De vermissing van Chen Guangfu, de oudste broer van Chen Guangcheng, staat mogelijk in verband met de zaak van zijn broer. Het past volgens persbureau Reuters in een reeks van gebeurtenissen en maatregelen die de Chinese regering tegen leden van Chen’s familie heeft ondernomen sinds de activist eind april na negentien maanden huisarrest zijn geboortedorp wist te ontvluchten.

Chen Guangfu vertrok afgelopen woensdag uit zijn woonplaats in het noordoosten van China om zijn zoon in Peking bij te staan. Die wordt in de Chinese hoofdstad vastgehouden omdat hij beschuldigd wordt van poging tot moord. Volgens zijn advocaten is de zoon van Chen Guangfu, die voor de aanklacht mogelijk de doodstraf kan krijgen, onschuldig. De omgeving van de familie ziet in de arrestatie en aanklacht een poging om de familie van Chen Guangcheng te intimideren.

Chen middelpunt van diplomatieke rel tussen VS en China

Chen Guangcheng arriveerde vorige week zondag in New York en riep de internationale gemeenschap op onrecht in China en andere landen te bestrijden. De blinde activist werd het middelpunt van een diplomatieke rel tussen China en de Verenigde Staten toen hij na het ontsnappen aan zijn huisarrest onderdak vond in de Amerikaanse ambassade.

Chen, een boerenzoon die pas op zijn dertigste leerde lezen en schrijven en naar de universiteit ging, is fel tegen China’s één-kindpolitiek en heeft vele campagnes gevoerd tegen gedwongen abortussen. Hij is in China bekender dan de dissidente kunstenaar Ai Weiwei.

Het Syrisch Observatorium voor Mensenrechten, een vanuit Londen opererende organisatie van de oppositie die het geweld in Syrië probeert te monitoren, meldde gisteren dat bij de aanval op Houla zeker vijftig doden waren gevallen. Vanochtend maakte de organisatie bekend dat het dodental tot minstens negentig is opgelopen.

In Houla, een cluster van vier dorpen en kleine steden ten noorden van de stad Homs, braken gisteren gevechten uit tussen Syrische troepen en rebellen van de oppositie nadat een activist bij een demonstratie tegen het regime van president Assad werd gedood.

Naast het grote aantal doden, waaronder volgens het Syrisch Observatorium voor Mensenrechten ook 25 kinderen, zouden bij de belegering van Houla ook tientallen gewonden zijn gevallen. Activisten omschrijven de gebeurtenissen in Houla als een “bloedbad”. Het leger zou Houla zijn binnengetrokken en complete families hebben vermoord. Ook zouden soldaten standrechtelijke executies hebben uitgevoerd.

VN-chef: situatie Syrië zeer ernstig

Het Syrische regime probeert al sinds maart vorig jaar met veel geweld de volksopstand en het gewapende verzet tegen Assad te onderdrukken. Een VN-vredesplan van bemiddelaar Kofi Annan lijkt de crisis in het land niet te kunnen oplossen. VN-chef Ban Ki-Moon noemde de situatie in Syrië gisteren “zeer ernstig”. De Syrische Nationale Raad, de belangrijkste politieke oppositiebeweging, riep de VN-Veiligheidsraad vanochtend op in actie te komen naar aanleiding van de gebeurtenissen in Houla.

Presidentskandidaat Morsi heeft volgens de Moslimbroeders zelf de eerste ronde van de presidentsverkiezingen gewonnen met zo’n 25 procent van de stemmen. De nummer twee in de peilingen en daarmee de waarschijnlijke tegenstander van Mursi in de tweede ronde is Ahmed Shafiq, die gedurende de volksopstand vorig jaar premier was onder de afgetreden president Hosni Mubarak. Hij wordt door veel Egyptenaren daarom gezien als representant van het oude regime, maar is ook populair vanwege zijn belofte de stabiliteit en veiligheid in het land te herstellen.

De Moslimbroederschap heeft de overige kandidaten uit de eerste ronde, waaronder de linkse nationalist Hamdeen Sabahi en voormalig Moslimbroeder Abdel Moneim Aboul Fotouh, vandaag uitgenodigd voor gesprekken om de revolutie te “redden”. De fundamentalistische beweging lijkt met de andere kandidaten een verbond tegen Shafiq te willen sluiten als hij en Morsi inderdaad doorgaan naar de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. Een woordvoerder van de Moslimbroederschap zegt tegen de BBC dat Egypte “in gevaar komt” als Shafiq wint.

De officiële resultaten van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, die woensdag en donderdag werden gehouden, worden aanstaande dinsdag verwacht. Als geen van de kandidaten meer dan vijftig procent van de stemmen haalt, wat de verwachting is, vindt op 16 en 17 juni de tweede en beslissende ronde plaats.

Read more

Een persconferentie van EU-buitenlandchef Caroline Ashton werd op het laatste moment afgezegd. Voorafgaand aan het overleg was er nog goede hoop op progressie, door het akkoord dat atoomagentschap IAEA met Iran waarschijnlijk heeft bereikt. Daarin zegt Iran toe dat er onderzoek mag worden gedaan op bepaalde gebieden in het land naar mogelijk verboden nucleaire activiteiten.

‘Top bereikt geen resultaat door VS’

Het lijkt erop dat Iran vindt dat er vanuit de p5+1 te weinig concessies worden gedaan. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Ali Akbar Salehi zei gisteren dat het Westen bereid moet zijn om tot een oplossing te komen en dat intimidatie “zinloos” is. En vanmorgen beschuldigde een Iraanse diplomaat de wereldleiders ervan een “moeilijke sfeer” te creëren, zei hij tegen persbureau Reuters:

“Wat we in Istanbul (tijdens de verkennende gesprekken vorige maand, red.) hoorden was interessanter… Volgens ons is Amerika de reden dat de p5+1 niet in staat is een resultaat te bereiken.”

Bovendien wil Iran dat de economische sancties tegen het land onmiddellijk worden verlicht, zo bleek tijdens het overleg. Maar de Westerse landen voelen hier weinig voor. Wel zijn voordelen aangeboden zoals medische isotopen, enige samenwerking op het gebied van nucleaire veiligheid en onderdelen voor verkeersvliegtuigen, waaraan in Iran grote behoefte is.

Het gesprek tussen Iraanse topfunctionarissen en de VS, Rusland, China, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland gaat over de Iraanse uraniumverrijking en de maatregelen die bedoeld zijn om Iran onder druk te zetten zijn programma te staken. De grootste zorg van de landen is de Iraanse productie van 20 procent verrijkt uranium. Iran zegt de hoge verrijking nodig te hebben voor een reactor voor medische doeleinden, maar het Westen en Israël vrezen voor de bouw van kernwapens.

