Naif Karabatak

Dinazor Olmayı Seçenlere

2023-04-17T14:48:00.002-07:00

Kimin ne yazdığıyla, kimin neyi savunduğuyla, kimin kimle olduğuyla pek ilgilenmem. Sadece insanları daha iyi tanımak için, bütün bunları donelerden biri olarak görürüm, kesin hüküm olarak asla almam.

O nedenle her lafa atılmıyorum, her söze cevap vermeye kalkışmıyorum, her konuda fikir sahibiymiş gibi öne atılıp ahkâm kesmeye kalkışmıyorum. Çoğunlukla içimden geleni yazıyorum ve illa da doğru bildiğimi. Her ne kadar doğru bildiğimi yazdığıma inansam da, herkes gibi ben de yanılabiliyorum. Doğru bildiğimin yanlış veya eksik olduğunu öğrendiğim anda ya düzeltir ya da yazdığımı hemen silerim. Silinmeyecek gibiyse, kendi düzeltmemi, bir başkasının uyarmasına, mahkeme yazısı göndermesine gerek duymadan düzeltirim. Bu kadar şeyi 'yaparım', 'ederim' dediğim halde, bazen tansiyonum çıkar, bazen şekerim yükselir, bazen de düşer ve ben de şirazeden çıkarım. İşte o zaman çok sağlıklı değerlendirme yapmak mümkün olmaz. Sosyal medya, tam da böyle bir şey aslında. Çok da sağlıklı değerlendirme yapma şansını vermiyor. Her kafadan bir ses çıkıyor. Herkes her şeyi oturduğu yerde biliyor. Dünyanın öbür ucunda, bir ağacın kovuğunda olan şeyi biliyor. Dokunmuş gibi hisse sahip, sesini duymuş bir kulak, görmüş bir göz, anlamış bir beyin, farkına varmış bir yüreğe sahipler. Hepsi iyi matematikçi, iyi jeolog, iyi mimar, iyi mühendis, iyi doktor, iyi marangoz, en iyi bakan, en iyi başbakan, en iyi cumhurbaşkanı, en iyi alim, en iyi hoca, en iyi imam, en iyi karikatürist, en iyi yazar.. bu böyle devam eder gider, sonunda ne yazar, ne yazmaz, belki de Ali yazar, Veli bozar. Üstüne vazife olmayan her konuda "bilgi sahibiyim" demek bir hastalıktır. Hatta “hem bilgi sahibiyim hem de çözümünü biliyorum” demek başlı başına küstahlıktır. Bir insan, kim olursa olsun her şeyi bilmez. Her şeyi bildiğini söyleyen hiçbir şey bilmeyendir. Belki de sırf bu nedenle “çok bilen çok yanılır” derler.

Sözü bu kadar uzatmamın elbette kendimce haklı nedenlerim var.

Benim gibi veya benden daha yaşlı olanların her konuya karışmasına bir anlam veremiyorum. Tamam, emekliyiz. İşimiz yok, torunla torbayla uğraşıyoruz. Zamanımız çok, canımız da sıkılıyor. Uğraş da arıyor olabiliriz. Ama bu, bizim her şeyi bildiğimiz manasına gelmemeli. Öyle bir şey yok. Yaş almak başka bir şey, başta akılı muhafaza etmek çok daha başka bir şeydir. Oysa bana göre -yanılabilirim de- bildiğimiz konularda, tecrübelerimizle ve özellikle de bize sorduklarında cevap versek çok daha faydalı oluruz diye düşünüyor ve o nedenle her konuya maydanoz olmamaya aşırı özen gösteriyorum. Bu kendimi sınırlama, frenleme değil, 'haddimi bilme' olarak da tarif edebilirim.

Gelelim, benden de dinazorlara...

Bunların başında Ankara eski Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Melih Gökçek gelir. Başta söyleyeyim. Bana göre, İbrahim Melih Gökçek, Cumhuriyet tarihi boyunca Ankara'nın gördüğü ve göreceği en iyi belediye başkanıdır. Nasıl seçildiği, nasıl kazandığı, o koltukta nasıl kaldığı, nasıl indiğiyle ilgilenmiyorum. Görev yaptığında başarılı işler yaptı. Görevi bıraktı, halen onun yaptığının binde birini yapan yok. Yani aslında o 'bir bilen.'

Önemli konularda görüşüne başvurulan, belki danışılan, belki fikir alınan ve belki de ara sıra yapılan veya yapılacak hataları izale eden görüşlerin sahibi olabilir. Bu, hem kendisine hem işbaşındaki başkana hem de Ankaralılara fayda getirir. Bunun dışındaki her konuşma, bunun dışında her lafa maydanoz olma girişimi ise onun değerini düşürür. Benim de değerimi düşürür. Burada tek tek yazmak, isim vermek gerekmez. Ama İbrahim Melih Gökçek başta olmak üzere "bir bilen" olması gerekirken, "bir dinazor" olmayı seçenlere, naçizane tavsiyemdir. Hem aslında bu tavsiye, en başta kendimedir. Emekliliğin tadını çıkaralım ama birden de fosilleşmeyelim. Arada görüşümüzü belirtelim, bize sorulduğunda fikrimizi ifade edelim ama çoluk çocuğun oyuncağı da olmayalım.

Bu kadar hırs, bu kadar doyumsuzluk adamı hasta eder. Ne gerek var; kalan ömrümüzü kargaşayla, kaosla, ona buna laf çakmakla, ondan bundan laf yemekle, tansiyon ve şekeri tavan yaptırarak, ne dediğimizi bilmemekle mi geçireceğiz?

Kabul edelim ki, bizim sıramız ufak ufak geçiyor. Şimdi gençlere yer açma zamanı!

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Kurt Yediği Ayazı Unutmaz

2023-02-27T01:29:00.006-08:00

Depremin üzerinden 22 gün geçti. Geriye dönüp baktığımızda gördüklerimiz, bundan sonra göreceklerimizin de bir yansıması olması açısından dikkate değer.

Ama sadece ve kuru kuruya “dikkate değmemeli”, ibret de alınmalı, hesap da sorulmalı, suçu olanlar sorgulanmalı, görevini yapamayanlar da ya çıkıp “yapamadım” deme olgunluğu göstermeli ya da “yapamadın kardeşim” deyip, görevden uzaklaştırılmalı.

Bütün bunları yapmak için dürüst olarak ve bütün siyasi tercihleri bir yana bırakarak değerlendirme yapılmalı ama nedense bunu hiçbirimiz yapmıyoruz. Belki de çoğumuz yapmıyoruz. Kimi “deprem oldu, bundan ne kadar siyasi itibar elde edebilirim” derdine, kimi “Deprem oldu, bize muhalefet edenlerin gerçek yüzünü gösterme zamanı” deme derdinde. İkisi de aynı oranda iğrençtir.

Depremin olması veya engellenmesi hiçbirimizin elinde değil. Ancak depremde can ve mal kaybını en aza indirmek, hepimizin elindedir. Daha çok da yerel yöneticiler başta olmak üzere iktidar olanlarındır.

Depremin hemen sonrasını koordine etmek, depremden çıkan insanları mağdur etmeden, soğukta bırakmadan, aç ve açıkta kalmasına fırsat vermeden çadırlara yerleştirmek, yerel yöneticilerin işidir. Sonrası çadır kentler kurmak, iaşe, giyim ve gerekli ısınma ve kullanma malzemelerini temin ederek desteklemek ise genel idarenin, STK’ların, hayırseverlerin işidir, işi olmalıdır. Bütün bunlar birkaç günlük iş. Sonrasında çadır kentler, konteynır kentler ve tabii ki süreyi çok uzatmadan deprem konutları…

***

Ama böyle olmadı.

10 ilde de ‘Yerel Yöneticiler Yönetemedi.’ Birisi değil, ikisi değil, üçü değil, tamamı sınıfta kaldı.

Bazı iller kurtarma adına şanslıydı. Bazı iller de -özellikle Adıyaman- kurtarma konusunda (yolların da kapanması) nedeniyle şansızdı. Bu şansızlığa yerel yöneticilerin beceriksizliği de eklenince, günlerce aç ve susuz kalan insanlar, enkazın alından gelen bağırışlarla her an yeni bir acı çekmeyi sürdürdüler.

Üç gün boyunca Adıyaman’da ‘kurtarma’ demek, elle müdahale demekti. İnsanlar annesini, babasını, kardeşini, evladını, komşusunu veya başka bir canlıyı kurtarmak için çıplak elleriyle mücadele etmek zorunda kaldılar.

Bir gün değil, iki gün değil, üç gün değil, on güne kadar enkaz altında kurtarılmayı bekleyen insanlar ve enkazın başında da “burada canlı var” diyen insanların feryadını duymak istemeyenler vardı.

“36 saat boyunca bir parça ekmek veren olmadı, yağmur suyu içtik” diyen bir okul müdürüyle görüştüm. Adıyaman şehir merkezine 20 kilometre uzaklıkta kurulan AFAD deposunun, sadece Adıyaman’a değil, afet durumunda bölgeye bile yeteceğini “şişinerek” söyleyenler, o depodan birkaç parça ekmek alamamışlardı.

Enkazları gezen AFAD gönüllüleri “malzeme yok” diye enkaza müdahale edemediklerini söylüyorlardı ama podyuma çıkan mankenler gibi salınmayı da ihmal etmiyorlardı.

Evet, Gaziantep ve Besni yolu kapalıydı. Yardımın geç geleceği belliydi. Daha erken gelsin diye “feryat” eden bir tek yetkili yoktu. Bütün yetkisiler ise canhıraş bağırıyordu ama sesini duyan olmuyordu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 10 ili tek tek gezdi ama aslında ona hiçbir şey göstermemek için o kadar çok kalabalık ettiler ki, o kadar çok şeyi gizlediler ki, sadece bu başarıları nedeniyle alkışlamak gerekir.

Yağcılık ve yalakalık “idarecilik” değildir.

Artık bazı şeyleri konuşmanın tam zamanı.

Yapamadığınız işi bırakmak için bundan daha güzel bir zaman bulamazsınız.

10 İlde de yerel yöneticiler sınıfta kaldı.

Devlet yardımı gelmeden, STK’lar sahaya inmeden millet bir damla suya bile hasret kaldı. Enkazın altında can çekişen insanlar, yardım gelmediği için canlı canlı toprağa gömülmüş oldu. Bazısı soğuktan, bazısı kan kaybından, bazısı da bekleye bekleye ölüp gitti. Daha sonra kurtarılan her can, televizyonlarda, canlı yayınlarda adeta bir şova dönüştürüldü. Giden binlercesine karşılık, kurtarılan birler umut oldu.

***

Bütün bunlar geçecek…

O, on şehir, yeniden imar ve ihya edilecek.

Suçu olan müteahhitler tutuklanacak ama o binalara “sağlam” raporu verenler elini kolunu sallayarak gezecek. Uzun yıllardır, o alanlara imar izni veren ve o binalara oturma ruhsatı veren yerel idarecilerin de yaptıkları yanlarına kâr kalacak.

Biz millet olarak çok zorluğun üstesinden geldik, gelmeye de devam edeceğiz. Zor zamanda ne kadar da çok iyi insanlarımızın olduğunu bir kez daha görüyoruz. İyi ki iyi insanlar var. İyi ki böylesine güzellikler, yaşadığımız bütün çirkinlikleri gizleyebiliyor.

Bütün şehirler ayağa kalkacak, yıkılan her yer yeniden ihya olacak. Yaşanan acılar unutulmayacak ama hayat devam edecek. Bir kötülük, birçok güzellikle yer değişecek. Bütün bunlara yürekten inanıyorum ve ümitliyim. Başta Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere, birçok kurumumuza, STK’larımıza, hayırseverlerimize ve dünyanın dört bir yanındaki güzel insanlara güveniyorum.

Elbet bu kış geçecek ama kurt, yediği ayazı asla unutmayacak, bu da böyle biline…

***

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Bir Daha Zor Toparlanırız

2023-02-23T01:24:00.010-08:00

Bu defaki deprem, sadece canları almadı.

Sadece insanları yaralamadı. Sadece sakat bırakmadı. Bu deprem, sadece insanları evinden ve yuvasından etmedi. Daha da kötüsü oldu, yurdun dört bir yanında -deyim yerinde ise- çil yavrusu gibi dağılan insanların yeniden toparlanmasını imkânsız hale getirdi. Adıyaman, Hatay ve Kahramanmaraş başta olmak üzere 10 ili derinden etkileyen 6 Şubat tarihli deprem, diğer bütün depremlerden farklıdır.

Farklı olması, elbette şiddeti ve kapsadığı alanla doğrudan ilintilidir. O kadar şiddetli bir deprem ki, neredeyse Adıyaman ve Hatay tamamen yerle bir oldu. Şehir diye bir şey kalmadı. Kahramanmaraş’ın büyük bir bölümü, Gaziantep’in önemli bir kısmı, Malatya’nın, Şanlıurfa’nın, Kilis’in, Osmaniye’nin, Adana’nın, Diyarbakır’ın da bazı kesimleri büyük hasar gördü.

Özellikle Adıyaman, Hatay ve Kahramanmaraş’ın tamamına yakını bu depremden olumsuz anlamda etkilendi. Binaların çoğu ilk depremde yıkıldı, kalanlarsa ikinci depremde. Ayakta kalanların büyük bir çoğunluğu ise kullanılamaz hale geldi. Bir kısmı hemen yıkılacak, bir kısmı daha sonra ama çok az bir kısmı da hafif ve orta hasarlı olarak tamirden geçecek. Bütün bunların dışında yıkılan aslında hayatlardır. Resmi kayıtlara göre bile ölü sayısı 40 bini çok geçti. Bu sayının çok daha fazla olduğunu tahmin etmek zor değil. Yıkılan bina sayısına göre oranladığınızda, korkunç rakamlarla karşılaşmak içten bile değil. En iyimser ifadeyle, “deprem oldu, herkes dışarıya çıktı, ölümler 50 binin altında kaldı” diyebiliriz.

Sadece ölüm değil elbet.

Memleketim Adıyaman özelinden depreme bakarsak, cenazesi olmayan hiçbir ev yok. Birinci derece yakını ölmeyenler neredeyse kendisini şanslı sayacak. Birinci derece olmasa bile ikinci, üçüncü derece yakınlarını saymakla bitiremezler ve elbette dostlar, arkadaşlar, sırdaşlar…

Her köşesinde anıların olduğu caddeler, sokaklar, kuytu köşeler, ağaçlar, sığınılacak limanlar, artık hayallerin ve hülyaların yeşerdiği hiçbir yer yok, hepsi yerle bir… Ne camisi ne binası ne köşesi ne bucağı.. hiç bir şeyin kalmadığı şehirler, yaşanması artık mümkün olmayan beldelere dönüştü. Daha da kötüsü savaştan çıkmış, viran hale gelmiş, kokudan adım atılmayacak bir hale büründü. Savaştan çıkmış bir şehrin mültecilerinin olması da kaçınılmazdır. Çok oldu… Öyle böyle değil, milyonlarca insan yerinden olmuştu, bir de yurdundan oldu. Sadece benim akrabalarım, ülkenin her bir tarafına dağıldı. Bir arkadaşı, bir dostu, bir yakını, oğlu, kızı, annesi, babası, dedesi, ninesi, amcası, dayısı, teyzesi.. sığınabileceği kimi veya kimsesi olan oraya doğru yol aldı. Bazıları da bildiği şehre doğru yelken açtı. Ufukta ne olduğunu hesap etmeden, cebinde parası olup olmadığına bakmadan, sırtında olmayan hırkasına bile aldırmadan yola düştüler.

Üç gün boyunca, dışarıda, soğukta tir tir titreyen, en az 36 saat aç kalan, yağmur suyu içmek zorunda kalan, enkazda yakını çıksın diye hiçbir yere ayrılmayan, dualar eden, feryat figan eden insanlar, bir başlarına kaldıkları anda çözümü kaçmakta buldular, çaresizce…

Şimdi yurdun her tarafında deprem mültecileri var, Ensarlarına sığınmış bir şekilde. Kendilerine geldiklerinde ilk düşünecekleri “Biz nasıl geçineceğiz?” olacak. Memur ve işçiler dönmek zorunda kalsa bile ailesinin döneceği bir evi, bir yuvası, başını sokacağı bir yeri olmayacak. En azından bir yıl boyunca mültecilik hali sürüp gidecek. Esnaflar ve çalışmayanlar ise bu durumdan çok daha fazla etkilenecek. Sığındıkları şehirde çalışmak o kadar kolay olmayacak. Devletin verdiği yardımla geçinmek mümkün olmayacak. Devletin kira yardımıyla, gerçek kira ücreti arasındaki uçurumu denkleştirmek pek de mümkün olmayacak. Ama bir şeyler olacak elbet…

İyi insanlar hiç eksik olmayacak, bütün kötü insanlara rağmen.

Evini bir yıl ücretsiz verenler olacak, devletin desteği, STK’ların ve hayırseverlerin deprem mültecilerine desteğiyle bu süreci atlatmak mümkün olacak ama bir daha toparlanmak mı, işte o biraz zor…

Gidenlerin bir kısmı dönmeyecek.

