Na emigracji

Soft katolik

2012-03-23T12:50:28+01:00

Polska to taki przedziwny kraj, w którym niemal wszyscy stosują się do słów świętego Pawła Apostoła z Listu do Galatów: „Jeden drugiego brzemiona noście”. Po dwóch tysiącleciach biblijna fraza brzmi oczywiście nieco archaicznie, ale sens pozostał ten sam i można ją przełożyć na język siermiężnej współczesności następująco: „Róbcie za kogoś”.

Każdy robi więc za kogoś: premier Tusk robi za liberała, Władysław Bartoszewski robi za dwóch (bo i za profesora, i za autorytet moralny), poseł Krzysztof Bęgowski robi za posłankę Annę Godzką, Adam Boniecki i Kazimierz Sowa robią za księży katolickich, Tomasz Lis robi za dziennikarza, Kasia Cichopek robi za psychologa, absolwenci Uniwersytetu Ekonomicznego we wsi Przygodzice pod Ostrowem robią za elitę intelektualną narodu, sprzedawczynie w sklepach robią za doradców klienta. I tak dalej.

Nie inaczej jest z Jarosławem Gowinem. Jarosław Gowin robi w Platformie Obywatelskiej za konserwatystę, za katolika i za prawe skrzydło. Ostatnio robi za ministra sprawiedliwości, ale heroicznie ciągnie też dotychczasowy etat katolika i – pewnie żeby nie zaniedbać tego odpowiedzialnego zadania – postanowił wypowiedzieć się na temat nieprzyznania Telewizji Trwam koncesji na platformie cyfrowej. Jarosław Gowin jako robiący za katolika robi oczywiście także za obrońcę katolickiej telewizji ojca Rydzyka: „Osobiście uważam, że Telewizja Trwam ma większe prawo do otrzymania tej koncesji niż stacja, która nadaje soft porno”.

Wspomniana przed chwilą wieś Przygodzice pod Ostrowem (kuźnia elit) słynie nie tylko z Uniwersytetu Ekonomicznego, ale także z położonych w pobliżu lasów bogatych w prostytuujące się panie różnych ras, kultur i języków. Kiedy tamtędy przejeżdżam, myślę o Jarosławie Gowinie. I uważam (osobiście uważam), że Jarosław Gowin ma większe prawo do tytułowania się ministrem sprawiedliwości niż stręczyciele czerpiący korzyści z nierządu przydrożnych jagodzianek.

Deadwood a sprawa polska

2012-01-12T22:43:43+01:00

To nieprawda, że amerykański serial telewizyjny „Deadwood” emitowany przez HBO w latach 2004-2006 jest westernem, którego akcja rozgrywa się na Dzikim Zachodzie w czasach dziewiętnastowiecznej gorączki złota.

Akcja „Deadwood” dzieje się w rządzonej przez Platformę Obywatelską Polsce z przełomu pierwszej i drugiej dekady XXI wieku. Pod westernową maską zostały przedstawione procesy przejmowania władzy przez cwaniaków i typów spod ciemnej gwiazdy, korupcja, wykorzystywanie przez bandytów i urzędników zamętu oraz niepewności związanych z integracją ze strukturami Unii (w filmie przebranej za tak zwaną „Północ”), zawłaszczanie mediów, manipulacje, a nawet – niewyjaśnione zgony.

Biorąc pod uwagę czas powstawania serialu, należy zaliczyć go do nurtu proroczej political fiction. I w sumie to aż strach domyślać się powodów, dla których przedstawiciele HBO ogłosili po nakręceniu trzech sezonów, że nie ma szans na kontynuację cyklu.

Nieznajomość i niemożliwość

2012-01-07T12:14:42+01:00

W roku 2011 opublikowano rekordową liczbę Dzienników Ustaw. Znalazło się w nich aż siedemnaście i pół tysiąca nowych stron.

Jak więc pogodzić słuszność dwóch prawniczych paremii: „Nieznajomość prawa szkodzi” i „Nikt nie jest zobowiązany do rzeczy niemożliwych”?