Het Syrische leger en de veiligheidstroepen hebben het grootste gedeelte van de misdaden sinds maart gepleegd, waaronder zware beschietingen op woonwijken en executies, staat er in het rapport:

“De meeste van de ernstige schendingen van mensenrechten die door de commissie zijn gedocumenteerd, zijn begaan door het Syrische Leger en veiligheidstroepen, als onderdeel van militaire- of zoekacties op locaties waar overlopers of gewapende personen zich schuil houden, of op plaatsen waar de oppositie wordt gesteund.”

Ook oppositie maakt zich schuldig aan misdaden

Veiligheidstroepen gebruikten dodelijk geweld om opstanden in Aleppo, Damascus, Deraa, Hama, Homs, Idlib en verschillende dorpen in het land neer te slaan. Andere moorden vonden plaats tijdens militaire operaties van regeringstroepen om tegenstanders en hun families uit te roeien. Maar ook gewapende rebellen executeerden of martelden gevangen soldaten en aanhangers van het regime van president Bashar al-Assad. Er zijn meerdere meldingen geweest over gewapende opstandelingen die Syrische militairen executeren.

Het onderzoek, onder leiding van de Brazialiaanse expert Paulo Pinheiro, richt zich op de afgelopen twee maanden. Onderzoekers zijn niet in het land geweest maar baseren zich op meer dan tweehonderd interviews met slachtoffers en getuigen uit de regio. De onderzoekers hebben 207 doden bevestigd.

Het VN-onderzoeksteam heeft een geheime lijst opgesteld van Syrische regeringsleden die worden verdacht van misdaden tegen de menselijkheid. De lijst is overhandigd aan VN-mensenrechtenchef Navi Pillay, die vindt dat de situatie in Syrië moet worden voorgelegd aan het Internationaal Strafhof.

Rajoy, die op bezoek was bij de nieuwe Franse president Hollande, wil dat de Europese Centrale Bank (ECB) zijn opkoopprogramma van staatsleningen uit perifere eurolanden weer leven inblaast om de Spaanse kapitaalrente omlaag te brengen. De ECB is in december met dit opkoopprogramma gestopt nadat duizend miljard euro tegen lage rentes aan de Europese banken beschikbaar was gesteld.

EU-leiders praten vanavond over euro-obligaties

De oproep van Rajoy komt voordat de regeringsleiders van de Europese Unie vanavond in Brussel bij elkaar komen voor een extra top over de economische situatie in Europa. Officieel dient het informeel diner als voorbereiding op een grote Europese top over economische groei en werkgelegenheid, maar officieus zullen vooral de problemen in de eurozone aan bod komen.

Zo zal de nieuwe Franse president Hollande de invoering van euro-obligaties ter financiering van de Europese schuld willen bespreken. Daarbij gooien de eurolanden hun schulden bij elkaar om vervolgens gezamenlijke schuldenpapieren te plaatsen, waarmee landen zoals Spanje tegen een lagere rente geld kunnen lenen.

Ook de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker, tevens voorzitter van de europgroep, Mario Monti en vele andere steunen Hollande. Duitsland heeft zich altijd verzet tegen de invoering van euro-obligaties, omdat alleen de noodlijdende landen van deze maatregel profiteren. Tegen de Duitse radiozender NDR liet de Duitse minister van Financiën Schäuble vandaag nog weten dat eurobonds geen oplossing zijn. Schäuble:

“Gemeenschappelijke Europese staatsobligaties zijn geen goede uitweg uit de schuldencrisis. In plaats van om euro-obligaties te vragen, moeten de schuldenlanden hun tekorten reduceren en structurele hervormingen doorvoeren.”

‘Eurotop is diplomatieke massage’

Rajoy gaat er echter niet vanuit dat de EU-landen hier vanavond een beslissing over zullen nemen. De top van vanavond is sowieso bedoeld als een voorbereidende top, waarbij géén besluiten zullen worden genomen, schrijft correspondent Caroline de Gruijter vandaag in NRC Handelsblad. De Gruijter:

“Eind juni houden de regeringsleiders een top waarop ze maatregelen bekendmaken om de economische groei aan te zwengelen. Hollande heeft daar uitgesproken ideeën over. Na twee jaar begrotingsdiscipline, gedicteerd door Duitsland en de ECB, wil hij een Groeipact. Hollandes komst bezegelt een accentverschuiving in de Europese crisisbestrijding die toch al aan de gang was. Daarom bedacht Van Rompuy voor vanavond een ‘voorbereidende’ top, waarop géén besluiten worden genomen. Zie het als diplomatieke massage – om Hollande en de Duitse bondskanselier Angela Merkel te helpen een nieuwe balans te vinden in Europa.”

Het gesprek tussen Iraanse topfunctionarissen en de VS, Rusland, China, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland zal gaan over de Iraanse uraniumverrijking en de maatregelen die bedoeld zijn om Iran onder druk te zetten zijn programma te staken. De grootste zorg van de landen is de Iraanse productie van 20 procent verrijkt uranium. Iran zegt de hoge verrijking nodig te hebben voor een reactor voor medische doeleinden, maar het Westen en Israël vrezen voor de bouw van kernwapens.

‘Akkoord IAEA verbetert de sfeer’

Het topoverleg is een dag nadat het hoofd van de nucleaire waakhond van de Verenigde Naties, Yukiya Amano, zei waarschijnlijk een akkoord te hebben bereikt met Iran over de controle op vermeende verboden nucleaire activiteiten. Volgens NRC-buitenlandredacteur Carolien Roelants gaat de deal tussen het IAEA en Iran “heel speciaal over inspecties om vragen te beantwoorden over technische zaken”, terwijl het overleg van wereldleiders in Bagdad vandaag gaat “over het hele Iraanse programma”. Toch staan de besprekingen wel met elkaar in verband:

“Het akkoord – dat nog wel ondertekend moet worden – tussen Iran en het IAEA toont aan dat Iran van goede wil is overeenstemming te bereiken in de onderhandelingen. Het is een gebaar van verbetering en zal de sfeer bij de bespreking vandaag verbeteren. Israël en Amerika zeiden weinig verwachtingen over het akkoord te hebben, maar dat is een manier om de onderhandelingspositie sterk te houden. Daarmee houden ze Iran onder druk.”

