερίδας δεν αφορούσε γεωπολιτική, αλλά βιομηχανική πολιτική: η έκκληση Βαρβιτσιώτη  για εμπιστοσύνη του κράτους στην εγχώρια παραγωγή θέτει ευθέως το ερώτημα αν οι επόμενες αμυντικές προμήθειες θα κατευθυνθούν σε ελληνική παραγωγική ικανότητα ή θα συνεχίσουν να ευνοούν εισαγωγές. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα, όχι οι διπλωματικές δηλώσεις περί στρατηγικής σημασίας, θα κρίνει αν η αναβίωση της ναυπηγικής βιομηχανίας θα παραμείνει διακήρυξη ή θα μετουσιωθεί σε μετρήσιμο οικονομικό αποτέλεσμα. 

 
Info photo

Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, Αντιπρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει

The post Έκκληση Βαρβιτσιώτη για εμπιστοσύνη του κράτους στην εγχώρια παραγωγή appeared first on MyWayPress.

 
Το μήνυμα πίσω από το μήνυμα: τα F-35 ως γλώσσα διαλειτουργικότητας

Η αναφορά του κ. Huck στα μαχητικά F-35 δεν λειτούργησε απλώς ως ανακοίνωση εξοπλιστικού προγράμματος. Λειτούργησε ως μεταφορά για κάτι ευρύτερο: τη μετάβαση της ελληνοαμερικανικής αμυντικής σχέσης από επίπεδο συναλλαγής σε επίπεδο ενσωμάτωσης. Η φράση «όταν πετάμε το ίδιο αεροσκάφος, είμαστε μία ομάδα» αποτυπώνει μια λογική όπου η τεχνολογική σύγκλιση παράγει αυτόματα και επιχειρησιακή σύγκλιση — κοινά πρωτόκολλα, κοινή εκπαίδευση, κοινή αρχιτεκτονική δεδομένων.

Όταν πετάμε το ίδιο αεροσκάφος, είμαστε πλήρως συμβατοί. Είμαστε μία ομάδα.
— Joshua Huck

Το στοιχείο που λείπει από την ομιλία — και που ο αναγνώστης οφείλει να αναζητήσει αλλού — είναι το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα παράδοσης και ο αριθμός των αεροσκαφών. Η απουσία ποσοτικών δεδομένων δεν αναιρεί το πολιτικό μήνυμα, αλλά υπενθυμίζει ότι πρόκειται για διαβεβαίωση προθέσεων και όχι για ανακοίνωση υλοποιημένου προγράμματος.

 
State Partnership Program: ο νέος θεσμικός πυλώνας

Η πιο ουσιαστική, ίσως, ανακοίνωση της ομιλίας αφορά τη συνεργασία με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα στο πλαίσιο του State Partnership Program. Πρόκειται για ένα θεσμικό εργαλείο που οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν διεθνώς για να δημιουργήσουν μακροχρόνιες, θεσμοθετημένες σχέσεις άμυνας πέρα από τους κρατικούς-προς-κρατικούς διαύλους, βασισμένες σε επαναλαμβανόμενη εκπαίδευση και ανταλλαγή τεχνογνωσίας.

Η ίδια η διατύπωση του κ. Huck υποδεικνύει ότι το πρόγραμμα βρίσκεται ακόμη σε στάδιο διαμόρφωσης: οι «επιμέρους όροι» παραμένουν ανοιχτοί και η υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης εκκρεμεί. Αυτό είναι κρίσιμο για την ανάγνωση της είδησης — η Αθήνα δεν εντάσσεται σε μια ήδη λειτουργική δομή, αλλά σε μια σχέση που μόλις τίθεται σε τροχιά υλοποίησης εντός του 2026.

• Θεσμικό πλαίσιο: διμερής συνεργασία Πολεμικής Αεροπορίας/Ενόπλων Δυνάμεων με Εθνοφρουρά Φλόριντα
• Στάδιο υλοποίησης: διαμόρφωση όρων, εκκρεμεί MoU
• Στόχευση: κοινές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, ενίσχυση διαλειτουργικότητας

 
Η διάψευση του «αφηγήματος εγκατάλειψης»

Ένα από τα πιο πολιτικά φορτισμένα σημεία της ομιλίας ήταν η ρητή απάντηση του κ. Huck στο αφήγημα περί αμερικανικής αποστασιοποίησης από την Ευρώπη — ένα αφήγημα που έχει κερδίσει έδαφος στον ευρωπαϊκό δημόσιο διάλογο τα τελευταία χρόνια, καθώς η Ουάσιγκτον πιέζει σταθερά τους Ευρωπαίους συμμάχους να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο του αμυντικού βάρους.

Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι αυτό το αφήγημα είναι λάθος. Είμαστε συνδεδεμένοι με την Ευρώπη και θέλουμε μια ισχυρή Ευρώπη. Αυτό δεν είναι εγκατάλειψη· είναι πραγματική συνεργασία. — Joshua Huck

Η διατύπωση είναι σημαντική γιατί αναγνωρίζει εμμέσως την πραγματικότητα που τροφοδοτεί το αφήγημα: η προσδοκία ότι η Ουάσιγκτον θα συνεχίσει να επωμίζεται δυσανάλογο βάρος έχει πράγματι αλλάξει. Η διαφοροποίηση που επιχειρεί ο Επιτετραμμένος —μεταξύ «αλλαγής προσδοκιών» και «αποδέσμευσης»— είναι ρητορικά λεπτή, αλλά πολιτικά κρίσιμη για χώρες όπως η Ελλάδα που επενδύουν βαριά στη διμερή σχέση με τις ΗΠΑ ως πυλώνα ασφαλείας.

 
Ενεργειακή ασφάλεια ως προέκταση της αμυντικής συμμαχίας

Η αναφορά στο LNG και στη μείωση της ευρωπαϊκής ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία εντάσσει την ομιλία σε ένα ευρύτερο αφήγημα όπου η ενέργεια αντιμετωπίζεται πλέον ως προέκταση —όχι παράλληλο πεδίο— της αμυντικής συνεργασίας. Η φράση «η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια» δεν είναι καινούργια, αλλά η τοποθέτησή της δίπλα στις αναφορές για F-35 και State Partnership Program υποδηλώνει μια ενιαία αμερικανική στρατηγική αφήγησης για την Ελλάδα: στρατιωτικός εταίρος, ενεργειακός κόμβος, γεωστρατηγικό προγεφύρωμα.

Και εδώ, ωστόσo, η ομιλία παραμένει σε επίπεδο πολιτικής διαβεβαίωσης: δεν παρατέθηκαν συγκεκριμένοι όγκοι εισαγωγών LNG, ποσοστά υποκατάστασης ρωσικού αερίου ή χρονοσειρές που θα επέτρεπαν ανεξάρτητη επαλήθευση του ισχυρισμού περί «ηγετικού ρόλου» της Ελλάδας.

Πίνακας 1: Σύνοψη βασικών θέσεων της ομιλίας Huck και κριτική αποτίμηση βάσει διαθέσιμων στοιχείων.

 
Τι αφήνει εκτός η ομιλία

Η ανάγνωση μιας τέτοιας ομιλίας απαιτεί όχι μόνο καταγραφή όσων ειπώθηκαν, αλλά και εντοπισμό όσων παρέμειναν εκτός λόγου. Απουσιάζουν: συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για τα F-35, αριθμητικά στοιχεία αμυντικών δαπανών ως ποσοστό ΑΕΠ, ποσοτικοποίηση των ενεργειακών ροών LNG, και αναφορά στο πώς η ελληνοαμερικανική σχέση εντάσσεται —ή συγκρούεται— με παράλληλες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες αμυντικής αυτονομίας, όπως ο μηχανισμός SAFE.

Η απουσία αυτών των στοιχείων δεν είναι απαραίτητα παράλειψη· είναι χαρακτηριστικό του είδους του λόγου: μια διπλωματική ομιλία σε συνέδριο στοχεύει στη διαμόρφωση αφηγήματος και κλίματος, όχι στην παράθεση τεχνικού υπομνήματος. Ο αναγνώστης που επιθυμεί ποσοτική επαλήθευση οφείλει να αναζητήσει τα αντίστοιχα επίσημα ανακοινωθέντα Πενταγώνου, ΥΠΕΘΑ ή ΥΠΕΞ.

 
#LensMyWayPress

Το σημείο που μετράει περισσότερο από όσα ακούστηκαν:  η ομιλία δεν ανακοίνωσε νέα γεγονότα — επικύρωσε δημόσια μια κατεύθυνση που ήδη διαμορφωνόταν. Το State Partnership Program παραμένει χωρίς υπογεγραμμένο MoU, τα F-35 χωρίς χρονοδιάγραμμα, οι δαπάνες χωρίς αριθμό. Αυτό που προσφέρει πραγματική αξία στον αναγνώστη δεν είναι το περιεχόμενο της διαβεβαίωσης, αλλά ο χρόνος της: η Ουάσιγκτον επέλεξε να θεσμοθετήσει δημόσια τη σχέση με την Αθήνα ακριβώς τη στιγμή που το ευρωπαϊκό αφήγημα περί αμερικανικής απόσυρσης κερδίζει έδαφος — μια κίνηση αντι-αφηγήματος πολιτικού χρόνου, πριν ακόμη υπάρξει το αντίστοιχο θεσμικό περιεχόμενο.

 
Info photo

Joshua Huck, Επιτετραμμένος στην Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει

The post Από τα F-35 στο State Partnership Program: Η Ουάσιγκτον θεσμοθετεί τη στρατηγική της σχέση με την Αθήνα appeared first on MyWayPress.

 
Η ΝΔ φέρει ευθύνη για το χρέος που προηγήθηκε. Ο ΣΥΡΙΖΑ φέρει ευθύνη για το χρόνο που χάθηκε. Καμία πλευρά δεν έχει τη «μεγάλη αφήγηση» των διαρθρωτικών αλλαγών που απαιτεί η ελληνική οικονομία.

 
ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΣΕ ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ (2019–2025/2026)

 
Η Γλώσσα των Αριθμών ως Πολιτικό Όπλο

Υπάρχει κάτι αποκαλυπτικό στον τρόπο που η ελληνική πολιτική αντιπαράθεση χρησιμοποιεί τους αριθμούς. Δεν τους χρησιμοποιεί για να ανοίξει διάλογο, αλλά για να τον κλείσει. Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) διατυπώνει 20 ισχυρισμούς. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας τους αντικρούει με 20 αντεπιχειρήματα. Το αποτέλεσμα: δύο μονόλογοι που μοιράζονται την ίδια στατιστική βάση και καταλήγουν σε αντίθετα συμπεράσματα. Αυτό δεν είναι τυχαίο.

Το άρθρο που ακολουθεί δεν φιλοδοξεί να επιλέξει νικητή. Φιλοδοξεί να κάνει κάτι δυσκολότερο: να εντοπίσει ποιοι ισχυρισμοί είναι τεκμηριωμένοι, ποιοι παραπλανητικοί, και — κυρίως — τι δεν λέει καμία από τις δύο πλευρές.

Και οι δύο πλευρές επιλέγουν το μετρικό σύστημα που τους συμφέρει. Αυτό δεν είναι ανάλυση — είναι ρητορική με αριθμούς.

 
 Τι λένε τα δεδομένα — και πώς τα διαβάζει ο καθένας

Ας ξεκινήσουμε από αυτό που δεν αμφισβητείται. Η ελληνική οικονομία από το 2019 και μετά εμφανίζει ισχυρότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αυτό είναι γεγονός. Η ανεργία υποχώρησε από 17,3% σε 8,9%. Αυτό επίσης είναι γεγονός. Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκε κατά σχεδόν 37 ποσοστιαίες μονάδες. Γεγονός και αυτό.

Αρκούν αυτά τα γεγονότα για να συνθέσουν αξιόπιστη εικόνα; Όχι. Γιατί αυτό που αποκρύπτεται — και από τις δύο πλευρές — είναι το πλαίσιο στο οποίο παράγονται.

