De Graaf herhaalde dat hij "naar eer en geweten" heeft gehandeld. Eerder vandaag noemde hij het al "zuur" dat de affaire heeft moeten leiden tot zijn aftreden als voorzitter van de Eerste Kamer. Hij zei ook eerder vandaag al niet te vinden dat hij fouten heeft gemaakt. Maar zijn onafhankelijkheid is door de kwestie wel in het geding gekomen, beseft hij. En dat is volgens hem niet goed voor een voorzitter.

De Graaf stelde vanmiddag in zijn verklaring in de Eerste Kamer dat hij de benoeming van de commissieleden aanvankelijk geen moeilijke kwestie vond. Al snel had hij bovendien bedacht dat het om logistieke redenen niet handig zou zijn alle fractievoorzitters in de Eerste en Tweede Kamer te benoemen in de de Commissie van In- en Uitgeleide. Dan zou de omvang volgens hem te groot zijn geweest.

De Graaf zou SGP-senator Gerrit Holdijk hebben gevraagd geen plaats te nemen in de commissie. Daardoor kwam niet Wilders, maar SGP-leider Kees van der Staaij in de commissie terecht, schrijft Novum. Die beslissing zou volgens De Graaf echter niets met Wilders te maken hebben gehad.

NOS NOS EKvoorzitter De Graaf van de VVD: ik heb Holdijk SGP gevraagd stap terug te doen omdat ik Vd Staaij SGP beter vond, niet vanwege Wilders. 20 uur geleden

'Het is volstrekt onwaar wat Chavannes in NRC Handelsblad schreef'

De Graaf maakte in zijn verklaring duidelijk dat hij zich enorm heeft gestoord aan de "verhalen en geruchten" die de afgelopen weken in de media de ronde deden. Hij zei:

"Er is veel onzin over deze kwestie geschreven en gezegd. Ik betreur het zeer dat er door anonieme bronnen van alles geroepen wordt, waar ik mij niet tegen kan verweren."

De Graaf noemde onder meer een stuk van NRC-columnist Marc Chavannes, met naam en toenaam, "volstrekt onjuist". De Graaf zei:

Het is volstrekt onwaar wat de gerenommeerde commentator Chavannes zaterdag in NRC handelsblad schreef, nl. dat de heer Wilders eerst
voor de kleine commissie gevraagd was, en er daarna weer uitgezet is. Als dat zo zou zijn gebeurd, had de heer Wilders toch wel vóór 30 april aan de bel
getrokken?

Dit schreef Marc Chavannes afgelopen zaterdag in NRC:

De voor de hand liggende kandidaten voor een verkleinde commissie van in- en uitgeleide waren al gepolst of zij beschikbaar waren. Ook Wilders. Hem vervolgens afbestellen maakte het gedoe nog zichtbaarder. Bij Poetins nieuwe partij lekken zulke streken minder snel uit.

Lees hier het volledige artikel van Chavannes.

Lees hier de volledige verklaring van De Graaf.

Timmermans werd gisteravond weliswaar met alle egards onthaald, maar toch was de ontvangst ook kil. Want de betrekkingen tussen Nederland en Israël zijn niet meer zo vriendschappelijk als bijvoorbeeld onder Timmermans’ voorganger Uri Rosenthal.

Toen waren de banden nog zo goed dat Israël een eind meeging met een Nederlands initiatief om het vredesoverleg met de Palestijnen te hervatten, schreef NRC-correspondent Leonie van Nierop gisteren. Dat plan mislukte, maar toch.

Nederland onderhandelde vorig jaar in het geheim met Israël en de Palestijnen:

Dit jaar is de relatie behoorlijk verstoord. Timmermans zal vandaag en morgen daarom vooral benadrukken hoezeer Nederland Israël toch echt wel steunt. Hij zal onderstrepen dat Nederland er voorstander van is de Libanese Hezbollah op de terreurlijst te plaatsen. En niet te vergeten, hij zal benadrukken dat de handel tussen Nederland en Israël goed loopt: Israël exporteerde vorig jaar voor 2 miljard euro naar Nederland.

Timmermans' kernboodschap zal dus zijn dat wij (Nederland) niet de boeman zijn. Maar er zijn vijf redenen waarom Israël dat wel denkt:

1. Voornemen producten uit illegale Israëlische nederzettingen te labellen
Het plan van Timmermans (uit maart) om producten uit de illegale Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse gebieden een speciaal label te geven, is niet goed gevallen in Israël. Van Nierop legt uit:

Bovendien verwachtte Israël niet dat Nederland – zelfverklaard vriend van Israël – als één van de eerste landen in Europa zou overgaan tot etiketteringsmaatregelen.

Dat is inmiddels overigens ook niet meer het geval. Nadat Israël nadrukkelijk zijn ongenoegen had laten blijken, schrijft van Nierop, besloot Timmermans toch te wachten op directieven uit Brussel. En die zijn er nog niet.

2. Nederlandse wens zich te voegen naar Europese consensus over Israël
Ook de nieuwe houding van Nederland in Europa stuit Israël tegen de borst. Van Nierop:

Oud-minister Uri Rosenthal (VVD) wilde in Brussel nogal eens een afzonderlijk, pro-Israëlisch standpunt innemen en kritische EU-standpunten over Israël blokkeren. Timmermans zegt zich te willen voegen naar consensus in Europa.

Nederland onthield zich in november vorig jaar bovendien van stemming toen werd beslist over toetreding van Palestina als lidstaat van de Verenigde Naties. En Israël weet dat Timmermans als Tweede Kamerlid de Palestijnse zaak steunde.

3. Kritisch rapport van de Adviesraad Internationale Vraagstukken
En dan was er nog het rapport van de Nederlandse Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) in april. In dit opvallend scherp getoonzette advies bepleitte de AIV een strengere politiek tegenover Israël. Van Nierop vat samen:

Nederland zou de economische en militaire betrekkingen moeten bevriezen of zelfs beperken als Israël doorgaat met bouwen van nederzettingen in bezet Palestijns gebied.

4. De brief van ‘Europese Eminente Personen’
Eind april werd deze brief naar EU-buitenlandcoördinator Catherine Ashton gestuurd. In de brief werd de Europese houding ten aanzien van Israël "apathisch", "niet principieel" en "onverstandig" genoemd. Onder anderen Nederlandse oud-politici als Dries van Agt, Hans van den Broek en Laurens Jan Brinkhorst tekenden de brief. Daar was Israël niet blij mee.

5. Gelijke verdeling tijd bij bezoek aan Israëliërs en Palestijnen.
De voorbereidingen van het bezoek aan Israël verliepen ook al niet soepel. En het voornemen van Timmermans om ongeveer evenveel tijd met Israëlische leiders door te brengen als in de Palestijnse gebieden, werd in Israël niet gewaardeerd. Vanochtend was Timmermans in Israël, vanmiddag staat een bezoek aan de Palestijnse gebieden gepland.

Ook de Nederlandse plannen om de samenwerkingsraad met Israël (gepland voor dit najaar) eveneens te organiseren met de Palestijnen, vielen niet goed bij de Israëlische leiders in Jeruzalem.

De apparatuur ziet deze voertuigen ten onrechte aan voor een auto met aanhangwagen. Die mogen niet harder rijden dan 90 kilometer per uur. Het Openbaar Ministerie weet dat dit probleem al tien jaar speelt, maar heeft er nooit voor gewaarschuwd. Het OM laat in een reactie aan RTL Nieuws weten dat jaarlijks tussen de tweehonderd en driehonderd bestuurders van campers en bestelbusjes klagen over een onterechte boete. Onduidelijk is hoeveel mensen hun boete gewoon betalen.

Het gaat om een 'technisch probleem', aldus het OM, dat zegt te werken aan een oplossing. De trajectcontrole blijft ondertussen wel doorgaan, evenals de boetes.
Volgens persbureau Novum wil de Nationale Ombudsman opheldering van het OM en kondigt hij een eigen onderzoek aan.

Het onderzoek van de politie en Inspectie gaat op volle kracht door, schrijft Dekker.

