Vanuit Porto

Olifantje

2011-02-07T18:48:00.000-08:00

Dit zal één van de laatste foto's zijn geweest die mijn vader met zijn eerste camera gemaakt heeft, want niet zo heel lang daarna leerde ik lopen en ik begon toen prompt en voortvarend aan wat mijn moeder noemde een cursus 'Monteur Bonkar', oftewel 'Sloop-monteur' en hoe kan een kind dat vak beter leren dan door een speeltje van zijn vader grondig onder handen te nemen. Ik had nogal haast met het ontdekken van allerhande zeer interessante zaken want dankzij de overvloedige zorgen van mijn moeder, die niet wilde dat ik net zoals haar oudste kind van de honger tijdens de Jap zou omkomen, leed ik aan overgewicht. “Mevrouw,” sprak de huisarts streng. “Deze jongeman is kerngezond. Nu nog wel, maar als u door blijft gaan met meneertje hier vol te proppen met eten dan is het met die gezondheid snel gedaan. Die arme jongen ontwikkelt geen spiermassa, hij is bezig te vervetten.” Vervetten en leren lopen, dat wilde niet samen en vandaar dat ik pas na een streng dieet – met een achterstand van circa een jaar – mijn eerste stappen kon zetten.Dat leverde mij in het barakkenkamp de bijnaam 'Olifantje' op, vanwege uiteraard mijn pronte omvang en vanwege het gebonk op de houten vloeren die mijn voornoemde eerste voetstappen dientengevolge veroorzaakten. Zelf ben ik op de foto niet te herkennen – ik ben dat kind op de arm van die stralende vrouw, mijn arme moeder … mijn blik werd klaarblijkelijk getrokken door de afbeelding aan de achterwand van niemand minder dan Onze Heiland … In Zijn Naam en in die van Zijn Vader en in die van de Heilige Geest ('Amen') werd ik die dag in oktober 1954 gedoopt.

Mannelijk

2011-02-04T03:52:00.000-08:00

Mijn foto's - Profielfoto's

Foto 1 van 24 Terug naar album · Mijn Foto's

Klik op gezichten in de foto om ze te taggen.

Onderschrift toevoegen

Boos

2011-02-03T19:01:00.000-08:00

Heleen Crul

Heleen Crul is heel erg boos vanwege een islamitische docent van de Hogeschool Amsterdam die weigert vrouwen een hand te geven. “Binnen het islamitische wereldbeeld worden vrouwen gezien als inferieur en onrein. Je raakt ze als man niet aan, je geeft ze geen hand,” schrijft Crul in de NRC van 3 februari. Daar hebben 'we' nou decennia achtereen voor gevochten en als dan eindelijk 'onze' vrouwen mogen rekenen op gelijke behandeling, dan komt me daar opeens … Ja, die docent zal (na een bedevaart naar Mekka, zet Crul er vanwege een vermoeden van relevantie bij) vrouwen wel minderwaardige wezens vinden. Dat geeft niet, dat vinden wel meer mannen. Maar die laatsten hebben dan tenminste nog de beschaving dat niet terstond te laten blijken (daar wachten ze mee tot er banen/functies verdeeld mogen worden). Misschien vindt die docent wel dat Heleen Crul wel gelijk heeft en doet/laat dat hij dat alleen maar omdat het nou eenmaal '(niet) zo hoort'. “Het feit dat u weigert vrouwen een hand te geven zou ik kunnen uitleggen als een teken van minachting voor vrouwen. Heeft u minachting voor vrouwen?” Ik heb vooralsnog geen redenen om aan te nemen dat Heleen Crul de docent in kwestie die vraag heeft voorgelegd. “Toe te staan dat vrouwen geen hand krijgen van een islamitische docent is strijdig met die gelijke behandeling en op geen enkele manier te verdedigen,” briest Heleen Crul. Maar vrouwenrechten zijn in Nederland min of meer gewaarborgd, die lopen niet zomaar gevaar door het uitblijven van een handdruk. Van een docent wordt in de allereerste plaats verwacht dat hij goed onderwijs geeft en mij dunkt dat zijn didactische vaardigheden niet zo heel goed zijn af te meten aan het al dan niet aanraken van vrouwelijke collega's en/of studenten. En gaat die docent nog veel verder in het uiten van zijn door Heleen Crul aanwezig geachte opvatting dat de vrouw minderwaardig is, dan kan men dat gemakshalve opvatten als een vorm van inbraak in 'ons' eigen huis van normen en waarden. En over inbrekers is het huidige kabinet duidelijk, die mag men met een paar 'ferme tikken' het huis uit jagen. Maar ik krijg een beetje de indruk dat Heleen Crul al wil meppen als de potentiële verdachte alleen nog maar de straat in rijdt en zij enig hinder ondervindt van de Arabische muziek die uit zijn auto opklinkt.