 
Σύγκριση βασικών δεικτών: Τι λέει η κυβέρνηση, τι λέει η ΕΛ.Α.Σ., τι λένε τα δεδομένα

 
Τα Αδύναμα Επιχειρήματα — και από τις Δύο Πλευρές

Αυτό είναι το σημείο που η κοινοτοπία της αντιπαράθεσης αποκαλύπτει τα κενά της. Και οι δύο πλευρές έχουν σοβαρές αδυναμίες ανάλυσης — τις οποίες εσκεμμένα αποφεύγουν.

 
Το Ιστορικό Αποτυχιών Και των Δύο Πλευρών

Η συζήτηση αυτή εκτυλίσσεται σαν να υπάρχουν δύο εναλλακτικές: η «επιτυχία» της ΝΔ και η «κατάρρευση» του ΣΥΡΙΖΑ. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη — και πιο σκληρή και για τις δύο παρατάξεις.

Η ΝΔ φέρει ευθύνη για το χρέος που προηγήθηκε. Ο ΣΥΡΙΖΑ φέρει ευθύνη για το χρόνο που χάθηκε. Καμία πλευρά δεν έχει τη «μεγάλη αφήγηση» των διαρθρωτικών αλλαγών που απαιτεί η ελληνική οικονομία.

 
Τι Κρύβει ο Αριθμητικός Πόλεμος

Πέρα από την επιλεκτική χρήση στατιστικών, υπάρχουν τρία διαρθρωτικά ζητήματα που απουσιάζουν εντελώς από τον δημόσιο διάλογο:

Πρώτον: Η ποιότητα της ανάπτυξης.

Το πρώτο ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει ανάπτυξη, αλλά τι είδους ανάπτυξη. Αν τα 17% επενδύσεων/ΑΕΠ συνοδεύονται από αντίστοιχη αύξηση παραγωγικότητας, διαφοροποίηση εξαγωγών και δημιουργία θέσεων υψηλής εξειδίκευσης, τότε η εικόνα είναι ελπιδοφόρα. Αν συνεχίζουν να κυριαρχούν κατασκευές, τουρισμός και εξαρτημένος δημόσιος τομέας, τότε η ανάπτυξη είναι δομικά εύθραυστη. Αυτή η ανάλυση απουσιάζει.

 
Δεύτερον: Η ανισότητα της ευημερίας.

Η κυβέρνηση είναι σωστή ότι ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε 41,5% — αλλά αποφεύγει να αναφέρει ότι η Ελλάδα παραμένει από τις χώρες με τη μεγαλύτερη ανισότητα μισθών στην ΕΕ. Η ΕΛ.Α.Σ. είναι σωστή ότι η σχετική φτώχεια αυξήθηκε — αλλά αποφεύγει να αναφέρει ότι αυτό σε μεγάλο βαθμό αντανακλά αύξηση εισοδημάτων στο μέσο της κατανομής, που ανεβάζει το κατώφλι. Κανείς δεν μιλά για τους δείκτες Gini ή για την κατανομή των κερδών της ανάπτυξης.

 
Τρίτον: Η δημογραφική αιμορραγία.

Ούτε η κυβέρνηση ούτε η αντιπολίτευση θίγουν το πιο μακροπρόθεσμο πρόβλημα: το 2015-2023 έφυγαν από την Ελλάδα μεταξύ 350.000 και 500.000 άνθρωποι, κυρίως νέοι με υψηλή εκπαίδευση. Η «ανάκτηση» 600.000 θέσεων εργασίας γίνεται σε συνθήκες δημογραφικής συρρίκνωσης — και αυτό αλλάζει εντελώς την εικόνα για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.

 
 Τι Θα Έμοιαζε Τεκμηριωμένη Πολιτική Πρόταση

Αν απαλλαγούμε από τις ιδεολογικές αγκυλώσεις και τα θέσφατα και των δύο πλευρών, ποια θα ήταν μια τεκμηριωμένη ατζέντα πολιτικής για την ελληνική οικονομία;

Η οικονομική πολιτική δεν γίνεται με θριαμβολογία. Γίνεται με αξιολόγηση αποτελεσμάτων, αναγνώριση αδυναμιών και ετοιμότητα να αλλάξεις πορεία όταν τα δεδομένα το απαιτούν.

 
 Αποτίμηση: Τι Ισχύει, Τι Υπερτιμάται, Τι Λείπει

Το ανακοινωθέν της κυβέρνησης είναι σε μεγάλο βαθμό αριθμητικά σωστό. Η ελληνική οικονομία πράγματι καταγράφει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, χαμηλότερη ανεργία, μειωμένο χρέος ως ποσοστό ΑΕΠ και βελτιωμένα δημοσιονομικά — σε σύγκριση τόσο με την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ όσο και με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αυτό δεν είναι κατασκεύασμα.

Ταυτόχρονα, η εικόνα υπεραπλουστεύεται. Η μείωση χρέους ευνοήθηκε από τον πληθωρισμό. Η αύξηση ΦΠΑ έχει ανακατανεμητικές επιπτώσεις που δεν αναλύονται. Οι πλειστηριασμοί αυξήθηκαν δραματικά — ακόμα κι αν τελικές κατακυρώσεις είναι χαμηλές. Η σχετική φτώχεια αυξήθηκε, γεγονός που αντανακλά ανισότητα που δεν αντιμετωπίζεται.

Η ΕΛ.Α.Σ. από την άλλη επιλέγει στρατηγικά τους δείκτες που δείχνουν σκοτεινή εικόνα, αποφεύγοντας τα θετικά δεδομένα. Ο συνδυασμός επιλεκτικής στατιστικής και ιστορικής αμνησίας (για τις δικές της αποτυχίες 2015-2019) υπονομεύει την αξιοπιστία της αντιπολίτευσης.

 
#LensMyWayPress — Η μεγάλη εικόνα που διαφεύγει

Το ερώτημα που κανείς δεν θέτει: πού θα είμαστε το 2035;

Η αντιπαράθεση για το χθες και το σήμερα αποφεύγει επιμελώς το αύριο. Όσο η ΕΛ.Α.Σ. ανακοινώνει «20 μύθους» και η κυβέρνηση απαντά με «20 αλήθειες», κανείς δεν θέτει το ουσιαστικό ερώτημα: πού θα είμαστε το 2035; Η Ελλάδα βγαίνει από δεκαπέντε χρόνια κρίσης με βελτιωμένα μεγέθη αλλά χωρίς ορατό αφήγημα μετασχηματισμού. Ο πληθυσμός γερνά, οι νέοι με εξειδίκευση φεύγουν, η κλιματική αλλαγή απειλεί τον τουρισμό — τον κορμό της οικονομίας. Η επόμενη κρίση δεν θα αντιμετωπιστεί με ανακοινώσεις και αντεπιχειρήματα. Η πραγματική απουσία δεν είναι αριθμοί. Είναι στρατηγική.

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει

The post Οι 20 «μύθοι» και οι 20 «αλήθειες»: Ένας ατέρμων διάλογος κωφών που αποφεύγει το ουσιαστικό ερώτημα appeared first on MyWayPress.

 
Η Ευρώπη χρειάζεται τώρα έναν «μεταφραστικό θεσμό» αμυντικής τεχνολογίας: ένα μη-κρατικό, πανευρωπαϊκό σχήμα που να μετατρέπει τις επιχειρησιακές ανάγκες στρατών σε επενδυτικά briefs για VCs, τις VC προτεραιότητες σε προδιαγραφές προμηθειών, και τα ευρωπαϊκά κεφάλαια (SAFE, ΕΤΕπ) σε εθνικές αναπτυξιακές στρατηγικές.

 
ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

Το Athens Defence Conference 2026 — που συνδιοργάνωσαν το Οικονομικό Φόρουμ Δελφών και το ΕΛΙΑΜΕΠ — δεν ήταν ένα ακόμη διπλωματικό forum ανταλλαγής στρατηγικών κατευθυντήριων γραμμών. Ήταν η στιγμή που πέντε παράλληλες αφηγήσεις — γεωπολιτική, στρατιωτική ετοιμότητα, βιομηχανική στρατηγική, επενδυτικό κεφάλαιο, θεσμική χρηματοδότηση — αναγκάστηκαν να συναντηθούν στην ίδια αίθουσα.

Το αποτέλεσμα: μια ευρωπαϊκή αμυντική ατζέντα που για πρώτη φορά έχει τόσο τη βούληση όσο και τα χρήματα — αλλά εξακολουθεί να στερείται αρχιτεκτονικής για να τα μετατρέψει σε επιχειρησιακή ισχύ.

 
Η Διατλαντική Συμμαχία υπό αμφισβήτηση — και η ανθεκτικότητά της

Κανείς δεν το είπε ευθέως, αλλά ο υπό-τόνος της συζήτησης για τη Διατλαντική Συμμαχία ήταν σαφής: η εποχή που η Ευρώπη μπορούσε να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική αμυντική ομπρέλα έχει τελειώσει. Ο Πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου Matthew Lodge το διατύπωσε με διπλωματική προσοχή: «οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν πλέον να θεωρούν δεδομένη την ασφάλειά τους».

Από τo Ίδρυμα Hoover του Stanford, ο David Berkey αναγνώρισε ότι οι πρόσφατες τοποθετήσεις της αμερικανικής πολιτικής ηγεσίας προκάλεσαν ανησυχία στους συμμάχους, αλλά επέμεινε ότι η Συμμαχία «έχει αποδείξει διαχρονικά την ανθεκτικότητά της». Το ίδιο επανέλαβε ο συνάδελφός του Μάρκος Κουναλάκης: η αξιολόγηση της διατλαντικής σχέσης δεν μπορεί να εξαρτάται από τις εκάστοτε πολιτικές εξελίξεις στην Ουάσιγκτον.

«Η Συμμαχία είναι ισχυρότερη από οποιαδήποτε πολιτική ηγεσία» — Miroslav Lajcak, πρ. Υπ. Εξωτερικών Σλοβακίας

Ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Σλοβακίας Miroslav Lajcak εισήγαγε στη συζήτηση την έννοια της «θεσμικής βαρύτητας» του ΝΑΤΟ: η Συμμαχία δεν ταυτίζεται με κανέναν ηγέτη, αλλά χρειάζεται μεταρρυθμίσεις για να ανταποκριθεί στις νέες συνθήκες. Ο Καθηγητής Andrew Novo του National Defense University πρόσθεσε την ιστορική οπτική: οι εσωτερικές διαφωνίες στο ΝΑΤΟ δεν είναι νέο φαινόμενο. Νέο είναι η σταδιακή μετατόπιση των στρατηγικών προτεραιοτήτων των ΗΠΑ προς την Ασία — και αυτό επηρεάζει μόνιμα, όχι συγκυριακά, τη μελλοντική πορεία της Συμμαχίας.

Επίσης σημαντική η σύγκλιση γύρω από τη Ρωσία-Κίνα: ο Berkey και άλλοι ομιλητές υπογράμμισαν ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ξεχωριστές προκλήσεις — πρόκειται για αυταρχικές δυνάμεις που αλληλοϋποστηρίζονται.

 
Άγκυρα 2026: Η Σύνοδος που θα κριθεί από το «πώς» και όχι το «αν»

Ο Dragos Manea, Political Affairs Officer for NATO Romania, ήταν ο πιο συγκεκριμένος για ό,τι έρχεται: η Σύνοδος Κορυφής στην Άγκυρα δεν θα είναι σύνοδος αποφάσεων — θα είναι «σύνοδος εφαρμογής και υλοποίησης». Η Χάγη έβαλε τα θεμέλια. Η Άγκυρα θα κριθεί από το αν η Συμμαχία μπορεί να μετατρέψει τις δεσμεύσεις σε επιχειρησιακές δυνατότητες.