Ook wereldleiders bereid tot concessies

Niet alleen Iran heeft door de deal van gisteren laten zien bereidwillig te staan tegenover een oplossing, ook de gesprekspartners zijn bereid tot “vrij vergaande concessies”, zegt Carolien Roelants:

“Uit uitspraken van de VS is gebleken dat ze wel willen accepteren dat Iran het programma voor uraniumverrijking behoudt. Een akkoord zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat Iran uranium mag blijven verrijken, maar minder dan 20 procent, bijvoorbeeld verrijken tot 5 procent. Daarbij is de vraag tot hoe ver de concessies gaan. Israël voert op afstand de druk op om met geen enkele verrijkingsactiviteit akkoord te gaan. De vraag is of dat de stemming zou kunnen bederven.”

Tegelijkertijd zou het Westen bereid zijn om het Europese verbod op het verzekeren van schepen met Iraanse olie te bevriezen, meldt de Financial Times. Ook dat maakt het aantrekkelijk voor Iran om tot een akkoord te komen, omdat de sanctie grote consequenties zou hebben voor het land, dat voor een groot deel afhankelijk is van de export van olie. Een verzekeringsverbod zou betekenen dat er geen olie meer naar Azië kan worden getransporteerd. Dat is “dramatisch voor de regering en de burgers”, zegt Roelants.

‘Intimidatie van Westen is zinloos’

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergei Lavrov, zei vandaag dat Iran “klaar lijkt te zijn voor een serieuze discussie over concrete stappen om de internationale impasse over het nucleaire programma op te lossen”. Hij zei de indruk te hebben dat de Iraniërs bereid zijn om “concrete actie” te ondernemen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Ali Akbar Salehi hamerde juist op de noodzaak van concessies van het Westen. Hij zei dat pogingen van het Westen om druk uit te oefenen op Iran “zinloos” zijn: “Ook zij zullen bereidheid moeten tonen om dit probleem op te lossen. Hun politiek van intimidatie en druk is nutteloos.”

Eerder deze maand besloot het hof de rechtszaak tegen Mladic voor onbepaalde tijd uit te stellen, omdat er ‘significante fouten’ waren gemaakt door de aanklagers. Die hebben verzuimd al hun bewijsmateriaal tijdig te delen met de verdediging terwijl zij hier wel toe verplicht zijn. De verdediging verzocht om deze reden om een uitstel van zes maanden.

De rechters proberen nu de ‘omvang en gevolgen’ van de fouten in kaart te brengen, zo meldde rechter Alphons Orie vorige week. Intussen wordt geprobeerd ‘zo vlug mogelijk’ een nieuwe datum voor de zittingen te kiezen.

Aanklager: proces kan met enkele weken weer van start

Brammertz zei dat het proces over enkele weken van start kan gaan. Volgens hem is het ‘van groot belang om zaken in perspectief te plaatsen’. Het bewijsmateriaal dat niet op tijd aan de verdediging is overhandigd, maakt volgens Brammertz maar drie procent uit van al het bewijsmateriaal. Het gaat grotendeels om transcripten van eerdere verklaringen.

Samen met toenmalig politiek leider Radovan Karadzic wordt Mladic verdacht van het leiden van de Bosnisch-Servische troepen die in de jaren negentig etnische zuiveringen zouden hebben aangericht. In 1995 kwam die tot een dieptepunt met de ergste slachting in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog, die van achtduizend moslimmannen en -jongens in Srebrenica.

Mladic ontkent aantijgingen

Mladic, die jarenlang op de vlucht was maar vorig jaar in de buurt van Belgrado werd opgepakt, heeft de aantijgingen tegen hem ontkend. Hij is van mening dat zijn leger de Serviërs in Bosnië beschermde.

Tijdens het proces zullen de getuigenissen van meer dan vierhonderd mensen worden gehoord, maakte hoofdaanklager Brammertz vorige week bij de start van het proces bekend. Er is voor de aanklagers, zodra het proces van start gaat, tweehonderd uur gereserveerd om de zaak uiteen te zetten. Vervolgens begint Mladic zijn verdediging. Als hij wordt veroordeeld hangt hem een levenslange gevangenisstraf boven het hoofd.

De gekidnapte Libanese shi’eten waren vanmiddag op de terugweg van een pelgrimstocht naar Iran toen hun bus in de buurt van de grens met Turkije werd gestopt door rebellen van het Vrije Syrische Leger, meldt persbureau Reuters op gezag van familieleden van de pelgrims. De rebellen zouden de vrouwen hebben laten gaan; de mannen zouden worden vastgehouden tot het Syrische regime alle gevangengenomen strijders van het Vrije Syrische Leger in vrijheid stelt.

Het bericht over de gekidnapte pelgrims is het laatste signaal dat Libanon steeds meer onderdeel wordt van het conflict in Syrië. De shi’ieten in Libanon steunen het regime van de Syrische president Assad, die op zijn beurt nauw samenwerkt met de Libanese en shi’itische beweging Hezbollah. Het Vrije Syrische Leger voert het verzet van de in meerderheid sunnitische Syrische bevolking tegen Assad aan. Veel sunnieten in Libanon, net als de shi’ieten zo’n dertig procent van de bevolking, steunen de Syrische rebellen in hun verzet.

Onrust in zuiden Beiroet, Hezbollahleider roept op tot kalmte

Familieleden van de gekidnapte pelgrims gingen vanmiddag na het horen van het nieuws in het zuiden van Beiroet de straat op en blokkeerden een aantal wegen uit protest tegen de ontvoeringen. Ook werden autobanden verbrand, waardoor zwarte rookwolken boven gebouwen in verschillende wijken van zuid-Beiroet te zien waren.

De leider van de Hezbollah, Hassan Nasrallah, riep in een boodschap op de Libanese televisie op tot kalmte en waarschuwde zijn aanhangers geen wraakacties uit te voeren op Syriërs. Ook veroordeelde hij het blokkeren van wegen en verbranden van autobanden omdat dit volgens hem een oplossing niet dichterbij brengt.

De strijd in Syrië heeft de laatste weken geregeld tot sektarische spanningen tussen shi’ieten en sunnieten in Libanon geleid. Zo werd afgelopen zondag een anti-Syrische geestelijke gedood in het noorden van Libanon. In reactie op de moord braken in hoofdstad Beiroet de hevigste gevechten in vier jaar tijd uit. Minstens twee mensen werden gedood en er vielen zo’n vijftien gewonden.