Twintig van de leerlingen die zich hebben gemeld, zijn afkomstig van de Rotterdamse school Ibn Ghaldoun, waar de examens werden ontvreemd. Eerder vandaag werd al bekend dat vijf leerlingen van andere scholen in Rotterdam zich hebben gemeld bij hun rector omdat ze hebben gefraudeerd. Ook een leerling uit Utrecht heeft bekend.

De leerlingen konden gebruik maken van een 'inkeerregeling' die Dekker vorige week aankondigde. Omdat ze hebben gemeld dat ze de opgaven hebben ingezien, mogen ze het examen opnieuw maken. De leerlingen zijn niet uitgesloten van mogelijke vervolging, schrijft persbureau Novum. De deadline voor de regeling verstreek vrijdag. Van leerlingen die nu nog worden gepakt, wordt het examen ongeldig verklaard. Dat betekent dat het diploma wordt ingetrokken en het hele examenjaar over moet.

27 examens gestolen

Er zijn meer examens gestolen dan het OM dacht. Uit de verklaringen kwam naar voren dat ook de vwo-examens Duits, maatschappijwetenschappen en economie zijn gestolen. De teller staat nu op 27 gestolen examens. De inspectie heeft zaterdag bekend gemaakt aan het Ibn Ghaldoun dat ook deze examens ongeldig zijn en over moeten. Op de school moeten alle gestolen examens opnieuw moeten worden gemaakt.

Zes mensen zitten vast voor de diefstal

Vandaag zijn nog eens drie aanhoudingen verricht in verband met de diefstal. Het gaat om drie achttienjarige mannelijke havo-leerlingen van de school uit Rotterdam, Delft en Den Haag. Er zaten al drie mannen vast voor de diefstal. Een zevende verdachte is op vrije voeten.

NRC Handelsblad berichtte vanochtend over het Nederlandse initiatief, waarbij VVD-Kamerlid Han ten Broeke een hoofdrol speelde. Voet ziet in het initiatief het bewijs dat het vredesproces nog altijd leeft:

Martin Siepermann, directeur van The Rights Forum, een stichting die opkomt voor Palestijnse rechten, vraagt zich af wat precies de inzet van Nederland was:

"Ik hoor niets over het nederzettingenbeleid van Israël. Als daar niet over is gesproken, kun je concluderen dat Nederland zich voor een Israëlisch karretje heeft laten spannen."

Gemengde reacties in parlement

In de Tweede Kamer zijn de reacties voorzichtiger. Joel Voordewind (ChristenUnie) noemt Ten Broeke schertsend 'Han ten Holbrooke', een verwijzing naar de bekende Amerikaanse diplomaat Richard Holbrooke. Hij vindt dat Nederland zich vooral in dienst moet stellen van de de VS: "Natuurlijk kun je hier en daar wat polsen, maar uiteindelijk hebben alleen de Amerikanen invloed op Israël."

Harry van Bommel (SP) juicht alle pogingen om de twee partijen aan tafel te krijgen toe. "Maar Nederland heeft geen bijzondere positie in het vredesproces." CDA’er Pieter Omtzigt is een andere mening toegedaan: "Nederland is één van de weinige landen die met beide kampen goede betrekkingen onderhoudt, en kan daarom deze rol spelen."

SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij heeft veel waardering voor initiatief van Rosenthal. "Het past bij het Nederlandse beleid in de afgelopen jaren, ook onder Rosenthal, om de Israel en de Palestijnen aan tafel te krijgen."

De 26-jarige man uit Curaçao werd dit weekend aangehouden op verzoek van het Openbaar Ministerie in Willemstad, bevestigt een woordvoerder aan de krant.

Het OM wil niet ontkennen of bevestigen dat het daadwerkelijk om een arrestatie in verband met de moord op Wiels gaat, maar volgens De Telegraaf zijn er recentelijk maar twee grote moordzaken geweest die beiden verband houden met de zaak-Wiels. Ook volgens Omroep West wordt de man verdacht van betrokkenheid bij de moord.

Helmin Wiels (54) was de populairste politicus van Curaçao en leider van de links-nationalistische partij Pueblo Soberano. Hij werd op 5 mei doodgeschoten op een strand nabij zijn huis. Wiels werd al langere tijd bedreigd.

Ook in andere landen grijpt de politie in als er echt wat gebeurt, zei Öztürk vanmorgen. Hij maakte de vergelijking met onder meer de gebeurtenissen tijdens de inhuldiging van koningin Beatrix in 1980 in Amsterdam. Toen werden tanks ingezet. Zijn opmerkingen zorgden voor verontwaardiging:

geertwilderspvv Geert Wilders Turks 2e Kamerlid Ozturk vindt geweld Erdogan wel meevallen en neemt er geen afstand van. #langearmerdoganinpvda http://t.co/ms9htWe0W8 16 juni

toongeenen Toon Geenen Ik neem aan dat de @PvdA Özturk op zijn domme uitspraken over Turkije gaat aanspreken? @michielservaes @diederiksamsom kan echt niet 16 juni

MarieJoseGMH MarieJose @ancetreIV ik had al niks meer met de @pvda maar een Ozturk die voor de turkse marteling v demonstranten is is slechte reclame @hansspekman 16 juni

Demonstraties hardhandig neergeslagen door autoriteiten

De oproerpolitie veegde gisteravond het Gezipark bij het Taksimplein schoon en schuwde geweld niet. Er vielen tientallen gewonden. De gouverneur van Istanbul gaf vanmiddag toe dat er giftige stoffen door de oproerpolitie zijn ingezet om demonstranten te verdrijven. PvdA-Kamerlid Keklik Yücel noemde het geweld vandaag 'excessief', schrijft Novum nieuws. Haar partijgenoot Michiel Rvaes twitterde:

michielservaes Michiel Servaes Buitengewoon schokkende beelden uit Turkije dit weekend. Buitensporig geweld tegen vreedzame demonstranten moet stoppen. 16 juni

Timmermans had gesprekken met onder meer premier Ali Zeidan, zijn ambtgenoot Mohamed Abdelaziz en plaatsvervangend parlementsvoorzitter Salih Makhzoum. Met de premier sprak hij af dat Nederland en Libië de bilaterale betrekkingen gaan versterken en regelmatig politiek overleg zullen hebben.

Ook samenwerken op economisch vlak

Ook op economisch vlak zijn er mogelijkheden tot samenwerking, concludeerden Timmermans en zijn gesprekspartners. Bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van de Libische havens, landbouw, watermanagement en logistiek. De minister sprak ook met Nederlandse en internationale bedrijven in Libië over de kansen en mogelijkheden.

Nederland steunt Libië sinds de revolutie tegen dictator Moammar Gaddafi onder meer op het gebied van democratisering en rechtsstaatontwikkeling. Daarnaast levert Nederland een bijdrage aan het opruimen van munitie en mijnen. Timmermans sprak zijn zorgen uit over de nog altijd 'broze' veiligheidssituatie en de sterke positie van de milities. "Samenwerken tegen extremistische dreiging in de regio is van groot belang." De bewindsman betuigde steun aan de gematigde groepen in Libië en bevestigde de Nederlandse bereidheid om een bijdrage te leveren aan de EU-grensmissie in Libië.

De minister had ook een ontmoeting met niet-gouvernementele organisaties, die zich onder meer inzetten voor vrouwenrechten en voor verbeterde toegang tot het rechtssysteem. Na zijn bezoek aan Libië doet Timmermans ook nog Turkije, de Palestijnse gebieden en Israël aan.

Voor de kamers en kluizen waar de examens liggen bestaan nog geen wettelijke regels of voorschriften. Zodra de examens volgens strenge protocollen bij de school zijn afgeleverd, geldt voor de schooldirecteur dat hij de opgaven geheim moet houden. Hij mag zelf weten hoe hij dat doet. De veilige bewaring moet wel zijn omschreven in een eigen examenregelement. Ook geeft de VO-raad in een protocol aanbevelingen, maar die zijn niet bindend, aldus de woordvoerder tegen persbureau Novum:

Over de veiligheid van de kluizen bestaan vragen sinds 24 examens uit de bewaarkamer van de Rotterdamse school Ibn Ghaldoun zijn gestolen. De examens lagen achter een stevige deur, maar de inbrekers zijn vermoedelijk via het dak binnengekomen.