Dönenler beklediğini bulamayacak ve ülkenin dört bir yanına dağılan deprem mültecileri, o şehrin insanları arasına karışacak. Kimi başaracak kimi başaramayacak ama olan, depremin çil yavrusu gibi dağıttığı insanımıza olacak…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Osman amcanın eşeği ve ilham!

2018-05-01T22:47:00.001-07:00

Cüneyt Arkın beni görse kesinlikle kıskanırdı, belki de hasedinden çatır çatır çatlardı. Zira öyle bir ata.. pardon eşeğe binişim vardı ki, dörtnala dıgıdık dıgıdık gidiyordum.
Henüz 9-10 yaşlarındaydım. Okulun tatil olduğu bir gün olmalı ki, sokakta haylazlık ediyorduk. Nereden aklıma geldiyse geldi, aile dostumuz olan Osman amcanın eşeğine binmek aklıma geldi. Osman amcalar evimize yakın bir yerde otururlardı. Evlerinin hemen önündeki tarlada bostan yaparak geçinirlerdi.
Osman amcanın eşeğiyle gezme fikri güzeldi ama bunun için Osman amcayı ikna etmek gerekiyordu, bu da çok kolay değildi. Kolay tarafı Osman amcanın beni sevdiğiydi. Ee sevgiyi sömüren ilk kişi ben değilim ya…
Osman amcanın evine gittim. Bahçede kasalara domates, salatalık, patlıcan gibi sebzeleri diziyor, eşi Halide abla da kendisine yardım ediyordu. “Osman amca…” dedim. Başındaki kasketi hafifçe kaldırarak bana baktı ve “Buyur Naif’im” dedi en babacan haliyle. Allah rahmet eylesin kendisi de eşi de çok iyi insanlardı.
“Babam eşeğinizi istedi” dedim.
Benimki beyaz bir yalan değildi, kapkara bir yalandı, dümdük bir yalandı işte. Üstelik babamın eşekle işi olmaz, asla Osman amcanın eşeğini istemezdi: Bunun bir örneğine de hiç rastlanmamıştı. Adam bir memurdu ve haftanın beş günü daireye gider, iki günü de evde dinlenirdi. Ne bağı vardı, ne bostanı, ne de eşekle çekecek yükü. Ama Osman amca yalan mı, doğru mu diye hiç araştırmadı, sormadı, soruşturmadı. Gözüyle eşeğin yerini gösterdi, alabileceğimi belirtti ve babama selam söylememi tembihledi. Halide ablanın selamı da annemeydi.
Çok kolay olmuştu, ben hiç böyle düşünmemiştim. Bunda bir aksiyon yoktu, heyecan yaşamamıştım ama olsun, eşeğin üstünde dıgıdık dıgıdık giderken acayip bir heyecan yaşayacaktım. Öyle de oldu.
Bir at, pardon bir eşek sürüşüm vardı ki, gören sanki Fatih’in Fedaisi Kara Murat şehre inmiş sanırdı. İyi ki o halimi Cüneyt Arkın görmedi, iyi ki görmedi!
Benim gibi bir çocuğun eşekle ne işinin olacağı bir yana, eşekle nereye gideceğim daha büyük bir sorundu. Bahçeden çıktım, bizim evin aksine doğru eşeği sürdüm. Annem, babam veya kardeşlerim beni eşeğin üstünde görsün istemiyordum. Hem ne cevap verecektim, yalanım ortaya çıkacaktı. Tabi hiç düşünmediğim şey, bir gün Osman amcayla babamın yan yana geldiğinde eşek mevzusunun açılacak olmasıydı. Ee o yaşta o kadar senaryoyu yazmak kolay mıydı, hem ben yazar mıydım senarist miydim, alt tarafı ilkokula giden bir çocuktum.
Eşeği şehir merkezine doğru sürmeye devam ettim, Atatürk Bulvarı, Gölbaşı Caddesi, Ulu Cami, Kap Cami, Bahçelievler derken bir de baktım Meram Sinemasının önündeyim. İster misin şimdi sinemada Fatih’in Fedaisi Kara Murat oynasın. Tıpkı benim gibi eşeğin, pardon atın üstünde zaferden zafere koşsun…
Sinemanın önünde eşeğin yularını çekerek durdurdum, bir çalımla indim, bir çalımla da yuları elektrik direğine bağladım ki görmek lazım. Aynı çalımla sinemaya girdim. İlginç olan sinemanın kapısı açıktı ve bilet soran da yoktu. İnsanlar içeriye giriyor, çıkıyor. Cüneyt Arkın’ın bir filminin oynamadığı aşikârdı da, bu serbestlik neyin nesiydi?
İçeriye girdim, herkes pür dikkat sahneye bakıyordu. Sahnenin ışığı yanıyor, diğer her taraf karanlık. Tıpkı sinema izler gibi ama sahnede sinema yoktu.
Bir adam sinema perdesinin önünde bir sağa gidiyor, bir sola. Bazen elini cebine koyuyor, bazen başını kaşıyor, bazen çenesine elini atıyor, bazen alnını ovuşturuyor. Sahnede bir de masa var. Masanın üzerinde küçük bir daktilo ve onun hemen yanında da samanlı kâğıtlar…
Yerde de çok sayıda buruşturulup atılmış kâğıtlar vardı. Ne kadar ayıp, insan yerde dağınık halde duran kâğıtları toplar bari. Burası çöplük mü, çöp kutusu yok mu, belediyemiz nerede, nerede bu devlet, nerede bu millet! Bu sinemacı da sinemasına hiç bakmıyor.
Sahnedeki adam gezmekten yorulmuş olmalı ki, masanın hemen önünde duran sandalyeye oturdu, masayı kendisine doğru çekti ve daktiloya yeni bir kâğıt taktı. Tık sesi geldi, sonra bir tık daha, sonra bir tık daha. Sadece üç harf yazdı, üç karakteri samanlı kâğıda geçirmiş oldu ve ardından kâğıdı sert bir hareketle daktilodan çekip aldı, buruşturup yere attı. Hımm, demek ki yerdeki buruşuk kâğıtların sebebi buydu. Ben de boş yere sinemacının günahını almıştım.
Adama bir koltuk bile vermemişler, şimdi biz şehrimizin misafirperverliğini nasıl anlatacağız. Koca şehirde bir koltuk yok mu ki, bu kuru sandalyeyi koca sanatçıya vermişler. Ne kadar ayıp ki, ne kadar ayıp.
Adam bir kez daha sahnede dolaşmaya başladı. Hiç konuşmuyor. Elini cebine atıyor, arkasında bağlıyor, başını kaşıyor, çenesini okşuyor, alnını ovalıyor ama hiç konuşmuyor. Herkes de pür dikkat bu adamı izliyor.
Eşek aklıma geldi, şimdi ne yapıyor, beni özledi mi? Eyvah, hiç düşünmemiştim ya birisi eşeği çalarsa.. ben Osman amcaya ne derim, babam bana neler der?
Sahnede aksiyon yok ama içimde aksiyonun en korkunç halleri kıpraşmaya başladı, birazdan kalbim heyecandan patlayacak. O korkuyla hemen sinemanın önüne çıktım, göz ucuyla eşeğime baktım, bağladığım yerde duruyor, şaşkın şaşkın sağa sola bakıyordu bizim eşek.
Neyse yeniden içeriye girdim ve sahnedeki adamı izlemeyi sürdürdüm. Çıt çıkmıyor, zaten adamın çıtı da çıkmıyor, izleyenlerin çıtı da çıkmıyor. O ara bir bağırtı geldi; Boyamın balına gel gardaş!
Bizim şerbetçi kalabalığı görünce coşmuş, meyan şerbeti satılsın diye elindeki zili çalıyor ve bir yandan da bağırıyordu. Sonra simitçinin bağırtısı geldi; küncülü kahke var! Sahnedeki adam hiç istifini bozmuyor, sesten etkilenmiyor gibiydi ama sanki içinden “sus be adam, sus” der gibiydi.
Adam yine sandalyeyi çekti, oturdu, masayı da kendine doğru çekti.
Bu hareketi birkaç kez daha yapsa gidecek yeri kalmayacak. Yine daktiloya bir samanlı kâğıt taktı, yine daktilonun tuşlarına çat çut diye vurdu, yine sert bir hareketle çekip aldı, buruşturup attı.
Oyunu anlamaya başlamıştım. Adam bir yazardı ve bir eser yazmaya çalışıyor ama ilham gelmiyordu. Tam geliyor, yüzünü yarım gösterip ‘ciii’ ediyor ama yazmaya başlayınca uçup gidiyordu. Hain ilham, neredesin, geldinse birkaç kere vur!
Tabii sonra öğrendim şehrimize bir tiyatro gelmiş, tiyatro da sahnede oynanan oyunmuş. Gelen Abdullah Kars’mış ve oyunun adı da ‘Yazılamayan Eser’miş…
Ve bu benim hayatımda izlediğim ilk oyun, ilk tiyatro ve ilk sanatçıydı…
Oyunu Abdullah Kars, bir Hac parasına Hekimoğlu İsmail’e yazdırmış, sonra da hikâyeyi tiyatroya uyarlamıştı. O parayı bana verseydi, ben Osman amcanın eşeğinin hikâyesini yazardım hem ilham gelir, aksiyonu bol olduğu için izleyenlerin heyecanı da doruğa çıkardı.
O gün karar verdim, ben ilhamımı hep yanımda taşıyacaktım. İlhamın keyfini bekleyecek değildim. Ne o şımartmışlar ilhamı, neredeyse başlarına çıkacak. Geleceksen gel kardeşim, ne nazlanıp duruyorsun?
Oyundan pek bir şey anlamamıştım. Çünkü oyunun tümünü izleme şansı bulamamıştım. Ama izlediğim kadarıyla oyun bana iyi bir ders vermiş, ufkumu açmıştı.
Bir gün yazar olacaktım ve o gün ben ilhamın keyfini beklemeyecektim. Yanımdan ayırmayacak ve çok güzel hikâyeler yazacaktım ama asla bir daha Osman amcanın eşeğini bir yalanla alıp, şehri turlamayacaktım. Bana olan sevgiyi sömürmeyecektim!
İşte bunu bir daha yapmayacaktım, çok ayıptı…
Dediklerimin çoğunu yaptım. İyi hikâyeler yazma kısmını halen devam ediyorum. Bir gün iyi bir hikâye yazarsam, siz de iyi bir hikâye okumuş olacaksınız ama o gün ya ben olmayacağım ya siz!

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Bir Güneş Motel Olayı Öykünmesi

2018-04-24T23:01:00.000-07:00

Güneş Motel olayı olduğunda henüz 13 yaşındaydım. Dolayısıyla o yaşta ve o zamanda siyasetle ilgileniyor olmam düşünülemezdi, Güneş Motel olayıyla ilgili bir analizim de söz konusu olmazdı. Tabii ki, olayın şahidi olmasaydım…
1977 yılında merhum Şevket amcanın yanında terzi çıraklığı yapıyor, aynı zamanda da okula gidiyordum.
Komşumuz Hüseyin (soyadı bende kalsın) amca takım elbisesi, pardösüsü ve elinde bont çantasıyla geldi. Şevket amcayla konuştu, sonra karşıda bir kasap vardı onunla, sonra bir çaycıyla ve sonra da bizim terzide biraz soluklanıp, otobüs saatinin gelmesini bekledi. Bir çay söyledik, içti ve sonra Ankara’ya doğru yola çıktı…
Hüseyin amca bizim memleketin bir ilçesinde doğmuş, orada da uzun süre “sol cenahta” siyaset yapmıştı. Hatırı sayılır birisiydi, sözü dinlenirdi.
O zaman insanlar bir ilden bir ile “gezmeye” gitmezdi, hele hele başkente hiç kimse “gezmeye” gitmezdi. Çok önemli bir işi olmalı, bir tayin, bir terfi ya da başka şey…
Tabii benim aklıma “milletvekili satın alma” gelmedi, gelmesi de zaten mümkün değildi ama Hüseyin amca çantayı göz ucuyla göstererek, “Birkaç vekil satın alıp geleceğiz” dediğine kulak misafiri olmuş ama çözememiştim. Çantanın içinde “toplama para” olacağı ise hiç aklıma gelmezdi. Doğrusu çözmek için dinlediğimi de sanmıyordum, ta ki büyüyene kadar…
Siyasetin en iğrenç yönü, milletin iradesini parayla almak veya satmaktır.
Bu, seçmene para verirken de böyle, seçmenin seçtiklerini pazarlarken de böyledir.
Ancak Güneş Motel olayıyla CHP’nin 15 milletvekilini pazarlaması olayı farklıdır. Aynıymış gibi sunulanlara gülüp geçiyorum.
Biraz anlatayım…
Güneş Motel olayı 1977 seçimlerinden hemen sonra oldu…
1977 seçimlerinde CHP 213 milletvekili kazanmış, ancak güvenoyu almak için gerekli olan 227 rakamını bulamayınca AP, MSP ve MHP’yle 2’inci Milliyetçi Cephe hükümeti kurulmuştu. CHP, bu hükümeti, Güneş Motel olayıyla yıktı. Güneş Motel, İstanbul Florya’da, İstanbul Belediyesine aitti ve o tarihte de İstanbul Belediye Başkanı CHP’li Aytekin Kotil’di. 12 vekille görüşme bu otelde bizzat merhum Ecevit tarafından yapılmış ve 12 vekil ikna(!) edilmişti.
12 eski AP'li (Tuncay Mataracı, Şerafettin Elçi, Mete Tan, Hilmi İşgüzar, Orhan Alp, Fethi Acar, Mehmet Oğuz Atalay, Cemalettin İnkaya, Ali Rıza Septioğlu, Enver Akova, Ahmet Karaaslan ve Güneş Öngüt) CHP’ye geçti ve 12’sine “bakanlık” teklif edildi, bunlardan Mehmet Oğuz Atalay bakanlık teklifini kabul etmedi ve bu olay tarihe önce 12’ler, sonra da 11’ler olarak geçti. MC hükümeti, 31 Aralık 1977 tarihinde verilen gensoruyla düşürüldü…
***
Bu olayla CHP’nin 15 milletvekili satışını benzetenler yanılıyor…
Belki biraz benzerlik var ama aradaki fark çok uçuk ve çok daha yüz kızartıcı…
Güneş Motel olayında, CHP önemli bir oy elde etmiş, seçimden birinci çıkmış, ancak güvenoyu alamamıştı. Merhum Bülent Ecevit’in “hak ettiğine” inandığı hükümeti kurmak için “düşük karakterli” vekil arayışını çok da yadırgamamak gerekir. Suç aslında onları seçendeydi ya neyse…
CHP’nin satılığa çıkardığı 15 vekilde ise böyle bir durum söz konusu bile değil.
24 Haziran’da yapılacak seçime “15 Temmuzdan sonra başbakan olacağını” söyleyen Meral Akşener’in İP’i de giriyor. Yani hiç kimseye bir destek söz konusu değil, kol kanat germek veya bir mağduriyete son vermek ya da ne bileyim demokrasinin düzgün işlemesine katkı sağlamak gibi bir durum ortada yok. Zaten iki ay sonra seçim var. Seçime giren, sonucunu da hesaplar.
Sonra cumhurbaşkanlığı adaylığı için bireysel adaylıkta yüz bin imza, milletvekili teklifiyle gerçekleşecek adaylıkta ise 20 vekilin imzası yeterli.
“15 Temmuzdan sonra başbakanlığı garantileyen” Akşener’e CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu bir güzellik yapmak isteseydi, 20 vekil imzasıyla onu aday gösterebilirdi, yapmadı…
Çünkü emir böyle gelmemişti…
Uzun süredir Türkiye’de “muhalif kanadı” elinde bir oyuncak gibi kumanda eden FETÖ’nün tek amacı Recep Tayyip Erdoğan’sız bir yönetimdir. Sonucu ne olursa olsun, ülkeyi iç savaşa sokma da olsa tek hedef bu. Gezi olaylarında ve sonrasında denenen bir kaç girişimde amaç iç karışıklık çıkararak, Erdoğan’ı uzaklaştırmanın yolunu bulmaktı.
15 Temmuz hain darbe girişiminde emeline ulaşamayan ve büyük bir kesimi içeride olan Fetö, bunun öcünü, Türkiye’nin tamamının katledilmesi karşılığında olsa bile alacak kadar gözü dönmüştür.
Seçimlerin 24 Haziran’da yapılmasının asıl amacı, bu gözü dönmüşlüğün görülmesidir.
Tabii ki herkes durduğu yerde görevini yapıyor. Bu süreçte 15 vekile de “satılmak” kaldı. Birine almak, birine de satmak; hem alan razı, satan razı…
Unutulan ise bu milletin kimin nerede durduğunu çok iyi bildiği ve her seferinde de bunu unutmayarak sandığa gittiğidir. 24 Haziran’ın bundan farklı olacağını sananların İP’iyle kuyuya inenler bir kez daha yanılacak.