Poradnik adwentowy dla premiera Rzeczypospolitej

2011-12-12T13:32:58+01:00

Czy nie byłem obłudny? Czy nie uciekałem się do kłamstwa, aby ukryć własne błędy lub pochwalić się przed innymi? Czy zadbałem, aby należycie wyjaśnić przebieg i przyczyny katastrofy smoleńskiej? Czy nie jestem człowiekiem o podwójnej moralności?

Czy czułem się odpowiedzialny za tych, którzy są wokół mnie? Czy starałem się ich wspomóc, wesprzeć w pracy, w wysiłku ku dobremu? Czy dawałem im dobry przykład? Czy powierzając Katarzynie Hall tekę ministra oświaty, nie doprowadziłem do powstania w polskich szkołach zamętu, który niekorzystnie odbije się na rozwoju najmłodszych dzieci?

Czy nie gorszyłem bliźnich swoimi słowami lub postępowaniem? Czy nie namawiałem ich do grzechu? Czy nie dążyłem do ustanowienia rozwiązań prawnych legalizujących zabijanie nienarodzonych i zapłodnienie in vitro?

Czy nie działałem w organizacjach mafijnych, czy nie jestem odpowiedzialny lub sam nie wymuszałem okupu, haraczu, nadmiernych podatków, abonamentu radiowo-telewizyjnego? Czy nie podnosiłem stawki podatku VAT? Czy nie ciążą na mnie łzy osób przeze mnie pośrednio lub bezpośrednio poszkodowanych?

Czy zwalczałem korupcję? Czy właściwie rozliczyłem z obowiązków minister Julię Piterę?

Czy żywię do kogoś (Jarosław Kaczyński, Grzegorz Schetyna) niechęć lub nienawiść? Czy zawsze pamiętałem, że przykazanie miłości dotyczy także ludzi o innym światopoglądzie niż mój własny?

Czy zawsze dawałem swoim dzieciom dobry przykład? Czy dbałem o ich wyrobienie moralne i religijne? Czy nie przyjąłem razem z żoną sakramentu małżeństwa w trakcie kampanii wyborczej, po kilkudziesięciu latach trwania faktycznego związku?

Czy nie patrzyłem przez palce na zło tylko dlatego, aby mieć święty spokój?

Czy zapłata, którą dawałem pracownikom, była sprawiedliwa, odpowiadająca wymaganiom i godności ludzkiej? Czy dbałem o ubezpieczenie pracowników? Czy sprawiedliwie dawałem im czas na odpoczynek? Czy nie zwiększałem składki rentowej? Czy nie podnosiłem wieku emerytalnego? Czy nie ukradłem pracownikom pieniędzy zgromadzonych w Otwartych Funduszach Emerytalnych?

Czy jako członek Kościoła katolickiego pamiętałem o tym, że sam winienem przyczyniać się do tego, aby nastała jedna Owczarnia Chrystusa? Czy przez swoje niewłaściwe odnoszenie się do katolików spoza tak zwanego „Kościoła łagiewnickiego”, w szczególności do słuchaczy Radia Maryja, nie oddalałem chwili nastania jednej Owczarni Chrystusowej pod pieczą jednego Pasterza?

Czy bardziej od dobra kraju nie leżała mi na sercu władza, sława i zysk? Czy nie trwoniłem pieniędzy własnych obywateli na ratowanie państw strefy euro? Czy chęć przypodobania się Angeli Merkel nie była silniejsza niż konieczność zabezpieczenia interesów własnego narodu?

Czy w ogóle mam sumienie?

Kostas, krowa i muchy

2011-12-04T17:30:10+01:00

Nie wiem, skąd się to wzięło, że raczej trudno mnie sprowokować. Może uprawianie sportu w młodości? Może jako takie poczucie humoru? Może praca w szkole? Może pragnienie bardziej rozmów poważnych niż niepoważnych? Ale dość już tego blogowego ekshibicjonizmu!

Gdzie jest autorka? – pyta czytelnik, usiłując wywołać mnie do tablicy czy też pod pręgierz. Pod tablicę czy pręgierz jakoś mi się nie spieszy – więc milczę w oczekiwaniu na coś interesującego. Aż tu nagle…

Kostas to ja!

Myśl ta strzelista nie może nie prowokować, a więc prowokuje. Do refleksji, że się tak górnolotnie i dowartościowująco wyrażę.