Om herhaling te voorkomen doen scholen er goed aan nog eens na te gaan of hun examens veilig liggen, stelt de woordvoerder. Hij benadrukt dat Ibn Ghaldoun een uitzondering is. "Het is voor het eerst in tientallen jaren dat er iets fout gaat."

VO-Raad ziet niets in externe controleurs

Strengere eisen bij het afnemen van de examens, zoals het aanstellen van een controleur van buiten de school, vindt de woordvoerder niet nodig. De suggestie dat scholen zelf examens voor het afnemen zouden kunnen verspreiden onder de leerlingen om zo beter te scoren vindt hij vergezocht:

"Leraren zijn professionals die hun vak heel serieus nemen. Als een school zoiets doet, is er altijd wel iemand die aan de bel trekt. Daar komt bij dat zoiets nog nooit is gebeurd. Wij denken niet dat je het veiliger maakt door een externe controleur aan te stellen."

"Ik ben nu met Staatsbosbeheer alternatieven aan het uitwerken om dat bedrag te halen", zei Dijksma vanochtend in een interview met de Volkskrant.

Vorige maand werd een eerste proef gedaan met de verkoop van versnipperde natuurpercelen zoals weilanden en kleine bosschages. Rondom het Overijsselse Daarle werd 34 hectare natuur geveild. De veiling was omstreden. Stichting Das & Boom had een kort geding aangespannen, maar de rechter oordeelde dat de staat ook zonder de natuurgebieden kan voldoen aan de verplichting om planten en dieren voldoende te beschermen. De Partij voor de Dieren zamelde geld in om mee te kunnen bieden en werd zo de eigenaar van tien hectare natuur. In totaal bracht de veiling 516 duizend euro op.

"Voor dat geld hebben we het hele land in beweging gekregen", zegt Dijksma nu. "Enorm veel maatschappelijke onrust en discussie heeft het veroorzaakt. Je moet je afvragen of dat de manier is om zo'n groot bedrag bij elkaar te scharrelen."

Staatbosbeheer moet op zoek naar alternatieven om te besparen

Voorlopig geeft het kabinet geen opdracht meer tot verdere grootschalige verkoop van gronden. Om toch honderd miljoen euro te besparen moet Staatsbosbeheer niet meer in gebieden en diersoorten investeren waarbij de kans op succesvolle bescherming gering is. Ook moet het aantal bezoekers van de gebieden van Staatsbosbeheer verdubbelen naar driehonderd miljoen en wordt geld gevraagd voor diensten als parkeren. Verder moet geld worden verdiend aan wind- en zonne-energie en houtverkoop.

Ten tijde van Rutte I, onder staatssecretaris Henk Bleker (CDA) kwamen natuurorganisaties en politiek tegenover elkaar te staan. Dijksma wil die polarisatie verminderen. Ze zou vandaag met een pamflet komen waarin ze Nederland oproept mee te denken over een nieuw natururbeleid. Natuur moet volgens haar worden 'beleefd'. "Dus niet op afstand zetten met een hek eromheen en dan denken: nou, dat is goed geregeld. Ik wil juist dat natuur wordt gebruikt."

Natuur kan volgens de staatssecretaris onder meer worden gebruikt om biomassa te genereren. Ook wijst ze op onderzoeken waaruit blijkt dat patiënten die op natuur uitkijken, sneller herstellen en minder medicijnen nodig hebben.

Partij voor de Dieren blij met besluit

De Partij voor de Dieren is opgetogen over het besluit van Dijksma. "Dit weekend had niet beter kunnen beginnen", twitterde fractievoorzitter Marianne Thieme vanochtend:

Directeur van Natuurmonumenten Marc van den Tweel sprak op Twitter van een "goede move" van Dijksma:

MarcvandenTweel Marc van den Tweel Goede move van @sharon_dijksma 'stop verkoop natuur' #natuurmonumenten blij mee. http://t.co/yE7HklfSAp 15 juni

Timmermans denkt dat Nederland het verschil kan maken op het gebied van het nastreven van gelijke rechten voor lesbiennes, homoseksuelen, biseksuelen en transgenders (LHBT's) en de bescherming van mensenrechtenverdedigers zoals dissidente bloggers.

Vrijheid van godsdienst geen prioriteit meer

Godsdienstvrijheid is voor Nederland niet langer een prioriteit. Dat was ze nog wel onder Timmermans' voorganger Uri Rosenthal (VVD). Daarover schrijft Timmermans in de nota: "Ik ben niet op zoek gegaan naar een breuk met mijn voorganger, ik ben op zoek gegaan naar het zetten van eigen accenten."

Timmermans vindt niet dat godsdienstvrijheid "de moeder aller vrijheden is" en een aparte status moet krijgen te midden van andere persoonlijke vrijheden. "Ik haal niet godsdienstvrijheid naar boven als het belangrijkste grondrecht." Dat betekent volgens de minister echter niet dat ze geen aandacht meer zal krijgen.

Het kabinet wil verder het mensenrechtenbeleid in een nieuw jasje steken. Zo wil Timmermans mensenrechtenschendingen via het internet sneller onder de aandacht brengen. Dan gaat het bijvoorbeeld om een app waarmee mensenrechtenactivisten hun verhaal sneller onder de aandacht kunnen brengen.

Een paar weken geleden sprak het kabinet ook al over de mensenrechtennota, maar toen kon die nog niet worden vastgesteld. VVD en PvdA zouden van mening verschillen over de rol van Nederlandse bedrijven in het buitenland bij mensenrechtenkwesties. Timmermans doet dat af als 'indianenverhalen'. Het is volgens hem heel gebruikelijk dat de ministerraad soms langer de tijd nodig heeft bij belangrijke beleidsstukken.

De straf viel lager uit, omdat de rechtbank niet denkt dat de verdachte van plan was de mannen te vermoorden. Er is daarom geen bewijs voor moord en poging tot moord, maar wel voor doodslag en poging tot doodslag. De verdachte werd naast zijn celstraf veroordeeld tot het betalen van ruim 13.000 euro schadevergoeding aan de nabestaanden van Sabbahi en ruim 12.000 euro aan het andere slachtoffer.

De rechter wees het beroep op zelfverdediging uit angst of paniek af. Er is geen bewijs dat een vriend van Siamak S. dreigde te worden doodgeslagen, zoals hij zelf verklaarde. De verdediging was 'volstrekt disproportioneel' volgens de rechters.

De aanleiding voor de vechtpartij zou een sluimerend conflict tussen twee sportscholen in Veghel zijn geweest.

De marechaussee hield op 25 oktober vorig jaar samen met de politie, douane en belastingdienst een verkeerscontrole op het Zeisterspoor in Soesterberg. Dat is een eigen weg van defensie die toegankelijk is voor al het verkeer. De marechaussee gebruikte de drone om de doorstroming van verkeer op de aangesloten autosnelweg A28 te bekijken vanuit de lucht. Om gevaarlijke situaties te voorkomen konden agenten op de grond de verkeerscontrole versoepelen als het onbemande toestel verkeersopstoppingen zou waarnemen.

Voor het gebruik van defensiedrones voor opsporingsdoeleinden moet de officier van justitie, onder verantwoordelijkheid van de minister, beoordelen of de strafbare feiten zwaar genoeg zijn om de inzet te rechtvaardigen. Dat kan een inbraakgolf in een woonwijk zijn, waarbij andere opsporingsmiddelen onvoldoende soelaas bieden.

D66 vreest dat inzet bij verkeerscontrole geen incident was

Bij handhaving van de openbare orde beoordeelt de burgemeester of een drone mag worden ingezet. Ook dan moet de minister vervolgens toestemming geven. Het is de vraag of strafbare feiten die aan het licht komen bij een verkeerscontrole – of het mogelijk ontstaan van verkeersopstoppingen – voldoende reden zijn om toezicht te houden met drones. Volgens minister Opstelten zijn politie en marechaussee ondertussen geïnstrueerd dat voor de inzet van defensiedrones boven Nederland, behalve bij militaire oefeningen, altijd toestemming nodig is van de minister.