«Τα χρήματα που έχουν δεσμευτεί πρέπει να μετατραπούν σε πραγματικές δυνατότητες για πολεμικές συνθήκες», είπε ο Manea, συνθέτοντας σε μία πρόταση το χάσμα που όλοι αναγνωρίζουν αλλά λίγοι μετρούν: μεταξύ αμυντικής δαπάνης και αμυντικής ικανότητας.

«Η Ουκρανία γίνεται πάροχος ασφαλείας στην Ευρώπη» — Dragos Manea, Political Affairs Officer, ΝΑΤΟ

Το πλαίσιο στήριξης της Ουκρανίας που θα παρουσιαστεί στην Άγκυρα δεν είναι μόνο ζήτημα αλληλεγγύης. Είναι αναγνώριση ότι το Κίεβο έχει μετατραπεί σε εργαστήριο πραγματικής αμυντικής τεχνολογίας — και ότι η Ευρώπη έχει άμεσο στρατηγικό συμφέρον να διατηρήσει αυτή τη δυνατότητα ζωντανή.

Η Γενική Διευθύντρια του ΕΛΙΑΜΕΠ Έλενα Λαζάρου επεσήμανε ότι στην Άγκυρα θα παρουσιαστούν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για ενίσχυση εφοδιαστικών αλυσίδων, αύξηση παραγωγικής ικανότητας και συμπαραγωγή τεχνολογιών — drones, anti-drone συστήματα. Ηγέτες από Ινδικό και Ειρηνικό θα παρακάθονται για πρώτη φορά στη Σύνοδο, ενώ στον ορίζοντα είναι και η εμβάθυνση της συνεργασίας ΕΕ-ΝΑΤΟ, με σαφή γεωπολιτικό κριτήριο επιλογής εταίρων.

 
Τίρανα, Σούδα, Αλεξανδρούπολη: Η γεωγραφία ως επιχείρημα

Η επιλογή των Τιράνων για τη νατοϊκή Σύνοδο Κορυφής δεν είναι τυχαία ούτε αυτή του Athens Defence Conference να πραγματοποιηθεί στην Αθήνα. Αμφότερες αντανακλούν μια νέα λογική: η γεωγραφική εγγύτητα στις εστίες αστάθειας μετατρέπεται σε επιχείρημα, όχι σε μειονέκτημα.

Ο Αλβανός Υπουργός Άμυνας Ermal Nufi το είπε απερίφραστα: η κοντινή απόσταση των Τιράνων από τις εστίες συγκρούσεων «στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ότι οι Σύμμαχοι είναι ενωμένοι και δεν αστειεύονται». Στην ίδια λογική, ο Επίτροπος Τζιτζικώστας χαρακτήρισε Σούδα και Αλεξανδρούπολη «ευρωπαϊκά στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία» — όχι ελληνικά λιμάνια που τυχαία βρίσκονται σε χρήσιμη τοποθεσία.

Η Πρόεδρος της Βουλής Αντιπροσώπων Κύπρου Αννίτα Δημητρίου πρόσθεσε τη διάσταση που καμία στατιστική δεν μπορεί να αποτυπώσει: «Όταν ζεις σε μία χώρα που βρίσκεται υπό κατοχή, μπορείς να κατανοήσεις καλύτερα την ανάγκη της ασφάλειας». Η Κύπρος δεν συμμετέχει στη συζήτηση για ευρωπαϊκή άμυνα ως παθητικός δέκτης — αναδύεται ως δυνητικός καταλύτης μέσω του IMEC και των συνεργειών Ελλάδας-Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Η Ελλάδα εξελίσσεται σε κόμβο ασφάλειας, μεταφορών και ενέργειας για την Ευρωπαϊκή Ένωση» — Α. Τζιτζικώστας, Επίτροπος ΕΕ

Αυτή η στρατηγική τοποθέτηση της Ελλάδας — που δεν αποτελεί αυτοπροβολή αλλά αντανάκλαση γεωπολιτικής πραγματικότητας — έρχεται με συγκεκριμένη ανταπόδοση: αποδέσμευση 118 εκ. ευρώ από τον μηχανισμό SAFE (31,6% των ετήσιων αμυντικών δαπανών) και ο αναπτυσσόμενος μεταφορικός άξονας που ενώνει Ελλάδα, Βαλκάνια, Ουκρανία και Μαύρη Θάλασσα.

 
ΕΤΕπ, ESG και το χρηματοδοτικό κενό εκατοντάδων δισ.

Ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων Ιωάννης Τσακίρης έκανε μια ανακοίνωση που πριν τρία χρόνια θα φαινόταν αδιανόητη: η ΕΤΕπ τριπλασίασε τη χρηματοδότησή της σε έργα άμυνας και ασφάλειας. Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Τράπεζα ανοίγει τα επιλέξιμα έργα της στον αμυντικό τομέα — επισημοποιώντας μια στροφή που ακόμη προσαρμόζεται στο κανονιστικό πλαίσιο.

«Οι παραδοχές που είχαμε για την Ευρώπη δεν υφίστανται πλέον», είπε ο Τσακίρης. Και προανήγγειλε «μείζονες επενδύσεις» για την Ελλάδα τους επόμενους μήνες, επικαλούμενος το «εξαιρετικά ικανό ανθρώπινο δυναμικό» της χώρας ως συγκριτικό πλεονέκτημα για τον νέο ευρωπαϊκό αμυντικό κόμβο.

«Το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα επενδύονται, αλλά πόσο αποδοτικά» — Σπύρος Μπλαβούκος, ΕΛΙΑΜΕΠ

Αλλά η εικόνα της χρηματοδότησης δεν είναι ενιαία. Ο Θεόδωρος Τζούρος, Chief Corporate & Investment Banking της Τράπεζας Πειραιώς, εντόπισε το ρυθμιστικό φρένο: ασάφειες γύρω από τα κριτήρια ESG, την EU Taxonomy και τον χαρακτηρισμό τεχνολογιών διττής χρήσης. Επιχειρήσεις που θέλουν να επενδύσουν στην αμυντική τεχνολογία εμποδίζονται από ένα κανονιστικό πλαίσιο που δεν έχει ακόμη συγκεκριμενοποιηθεί.

Ο Emmanuel Dupuy (IPSE) πρόσθεσε ότι απαιτείται καλύτερος συντονισμός εθνικών αναγκών και ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων, με νέα εργαλεία χρηματοδότησης που να εμπλέκουν και τις αποταμιεύσεις πολιτών. Ο Nigel Jones (TWJ Capital) εκτίμησε ότι η εικόνα αλλάζει — αλλά η Ευρώπη εξακολουθεί να υστερεί σε private equity βάθος έναντι των ΗΠΑ. Ο Γιώργος Ζαββός (Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα) έθεσε τον αριθμό στο τραπέζι: το χρηματοδοτικό κενό για την ευρωπαϊκή άμυνα μετριέται σε εκατοντάδες δισ. ευρώ.

Η Πρέσβης Γαλλίας Laurence Auer έφερε στη συζήτηση κάτι που συχνά παραλείπεται: η βιομηχανική αμυντική στρατηγική χρειάζεται χρονικό ορίζοντα. Δεν αρκεί να δεσμευτούν κεφάλαια — χρειάζεται σχεδιασμός, εκπαίδευση προσωπικού και μακροπρόθεσμες παραγγελίες. Τάχθηκε υπέρ της έκδοσης ευρωομολόγων για τη χρηματοδότηση της άμυνας.

 
Drone Hype, Sensor Fusion και η αναζήτηση ευρωπαϊκού Anduril

Σχετικό άρθρο (pitchbook.com) με το διπλωματικό forum, η επενδυτική συζήτηση που έφεραν οι GP του ED2 fund — Benoit Fosseprez (AVP) και Roland Manger (Earlybird) — συμπλήρωσε αυτό που τα συνέδρια γεωπολιτικής σπάνια αρθρώνουν: πού ακριβώς πρέπει να πάνε τα χρήματα

Η απάντησή τους είναι δομημένη σε τρία επίπεδα. Πρώτο: σύλληψη δεδομένων πεδίου μάχης — ραντάρ, LiDAR, ημιαγωγοί, post-quantum κρυπτογραφία. Αυτός ο χώρος είναι υποχρηματοδοτημένος, παρ’ όλο που η Ευρώπη έχει ισχυρή βιομηχανική βάση. Δεύτερο: multi-agent systems και ΑΙ για ταχεία λήψη αποφάσεων — εδώ η Ευρώπη παραδέχεται ότι «φτάνει αργά». Τρίτο: drones, ρομπότ, effectors — ο χώρος που παίρνει τα περισσότερα χρήματα, αλλά αντιμετωπίζει ερωτήματα για τις αποδόσεις στις τωρινές αποτιμήσεις.

Το βιομηχανικό επιχείρημα το έκαναν οι Έλληνες εκπρόσωποι. Ο Παντελής Τζωρτζάκης (ΕΛΚΑΚ) παρουσίασε τον «αμυντικό πολλαπλασιαστή»: κάθε ευρώ που δαπανάται σε εγχώρια αμυντική βιομηχανία επιστρέφει πάνω από 2 ευρώ στην οικονομία — έναντι κάτω από 1 ευρώ για εισαγόμενο εξοπλισμό. Ο Γρηγόρης Κουτσογιάννης (EFA Group) και ο Νίκος Ευθυμιάδης (THESS INTEC) υπογράμμισαν ότι η αμυντική τεχνολογία «διαχέεται» σε ολόκληρους παραγωγικούς κλάδους — ΑΙ, δορυφόροι, αισθητήρες, ηλεκτρονικά. Ο Σπύρος Μπλαβούκος (ΕΛΙΑΜΕΠ) έθεσε το αναπάντητο ερώτημα: «ανησυχώ για τη σπατάλη των πόρων που επενδύονται στην ευρωπαϊκή άμυνα».

«Η Ευρώπη δεν χρειάζεται σύστημα κβαντικών υπολογιστών σε κάθε χώρα. Θα προτιμούσα έναν ευρωπαϊκό Anduril» — B. Fosseprez, AVP

Ο κατακερματισμός παραμένει το κοινό αδύναμο σημείο: «Σε όλη την Ευρώπη πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε και να ενεργούμε ως Ευρωπαίοι, κάτι που σήμερα δεν κάνουμε», είπε ο Τζωρτζάκης. Ο Fosseprez το έκανε ακόμη πιο συγκεκριμένο: η Ευρώπη χρειάζεται μία εταιρεία που εξυπηρετεί ολόκληρη την ήπειρο — όχι 27 εθνικούς «champions» ανίκανους να φτάσουν σε κλίμακα.

 
Πέντε Συζητήσεις, Ένα Χάσμα

Η σύνθεση του Athens Defence Conference 2026 αποκαλύπτει μια Ευρώπη που για πρώτη φορά μιλά για άμυνα χωρίς δισταγμό — αλλά εξακολουθεί να μιλά με πέντε διαφορετικές γλώσσες ταυτόχρονα: γεωπολιτική, νατοϊκή στρατηγική, θεσμική χρηματοδότηση, venture capital και βιομηχανική πολιτική.

Κάθε μία από τις πέντε αυτές γλώσσες αναγνωρίζει την ανάγκη. Καμία δεν έχει μηχανισμό για να μεταφράσει αυτή την ανάγκη στις υπόλοιπες τέσσερις με συστηματικό τρόπο.

Η ΕΤΕπ τριπλασίασε τη χρηματοδότηση — αλλά τα ESG κριτήρια εξακολουθούν να μπλοκάρουν τράπεζες. Το ΝΑΤΟ μετατοπίζεται σε «3.0» — αλλά η μεταφορά δεσμεύσεων σε επιχειρησιακές δυνατότητες παραμένει ανολοκλήρωτη. Οι VCs ρίχνουν 500 εκ. ευρώ σε dual-use — αλλά χωρίς επαφή με τον κύκλο προμηθειών. Η Ελλάδα αναδύεται ως κόμβος — αλλά χωρίς εγχώρια αρχιτεκτονική μεταφοράς γνώσης από την αμυντική τεχνολογία στη βιομηχανία.