W poglądach Kostasa rozpoznano poglądy tożsame z moimi. Moje uznano za egzotyczne, unikatowe, rzadkie. Wcześniej zdiagnozowano u mnie trudność komunikowania się ze światem i innymi ludźmi. No i zapewniono, że sama siebie rozumiem świetnie. Ergo? Mnożę siebie, by powiększać małość swych myśli.

Teoria znakomita. Zbrodnia doskonała. Strach opanowany.

Strach, że jest nas więcej: takich Kostasów, takich mnie? Obawa, że jednak istnieje inny świat?

Odkąd przeczytałam, w jaki sposób rzecz ujął poeta Wojciech Wencel, nawet nie usiłuję opisać, jak się czuję: „Jestem tym już trochę zmęczony. Czuję się jak krowa, na której siadają muchy. Muchy nie widzą zachodzącego słońca, w które wpatruje się krowa. Nie dostrzegają metafizycznego horyzontu, który przecież także jest częścią współczesnego świata. Są ślepe, przyciąga je zapach potu. Gryzą”.

Proszę pozwolić Kostasowi zostać Kostasem, mnie krową, a dla siebie wybrać dowolny los.

Zrezygnować, zachowując

2011-12-01T09:43:02+01:00

Już tak mam, że jeśli czegoś nie rozumiem, rzucam się do słownika. Może po prostu ktoś używa słów zbyt nonszalancko. Albo trzyma się znaczeń węższych niż ja. Z takiej semantycznej orgii zawsze wynika jakieś nieporozumienie.

Co prawda nie rozmawiałam z Aleksandrem Kwaśniewskim, ale ponieważ wypowiedział się ostatnio w liczbie mnogiej i do tego mentorsko, poczułam się adresatką apelu byłego prezydenta. Jestem wrażliwa zarówno na liczbę mnogą, jak i na nauki starszych. Otóż Kwaśniewski powiedział, że „jeżeli chcemy osiągnąć coś więcej, to trzeba w sposób świadomy zrezygnować ze swojej suwerenności, zachowując tożsamość”.

No i zaczęło się. „Suwerenność”, „tożsamość”, „coś więcej”.

Jeśli zrezygnuję z bycia Polką, a bycie Polką rozumiem między innymi jako bycie obywatelką niezależnego kraju, to ponieważ bycie Polką jest elementem mojej tożsamości, rezygnując z polskości, nie zachowam tożsamości.

Inny aspekt mojej tożsamości – chrześcijaństwo – nie pozwala także skorzystać z prawa ketmanu, a więc warunkowego zwolnienia z okazywania kim się jest w sytuacji przymusu lub zagrożenia.

No i refleksja trzecia. Być może kluczowa dla sporu: co to znaczy „coś więcej”.
Bo jeśli nie chcę osiągnąć „czegoś więcej”, to mogę dać sobie spokój z rozważaniami o suwerenności i tożsamości.

Polka, chrześcijanka. Wystarczy.

Inwazja nietykalnych

2011-11-24T09:10:50+01:00

W filmie Denysa Arcanda „Inwazja barbarzyńców” nieuleczalnie chory na raka nauczyciel uniwersytecki trafia do szpitala, gdzie – z powodu nadmiaru pacjentów – przysługuje mu jedynie łóżko dostawione na korytarzu. Jego dobrze sytuowany syn proponuje sfinansowanie prywatnej kliniki, jednak ojciec zdecydowanie odmawia: „Głosowałem na publiczną służbę zdrowia i poniosę tego konsekwencje”.

Po niedawnym exposé premiera powinniśmy sobie głośno i dobitnie powtórzyć: „Wybraliśmy rząd Platformy Obywatelskiej i poniesiemy tego konsekwencje”. My wybraliśmy (nie, żebym miała coś wspólnego z tym wyborem – piszę w imieniu narodu), ale konsekwencje poniosą także nasze dzieci i ewentualne wszystkie przyszłe owoce prowadzonej w kraju od lat wzmożonej polityki prorodzinnej.