Schouw van D66 denkt dat het vliegen met een drone zonder toestemming geen incident was:

Op de website is het volgende te lezen:

De Graaf zou tijdens de eerstvolgende vergadering van de senaat, aankomende dinsdag, bekendmaken ermee te stoppen.

Wilders: vertrek siert hem

Vanuit de politiek wordt positief gereageerd op de beslissing van De Graaf om ermee te stoppen. NOS-verslaggever Ron Fresen meldt:

ronfresen Ron Fresen Wilders over aftreden #deGraaf : "Dat siert hem, enige juiste besluit. De onpartijdigheid moet buiten kijf staan was hier niet het geval" 14 juni

Wilders beaamde in een verklaring volgens persbureau Novum dat De Graafs integriteit in het geding kwam door de kwestie:

"De onpartijdigheid van een Kamervoorzitter dient immers buiten kijf te staan en dat was hier duidelijk niet het geval."

50Plus-leider Henk Krol staat ook achter de keuze van De Graaf, schrijft hij in een reactie op Twitter:

HenkKrol Henk Krol Verstandige en principieel juiste stap van De Graaf. Nu kunnen we weer verder met de zorgen van de burger. Écht belangrijke kwesties dus. 14 juni

SP-leider Emile Roemer liet vanochtend aan Radio 1 weten blij te zijn met de beslissing van de Graaf. Zijn "positie was onhoudbaar geworden", zei hij:

"De Graaf heeft solistisch geopereerd en de verantwoordelijkheid naar zich toe getrokken."

Volgens CDA-leider Sybrand van Haersma Buma is het besluit "terecht", schrijft Novum:

"Dit was de juiste beslissing. Er waren nog te veel vragen en over zoiets moet je niet te lang praten."

'Rol Van Miltenburg nog wel onderzoeken'

Buma benadrukt in zijn reactie nog wel dat er nog naar de rol van Tweede Kamervoorzitter Van Miltenburg gekeken dient te worden. Zij ontkende van de selectiecriteria te hebben geweten. Maar uit de brief die De Graaf naar de fractievoorzitters stuurde, bleek dat hij wel degelijk contact had gehad met Van Miltenburg over de samenstelling van de commissie. SP-leider Roemer zei vanochtend op Radio 1 dat hij vindt dat Van Miltenburg niet het slachtoffer hoeft te worden van de kwestie. Voor hem is die nu afgerond.

Wilders geweerd vanwege probleemrelatie met Koningshuis

Woensdag berichtte De Volkskrant dat De Graaf zijn bedenkingen zou hebben gehad bij een eventueel optreden van Wilders bij de inhuldiging. Hij erkende tegenover de krant dat hij de PVV-leider er liever niet bij had vanwege zijn problematische relatie met het Koninklijk Huis. Hij zei:

"In mijn achterhoofd heeft zeker meegespeeld dat het beeld van Wilders naast de koning veel aandacht zou hebben getrokken."

De Graaf zou SGP-senator Gerrit Holdijk hebben gevraagd geen plaats te nemen in de commissie. Daardoor kwam niet Wilders, maar SGP-leider Kees van der Staaij in de commissie terecht, schrijft Novum.

Fractieleiders stelden vragen, De Graaf ontkende

De Graaf reageerde op alle ophef via een brief aan de fractievoorzitters van de Tweede Kamer. Hij betreurde ten zeerste dat de indruk was ontstaan dat hij Wilders door middel van een kunstgreep had geweerd. Wilders reageerde afkeurend op de reactie en gaf aan dat hij door zijn anciënniteit in aanmerking had moeten komen deel uit te maken van de commissie. Meteen toen het nieuws van zijn vermeende weren naar buiten kwam, liet hij zich al uit over een mogelijk vertrek van De Graaf:

"Als het waar is, heeft De Graaf zijn onpartijdigheid te grabbel gegooid en moet hij opkrassen."

De Tweede Kamer kwam bijeen om over het voorval te praten. Uit het overleg kwam geen conclusie. De fractieleiders wilden meer informatie over het mogelijke weren van Wilders.

De Jonge heeft de maatregel genomen om leerlingen die niet op Ibn Ghaldoun zitten, maar de gestolen examens wel vooraf hebben ingezien, de gelegenheid te geven zich te melden bij hun school. Staatssecretaris Dekker (Onderwijs, VVD) maakte gisteren bekend dat leerlingen die voorkennis hebben gehad dat kenbaar moeten maken. Op basis van die verklaring wordt hun examen vervolgens ongeldig verklaard, waarna ze een nieuwe kans krijgen. Tegen elke inkeerleerling wordt verder een proces-verbaal opgemaakt.

Rotterdam heeft de diploma-uitreikingen uitgesteld om te voorkomen dat leerlingen een diploma krijgen waar ze geen recht op hebben. Alle geplande uitreikingen in Rotterdam gaan niet door. "De meeste scholen zouden de diploma's toch al niet voor het einde van de maand uitreiken", aldus een woordvoerder van De Jonge tegen persbureau Novum.

Leerlingen hoeven niet bang te zijn voor straf

De hoofdinspecteur van de Onderwijsinspectie Rick Steur zei vanochtend op Radio 1 dat leerlingen die zich melden waarschijnlijk niet bang hoeven te zijn voor een straf. Vermoedelijk blijft het bij een goed gesprek of een heel lichte straf als ze zich nu vrijwillig aangeven.

Op Ibn Ghaldoun werden de afgelopen weken 24 examens gestolen. Alle leerlingen van deze school moeten 23 van deze examens komende week opnieuw maken. Het vwo-examen Frans hoeft niet opnieuw te worden gemaakt. De diefstal daarvan lekte al voor de examinering uit, waarop landelijk een alternatief examen werd afgenomen.

Het bedrag van 6 miljard komt bovenop de 16 miljard aan bezuinigingen die het kabinet Rutte II al in het regeerakkoord had vastgelegd. De PvdA wil naast een bezuinigingspakket ook een investeringsplan presenteren om de economie aan te jagen. Dat zou moeten bestaan uit een toezegging van pensioenfondsen om geld te steken in infrastructuur en woningbouw. De VVD staat daar welwillend tegenover, zolang de risico's voor zulke projecten niet bij de staat liggen.

Partijen praten over ontkoppeling lonen en uitkeringen

VVD en PvdA willen uiterlijk 4 juli een bezuinigingspakket presenteren. Op tafel liggen ook voorstellen om lonen en uitkeringen te ontkoppelen en het budget voor artsen en ziekenhuizen voor het komende jaar minder snel te laten stijgen. Het eerste voorstel ligt gevoelig bij de PvdA, omdat daarmee uitkeringsgerechtigden worden getroffen. Hoewel de VVD voorstander van marktwerking in de zorg is, ziet het een minder snelle stijging van dat budget in artsen- en ziekenhuiszorg als een mogelijkheid om de almaar stijgende zorguitgaven te dempen.

De redenering achter een eventuele ontkoppeling is dat salarissen van de meeste overheidsdienaren niet stijgen, en het daarom niet zo gek is als dat ook voor uitkeringsgerechtigden geldt.

Binnen de coalitie heeft ook nog een voorstel van werkgeverslobbyist Bernard Wientjes gecirculeerd om op pensioenpremies of het pensioenvermogen te belasten. Maar daar voelde de coalitie niets voor.

Coalitie denkt al na over maatregelen voor 2015

VVD en PvdA overwegen ook om aanvullend op de bezuinigingen voor 2014 alvast extra maatregel te presenteren die pas in 2015 ingaan. Anders moet het kabinet bij tegenvallende groei volgend jaar weer met een extra bezuinigingspakket komen. Door dat nu al te doen, is de redenering, kan maatschappelijke onrust die gepaard gaat met weer een bezuinigingsgolf worden vermeden. In totaal hebben verschillende coalities sinds 2010 45 miljard bezuinigd.

Maandag komen premier Mark Rutte, ministers Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) en Lodewijk Asscher (Sociale Zaken, PvdA) en fractievoorzitters Halbe Zijlstra (VVD) en Diederik Samsom (PvdA) samen. Zij zullen namens de coalitiepartijen onderhandelen over de invulling van de 6 miljard.