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Hayata ‘bu pencereden’ bakın

2018-04-04T23:53:00.000-07:00

Olaylarla hangi pencereden baktığımız, olayları nasıl algılayacağımızın da bir göstergesidir. Belki de “Bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim” öğretisinden sonra, “bana hangi pencerede durduğunu söyle, sana hangi bakış açısına sahip olduğunu söyleyeyim” öğretisine sıra gelmiştir. Ama önce olaylara bir de bu pencereden bakın…
Kabul ediyorum, bu pek de kolay değil. Zorluğu, bu pencerenin, hiçbir siyasi partiye açılmıyor olmasındandır. Ee hepimiz de bir siyasi partiye gönülden bağlıyız, belki fanatiğiyiz, belki onsuz olamıyoruz, belki o ne derse o oluyor ve biz sadece onaylıyoruz…
Yine de evet diyorsanız, buyurun bu pencereye…
***
Öncelikle her birimiz, bir pencereyi “bize ait” biliyoruz. Diğer bütün pencerelerin camı kirlidir, pistir, buğuludur, yamuktur, eziktir, erimiştir, iç içe geçmiştir, hatta buzlu camla kaplıdır, belki de naylon geçirilmiştir. Ya da ne bileyim, aslında o pencere, pencere olmaktan çok ötedir; tiz günde yıkılmalıdır, paramparça edilmeli, un ufak olmalı, her parçası ayrı bir yere atılmalıdır.
Aslında suç pencerede değil, bunu hepimiz biliyoruz…
Suç durduğumuz yerde de değil, bunu da biliyoruz…
En azından ben, “bildiğimizi” varsayarak bu yazıyı kaleme alıyorum, bilmiyorsanız, o da sizin sorununuz…
Suç pencerede de değil, durduğumuz yerde de değil.
Suç, bakış açımızda da değil.
Yani aslında her birimizin durduğu yer, baktığı açı açısından bir sorunu yok.
Daha net anlatayım, hayata siyasi açıdan bakanların hiçbir suçu yok.
Hayata siyasi açıdan bakmayanların da bir suçu yok.
Hayata siyasi açıdan bakanların, bir siyasi partiye yakınlık duyması veya içinde olması kadar doğalı yoktur.
Kimimiz AK Partiliyiz ve doğal olarak da bütün olayları kendi siyasi görüşümüzden, kendi dünya görüşümüzden, kendi inancımızdan, kendi kültürümüzden bakıyoruz…
Kimimiz CHP’liyiz, kimimiz MHP’li, belki de başka partili…
Siyaset deyince sadece parti anlamamak gerekir.
Kimi ırkçı, bazıları milliyetçi, bazıları dinci, bazıları mezhepçi…
Eee haliyle bazıları da menfaatçi, bazıları çok fazla benmerkezci…
Bunların hepsi doğal, hayatın içinden, hayatın akışındandır.
Daha da beteri var, bazıları hain, bazıları terörden yana, bazıları darbeci, bazıları da çok fazla yoz…
Buna ahlaki çöküşü de ekleyin, düşük karakteri de…
Çünkü bir olay olduğunda “bu olaya sadece şu görüştekiler bakacak” diye bir ferman yayınlayamayız, yayınlasak da bunun bir hükmü olmaz.
O nedenle herkesin kendi penceresinden olaylara bakması ayıplanmamalı yadırganmamalı, kınanmamalı, tu kaka edilmemelidir.
Ancak, o görüşün yanlış olduğu, o bakış açısının doğru olmadığı anlatılmalı, daha açık deyimle herkes kendi görüşünün doğruluğunu doğru dille anlatmalı, doğru üslupla bunu yapmalıdır.
Ben işin bu tarafında değilim elbet…
Hayata siyasi gözle bakanların, (aksi olsa da) “aklını kiraya vermiş” olma ihtimallerinin çok yüksek olduğunu düşünürüm.
Hayata “ırkçı” gözle bakanların da aklını kiraya vermiş olma ihtimali çok daha yüksektir.
Mezhepçi olanlar da böyle, (dini bilmeden) dinci olanlar da, cemaatçi olanlar da…
Yani aslında kendi özgür iradesiyle olayları değerlendirme yetkisinde olmayan herkesin aklı kiraya vermiş, ruhları satılmıştır, kalpleri mühürlenmiş olma ihtimali o kadar yüksek ki, kendi iradeleriyle düşünme, konuşma ve yorumla imkânları sıfıra yakındır.
İşte zor olan nokta burası…
Herkes durduğu yerde durmalı ama özgür olmalı…
Hangi görüşe sahip olursak olalım, duyduğumuzu, gördüğümüzü kendi özgür irademizle değerlendirdiğimizde, bakış açısı sakatlığı yaşamayız.
Bunu yaparken inancımıza, ahlak anlayışımıza, kültürümüze, değer yargımıza göre kıyaslamak, ayıplanacak bir şey değil, gereklidir de…
Çünkü bir olayda farklı fikirlerin ortaya çıkması, herkesin olaylara kendi penceresinden bakarak değerlendirmesiyle mümkündür.
Ama gördüğünü olduğu gibi anlatacak…
Duyduğunu da olduğu gibi…
Kendisine aktarılanı da araştıracak…
Bu çok farklı bir penceredir…
Diğer bütün pencerelerden farklı…
Hepimizin durduğu ve âlemi seyrettiği pencereden farklı bir penceredir bu…
Burada insanlığımız var mesela…
Vicdanımızı bir yana atmıyoruz bu pencerede…
Merhamet süzgeci, bu pencerenin olmazsa olmazları arasında…
Saygı da, sevgi de, hoşgörü de bu pencerede…
O nedenle bu pencerenin müdavimi az, o nedenle herkes kendi penceresinde, kılını kıpırdatmadan, kendisine hazır olarak sunulan “duyu organlarının” çıktısıyla olaylara bakıyor, değerlendiriyor, yorumluyor ve sağa sola saldırıyor.
Hayata bir de bu pencereden bakabilsek, sorun çözülecek de.. Bu pencerede çok fazla filtre var, bu da bizi yoruyor!

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Çiftliğinde boğ beni!

2018-03-15T06:37:00.000-07:00

Eskiden Ali babanın bir çiftliği vardı. Çiftliğinde inekler mööö.. mööö.. diye möölerdi. Sonra atları vardı, tavukları vardı, eşekleri vardı, öküzleri bile vardı. Sonra Çiftlik Bank kuruldu, bir CEO’su var, Aman Allah’ım bir CEO’su var, ceo’layıp, ceo’layıp duruyor. Binlerce, on binlerce kişi de “Çiftliğinde boğ beni” diye tepinip duruyor…
Peki neden?
Bir bakalım nedenmiş…
Zamanın birinde bankerler hayli revaçtaydı.
Özel televizyonlar yeni çıkmış, parayı basan reklamı da yayınlatıyordu.
Duştan yeni çıkmış, bornozlu kadın eşine/sevgilisine işve yapıyor, bornozun açık yerlerinden damlayan sular halıyı ıslatıyor. Kadının sadece bornozunun ucu ve ayakları gözüküyor. Yani erotik reklamın görünen yüzü, ayaklar. Ayak çok önemli, ne varsa ayakta var. “Bana ayak yapma” diye boşuna demiyoruz. Paraları alınca ayakla koşacaksın, zengin olduğunda da ayakla koçacak, ayakla zıplayacaksın. Ayak önemli…
Reklamdaki işveli kadın eşinden bir şeyler istiyor, eşinin yok deme şansı yok. Ama zaten para da yok.
Ama önemli değil her yere Uzan(an)larlar var…
ATM’si yok, neredeyse şubesi yok ama bankası var, hem de çok, hatta çooook yüksek faizle paranızı değerlendiriyor. Siz oturuyorsunuz, yatıyorsunuz, geriniyorsunuz, kalkıyorsunuz paranız bir iken on oluyor, yüz oluyor, bin oluyor ve sıfır oluyor.
Binlerce, on binlerce insan böyle kazıklandı. Sonra adam seçime girdi, ne oy topladı, hem de ne oy topladı. Gençti, yakışıklıydı, beyaz gömlekliydi, üstüne bir de bedava dürüm veriyordu!
Herkes birlik olmuş, “Kazıkla bizi Cem, kazıkla” diye inliyordu.
Reklama dönersek, para yok ama önemli değil, bankalar var…
Hatta bankerler bile var.
En önemlisi de Banker Kastelli var…
Paran da varsa Banker Kastelli var, para lazımsa da Banker Kastelli var…
Günlerce yapılan reklamlardan sonra Banker Kastelli’nin sahibi merhum Cevher Özden, topladığı çok yüklü paralarla sırra kadem bastı.
Sonra yakalandı, yargılandı, suçlu bulundu ve mahkûm oldu. Yıllarca cezaevinde yattı. Eee, Allah ömür verince sonucunu da görüyorsun. Adamın mahkûmiyeti bitti, cezaevinden çıktı. Biz artık “utancından insan içine çıkamaz” diyorduk ki, adam inşaat işine girdi. Kastel İnşaattan pay almak için geceden kuyruğa giren insanlarımız vardı. Ellerinde para, “ne olur kazıkla beni” diye inlemedikleri kalıyordu.
Onlar da kazıklandı…
Zaten kazıklanmak istiyor, hatta bunun için feryat figan bile ediyorlardı.
Her şey gibi o da bitti…
Bir dönem kapandı, bankerlikle köşe olanlar oldu, kaçanlar kaçtı, arkalarında on binlerce gözü yaşlı mağdur bıraktı. Canına kıymaya çalışanlar, kıyanlar, kafayı yiyenler, katil olanlar, hasta olup bir köşede kalanlar ve dağılan yuvalar, yitip giden hayatlar…
Hepsi de o duştan çıkan kadının ayaklarını takip etmiş, zengin olma hayali kurmuşlardı.
Sonra 28 Şubat.
Bir gecede o kadar çok zengin oldular, o kadar çok zengin oldular ki, o iştahla ve çevik bir hareketle “28 Şubat bin yıl sürecek” dedi. Eee bu saltanat bitmemeliydi, bu servet yitip gitmemeliydi, yedi sülalesi de o servetten pay almalı, torununun torunları bile bundan nasiplenmeliydi.
O tarihlerde herkes zengin olmak istiyor ama hiç kimse “helal yoldan zengin olmak için” kılını kıpırdatmıyordu.
Koca ülkenin başbakanı yurt dışında kumar oynuyor, oyunda hile yapıyor, yumruğu burnunun üstüne yiyordu. Sonra bankalar batıyordu, iktidarlar değişiyor, “ablamız bize kurban” oluyor ve yine bir umut olarak “bizi soyup soğana çevirenleri” görüyor, çeviriyor, oyumuzu veriyorduk…
Merhum Özal’ın teşvikleri, sadece briket dizmeye yetiyor, geri kalanı toz olup uçuyordu. Özal, ülke kalkınsın, insanlar iş sahibi olsun, işsizler iş bulsun, yeni zenginler ortaya çıksın diye teşvik verirken, “kolay yoldan zengin olma” hayali kuranlar, briketi dizip, parayı alıp sırra kadem basıyordu.
Sonra KaDeVe’ci zenginler türedi; çeri çöpü ihraç ediyor, KaDeVe iadesi alıyordu…
Onlar da bitti…
Ama bir şey hiç bitmedi…
Hak etmediğini alma hayali, çabası…
Bunun için her yolu mubah görenler, her yolu mubah gören başkalarının da tuzağına düşmekten kendini alamadı.
Çiftlik Bank, tam da böyle bir şey…
Daha düne kadar arabesk şarkıda çıkış arayan Mehmet Aydın ya da nam-ı diğer Egoman, bugün 511 milyonu cebe atıp kaçıyordu.
O ne derse herkes inanmıştı. Çıplak gösteren gözlük satmış, “olur mu canım, başkalarını dikizlemek şerefsizliktir” demeyen insanlar, herkesi çıplak görmek için gözlük kuyruğuna girmiş, gizli gizli gözlük alma yarışına katılmıştı.
Evet.. belki gözlük insanları çıplak göstermiyordu ama “kazıklandığını” gösteriyordu.
Sonra sosyal medyada Eren Çakar ismiyle iyi çaktı. Baktı ki insanlar “kazıklanmak” için sıraya giriyor, Çiftlik Bank’ı kurdu, paraları toplamaya başladı. Bu bir enayi avı değildi, çünkü insanlar adeta yalvarıyordu, “çiftliğinde boğ beni” diyor, “Aman bu işte bir dalavere var” diyenlere de basıyorlardı kalayı…
Zengin olmak güzel elbet…
Ama emeğinle, çabanla, kavganla, alnının teriyle…
Bedava peynir, sadece ama sadece fare kapanında bulunur. Gerisini burnunuzdan fitil fitil getirirler, bunu da hiç kimse unutmasın…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

İK açısından kadın ayrımcılığı

2018-03-07T05:41:00.000-08:00

Bugüne kadar kadınların çalışma hayatında yer alıp almamasıyla veya alanların çalışma hayatında karşılaştığı zorluklarla ilgili çok çalışma oldu, çok açıklama yapıldı, çok hikâyeler yazıldı, farklı farklı öyküler anlatıldı ama İnsan Kaynakları yönüyle konuya bakma azınlıkta kaldı. Hâlbuki çalışma hayatına adım atma İK’yla mümkün ya da çalışma hayatının ilk kapısı İK’yla açılır.
Peki, bu kapıyı adaylara açan İK’cıların kadın-erkek ayrımcılığı veya kadınların çalışma hayatında yer almasıyla ilgili bakış açıları nasıl?
İK’cılar kadın-erkek ayrımına şöyle bakıyor, böyle bakıyor diye bir genelleme yapılmaz. Belki de toplumun tümü gibi, İK’cıların da tümünün bakış açısı benzerlik gösteriyor diye işin içinden çıkmak mümkün.
Bu da bana çok kolaycı geliyor.
Yapılan araştırmalara göre ülkemizde erkeklerin yüzde 25’inin kadınların çalışmasına karşı olduğu belirtiliyor. Bence bu rakam daha fazla. Çünkü insanlara bir soru sorulduğunda vermek istediği cevabı değil, duyulmak istenen cevabı dile getirenler çoğunlukta…
İş arayan ve işveren olarak masanın her iki tarafında da bulunan birisi olarak İK’cıların kadın erkek ayrımına nasıl baktığını, en azından kendi gözlemim, meslektaşlarımın gözlemi ve dinlediklerimle yoğurabilirim.
Kadınların iş hayatında yer almasıyla, paralel bir şekilde taciz, tecavüz ve mobbing de yer alır. Bu çok aşağılayıcı bir şey ama ne yazık ki, iş arkadaşları, amirler ve patronlar tarafından erkek çalışana değil ama kadın çalışanlara “cinsiyet” yönüyle bakan çoğunlukta.
Konumuz İK açısından bu ayrım var mıdır, yok mudur veya varsa ya da yoksa hangi dozdadır ona bakalım…
İK’da görev alanların kadın veya erkek olmasının durumu çok değiştirmeyeceğini söylemeliyim. Çünkü genel olarak İK’cılar “patronların kadın çalışana bakış açısı”na göre bakıyor ve kendi görüşlerini de ekliyorlar.
Bir yerde kadın çalıştırılıyorsa veya çalıştırılmıyorsa bunun çok sebebi var ve ne yazık ki kadının yetkinliği, en önemli sebep olmaktan çok uzak.
Erkek ağırlıklı ofislerde kadın çalıştırılmıyorsa sebebi, “rahat davranalım” diye düşünen bir patron ağırlığından kaynaklanır.
Erkek ağırlıklı ofislerde kadın çalıştırılmak isteniyorsa, “erkekler kendine çeki düzen versin” anlayışı hâkim olmuş, erkekleri zapturapt altına alamayanlar, kadının varlığıyla erkeğin düzgün davranacağını düşünür. Aslında bu da gösteriyor ki, kadının olduğu yer, düzenin olduğu yerdir aynı zamanda.
İK’da, iş başvurularında adaylar incelenirken, kadın mı, erkek mi olması, patronun bakış açısıyla direkt olarak ilgilidir. Tercih de cinsiyet varsa, olaya cinsiyet açısından bakılır ve yeterlilik değil, “erkek olması” veya “kadın olması” en temel gösterge olur, daha sonra diğer kıstaslar gelir.
Kadın adayın çok güzel, güzel veya normal olması da İK’cıların tereddüt ettiği konulardandır. Elbette bu her işyeri için geçerli değil, patronun erkek, “çapkın” veya “ahlaki düzeyi daha düşük” görülmesi, İK’cıları düşündürürmüş. Bunda da “çirkin aday” şanslı aday kategorisine yükselebilirmiş. Haliyle diğer kıstaslar da ondan sonra…
Sadece çalışma hayatında değil, siyasette de erkeklerin egemen olması, egemen kalmalarını sağlamaya dönüktür. Kolay hareket etmek, rahat konuşmak, rahat şakalaşmak, erkeğe has bilinen düşük karakterli takılmaları kolayca yapmak için “kadın çalışan” veya “kadın siyasetçi” istemezler.
Dikkat ederseniz, bu ana kadar kadının işe yatkınlığı, yetkinliği, tahsili, eğitimleri veya kişisel becerileriyle ilgili tek kelime etmedim. Zaten sıkıntı da tam burada.
Zira İK’larda, işe alan erkekse, kadın tercih etmesinin sebebi “kadın” olması nedeniyledir. İşe alan kadınsa, kadın tercih etmesinin nedeni kendisine yoldaş olması veya “kadın” olması değildir. Bu ayrıntıyı farklı şekilde not alabilirsiniz.
Her ikisinde de işveren veya ilgili bölüm “kadın” istediği için “kadın aday” üzerinde durulmuştur. Yetkinlikler ise kadın olan adaylardan bakılmıştır. Burada daha yetkin bir erkek aday varsa bile otomatik olarak elenmiş, tersinde de daha yetkin bir kadın varsa bile “erkek çalışan” istendiği için erkek adaylar tercih edilmiştir.
***
Gelelim kendi kişisel düşünceme…
(Bunu kadın-erkek ayrımı yaptığımdan dolayı almayın, çünkü öyle bir ayrımı kabul etmem.) Bir eş ve bir anne olarak kadınların esas yerinin evi ve çocuklarının yanı olması gerektiğini düşünürüm ama hemen bir parantez açarım, günümüzde çalışmayan/çalışamayan kadınların kendi ayakları üzerinde durmasının mümkün olmadığını/olmayacağını da söylerim. Burada gerçeklerle hayallerin örtüşmediği anlaşılır. Kadınların mutlaka hayatını “tek başına” da idare edecek bir mesleki yeterliliğe kavuşması ama bunun ne zaman kullanılmasına kendisinin karar vermesi gerektiğine inanırım.
Kadınların daha rahat etmesi, çocuğuna ve evine daha fazla zaman ayırması için evde geçirilen zamanın daha çok olması gerektiğini düşünürüm. Bunun için de daha çok “home ofis” hayali kurarım, daha çok az mesai gerektiren işlerin yaygınlaşması ve daha fazla alanda paylaşılması gerektiğini düşünürüm.
İK olarak da iş yapma, iş verme, yetki alma ya da verme yönünden insanlara “cinsiyet” yönünden değil, “yapabilirlik” yönünden bakılması gerektiğine inanırım ve asla bunun “cinsiyetle” değil, kabiliyetle alakalı olmasının artık yerleşmesi gerektiğine inanırım.
Genel olarak iş yaşamına bakışım ise bir İK’cı olarak pek iç açıcı değil.
Çalışma saatlerinin fazlalığı, trafik çilesi, dinlenme aralarının az olması, sabahın ilk ışıklarıyla evden çıkan, gecenin karanlığında eve giren, aldığı maaşı görmeyen, internet bankacılığıyla oradan oraya aktarılan, modern bir köleliğin hüküm sürdüğünü düşünürüm.
Ve benim hayalim böyle bir çalışma yaşamı değil…
Bugün 8 Mart’tı değil mi, “hayata egemen olan” erkeklerin, kadınların gönlünü almaya çalıştığı gün…
Ben öyle yapmıyorum. İçimden geçeni “bir kaygıya kapılmadan” açıklıyorum, hepsi bu…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Simitçinin pazarlama taktiği