 
#LensMyWayPress

Η παρακείμενη ιδέα

Η παρακείμενη ιδέα που διαφεύγει: Το Athens Defence Conference έφερε στην ίδια αίθουσα διπλωμάτες, θεσμικούς χρηματοδότες, επενδυτές VC και βιομηχάνους — αλλά κανείς δεν αναφέρθηκε στο ποιος έχει εντολή να τους συντονίσει. Η Ευρώπη χρειάζεται τώρα έναν «μεταφραστικό θεσμό» αμυντικής τεχνολογίας: ένα μη-κρατικό, πανευρωπαϊκό σχήμα που να μετατρέπει τις επιχειρησιακές ανάγκες στρατών σε επενδυτικά briefs για VCs, τις VC προτεραιότητες σε προδιαγραφές προμηθειών, και τα ευρωπαϊκά κεφάλαια (SAFE, ΕΤΕπ) σε εθνικές αναπτυξιακές στρατηγικές. Ο ρόλος αυτός ανήκει θεωρητικά στα primes — αλλά τα primes δεν έχουν συμφέρον να μεγαλώσουν ανταγωνιστές τους. Αυτό το κενό — όχι η έλλειψη κεφαλαίου, ούτε η έλλειψη βούλησης — είναι ο αόρατος παράγοντας που θα καθορίσει αν η ευρωπαϊκή αμυντική αναγέννηση θα γίνει ιστορικός σταθμός ή μια ακόμη δαπανηρή χαμένη ευκαιρία.

Σημείωση: Στον κόσμο της αμυντικής βιομηχανίας, primes (ή prime contractors) είναι οι μεγάλοι αμυντικοί όμιλοι που έχουν άμεση σύμβαση με τις κυβερνήσεις για προμήθεια εξοπλισμού και συστημάτων. Είναι ουσιαστικά οι «ολοκληρωτές» — παίρνουν τη μεγάλη κυβερνητική παραγγελία και συντονίζουν εκατοντάδες υπεργολάβους και startups κάτω τους.

Παραδείγματα: Lockheed Martin, BAE Systems, Airbus Defence, Leonardo, Rheinmetall, Thales. Τα primes δεν έχουν συμφέρον να δημιουργήσουν ανταγωνιστές στον εαυτό τους — όταν ένα startup μεγαλώσει αρκετά, ή το εξαγοράζουν ή το αγνοούν. Δεν έχουν κίνητρο να λειτουργήσουν ως «μεταφραστής» μεταξύ VCs και κυβερνητικών αναγκών με τρόπο που να ενισχύει ανεξάρτητους παίκτες.

 
Πηγές: Athens Defence Conference 2026 (Οικονομικό Φόρουμ Δελφών / ΕΛΙΑΜΕΠ) — δηλώσεις ομιλητών: Ermal Nufi, Αννίτα Δημητρίου, Απόστολος Τζιτζικώστας, Matthew Lodge, David Berkey, Miroslav Lajcak, Andrew Novo, Μάρκος Κουναλάκης, Dragos Manea, Έλενα Λαζάρου, Ιωάννης Τσακίρης, Laurence Auer, Παντελής Τζωρτζάκης, Σπύρος Μπλαβούκος, Γρηγόρης Κουτσογιάννης, Νίκος Ευθυμιάδης, Emmanuel Dupuy, Γιώργος Ζαββός, Θεόδωρος Τζούρος, Nigel Jones, Εμμανουήλ Καραγιάννης · PitchBook News (pitchbook.com) «More than just drones: AVP and Earlybird», 29 Ιουνίου 2026

© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει

The post Η Ευρώπη ξαναοπλίζεται — Αλλά ξέρει πού να βάλει τα λεφτά; appeared first on MyWayPress.

 
Η διασταύρωση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής με τις περιφερειακές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο εισέρχεται σε μια φάση βαθιάς αναδιάρθρωσης. Η έντονη συζήτηση στην Ουάσιγκτον σχετικά με το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35 στην Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες βαρύνουσας σημασίας παρεμβάσεις του πρώην Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Εξωτερικών, Ευάγγελου Βενιζέλου, στο Athens Defence Conference, συνθέτουν ένα εξαιρετικά σύνθετο παζλ. Η Αθήνα καλείται πλέον να πλοηγηθεί σε αυτά τα ταραγμένα νερά όχι με σπασμωδικές κινήσεις, αλλά με όπλο τη «στρατηγική ψυχραιμία» και τη μακρόπνοη εθνική σχεδίαση.

 
Η Διάκριση μεταξύ Τακτικής Προσέγγισης και Στρατηγικού Σφάλματος

Η τρέχουσα αμερικανική διοίκηση υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ δείχνει διατεθειμένη να εξομαλύνει τις σχέσεις της με την Άγκυρα, μια τάση που ο Ευάγγελος Βενιζέλος χαρακτήρισε ως «αναμενόμενη», δεδομένης της δεδηλωμένης συμπάθειας του Τραμπ προς τον Ερντογάν, αλλά και της πάγιας επιδίωξης των ΗΠΑ να διατηρούν την Τουρκία εντός του δυτικού συστήματος ασφαλείας. Ωστόσο, η δημοσιογραφική και στρατιωτική ανάλυση οφείλει να διαχωρίσει την τακτική διπλωματία από τις κρίσιμες τεχνολογικές παραχωρήσεις.

Όπως προκύπτει από την ανάλυση των δεδομένων της Ουάσιγκτον, υπάρχει σαφής διαχωρισμός ανάμεσα σε μια ελεγχόμενη εξοπλιστική συμφωνία και στην παράδοση της απόλυτης αεροπορικής stealth υπεροχής:

 
Το Αδιαπραγμάτευτο Ρίσκο των S-400 και το Θεσμικό Ανάχωμα του Κογκρέσου

Η παραμονή του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S-400 στο τουρκικό οπλοστάσιο από τα τέλη του 2017 αποτελεί το ανυπέρβλητο εμπόδιο για την παράδοση των F-35. Η συνύπαρξη των δύο συστημάτων θα επέτρεπε στη Μόσχα να υποκλέψει το ηλεκτρονικό αποτύπωμα και τις stealth προδιαγραφές του αεροσκάφους, μεταφέροντας ενδεχομένως αυτή τη γνώση σε παγκόσμιους αντιπάλους των ΗΠΑ (Κίνα, Ιράν, Βόρεια Κορέα).

Απέναντι στις προθέσεις του Λευκού Οίκου, το Καπιτώλιο ορθώνει ένα διακομματικό τείχος προστασίας. Οι Πρόεδροι των Επιτροπών Αμυντικών Υποθέσεων, Rep. Mike Rogers και Sen. Roger Wicker, έχουν καταστήσει σαφές ότι θα αντισταθούν σε οποιαδήποτε παραχώρηση F-35 όσο η Άγκυρα διατηρεί τους S-400, θέτοντας την ασφάλεια των αμερικανικών πληρωμάτων πάνω από τις προσωπικές διπλωματικές σχέσεις των ηγετών.

 
 Η Ελληνική Ιδιομορφία εντός του ΝΑΤΟ και το Αφήγημα του 1952

Στο πλαίσιο αυτό, η ανάλυση του Ευάγγελου Βενιζέλου προσφέρει μια αναγκαία ιστορική και ρεαλιστική αποδόμηση. Ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών υπενθύμισε ότι η κοινή ένταξη Ελλάδας και Τουρκίας στο ΝΑΤΟ το 1952 βασίστηκε στο αφήγημα της κοινής αποτροπής της σοβιετικής απειλής. Σήμερα, η Ελλάδα αποτελεί μια σαφή «ιδιομορφία» εντός της Συμμαχίας, καθώς η κύρια απειλή ασφαλείας που αντιμετωπίζει –ιδιαίτερα μετά την εισβολή στην Κύπρο το 1974 και τη διατήρηση του casus belli– προέρχεται από ένα άλλο μέλος του ΝΑΤΟ.

Ο κ. Βενιζέλος υπογράμμισε ότι «δεν είναι εύκολο να αλλάξεις την αντίληψη των συμμάχων για το ποιος είναι ο εχθρός και η απειλή». Ενώ η Ελλάδα υπερκαλύπτει τους νατοϊκούς στόχους αμυντικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ, το πράττει με εντελώς διαφορετική αφετηρία από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους: έχοντας το βλέμμα σταθερά στραμμένο στην Τουρκία, την ίδια στιγμή που οι ΗΠΑ στρέφουν στρατηγικά το ενδιαφέρον τους προς τον Ειρηνικό, πιέζοντας την Ευρώπη να αναλάβει το βάρος της δικής της ασφάλειας.

 
Στρατηγική Ψυχραιμία και Απόρριψη του Μικρομεγαλισμού

Η απάντηση της Αθήνας απέναντι στα αμερικανοτουρκικά παζάρια δεν πρέπει να είναι η υστερία, αλλά η «στρατηγική ψυχραιμία». Η Ελλάδα οφείλει να αποφύγει το «αμάρτημα του μικρομεγαλισμού», αναγνωρίζοντας τις πραγματικές δυνάμεις στο διεθνές στερέωμα, όπου χώρες όπως η Γαλλία και η Βρετανία διαθέτουν πυρηνικά όπλα και μόνιμη έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι η ανάγκη απόλυτου ελέγχου του ρυθμού των διμερών σχέσεων από την ίδια την Αθήνα και την Άγκυρα, χωρίς την ανάγκη τρίτων μεσολαβητών που εξυπηρετούν δικές τους ατζέντες, σύμφωνα με τον κ.Βενιζέλο. Η διασφάλιση ενός αρραγούς εσωτερικού μετώπου, ο ουσιαστικός δημόσιος διάλογος για την εξωτερική πολιτική μακριά από τον «φθηνό εθνικολαϊκισμό» και η επιστροφή στην βεμπεριανή «ηθική της ευθύνης» αποτελούν τα μόνα εγγυημένα θεμέλια για μια μακρόπνοη εθνική στρατηγική.

 
Άσκηση ισορροπίας

Η Άγκυρα μπορεί να διεκδικεί την επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35, όμως το τίμημα της απώλειας των S-400 παραμένει μη διαπραγματεύσιμο για το αμερικανικό βαθύ κράτος. Η Ελλάδα, θωρακισμένη με το δικό της επερχόμενο πρόγραμμα F-35 και τη διπλωματική της συνέπεια, οφείλει να κεφαλαιοποιήσει τη σταθερότητά της, να ελέγξει τον διμερή ρυθμό και να αντιμετωπίσει τις αμερικανοτουρκικές προσεγγίσεις ως αυτό που πραγματικά είναι: μια αναμενόμενη νατοϊκή άσκηση ισορροπίας, και όχι μια υπαρξιακή απειλή για την ελληνική αποτρεπτική ισχύ.

 
Η μεγάλη εικόνα 1

Αναλύοντας το άρθρο  και τις ευρύτερες ισορροπίες, η ιδέα που συχνά υποτιμάται είναι η στρατηγική παγίδευση της ίδιας της Τουρκίας μέσω της εγχώριας αμυντικής της βιομηχανίας (πρόγραμμα Kaan).

Ενώ η Άγκυρα παρουσιάζει το Kaan ως το απόλυτο σύμβολο της γεωπολιτικής της αυτονομίας, η εξάρτησή της από τους αμερικανικούς κινητήρες jet αποδεικνύει ότι η «ανεξαρτησία» της είναι εν μέρει μια ψευδαίσθηση. Οι ΗΠΑ, εγκρίνοντας τους κινητήρες αλλά μπλοκάροντας τα F-35, εφαρμόζουν μια ιδανική πολιτική ελεγχόμενης εξάρτησης (tethered deterrence): επιτρέπουν στην Τουρκία να αναπτύξει ένα εγχώριο αεροσκάφος, αλλά διατηρούν το «κλειδί» της παραγωγής του.