Een in maart gespresenteerd pakket wordt naar verwachting grotendeels overgenomen. Daarin zit een crisisheffing van bedrijven voor 2013, hogere inkomstenbelasting, kortingen op ministeries en verdere matiging van salarissen bij de overheid. Dat levert zo’n 3,3 miljard op. Daarnaast moet de coalitie nu nog 2,7 miljard vinden.

Rutte hoeft persoonlijk niet te bezuinigen en hij heeft spijt van zijn 'Doe zelf normaal' tegenover Geert Wilders, zo zei hij onder andere vanmiddag.

Spijt van zijn keuze om politicus te worden, heeft Rutte niet, zo blijkt uit een van zijn eerste antwoorden. "Het is fantastisch om hiermee bezig te zijn", aldus de minister-president. "Maar het is soms wel zo dat je echt je hoofd zit te breken over hoe problemen moeten worden opgelost."

Spijt van 'Doe zelf normaal'

Waar hij dan wel spijt van heeft? Het moment waarop hij Geert Wilders in de Kamer niet zo charmant van repliek diende, vond Rutte echt niet kunnen, zo zegt hij. Hij heeft het over het voorval in 2011 waarbij Wilders de premier 'Doe es normaal man' toebeet:

Hoe ging dat ook alweer? Zo:

De repliek van Rutte kwam hem destijds op behoorlijk wat kritiek te staan.

Knokken tegen de crisis

De jonge kinderen waren ook wel benieuwd naar de economische visie van Rutte. Zo vroegen ze zich af of de economische crisis volgens hem nog wel voorbij gaat:

"Ja, die gaat voorbij. [...] Ik verwacht dat de crisis over is als jullie volwassen zijn. Daar zal ik voor knokken, en met mij 150 andere Kamerleden."

Waar hij ook voor gaat knokken, zo zei hij, is werkgelegenheid voor de jeugd.

"Verschrikkelijk vind ik jeugdwerkloosheid, dat je van school komt en dan geen baan kan vinden. […] Die werkloosheid, zeker onder jonge mensen die van school komen, daar moeten we echt aan werken."

De premier wil niet stoer doen, maar verdiende vroeger behoorlijk

En hoe zit dat bij hem thuis dan? Nou, Rutte hoeft zich zelf niet bepaald zorgen te maken om geld, zo gaf hij maar eerlijk toe:

"Nee, ik verdien eerlijk gezegd een heel goed salaris, dus daar ben ik heel blij mee iedere maand, dat ik voor wat ik heel mooi vind om te doen ook nog geld krijg. En dat is ook nog een heel goed salaris. Dus ik hoef zelf niet te bezuinigen. [...] Dus het eerlijke antwoord is: ikzelf niet, want mijn salaris is heel hoog en daar kan ik heel goed van leven. Maar ik realiseer me dat dat niet geldt voor heel veel andere mensen."

Gelukkig maar. En het ging in Hilversum nog wel even door over de hoogte van salarissen, toen een kind vroeg of Rutte voor eigen carrière of voor het land voor deze loopbaan had gekozen:

"Ik had vroeger een baan in het bedrijfsleven [bij Unilever, red.]. Ik ga niet stoer doen, maar ik verdiende daar behoorlijk."

En dus is het toch echt voor het land dat Rutte deze carrièrestap heeft gemaakt, zo zei hij. En hoe zat dat vroeger dan, toen hij ook nog jong was? Zelfs toen verdiende Rutte al goed. Hij wilde ooit pianist worden en gaf toen pianoles. "Ik was er niet heel goed in, maar verdiende wel goed."

'Lees een krant'

Laatste tip van de premier:

"Lees af en toe een krant. Dat is goed voor je taalontwikkeling […] Informeer je, dan word je slimmer. Dan kun je beter bepalen wat je met Nederland wil, en wat je gaat stemmen."

Kijk hier een samenvatting van de persconferentie terug:

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem reageerde 'not amused' op 5 juni op het besluit van België de stekker te trekken uit de geplaagde hogesnelheidstreinen van de Italiaanse fabrikant AnsaldoBreda. Dit zou volgens hem door de Belgen versneld zijn besloten. Maar die opmerkingen weerlegt Descheemaecker. Op 28 mei was Nederland al op de hoogte van het naderende Belgische besluit en er is geen sprake van druk op Nederland.

Descheemaecker wijst op een "interne fout" van de Nederlandse regering: Mansveld zou Dijsselbloem niet hebben geïnformeerd. Op 5 juni ontving de top van de NMBS een mail van het kabinet met excuses voor de uitlatingen van Dijsselbloem.

Update 15:13 Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem (PvdA) ontkent dat namens hem of het kabinet excuses zijn aangeboden. Volgens een woordvoerder van Dijsselbloem is dat onzin.

"Tekenend voor slechte communicatie tussen landen"

Volgens onze binnenlandredacteur Huib Modderkolk is dit tekenend voor het 'slechte huwelijk' tussen beide landen:

Twee weken geleden maakte de NMBS bekend tijdens een persconferentie te stoppen met de Fyra. Er was een waslijst aan mankementen aan de treinen, volgens de Belgen. Enkele dagen later nam Nederland hetzelfde besluit.

Lees nogmaals deze NRC-reconstructie van het Fyra-debacle.

Liefst 38 procent van de consumenten wil zijn slag slaan als modeketens hun oude voorraden wegdoen voor een zachte prijs, staat in het rapport. Winkels beginnen steeds eerder met de uitverkoop en geven hogere kortingen. Zo proberen ze klanten te lokken om de verkoopvolumes enigszins op peil te houden. Continue prijsacties zijn een uitputtingsslag voor winkeliers.

De faillissementsgraad in de detailhandel is al opgelopen van 0,45 procent in 2007 naar 0,83 procent in 2012. Volgens Michel Koster, sectorspecialist bij ABN Amro, loopt dit naar verwachting zelfs op tot 0,93 procent dit jaar, zegt hij in het FD. Dat is fors hoger dan in de meeste sectoren. Naar schatting 80 procent van die faillissementen zal plaatsvinden in de non-food.

Nog steeds flinke omzetdaling in modewinkels

In de modewinkels is er nog steeds sprake van omzetdalingen door teruglopende consumentenuitgaven, het koude voorjaarsweer en de aanhoudende crisis. Eind 2012 waren de verkoopvolumes in vijf jaar met 11 procent gedaald. In het eerste kwartaal van dit jaar daalden ze met ruim 10 procent. Begint de uitverkoop in mei al, dan holt dat de marges verder uit.

De branche ziet dat ook en probeert grenzen te stellen aan de uitverkoop. Teruggaan naar twee keer per jaar uitverkoop kan volgens Koster vanwege een recente uitspraak van het Hof van Justitie in Brussel echter niet. De helft van de consumenten vindt volgens het FD bovendien dat winkels zelf moeten kunnen bepalen wanneer ze een uitverkoop beginnen.

De politie heeft in het huis van de 18-jarige Anass B. gezocht naar de sleutel van de schoolkluis, die al in 2011 verdween. Daarmee zouden mogelijk de examens zijn gestolen. De politie heeft de sleutel niet gevonden. De vader van B. kwam in 2007 als directeur in opspraak toen bleek dat de school overheidssubsidie misbruikte voor reisjes naar Mekka.

De hoofdpersoon in de diefstalzaak zou volgens de krant de 19-jarige Kamal el B. zijn. Ingewijden reageren verbaasd op de arrestatie van de 18-jarige Safae K. Zij zou ook zonder inzage van de opgaven gemakkelijk zijn geslaagd.

Update 12.10: De bestuursvoorzitter van de school, Ayhan Tonca, laat de NOS weten dat een natuurkundeleraar per direct met verlof is gestuurd in verband met de examenfraude.

Update 15.38: De op non-actief gestelde natuurkundedocent zegt onschuldig te zijn, bericht EenVandaag. Wel heeft hij begrip voor zijn schorsing. De leraar, Hassan B., werd met verlof gestuurd, omdat zijn zoon wordt verdacht van de grootschalige examendiefstal. Zijn zoon Anass werd volgens B. opgepakt tijdens of net na het doen van zijn bijbaantje.