Grotere kaart weergeven

Amr Moussa
Amr Moussa (75) wordt gezien als favoriet. Opvallend, want Moussa is een oudgediende van het regime-Mubarak. Tien jaar lang was hij Minister van Buitenlandse Zaken, van 1991 tot 2001. Ook was hij tien jaar het hoofd van de Arabische Liga, dat hij naar kiezers uitlegt als een breuk met het regime. In een televisiedebat verdedigde hij zich met het het feit dat hij tien jaar geleden opstapte en geen deel van het regime uitmaakte toen het viel in 2011. “Je kunt hem niet echt een man van Mubarak noemen”, zegt ook NRC-buitenlandredacteur Carolien Roelants. “Hij is toentertijd eruit gezet omdat zijn ideeën niet helemaal parallel liepen met die van Mubarak. Je kunt hem daar dus niet mee vereenzelvigen.”

Moussa presenteert zichzelf nu vooral als een liberaal, als iemand die gelooft in een vrije economie en in sociale rechtvaardigheid. Hij is uitgesproken anti-Israël. Ook wil hij de armoedegrens optrekken, waar ongeveer 50 van de burgers rond of onder leeft, zei hij tegen de BBC.

Ahmed Shafiq
Ook Ahmed Shafiq (70) is een oudgediende van het regime, al diende hij maar heel kort onder Mubarak. In januari 2011, kort na het begin van de massale protesten, werd hij aangesteld als premier. Hij bleef aan toen Mubarak half februari van het toneel verdween. In maart 2011 stapte hij weer op: de Egyptische protestbeweging eiste dat alle ministers die onder Mubarak hadden gediend hun functie zouden neerleggen.

Shafiq is populair bij aanhangers van Mubarak en bij mensen die vrezen voor teveel islamitische inmenging in de regering. Hij heeft gezegd dat als hij wint, het land binnen één dag veilig en stabiel zal zijn. Correspondent Gert van Langendonck schreef gisteren in NRC Handelsblad dat Shafiq zijn verleden niet probeert te verdoezelen:

“Moussa en Shafiq hebben gemeen dat ze allebei oudgedienden zijn van het regime van Mubarak. ‘Feloul’ (overblijfselen) heet dat geringschattend in de volksmond sinds de opstand die vorig jaar Mubarak ten val bracht. Het verschil tussen de twee is dat Shafiq trots uitpakt met zijn ‘feloul’-verleden en zijn banden met het leger. Hij weet dat veel mensen met heimwee terugdenken aan de stabiliteit onder het vorige regime. Moussa pakt het subtieler aan: hij speelt zijn ervaring als politicus uit, maar zegt ook dat zijn vertrek naar de Arabische Liga in 2001 in feite een breuk was met het regime.”

Abdel Moneim Aboul Fotouh
Als voormalige Moslimbroeder doet Fotouh (60) nu als onafhankelijke kandidaat aan de verkiezingen mee. Hij is uit de Moslimbroederschap gezet omdat hij zich kandidaat stelde voor de verkiezingen. Fotouh wil een moderne staat op islamitische grondslag. Hij presenteert zich als een presidentskandidaat die de vrijheid wil vergroten. Ook heeft hij plannen om de sociale gerechtigheid en veiligheid te vergroten. Zo wil hij bijvoorbeeld een minimumloon instellen en binnen honderd dagen na zijn aanstelling de veiligheid in het land hebben teruggebracht.

Fotouh is populair onder de jeugd: hij gebruikt sociale media en wil als hij wint een ‘jonge’ vice-president aanstellen: iemand van onder de 45. Maar de idealen van Fotouh waren vroeger hele andere, schreef correspondent van Langendonck:

“De boodschap is duidelijk: Abol-Fottouh is de kandidaat van de jeugd, van het nieuwe Egypte. Men zou bijna vergeten dat Abol-Fottouh tot voor kort een Moslimbroeder was. Dat hij ooit stichtend lid was van Al-Gama’a al-Islamiyya, een groepering die in de jaren negentig de gewapende jihad aanhing. Dat hij als student ijverde voor gesegregeerde campussen en muziek haram vond, tegen de islam.”

Mohammed Morsi
Morsi (60) is de officiële kandidaat van de onder het regime van Mubarak verboden Moslimbroeders. De Moslimbroeders wilden eerst niet meedoen met de verkiezingen, om niet de suggestie te wekken dat ze over het hele land willen regeren. Uiteindelijk werd de zakenman en miljonair Khairat al-Shater kandidaat gesteld, maar die moest zich terugtrekken door een “niet afgehandeld gerechtelijk dossier”. Morsi, leider van de door de Moslimbroederschap opgerichte Vrijheid- en Gerechtigheidspartij, werd toen als vervanger naar voren geschoven. Hij staat in de peilingen steeds onderaan.

Morsi zei dat het tijd is om de beroemde slogan van de Moslimbroeders, ‘Islam is de oplossing’, in de praktijk te brengen. Critici zijn bang dat de conservatieve Moslimbroederschap, die zijn retoriek overigens sterk matigde, een radicaal-islamitisch beleid wil voeren in Egypte. Ook in het Westen heerst bij sommigen die angst. Zelf zegt Morsi ook christelijke minderheden te zullen beschermen. Hij doet vooralsnog alleen algemene uitspraken, schrijft Langendonck:

“Terwijl Morsi zelf zich beperkt tot banale uitspraken over de mooie toekomst die Egypte te wachten staat onder zijn bewind, mogen de sprekers die hem voorafgaan het publiek de volle lading geven. (…) In Mahalla beloofde Safwat Higazi dat Morsi het islamitisch kalifaat zal herstellen, met Jeruzalem als hoofdstad. De menigte zong enthousiast mee met een refrein van “miljoenen martelaren naar Jeruzalem”. De volgende dag zei de partij dat “wij niet verantwoordelijk zijn voor wat onze aanhangers zeggen”.

Wie er wint, is onduidelijk – ‘het is een wazige boel’

Bij de parlementsverkiezingen in februari wonnen de islamisten met een grote meerderheid. De Partij voor Vrijheid en Gerechtigheid van de Moslimbroederschap won 38 procent van de zetels in het parlement. Door onduidelijk beleid over de presidentsverkiezingen hebben de Moslimbroeders nu aan populariteit ingeboet, maar dat hoeft niet te zeggen dat er geen islamitische kandidaat wint, zegt Carolien Roelants:

“De Moslimbroeders hebben nogal een zigzagkoers gevaren – eerst wilden ze niet meedoen aan de verkiezingen, maar toen Aboul Fotouh zich kandidaat stelde deden ze toch mee. De kandidaat al-Shater moest zich vervolgens terugtrekken, waardoor de ‘tweedehands’ kandidaat Morsi naar voren schoof. Daarom is de populariteit van de Moslimbroeders afgenomen sinds de parlementsverkiezingen. Maar het zijn goede organisatoren, dus er kan nog van alles gebeuren.”