Έτσι, η Ουάσιγκτον καταφέρνει να κρατήσει την Άγκυρα προσδεδεμένη στο άρμα του ΝΑΤΟ, στερώντας της ταυτόχρονα την αληθινή stealth αεροπορική υπεροχή (την οποία παραχωρεί προνομιακά σε Ελλάδα και Ισραήλ), χωρίς να την σπρώξει ολοκληρωτικά στην αγκαλιά της Μόσχας ή του Πεκίνου.

 
Η μεγάλη εικόνα 2

Συνδυάζοντας την αμερικανική οπτική  με την ανάλυση του Ευάγγελου Βενιζέλου, η ιδέα που συχνά υποτιμάται είναι η ψευδαίσθηση της «μεσολάβησης» των τρίτων και η παγίδα του εσωτερικού πολιτικού κόστους στην Ελλάδα.

Όταν οι ΗΠΑ παλινδρομούν ανάμεσα στον Ερντογάν και το Κογκρέσο, η ελληνική κοινή γνώμη και το πολιτικό σύστημα τείνουν να αντιδρούν με όρους «δικαίωσης» ή «προδοσίας» από τον αμερικανικό παράγοντα. Αυτό που υποτιμάται είναι ότι η Ουάσιγκτον δεν κινείται ποτέ με βάση το δίκαιο, αλλά με βάση τη δική της παγκόσμια ισορροπία (π.χ. τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος στον Ειρηνικό).

Η πραγματική υποτιμημένη διάσταση είναι ότι αν η Αθήνα εγκλωβιστεί στην αναμονή μιας μόνιμης αμερικανικής «ασπίδας» κατά της Τουρκίας, χάνει τον έλεγχο του διμερούς ρυθμού. Η εξάρτηση της αποτροπής μας αποκλειστικά από τις αποφάσεις του Κογκρέσου για τα F-35 της Άγκυρας τροφοδοτεί τον εγχώριο λαϊκισμό. Η πραγματική ισχύς βρίσκεται στη διατήρηση ενός αρραγούς εσωτερικού μετώπου που επιτρέπει αυτόνομη εξωτερική πολιτική, αναγνωρίζοντας ότι η Τουρκία θα παραμείνει εντός του δυτικού συστήματος ασφαλείας, όποια κι αν είναι η έκβαση της συμφωνίας για τα αεροσκάφη.

Με πληροφορίες από: washingtonexaminer.com και Athens Defence Conference

© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει

The post Η νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική στην Ανατολική Μεσόγειο appeared first on MyWayPress.

 
Ο απολογισμός είναι πανηγυρικός για την «επιχειρηματική αποτελεσματικότητα» — ο δείκτης IMD την κατατάσσει σε πτώση. Αυτή η αντίφαση δεν είναι λεπτομέρεια· είναι η ουσία.

 
«Ό,τι δεν μετριέται δεν μπορεί να αξιολογηθεί» — γράφει ο ίδιος ο Μητσοτάκης. Ακριβώς. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να μετράμε και αυτά που ο απολογισμός επιλέγει να μην αναφέρει.

 
Τα Νούμερα του Απολογισμού — και αυτά που απουσιάζουν

 
 Το τέχνασμα του «εννέα στις δέκα»

Κυριακή 28 Ιουνίου 2026. Αντί για τον συνήθη εβδομαδιαίο σχολιασμό, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δημοσίευσε στα social media έναν εκτεταμένο «Απολογισμό Κυβερνητικού Έργου 2019–2026». Το timing, το ύφος και η επιλογή της ημέρας με την  μεγαλύτερη προσοχή στα social media — δεν είναι τυχαία. Μυρίζει προεκλογικά.

Ο ισχυρισμός-κλειδί του απολογισμού: «Εννέα στις δέκα προεκλογικές μας δεσμεύσεις από το 2023 έχουν ήδη γίνει πράξη ή βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης». Ο αριθμός ακούγεται εντυπωσιακός. Αλλά κρύβει ένα λογιστικό τέχνασμα που αξίζει να αναλυθεί.

Από τις 188 δεσμεύσεις της περιόδου 2023–2026: 88 έχουν υλοποιηθεί πλήρως (47%), 96 «βρίσκονται σε εξέλιξη» (51%), και 4 δεν έχουν υλοποιηθεί καθόλου (2%). Η κυβέρνηση προσθέτει 47% + 51% = 98% ≈ «εννέα στις δέκα». Αλλά μια δέσμευση «σε εξέλιξη» επτά χρόνια μετά την πρώτη εκλογική νίκη του 2019 — και τρία χρόνια μετά τις εκλογές του 2023 — δεν είναι επίτευγμα. Είναι εκκρεμότητα.

Το «εννέα στις δέκα» περιλαμβάνει μια στις δύο δεσμεύσεις που παραμένουν σε εξέλιξη — δηλαδή ανολοκλήρωτες. Στη λογιστική των εκλογικών υποσχέσεων, «σε εξέλιξη» δεν σημαίνει «έγινε».

Η επιλογή να συγχωνεύονται «υλοποιημένες» και «σε εξέλιξη» δεσμεύσεις σε έναν κοινό αριθμό είναι επικοινωνιακή επιλογή, όχι αναλυτική. Ένας εκλογέας που ψήφισε το 2023 δεν περίμενε το 51% των υποσχέσεων να βρίσκεται «στον δρόμο» το 2026.

 
Τι δεν χωράει στο φυλλάδιο: Ακρίβεια και ανταγωνιστικότητα

Ο κυβερνητικός απολογισμός αποφεύγει συστηματικά τα δύο πεδία όπου η απόδοση της κυβέρνησης είναι αδύνατη: ακρίβεια και ανταγωνιστικότητα.

Στον πληθωρισμό, η Ελλάδα κατέγραψε τον Μάιο του 2026 ποσοστό 4,9% — πέμπτο υψηλότερο στην ΕΕ όταν ο ευρωπαϊκός μέσος ήταν 3,3%. Ο Απρίλιος ήταν ακόμα χειρότερος: αύξηση ηλεκτρισμού, αερίου και καυσίμων +23,3% — υψηλότερη στην ΕΕ. Δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν ότι σημαντικό μέρος του πληθυσμού δηλώνει ότι ο μισθός φτάνει για περίπου δέκα ημέρες τον μήνα. Τίποτα από αυτά δεν αναφέρεται στον απολογισμό.

Στην ανταγωνιστικότητα, η εικόνα είναι εξίσου δυσμενής. Ο δείκτης IMD κατατάσσει την Ελλάδα στη 50ή θέση το 2026 — ίδια με το 2025, και χαμηλότερα από την 47η θέση του 2024. Επιμέρους κατηγορίες «οικονομική αποδοτικότητα», «κυβερνητική αποτελεσματικότητα», «επιχειρηματική αποτελεσματικότητα» και «υποδομές» — όλες σε πτώση. Ακριβώς τα πεδία για τα οποία ο κυβερνητικός απολογισμός είναι θριαμβολογικός.

Ο απολογισμός είναι πανηγυρικός για την «επιχειρηματική αποτελεσματικότητα» — ο δείκτης IMD την κατατάσσει σε πτώση. Αυτή η αντίφαση δεν είναι λεπτομέρεια· είναι η ουσία.

 
Η στέγη: Το επίτευγμα που γίνεται πρόβλημα

Ο κυβερνητικός απολογισμός αναφέρεται σε «πρόοδο στη στεγαστική πολιτική». Τα στοιχεία της Eurostat λένε κάτι διαφορετικό: τα ενοίκια στην Αθήνα είναι ακριβότερα από αυτά των Βρυξελλών.

Αυτό δεν είναι σύμπτωση. Είναι το αποτέλεσμα της επιλογής να μην ρυθμιστούν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, να μην εφαρμοστεί ουσιαστική πολιτική προσιτής στέγης και να αφεθεί η αγορά ακινήτων να λειτουργήσει ως επενδυτικό εργαλείο για εγχώριους και διεθνείς αγοραστές. Η αύξηση των επενδύσεων σε κατοικίες — από 7,4% σε 18,2% του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου, όπως αποτυπώνει η Ετήσια Έκθεση ΙΝΕ ΓΣΕΕ 2026 — αντικατοπτρίζει αυτή ακριβώς την προτεραιοποίηση.

Η στεγαστική πολιτική εμφανίζεται στον απολογισμό ως επίτευγμα. Στην πραγματικότητα είναι το πεδίο όπου η απόκλιση μεταξύ κυβερνητικής αφήγησης και εμπειρίας των νοικοκυριών είναι μεγαλύτερη.

 
Η επικοινωνιακή αρχιτεκτονική: Πώς χτίζεται ένα «θρίαμβος»

Ο απολογισμός δεν είναι μόνο πολιτικό κείμενο — είναι επικοινωνιακό κατασκεύασμα με συγκεκριμένη αρχιτεκτονική. Αξίζει να αναγνωστεί ως τέτοιο.

Πρώτον, η επιλογή του δείγματος: 188 δεσμεύσεις αφορούν μόνο την περίοδο 2023–2026. Ο απολογισμός τιτλοφορείται «2019–2026» αλλά οι δεσμεύσεις μετρούνται από τις εκλογές του 2023. Έτσι αποκλείεται η πρώτη τετραετία από τη μέτρηση αποτελεσμάτων.

Δεύτερον, η επιλογή των γλωσσικών εργαλείων: «Από το πρόγραμμα στο αποτέλεσμα», «Το είπαμε, το κάνουμε», «Σταθερά Τολμηρά Μπροστά». Η επανάληψη αυτών των φράσεων λειτουργεί ως υποκατάστατο της τεκμηρίωσης. Το σύνθημα αντικαθιστά τον δείκτη.

Τρίτον, η επαναφορά του διλήμματος: «Μητσοτάκης ή χάος». Ο απολογισμός δεν παρουσιάζεται ως αξιολόγηση κυβερνητικού έργου — παρουσιάζεται ως επιχείρημα εκλογικής συνέχειας. «Βρισκόμαστε στη μέση μιας δεκαετούς προσπάθειας», λέει ο Πρωθυπουργός. Ο ορίζοντας του 2030 λειτουργεί ως αιτιολόγηση για ό,τι δεν έχει ολοκληρωθεί.

«Ό,τι δεν μετριέται δεν μπορεί να αξιολογηθεί» — γράφει ο ίδιος ο Μητσοτάκης. Ακριβώς. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να μετράμε και αυτά που ο απολογισμός επιλέγει να μην αναφέρει.

 
Τα σκάνδαλα που δεν υπάρχουν στον απολογισμό

Σε ένα κείμενο που παρουσιάζεται ως ολοκληρωμένος απολογισμός επτά χρόνων διακυβέρνησης, απουσιάζει κάθε αναφορά στα σκάνδαλα που έχουν σημαδέψει τη θητεία: ΟΠΕΚΕΠΕ και υποκλοπές. Και τα δύο έχουν πλήξει την αξιοπιστία των θεσμών και της Δικαιοσύνης.

Η απόφαση να μην αναφερθούν δεν είναι αθωότητα — είναι επιλογή. Ένας κυβερνητικός απολογισμός που παραλείπει τα σκάνδαλα δεν είναι απολογισμός. Είναι εκλογικό φυλλάδιο.

 
Η «ανάπτυξη σε πήλινα πόδια» και η σιωπή για το αύριο

Ο απολογισμός επικεντρώνεται στο παρελθόν και τους θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες, χωρίς καμία αναφορά στις εκτιμήσεις επιβράδυνσης που καταγράφουν διεθνείς και εγχώριοι οίκοι για τους επόμενους μήνες. Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, η νέα ενεργειακή πίεση από τον πόλεμο στο Ιράν και η επιβράδυνση των επενδύσεων αποτελούν πραγματικές απειλές για τη διατηρησιμότητα της ανάπτυξης.