De docent en voormalig directeur van de school laat weten 'alle vertrouwen' te hebben in het Openbaar Ministerie. De oproep van de Rotterdamse wethouder Hugo de Jonge de school te sluiten noemt hij onzinnig. "Het onderwijs op Ibn Ghaldoun is niet onder de maat", aldus de docent.

Grootste examenfraude ooit in het land

Gisteren werd duidelijk dat er in totaal vijftien examens op de school zijn gestolen. Waar het eerst alleen nog leek te gaan om het vwo-examen Frans, dat als gevolg een dag werd uitgesteld, zouden er nog veertien andere zijn gestolen. Het is de grootste examenfraude ooit in Nederland. De leerlingen van de islamitische scholengemeenschap Ibn Ghaldoun moeten al die examens opnieuw maken. Vandaag om 17.00 wordt bekendgemaakt of de grootschalige diefstal ook gevolgen heeft voor examenkandidaten in de rest van het land. Vmbo'ers zouden vandaag het verlossende bericht al krijgen, maar diegenen met economie, een van de gestolen examens, in hun pakket, moeten nog even wachten.

Wethouder wil school sluiten

Volgens onderwijswethouder van Rotterdam Hugo de Jonge is er "geen levensvatbare toekomst" voor Ibn Ghaldoun. Hij vindt dat de school moet sluiten. Hij zei dit gisteravond laat in het televisieprogramma Knevel & Van den Brink, schrijft Novum. De examendiefstal is slechts een nare episode die komt bij het al niet zo beste verhaal van de school. De school staat al onder financieel toezicht, meldde de inspectie en de vmbo-t- en vmbo-b-afdeling staan te boek als zwak.

De Jonge zegt dat ouders hun keuze op de afgelopen ontwikkelingen gaan beoordelen, hun kinderen van school halen of minder de neiging hebben voor de school te kiezen. De wethouder had het bestuur al gezegd dat het zeer serieus zou moeten overwegen of dit niet het moment is om te stoppen. "Een onvermijdelijke consequentie", volgens De Jonge. Als de school zelf niet besluit dicht te gaan, kan staatssecretaris Dekker van Onderwijs dat ook doen. Dan moet hij wel aantonen dat de school zeer slecht presteert.

De Jonge wilde niet ingaan op de vraag of het niet verdacht is dat vorig jaar honderd procent van de vwo-leerlingen slaagde, wetende dat de sleutel van de kluis al in 2011 verdween. Hij zei dat het beter is het onderzoek dat is ingesteld af te wachten.

Overheden zijn op dit moment slechts beperkt te vervolgen. De indieners van het wetsvoorstel, in 2006 in eerste instantie ingediend door alleen de Utrechtse burgemeester, toen PvdA-Kamerlid Aleid Wolfsen, vinden het achterhaald dat de overheid niet kan worden vervolgd. Dat terwijl burgers en bedrijven wel voor de rechter kunnen worden gebracht bij het vermoeden van strafbare feiten.

De immuniteit van de overheid, die nu aan banden wordt gelegd, werd in de jaren negentig bepaald door de Hoge Raad. Aanleiding was het lekken van kerosine op vliegbasis Volkel en het lozen van baggerspecie in het Friese Pikmeer. In 1998 oordeelde de Hoge Raad dat overheden wel kunnen worden vervolgd als het gaat om zaken die ook zouden kunnen worden geprivatiseerd.

Naast het vwo-examen Frans blijken er nog eens veertien andere examens te zijn gestolen. Het gaat om deze examens:

• Vmbo gl-tl: economie
• Havo: aardrijkskunde, Arabisch, Frans, geschiedenis, Engels, maatschappijwetenschappen, wiskunde, Nederlands, natuurkunde
• Vwo: wiskunde A, management en organisatie, biologie, scheikunde

De leerlingen van de Rotterdamse school Ibn Ghaldoun moeten al deze examens opnieuw maken. Leerlingen die geen enkel gestolen examen hebben gemaakt, hebben niets te vrezen.

Leerlingen die...:

• ...op de havo of op het vwo zitten, en een van de gestolen examens hebben gemaakt, horen morgen om 17 uur wat er gaat gebeuren. Dan maakt het ministerie bekend of ze eventueel examens opnieuw moeten maken. Als dat het geval is, gebeurt dat waarschijnlijk in het tweede tijdvak, vanaf 18 juni. Het recht op een herexamen blijft dan ook gewoon behouden. Die vinden dan plaats in het derde tijdvak, vanaf 12 augustus.
• ...op het vmbo zitten en economie in hun pakket hebben, horen morgen of zij dit examen opnieuw moeten maken. Als dat niet het geval is, krijgen zij de uitslag donderdag, in plaats van morgen.
• ...op het vmbo zitten en geen economie in hun pakket hebben, horen gewoon morgen of zij zijn geslaagd.

Update 19:30 uur: De kans dat alle examens landelijk moeten worden overgedaan, is nihil. Dat laat de inspectie weten tegenover nu.nl. Een woordvoerder zegt dat er vooral wordt gekeken of examens op enkele scholen opnieuw moeten worden gemaakt. "Maar zelfs dat is niet zeker."

Al het gedoe rond de examens zorgt voor veel verwarring, blijkt op Twitter. Ook zijn leerlingen boos op degenen die de examens hebben gestolen, omdat ze nu een dag langer moeten wachten op de uitslag, en mogelijk zelfs examens opnieuw moeten maken.

Stijn__98 Stijn Serieus examen stelen is zwaar triest 11 juni

manonalblas Manon Grootste examenfraude ooit. nou dat klinkt lekker. en het leuke van alles is, dat ik net dit jaar mijn examen heb mogen maken! 11 juni

Jonathan_035 Jonathan Aah donderdag pas examen uitslag door economie! 11 juni

CornelisM1 Coretsie, wat een mogolen daar in rotterdam is mn examen uitslag uitgesteld 11 juni

Mbjms Marloes ik doe een keer eindexamen hoor, gebeurt godsamme nooit wat en nu dit 11 juni

Anneke_Jongman Gekkind♥ Ik ga eco echt niet opnieuw maken!! 11 juni

Mieltjoes Milan NEEE wiskunde A ook gestolen. Had ik eindelijk een keer een wiskunde examen goed gemaakt, verdomme. Als het over moet, ik vermoord iemand. 11 juni

Celineholtzer Celine Holtzer gvd zeg, morge helemaal geen uitslag.... zelfs mischien het examen opnieuw moetne maken.... ROT OP MAN! 11 juni

Wat is er ook alweer gebeurd?

Op 28 mei werd bekend dat het vwo-examen Frans was gestolen. Een anonieme afzender zette het examen op internet. Daarop is besloten het examen een dag te verplaatsen. Veel leerlingen zagen daardoor hun examenreis in het water vallen. Ze moesten hun ticket omboeken, de vakantie afzeggen of gingen voor de herkansing. In totaal, met het examen Frans erbij geteld, zijn er dus vijftien examens gestolen.

Twee dagen na het lek werd bekend op welke school de diefstal had plaatsgevonden. Er volgde een arrestatie. Deze man, een 22-jarige Rotterdammer die geen leerling of medewerker van de school is, zit nu niet meer vast, maar is nog wel verdachte. Een 18-jarige leerling is gisteren aangehouden. Zondag werden al twee leerlingen van de school gearresteerd. Zij blijven langer vastzitten, bepaalde een rechter vandaag. Het gaat om een meisje van 18 uit Rotterdam en een jongen van 19 uit Maassluis. Bij doorzoekingen in hun woningen zijn examens gevonden.

Dat de initiatiefwet zou worden aangenomen, werd twee weken geleden al duidelijk bij de behandeling ervan, schrijft persbureau Novum. Alleen de christelijke partijen CDA, ChristenUnie en SGP waren tegen. De wet moet alleen nog door de Eerste Kamer. Sinds de instelling van het homohuwelijk in Nederland in 2001 hadden individuele ambtenaren in gemeenten de mogelijkheid twee mannen of twee vrouwen niet in de echt te verbinden op grond van gewetensbezwaren. Nu komt daar een einde aan.