Ook is het moeilijk een helder onderscheid te maken tussen de plannen van de kandidaten, zegt Roelants:

“Er zijn in deze verkiezingen twee min of meer seculiere kandidaten en twee gelovige kandidaten. Er is een duidelijk verschil tussen die twee kanten. Verder is het moeilijk om een onderscheid te maken tussen Morsi en Aboul Fotouh, en Shafiq en Moussa. Dat is niet heel duidelijk. Afgezien daarvan is ook niet duidelijk wat de bevoegdheden zullen worden van de president. Het is dus een wazige boel.”

Terre’Blanche, destijds de voorman van de rechts-extremistische Afrikaner Weerstandsbeweging, werd in april 2010 volgens de politie in zijn huis vermoord met een metalen pijp en een kapmes. De zwarte werknemer die nu schuldig is bevonden aan de moord, Chris Mahlangu, zou een conflict met Terre’Blanche hebben gehad over de uitbetaling van zijn maandsalaris van 30 euro. Een tweede jongeman die verdacht werd van betrokkenheid bij de moord, de destijds vijftienjarige Patrick Ndlovu, werd vanmiddag vrijgesproken, zo meldt de BBC.

Mahlangu heeft altijd ontkend Terre’Blanche te hebben vermoord. Volgens zijn advocaat heeft Mahlangu het levenloze lichaam van Terre’Blanche slechts in zijn huis aangetroffen en daarna de politie gebeld. De aanklagers stelden dat er voldoende bewijs is dat Mahlangu de rechtsextremistenleider heeft omgebracht.

Buiten de rechtbank in Ventersdorp verzamelden zich vanmiddag aanhangers van Terre’Blanche, die weinig steun meer heeft onder de blanke Zuid-Afrikaanse bevolking, en zwarte Afrikanen die Mahlangu en Ndlovu hun steun kwamen betuigen. Door een cordon van de politie kwam het niet tot noemenswaardige ongeregeldheden tussen beide kampen.

De Zuid-Afrikaanse politie houdt een aanhanger van Terre'Blanche tegen die zich wil mengen onder zwarte betogers. Foto Reuters / Siphiwe Sibeko

‘Terre’Blanche was nooit ultieme representant blanken’

De moord op Terre’Blanche deed twee jaar geleden in Zuid-Afrika de vrees oplaaien dat de spanningen tussen blanke en zwarte Zuid-Afrikanen zouden toenemen. President Jacob Zuma veroordeelde de moord echter direct en riep op tot kalmte in het land. De leiding van zijn partij het ANC zag zich gedwongen zijn jeugdliga te verzoeken “terughoudend” te zijn met het zingen van strijdliederen die kunnen “bijdragen tot raciale polarisatie”.

Terre’Blanche ageerde zijn leven lang tegen gelijke rechten voor zwarten, maar was nooit een representant van alle blanke Zuid-Afrikanen, schreef onze correspondent Peter Vermaas na de moord in NRC Handelsblad. Begin jaren negentig was Terre’Blanche betrokken bij gewelddadige acties van zijn Afrikaner Weerstandsbeweging vertegenwoordigers van de zwarte gemeenschap en het apartheidsregime. Vermaas:

“Terre’Blanche werd voor de buitenwacht de ultieme representant van de racistische blanke Zuid-Afrikaan die geen verandering duldde. Een universele representant van de ongeveer vier miljoen blanke Zuid-Afrikanen is Terre’Blanche echter nooit geweest.”

Het hoofd van de Amerikaanse delegatie bij het IAEA, Robert Wood, zei na de bekendmaking door het IAEA dat Iran de “dringende plicht” heeft om volledig mee te werken aan de inspecties van het IAEA:

“Wij dringen er bij Iran op aan deze mogelijkheid aan te grijpen om alle openstaande zorgen over de aard van zijn nucleaire programma weg te nemen. Volledige en transparante samenwerking met het IAEA is de eerste logische stap.”

Voor de zes landen – de VS, Rusland, China, Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland – is de Iraanse productie van twintig procent verrijkt uranium de voornaamste zorg. Een zo hoge verrijking is niet nodig voor reactoren in kernenergiecentrales, maar wel voor een reactor die Iran nodig zegt te hebben voor medische doeleinden. De Amerikanen en Israël, dat Iran als een existentiële bedreiging ziet, zijn bang dat Iran een voorraad hoogverrijkt uranium snel geschikt kan maken voor atoombommen.

Israël: geen enkele concessie doen aan Iran

In Israël wordt sterk betwijfeld of Iran daadwerkelijk bereid is volledig mee te werken met het IAEA. Een hoge Israëlische regeringsfunctionaris zegt vanmiddag tegen de Israëlische krant Haaretz dat Iran in het verleden herhaaldelijk met het atoomagentschap gemaakte afspraken heeft geschonden. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei vanmiddag op een persconferentie in Jeruzalem dat de wereld “duidelijk en ondubbelzinnig” moet vasthouden aan de eis dat Iran alle verrijkingsactiviteiten staakt:

“Iran wil Israël vernietigen en ontwikkelt kernwapens om dat doel te bereiken. Tegenover deze kwaadaardige bedoelingen moeten de toonaangevende mogendheden vastbeslotenheid tonen en geen zwakte. Zij moeten geen enkele concessie doen aan Iran.”

Wereldmachten praten morgen in Bagdad over Iraans programma

Morgen komen vertegenwoordigers van Iran en de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties plus Duitsland in Bagdad bijeen om over het Iraanse atoomprogramma te praten. De zes landen hopen dat Iran zich bereid verklaart met het stoppen van het dusdanig verrijken van uranium dat het zeer snel geschikt kan worden gemaakt voor een atoombom. Door toe te geven aan inspecties van het IAEA, kan Iran van de tegenpartij aan de onderhandelingstafel volgens persbureau AP enige soepelheid verlangen.