Η Ετήσια Έκθεση ΙΝΕ ΓΣΕΕ 2026, δημοσιευμένη μόλις τρεις μέρες πριν τον κυβερνητικό απολογισμό, αποτυπώνει με αριθμούς αυτή τη διαρθρωτική ευθραυστότητα: αρνητικές καθαρές εξαγωγές (-4,5% του ΑΕΠ), τσιμεντοκεντρική επενδυτική σύνθεση, στασιμότητα πραγματικών μισθών. Ο κυβερνητικός απολογισμός δεν παραπέμπει, φυσικά, σε τίποτα από αυτά.

Ο κυβερνητικός απολογισμός δημοσιεύτηκε τρεις μέρες μετά την Ετήσια Έκθεση ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Τα δύο κείμενα μιλούν για την ίδια Ελλάδα — και δεν έχουν καμία επαφή μεταξύ τους.

 
Το εκλογικό αρχείο: Τι σηματοδοτεί η επιλογή της 28ης Ιουνίου

Η δημοσίευση ενός εκτεταμένου κυβερνητικού απολογισμού την 28η Ιουνίου, αντί του εβδομαδιαίου σχολιασμού, με ορίζοντα το 2030 και σύνθημα «Σταθερά Τολμηρά Μπροστά», δύσκολα ερμηνεύεται ως τακτική διαδικασία. Ο απολογισμός λειτουργεί ως εκκίνηση εκλογικής αφήγησης.

Ο Μητσοτάκης θέλει να καθορίσει ο ίδιος τον άξονα αξιολόγησης πριν το κάνει η αντιπολίτευση. Παρουσιάζει τα επτά χρόνια ως «μέση» μιας δεκαετούς πορείας — άρα δεν αξιολογεί το παρελθόν, αλλά αιτιολογεί το αίτημα για συνέχεια. Η ρητορική του 2030 μετατοπίζει το ερώτημα από «τι έγινε;» στο «ποιος μπορεί να συνεχίσει;».

Αυτή η στρατηγική έχει αντίτιμο: αφήνει ανοιχτά πεδία που η αντιπολίτευση μπορεί να εκμεταλλευτεί. Η ακρίβεια, τα σκάνδαλα, η ανταγωνιστικότητα και η ποιότητα ζωής είναι τα τέσσερα πεδία που ο απολογισμός αποφεύγει — και που θα αποτελέσουν το πεδίο μάχης της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.

 
#LensMyWayPress

Η παρακείμενη εικόνα που διαφεύγει: Ο απολογισμός ως έγγραφο αποσιώπησης.  Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο ενός κυβερνητικού απολογισμού δεν είναι αυτό που αναφέρει — είναι αυτό που επιλέγει να αποσιωπήσει. Στην περίπτωση του απολογισμού Μητσοτάκη: ακρίβεια, ανταγωνιστικότητα, στεγαστική κρίση, μισθολογική στασιμότητα, σκάνδαλα. Αυτά δεν είναι τυχαίες παραλείψεις. Είναι χαρτογράφηση των αδύναμων σημείων μιας κυβέρνησης που ετοιμάζεται να ζητήσει εντολή συνέχειας.  Με άλλα λόγια: διαβάστε τον κυβερνητικό απολογισμό ανάποδα. Αυτό που λείπει είναι η πολιτική ατζέντα που έρχεται.

 
#LensMyWayPress

© 2026 mywaypress.gr    |  Αναλυτική δημοσιογραφία από τα γεγονότα ως την ερμηνεία.

The post «Εννέα στις δέκα»: Η αριθμητική του Μητσοτάκη και η πραγματικότητα που δεν χωράει στο φυλλάδιο appeared first on MyWayPress.

Η Ελλάδα επενδύει σε τοίχους, όχι σε μυαλά και μηχανές. Αυτή είναι η στρατηγική επιλογή που αποτυπώνουν οι αριθμοί — έστω κι αν δεν ομολογείται δημοσίως.

Δουλεύεις περισσότερες ώρες, πληρώνεσαι λιγότερο από ό,τι πριν 16 χρόνια. Αυτό είναι το «ελληνικό θαύμα» για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους.

Το 34,9% των ελληνικών οικογενειών με παιδιά δεν πληρώνει εμπρόθεσμα τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Αυτό είναι η πραγματική κατάσταση της «μεσαίας τάξης» στην Ελλάδα του 2025.

Πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ: επίτευγμα στα βιβλία. Αλλά όταν οι εκπαιδευτικοί πληρώνονται λιγότερο από ό,τι το 2009, η «δημοσιονομική αριστεία» γίνεται πολιτική επιλογή κατανομής βάρους — και γνωρίζουμε ποιος το φέρει.

 
Βασικά Δεδομένα

 
Η ανάπτυξη που δεν μετασχηματίζεται

Η Ελλάδα του 2026 παρουσιάζει μια εικόνα με δύο πρόσωπα. Από τη μία, ο ρυθμός ανάπτυξης παραμένει θετικός και υπερβαίνει χώρες όπως η Γερμανία (+0,2%), η Γαλλία (+0,8%) και η Ιταλία (+0,5%). Από την άλλη, η ετήσια έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για το 2026 αποδεικνύει ότι αυτή η αριθμητική πρόοδος δεν έχει μετατραπεί ούτε σε σύγκλιση βιοτικού επιπέδου ούτε σε αναβάθμιση των εργαζομένων.

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης ανέρχεται στο 68% του μέσου όρου της ΕΕ-27, έναντι 66% το 2019. Δύο ποσοστιαίες μονάδες σε έξι χρόνια. Για σύγκριση, η Βουλγαρία ανέβηκε από 55% σε 68% — ίδια θέση με την Ελλάδα, με διπλάσιο ρυθμό σύγκλισης. Η Κροατία από 67% σε 78%, η Ρουμανία από 69% σε 78%, η Πολωνία από 74% σε 81%.

Το ΑΕΠ μεγαλώνει. Η Βουλγαρία μας έφτασε. Η Κροατία μας ξεπέρασε. Η ανάπτυξη χωρίς στρατηγική παράγει αριθμούς, όχι σύγκλιση.

Αυτό δεν είναι τυχαίο. Η έκθεση εντοπίζει με σαφήνεια την αιτία: η Ελλάδα δεν έχει εθνική αναπτυξιακή στρατηγική. Η οικονομική πολιτική κινείται μεταξύ δημοσιονομικής διαχείρισης, απορρόφησης ευρωπαϊκών πόρων και προσδοκίας ότι «η αγορά θα λύσει το παραγωγικό πρόβλημα». Η εμπειρία δείχνει ότι δεν το λύνει.

 
Η παθολογία των επενδύσεων: Κατοικίες αντί τεχνολογίας

Η κυβέρνηση παρουσιάζει ως επίτευγμα την αύξηση των επενδύσεων από 11,0% του ΑΕΠ το 2019 σε 16,9% το 2025. Η έκθεση αποκαλύπτει όμως τι ακριβώς επενδύθηκε — και εκεί βρίσκεται το πρόβλημα.

Το μερίδιο των κατοικιών στις επενδύσεις εκτοξεύτηκε από 7,4% το 2019 σε 18,2% το 2025. Αντίθετα, ο εξοπλισμός ΤΠΕ (τεχνολογία, πληροφορική, επικοινωνίες) υποχώρησε από 9,6% σε 7,7%. Ο μηχανολογικός εξοπλισμός από 27,4% σε 23,8%. Με άλλα λόγια, η επενδυτική ανάκαμψη κατευθύνθηκε σε τετραγωνικά μέτρα, όχι σε εργοστάσια και ψηφιακές υποδομές.

Η Ελλάδα επενδύει σε τοίχους, όχι σε μυαλά και μηχανές. Αυτή είναι η στρατηγική επιλογή που αποτυπώνουν οι αριθμοί — έστω κι αν δεν ομολογείται δημοσίως.

Η κυβερνητική αφήγηση περί «επενδυτικής ανόδου» είναι αληθινή ως αριθμός αλλά παραπλανητική ως ποιοτική εικόνα. Η ανακύκλωση κεφαλαίου στην ακίνητη περιουσία — επιταχυνόμενη από φορολογικά κίνητρα και βραχυχρόνιες μισθώσεις — δεν δημιουργεί παραγωγική δυναμική. Δεν εξάγεται, δεν αναβαθμίζει δεξιότητες και δεν προσφέρει ανθεκτικότητα σε εξωγενείς κρίσεις.

 
Το τσιμεντοκεντρικό μοντέλο: Κατανάλωση και εισαγωγές

Η διάρθρωση της ζήτησης αποκαλύπτει άλλη μια πτυχή της ισοπεδωτικής οικονομικής αντίληψης. Το 2025 η κατανάλωση νοικοκυριών αντιπροσωπεύει 67,8% του ΑΕΠ στην Ελλάδα, έναντι 51,2% στην ΕΕ-27. Ταυτόχρονα, οι καθαρές εξαγωγές επιδεινώθηκαν από -1,5% το 2019 σε -4,5% το 2025 — ενώ στην ΕΕ παραμένουν θετικές (+3,8%).

Αυτό σημαίνει ότι η εγχώρια ζήτηση δεν τροφοδοτεί ελληνική παραγωγή, αλλά αυξάνει εισαγωγές. Η ανάπτυξη λειτουργεί ως αντλία εισαγωγικής ζήτησης και όχι ως μηχανισμός παραγωγικής συσσώρευσης. Ο αναπτυξιακός πολλαπλασιαστής διαφεύγει στο εξωτερικό.

Αυτό το μοτίβο — υψηλή κατανάλωση, χαμηλές παραγωγικές επενδύσεις, αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο — δεν είναι αποτέλεσμα τυχαίων περιστάσεων. Αντικατοπτρίζει τη συγκεκριμένη επιλογή να μη διαμορφωθεί βιομηχανική και κλαδική πολιτική. Η αγορά επέλεξε τουρισμό, ακίνητα και εμπόριο. Η κυβέρνηση δεν παρενέβη να αλλάξει αυτή την κατεύθυνση.

 
Αγορά εργασίας: Περισσότεροι δουλεύουν, κερδίζουν λιγότερα

Ο δείκτης απασχόλησης αυξήθηκε στο 64,6% (από 56,5% το 2019) και η ανεργία υποχώρησε στο 8,9% (από 17,3%). Πρόκειται αναμφισβήτητα για θετική εξέλιξη. Όμως η έκθεση αποδεικνύει ότι η «ποσοτική ανάκαμψη» δεν συνοδεύτηκε από «ποιοτική αναβάθμιση».

Ο μέσος ετήσιος πραγματικός μισθός το 2025 ήταν μόλις 0,3% υψηλότερος από το 2019. Ο μέσος ονομαστικός μισθός (18.134 ευρώ) παραμένει κατά 12% χαμηλότερος από το 2009. Σε κλάδους υψηλής απασχόλησης η κατάρρευση είναι εμφανέστερη: στο εμπόριο, τη διαμονή και τη μεταφορά το πραγματικό ωρομίσθιο το 2025 ήταν κατά 25,3% χαμηλότερο από το 2009. Στην εκπαίδευση από 17,2 ευρώ/ώρα το 2009 σε 10,8 ευρώ/ώρα το 2024. Στην υγεία και κοινωνική μέριμνα από 12,5 σε 8,0 ευρώ/ώρα.

Δουλεύεις περισσότερες ώρες, πληρώνεσαι λιγότερο από ό,τι πριν 16 χρόνια. Αυτό είναι το «ελληνικό θαύμα» για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους.

Η Ελλάδα έχει επίσης τις υψηλότερες εβδομαδιαίες ώρες εργασίας στους υπό εξέταση κλάδους: 42,3 ώρες στο εμπόριο (υψηλότερες στην ΕΕ), 41,7 στη μεταποίηση, 47,1 στον πρωτογενή τομέα. Η εντατικοποίηση της εργασίας υπάρχει παράλληλα με τη μισθολογική απαξίωση — αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο η ελληνική οικονομία «ανταγωνίζεται».