Po Donaldzie Tusku nie spodziewałam się oczywiście niczego dobrego i w tym sensie jego exposé mnie nie rozczarowało, ale po cichu liczyłam, że przy okazji wykonywania rozmaitych ruchów pozorujących ratowanie Polski przed kryzysem zlikwiduje Kartę Nauczyciela.

Karta Nauczyciela to komunistyczny relikt, który gwarantuje, że mierny nauczyciel może być mierny, byleby wpisywał na bieżąco tematy lekcji i nie przychodził pijany do pracy, dobry nauczyciel może być dobry, byleby wpisywał na bieżąco tematy lekcji i nie przychodził pijany do pracy, a wybitny nauczyciel może być wybitny, byleby wpisywał na bieżąco tematy lekcji i nie przychodził pijany do pracy. Nie streszczam – interpretuję. A rodzice („klienci szkoły”!) nie mają najmniejszego wpływu na to, który z trzech wspomnianych nauczycieli nie będzie po pijanemu uczył ich dzieci. I muszą się cieszyć z prowadzonej na bieżąco dokumentacji.

Gdyby obok Karty Nauczyciela istniała Karta Mechanika Samochodowego, nikt z nas nie miałby nic do gadania, kto, gdzie i po co grzebie w jego aucie. Mechanik samochodowy, nawet taki, który przykręci kierownicę na miejscu koła, byłby nie do ruszenia, zarabiałby tyle samo, ile jego doświadczony i rzetelny kolega, a jedyne kryterium oceny pracy stanowiłyby wpisy w książce serwisowej.

Karty Mechanika w Polsce nie ma chyba tylko dlatego, że los samochodów martwi nas bardziej niż wychowanie, nauka i rozwój naszych dzieci. Premier Tusk nie planuje likwidacji Karty Nauczyciela, bo pewnie liczy na to, że mierna szkoła zapewni mu w kolejnych latach liczny elektorat, który nie będzie rozumiał praktycznej różnicy między niższym i wyższym podatkiem albo między faszyzmem i patriotyzmem.

Taki elektorat to także rodzaj gwarantującej nietykalność karty. Karty Premiera.

O zwłokach, interpunkcji i innych patologiach

2011-10-24T15:54:50+02:00

Oboje z mężem wkraczamy w taki wiek, że lektura świeżej porcji nekrologów powoli staje się niezmiennym punktem na trasie niedzielnych spacerów.

Na razie ten nasz względnie nowy prywatny rytuał nie pełni praktycznej funkcji sprawdzania, co tam słychać u znajomych. Jest za to okazją do refleksji nad poetyką klepsydry oraz do ustnego wyrażenia woli na wypadek, „gdybym ja pierwsza/gdybym ja pierwszy”.

Mój mąż na przykład bardziej niż śmierci boi się, że zgodnie z ostrowską tradycją umieszczą mu na nekrologu zdanie: „Wyprowadzenie zwłok z Zakładu Anatomii Patologicznej nastąpi…”. I już nawet nie o samo słowo „zwłoki” tu chodzi, ale o „patologię” w nazwie zakładu – uważa, że skrzywienie (nawet spore) lędźwiowego odcinka kręgosłupa nikogo nie uprawnia do tak pogardliwych sformułowań. No i absolutnie nie będzie mi wolno (przyjmując, że „on pierwszy”) skorzystać z usług zakładów pogrzebowych o radosnych i niosących nadzieję na zmartwychwstanie nazwach – „Hades”, „Tartar” czy „Cerber”.

Ja z kolei obawiam się w zasadzie tylko usterek ortograficznych, składniowych i interpunkcyjnych. Czasem nawet śni mi się po nocach błędnie zapisany skrót „ś.p.” (z ordynarną kropką między literami). I jeszcze wolałabym może bez tych modnych ostatnio apeli o przyniesienie butelki dobrego wina na stypę zamiast kwiatów i zniczy. Poproszę o kwiaty i znicze.

W równym za to stopniu prześladuje nas lęk przed ujrzeniem na naszych nekrologach frazy: „Śpieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą”. Od czasu kiedy znajoma wpisała te słowa jako motto na laurkę dla swojej dyrektorki przechodzącej na emeryturę, odnoszę wrażenie, że wspomniany wers to jedyny element dziedzictwa literatury polskiej naprawdę obecny we współczesnej świadomości narodu.