2018-03-05T01:27:00.000-08:00

Bardaktan boşanırcasına yağmur yağıyordu, kahvaltı için ekmek almış, yağmurdan kaçarak eve gidiyordum. Bir simitçi gördüm, simit arabasını naylonla korumaya almış, kendi başını korumak için de naylondan yağmurluk yapmış. Simit alma planım yoktu ama haline acıdım, iki simit istedim.
-Daha yeni düşünüyordum, karşıma ilk çıkana dört simit satacağım.
-Yok sağ ol, iki simit bile çok, sen iki simit ver.
-Bak sıcak sıcak, dört simit vereyim.
Kıramadım, zaten bu yağmurda simitçiyle ağız dalaşı yaparak, daha az simit almak gibi bir kazancın peşinde de değildim.
-Tamam, dört simit ver deyip, beş lira ücretini ödedim.
Eve geldim, saçımı kurulamak için lavabodan havlu aldım, eşimin sesi duyuldu.
-Ben iki ekmek dedim, üç almışsın, simit demedim, dört simit almışsın.
Kendimi kalkan ettim, simitçiyi korumaya aldım. Havanın yağmurlu olduğunu, bu kötü havada simit sattığını, iki simit aldığımı, onun da karşıma ilk çıkan kişiye dört simit satacağım dediğini söyledim.
-Sürekli bizim sokaktan geçen simitçi mi?
-Evet, ne oldu ki…
-Geçen gün bana da aynısını yaptı, bir simit alacaktım, acıdım dört simit aldım. Üç simidi başkasına verdim.
Kahvaltıya çocuklar gelecekti, biraz sonra onlar da içeriye girdi. Eşim simit meselesini gülerek anlattı, meğer onlar da dört simit alanlar sınıfındanmış…
Anlaşılan o ki, bizim simitçinin pazarlama taktiği böyleymiş!

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Sonunda korku kanseri oldum!

2018-03-05T01:04:00.000-08:00

Sürekli başı yerde geziyor. Sürekli düşünceli. Rengi soluk, gözleri mahmur, sanki yataktan yeni kalkmış, henüz uyanmamış, üzüntülü, kırgın, küskün ya da belki de acı çekiyor, derinlerde bir yerde…
Belki de daha kahvaltı etmemiş, güzel bir kahveyle güne başlamamış ya da ne bileyim, belki de çay içmemiş, kazınan midesine bir parça ekmek, bir dilim peynir, birkaç zeytin gibi şeyler girmemiş.
Güzel bir haber almamış, günaydın diyeni bulunmamış. Her gün bize bahşedilen iki mucizeden birisiyle bile karşılaşmamış gibi. (Hani bilirsiniz, her gün bize iki mucize verilir. Bunun birisi yeni bir güne uyanmamızdır, ikincisi ise o yeni güne sevdiğimizle birlikte uyanmamızdır.)
Uzun yıllar önce Ferdi’yle birlikte çalışıyorduk. İşe ilk başladığımda Ferdi’nin hastalık hastası olduğu söylediler ama ben “abartıyorlar” diye düşünmüştüm.
Bir gün geldi “hastaneye gideceğim” diyerek izin istedi. Ama izin isterken, “Bu son iznim müdürüm, ha öldüm ha öleceğim” der gibiydi. Yolun sonunu görmüş, bütün ümitlerini tüketmiş, demirlediği limandan gemisini almak üzereydi…
Birkaç gün sonra tahlil için sıra aldığını söyledi, bir gün sonra tahlil sonucunu alacağını söyledi. İlerleyen günlerde MR çektireceğini, doktorun tomografi istediğini, renkli film için sıra aldığını, ultrasona gireceğini, endoskopi olacağını, bugün kolonoskopi için gün aldığını, yarına birkaç kültür tahlili yaptıracağını, bir gün karşıya geçeceğini oradaki bir hastanenin çok iyi olduğunu duyduğunu söyledi.
Hepsinde de izin verdim ama muayene ve tahlil için o kadar çok izin alıyor o kadar çok hastane yolu arşınlıyordu ki, gerçekten de söyledikleri gibi hastalık hastası olma ihtimali vardı ama kınamaya gerek yok. Belki de gerçekten hastaydı. Sonuçta hem doktor değiliz hem de muayene edip, sağlığı hakkında bir fikre varan değiliz.
Bu tedavilerinin bazısını devlet hastanesinde bazısı ise özel hastanelerde yapıyor. Aldığı maaşın çoğunu muayeneye, tahlile veriyor. Çok şükür ki, her tahlilin neticesini aldığında “o konuda bir sıkıntı” olmadığı, “turp gibi” olduğu anlaşılıyor ama bir sonraki “evham”a kadar.
Dikkat ettim de muhabbeti hep sağlık üzerine. İşi dışında internette hep sağlık haberlerini takip ediyor. Birisi “şuramda bir sızı var” dese hemen arama motoruna yazıyor ve o hastalığın nasıl bir hastalık olduğunu buluyor. Doktorlar boşuna o kadar okul okuyor, boşuna o kadar dirsek çürütüyor, koca koca kitapları sular seller gibi okuyup bitiriyorlar. Bizim Ferdi, her hastalığı şıp diye teşhis etmekle kalmıyor, dünyada henüz duyulmamış hastalıkları da keşfediyor. Yani Ferdi’nin bir de keşif yönü var, icat bile yapıyordur da henüz görmedim!
Bir gün geldi, “sanırım ben nöbet geçiriyorum” dedi. “Neden” dedim, “bu gece üç defa uyandım”, diye başladı anlatmaya.
-Sen nöbetçi memurluğuyla nöbet geçirmeyi karıştırıyor olmayasın.
-Yok müdürüm, bu gece üç defa uyandım, saat birde, 3.5’ta ve 5’te. Hepsinde de terlemiştim. Kalktım, atletimi değiştirdim, oturdum, odada dolaştım, yattım ama uyuyamıyorum. Kesin ben nöbet geçiriyorum. İzin verirseniz bugün doktora gideceğim.
İzin verirdim vermesine de artık hastalık hastası olduğuna ben de inanmıştım. Her hastalığın başının stres olduğunu anlatmaya çalıştım. Stres yapmamasını, kafaya takmamasını, hele hele internetten şikâyetlerine derman aramamasını söyledim. Bir şikâyeti olduğunda doktora gitmesini ama doktorun dediğinin dışında da bir şey yapmamasını söyledim.
-Haklısın müdürüm, ben çok kafaya takıyorum ama dilimin altında iki tane sivilce çıkmış, şimdi ben bunu nasıl kafaya takmayayım, Salı günü doktora gideceğim, kesin ağız kanseri oldum, demez mi?
Salı gününe daha çok olduğunu, belki de o güne kadar geçeceğini söyledim. Kendimden örnek verdim.
-Kolum çok kaşınırdı..
-Mantar mı olmuş
-Yok, güneş alerjisi var diye doktora gittim.
-Kesin egzamadır.
-Muayene sıramı beklerken sürekli kaşınıyorum. Sıra bana geldi, içeriye girdim…
-Vah vah vah, cilt kanseri mi olmuşsun..
-Yok ya, hiçbir şeyim yokmuş, stres kaynaklıymış.
-Stresten niye kolun kaşınsın, sen kesin kanser oldun.
-Değilim, bak turp gibiyim.
-Ne zaman oldu bu?
-10 yılı geçti.
-O zaman benim hastalığım da stres.
-Evet, onu anlatmaya çalışıyorum. Mutlaka şikâyetinde haklısın ama kalıcı olması, sürekli takıntı haline getirmen çok da iyi değil. Böylelikle var olan bir hastalığı azdırıyorsun, kangren hale getiriyorsun, tedavin olumlu sonuçlanmıyor.
-Müdürüm stres kanser yapar mı, sanki ben stresten kanser oldum. Hatta geçen gün gözlerim seğiriyordu, kesin göz kanseri oldum. Bugünlerde bir halsizliğim var, iştahım yok, hiçbir şey yapasım gelmiyor. Patron görse beni kovacak biliyorum ama iş yapasım bile yok. Her tarafım hasta, hiçbir organım çalışmıyor. Ben komple kanser olmuşum da hiç kimse bana inanmıyor.
Böyle olmayacaktı, biraz sohbet etmek, evhamlarını, streslerini, kaygılarını, korkularını anlatmak ve bunu yenmesini sağlamak gerekiyordu. Aslında bir psikologla görüşmesi gerekiyordu ama şimdi “Psikoloji kanseri oldum” diye feryat figan ederdi.
Ferdi’yi hastalık hastası deyip yabana atmayın. Bütün sağlık programlarını izler, Canan Karatay’ın konuştuğu her kelimeyi bilir. Programa katılan veya soru soran her izleyicinin teşhisini anında koyar da, stüdyodaki doktorun “Ferdi bey bu konuda ne düşünüyorsunuz?” demediğine şaşar durur. Doktorlar dizisini kaç defa döndürüp döndürüp izlediğini kendisi bile unutmuş.
Az da olsa konuşayım dedim. Herkesin sorunları olduğunu, herkesin maddi sıkıntısı olabileceğini, eşiyle, çocuğuyla farklı farklı sorunlar yaşandığını, herkesin işyerinde sorunu olabileceğini, kendisinin tek olmadığını, bütün yükün onun omuzuna yüklenmediğini, herkesin farklı farklı derdi, sıkıntısı olduğunu, önemli olanın bunu kendimize ve başkalarına zarar vermeden aşmak olduğunu falan filan anlattım.
Sabahları ve akşamları yürümesini öğütledim. Koşmasını, spor yapmasını ya da bir el sanatıyla uğraşmasının çok iyi olacağını söyledim. Hafta sonu sahile gitmesini, uzun süre oturup denizi seyretmesini, dolaşmasını öğütledim.
-Evet ya deniz kenarına gidince bana çok iyi geliyor, üç ay önce gitmiştim, çok iyi gelmişti.
-Ee üç aydır niye gitmiyorsun ya, deniz dediğin şuracıkta.
-Hastaneye gitmekten fırsatım kalmıyor. Hele ne kanseri olduğumu bir bulayım gideceğim.
-Bence senin hiçbir şeyin yok, takıntın var.
-Ben biliyorum aslında kanserim ama nereden kanserim o belli değil.
-Yahu ne kanseri..
-İşte ben de ne kanseri olduğumu bulmaya çalışıyorum, ben kesin öleceğim.
-Hepimiz öleceğiz.
Dikkat ettim de, Ferdi’nin eli ayağı titriyor, elleriyle değişik değişik hareketler yapıyor. Gözlerini açıp açıp kapatıyor, kapatıp kapatıp açıyor. Ağzı kuruyor, diliyle dudaklarını ıslatıyor. Dönüp kapıya bakıyor, sonra bir daha aynı hareketleri yapıyor ama bir gözü hep dış kapıda…
-Ama ben çok çabuk öleceğim. Şimdi bir de korkmaya başladım. Olur olmaz her şeyde korkuyorum. Gece uyanıyorum korkuyorum, işe gelirken korkuyorum, eve giderken korkuyorum. Patron çağırıyor korkuyorum, iş geliyor korkuyorum, işi teslim ederken bir şey derler diye korkuyorum. Yok yok ben kesin korku kanserine yakalandım.
-Korku kanseri yok ama hastalık korkusu var ve o senin bütün benliğini sarmış, hastalık seni öldürmez ama bu kesin seni öldürür, der demez ağlamaya başladı.
-Bak sen de artık bana inandın. Ben çok hastayım, kanser olmuşum ama doktorlar her seferinde bir şeyin yok diyorlar. Ben de her seferinde başka bir şeyden gidiyorum. Sonunda bulacağım ne kanseri olduğumu ama bence korku kanseri olmuşum ama en kötüsü internete bakıyorum, hiç kimse korku kanseri hakkında bir şey yazmamış, belki de gizli korku kanseri olmuşum da kimsenin haberi yok!

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Bir şehri niye severiz?

2018-02-22T22:54:00.000-08:00

Gurbette sıla özlemi çeken herhangi birisine doğduğu memleketi anlatmasını isteseniz, abartısız saatlerce anlatır. Hem de öyle iştahlı anlatır, öyle güzel şeyleri bulur, buluşturur ve bir biri ardına dizer ki, görmediğiniz o şehri seversiniz.
Belki de o sevgi, sizi alır götürür o şehre doğru…
Bir gün bakasınız hayalini kurduğunuz şehirdesiniz ama size anlatıldığı gibi değildir, en azından anlatılanlarla alakası yoktur.
Aslında alakasız olan sizin dinlediğinizle gördüğünüz şehrin farklılığı değil, sizin o şehre ait olmamanızdır…
Aynı soruyu size sorduklarında da, dinleyen için “ütopik” bir şehir görüntüsü ortaya çıkarabilirsiniz…
Buna çeşit çeşit yemeğini eklersiniz, insanlarının güzelliğini koyasınız, tarihi eserlerinin kaç bin yıllık olduğundan ve “ilk” olarak sizin orada bulunduğundan da bahsedersiniz. İlk olması önemli, onun altını birkaç kez çizersiniz…
Doğduğunuz şehirde, sorunlarla boğuşurken, şehrin gürültüsünü çekerken, kirli havasını solurken, düzensizliğiyle boğuşurken haliyle ağzınızdan bal damlamaz.
Ama gurbetteyken veya sizin kentten olmayan birisine veya birilerine şehrinizi anlatıyorken ağzınızdan bal damlar…
Bu sadece sizin için geçerli değil, benim için de geçerli, diğerleri için de geçerlidir.
Çünkü bir şehri şehir yapan yüksek yüksek binaları değildir, parkları değildir, bahçeleri değildir, yüksek katlı plazaları veya devasa alışveriş merkezleri değildir.
Ne denizidir, ne toprağı, ne kaldırımları, ne ağaçları ne de başka bir şeyidir.
Bir şehri şehir yapan, sizi çekenlerdir…
Bir şehri şehir yapan, size ait olmasıdır, hayallerinizi barındırmasıdır ve geleceğe dair kurulan umutlarıdır…
Orası bize aittir, geleneği bizi yansıtır, kültürü bizi tarif eder, toprağın kokusu bile tanıdıktır, ciğerimizin her köşesi havasını bilir, suyunun tadı bulunmaz, onu da iyi bilir.
Gezdiğiniz her yerde, soluduğunuz her nefeste, dinlendiğiniz her köşedeki anılardır orayı sizin için şehir yapan…
Şu köşedeki bakkalın yerine market de yapılsa, o kokuyu alırsınız. Şu köşedeki güzelim bahçeli ev yıkılsa, yerine beton yığını konsa da siz o havayı teneffüs edersiniz. Çünkü siz geçmişini biliyorsunuz, anılarınız var orada, umutlarınız var, hayallerinizi ördünüz her köşede, her bucakta…
Adıyaman’a dair çok hayal kurdum, çok ümit besledim, çok değişiklikler tasarladım, çok proje geliştirdim, çok projenin de üstünü çizdim…
Benim için Adıyaman, küçük dokunuşlarla büyük değişikliklerin yapılabileceği bir şehirdir.
Başta Nemrut Dağı, Cendere Köprüsü, Perre Antik kenti olmak üzere tarihi güzellikleri istemediğin kadar var.
Türkiye’de yeri bilinen iki sahabeden birisi olan Safvan Bin Muattal’ı sinesinde barındıran bir şehir.
Havası, bütün kirletme çabalarına rağmen çok temiz.
Suyu, her köşeden bir başka kaynak eklenmesine rağmen halen çok leziz.
Başına vurup, ekmeğini alanlara rağmen, insanlarımız halen çok hoşgörülü, kendisiyle ve çevresiyle çok barışık.
Kendine has yemekleri, acıyla tatlının harmanlandığı bir damak tadı.
Bir başka yerde aynı lezzeti bulamayacağınız, aynı tadı alamayacağınız bize has kebabı, çiğ köftesi, lahmacunu, tavası, hıtabı, içli köftesi, ekşili köftesi.. ve daha niceleri…
Yemekten sonra ziyafetinize ziyafet katan tatlıları. Mesela kadayıfı, şillik tatlısı, peynirli helvası, topak helvası.. çoğunu başka yerde yiyemez, yeseniz bile aynı lezzeti alamazsınız…
Gurbette olmanın özlemiyle kentimi övmeye kalkışmıyorum. Beton yığınlarını, sürekli değişen kaldırımlarını, üst üste serilen asfaltını, yoksun olunan yatırımlarını övmeye de başlamayacağım.
Adıyaman, benim memleketimdir; doğduğum, büyüdüğüm, her köşesine anılarımı sakladığım, hayallerimi ilmik ilmik ördüğüm, umutlarımı bir bir yeşerttiğim şehirdir.
Sevdiğim bir kenttir; sevdiğimle yaşadığım bir kenttir. Sevdiğim dostlarımın, arkadaşlarımın, akrabalarımın olduğu bir kenttir.
Bir şehri sizin için “vatan” yapan, aslında içindeki “size ait” bildiklerinizdir, sevdiklerinizdir, gördüğünüzde içinizi ferahlatanlardır…
Yoksa hepimiz pılımızı pırtımızı toplar, dünyanın en güzel şehri neredeymiş diye sorup, soruşturup oraya göçeriz…
Ama orası asla “bizim” olmayacaktır, ne kadar kök salarsak salalım.
Çünkü esas şehir, bizim olan, bizi yansıtan, kendimizi tarif eder gibi tarif ettiğimiz şehirdir…
O şehri hep daha güzele, hep daha iyiye, hep daha ileriye dönüştürmek için verdiğimiz her çaba, bizi biraz daha oralı, biraz daha kaygılı, biraz daha sevdalı yapacaktır.
Bir şehri niye severiz, diye sormak kolay ama cevabı çok derindir…