'Goedemorgen klootzak'

2011-02-02T07:40:00.000-08:00

"Sayonora teme ... "

'Goedemorgen klootzak' – wie geheel per ongeluk de URL van deze blog kwijt is, die hoeft mij niet te bellen, een mail te sturen of daaromtrent de buren lastig te vallen. Men typt in het zoekvak van Google eenvoudigweg 'goedemorgen klootzak' (men denkt toch dagelijks bij het opstaan aan Maxime Verhagen, dus dat is een handzaam ezelsbruggetje) en het digitale zoekwonder voltrekt zich, deze blog staat op de eerste pagina in het goede gezelschap van onder meer een website waarop men lezen kan dat 'klootzak' in het Japans 'teme' is … Voornoemde Verhagen zal dus ongetwijfeld regelmatig met een welgemeend 'sayonora teme' op het vliegveld van Tokio zijn uitgezwaaid … Achter de internetschermen valt verder te lezen dat men ook naar deze blog gelokt wordt als men op zoek gaat naar een 'geil moluks meisje', naar 'geile oom geert', naar een 'neukpartner', maar ook als men benieuwd is naar bijvoorbeeld 'occulte beeldende kunst', naar 'malevich' of desnoods naar 'ronald giphart' … Helaas levert 'sympathieke briljante man' nog niet het door mij gewenste resultaat op, maar daar kan wat aan gedaan worden …

Waar is het geld?

2011-02-02T05:10:00.000-08:00

No worry ...

Stoere praat uitslaan, in enkele zinnen overtuigend overkomen bij potentiële geldschieters. Daar gaat het in de voorfase van een theaterproject om. Welbeschouwd zou men van tevoren al over een ruim budget moeten beschikken om een reclame-tekstschrijver aan het werk te zetten. Zo iemand die op het lumineuze 'Interpolis … Glashelder' komt of 'Don't worry, there is no sugar' in dat filmpje waarbij een aap achter het stuur van een slingerende auto zit. Dat 'Don't worry' slaat dan op de suikervrije pepsi cola die de doodsbange passagier op de achterbank tijdens de dolle rit krijgt aangeboden … Stoere, grote jongens-praat over 'maatschappelijke relevantie ('revelantie' wordt dat, als de meligheid onvermijdelijkheid toeslaat), over 'identiteits-ontwikkeling' en om het nog erger te maken ook nog eens over 'cultureel erfgoed' … Geen idee wat ik daar zelf mee zou willen bedoelen, maar de mensen met het Grote Geld, die horen dat graag … 'Met dit theaterstuk zal de bezoeker ertoe worden geïnspireerd voortaan geen boeken meer te lezen die in de smaak vallen van de trend-volgende recensenten. Veel beter is het om de Bijbel eens aandachtig door te nemen en als u daar geen bal van snapt, dan komt u met Charles Bukowski in elk geval een heel end (en u slaat waarschijnlijk ook een betere richting in)'. “Kijk,” zegt dan de Voorzitter van de beoordelingscommissie. “Ik lees tussen de regels van dit indrukwekkende betoog toch alleszins een aanklacht tegen eh … nou ja, je weet wel en trouwens, die maatschappelijke – hoe heet het – relevantie die druipt er van af. Hier wordt het Nederlands Erfgoed bepaaldelijk door versterkt en zo kunnen we ons als Nederlanders toch maar weer mooi laten voorstaan op een geheel eigen sterk ontwikkelde identiteit … Aardige jongens die Antillianen … wat zeg je? … Molukkers, ach nou ja …

Geldtekort

2011-01-18T20:09:00.000-08:00

Voor wie over de helft van de maand de bodem van de huishoud-schatkist al in zicht krijgt en die zich dientengevolge geen slemppartijen in de Kroeg meer kan veroorloven, is er een Troostend Woord, zoals zoveel Troostende Woorden die ik mij dagelijks door Bijbelkenners per e-mail laat aanreiken … “Mijn God zal uit de overvloed van zijn majesteit elk tekort van u aanvullen, door Christus Jezus.” (Filippenzen 4:19) ... Toch wel mooi, die Joods-Christelijke Traditie ...

Nieuw Leven

2011-01-18T16:50:00.000-08:00

Volgens de aanstaande ouders zijn het hoofdje, de armpjes en de beentjes van het 4 centimeter lange kind (nog 184 centimeter en het heeft de lengte van Patrick Kluivert vertelt mij het hoofd scouting van AFC Ajax … ) al duidelijk te onderscheiden. Als grootvader in wording kan ik alleen maar beamen dat mijn oudste kleinkind uiterlijk inderdaad al frappant veel gelijkenis toont met vader en anders wel met moeder … Eindelijk mag ik straks weer Pluk van de Petteflet voorlezen, Tommie en Lotje of Tafeltje Dek Je – Ezeltje Strek Je – Knuppel Uit De Zak … Artis Amsterdam, daar ben ik ook al lang niet meer geweest en de Happy Meal bij McDonalds, bestaat dat nog … ?

Laatste draaidag

2011-01-15T04:23:00.000-08:00

Camera Jacques Laureys - Geluid Wouter Veldhuis

Vandaag beleven we de laatst draaidag van de film 'Dakloze herinneringen', nadat we gisteren bij Servaas Maturbongs opnamen hebben gemaakt. “Hé Servaas, hoe is het?” Servaas die weinig mobiel is, die moeizaam loopt, was niet eens boos toen we na een eerste keer aanbellen zeiden dat we de begroeting over wilden doen omdat die gefilmd moest worden en hij dus de keuze had tussen minuten lang achter de voordeur blijven wachten of moeizaam heen en weer lopen … Vandaag wordt op film vastgelegd hoe mijn zoon Benja zich bekwaamt in het spreken van Malajoe. Weinig opwindende beelden, een spectaculaire actiefilm wordt het niet … hoewel dat chagrijnige gezicht dat hij trekt als hij de kamoes/woordenboek op de laptop niet terstond open krijgt het kijken alleszins de moeite waard maakt … bijkomend voordeel: de heer Benja kan de ondertiteling naderhand zelf voor zijn rekening nemen … Na deze laatste draaidag volgt het monteren en vervolgens het monteren en na het monteren moet er rekening worden gehouden met een fase waarin er gemonteerd moet worden …