W zasadzie nie mamy jeszcze tylko ustalonej strategii na wypadek ewentualnego zakazu umieszczania znaku krzyża na klepsydrach w imię neutralności światopoglądowej państwa i nienarzucania innym swoich przekonań w sferze publicznej. Nie mamy tej strategii dlatego, że na ostatni spacer poszliśmy przed wyborami, nikt się Palikota w sejmie nie spodziewał i jedyną nieco przygnębiającą perspektywą była konieczność nieuchronnego opuszczenia tego najlepszego ze światów.

Polska to jest wielka rzecz

2011-10-09T23:58:25+02:00

W czasie gorących powyborczych komentarzy Radosław Sikorski, odnosząc się do sukcesu Platformy Obywatelskiej oraz porażki Prawa i Sprawiedliwości – oczywiście jak zwykle po przywołaniu jakiegoś rzekomo amerykańskiego powiedzonka o wygrywaniu wyborów – wyznał, że marzy mu się teraz Polska nieinsurekcyjna.

Na takie dictum mnie z kolei nasuwa się intrygujące pytanie, jaka zjawa ukazałaby się ministrowi spraw zagranicznych w II akcie dramatu Stanisława Wyspiańskiego, gdyby Radosław Sikorski został zaproszony na wesele do bronowickiej chaty.

I choć być może sam koncept jest złożony, nie wszyscy pewnie pamiętają bowiem klucz interpretacyjny do „osób dramatu” z „Wesela” (to personifikacje lęków postaci realistycznych) – odpowiedź wydaje się bardzo prosta. Otóż duch Tadeusza Kościuszki idealnie spełnia wszelkie artystyczno-ideowe założenia sztuki Wyspiańskiego oraz wyjaśnia insurekcyjne obawy „ministra Radka”.

W zjawie Tadeusza Kościuszki zogniskowałoby się bowiem wiele wątków, które podsuwa mi mój nieliniowo funkcjonujący umysł: trop amerykański w biografii Sikorskiego, imię jego syna czy wasalna koncepcja polityki zagranicznej.

Gdyby więc Kościuszko spotkał w „Weselu” Radosława Sikorskiego, to poznawszy marzenia polskiego ministra, powiedziałby to samo, co oświadczył carowi Aleksandrowi na wiadomość o wielkości terytorium planowanego Królestwa Polskiego: „to jest pośmiech”. I mielibyśmy w dramacie Wyspiańskiego kolejną złotą myśl (obok „A to Polska właśnie”, „Polska to jest wielka rzecz”, „Miałeś chamie złoty róg”).

„Pośmiech”. W odróżnieniu od amerykańskich powiedzonek brzmi zupełnie swojsko.

Pochwała równowagi

2011-10-08T19:03:04+02:00

Rano schowałam wszystkie klapki i sandały do pudełek, a pudełka – do szaf. Wyciągnęłam półbuty i gumowce. Wolę, kiedy jest jasne, że nadeszła już jesień.

Powrót normalnego rytmu przyrody daje poczucie bezpieczeństwa i stabilności. Dzisiejszy przegląd prasy też.

Polska florecistka powiedziała, że w jej przygotowaniach do szermierczych mistrzostw świata „zachwiana została równowaga pomiędzy pracą a wypoczynkiem, i to zdecydowanie na niekorzyść tego drugiego elementu”. Czas, który pozostał do zawodów, Sylwia Gruchała postanowiła przeznaczyć na odpoczynek.

Holandia wycofuje się z polityki tolerancji wobec tzw. miękkich narkotyków. Przestaje widzieć różnicę między nimi a heroiną. Teraz substancja albo będzie narkotykiem, albo nim nie będzie.

Benedykt XVI, chcąc „uniknąć wszelkiego możliwego ryzyka synkretyzmu”, nie planuje wspólnych modlitw przywódców religijnych, którzy przybędą 27 października do Asyżu z okazji 25-lecia inicjatywy Jana Pawła II. Dzień Refleksji, Dialogu i Modlitwy będzie Dniem Refleksji i Dialogu.

A może jednak świat się na razie jeszcze nie kończy?