De staking is uitgeroepen in veertien van de zeventien Spaanse regio’s. Ongeveer zeven miljoen leerlingen hebben daardoor geen les. De vakbonden konden nog geen schatting geven over de deelname aan de staking, maar volgens Tom Liebens, correspondent voor het Belgische VRT Radio, zijn er alleen in Barcelona al zestigduizend mensen op de been:

vandepotgerukt Tom Lievens Centrum plat, manifestatie op gang. +-60.000 mensen. Barcelona - LIVE at http://t.co/0ckXjOw4 22 mei

vandepotgerukt Tom Lievens Spandoek: "Bespaar op corruptie, niet op onderwijs!" 22 mei

Bezuinigingen om te voldoen aan afspraak Europa

De regering heeft besloten dat de zeventien autonome regio’s van Spanje dit jaar in totaal drie miljard euro moeten snijden in het onderwijs. De maatregel is genomen om te voldoen aan de afspraak met Europa om het begrotingstekort dit jaar terug te dringen tot 5,3 procent.

Volgens de vakbonden kosten de bezuinigingen honderdduizend leraren hun baan. De miljardenbezuinigingen komen in het Spaanse onderwijs neer op minder leerkrachten, grotere klassen, minder buitenschoolse activiteiten en hoger school- of collegegeld. In Spanje behaalt gemiddeld 74 procent van de middelbare scholieren een diploma, tegen een gemiddelde van 85 procent elders in Europa, volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling.

Critici zeggen dat de regering miljarden euro’s uitgeeft om de banken te redden die in de problemen zijn geraakt doordat de markt ineen zakte, terwijl er wordt gesneden in uitgaven aan scholen en ziekenhuizen. De protesten gaan de hele dag door.

‘Protesten verschillen per regio’

De protesten in Spanje tegen bezuinigingen zijn al langer aan de gang, en verschillen per regio, zegt NRC-correspondent Merijn de Waal. In sommige gebieden wordt alleen gestaakt en zijn de scholen dicht, in andere gebieden gaan mensen de straat op. Spanje is niet een heel homogeen land, zegt de Waal:

“In het onderwijs wordt al heel lang geprotesteerd, maar nu vinden de protesten plaats op dezelfde dag. Sinds de rechtse regering vorig jaar is aangetreden zijn de protesten opgevoerd, vooral door mensen die in het onderwijs werken door de verhoogde werkdruk en sporadisch van de wat oudere leerlingen zelf. In Valencia waren de demonstraties het felst; daar is de regioregering nagenoeg failliet. Het ziet er naar uit dat het vandaag tot nu toe redelijk kalm verloopt: er zal af en toe een klikobak in de fik gaan, maar dat is geen goede representatie van hoe het eraan toe gaat.”

In 1983 woedt de Koude Oorlog hevig. De NAVO houdt een communicatie-oefening in Duitsland, de Russen – van mening dat het om het ‘echie’ gaat – vouwen hun vinger om de trekker die kernwapens afschiet. En in Nederland? Daar demonstreren 550.000 mensen in Den Haag tegen de plaatsing van nieuwe kernwapens.

In dit politieke klimaat van met de neuzen tegen elkaar gedrukt staan, maakte de destijds Sowjet-filmmaker Garry Bardin de stop-motion animatiefilm Konflikt. Oorspronkelijk duurde deze anti-oorlogsfilm ruim zeven minuten.

De originele versie van deze Russische animator en regisseur is meer dan de moeite waard. Ook vanwege de muziek. Maar Torrey Meeks monteerde de film opnieuw, sneed erin en zette ‘m op de muziek van ‘Just War’ met Gruff Rhys.

Dat staat in een verklaring, afgegeven na een diner gisteravond over de kwestie tijdens de NAVO-top in Chicago. De achtentwintig staatshoofden menen dat ze “verdere belangrijke stappen hebben gezet naar een stabiel en veilig Afghanistan”:

“Halverwege 2013 zullen de Afghaanse veiligheidstroepen de verantwoordelijkheid dragen voor de veiligheid in het land. Na deze fase zal de rol van de internationale troepenmacht zich steeds meer ontwikkelen tot een missie die zich richt op training, advies en bijstand.”

De verklaring bevestigt het tijdschema dat tijdens de NAVO-top in Lissabon in 2010 is vastgesteld. Van vervroegde terugtrekking is geen sprake, ondanks protest tegen de oorlog van duizenden betogers bij het gebouw waar de wereldleiders bijeen zijn. Ook de Talibaan heeft de NAVO-landen opgeroepen de troepen al dit jaar terug te trekken.

Hollande doet concessies

De Franse president François Hollande heeft tegen president Barack Obama gezegd zich aan zijn verkiezingsbelofte te houden: de Franse troepen zullen zich eind dit jaar te terugtrekken uit het Afghanistan, ondanks het standpunt van de NAVO. Dat wekte irritaties bij de andere wereldleiders, schrijft correspondent Petra de Koning vandaag in NRC-Handelsblad:

“De Duitse bondskanselier Angela Merkel was er geïrriteerd over en de Amerikanen waren meteen begonnen met druk uitoefenen: Hollande had een belofte gedaan aan zijn kiezers, maar zijn land had internationale verplichtingen. Hij kon niet zomaar het NAVO-principe voor Afghanistan ‘samen erin, samen eruit’ in gevaar brengen en zou moeten beloven dat de Fransen intensief hun best blijven doen voor Afghanistan – om anderen niet op het idee te brengen dat je de ISAF-missie zomaar kunt verlaten, net nu de NAVO in Chicago wil gaan beslissen over een ordelijke terugtocht uit Afghanistan voor 2014.
En dat deed Hollande, min of meer: hij zei dat er Franse militairen achterblijven om het Afghaanse leger te trainen en dat zijn land de Afghanen ook na 2014 blijft helpen.”

Volgens NRC-correspondent Juurd Eijsvoogel moet de verklaring van de NAVO dan ook worden gezien als een “diplomatieke manoeuvre om de indruk te wekken dat alle landen een gesloten, gezamenlijk georganiseerd front vormen”. Vanavond praat de top verder over Afghanistan.

Leiders vragen Pakistan om heropening doorvoerroute

De leiders van de NAVO-staten hebben Pakistan opgeroepen om de doorvoerroute van de NAVO “zo snel mogelijk” te heropenen. De onderhandelingen daarover zijn vastgelopen door de hoge prijzen die Pakistan vraagt. Die zouden volgens media in de Verenigde Staten wel dertig keer hoger liggen dan voor de blokkade was afgesproken.

Pakistan sloot de route een half jaar geleden af als wraak voor een aanval die de NAVO per ongeluk uitvoerde op een legercheckpoint op de grens met Afghanistan. Daarbij kwamen vierentwintig Pakistaanse militairen om het leven.