Not: Bu yazı, 23 Şubat 2018 tarihinde Star Gazetesinin Adıyaman ekinde yayınlanmıştır.

Bir zamanlar utanıyorduk…

2018-02-20T05:51:00.000-08:00

İlkokula giderken, Türkçe ve sosyal bilgiler kitabında, saçı örgülü, yüzü al al olmuş “çizgi” kıza karşı bir yakınlık duyardım. Benim gibi çoğunuzun da aynı sıcaklığı hissettiğinden eminim.
Bilmem, belki de o kız bize utanmayı öğretendi. Hani, insanın yüzü al al olurdu utanınca, alık sürmüş gibi kızarırdı. Hatırlıyor muyuz?
Erkek çocuk da olsa, kız çocuk da olsa yanında evlilik lafı edince kızarırdı yanaklarımız.
Ayıp bir şey söylemezdik, söylememizi ısrar eden büyüklere kızan büyüklerimiz de vardı.
Çocukluğumuzda televizyon yoktu, televizyon eve girdiğinde ise bazı haberler sansürlenirdi.
Bir sapığın yaptığı, tüm topluma veya tüm hemcinslerine mal edilmezdi.
Her suçlu, kendi suçunun cezasını çekmeli ve asla toplumun geri kalanı için “örnek” oluşturacak ya da “cazip” görülecek bir tarafı olmamalıydı.
Çocukları herkes çok severdi, yanaklarımızı ısırırlardı, canımızı acıtarak.
Saçlarımızla oynarlardı, kucağına alır havalara fırlatır, nefesimizi keserlerdi.
Ama hiç kimsenin aklına “şeytanın dahi aklına gelmeyecek” sapıklık gelmezdi, çocuğun istismar edileceğini bilmezdik, büyükler de bilmezdi.
Kadınlara şiddet o devirde de vardı.
Erkeklerin çoğu, kadınların gerektiğinde dövüleceğine inanarak büyümüş olmalıydı ki, evli çiftlerde dayak, günlük alışkanlıklardandı. Buna rağmen eşini koruyan, gözeten ve onu yürekten sevenler de vardı ve bunların hanesi daha hoştu…
Kadın, hanımdı, bayandı, karlı dağın tepesinin karıydı.
İster erkek çocuğu olsun ister kız çocuğunun adı “istismar”da geçmezdi. Emeği sömürülen çocuklar vardı ama “cinsellik”te adı geçen neredeyse hiç duyulmamış, yakın veya uzak akrabada bile böyle bir yakınlık söz konusu bile olmamıştı.
Elbette o zaman da cinsel tercihi farklı olan vardı, bazen bunu dedikodu olarak duyardık, bazen de bazı sanatçıların kadınsı kıyafetlerinden tahmin ederdik.
Ama ne olursa olsun bu açığa vurulmaz, kadınsı kıyafet giyinen sanatçının bile “edep dışı” bir davranışı basına yansımazdı.
Belki de bir zamanlar utanıyorduk…
Hayâ nedir biliyorduk…
Arlanıyorduk belki de…
Henüz çatlamayan bir ar damarımız vardı…
Hem Allah’tan da korkuyorduk, hem de kuldan utanıyorduk…
Yarın çoluk çocuğumuzun yüzüne nasıl bakardık, toplum içine nasıl çıkardık, ne derlerdi, ne söylerlerdi, kendimizi nasıl savunurduk…
Bunu bir suç işleyeceğimiz zaman düşünmezdik. Suçu ortaya çıkan ve toplumda “sapık” olarak bilinen insanların düştüğü durumun başımıza gelmesi halinde, nasıl bir halet-i ruhiye içine düşeceğimizi düşünerek tahayyül eder, korkar, ürperir ve hayâ ederdik.
Belki bize çok şeyi çok fazla ayıplıyorlardı, çok “cıss” edenler vardı, her şey günahtı, her şey ayıptı ve aslında normal görülmesi gerekenler de ayıp/günah sayılıyordu…
Ama olsun, belki de o nedenle utanmak vardı…
Kendi hakkını savunurken bile edeple savunulurdu.
Bir zamanlar utanıyorduk, çocuk babasından utanıyordu. Baba evladından utanırdı, ona göre giyinirdi. Kadın kocasından, koca karısından utanırdı. Ulu orta her şey sergilenmezdi.
Elbette o zamana göre toplum baskısı vardı, yerleşik algı baskısı vardı, aile baskısı da vardı ama buna rağmen “özgür olayım da saçıp savurayım” diyen bulunmazdı.
Bir zamanlar utanıyorduk, utanılacak konuları da gizliyorduk.
Gazeteler yazarken sansürlerlerdi, büyükler kızdığında “hey bilmem ney” diyerek küfrü ağzına bile almaya utanırdı.
Şimdi sinemada küfür, mizah olmuş. Virgül yerine bir yerlere bir şeyler koyuyorlar uluorta ve gülüyoruz kadın, erkek, çocuk, genç, yaşlı hep birlikte…
Çocuk yaştaki kişilerle birlikte olan zenginse aşk yaşıyor, fakirse sapık.
Bebekleri “büyük” olarak gören zekâ özürlüler aramızda dolaşıyor ama aynı bebeklerin sosyal medyada, sapıkların ağına doğru ittiğimizi unutuyoruz…
Televizyonlar felaket tellalı, cinsellik çukuru, ar damarı çatlayanların ilk başvuracağı kutu haline dönüşmüş.
Devlet tedbir aldığında RTÜK’ten gireriz, “dokunma” diyerek bütün sapık siteleri, bütün sapık yayınları, bütün sapık filmleri savunuruz, sonra da “benim bendenim” olur, neyi layık görürsek görürüz.
Devlet tedbir almadığında, “devlet eliyle sapık yetiştiriliyor” diyerek, olan her olumsuzluğun sebebini dine, devlete, millete, ülkeye veya bir kente mal ederiz ama asla suçu kendimizde, kendi yaklaşımımızda aramayız.
Minicik yavruyu Kur’an öğretmeye götürdüğümüzde kıyameti koparırız, çünkü o yaştaki çocuğun kendi iradesi henüz yoktur. Ama aynı yaştaki çocuğu soyup soğana çevirecek etkinlikleri “sanat” bilir, saygı duyarız…
Eskiden hak yemek ayıptı, para çalmak ayıptı, rüşvet almak ayıptı, rüşvet vermek ayıptı, başkasının namusuna göz dikmek ayıptı. Utanırdı insanlar ve her zaman utanacak bir şeyler bulurlardı, çünkü çatlamayan bir ar damarları vardı.
Bazen kendi kendime soruyorum, o zaman mı daha iyiydi, şimdi mi diye. İnanın artı ve eksi hesabı yaptığımda dahi işin içinden çıkamıyorum.
Gerçekten de bir zamanlar utanıyorduk; açıktan yaptıklarımızdan değil, karanlıkta yaptıklarımızdan da…
Arsızlığımıza, vicdansızlığımıza, merhametsizliğimize, doyumsuzluğumuza, ihanetlerimize bakarak, “bize ne oldu” deyip dövünmeye gerek yok. Kendi elimizle, kendi hayâ perdemizi yırtıp attık.
Bakın! İnsanlığımız da birlikte, yerlerde sürünüyor…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Donacak halim kalmadı

2018-02-14T23:45:00.000-08:00

Üüüü..şşşş…üüüü..yyyy..ooo..rrr..uu..mmm… Üşüyorum kardeşim üşüyorum! Donuyorum yani. Tir tir titreme var ya ondan diyorum, üşüyorum. Bak, daha fazla dayanamayacağım, donacak halim kalmadı, anlıyor musun.. anlamıyor musun, buz gibi havada ısıtma sisteminiz yok mu, yok mu.. yani yok diyorsun. Çalışanlar olarak bu soğukta nasıl ısınırız, umurunda değil yani. Peki ben burada nasıl çalışacağım, ddıııı.. ddddıııı… ddddııııı ederek kalan üç dişimi de bu mevsimde feda mı edeceğim. Çok da tın diyorsun yani, eee çok da vicdansızsın ama bunu deyip istifayı basamıyoruz, çünkü işe ihtiyacımız var. Hem üşürüm hem de çalışırım, aha da sana inat, bu da sana kapak olsun. Sen bizi dondurdun ama biz basmadık istifayı. Git kendi derdine yan…
Şaka bir yana değil, çünkü bu bir şaka değil.
Hayatımın neredeyse tamamında üşüdüm, ısınmayı ne zamana bırakacağım, şimdi onun hesabını yapıyorum.
Orta halli bir ailede büyümedim, orta halin de birazcık altında bir ailede büyüdüm. Belki de ben büyümedim de zorla büyüttüler, ne bileyim işte dona dona büyüdüm, donacak halim bile kalmadı.
Bizim zamanımızda merkezi ısıtma, kalorifer, akaryakıt, kombi, klima.. gibi ısınma sistemleri yoktu. Herkesin evinde soba vardı, zenginlerin evinde ise uyuyan soba…
Bizim soba uyumazdı, biz boğardık.
Odun varsa yakar, yoksa sus lan der, sustururduk.
Dolayısıyla kış mevsiminin yarısını ısınır, diğer yarısını da ısındığımız günlere sayardık.
Evlendiğimde aynı evde bir oda tahsis edildi, sobası yoktu tabii…
Bir elektrikli soba aldım, akşamları yatmadan yarım saat önce odanın soğuğunu kırmak için yakıyor, sonra da bir kaza olmasın diye yatarken söndürüyorduk. Isınmak içinse başımıza yorganı çekiyor, nefesimizle ısınıyorduk.
Hayatımın 3 yılı böyle geçti, 24 yılı da yarı yarıya ısınarak.
27 yıl sonra bir ev yaptım, babamın evinin üstüne.
27 yılın acısını çıkarmak için her odaya soba kurdum, klima aldım, katalitik denen tüple ısınma aracı da aldım. Her bir şeyi tamamladım ve kışı bekledim. Gel ulan kış gel, geleceğin varsa, soğuğunu kıracağımız malzemelerimiz de var.
Kış geldi ama bizim ev yeni, her taraftan rutubet yapıyor. Ne yaparsak yapalım ısınmıyor, donuyoruz. Yakıyoruz sobayı, yakıyoruz klimayı, yakıyoruz katalitiği ve ödüyoruz faturaları ama donuyoruz…
4 yıl da böyle idare ettik…
Sonra baktık olmuyor biz de kaloriferli bir eve çıktık.
Bir apartman dairesi kiraladık, bastırdık bir yıllık peşini, kurulduk dairemize…
Şimdi kış gelsin bakayım, bize hayatı buz gibi eden, bir türlü sırtımızı da, kemiklerimizi de ısındırmayan kış gelsin de görsün gününü. Gelsin de görsün donacak halimiz var mı?
Bizi çok da bekletmedi kış denen o hain mevsim…
Geldi, geldi ama biz de hazırlıklıydık…
Kaloriferimiz vardı hem de akaryakıtla çalışıyordu. Düğmesine basıyordun çalışıyordu, basıyordun kapanıyordu…
Daireyi kiraladığımız ev sahibimiz bizim dairenin bir üstünde oturuyordu. Sabah namaza kalktığında kaloriferi yakıyor, abdestini alıyor ve sonra kapatıyordu. Yani alt tarafı 10, bilemedin 20 dakika yanıyordu. Elektrikli ocak bile daha fazla yanardı. Onunla birlikte biz de sabah namazına kalkıyorduk, buz gibi havada, buz gibi suyla abdestimizi alıp, titreye titreye namazımızı kılıyorduk. Dışarıdan gören de bizi ha uçtu, ha uçacak evliyalara benzetebilirdi. Oysa biz üşümekten titriyorduk, cezbeye gelmekten değil.
Neyse canım, herkes uyandığında zaten kalorifer yanar…
Yanmıyordu…
Gündüz hava güzel, kalorifere ne gerek vardı, değil mi?
Akşamüzeri saat beş gibi neyse ki kaloriferimiz yanıyordu…
Ev sahibimiz yatsı namazından dönede kadar ısınmada bir problemimiz olmuyordu. Hani öyle terlemiyorduk, don-gömlek evin içerisinde gezmiyorduk ama olsun, battaniyeye sarılarak otursak da ev sıcaktı işte, daha ne olsun…
Yatsı namazından dönen ev sahibimiz, kaloriferin kapatma düğmesini bulmakta hiç zorlanmıyor ve ondan sonra da eve gönül rahatlığıyla çıkıyordu.
Komşularla oturduk, kafa kafaya verdik, sırtımızda battaniyelerle ve titreye titreye dertleştik, bu böyle olmayacaktı. Bir darbe yapmak lazımdı, artık bir ihtilal şart olmuştu. Apartman yönetimini ele geçirmeli, kaloriferin kanını kaynatmalıydık, ısınmayı cehenneme bırakmamalıydık. Yönetimi alırsak ısınırız diye hayale dalarak ısındık, ısındık ve ısındık…
Birinci ay çabamız boşa gitti.
İkinci ay birazcık yol aldık.
Üçüncü ay, sanki biraz yumuşadı.
Dördüncü ay kış bitti…
Bizim yönetimi devralma planımız suya düştü, darbemiz karşı darbeyle “yumuşakça” geçiştirildi. Neyse bahardır, yazdır, sonbahardır derken kıştan önce yeni bir plan daha yapardık. Bu defa yumuşak karşı koyuşa karşı da bir plan geliştirirdik.
Kış mevsimi, yaklaşınca darbe komisyonu yeniden toplandı, çok uğraş verdi ama artık donacak halim kalmamıştı, evden çıktım. Bir hafta sonra benden arta kalan darbe komisyonu başarılı olmuş, yönetimi ele geçirmişti ama ne yapalım, ben meydanı terk etmiştim…
***
Yeni taşındığımız bir siteydi, üç bloktan oluşuyor ve toplam 25 daireydi. Daha önce bu sitede birkaç kez misafirliğe gelmiştik, çok güzel ısınıyor, hatta şıpır şıpır terliyordun bile…
Öyle değilmiş…
24 daire gerçekten de çok güzel ısınmıyormuş, sadece bizim tuttuğumuz 25’inci dairenin kalorifer sisteminde sorun varmış ve ısınmıyormuş. Yani öyle böyle değil, hiç ısınmıyormuş.
Ev sahibi yurt dışında ve biz de evi bir aracıdan kiraladık, derdimizi de kimseye anlatamadık. Neyse ki klimamız var, katalitiğimiz var…
Isınmıyoruz ama kömür parası ödemek zorundayız, her ay en önce ben ödüyorum, üşüye üşüye…
Çok dert etmedik, kış dediğin 4 ay, yakıyoruz klimayı ödüyoruz faturayı…
Yetmeyince yakıyoruz katalitiği, takıyoruz tüp gazı…
Herkes bin lirayla kışı geçiriyor, biz iki bin lirayı bulduğumuzda seviniyoruz…
Yönetime söylüyorum, “bak herkesin evi sıcak, üstelik de kalorifer kazanı bizim dairenin altında. 24 daireyi biz ısıtıyoruz, bizim daire ısınmıyor. Bizim daireye gelen boru tıkalı, bir baktırsak.” Yok diyor, tesisatı tümden değişmek lazım.
Olmadı tabii…
İki kat yakıt parası ödeyerek, yarım kat ısınmak bütçemizi zorladı. Çıkmaya karar verdik, kendi evimize taşınacağız. O arada yönetim komple bakım için kalorifer tesisatçısı getirdi. Benim gösterdiğim boru tıkalıymış, dirseği değiştiler, sorun çözüldü ama biz çıkmaya karar vermiştik bir kere…
***
Taşınacağımız ve bize ait olan ev bir sitedeydi. Site, iki bloktan oluşuyor, 6 katlı ve biz altıncı kattayız. Isınma sistemi yerden ısıtmalı ama sanki hayalden ısıtmalı gibi. Daha önce kiraladığımız ev sahibi gibi düşünen bir yönetim var burada da.
İki yönetici ve bir kaloriferci sabah akşam içiyorlar, içip içip şarkı söylüyor, türkü söylüyor ve ısınıyorlar. Kalorifer ise ayık kaldıkları zaman yakılıyor ama en düşük derecede. Birinci kat ısınıyor, ikinci kat biraz daha az ısınıyor, üçüncü kat biraz daha az, dördüncü kat biraz daha az, beşinci kat eh işte, altıncı katta tık yok…
Başa dönmüştük. Yakıt parasını en önce ben ödüyorum, klima yakıyor, katalitik yakıyor, ısınmaya çalışıyorum. Allah’tan bir gram kaloriferden ısınma sağlayamıyorum. Eee ev bizim, kapıyı çekip gidemezsin. Çok uğraştım ama yönetime bizim ısınamadığımızı anlatamadım.
İkinci kış da kaldık, üşüye üşüye faturaları ödedik durduk, ödedik durduk. Sonunda dayanamadım, evi sattım.
Yeni aldığımız ev gerçekten de güzel ısınıyordu. Hiçbir sorun yoktu, tak ki “kombiye” geçene kadar. Ortak giderde yanan kömürlü kaloriferde “yöneticimiz uyuyor mu, kömür atın, donuyoruz” diyenler, kombiye geçince kombinin düğmesine dokunmaya korkar oldu. Üst katımız soğuk, alt katımız soğuk, biz de ne kadar yakarsak yakalım buz gibi, üşüyoruz.
Sonunda kısmetimiz kalktı, İstanbul’a taşındık. Bir köyde oturmak istiyorum. Önce Kadıköy’de, sonra Ortaköy’de bir ev tuttuk. İkisi de ısınma yönünden sıkıntılıydı, bizim temel sıkıntımız da ısınmaydı. Çocukların işi gereği Güngören’e taşındık. Bulduğumuz evin üstü boştu ama altı doluydu, ısınırız diye düşündük. Yanlış düşünmüşüz, alt taraf da kombinin düğmesine vebalı muamelesi yapanlardanmış, ısınamadık!
Halen ısınamıyorum, donacak halimde kalmadı…
Çalıştığım yerde ben ısınırım, evdekiler donar diye üzülüyordum, çalıştığım hiçbir yer “ısınan bir yer” olmadı/olamadı.
İstanbul’a ilk geldiğimde Karaköy’de bir şirkette Muhasebe Müdürü olarak çalıştım. Ofisim otelin en alt katındaydı, yani zeminde. Otelin ısınma problemi yok, cayır cayır yanıyor. Zaten yanmazsa müşteri kaçar ama bizim kaçma gibi bir şansımızın olmadığını bile işveren, zemin katın nasıl ısınacağını düşünmemiş. Biz de elektrikli ocakla ısınıyoruz ama önümüz Antalya, arkamız Erzurum donuyoruz.
Sonra Bağcılar’da bir hastanede İnsan Kaynakları Müdürü olarak çalışmaya başladım. Çalıştığım ofisi hastanenin hemen karşısında “kiralık bir apartmanda” olduğu için sevindim. En azından hastane ortamından uzak kalacaktım. Öyle değilmiş, hastane ısınıyor, bizim orası serinleniyor…
Sonra yine Bağcılar’da bir şirkette İnsan Kaynakları Müdürü olarak çalışmaya başladım. Bunlarınki hepsinden daha ilginçti. Sadece koridorda merkezi ısıtma var ama odalarda yok. Koridor ısınıp cayır cayır yanmalı ki, odalar da ısınsın. Tabii böyle bir şey olmuyordu ve biz dona dona çalışıyorduk ki, donacak halimiz bile kalmamıştı.
Sona düşündüm, suç bunların değil, benimdi. Sanki birleri “Bu adam donacak, bütün âleme ibret olarak” diye bir ferman yayınlamış ve o isimsiz ferman, sürekli yürürlükte kalmış.
Bu gidişle artık cehennemde ısınırız ama biz cennete gitmek için çalışıp çabalayacaktık, cehenneme gitmek için değil!