Film maken

2011-01-14T03:15:00.000-08:00

Een dagboek bijhouden is een genre op zichzelf … impressies noteren zoals “Gisteren naar Geredja Irene geweest. Vooral vrouwen gaan veelal in het zwart, op blote voeten …. ” Maar wat doe ik daar verder mee. De woorden zijn niet te gebruiken, wel de beelden … Die beelden kunnen tot andere woorden, misschien zelfs betere woorden leiden.

Dit is allemaal oeverloos gelul, maar er staat een camera op mij gericht en als ik uit mijn ooghoeken schuin naar boven kijk, dan zie ik de microfoon hangen … Zo gaat dat als men aan een film werkt. Men (Annelotte Verhaagen en John Albert Jansen) wil beelden van de schrijver die aan het werk is.

En is dat dan alles? Nee, want we gaan straks met de filmploeg naar Gennep, waar ik met collega Servaas Maturbongs het één en ander aan belangwekkends ga bespreken ...

Over film maken en schrijven

2011-01-13T17:06:00.000-08:00

Film maken is een zaak van lange adem. Na de opnames in september, oktober en november van het inmiddels voorbije jaar wordt het tijd de schrijver en zijn zoon - in het kader van de film 'Dakloze herinneringen'- aan het woord te laten over het leven in Zeist, twee maanden na hun terugkeer uit Porto – Saparua. Dat valt me zwaar, want waarom zou ik spreken over zaken waar ik beter over zou kunnen schrijven … Film maken en schrijven gaan elkaar in de weg zitten … schrijven over gefilmd worden, dat lukt nog maar net … dat heeft met ijdelheid te maken want John Albert Jansen die het idee bedacht een film over mij te maken, dat is niet zomaar iemand. Jansen werd door Poetry International gevraagd een film over Hugo Claus te maken ter gelegenheid van het 40-jarige jubileum van het festival … Jansen, die al een heel oeuvre op zijn naam heeft staan heb ik 6 – 7 jaar geleden van mij afgeschud toen hij er steeds op aandrong een film over mij, mijn leven, mijn werk te maken. Jansen bleef mij volgen en hij zag in een column van mij ('Echo' – Archipel Magazine / winter 2005) aanleiding om opnieuw bij mij aan te dringen … Niet zo slecht om cinematografisch via John Albert Jansen in één en hetzelfde rijtje te komen als Hugo Claus en de Poolse dichteres en Nobelprijs-winnares Wisława Szymborska. Op de rem trappen, dat gaat niet … De film is weliswaar van Jansen en van Annelotte Verhaagen, maar van mij (en van mijn zoon) wordt uiteraard verwacht dat ik naar beste kunnen, zorgvuldig, doordacht formulerend mijn bijdrage aan de film zal leveren … maar zorgvuldig en doordacht formuleren, dat bewaar ik eigenlijk liever voor hét boek dat naast de VPRO-gids en het zaterdagmagazine van de Volkskrant onmisbaar zal blijken. Maar ja, Kunstbroeders onder elkaar, 'noblesse oblige' en wat men zoal nog meer in overweging kan nemen …

Citaat van Gerard Reve

2011-01-13T08:57:00.000-08:00

Frans Lopulalan

Prikbordfoto's

Ik zou niet meer in een flat kunnen leven, alleen al de gedachte aan het geluid ...van boven- of benedenburen dat ik zou kunnen horen, brengt me in paniek. Ik beklaag die tienduizenden mensen in Amsterdam die chronisch krankzinnig worden van het lawaai om zich heen. Er gebeurt niets tegen en zelf mogen ze ook niets doen. Die buren beneden zouden naar boven moeten gaan en het meubilair en de televisie en dat hele gezin uit het raam gooien. Ja, die mensen ook, want dan pas krijg je rust, begrijp je.
Een staat kan zich verdedigen tegen een aanval, maar een individu kan zich niet verdedigen. Vroeger werd er nog wel iets aan gedaan, dan werd de stroom afgesloten of zoiets. Ik geloof dat negen van de tien mensen die bij klinieken in dagbehandeling zijn, lijden onder herrie van hun buren. Maar voor de Partij van de Arbeid zijn die mensen niet belangrijk; ze zijn maar een kwart van de kiezers. Waarschijnlijk durven ze niet eens de deur uit om bij het stembureau in de rij te staan, omdat intussen hun huis kan worden leeggehaald.Lees verder