Volgens artsen en het Jemenitische leger werd de aanslag gepleegd door een soldaat die aan de oefening deelnam. Hij bracht zijn explosieven luttele minuten voordat de minister van Defensie en de stafchef de troepen zouden komen begroeten tot ontploffing.

De oefening, en dus de ravage, was rechtstreeks te zien op televisie:

De paradeoefening in de hoofdstad Sana’a werd op een plein nabij het presidentiële paleis gehouden, als voorbereiding op de viering van de Jemenitische nationale feestdag morgen. De meeste getroffen militairen behoorden tot de Centrale Veiligheidsdienst, een onderdeel dat onder bevel staat van Yahya Saleh, een neef van de afgetreden president Ali Abdullah Saleh. Diens opvolger, Abed Rabbo Mansour-Hadi, heeft aangekondigd het leger te willen hervormen en te zuiveren van familieleden en aanhangers van Saleh, die veranderingen mogelijk proberen te dwarsbomen.

Onze correspondent Judith Spiegel oer de logische en andere mogelijke daders:

Leger vs. Al-Qaeda

Het Jemenitische regeringsleger is in het zuiden van het land ook verwikkeld in gevechten met aanhangers van Al-Qaeda, die van de politieke onrust in het afgelopen jaar gebruik hebben gemaakt om verschillende steden in te nemen. Met steun van de Verenigde Staten probeert Hadi het verloren terrein terug te veroveren.

De Jemenitische autoriteiten meldden ook dat een Amerikaanse kustwachtinstructeur gisteren in de westelijke havenstad Hodeida gewond raakte toen hij met twee collega’s onder vuur werd genomen, maar de Amerikaanse kustwacht ontkende dit vandaag. Gezegd werd dat er momenteel geen personeel van de kustwacht in Jemen is.

De beweging, die zichzelf Blockupy noemt, heeft een oproep gedaan om dit weekend de toegang tot de Europese Centrale Bank in Frankfurt te blokkeren. Het gebouw van de ECB ligt in het centrum van het zakendistrict van Frankfurt, dat het grootste financiële centrum van Europa is. Ongeveer vijfduizend agenten moeten ervoor zorgen dat de protesten niet uit de hand lopen.

Ook gisteren werd er al een protest gehouden. De activisten wierpen barricades op, hielden sit-in protesten en haalden verkeersborden naar beneden. De politie hield zo’n vierhonderd betogers korte tijd vast.

Persbureau AFP meldde vanmiddag op gezag van veiligheidsfunctionarissen en ooggetuigen dat minstens vier soldaten gedood werden toen een onder een boom verstopte bom tot ontploffing werd gebracht in het noorden van de hoofdstad. Bij de explosie kwam ook een burger om. Bij een granaataanval elders in Mogadishu vonden zeker twee Somalische soldaten de dood.

Al-Shabaab vermoedelijk verantwoordelijk voor aanslagen

De aanslagen van vandaag zijn niet direct opgeëist, maar zijn zeer waarschijnlijk gepleegd door leden van de islamitische terreurbeweging Al-Shabaab. De militanten, die samenwerken met Al-Qaeda, leveren al jarenlang strijd met de Somalische staat en hebben een groot deel van het land in handen.

In het zuiden en midden van het land staat Al-Shabaab wel op een aantal fronten onder druk door een al maanden durend offensief van Oegandese, Burundese, Ethiopische en Keniaanse troepen. Dat strijders echter nog in staat zijn aanslagen te plegen in Mogadishu bewijst dat Al-Shabaab nog altijd een grote bedreiging voor de stabiliteit van Somalië vormt.

Grotere kaart weergeven

Obama verwelkomde gisteravond de leiders van Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Japan, Rusland, Italië en Canada voor een tweedaagse top op zijn buitenverblijf Camp David. De wereldleiders waren het er volgens bronnen van de BBC over eens dat Noord-Korea internationaal verder geïsoleerd zal worden als het “doorgaat met het pad van provocatie”. Noord-Korea probeerde vorige maand tevergeefs een langeafstandsraket te lanceren. Gevreesd wordt dat het land in de nabije toekomst ook een nieuwe kernproef wil houden.

Tijdens het openingsdiner van de G8-leiders kwamen ook het nucleaire programma van Iran en het aanhoudende geweld in Syrië aan de orde. De wereldleiders zouden tegen elkaar hebben uitgesproken dat het aan het Iraanse regime is om te bewijzen dat het nucleaire programma van Iran vreedzaam is. De leiders kwamen ook overeen dat het VN-vredesplan van Kofi Annan voor Syrië nog niet volledig ten uitvoer is gebracht en dat het nu tijd is een begin te maken met een politieke overgangsperiode in het land. Ook premier Medvedev van Rusland, de belangrijkste bondgenoot van Syrië, zou dit hebben erkend.

Obama en Hollande: economische groei in Europa bevorderen

De gesprekken op Camp David gaan vandaag nog de hele dag door. De verwachting is dat vandaag vooral de eurocrisis centraal zal staan. Obama noemde het oplossen van de Europese schuldencrisis gisteravond “een buitengewoon belangrijk onderwerp” en zei na een ontmoeting met de nieuwe Franse president Hollande dat de focus in Europa nu moet komen te liggen op het creëren van economische groei. Ook stelden beide leiders dat Griekenland lid moet blijven van de eurozone.

Onder de leiders van G8-landen bestaan er verschillen van mening over hoe de economische crisis in Europa het beste kan worden aangepakt. De Duitse bondskanselier Merkel hamert voortdurend op het fors terugdringen van de begrotingstekorten door harde bezuinigingsmaatregelen, maar leiders als de Franse president Hollande vrezen dat te harde bezuinigingen het herstel van de Europese economie te veel schade berokkenen. Hollande ziet meer in het nemen van stimuleringsmaatregelen die de economische groei kunnen bevorderen.

Bekijk hieronder een filmpje van de ontvangst van de zeven leiders door Obama op Camp David:

Chen was sinds vanochtend vroeg op de luchthaven van Peking met de bedoeling te vertrekken naar Amerika. Zijn vriend en advocaat Jiang Tianyong zei aan het einde van de ochtend tegen persbureau Reuters dat Chen en zijn familieleden de juiste reisdocumenten hadden ontvangen en elk moment op het vliegtuig naar New York konden stappen.

Chen zei vanochtend zelf tegen diverse internationale media nog geen paspoort te hebben en niet te weten wanneer hij naar de VS kan vertrekken. “Er zijn nog veel dingen onduidelijk”, aldus Chen eerder vanochtend. De activist verliet vanochtend het ziekenhuis in Peking waar hij was opgenomen. Zijn vrouw en twee kinderen zijn bij Chen op de luchthaven.