 
Μακροχρόνια ανεργία: Η σιωπηλή κρίση

Εκεί που η επικοινωνιακή διαχείριση της κυβέρνησης αποτυγχάνει πλήρως να αποδώσει το μέγεθος του προβλήματος είναι η μακροχρόνια ανεργία. Το 55,8% των ανέργων στην Ελλάδα παραμένει εκτός εργασίας για πάνω από 12 μήνες. Ο ευρωπαϊκός μέσος είναι 31,5%. Η Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη: 31,3%.

Στις γυναίκες το ποσοστό φτάνει 59,2%. Στους νέους 15-29 ετών το 41,2% των ανέργων παραμένει σε αυτή την κατάσταση πάνω από ένα χρόνο. Στους αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης το 56% — ποσοστό που αντικατοπτρίζει το «brain waste» της χώρας: ανθρώπους υψηλής κατάρτισης που η οικονομία δεν μπορεί να αξιοποιήσει.

Η περιφερειακή εικόνα είναι επίσης αποκαλυπτική. Στη Στερεά Ελλάδα η μακροχρόνια ανεργία αγγίζει το 66,9%. Στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία 65,1% και 63,2% αντίστοιχα. Στην Αττική 60,6%. Οι αριθμοί δείχνουν ότι η ανάκαμψη δεν κατανέμεται ομοιόμορφα — και ότι η μακροχρόνια ανεργία αποτελεί αποκλεισμό, όχι μεταβατικό στάδιο.

 
Φτώχεια και κοινωνική ανθεκτικότητα: Τα νοικοκυριά σπάζουν

Η ανάκαμψη του ΑΕΠ δεν αντανακλάται στην κοινωνική βιωσιμότητα. Ο κίνδυνος φτώχειας για τους νέους 18-24 ετών παραμένει στο 24,2% — υψηλότερος από Σλοβενία, Κροατία, Πολωνία, Πορτογαλία. Για τον ενεργό πληθυσμό 25-54 ετών, ο κίνδυνος φτώχειας είναι 17,5% έναντι 14,3% στην ΕΕ.

Ενδεικτική είναι η εικόνα για τα νοικοκυριά με παιδιά: το 34,9% εμφανίζει ληξιπρόθεσμες οφειλές σε λογαριασμούς κοινής ωφέλειας — σχεδόν τετραπλάσιο ποσοστό από τον ευρωπαϊκό μέσο (9,1%). Εργαζόμενοι φτωχοί: το ποσοστό φτώχειας στην εργασία παραμένει υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο, κυρίως για μερικώς απασχολούμενους και χαμηλής εκπαίδευσης.

Το 34,9% των ελληνικών οικογενειών με παιδιά δεν πληρώνει εμπρόθεσμα τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας. Αυτό είναι η πραγματική κατάσταση της «μεσαίας τάξης» στην Ελλάδα του 2025.

Η υποκειμενική ευημερία — πώς εκτιμούν οι πολίτες τη ζωή τους — κυμαίνεται στην Ελλάδα σε 6,0/10 για το χαμηλότερο εισοδηματικό πεμπτημόριο. Αυτό το νούμερο είναι χαμηλότερο από χώρες όπως η Ρουμανία, η Τσεχία, η Σλοβενία. Ακόμα και οι πλουσιότεροι Έλληνες (7,6/10) παραμένουν κάτω από αντίστοιχες ομάδες στην Κροατία, Λιθουανία, Πολωνία. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο εισοδηματικό — είναι δομικό και θεσμικό.

 
Το παραγωγικό πρόβλημα: Τουρισμός και ακίνητα δεν αρκούν

Ο τριτογενής τομέας κυριαρχεί ανενόχλητος. Η βιομηχανία παραμένει υποεκπροσωπούμενη. Η συμμετοχή κλάδων έντασης τεχνολογίας και γνώσης παραμένει χαμηλή. Η καινοτομία προϊόντος καταγράφεται σε επίπεδα χαμηλά σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο. Οι εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας ως ποσοστό συνολικών εξαγωγών παραμένουν οριακές.

Η χωρική ανισορροπία επιδεινώνεται: η Αττική και σε μικρότερο βαθμό η Κεντρική Μακεδονία συγκεντρώνουν ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό αξίας, απασχόλησης και καινοτομίας. Οι υπόλοιπες περιφέρειες βυθίζονται σε μονοειδίκευση — κυρίως τουριστική — χωρίς παραγωγική διαφοροποίηση.

Η μέση ελληνική επιχείρηση παραμένει μικρή, μεμονωμένη, χωρίς δίκτυα και clusters, χωρίς επενδύσεις σε Ε&Α. Αυτή η δομή δεν αλλάζει από μόνη της. Χρειάζεται βιομηχανική πολιτική, κλαδική καθοδήγηση, δημόσιες παρεμβάσεις στα δίκτυα γνώσης. Κανένα από αυτά δεν εμφανίζεται στην ατζέντα της κυβέρνησης.

 
Η ευθύνη της κυβέρνησης: Η ισοπεδωτική αντίληψη

Η έκθεση ΙΝΕ ΓΣΕΕ 2026 δεν ασκεί πολιτική κριτική με τη στενή έννοια. Παρουσιάζει δεδομένα. Αλλά τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν μια σαφή επιλογή: η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει υιοθετήσει ένα μοντέλο οικονομικής πολιτικής που ταυτίζει την επιτυχία με αριθμούς ΑΕΠ, δημοσιονομικά πλεονάσματα και credit ratings — ανεξαρτήτως της ποιότητας αυτών των αποτελεσμάτων για τους εργαζόμενους.

Πρώτον, η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει ολοκληρωμένη βιομηχανική στρατηγική. Η απόρριψη σχεδιασμένης δημόσιας παρέμβασης στη σύνθεση της παραγωγής αφήνει την οικονομία στα χέρια βραχυπρόθεσμων αγοραίων κινήτρων — που τώρα οδηγούν σε κατοικίες και τουρισμό αντί μεταποίησης και τεχνολογίας.

Δεύτερον, ο κατώτατος μισθός αυξάνεται αλλά οι πραγματικοί μισθοί στέκουν ακίνητοι. Η κυβέρνηση αρέσκεται να παρουσιάζει τις ονομαστικές αυξήσεις ως επίτευγμα — αγνοώντας ότι ο πληθωρισμός τις έχει καταφάει. Χωρίς επαναφορά της ΕΓΣΣΕ στους κοινωνικούς εταίρους, χωρίς θεσμική ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, η μισθολογική αναβάθμιση παραμένει ευχολόγιο.

Τρίτον, το πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ παρουσιάζεται ως τεράστιο επίτευγμα. Αλλά η έκθεση θέτει το κρίσιμο ερώτημα: τα χρήματα αυτά που δεν δαπανήθηκαν, θα έπρεπε να επενδυθούν στην ανθρώπινη κεφαλαιακή βάση της χώρας; Η δημοσιονομική σταθερότητα δεν είναι από μόνη της αναπτυξιακή πολιτική. Είναι προϋπόθεση — αλλά ποτέ δεν επαρκεί.

Πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ: επίτευγμα στα βιβλία. Αλλά όταν οι εκπαιδευτικοί πληρώνονται λιγότερο από ό,τι το 2009, η «δημοσιονομική αριστεία» γίνεται πολιτική επιλογή κατανομής βάρους — και γνωρίζουμε ποιος το φέρει.

Τέταρτον, η απουσία στρατηγικής για τη μακροχρόνια ανεργία είναι ανεξήγητη. Με το 55,8% των ανέργων να παραμένουν άνεργοι πάνω από ένα χρόνο — διπλάσιο ποσοστό από τον ευρωπαϊκό μέσο — η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει κανένα σοβαρό πρόγραμμα ενεργητικής απασχόλησης με αξιολογήσιμα αποτελέσματα.

Πέμπτον, η στεγαστική κρίση έχει επιταχυνθεί λόγω ακριβώς της επιλογής να μην ρυθμιστεί η αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων και να μην εφαρμοστεί ουσιαστική πολιτική προσιτής στέγης. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο πληθωρισμός ενοικίων συμπιέζει το διαθέσιμο εισόδημα — ιδίως νέων και χαμηλόμισθων.

 
Η γεωοικονομική διάσταση: Ευθραυστότητα σε κρίσιμη στιγμή

Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η οικονομική ισχύς, η τεχνολογική επάρκεια και η ενεργειακή ασφάλεια αποκτούν γεωπολιτική διάσταση, η Ελλάδα εμφανίζεται ιδιαίτερα εκτεθειμένη. Υψηλή εξάρτηση από εισαγόμενες τεχνολογίες, ενέργεια και τρόφιμα. Αδύναμη βιομηχανική βάση. Κυριαρχία κλάδων με εποχικότητα και ευαισθησία σε εξωτερικές διαταραχές.

Ο πόλεμος στο Ιράν που αναφέρει η έκθεση ως νέο ενεργειακό σοκ αποκαλύπτει αυτή την ευθραυστότητα: η Ελλάδα είχε τη μεγαλύτερη αύξηση τιμών ηλεκτρισμού και καυσίμων στην ΕΕ τον Απρίλιο του 2026 (+23,3% σε ηλεκτρισμό, αέριο και καύσιμα). Δηλαδή οι εξωτερικοί κραδασμοί μεταφράζονται αμέσως σε εγχώρια αγοραστική δύναμη — χωρίς «αντίσωμα» παραγωγικής αντοχής.

 
Σε σημείο καμπής

Η Ελλάδα του 2026 δεν βρίσκεται σε κρίση. Αλλά δεν μεταμορφώνεται. Η μακροοικονομική σταθεροποίηση — αληθινό επίτευγμα — έχει γίνει αυτοσκοπός αντί μέσου. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη διαχειρίζεται έναν «διαχειριστικό πατερναλισμό»: παράγει καλές επιδόσεις σε βαθμολογίες αξιοπιστίας αλλά αφήνει αναλλοίωτη τη δομή που γεννά ανισότητα, χαμηλούς μισθούς και παραγωγική στασιμότητα.

Η επιλογή της έκθεσης να αντιπαραθέσει δύο στρατηγικές — «διαχείριση μέσω αγοράς» έναντι «παραγωγικής αναβάθμισης μέσω θεσμικής παρέμβασης» — δεν είναι συνδικαλιστική ρητορική. Είναι η ουσία του στρατηγικού ζητήματος που αντιμετωπίζει η Ελλάδα. Σε έναν κόσμο που ξαναανακαλύπτει τη βιομηχανική πολιτική, από τις ΗΠΑ μέχρι τη Γερμανία και το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, η Ελλάδα ακολουθεί ένα υπόδειγμα δεκαετίας 1990.

Το ερώτημα δεν είναι αν θα μεγαλώσει το ΑΕΠ. Θα μεγαλώσει. Το ερώτημα είναι: ποιος θα επωφεληθεί; Και αν οι επόμενες γενιές θα έχουν τους θεσμούς, τους μισθούς και τις δεξιότητες που χρειάζονται — ή αν θα αναζητήσουν τη διέξοδο σε ένα αεροδρόμιο.

 
#LensMyWayPress

Η παρακείμενη ιδέα που διαφεύγει ή υποτιμάται: Το «φαινόμενο brain waste» — όχι brain drain.  Πολύ συχνά η συζήτηση εστιάζεται στη φυγή εξειδικευμένων Ελλήνων στο εξωτερικό (brain drain). Αλλά η έκθεση αποκαλύπτει κάτι πιο σκοτεινό: το 56% των ανέργων αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης παραμένει άνεργο για πάνω από ένα χρόνο. Αυτοί δεν έφυγαν — έμειναν. Και η οικονομία δεν μπόρεσε να τους αξιοποιήσει.  Αυτό το «brain waste» — κατασπατάληση εκπαιδευμένου ανθρώπινου δυναμικού που παραμένει στη χώρα αλλά παραμένει αναξιοποίητο — είναι η πραγματική παραγωγική απώλεια. Μιλάμε για ανθρώπους που δαπανήθηκαν χρόνια εκπαίδευσης, δημόσιοι πόροι και ιδιωτική επένδυση, και τελικά δεν παρήγαγαν πλούτο. Κανείς δεν το μετρά ως κόστος. Κανείς δεν το αντιμετωπίζει ως στρατηγικό ζήτημα. Είναι το πιο ακριβό «αόρατο έξοδο» της ελληνικής οικονομίας.