door: Citaten van Gerard Reve

2 uur geleden · · Reageren · Feedback bekijken (7)Feedback verbergen (7) · Delen

Alfred Birney, Wouter Veldhuis en 2 anderen vinden dit leuk.
- Frans Lopulalan Ik ben gelukkig nooit vanwege de buren in dagbehandeling bij een kliniek geraakt, wel heb ik een keer in dit kader een avond vastgezeten op het politiebureau ...
  ongeveer een uur geleden ·
- Alfred Birney Ik heb eens een hele familie naar buiten laten komen om met ze op de vuist te gaan, want ik werd gek van die muziek van ze. Ze kwamen naar buiten maar ze wilden niet vechten. Enfin, de muziek ging wel zachter.
  6 minuten geleden ·
- Frans Lopulalan Van de zomer (met alle balkondeuren open) had ik last van de muziek die de (ook nog meezingende) buurkinderen hadden opgezet. Na een kwartiertje besloot ik eens vriendelijk te vragen of het wat zachter mocht ... de buurvrouw deed open en mevrouw schrok zich een hoofddoekje, waarop de muziek geheel uit ging en de balkondeur dicht. Dat was nou ook weer niet de bedoeling, die mensen hebben al last van Carnaval Geert en dan komt de buurman ook nog eens zaniken ... hoe geïntimeerd kun je je medeburgers krijgen ...
  ongeveer een minuut geleden ·
Schrijf een reactie...

Rare dag

2011-01-10T19:30:00.000-08:00

De dag begon goed, met Crosby, Stills & Nash op de radio en goed geluimd wachtte ik op Anis Dujé die maar drie kwartier later dan afgesproken ten tonele verscheen. Dujé belde zelfs op, hetgeen opmerkelijk is aangezien Dujé vier raszuivere Moluckse Grootouders heeft en Moluckers over het algemeen een hekel hebben aan klok kijken. Zelfs de kalender is aan hen niet besteed, "O, hadden we - echt waar, man? - déze vrijdag afgesproken? Wat voor dag is het vandaag dan? Wat? Zondag? Shit, man ... " Om het extra wachten wat te veraangenamen heb ik toen maar een Heel Erg Aardig Bericht gestuurd naar Otjep Rahantoknam, want Vriend Otjep voelt zich om hem moverende redenen Tamelijk Onheus Bejegend door mij ... Het heeft er alles weg van dat Moluckers in het Koninkrijk na het opheffen van het onvolprezen KNIL de kleinzerigheid tot cultuur hebben verheven ... Zo erg was het niet wat ik over Vriend Otjep schreef in mijn leerzame stukjes 'Persoonlijke Vrijheid' en 'Over de schaamte (loosheid)' ... Men snapt zo langzamerhand niet waarom Moluckers, op weg naar het Vaderland, altijd van Schiphol vertrekken. Eén sprong met die onbetamelijk lange tenen en men landt op het vliegveld van Makassar ... Over die kleinzerigheid raakten Dujé en ik maar niet uitgepraat want een theaterstuk hoort tenslotte ergens over te gáán. We noteerden de ene briljante inval na de andere en we waren lyrisch over de acteurs die het stuk zullen gaan dragen, totdat ik op het lijstje de naam Joshua Timisela zag staan. Dat is die man wiens Ego ik met een een schot hagel aan flarden heb proberen te schieten ... Wellicht toch verstandig als ik een keer mijns ondanks naar die 'film' van Timisela ga om na afloop wat lovende woorden her en der vandaan te harken ... Principes zijn mooi, maar ze moeten maar liever niet ten koste van ons prachtige theaterstuk gaan ... ""Sterk' heet die film ... Dat verzin je toch niet? Nou, Timisela wel ... " Een voordeel is wel dat ik dan met voornoemde Vriend Otjep kan gaan om diens Boosheid wat te temperen. Vriend Otjep mag dan betalen want als Verrichter van Grootse Wercken ten dienste van alle Moluckers in het Koninkrijk, bij het Landelijks Steunpunt Educatie Molukkers, verdient Mijn Vriend uiteraard een Stevig Salaris, dat iedere maand juichend door de Staat betaald wordt ... Het onvermijdelijk vele bier na afloop (en voor alle zekerheid ook vooraf) betaal ik dan wel want alsof de dag nog niet geslaagd was kreeg ik 's avonds laat per mail een heuse baan als vacatureverkoper aangeboden, daar mag Vriend Otjep uiteraard van meedrinken ...

Draaghout

2011-01-10T04:19:00.000-08:00

Achter het o zo idyllische strand van Sirsahone (Saparua) ligt het oerwoud waar dagelijks gewerkt wordt, waar in november de kruidnagelen geoogst worden. Men gaat nooit zonder parang het oerwoud in en om die dingen het makkelijkst te vervoeren hakt men een spleet in het uiteinde van een stuk bamboe en daar klemt men de parang in. Ruimte genoeg aan zo'n draaghout om er nog andere zaken aan te hangen. Bijvoorbeeld zo'n zak waar het één of het ander in gezeten heeft en die natuurlijk afkomstig is uit een winkel in Kota Saparua. Opvallend veel winkeliers zijn van Chinese afkomst (dat zijn toch Chinese lettertekens op die zak? In elk geval geen Sanskriet of Arabische raadsels) en wie om hem moverende redenen de pest aan Chinezen heeft, die begroet de winkelier met een opgewekt 'Pagi Cip' … de winkelier voelt zich vereerd en is tot afdingen bereid want hij denkt dat hij met 'Chief' wordt aangesproken, maar bedoeld wordt 'Cipit', oftewel 'Spleetoog'.

Iring Dikau

2011-01-08T15:47:00.000-08:00

Na die hersenbeschadiging lukt het mijn vriend Servaas Maturbongs niet om lang achtereen te praten, lukt het maar moeilijk om te lopen of om zijn geliefden te omarmen. Hoe graag zal hij vanuit zijn eigen woning naar zijn stervende moeder hebben willen marcheren, hoe graag had hij de breekbare Moeder nog één keer in de sterke armen van de Zoon willen koesteren. Hoe graag had hij vandaag haar Laatste Reis willen inluiden met gedichten en gezangen.