In het wetsvoorstel (pdf) van eind vorig jaar staat dat weigerambtenaren niet langer tot ambtenaar in de burgerlijke stand kunnen worden benoemd. Ook zorgt het wetsvoorstel ervoor dat in elke gemeente minstens twee ambtenaren van de burgerlijke stand aanwezig moeten zijn die geen weigerambtenaar zijn. Verder beoogt het wetsvoorstel dat weigerambtenaren bij een ontslagprocedure geen beroep meer kunnen doen op de regel dat zij het slachtoffer zijn van indirect onderscheid op grond van godsdienst.

COC verheugd: grote stap

Homobelangenorganisatie COC Nederland reageert verheugd op het aannemen van het wetsvoorstel. Volgens het COC is er sprake van een "grote stap naar het einde van discriminatie op de mooiste dag van je leven". De organisatie wijst er wel op dat in het wetsvoorstel alleen het benoemen van nieuwe weigerambtenaren verboden wordt. Al actieve ambtenaren die weigeren twee mannen of vrouwen te trouwen, hoeven niet per se te worden ontslagen.

Diverse Kamerleden stelden de minister vanmiddag vragen naar aanleiding van berichten die eerder vandaag verschenen waarin een AIVD-medewerker stelt dat de AIVD toegang heeft tot het Amerikaanse spionageprogramma PRISM. Zo vroeg D66-Kamerlid Schouw Opstelten of de Amerikaanse inlichtingendiensten onbeperkt toegang hebben tot digitale gegevens van Nederlanders, en of de politiek in Nederland Amerika tot de orde gaat roepen nu de afluisterpraktijken openbaar zijn gemaakt. Opstelten:

GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren stelde vervolgens voor om de uit Amerika gevluchte klokkenluider Edward Snowden asiel te verlenen:

GroenLiesbeth Liesbeth v Tongeren Heb Opstelten voorgesteld dat wij asiel verlenen aan Snowden. Of om het op de EU agenda te zetten. Zonder klokkeluider wisten we dit niet. 11 juni

Dat is geen taak voor Nederland, aldus Opstelten:

"Het is niet onze taak om dat te doen. Er is een justitieel onderzoek gaande in de VS en dat wachten we af."

OOk AIVD doet geen uitspraken

Ook de AIVD gaat niet in op de vragen die Kamerleden stellen, aldus de NOS. Wel is bekend dat Nederland in eerdere zaken gemakkelijk informatie kreeg van de VS en dat er daarbij niet gevraagd werd naar de herkomst van die informatie.

Uit het jaarverslag van de AIVD over 2012 blijkt dat de organisatie investeert in digitale inlichtingsmiddelen, oftewel het onderscheppen, beheren en bewerken van gegevens.

Rehn zei volgens persbureau Novum dat als de groei tegenvalt, dat van invloed is op het begrotingstekort. Rehn wil, net als het kabinet, wel eerst de cijfers van het Centraal Planbureau afwachten.

Rehn herhaalt: volgend jaar zes miljard bezuinigen

Rehn herhaalde dat Nederland volgend jaar zeker zes miljard moet bezuinigen. De Europese Commissie adviseerde dat twee weken geleden al, nadat ze eerst had bekendgemaakt dat Nederland een jaar uitstel krijgt om aan de drieprocentnorm te voldoen.

Rehn raadde aan het tekort volgend jaar op 2,8 procent te brengen. Dijsselbloem zei daarover dat Nederland dat advies niet kan opvolgen en dat het al moeite genoeg kost om drie procent te halen. Rutte zei eerder al dat hij niet van plan was te voldoen aan wat hij een 'veiligheidsmarge' noemde.

Rehn is nu bij premier Rutte en later praat hij ook nog met Kamerleden.

DNB: krimp groter

De Nederlandsche Bank (DNB) maakte gisteren bekend dat de Nederlandse economie harder krimpt dan eerder werd verwacht. Dit jaar wordt een krimp voorzien van 0,8 procent, 0,2 procentpunt sterker dan verwacht. Volgens DNB is er zes tot acht miljard aan aanvullende bezuinigingen nodig.

Update 17:06 uur: Er blijken niet dertien, maar veertien examens op het Ibn Ghaldoun te zijn gestolen. Dat is gebleken uit onderzoek van het OM. Ook het vwo-examen wiskunde A is gestolen. Dekker noemde in de Kamer nog dertien vakken.

Het gaat om een vmbo-vak, negen havo-vakken en vier vakken voor vwo-leerlingen. Tijdens huiszoekingen zijn bij de leerlingen die verdacht worden van de examendiefstal drie vwo-examens (management en organisatie, biologie, scheikunde en wiskunde A), negen havo-examens (aardrijkskunde, Arabisch, Frans, geschiedenis, Engels, maatschappijwetenschappen, wiskunde, Nederland en natuurkunde) en een vmbo-examen (economie) aangetroffen, schrijft persdienst Novum.

Bij analyse van de examenuitslag op de school werd geen significante afwijking gevonden, meldt de onderwijsinspectie. Toch moet het Ibn Ghaldoun examens opnieuw maken:

"Het Ibn Ghaldoun heeft de geheimhouding van de examenopgaven onvoldoende gewaarborgd. Hierdoor is twijfel ontstaan over de waarde van het diploma."

Morgen bekend wat landelijke gevolgen zijn

Er zijn geen aanwijzingen dat er meer aan de hand is, zei Dekker. Maar er kan nog niet worden uitgesloten dat de examens verder zijn verspreid. Morgen om vijf uur wordt bekend of vwo- en havoleerlingen examens opnieuw moeten maken. De uitslag van het examen economie komt voor VMBO-leerlingen een dag later; donderdag in plaats van woensdag, zodat de inspectie nog tijd heeft over dit examen te beslissen. Ook over de geldigheid van dit examen komt morgen duidelijkheid.

Update: 20.08 uur De kans dat examens op landelijk niveau moeten worden overgedaan, is nihil, zo laat een woordvoerder van de inspectie weten tegenover nu.nl. Er wordt alleen gekeken naar examens die op enkele scholen opnieuw gemaakt zouden moeten worden. "Maar zelfs dat is niet zeker."

Dekker noemde de maatregel "zeer ingrijpend", maar hij zei "het volste begrip" te hebben voor het besluit van de inspectie.

"Dit is een heel ernstige zaak. De waarde van diploma's moet boven alle twijfel verheven zijn."

De Tweede Kamer wil zo snel mogelijk een debat over de kwestie. Maar eerst moet het politieonderzoek naar de zaak worden afgerond. Het voorstel van de PVV om Ibn Ghaldoun onmiddelijk te sluiten kon zowel bij Dekker als bij de rest van de Kamer niet op steun rekenen.

Drie arrestaties in verband met de diefstal

Eind mei werd bekend dat het vwo-examen Frans is gestolen en uitgelekt. Dat examen is toen verplaatst. Het examen bleek gestolen op de Ibn Ghaldounschool in Rotterdam, waar een paar jaar geleden de sleutel werd gestolen van de kluis waarin de examens worden bewaard. Tot vandaag was het onduidelijk hoeveel examens er gestolen waren. In totaal, inclusief het examen Frans, gaat het om veertien examens.

Gisteren is een derde persoon gearresteerd voor diefstal van de examens, een achttienjarige leerling. Vingerafdrukken leidden tot zijn aanhouding. Eerder al werden twee andere leerlingen van de school gearresteerd.

S. wordt daarnaast verdacht van het bezit van kinderporno en een inbraak. De misdrijven zou hij samen met een 21-jarige medeverdachte hebben gepleegd. Die staat later deze week terecht.

Patrick S. en Timothy S. werden in oktober 2011 aangehouden en zitten sindsdien vast. Volgens de officier van justitie heeft Patrick S. 'het recht om vrij rond te lopen in de samenleving verspeeld'. Wanneer de rechtbank uitspraak doet, is nog niet bekend.