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Gittikçe babama benziyorum

2018-01-29T22:21:00.000-08:00

-54’üncü yaşıma nazire…-
Çoğunlukla “ayıplamak” için belli bir yaştan sonra insanlara “Gittikçe babana benziyorsun” veya “gittikçe annene benzemeye başladın” derler. Aksini söyleseler de bunu “pek de iyi niyetle” söylemezler. Bunun birçok nedeni var. İnsanlar sürekli gördüklerini “normal” kabul etmeye başlarmış. Bu, iyi de olsa, kötü de olsa değişmez. Kötü bir iş yapılan yerde büyüyen bir çocuğun, kötülüğü “normal” görmesi kadar doğal bir şey yoktur. Ama sadece kötüde değil, iyide de bu böyledir…
Gittikçe babaya benzemek veya gittikçe anneye benzemek her zaman kötü veya her zaman iyi olmayabilir. Ya da ne bileyim, “aynen dayısı”, “tıpkı amcası”, “gittin, geldin teyzene çektin”, “hık demiş, halasının burnundan düşmüş”..
Bunların bazısı övmek için söylenir, bazısı yermek için…
Doğaldır ki, başarılı ve zengin birisine benziyorsa övmek içindir.
Kaderin sillesini yemiş dahi olsa başarısız ve fakir birine benzetiliyorsa yermek içindir.
Belki de sırf bu yüzden nev-i şahsına münhasır çocuklarımızı bile kendimize benzeterek, asıl övgüyü almaya çabalarız.
Bir de hangi yönünüzün benzediği çok önemli.
Ahlakı mı, davranışı mı, konuşması mı, yürüyüşü mü, bakışı mı, gülmesi mi, ağlaması mı, azmi mi, çabası mı, tembelliği mi, dağınıklığı mı, titizliği mi?
Yoksa kaşı, gözü, burnu, kulağı, yüzü, boyu, posu, endamı mı?
Bu listeyi uzatmak o kadar mümkün ki, henüz dünyaya gözünü açan bebeği bile kimlere benzetiriz, kimlere…
Tip ve alışkanlık dışında benzetmek, daha çok insanın yaşadığı dönemle alakalıdır.
Herkes kendi zamanında yaşar.
Babamız ve annemiz, bizden önceki bir nesildir. Kendi inançları, kendi değer yargıları, kendi korkuları, kendi kaygıları, kendi gelenek ve görenekleri vardır.
Biz ise kendi dönemimizde yaşıyoruz, çocuklarımız ise kendi dönemlerinde.
Birçok şeyimiz aynı olsa da, (mesela inancımız) babamızın kaygısı ve korkusuyla bizimki farklıdır, çocuğumuzunki çok daha farklıdır. Torunlarımızın kaygı ve korkuları belki çok daha farklı olacaktır.
Değer yargıları da öyle, gelenek ve görenekler de. Eskiden gelenek ve görenek vardı, şimdi cool olmak var, belki in var, out var. Ya da çok sosyolojik olsun, bizde toplum baskısıydı, şimdi mahalle baskısı var, belki sonra da daha çok moda baskısı, yerleşik algı baskısı, grup baskısı, parti baskısı, ideolojik baskının esas olduğu da ortaya çıkar.
Bazı insanlar, gerçekten bazılarına benzer; bazen tipi benzer, bazen davranışları, bazen şansızlığı, bazen kısmetin açıklığı…
Ben de gittikçe babama benzemeye başladım, bunu itiraf etmek de pek kolay olmasa gerek.
Her insan nev-i şahsına münhasır olduğunu düşünür. İyi şeyler kendinden, kötülükler başkalarındandır.
Herkes daha öncekilerin hatalarını yapan olmadığını düşünür, çocuklarının da kendi yaptığı hataları yapmamasını isterler.
Bazıları gerçekten buna uyar, çoğunluk da nasıl görmüşse öyle devam eder veya kısmetine aynısı düşer…
Rahmetli babam, sıradan bir insandı, bir Anadolu insanı, Anadolu beyefendisiydi.
İşçi emeklisiydi, hayatı boyunca iki yakası bir türlü bir araya gelmedi.
Borcu sevmezdi ama aldığı maaşla da evi geçindirmesi pek mümkün olmazdı; kıt kanaat bir geçimdi bizimki, neredeyse herkes gibi…
Küçük şeylerle mutlu olmayı bilirdi, öyle büyük hayalleri olan birisi değildi, hayallerinin peşinde koşacak bir yapısı da yoktu.
Rahatına düşkündü ama hiçbir lüksü yoktu.
Onun için en büyük lüks, işten eve geldikten sonra uzanmak, vaktinde yemeğini yemek, misafirliğe gitmek, misafir ağırlamak, dostlarla oturmak, onlarla gülmek, onların üzüntüsüne ortak olmaktı.
Sıradan şeylerdi, ne büyük ikramiyeyi tutturma hayali kurar, ne ikramiyeyi tutturunca sağa sola dağıtacağı yalanını söylerdi. O, aybaşında alacağı maaşı bakkala, fırına, kasaba ve diğer alacaklılara pay ettirme derdindeydi. Aldığıyla verdiği denk geldiğinde elinde kalmayanı bile umursamazdı.
Kredi kartı kullanmazdı. Kredi nedir bilmezdi. Tek borçlu olduğu esnaftı, ondan gayrisiyle alacak verecek davası gütmezdi.
Okumayı severdi ama daha çok eski cenk kitapları, dillere destan olan aşk kitapları ve şiirlerdi…
Şiiri severdi, yazmayı bilmez ama okumayı çok severdi. Çocuklarına ve torunlarına çok şiir okur, örnekleri şiirle olurdu, arada bir de türkülerle…
“Hoşça kal” onun en güzel vedasıydı, herkes hoş olmalı, hoşça kalmalıydı. “Eviniz şen olsun” demeyi de unutmazdı, tam kapıyı kapatıp giderken…
Her insan gibi onun da hatası vardı ama sevabıyla kıyasladığında “hata” demeyeceğin yönlerdi bunlar…
İyi bir babaydı, iyi bir eşti ama genellikle “kavga” edip, sonra barışan yarım asrı geçkin bir evlilikleri vardı.
Hayatın bütün zorluklarını görmüş, kıtlığı çekmiş, yokluğu yaşamış, bütün zorlukları aşarak hayatın merdivenlerinden inmeyi sürdürmüştü.
Eski yokluk günlerini, kıtlık zamanlarını anlattığında gözleri dolar, sesi titrerdi. Belki sırf o nedenle var olanla yetinmeyi bilir, olmayanın peşine düşmeye çalışmaz, borçlanarak geçinmeyi ise hiç istemezdi.
Gittikçe babama benzemem bütün bunlardan değil elbet…
Daha çok benzer davranışları sergilemem, benzer korkuları yaşamam, benzer alışkanlıklarımın olduğunun farkına varmamdı belki…
Veya bir özlemin hareketlere, konuşmaya ve alışkanlıklara yansıması da olabilir.
Bazen evde otururken elimi oynatma, bağlama veya oturuş şeklimi babama benzetirim; yahu ben ne ara bu alışkanlığı edindim ki…
Aslında yeni edinilmiş bir alışkanlık yok; bazısı genden gelen, bazısı görerek elde edilen, bazısı da bir özlemin –gayriihtiyarî- hareketlere yansımasıdır. Biz bunu hiç bilemeyiz…
Gittikçe babama benziyorum belki, doğrudur; onun bütün şansızlıkları da beni takip etmek zorunda mı, işte onu bilmiyorum…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Herkes doktor olursa…

2018-01-16T22:41:00.000-08:00

Bu yazının doktorlukla bir ilgisi olmadığı gibi, tıbbın herhangi bir alanıyla da ilgisi yok. Çünkü bu yazı, sağlıkla alakalı değil, siyasetle ve siyaset yapmayla dolaylı molaylı değil, direkt alakalıdır.
Buna rağmen de yazının başlığı, sanki bu yazının doktorlukla bir ilgisi varmışcasına yazılmış, eee sonuçta yazıyı yazan ben olunca, ister başlığa yazarım, ister yazının herhangi bir yerine. Önemli olan nereye yazdığım değil, neden yazdığımdır ve müsaade ederseniz o bölüme geçeyim.
Düşünebiliyor musunuz, bir toplumda herkes doktor…
Bence tam anlamıyla düşünemiyorsunuz…
Şöyle anlatayım, toplumun tamamı, yani eksiksiz 76 milyon insan doktor…
Hiç çiftçi yok mesela, hiç fırıncı yok, hiç bakkal yok, hiç tekstilci yok, hiç çöp toplayan yok, hiç belediye başkanı yok, hiç şoför yok, hiç vatman yok, hiç batman bile yok!
Bakın, şimdi daha iyi anlamaya başladınız…
Toplumun tamamı doktor olursa hastalıktan kırılırız ama ondan önce açlıktan ölürüz hem de çırılçıplak bir şekilde…
Doktorun çok olması, hastalığın yok olacağı manasına gelmez…
Burada aklıma şehir hastaneleriyle ilgili bir eleştiri geldi.
Koca bir partimizin koca bir genel başkanı “Bu kadar hastane yapıyorsunuz ya insanlar hasta olmazsa ne olacak?”
Evet ne olacak, buna cevap verecek bir sağlıkçı veya siyasetçi var mı, yok, bulamazsınız…
Ama tabii ki bu yazı bir sağlık yazısı değil, siyaset yazısıdır.
Siyaset, “Devlet işlerini düzenleme ve yürütme sanatıyla ilgili özel görüş veya anlayış”tır.
Yani mevcuttan farklı bir görüş ortaya atanlar, bu mesleği icra edenlerdir.
Herkesin görüşü aynıysa, siyasete de, siyasetçiye de ne diye ihtiyaç duyalım ki!
Aslında bunu siyasetle uğraşan herkes biliyor ama herkes de toplumun “tek ses” olması için uğraş veriyor.
Geçenlerde Nobel Ödüllü bilim insanımız Aziz Sancar’ın gençlere bilimle, ilimle uğraşın tavsiyesini dinliyordum. Eski bir konuşmaydı, gençlerin siyaset yerine uğraşacakları alan çoktu.
Tabii bu konuşma beraberinde tepkiyi de getiriyordu, çünkü siz siyasetle uğraşmazsanız, sizden daha aşağıda olanlar sizi yönetmeye başlardı.
Bu da çok önemli filozofların, devlet adamlarının, âlimlerin tavsiyesiydi…
Önemli bir diş hekimini dinlerseniz, herkesin diş hekimi olmasında fayda vardır. Hem diş hekimliği kârlıdır, herkeste iki göz var ama 32 diş var, herkeste bir ağız var ama 32 diş var. Yine herkeste bir kalp var ama 32 diş var, kârlı yani!
Herkesin yatırımlarla, bonolarla, fonlarla, efektif kurlarla uğraşmasını söyleyen, bu işten ekmek yiyendir doğal olarak.
Ama hepsinde de “biz kötü yapıyoruz, buyurun siz yapın” tavrı değil, yaptığı işi çok iyi yaptığını söylemek içindir. Ya da daha doğru bir deyimle yaptığı işe bir kutsiyet atfetmek içindir. Ortada bir kutsiyet yok ama saygınlık yerlerde sürünüyorsa, kutsiyet arayışı da kaçınılmaz oluyor demek ki…
Yoksa hiçbir mesleğe mensup olan, kendi meslektaşını sevmez de, beğenmez de.
Siz hiç, bir başka siyasetçiye övgü dizen siyasetçi gördünüz mü, göremezsiniz…
Buna bir başka meslek mensubunda da rastlayamazsınız. Bana tek tek saydırmayın, avukatlar böyle, doktorlar böyle, akasdemisyenler böyle, gazeteciler de böyle, yazarlar zaten böyle!
Her mesleğe mensup olan, “rakip gördüğü” kendi meslektaşını kötüler.
Daha sığ düşüncelilere gidersek, herkes kendi mahallelisini kötüler, kendi köylüsünü, kendi ilçesindekini, kendi kentindekini yani hemşerisini…
Çünkü rakip odur. Dışarıdakini övebilir, rekabeti söz konusu bile değildir. Ama sakın adresinizi değiştirmeyin, övgünün yerini yergi alabilir!
Yazı nereden nereye doğru uzanıyor diye beni suçlamayın, zaten amacım o, sabredin…
Aziz Sancar, gençlerin siyaset yerine bilimle uğraşmasını isterken, “bana rakip gelsin” diye bir kaygısının ve korkusunun olmamasına dikkat ediyorum…
İşini iyi yapan kim olursa olsun, “bana rakip olur” düşüncesine sahip olmaz…
Ancak işini kötü yapanlar, “Koyunun olmadığı yerde kendisine Abdurrahman Çelebi” dendiğini çok iyi bilenlerdir.
İşte şimdi yeniden yazının başına dönüyoruz…
“Devlet işlerini düzenleme ve yürütme sanatıyla ilgili özel görüş veya anlayış” olarak tarif edilen siyaseti yaparken, “özel”, “görüş” ve “anlayış”a sahip olamayanların siyaset yaptığı bir ülkede, herkesin kalkarak “ben bunlardan daha iyi yaparım” demesinden daha doğalı olmaz.
Tabii ki böyle bir ülkede herkes siyasetle uğraşmak ister, hatta uğraşır da…
Ama herkes de bilir ki, her insan yapabileceği işi yapmalı, kabiliyetine göre bir işe yönelmeli ve en önemlisi de sevdiği işi yapmalı, en iyi yaptığı işe yönelmeli, orada sebat etmelidir.
Eee herkesin doktor olduğu bir ülkede, hastalıktan geçilmez, ortalığı şey götürür de kaldıracak kimse bulunmaz!