Geld

2011-01-07T20:08:00.000-08:00

Soekarno en Hatta op het biljet van honderdduizend rupiah (ca. € 10,== … ), dat is psychologisch een sterke zet van de Indonesiërs, want honderdduizend rupiah, dat is op Maluku een klein vermogen waar dagen achtereen van gegeten kan worden. Wie zo'n biljet in handen krijgt gelooft de eigen ogen maar amper en steeds als men met vol stromend gemoed aan dat moment terugdenkt waarop het geld uit die dikke enveloppe uit Holland tevoorschijn komt, dan zijn daar ook de beelden – gesluierd achter een nevel van tranen, door ontroering gerijpt – van de Vaders des Vaderlands. Geweldige kerels die Soerkarno en die Hatta, heel anders dan Kapitan Pattimura die het alledaags met een schamele duizend rupiah moet doen. Maar Pattimura werd dan ook 1817 smadelijk door de Hollanders opgehangen nadat hij Benteng Duurstede op Saparua had ingenomen om daarna geheel de familie van de Nederlandse Resident over de kling te jagen. Waardeloze man die Pattimura, men moet maar liefst vijf keer dat hoofd van hem uitvouwen om een lullig ritje van Porto naar Kota Saparua te betalen. En tien keer voor een pakje kretek-sigaretten …

Over subsidie gesproken

2010-12-21T06:17:00.000-08:00

Gesubsidieerd snoepgoed, speciaal voor Molukkers

Naar aanleiding van ´Gesubsidieerd´ ...

Servaas Maturbongs

Vooral in dit opzicht dienen de zich in lethargie wentelende Molukkers zich te hoeden voor het gedoogkabinet van Rutte cs. Heb het hier vaker over aan de stok gehad met onze mensen omdat ik ons zie als mensen nog steeds behept met een koloniaal mindset die niet uit hoefden te gaan van eigen kracht als mensen die aan een ander (VOC) gedienstig zijn om vooruit te komen en daarom massaal toetraden tot het leger, de zorg, het ambtenarenapparaat, het onderwijs...Zelf in Indonesië vertonen Molukkrs dit trekje, witte boorden, een vaste betrekking,status etc. ...we zijn er door vergiftigd, elk eigen initiatief in de kiem gesmoord, slachtoffers...

Frans Lopulalan

Ja, dat kun je gerust ziekelijk noemen ... ook in Porto wordt met ontzag gesproken over onderwijzers. Men is dan in het dagelijks spraakgebruik geen 'bung x' of 'usi y' meer, maar 'Guru X/Y' …

Servaas Maturbongs

Vroeger ook in de Marinjo, iedere Molukker met meer dan ULO wilde ing., drs of ir. voor zijn naam... ik vergat de sociaal werkers nog te noemen die via een aangepast Moluks traject odf het 1000-banenplan Molukkers (feitelijk onbevoegd aan de bak kwamen) ...

Frans Lopulalan

Ja, in dat opzicht zijn Molukkers echt Bounty's ... Men wil de status die men zelf de Hollanders toewijst ... Hollanders hoeven helemaal niet te discrimineren, dat doen Molukkers zelf wel ... Men is geen filmmaker, men aapt (meer dan toepasselijk werkwoord) de Hollandse filmmakers na …

Servaas Maturbongs

Zoals ik al schreef; 'koloniale mindset'', naar beneden trappen en naar boven likken, hoort er ook bij...

Gesubsidieerd

2010-12-20T18:25:00.000-08:00

Zielig hè ... ?

Molukkers, 'soms' heb ik genoeg van dat slachtoffertuig, dat als varkens in de modder het eigen leed koestert en als het even lukt ook nog eens te gelde maakt. Met dat laatste doel ik op de situatie waarin de subsidiepotten (“Waar vind ik die? O, daar, waar al die Molukkers heen kruipen.”) weer eens ruimhartig door diverse Nederlandse Missionarissen in Overheidsdienst worden omgekeerd. 2011 wordt het jaar waarin herdacht wordt dat zestig jaar geleden de eerste Molukkers naar Nederland kwamen en dat zal men weten ook … Wat een leed hebben 'wij' moeten ondergaan … dus duwen we de strijkstok in voornoemde potten en van de fooi die er overblijft stellen wij Kunstenaars aan die al dat leed moeten verbeelden in de vorm van schilderijen, films en theaterstukken. Gedacht moet uiteraard niet worden aan Echte Kunstenaars zoals Ben Manusama, want die schildert honden waarvan ze in het asiel nog nooit een exemplaar binnen gehad hebben (bordje ernaast: “Ik ben geen hond en Magritte heeft daar nog een zware pijp aan gerookt.”). De films worden uiteraard gemaakt door de gebroeders Henry en Joshua Timisela, want die hebben in Tiel hun naam gevestigd met het Meesterwerk 'Sterk' (zo heet de film echt). En als de heren Timisela even geen tijd hebben, dan kan de Eervolle Klus wel aan de buurvrouw gegund worden, want zo moeilijk is filmmaken helemaal niet, dat hebben deze mannen wel aangetoond … men plukt wat Hangjongeren van de straat, men verbiedt ze ook maar enig acteertalent aan de dag te leggen, men legt ze teksten in de mond waarvan niemand snapt waar ze over gaan en als de cameraman begint te zaniken over kaderen en belichting, dan wordt de man getrakteerd op een pak slaag dat warme herinneringen oproept aan het onvolprezen KNIL … de camera zal ter hand genomen worden door een kreupele reuma-patiënt met Parkinson, die van tevoren met whisky volgegoten dient te worden … 'Sterk', inderdaad. Goddank wordt er ook nog theater gemaakt, met teksten die bedoeld zijn een wereld tevoorschijn te toveren, waar de Subsidie-snuivende Molucker nog nooit van gehoord heeft.