Chen werd middelpunt diplomatieke rel China en VS

Chen Guangcheng stond onder huisarrest vanwege zijn kritiek op de Chinese eenkindpolitiek. Hij ontsnapte vorige maand uit zijn huisarrest en vond toevlucht bij de Amerikaanse ambassade in Peking. Hij verliet de Amerikaanse ambassade echter weer na zes dagen omdat hij garanties voor zijn veiligheid zou hebben gekregen. Chen voelde zich na zijn vertrek uit de ambassade echter vrijwel direct niet meer veilig en deed een emotionele oproep om toch asiel te kunnen krijgen in Amerika.

Chen (40), een boerenzoon die pas op zijn dertigste leerde lezen en schrijven en naar de universiteit ging, is fel tegen China’s één-kindpolitiek en heeft vele campagnes gevoerd tegen gedwongen abortussen. Hij is in China bekender dan de dissidente kunstenaar Ai Weiwei.

Op Camp David, het buitenverblijf van president Obama, arriveren de leiders van Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Japan, Rusland, Italië en Canada in de loop van de dag voor gesprekken die vanavond beginnen en tot morgenavond zullen duren. Voor de Franse president Hollande, die afgelopen dinsdag werd beëdigd, is het zijn eerste belangrijke internationale top. Namens Rusland komt niet president Poetin, maar premier Dmitri Medvedev naar Washington. Poetin zou een te volle agenda hebben, maar in werkelijkheid zou de Russische president geïrriteerd zijn door Amerikaanse kritiek op het verloop van de recente presidentsverkiezingen in zijn land.

G8-leiders denken verschillend over aanpak eurocrisis

Het belangrijkste agendapunt van de G8-leiders is zonder enige twijfel de voortwoekerende economische crisis op het Europese continent. Doordat er volgende maand nieuwe verkiezingen in Griekenland komen is het onzeker of het land lid kan blijven van de eurozone. Ondertussen nemen ook over Spanje de zorgen toe, vooral over de verzwakte bankensector in het land. Bij beleggers bestaat de vrees dat Spanje het volgende euroland kan zijn dat gered moet worden met een Europees steunpakket.

Een belangrijk punt van zorg voor de G8-leiders is ook de slechte staat van de Europese economieën, die vrijwel allemaal nog niet groeien. Onder de G8-landen bestaan er verschillen van mening over hoe de economische crisis op het continent het beste kan worden aangepakt. De Duitse bondskanselier Merkel hamert voortdurend op het fors terugdringen van de begrotingstekorten door harde bezuinigingsmaatregelen, maar de Franse president Hollande en ook de leiders van onder anderen de VS, Groot-Brittannië en Japan vrezen dat te harde bezuinigingen het herstel van de Europese economie te veel schade berokkenen. Deze landen zien meer in het nemen van stimuleringsmaatregelen die de economische groei kunnen bevorderen.

Bekijk hieronder een video van persbureau Reuters over de agenda van de G8-top:

Verder op de agenda: Afghanistan, Syrië en Iran

Naast de eurocrisis zullen de G8-landen in Washington over een aantal andere internationale crisishaarden spreken. Zo komen de sancties tegen Iran vanwege het nucleaire programma van het land aan de orde. Door een olieboycot door de EU is het nodig dat andere landen meer olie oppompen om aan de wereldwijde vraag te voldoen. Verder zal het recent opnieuw opgestarte overleg tussen de VS, Groot-Brittannië, Duitsland, Frankrijk, Rusland, China en Iran over het nucleaire programma van de islamitische republiek besproken worden.

De situatie in Afghanistan en Syrië staat ook op de agenda van de wereldleiders. In de aanloop naar de NAVO-top in Chicago die zondag begint, zal Obama de Franse president Hollande ervan proberen te overtuigen de Franse troepen niet eerder dan was afgesproken uit Afghanistan terug te trekken. Het aanhoudende geweld in Syrië zal voor de G8-leiders ook onderwerp van gesprek zijn. Het door VN-bemiddelaar Kofi Annan opgestelde vredesplan voor het land lijkt voorlopig weinig effect te sorteren.

Bij twee grote bomaanslagen in Damascus kwamen vorige week donderdag 55 mensen om het leven en raakten 372 mensen gewond. Het Syrische regime heeft gezegd dat door het buitenland aangestuurde terroristen achter de aanslagen zitten. De oppositie beschuldigde direct het regime van president Assad van verantwoordelijkheid voor het bloedbad.

Ban Ki-Moon zei gisteravond op een conferentie in New York dat hij denkt dat Al-Qaeda verantwoordelijk is voor de aanslagen. Volgens hem creëert dat opnieuw “zeer ernstige problemen” in Syrië. De VN-chef noemde de mogelijkheid dat Al-Qaeda de aanslagen pleegde “alarmerend en verrassend”. Onze buitenlandredacteur Carolien Roelants stelt dat het niet met zekerheid te zeggen is of Al-Qaeda daadwerkelijk achter dit soort aanslagen zit:

“De Amerikanen vrezen ook dat extremisten zich vermengd hebben met de Syrische opstandelingen. De oppositie zelf ontkent dit en zegt dat het regime zelf de hand heeft in deze aanslagen en ook als enige toegang heeft tot de zwaar bewaakte complexen die worden getroffen, bijvoorbeeld gebouwen van de inlichtingendiensten. Toch is het denkbaar dat extremisten op kleine schaal infiltreren en zo aanslagen kunnen plegen. Al-Qaeda en andere sunnitische extremisten zijn fel tegenstander van het seculiere regime van Assad. Ook blijkt uit berichten van de afgelopen tijd dat er zonder twijfel buitenlandse extremisten actief zijn in Syrië.”

Ban Ki-Moon zei ook nog dat het geweld in Syrië sinds de komst van VN-waarnemers is gedaald. Toch is volgens de VN-chef nog lang niet al het geweld beëindigd. Het hoofd van de VN-waarnemers in Syrië, de Noor Robert Mood, riep vanochtend alle partijen in Syrië ook nog maar weer eens op het geweld te stoppen.

Vanuit de centraal gelegen stad Rastan maakten activisten echter melding van beschietingen door het Syrische leger. Rastan, dat nog in handen is van rebellen van de oppositie, ligt al dagen onder vuur. Bij de beschietingen van vanochtend vielen volgens activisten van de oppositie minstens vier doden.

Grotere kaart weergeven