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Yani delirmiş diyorsun!

2018-01-08T00:01:00.000-08:00

Kargalar henüz kahvaltıya başlamamıştı ama ben işyerine gitmek için önce bir tramvay yaptım, sonra metro…
Kolay olmadı tabi. Bu devirde alet edevat olmadan koca bir tramvayı yapmak ancak bana yakışır. Neyse tramvaydan sonra hadi bir de metro yapayım dedim. Birkaç dolmuş, birkaç otobüs de yapıp İstanbul Büyükşehir Belediyesinin araç filosunu genişletecektim ama şimdilik İstanbul Kart basarak da gelirlerini arttırabilirim diye düşündüm. Bu arada ben çok iyi düşünürüm!
Tıkış tıkış olduğumuz metroda üç hanım kızımız geniş geniş muhabbet ediyordu. Hani muhabbet deyince siz de dedikodu yaptıklarını, sevgililerini çekiştirdiklerini falan sanmayın. Bu hanım kızlarımız dersten bahsediyordu.
Gece saat bir de yatmıştı birisi, sabah beşte kalkmış, arkadaşıyla ders çalışmışlardı.
4 saatlik uyku sonrası çalışmayı anladım da, o vakitte çalışacak arkadaşı nereden buldu onu anlamadım.
Neyse ne canım, bize ne…
Bugün sınav varmış, “ben çalışamadım” dedi. Çantasından bir deste küçücük not kâğıtları çıkarttı, inci gibi yazılıydı. Bazısı kırmızı kalemle, bazısı mavi kalemle, bazısı da siyah kalemle yazılmıştı. Önce bunun bir renk şifresi olduğunu düşündüm ama sonra kalemin bitmiş olma ihtimali üzerinde derin bir analiz yaptım, kararım kalemin bitmiş olmasıydı ve bu karar, kesin kararımdı.
Hikâyemizin ikinci kahramanı notları birinci kahramanımıza yani sabahın beşinde uyanıp, arkadaşıyla ders çalışan hanım kızımıza uzattı. O da barkod okuyucu gibi nota bakar bakmaz o konuyla ilgili en az bir dakika yorum yaptı. Düşünün… düşündünüz mü, öyleyse o kadar not kağıdı için, ne kadar yorum dinlediğimi de anladınız.
Tabi hemen yanı başımda geçen bu konuşmayı dinlememek gibi bir şansım yoktu ama iyi oldu, bu arada birkaç tıp fakültesi bitirdim, artık ameliyata bile başlayabilirim.
Hanım kızlarımızın dersi duygu durumla ilgiliydi, daha başka da vardı ama siz de tıp fakültesinden mezun olup, hastaneleri doldurmayasınız diye doktorluğu kendime saklayayım.
Birinci hanım kızımız notlara bakarak ikinci hanım kızımıza tıp dersini verdi, hem de sular seller gibi.
Bak kızım dedi, kızı oluyormuş demek ki…
Şimdi korkuyorsun ya, korkmuyordu.
Yani temsil bir olay oluyor korkuyorsun, eee, sonra kalbin küt küt atıyor. Belki kızın kalbi tak tak atıyordur sana ne?
Neyse ne, bunun iki türlü duygu durumu varmış. Birincisinde bir saniyelik bir fark varmış, önce korkarmışsın, sonra kalbin küt küt atarmış, diğerinde hem kalbin hem de korkun aynı anda gelirmiş. Topu topu bir saniyelik fark için iki farklı duygu durumu birkaç dakika anlattı. Sadece bu değil, bunun için iki farklı konu varmış, toplam 8 çeşit durum oluyormuş ve bunlar da şöyle oluyormuş, böyle oluyormuş deyip geçiştirmek olmaz. Hepsinin üzerinde durmak gerekir.
Mesela diyelim bir soygun oldu, mesela dedik ya hemen niye korkuyorsunuz, temsil yani, örnek babından.
Soygun ani oldu, ne yaparsınız, irkilirsiniz, korkarsınız. Göz kapaklarınız açılır, sonra kapanır, açılır, sonra kapanır…
Başınız öne eğilir, omuzlarınız kasılır, vücudunuz öne eğilir, karın düzleşir, dizlerinizin bağı çözülür.
Betiniz benziniz sararır, burnunuz bembeyaz olur. Sonra yüzünüz de kireç gibi beyazlaşır.
Sonra ter bezleriniz çalışır ve soğuk soğuk ter dökersiniz, mübarek sanki İSKİ bedava su dağıtmaya başlamış da, siz de bir koşu gidip bütün suyu almaya çalışmışsınız gibi bir hale bürünürsünüz.
Birinci hanım kızımız, elindeki notlarla nutuk atmayı sürdürüyor, ben de onun anlatımından kişinin bürüneceği ruh hali ve dışa yansıyan görünümünü tahayyül etmeye, bu tahayyülümü de sizlere aktarmaya çalışıyorum.
Meğer sadece sizlere değil, üç hanım kızımıza da aktarmışım, “Yani delirmiş diyorsun..” sözünü sesli söylemişim. Üç hanım kızımız önce sözümü duydu, sonra bu sözü söyleyene doğru bir bakış attılar, şaşırdı, gerildi, sonra bir gevşeyip, bastılar kahkahayı.
Neden kahkaha attılar anlamadım; benim analizime mi, yoksa delirdiğimi düşündüklerinden mi, yoksa üçü birden delirdiğinden mi…
Neyse de ne, ben tıp tahsilimi insan davranışları üzerine tamamlamayı sürdürüyorum. Belki yakında psikolog olurum, belki de psikiyatrist, ya da psikopat, ne fark eder ki, hepsinde de pisi pisi bir şeyler var.
Birinci hanım kızımız elindeki notlardan ikinci hanım kızımıza ders anlatmayı sürdürdü, hem de öyle böyle değil, sabah sabah birkaç yumurta içmiş, birkaç litre de zeytin yağıyı üstüne boca etmiş gibi gür bir sesle. Garibim üçüncü hanım kızımız da benim gibi sessiz sedasız durup, yine benim gibi garip garip onlara bakıyordu.
Şansa bak ki onların ineceği durak geldi ve indiler, yoksa ben şimdiye tıp fakültesi diplomasını cebe indirmiştim bile!
Acaba peşlerinden mi gitsem, bu diplomayı almam lazım, şunun şurasında ne kaldı ki…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Vapura binip deniz görmemek

2017-12-25T03:55:00.000-08:00

Çocukluğumda aile büyüklerimizden Fatma teyzenin İstanbul maceralarını dinler, gülerdik. Oğlu İstanbul’da konfeksiyon atölyesi işletiyordu. Yaşlı annesini bir süre yanında bulundurmaya zar zor ikna etmiş, uçak biletini de almış, yetmemiş üstüne kendisi de gelmiş, birlikte Adıyaman’dan İstanbul’a uçmuşlardı…
Bundan sonrasını Fatma teyze bilmiyor.
İstanbul’a bir girmiş, bir de çıkmış.
O tarihlerde Adıyaman’da havaalanı yok, en yakın Gaziantep’te var. Adıyaman’da Gaziantep’e kadar şehirlerarası yolcu otobüsüyle gidilebiliyor. Gaziantep’ten havalimanına da dolmuş veya uçak firmalarının servisiyle…
Mehmet de annesini aynı yolla İstanbul’a götürmüş. O tarihlerde Yeşilköy olan Atatürk Havalimanında inerek, Eyiüp’te bulunan evlerine gitmişler.
Fatma teyzenin bütün bildiği bu, gerisi muamma…
Annem sorardı, “Fatma teyze, uçağa binmişsin, gemiye binmişsin, oğlun sana İstanbul’un her yerini gezdirmiş, hele anlat” derdi, Fatma teyze de başlardı anlatmaya;
“Kızım, uçağa bindim, havayı göremedim, vapura bindim, denizi göremedim, oğlumun evine gittim, gelinimle, torunlarımla oturdum, geldim.”
Annem ısrar ederdi, “Fatma teyze tam iki ay İstanbul’da kaldın, hepsi bu mu?”
Hepsi buydu, ötesi yoktu, berisi yoktu, unutulanı yoktu, kaçarı, göçeri de yoktu.
Tabii biz o zaman küçüktük ve bu hikâyeye güler geçerdik.
Nasıl ya, insan uçağa binecek de gökyüzünü görmeyecek, vapura, gemiye binecek de denizi görmeyecek…
Olacak şey değil…
Davulun sesi uzaktan hoş gelirmiş ya, biz de sanıyorduk ki denizi olan bir şehirde yaşarsak, her gün yüzecek, hatta bir yakadan bir diğer yakaya yüzerek geçecektik. Ne yani hem yüzme bileceğiz hem de karşıya geçmek için para mı verecektik?!
İstanbul’a yerleştikten sonra davulun sesinin yakından nasıl duyulduğunu da öğrenmiş olduk. Hatta 50 yıldır İstanbul’da olup, Fatma teyzenin iki ayda gördüğünden daha fazlasını görmeyenleri gördüm…
İstanbul ilginç bir yer…
Hani derlerdi ya taşı toprağı altın diye…
Gerçekten de öyle ama pazarlayana öyle, bana, sana, ona, buna, diğerine değil…
İstanbul’u parsel parsel parselleyenlerin “imar” diye bir kaygısı ve korkusu olmadığından dağı almışlar, taşı almışlar, ovayı almışlar, ormanı almışlar, kupkuru yeri almışlar, hatta denizin ortasını bile almışlar.
Burada kamu malı diye bir şey yok, kamudan para kazanmak için kamuya bırakılan alanlar var.
İstanbul’un üç tarafı denizle çevrili, Haliç, Küçükçekmece, Büyükçekmece gibi göl veya denizin devamı olan girdilerle birlikte sayarsan, neredeyse İstanbul’un her tarafının deniz olduğuna inanabilirsin.
Ama denize giremezsin…
Birkaç yerde girme şansın var, önceden vasiyetini yazmak şartıyla…
Şurada denize güvenle girebilirim, diyeceğin “sağlıklı” denecek tek bir karış alan bulamazsınız. Olanlar sahiplidir, denizin sahibi vardır. Zaten bir boydan bir boya lüks villalar, oteller, moteller, saraylar, kışlalar, okullar, pansiyonlar, turizm merkezleriyle donatılmıştır.
Hepsi zamanında buraları almış ama nasıl almış, kimden almış, parasını kime ödemiş, tapusunu onaylatacağı zalimi nereden bulmuş, işte orası muamma.
Üç yıldır İstanbul’da yaşıyorum, onlarca defa da geldim gittim ama Allah aşkına ayağımı bir kere denizin sularıyla buluşturmaktan ötesine sahip olamadım.
Fatma teyzeye gülüyordum ya, şimdi gülmüyorum.
İstanbul’da üç çeşit insan yaşıyor;
1-İstanbul’u yaşayanlar…
2-İstanbul’u seyredenler…
3-İstanbul’da yaşadığını bilmeyenler…
Birinci kategoriye girenler, ne yazık ki çok az, azınlıkta ama sesi en gür çıkan, maddi olarak en çok değer eden, katma değeri yüksek ama kattığı bir değer olmayan kesim…
İstanbul’u seyredenler, işi gereği oradan oraya, buradan şuraya gidenler, giderken de denizi görenler, tarihi yarımadayı seyredenler, martılarla konuşanlar, çiçeklerle sohbet edenlerdir…
İkinci sınıfa girenler, belki hafta sonları şöyle küçük bir İstanbul gezisi bile yaparlar, yani o kadar da İstanbul’dan uzak değiller.
Ama üçüncü sınıfa giren kesim, İstanbul değil de, Anadolu’nun herhangi bir köşesinde, herhangi ücra bir kasabasında ve o ücra kasabanın da yolu, izi belli olmayan köyünde yaşamaktan farksız bir yaşam sürer, hem de yüksek kira pahasına…
Burada Belediyeler çok kötüdür, 2 türkü, 3 gerdan kırma etkinliğiyle ödüllerle boğulurlar da, yol yapamaz, trafik lambası bile takamazlar. Çok aciz belediye başkanları var, hatta demem o ki, bizim memlekette en beğenmediğim belediye başkanı, burada hatırı sayılır bir ilçenin belediye başkanı olabilir.
Bunun nedenini, de sonrada öğrendim, Anadolu’nun bazı kentlerinde öyle bir “aile-aşiret-kabile ırkçılığı” var ki, adamın ölüsü bile seçimi kazanmaya yetiyor. Burada da öyle bir memleketçilik var ki, adamın ölüsü bile seçimi kazanmasına yetiyor. Ama her ikisinde de “aile-aşiret-kabile veya memleketin” en iyisini değil, en beceriksizini siyasete sokarak, halktan çok değişik bir öç alıyorlar.
Böyle yerlerde yaşayanlar, memleketlerinde İstanbul’da yaşadıklarını söylerler ama kendileri bile İstanbul’u görmemişler de, habersizdirler…
Ne yapsınlar gariplerim, İstanbul’un her tarafını parselleyenlerin bir tek dairesinin, bir tek odasını almak için yedi sülalesi, yemeden, içmeden, gezmeden, tozmadan koca bir ömür boyu çalışsa alamaz…
Ve biz, gayri safi milli hasla diye bir şey uydurmuşuz, bu bizi denize bile sokmuyor, bırakın parayı, pulu, insanca yaşamayı…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Aman Allah’ım akıllanıyorum galiba!