Volgens de Wet

2010-12-16T08:53:00.000-08:00

Strafbare Kunst - Karim Lessy

Zoals het Paradijs een ware hel kan zijn voor eenieder die zich daar niet thuis voelt, zo brengt de geschiedenis slechts een Wetboek van Strafrecht voort met daarin opgenomen hardvochtige vonnissen voor eenieder die zich niet door die geschiedenis wenst te laten beperken … “Gij zult met hoon gestenigd worden indien gij uw schrijverschap niet uitsluitend wijdt aan de droeve lotgevallen van uw lief te hebben landgenoten.” “Gij zult gevierendeeld worden indien in uw werk niet op iedere bladzijde de laaghartigheid van de Hollanders aan de kaak gesteld wordt.” “Gij zult op een smeulend vuur van sagopalm-bladeren geroosterd worden indien gij niet ieder kwartaal een naar de werkelijkheid vervaardigd schilderij aflevert van vrouwen in sarong en kabaya óf van mannen in het uniform van het KNIL.” “Gij zult op eigen kosten in een lekkende roeiboot op reis gestuurd worden naar het eiland van uw voorouders indien gij in uw films geen beelden vertoont van zogeheten Molukse Jongeren van de 3e generatie die met gevaar voor eigen leven bij de ingang van het arbeidsbureau nog snel, snel een jointje roken.” “Gij zult met Bijbelteksten om de oren geslagen worden indien gij diezelfde oren niet laat hangen naar wat gij verkiest te noemen 'Wijsneuzen die nog te belabberd zijn om hun identiteit te baseren op iets anders dan alleen maar hun godvergeten 'Molukse' geschiedenis'.”

van Kunstenaars en pooiers

2010-12-14T15:50:00.000-08:00

Zonder titel - Kitty Luhulima

Opeens worden ze ontdekt, Grootse Kunstenaars zoals Kitty Luhulima en Karim Lessy. Hun 'ontdekker' heet Derek Leatemia die met zijn Rotterdamse organisatie BTHECITY zoveel mogelijk van hun artistieke glans op zichzelf probeert te laten afstralen. Derek Leatemia – onthoudt u die naam – noemt zichzelf 'ex-Kunstenaar', hetgeen natuurlijk vragen oproept, want is men Kunstenaar dan is men in die hoedanigheid geboren. Hier is geen sprake van een winterjas die men na emigratie naar warmere oorden zomaar kan afdanken. Derek Leatemia is selectief in zijn ontdek-drift. Hij kiest Kunstenaars uit die met hem de Molukse achtergrond delen. Die Kunstenaars hebben Baas Derek helemaal niet nodig want het is op grond van hun kwaliteiten dat ze hun weg wel zullen vinden naar het Amsterdams Stedelijk Museum, naar Boymans van Beuningen, naar Kröller Müller en – als we toch op reis gaan – naar het Madrileense Prado en naar het MOMA in New York. Maar Molukkers zijn ongeneeslijk sentimenteel en ze gunnen het Baasje Leatemia wel dat hij mag pronken met hun veren– hij is hun landgenoot tenslotte en komt zijn familie niet van hetzelfde eiland als die van hen zelf? Maar hoe gaat dat met kleine pooiers als Chef Dé-El? Men raadt het al … wie zich door deze handelaar in tweedehands condooms argeloos laat begeleiden naar winderige afwerkplekken, die zal nooit beschikken over een Eigen Goed Geoutilleerd en Druk Beklant Stijlvol Bordeel. Derek Leatemia – onthoudt u die naam, belt u vooral de Zedenpolitie als die naam in het schermpje van uw gsm hinderlijk oplicht – is het prototype van de Molukse Opportunist onder wiens verzuurde adem de meest Prachtige Schilderwerken verschrompelen tot knullige tekeningen, vervaardigd door uit-getherapeutiseerde tbs-klanten. Kitty Luhulima en Karim Lessy zijn niet bereid om zich door Oplichtertje Leatemia als kwartjeshoer te laten behandelen en zij hebben op eigen kracht een expositie geregeld in het Elburgse Zwaluwenburg. Maar hoe gaat dat dan met een volleerde loverboy als voornoemde Kunst-parasiet? Men raadt het al … dat likt zich een weg naar de organisatoren van de expositie en dat presenteert zich als … ja, als wat eigenlijk? Hoogstwaarschijnlijk als Universele Huilebalk die de Galeriehouders daar in Elburg op de mouw speldt dat 'de' Molukkers zich nog altijd 'gekoloniseerd' voelen en dat dat 'reuze zielig' is en dat, en dat … En zo'n galeriehouder, behept met gereformeerde chromosomen daar in Elburg, die is het eens met de pseudo kunstzinnige uitvreter. Niet alleen de Luhulima's en Lessy komen volgend jaar aan bod, ook Kunstenaars van Molukse afkomst die nog niet helemaal begrepen hebben dat het dankzij hen is dat het Parmantige Mannetje in Hoge Kringen onbeschaamd zijn deerniswekkende erectie mag vertonen … Zoals de akkers boeren nodig hebben en geen landeigenaren, zo gedijt Het Internationale Culturele Erfgoed onder de artistieke magie van de Luhulima's en de Lessy's, maar kwijnt datzelfde Erfgoed weg onder de dievenhanden van de Leatemia's.