 
#LensMyWayPress

© 2026 mywaypress.gr    |  Αναλυτική δημοσιογραφία από τα γεγονότα ως την ερμηνεία.

The post Ανάπτυξη χωρίς αξιοπρέπεια: Η ελληνική οικονομία μεγαλώνει, αλλά οι εργαζόμενοι μένουν πίσω appeared first on MyWayPress.

 
Ο ρυθμός θανάτων από θερμότητα στην Ευρώπη είναι σχεδόν διπλάσιος από τον αντίστοιχο ρυθμό θανάτων από πυροβόλα όπλα στις ΗΠΑ — μια χώρα που θεωρείται ότι έχει κρίση με τα όπλα.

 
Η ευρωπαϊκή αντίσταση στον κλιματισμό δεν είναι περιβαλλοντική πολιτική — είναι ταξική ιδεολογία που πληρώνεται από αυτούς που δεν την ορίζουν.

 
Ο ΑΝΤΙΚΤΥΠΟΣ ΣΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ

 
Το Παράδοξο: Τεχνολογία Υπάρχει — Αλλά Απαγορεύεται

Σε μια εποχή όπου η ανθρωπότητα στέλνει ρομπότ στον Άρη και αναπτύσσει τεχνητή νοημοσύνη που συνθέτει φάρμακα, η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα εντυπωσιακά απλό πρόβλημα: τη θερμότητα. Και η λύση — ο κλιματισμός — είναι διαθέσιμη εδώ και 120 χρόνια. Παρόλα αυτά, η ήπειρος επιλέγει να μην τη χρησιμοποιήσει.

Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας καυσώνων στην Ευρώπη μόνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Η επιστήμη είναι αδίστακτα σαφής: η έρευνα Barreca et al. (2016) καταδεικνύει ότι η εξάπλωση κλιματιστικών μείωσε τους θανάτους από θερμότητα στις ΗΠΑ κατά 75% μετά το 1960. Εφαρμόζοντας αυτά τα δεδομένα στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα, προκύπτει ότι έως 100.000 θάνατοι ετησίως θα μπορούσαν να αποτραπούν, αν το 80% των ευρωπαϊκών νοικοκυριών χωρίς κλιματισμό τον αποκτούσε.

«Ο ρυθμός θανάτων από θερμότητα στην Ευρώπη είναι σχεδόν διπλάσιος από τον αντίστοιχο ρυθμό θανάτων από πυροβόλα όπλα στις ΗΠΑ — μια χώρα που θεωρείται ότι έχει κρίση με τα όπλα.»

Αν η θέση αυτή ακούγεται σκληρή, τα στατιστικά δεδομένα είναι ακόμα σκληρότερα. Στις ΗΠΑ, ο ρυθμός θανάτων από πυροβόλα όπλα ανέρχεται σε περίπου 13,7 ανά 100.000 κατοίκους ετησίως — ένα στοιχείο που θεωρείται εθνική τραγωδία και τροφοδοτεί δεκαετίες πολιτικής αντιπαράθεσης. Στην Ευρώπη, ο αντίστοιχος ρυθμός θανάτων που σχετίζονται με τη θερμότητα αγγίζει τα 23,5 ανά 100.000 — χωρίς ανάλογη αίσθηση επείγοντος από τις ελίτ.

 
ΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

 
Τρεις Αιτίες για μια Ανεξήγητη Άρνηση

Γιατί παραμένει η Ευρώπη τόσο επίμονα αντίθετη σε μια τεχνολογία που σώζει ζωές; Η ανάλυση του Noah Smith (noahpinion.blog) αποκαλύπτει τρία αλληλοτροφοδοτούμενα στρώματα:

Πρώτον, η ιδεολογία της «αποανάπτυξης» (degrowth). Ένα ρεύμα σκέψης βαθιά ριζωμένο στην ευρωπαϊκή αριστερή οικολογία αντιμετωπίζει την κλιματική αλλαγή ως ζήτημα προσωπικής υπερκατανάλωσης που πρέπει να αντιμετωπιστεί με λιτότητα και αυτοσυγκράτηση — όχι με τεχνολογική λύση. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, ένα κλιματιστικό δεν είναι εργαλείο επιβίωσης, αλλά σύμβολο της «αμερικάνικης» κουλτούρας υπερκατανάλωσης.

Δεύτερον, η πολιτισμική ταυτότητα ως εμπόδιο υιοθέτησης τεχνολογίας. Η απόρριψη του κλιματισμού λειτουργεί ως διαχωριστική γραμμή ταυτότητας: «εμείς» (Ευρωπαίοι) ζούμε σε αρμονία με τη φύση, «αυτοί» (Αμερικανοί) «κατακτούν» τη φύση με τεχνολογία. Δημοσιεύματα στη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Βρετανία επαναλαμβάνουν αυτή τη λογική σχεδόν κατά λέξη. Το αποτέλεσμα: η στέρηση του κλιματισμού αποκτά χαρακτήρα αρετής.

Τρίτον, η ρυθμιστική σκλήρυνση. Στη Γενεύη απαιτείται ιατρική γνωμάτευση για την εγκατάσταση κλιματιστικού. Σε τμήματα της Ιταλίας απαγορεύεται βάσει νόμων για τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Οι νέοι κτιριακοί κανονισμοί στην ΕΕ που απαιτούν ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα αποτρέπουν στην πράξη την εγκατάσταση σε νέες κατασκευές. Αυτές δεν είναι παράπλευρες ρυθμίσεις — είναι δομικά εμπόδια.

 
Η Ταξική Διάσταση: Ποιος Πληρώνει το Τίμημα

«Στο κτίριο Berlaymont — έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής — κατά τη διάρκεια καύσωνα το 2025, τα γραφεία των επιτρόπων διατήρησαν τον κλιματισμό ενεργό. Για τους υπαλλήλους στους κατώτερους ορόφους, έκλεισε.»

Η παραπάνω λεπτομέρεια δεν είναι ανεκδοτολογική — είναι συμπυκνωμένη μεταφορά. Αυτοί που διαμορφώνουν την πολιτική κατά του κλιματισμού έχουν πρόσβαση σε αυτόν. Αυτοί που υφίστανται τις συνέπειες αυτής της πολιτικής — ηλικιωμένοι, εργαζόμενοι, κάτοικοι πολυκατοικιών — δεν έχουν.

Αντίστοιχα, οι έρευνες κοινής γνώμης δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Ευρωπαίων πολιτών επιθυμεί πρόσβαση σε κλιματισμό: το 80% των Γάλλων τον υποστηρίζει, οι Βρετανοί αδειάζουν τα ράφια των καταστημάτων κατά τους καύσωνες. Η αντίθεση δεν εκπροσωπεί λαϊκή βούληση — εκπροσωπεί ελιτίστικη συντηρητική ιδεολογία.

 
Το Κλιματικό Επιχείρημα: Υπολογισμός ή Πρόφαση;

Το επίσημο επιχείρημα κατά του κλιματισμού είναι η κατανάλωση ενέργειας και οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ας το εξετάσουμε ποσοτικά.

Η Ευρώπη ευθύνεται για περίπου το 13% των παγκόσμιων εκπομπών από ορυκτά καύσιμα. Η εκτιμώμενη αύξηση της θερμοκρασίας από γενικευμένη χρήση κλιματισμού στην Ευρώπη ανέρχεται σε +0,05°C έως το 2050 σύμφωνα με ανάλυση του γερμανικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα ARD — την ίδια οργάνωση που χρησιμοποίησε αυτό τον αριθμό για να τρέξει αντι-A/C εκστρατεία.

Το ερώτημα που δεν απαντάται: αξίζει η μείωση +0,05°C στη θερμοκρασία έως το 2050 τον χαμό 100.000 ανθρώπινων ζωών ετησίως τώρα; Και αυτό υπό την προϋπόθεση ότι η Ευρώπη δεν θα επιταχύνει την ανανεώσιμη ενέργεια παράλληλα — κάτι που αντιφάσκει με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

 
Η Ιαπωνία και η Σιγκαπούρη ως Αντίδοτο

Η Ιαπωνία είναι η πιο αποκαλυπτική σύγκριση. Χώρα με βαθιές παραδόσεις, ισχυρή εθνική ταυτότητα και αυστηρή κοινωνική ηθική — ιδιότητες που συχνά αναφέρονται ως λόγοι για τους οποίους η Ευρώπη αντιστέκεται στον κλιματισμό. Παρόλα αυτά, ο κλιματισμός στην Ιαπωνία αγγίζει το 95%+ διείσδυσης. Η ιαπωνική ιδέα «wakon yosai» — «ιαπωνική ψυχή, δυτική τεχνολογία» — επέτρεψε στη χώρα να αφομοιώσει ξένες τεχνολογίες χωρίς να θεωρεί αυτό ως προδοσία της πολιτισμικής της ταυτότητας.

Η Σιγκαπούρη προσφέρει ίσως το πιο ισχυρό παράδειγμα. Ο ιδρυτής της πόλης-κράτους Lee Kuan Yew αναφέρεται ρητά ότι θεωρούσε τον κλιματισμό ως «μία από τις πιο σημαντικές εφευρέσεις για εμάς» — κλειδί για την οικονομική ανάπτυξη σε τροπικό κλίμα. Η Σιγκαπούρη σήμερα έχει ένα από τα υψηλότερα κατά κεφαλήν ΑΕΠ στον κόσμο.

 
 Η Αντίσταση στην Τεχνολογία ως Επιλογή Φτώχειας

Η ευρωπαϊκή άρνηση απέναντι στον κλιματισμό δεν είναι μια «παρεξήγηση» ή ένα κενό ενημέρωσης. Είναι το αποτέλεσμα τριών αλληλεπικαλυπτόμενων δυνάμεων: μιας ιδεολογίας που μετατρέπει την προσωπική στέρηση σε ηθική αρετή, ενός πολιτισμικού συντηρητισμού που αντιμετωπίζει ξένες τεχνολογίες ως ταυτοτική απειλή, και ενός ρυθμιστικού πλαισίου που νομιμοποιεί και εδραιώνει αμφότερα.

Το κόστος αυτής της επιλογής μετριέται σε ανθρώπινες ζωές. Και ο αριθμός — εκατοντάδες χιλιάδες σε λίγα χρόνια — παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατος στη δημόσια συζήτηση, καλυμμένος κάτω από τη ρητορική της «οικολογικής συνείδησης».

Η ιστορία δεν είναι φιλική σε όσους αντιστέκονται σε τεχνολογίες που επεκτείνουν την ανθρώπινη επιβίωση και ευημερία. Και συνήθως, οι πρώτοι που πληρώνουν αυτή την αντίσταση δεν είναι εκείνοι που τη διαμορφώνουν.

 
#LensMyWayPress

Αυτό που υποτιμάται συστηματικά: η ευρωπαϊκή αντίσταση στον κλιματισμό δεν είναι περιβαλλοντική πολιτική — είναι ταξική. Η αστική ελίτ της Βόρειας Ευρώπης απολαμβάνει παλαιές πέτρινες κατοικίες με φυσική μόνωση και εξοχικές κατοικίες. Αυτοί που υποφέρουν στους καύσωνες είναι κάτοικοι πολυκατοικιών, ηλικιωμένοι, εργάτες. Το «οικολογικό αποτύπωμα» χρησιμοποιείται ως ρητορικό κάλυμμα για να δικαιολογήσει μια άνιση κατανομή άνεσης — και επιβίωσης.

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει

The post Η Ευρώπη πεθαίνει από τη ζέστη — και αρνείται να αγοράσει κλιματιστικό appeared first on MyWayPress.