Farida werd ruim een jaar later pas gevonden

Farida Zargar werd in augustus 2010 als vermist opgegeven. Haar lichaam werd ruim een jaar later, in november 2011, gevonden. S. had zelf aangegeven waar de vrouw begraven lag. Ze werd gevonden in het Mallebos in Spijkenisse. Volgens justitie heeft S. Farida op of rond 5 augustus 2010 van haar fiets getrokken, vastgehouden, doodgestoken en vervolgens begraven. Hij zou haar voet hebben afgezaagd.

Patrick S. verklaarde tegen justitie dat hij Farida dood had aangetroffen, maar daarop werd met ongeloof gereageerd. Uit verklaringen van getuigen en afgeluisterde gesprekken blijkt volgens het OM dat S. tegen zijn zus zei dat Farida "op het verkeerde moment op de verkeerde plaats was". Hij zei ook als "een predator, een roofdier" ergens te hebben gewacht.

Ook verdacht van moord op Nanda Kerklaan en berovingen

Patrick S. en zijn medeverdachte Timothy S., die overigens niet dezelfde achternaam hebben, zou op 28 januari 2010 de 43-jarige Nanda Kerklaan van haar fiets hebben getrokken, waarna ze haar doodschopten en haar horloge afpakten. Patrick S. vertelde ook over deze moord aan zijn zus.

Op 24 maart 2011 beroofden de twee een Poolse man in Spijkenisse. Die werd afgetuigd met een metalen pijp, die de officier van justitie vandaag in de rechtbank van Rotterdam toonde. De Pool liep een schedelbreuk op en de twee mannen gingen ervandoor met een koffer met vierduizend euro. Op 13 oktober 2011 zou Patrick S. drie fietsers hebben beroofd onder bedreiging van een pistool.

Vorige week besloot het kabinet te stoppen met de door storing, uitval en vertraging geteisterde Fyratreinen. Ingevoerde bronnen benadrukken dat dit slotakkoord in het drama met de hogesnelheidstrein niet de directe aanleiding is voor de op handen zijnde aanstelling van de commissie. Wim Kuijken, voorzitter van de negenkoppige adviescommissie, zou al weken geleden zijn gevraagd. Saillant detail: ook voormalig baas van de Nederlandse Spoorwegen (NS) Aad Veenman maakt onderdeel uit van de commissie. Onder zijn verantwoordelijkheid schafte NS in 2004 de Fyratreinen aan.

Voor 2015 duidelijkheid nodig over concessie

In 2015 loopt de huidige concessie af die het Rijk heeft verleend aan NS en spoorbeheerder ProRail. Voor die tijd moet er duidelijkheid komen over "de ordening en sturing van en op het spoor op lange termijn", aldus een betrokkene. "Daar is na alle incidenten met de Fyra en andere problemen grote behoefte aan." In oktober 2012 constateerde een onderzoekscommissie van de Eerste Kamer dat de splitsing van NS in 1995 in een vervoersbedrijf (NS) en een spoorbeheerder (ProRail) moet worden "heroverwogen".

Behalve met de Fyra worstelde NS de afgelopen jaren onder meer bij winterweer met de punctualiteit van het treinschema. Treinen vielen uit of reden überhaupt niet. NS werd in de afgelopen jaren meerdere keren beboet door het ministerie van Infrastructuur en Milieu wegens ondermaatse dienstverlening. Mansveld nam na de kabinetsformatie in november 2012 de NS-portefeuille over van minister Melanie Schultz (VVD).

Naast Kuijken, oud-topambtenaar op het ministerie van Algemene Zaken en nu Deltacommissaris, en Veenman bestaat de critical review board verder onder anderen uit KLM-topman Pieter Elbers, Shell-manager Annemarie van der Rest, de Amsterdamse VVD-wethouder Eric Wiebes en de hoogleraren Mark van Twist (bestuurskunde, Nederlandse School voor het Openbaar Bestuur) en Erik Verhoef (vervoerseconomie, VU).

Naast commissie ook klankbordgroep

Onder leiding van dezelfde Kuijken stelt Mansveld ook een klankbordgroep in waarin zeven belanghebbenden op en rond het spoor zijn vertegenwoordigd. Leden van die groep zijn onder anderen oud-minister Hans Alders (PvdA), voormalig FNV-baas Agnes Jongerius, ex-staatssecretaris Bruno Bruins (VVD) en de Rotterdamse wethouder Jeannette Baljeu (VVD).

Voorzitter Kuijken vervult zijn voorzitterschappen als lid van Top Consult, een groep voormalige topambtenaren, en ontvangt naar eigen zeggen geen aparte bezoldiging voor deze klussen. Andere leden van de adviescommissie en de klankbordgroep die actief zijn in de publieke sector ontvangen ook geen vergoeding. Leden die actief zijn in de private sector ontvangen een maximale vergoeding van 547 euro per maand. De bedragen zijn conform de wetgeving voor dit soort adviesorganen.

Het pleidooi en extra schriftelijke rondes (repliek en dupliek) vervallen als standaard stappen in een civiele rechtszaak, schrijft Opstelten in zijn brief. Rechters kunnen straks afzien van mondelinge behandeling, wanneer dat geen toegevoegde waarde heeft. Bijvoorbeeld bij incassozaken waar de wederpartij geen verweer voert.

Voor als het "basisstramien niet volstaat", krijgt de rechter juist aanvullende mogelijkheden. Bijvoorbeeld "eerder in het traject een mondeling contactmoment inlassen", of partijen ruimere termijnen gunnen.

Digitaal aanleveren niet verplicht voor burgers

De digitalisering van rechtszaken moet vanaf 2015 beginnen. Eerst moeten bedrijven die zich door een advocaat laten vertegenwoordigen hun stukken digitaal aanleveren. Later moeten ook kleinere bedrijven verplicht op digitale documenten overstappen. Voor burgers wordt digitaal aanleveren niet verplicht.

Opstelten komt na de zomer met concrete wetsvoorstellen. Belangrijkste doel van de nieuwe manier van werken is om het aantal weken dat een zaak bij de rechtbank stilligt, naar beneden te brengen. Vooral 'handelszaken', dus zaken tussen bedrijven of tussen particulieren en bedrijven, voldoen nog niet aan de doorlooptijden die de rechtspraak zelf als norm hanteert. Een handelszaak waarin de tegenpartij zich verweert, duurt gemiddeld 61 weken.

L. wordt ervan verdacht het grootste aandeel te hebben gehad in de mishandeling van een 22-jarige man uit Oirschot, begin januari op de Vestdijk in Eindhoven. Na het uitgaan kregen L., die toen nog minderjarig was, en zijn vrienden ruzie met de man en werd het slachtoffer meerdere keren tegen het hoofd geschopt, waarna hij bewusteloos bleef liggen. Beelden van de mishandeling gingen het internet over en leidde tot verontwaardige reacties.

Hof: uitzondering vanwege ernstige feiten

De advocaat van L. had aangevoerd dat hij niet kon worden uitgeleverd omdat L. nog minderjarig was op het moment van zijn daden. België levert namelijk alleen onderdanen uit die strafrechtelijk aansprakelijk zijn en minderjarigen zijn dat in principe niet.

Voor jongeren vanaf 16 jaar die zich schuldig maken aan ernstige feiten kan een uitzondering worden gemaakt. "En het hof heeft geoordeeld dat daar sprake van is", aldus een woordvoerder van het hof tegen persbureau Novum. Ook weegt mee dat L. inmiddels meerderjarig is. Het hof zou eigenlijk twee weken gelden al uitspraak doen, maar besloot toen meer tijd te nemen omdat het om een complexe zaak gaat.

De normale gang van zaken is dat België nu stappen onderneemt om L. uit te leveren, zegt de woordvoerder. Ook is het mogelijk dat hij zich zelf bij de politie meldt.

Andere betrokkenen verdacht van poging tot doodslag

Vorige maand bepaalde het Brusselse hof van cassatie al dat de 19-jarige Brett S., een van de andere verdachten, aan Nederland mag worden uitgeleverd. Het uitleveringsverzoek voor de andere drie Belgische verdachten werd ingetrokken, omdat zij niet actief bij de mishandeling betrokken waren geweest.

Twee van de Nederlandse verdachten, een jongen van 15 en een van 17, werd vorige maand poging tot doodslag ten laste gelegd.