O ja … Derek Leatemia liet zich onlangs in Capelle aan den IJssel zomaar filmen op een feest ter gelegenheid van eh, van eh ... “Waarom zouden we die verlopen kop van jou nou moeten verfilmen?” werd er op diplomatiek toon gevraagd. “Omdat ik iets heel moois ga voordragen,” sprak de man die wij allemaal kennen van 'Opsporing Verzocht' (“Eh ja, ik presenteer dat programma”, verklaarde Leatemia na enig doorvragen van de kant van de wijkagent). Mooi was het inderdaad en Leatemia werd na zijn gedenkwaardige optreden vanuit de zaal besprongen door alles wat Blond, Zwaarborstig en Langbenig was – de ('ex'- ) Kunstenaar mag tenslotte graag bevrediging halen uit zijn Werck – , waarop hij besloot om maar niet te zeggen dat hij had voorgedragen uit 'De kou en het vuur' van niemand minder dan Frans Lopulalan.

Identi - wat ... ?

2010-12-07T17:20:00.000-08:00

Filmmaker John Albert Jansen ergert zich ...

“Ondertussen erger ik me al jaren aan die nadruk op kleur en etniciteit en religie, die steeds meer in het debat is geslopen, waardoor jongeren zich minder en minder op de wereld en steeds meer op de eigen groep richten.” Die woorden schreef filmmaker John Albert Jansen mij toen wij van gedachten wisselden over de Cineblendavond waar indrukwekkende dingen gezegd zouden worden over 'de Molukse identiteit'. Gelukkig herhaalde John Albert Jansen deze woorden voor de microfoon toen op die avond het plichtmatige gezanik maar voortduurde … Er werd ongeveer gezegd dat identiteit uitsluitend, doch als het een beetje mee zit slechts voornamelijk te baseren is op etniciteit … de kolonisator 'in ons' deed nog steeds Heel Erg Lelijke Dingen met ons … wat voor Heel Erg Lelijke Dingen dat waren, dat werd er gelukkig niet bij verteld want men bedacht waarschijnlijk bijtijds dat het koesteren van de slachtofferrol welbeschouwd toch een beetje pervers is … maar het werd toch maar even gezegd en men wil op zo'n avond ook wel eens haar/zijn eigen parmantig uitgedragen mening voor het voetlicht brengen … Waar ik heel erg plezier in had was mijn opmerking dat ik mij ook wel eens met Gerard Reve identificeerde en ook met Rob Rensenbrink, hoewel ik in die WK-finale van 1978 dat doelpunt uiteraard wel gemaakt zou hebben. Had men mij langer het woord gegund, dan had ik kunnen opmerken dat ik mij ook identificeerde met die blij lachende man op rij zeven, stoel 5 die in het gezelschap verkeerde van een wel Zeer Appetijtelijke Dame (stoel 4) … Maar gelachen werd er niet want Molukkers en humor, dat gaat niet altijd goed samen. Molukkers willen klein gehouden worden en daarmee moet ik warempel die vrouw met dat gortdroge verhaal over de kolonisator wel degelijk gelijk geven want Molukkers … maar ja, daar ging het de hele avond (niet) over … Wat zijn dat eigenlijk, Molukkers?

Geen spoor van mijn vader

2010-11-18T14:39:00.000-08:00

In Porto op Saparua trof ik geen enkel spoor van mijn vader aan. Niets van zijn voetstappen, niet eens een echo van zijn stem. Al herinner ik mij die stem maar al te goed als mannen op straat, op dat hoge volume en met dat ruige accent van Porto, wild spelende kinderen bulderend tot de orde roepen. Het huis van mijn grootvader staat er niet eens meer. Wat daar ligt is een open plek, door onkruid overwoekerd en op sommige plekken omwoeld door de varkens die vrij in het dorp rondlopen. Zelfs een herinnering aan het huis kan ik niet met mijn vader delen. Wel heb ik foto's gemaakt vanaf de weg die voor het braak liggende erf loopt, maar waarschijnlijk is ook de omgeving rond het huis veranderd sinds mijn vader daar – ergens in de jaren veertig van de vorige eeuw – voor het laatst geweest is.

“Tja, Pa … dit is het dan.” Dat is het enige wat ik bedenken kan als ik de weg naar beneden volg en op het kruispunt besluit rechtsaf te gaan. Niet dat steile gedeelte rechtdoor weer omhoog naar Bogor, waar nicht Suzanna met haar zoon Petrus woont … de weg naar rechts volgend kom ik uiteindelijk uit bij de kleine marktplaats van Porto waar de ojeks staan, waarvan er één mij naar Kota Saparua brengt waar ik neef Onny in zijn winkel opzoek. Onny die mij steeds weer met ontroering in de blik verwelkomt … “Goed dat je er bent, neef. Kom zitten, neef. Het is goed om als neven samen te zitten.”

Niet verrast

2010-11-15T08:56:00.000-08:00

Na zes weken op Maluku komen de sentimenten pas als de familie ons op de steiger, waarvandaan de speedboat vertrekt, huilend uitzwaait en ik me langzamerhand realiseer dat ik wellicht voor het laatst in Porto ben geweest. Dat ik voor het laatst dat welhaast obsceen grote witte kruis naast de Vredeskerk/Gereja Irene heb gezien. Porto riep en ik ben gekomen. Porto riep mij niet opdat ik in Porto zou blijven. Porto riep omdat ik mijn zoon naar Porto moest brengen.

“Ik zie een zekere distantie bij jou,” merkt filmmaakster Avé op als ze mij op de tweede of de derde dag interviewt in Benteng Duurstede. “Ja,” zeg ik. “Erg emotioneel wil het maar niet worden bij mij. Op de boottocht hierheen vanaf Tulehu wist ik geen andere vraag te bedenken dan 'Hoe kan ik hier over schrijven?' Dit alles verrast mij niet. Ik ken het allemaal, het is mij vertrouwd.”

Heel even Jakarta

2010-10-03T08:31:00.000-07:00

Opeens heb ik geen idee meer wat ik mij ooit bij Jakarta heb voorgesteld. De stad spreekt me niet aan, wel de mensen die mij om niets aanspreken. Of eigenlijk om heel weinig, om die vracht rupiah's, omgerekend een paar eurocenten die ik zou moeten betalen in al die eettenjes in de oude stad. Maar helaas kan er vanwege de GGD geen sprake zijn van eten kopen op straat ... Eettentjes zijn het ook niet, men heeft het hier over rijdende kraampjes die vaak kleurrijk zijn opgesierd ... Ik voel vooral deernis met al die mensen die aan een paar centen proberen te komen, maar ik snauw ze toch maar weg als ze op vliegveld Soekarno-Hatta bij de bagage-afgifte proberen mij hun kruiersdiensten aan te smeren ... Omdat ik stoer genoeg ben om mijn eigen bagage te vervoeren, maar ook omdat ik me ronduit beroerd zou voelen om de luizige fooi die de jongens in blauw en zwart voor hun diensten betaald krijgen ... maar aan de andere kant ... maar ja er zijn zoveel andere kanten ...

Overigens, wie graag een parodie wil zien op westerse binnenhuisarchitectuur die raad ik het hotel aan, waar ik een nacht bivakkeer ...

Vertrekken

2010-10-01T15:27:00.000-07:00

'Partir c'est mourir un peu', zo heet dat – ijs, weder en spelling dienende – in het Frans, vertrekken naar Porto op Saparua betekent een eerste stap zetten naar een nieuw leven …

Ingehouden

2010-10-01T03:53:00.000-07:00

Jaren zestig van de vorige eeuw – ik stond in de opening van de kamerdeur en ik popelde om die oom eens van dichtbij te bekijken maar een enkele blik van mijn vader, het hoofdschudden van mijn moeder hield mij op afstand … ik verstond weinig van wat die oom mijn vader op sombere toon toefluisterde, ik verstond helemaal niets van de grimassen die mijn vader trok, van de tranen die in zijn starende ogen opwelden … mijn vader en huilen, dat leek op die keer dat ik een dame ergens in een dorp aan de Ierse westkust in goed gearticuleerd Engels naar de weg vroeg. De dame monsterde mij met aan wantrouwen grenzende verbazing en zij vroeg toen aan mijn toenmalige geliefde 'Is the man really speaking English?' … Bij een buitenaards wezen met vreemde huidskleur bedenkt men geen Engels, bij een beroepsmilitair van het KNIL bedenkt men niet de grimassen die wij trokken als diezelfde man ons in een woedend betoog de basisbeginselen van wellevendheid bijbracht, niet dezelfde tranen als de onze als na de preek de klappen met de broekriem volgden. Het ingehouden huilen, dat vreemde trekken met de mond gold de de dood van mijn grootmoeder in het opeens wel heel erg verre Vaderland, die mijn vader door die oom kreeg aangezegd.

Vandaag, een jaar geleden was ik het zelf die een moment opeens onherkenbaar was voor Joch Bé … ik kreeg de dood van mijn moeder door Broer Ef aangezegd en Joch Bé hoorde hoe mijn stem brak toen ik aan de telefoon de droeve tijding doorgaf aan Geliefde. Joch Bé is er niet zo één die zich op een afstandje, in de opening van de kamerdeur laat fixeren want zijn Geest heeft al zoveel generaties achtereen over de slagvelden gezworven. Hij heeft ze gehoord, de onverzettelijke mannen die in het stervensuur om hun moeder roepen, maar ik besloot terstond tot vermanning toen ik zijn troostende handen van achteren op mijn schouders voelde. Ik besloot mij, vijftig jaar na mijn vader, in te houden. Niet uit een zucht naar decorum, maar in het besef dat de balans, de cadans bewaard moet want de lange mars is nog lang niet ten einde. En van opgeven weten wij niet, wij van Maluku die op de troepentransportschepen naar Nederland zijn gekomen … 'Does the soldier really surrender?', dat zal men nooit een dame in een dorp aan de Ierse westkust horen vragen.