2017-12-20T22:18:00.000-08:00

Bu yazıyı okuyan herkes, tıpkı benim gibi akıllı olduğunu iddia edenler veya en azından “aklı başında” olduğuna kanaat getirilenlerdir. Zira en azından okuma yazma biliyor, mürekkep neyim yalamıştır deyip, akıllı sınıfına konulanlardandır.
Deli olarak bildiğimiz ise;
Bizim gibi düşünmeyen,
Bizim gibi gülmeyen,
Bizim gibi giyinmeyen,
Bizim gibi ağlamayan
Ya da ne bileyim gözü kulağı oynayan,
Acayip acayip hareketler yapanlardır.
Zır deli veya zincirli deli değilse zararsız delidir, kimseyi öldürmez, kimseye darbe yapmaz.
Biliyorsunuz ya da bilmiyorsunuz ama ben delilik konusunda uzman sayılacak kadar akıllıyım ya da o alanda uzman sayılacak kadar deliyim. Netekim “Bir Delinin Not Defteri” serisinde Cenk Gülen mahlasıyla yazdığım“Emmi Hortumu Taksana” adlı bir mizah kitabım bile var.
O nedenle delileri çok iyi bilirim, onları gözünden tanırım.
Ta ufukta bir karaltı görsem, yürüyüşünden midir, salınmasından mıdır, endamından mıdır yoksa bana benzemesinden midir bilmem, deli olup olmadığını hemen anlarım.
Çok çeşit deli var;
Zır deli, zır zır deli,
Pır deli, pır pır deli,
Vır deli, vır vır deli,
Zincirli deli, zincirsiz deli,
Sırılsıklam deli, kupkuru deli,
Akıllı deli, deli akıllı,
Sessiz deli, sesli deli,
Gürültülü deli, gürültüsüz deli,
Pis deli, temiz deli,
Şık deli, paspal deli,
Dağınık deli, düzenli deli,
Gülen deli, ağlayan deli,
Altına eden deli, tuvalete eden deli,
Salyalı deli, salyasız deli,
Gözü dönmüş deli, gözü dönmeyen deli,
Düşünen deli, düşünmeyen deli,
Tehlikeli deli, tehlikesiz deli…
***
Aslında bu kadar detaya gerek yok. Deli çeşidi ikidir ve bunlar da tehlikeli ve tehlikesiz olarak bilinir.
Yoksa akıllı bilinip, psikolojik sorunu olan çoktur, hepsini deli yerine koyarsan, memlekette akıllıya yer yoktur.
Deli çeşidi iki olunca bunu ayırmak çok kolay; tehlikeli mi, tehlikesiz mi?
Tehlikeliler genellikle Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde tedavi olur ama tehlikeli olduğu halde dışarıda olana da rastlıyoruz. Bir iki şikâyet sonu onu da derdest edip alıyorlar hastaneye…
Tehlikesiz delinin kimseye zararı olmaz, hatta bazen düşünmemizi, bazen örnek almamızı, bazen gülmemizi, bazen de yardım duygumuzu ortaya çıkarır.
Sorun bu değil tabii…
Sorun, gerçekten de bizim bildiğimiz deliler deli mi, bizim bildiğimiz akıllılar da akıllı mı?
Bir daha düşünün, ya kimin deli, kimin akıllı olduğu tamamen karışıksa, ya akıllı bilinen bizler gerçek deliyse ve deli sandıklarımız da aslında aklı başındaysa...
Dünyadaki birçok siyasetçiye, aydına, "ünlü"ye baktığınızda sizin de kafanız karışmıyor mu, benim karışıyor. Hangisinin gerçek, hangisinin yanlış olduğuna olan inancım sarsılıyor.
Ya deli olan bizsek ve henüz yeni yeni akıllanmaya başlıyorsak...
Aman Allah'ım, düşünmesi bile korkunç!
Gülmeyin, gerçekten de düşünmesi bile korkunç…
Düşünün siz hiç savaş çıkaran deli gördünüz mü?
Kaç tane adam öldüren deliye rastladınız ya katliam yapan deli duydunuz?
Soykırıma adı karışan bir tek deli ismi sayabilir misiniz?
Irkçılık yapan bir deli var mı?
Mezhepçilik yapıp, bunu kavga ve savaş sebebi sayan bir tek deli duydunuz mu?
Kaç tane sapık deli gördünüz ki, kaç tane komik sarkıntılık dışında tacize adı karışan deliye rastladınız?
Eşine şiddet uygulayan deli var mı, yoksa delilerin eşi mi yok?
Aldığı karar yüzünden insanların hayatı allak bullak olan kaç deli yönetici gördünüz ki, duydunuz mu, tanıklık ettiniz mi?
Edemezsiniz, çünkü deliler başkan olmaz, başbakan olmaz, vali olmaz, belediye başkanın olmaz, siyasetçi olmaz, memur olmaz, işçi olmaz, herhangi bir STK’da görev almaz…
Bakan olmaz deliler, genel müdür olmaz, müsteşar olmaz, daire başkanı olmaz.
Deli bir doktor göremezsiniz, deli avukata rastlayamazsınız, deli yönetici bulamazsınız.
Demem o ki, bütün zulümlerin, yaşanan bütün acıların müsebbibi bir tek deli gösteremezsiniz.
Hak yiyen, rüşvet alan, rüşvet veren, kavga çıkaran, silah üreten, ürettiği silahı denemek için savaş çıkaran bir tek deli de gösteremezsiniz…
Demokrasi ithal eden, devletlere ayar veren, önce başkan atayıp, sonra onu almak için iç savaş çıkaran deli gördünüz mü?
Sahi siz koskoca Amerika’nın başında bir tek deli başkana rastladınız mı, rastlayamazsınız…
Çünkü bildiğiniz her şey tersine dönmüş olabilir…
Kim bilir, belki de şimdiye kadar deli olan bizdik ve yeni yeni akıllanmaya başlıyoruz, aman Allah’ım, ne kadar korkunç!
Yoksa biz de o zalimlerden mi olacağız?

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

R’lerle imtihanım

2017-12-08T23:55:00.000-08:00

Buradan açık ve seçik olarak ilan ediyorum ki, iktidarı elime geçirirsem, kesinlikle ilk yapacağım iş, alfabeye bir ayar vermek olacak. Ne o 29 harf, biraz kısalım. Hem alfabe dediğin 28 harften oluşmalı ve içinde asla R diye bir harf olmamalı.

Şimdi bazı muhalifler “R harfini söyleyemiyor, öcünü alfabeden alacak” diye aleyhime konuşabilirler, asla onlara inanmayın. Yok öyle bir şey. Hani R’leri söyleyemediğim doğrudur. Gıcık olduğum bazı bilim insanları var, o da doğrudur. R’leri söyleyemeyenlere, yani küçücük de olsa, mini minnacık da olsa konuşma bozukluğuna “Rotasizm” demelerini nasıl iyi niyetle bağdaştıracağız ki…

Kardeşim dalga mı geçiyorsunuz, adam mı seçiyorsunuz. Şuna “Yotasizm” deseniz olmaz mı, ne o denizde yol mu buluyorsunuz…

O değil de, çocukluğumda akranlarım da dâhil olmak üzere, bana R’yi söyletmeyi kendisine en kutsal vazife bilmiş kızlar vardı, erkekler vardı, ağabeyler vardı, amcalar vardı, hatta dedeler vardı, nineler vardı, ama hepsinin cümlesi ortaktı; R de bakim…

Bunu söylerken de dillerini ağızlarının içinde acayip şekilde çevirir, midemi bulandırırlardı. Dili dönmüyor derlerdi, fır dönüyordu benim dilim ama R’nin yerine uğradığı yoktu, hepsi bu.

Biraz büyümeye başlayınca Fransızca’yı sevdim ama tek sorun onlar R yerine Ğ diyorlardı, oysa ben Y diyordu.

Mustafa diye bir arkadaşım vardı, o Fransızca konusunda hiç zorlanmazdı, R yerine Ğ deyip, işin içinde sıyrılırdı. Tabii ki Türkçe de aynı sorun devam edip gidiyordu, Ğ’ırlaya Ğ’ırlaya…

Fransızca bana uygun değildi, çünkü herhalde, galiba, sanırsam R yerine Y demeyi kendi özgür irademle seçmiş olmalıyım. Hani bebeklikte o özgür iradeyi nereden buldum, nasıl dilime yerleştirdim bilmiyorum ama olmalıydı.

Çocukluğumda birkaç şarkıcıyı, türkücüyü hiç sevmezdim. Bunlar da genellikle R’leri bastırarak söyleyenlerdi. Yahu o kadar bastıracağınıza birazını bana verin. Bunların içinde Nurhan Damcıoğlu ve Belkıs Akkale'yi sayabilirim. Nerden buluyorsunuz o kadar R harfini, stok mu yaptınız, karaborsasını mı kurdunuz, bilmiyorum ki…

Çocukluğumda dilimden dolayı popüler olduğumu biliyordum; herkes beni çok şirin bulurdu. Ne yani bütün şirinliğim R yerine Y demem miydi; şirindim işte, niye bir harfe takılıp kalıyorsunuz?

Büyüdüğümde şirinliğin yerini R korkusu aldı.

Y’yi bastırarak söylemek, R’nin çıkmasını sağlamaya yetmiyordu ama Rize yerine Yize demek de, derdini anlatmaya yetmiyordu.
Başka iş yokmuş gibi gittim yazar oldum…

Önce R yerine Y demeyi yazarken de arada kaçırdığımı fark ettim. Mesela Bayram kelimesi beni çok zorlardı, saray kelimesi de. Önceki R miydi, Y miydi, hani R olan Y miydi, Y olan Y miydi?

Peki diğeri R olan Y miydi, Y olan R miydi?

İşin en kötüsü doğup büyüdüğüm mahallenin adı Eskisaray’dı ama hep Eskisayay olur, yaylanıp dururdum…

R ile Y’yi doğru yere koyup hatasız yazmak için parmaklarımla saydığım çok olurdu. Bunun için bazen de word’ün kelime düzeltmesini kullanırdım. Tabi bütün bunları aştım, sadece R yerine Y demeyi kendi özgür iradesiyle seçen birisiyim. Kim ne karışır, hangi harfi, ne şekilde telaffuz ettiğime, değil mi ama…

Özdemir Asaf da benim gibi R’leri Y diye telaffuz ediyordu.

Bir gün Karaköy’e gidecek, taksiye biner, taksici “Buyuyun, neyeye?” diye sorunca, onun da kendisi gibi R’leri söyleyemediğini görüp, “Kayaköy” deyince şoförün kendisiyle dalga geçtiğini sanmasını istemez ve Eminönü deyip, Karaköy’e yürür.

Aynısı İstanbul’da başıma geldi, ama o zaman Özdemir Asaf’ın dildaşım olduğunu bilmiyordum.

Ortaköy’de bir taksiye bindim, Karaköy’e gideceğim. Özdemir Asaf’ın taksicisi ölmemiş, beni mi beklemiş anlamadım ama “Neyeye” deyince, ben de istemsizce Eminönü dedim, Karaköy’e yürüdüm…

Çağrı merkezlerini de bu açıdan sevmem, hele bir de kodlar mısınız demez mi, ben şimdi R harfini Yozgat’la mı kodlayayım, Yizeyle mi?

Belki de bu yüzden yazar olduğum halde televizyona çıkmayı sevmem,radyoya çıkmayı sevmem, herhangi bir toplantıda konuşmayı sevmem. Televizyon ve radyoda program da yaptım, konuk da oldum ama bir türlü sevmedim/sevemedim. Çünkü ne kadar anlaşılmadığımı bilmiyordum…

Ama Allah var, Beyazıt Öztürk’ü severim, inadına Y’lerin üzerine bastıra bastıra söylediği için. Bastır be Beyaz, Allah Y’ne kuvvet versin…

“Geriye dönsem, gurbeti tatmazdım”

2017-12-05T10:40:00.000-08:00

Naif Karabatak
Yolumuz Gurbete Düştü-2

13 yaşında gurbete çıkan Ömer Seçkin:
“Geriye dönsem, gurbeti tatmazdım”

Karaköy’de, Ada Han’ın kasvetli girişinde sizi mis gibi çay ve kahve kokusuyla birlikte Ömer’in güler yüzü karşılar. Dar bir koridorda, nostaljik şekilde döşenmiş, çok hoş bir çay ocağına girersiniz. Arada bir “çaylarrrr” diye yankı yapan handa Ömer’in sesi duyulur ve hemen önünüze mis kokulu çayla birlikte sohbet gelir, muhabbet gelir, dostluk gelir.
13 yaşında gurbete çıkan Ömer, her gün gurbetin acısını çekenlere ilaç olarak bir bardak çay verir. Onlar da her bardakta farklı özlemleri, farklı hasretlikleri, farklı acıları akıtırlar çay bardağından ta yüreğinin derinliklerine…
Karaköy’le Eminönü arasında Galata Köprüsü var. Anadolu’nun neresinden gelirse gelsin, herkesin ilk uğrak yeri veya mutlak uğrak yeri Eminönü’dür, Galata köprüsüdür, Karaköy’dür, balıktır, ekmektir, denizdir, martıdır ve çekeceği acılardır, süreceği sefalardır…
***
Bazı yerlerde gurbete çıkmak, aynı zamanda büyümenin de farklı bir tarzda söyleniş şekli olmalı. Gölbaşı ve Tut ilçesinde de böyle bir anlayış yerleşmiş. Belki de bu nedenle olmalı ki, çocukluktan gençliğe dönen herkesin gözü gurbeti arar, bazısı bu sancıyı gurbette çeker, bazısı da evinde sancı çekmeyi sürdürür.
Ömer Seçkin de, Tut ilçesinin Boyundere yani eski adıyla Hüs köyünde yaşarken, büyüklerden gördüğünü uygulamaktan başka şansının olmadığına inananlardandı. Daha henüz 13 yaşındayken gurbetle tanıştı, o havayı teneffüs etti, acıyı ciğerinin en derinine kadar çekti. İstanbul’dan önce Bursa ve Antalya’nın Alanya ilçesinde çalıştı. Askerlik sonrası İstanbul’a geldi. Önce hiç sevmedi, memleketine geri döndü ama sonra memleketinde yalnız olduğunu anlayıp, yeniden İstanbul’un o devasa girdabına attı kendini ve o gün, bugün İstanbul’da, taşı toprağı altın olan kentte rızkını arayanlardan…
İstanbul’da kaldığı 15 yılda çok zorluklar çekmiş ama şimdi bütün o kötü günler geride kalmış. Kendine ait bir evi, memnun olduğu bir işi ve geliri var. Özlediği o günler değil ama o günlerden bugünlere gelişine şükrederek, köyünü, toprağını, havasını, suyunu da özlemiyor değil…

Kısaca kendinizden bahseder misiniz?
Adım Ömer Seçkin, 1982 doğumluyum. Adıyaman Tut ilçesi Boyundere köyündenim. Eski ismi Hüs.7 kardeşiz, 3 kız, 4 erkek, ben 5’inciyim.

İlk defa İstanbul’a ne zaman geldiniz?
İstanbul’a 2002 yılında geldim.

Özellikle Gölbaşı ve Tut’ta yoğun şekilde gurbete giden insanımıza rastlıyoruz. Bunun nedeni nedir?
Çoğunlukla yokluktan. İnsanlar yaşadığı yerde doymuyor veya doymadığını sanıyor. Bazıları gerçekten yokluktan, bazıları gurbeti merak ettiğinden, bazıları da gurbete gidenlerin daha kıymetli olmasındandır.

Nasıl kıymetli olunuyor?
Gurbete çıkanlara aile içinde daha çok değer veriliyordu, belki de ondandır. Ağabeyim 1990 yılında Şanlıurfa’ya okumaya gitti. O tatile geldiğinde herkes bizi unutur, ona hizmet ederdi, yemekler, tatlılar, çerezler, içecekler hep onaydı. Belki de çocuk aklımızla “gurbete biz de gitsek bizi de özlerler mi, bize de değer verirler mi” diye düşündük ve gerçekten de öyle oluyormuş, insanlar gidince kıymete biniyormuş.

Ölenler de öyle, hepsi birden badem gözlü oluyor…
Evet.. Şimdi memleketime döndüğümde, tıpkı abime yaptıkları gibi bana da aynı kıymeti veriyorlar, oradayken öyle değildi.

Gurbete çıkmaya ne zaman ve neden karar verdiniz?
1996 yılında gurbete çıktım. 3 yıl Bursa, sonra Alanya, sonra askerlik, sonra İstanbul. İstanbul’a 2002 yılının 3 Kasım’ında geldim. Önce 7 ay kaldım, hiç sevmedim. Köyü, tarlayı ve hayvanları çok sevdiğim için tekrar döndüm ama bu kez de ora zor geldi. Arkadaşlarımın çoğu İstanbul’daydı. 1 ay sonra tekrar geldim, o günden beri de buradayım. Tam 15 yıl oldu.

İstanbul’a ilk geldiğinizde yaşadığınız zorluklar nelerdi?
İstanbul’a ilk geldiğimde hiç kimse sahip çıkmadı. Elimizden bir iş gelmiyor, bir şey bilmiyoruz, yol bilmiyoruz, iz bilmiyoruz. Küçücük bir köyden kocaman bir kente gelmişiz, yol, yordam bilmediğimiz gibi ev yok, iş yok, para yok. Yazın parklarda kalmak kolay da, kışın mümkün değil.

Kiralık ev de tutamadınız…
İş yok, kirayı nasıl ödeyeceğiz?
Ama sonra tam 20 arkadaş bir ev tuttuk. Bir evde 20 kişi demek, bir tuvaleti 20 kişi kullanıyor, bir banyoyu 20 kişi kullanıyor demektir. Saatlerce tuvalet ya da banyo sırası beklerdik. Birisi işe gitse de, evde uyuyacak yer bize kalsa diye düşünürdük.

Peki ev eşyası…
Yaz aylarında eşyayı çok dert etmedik ama kış geldiğinde soba lazım, yok. Yorgan lazım yok. Döşek lazım, yok. Daha ne söylesem..

Var olanı saysan daha kolay olacak…
Tek var olan, canımızın sağlığıydı ve biz de buna şükrediyorduk. Çünkü bizden kötüleri de vardı. Hiç gidecek yeri olmayan, ailesi, akrabası bulunmayan, geri dönmeye kalksa, dönecek yeri olmayanlar vardı. Çok şükür ki biz daha çok zorlansak, dönecek yerimiz, köyümüz, ailemiz, yuvamız vardı.

Gurbetle tanışman çok zorlu olmuş. Tabi bunu anlatmak kolay, yaşamak zor. Geriye dönebilseniz, bir daha gurbete çıkmayı düşünür müsünüz?
Geriye dönsem tekrar gurbete gelir miydim bilmiyorum ama şimdiki aklımla düşünecek olursam gelmem, belki de gelemem. En azından kendi işimiz köyde..

Ama eskiden de kendi işiniz vardı..
Doğru vardı ama gurbetin zor olduğunu bilmiyorduk. Gurbetten izne dönenlere bakıp, gurbetin güzel bir şey olduğunu tahayyül ediyorduk. Biz de hevesleniyorduk. Gurbeti görmeyen kişi tabii ki gelmek ister ama 13-14 yaşında, henüz çocuk denecek yaştan birisi yokluktan gurbete çıkmışsa, gurbetin bütün acısını, bütün çilesini çekmiş, ezilebildiği kadar ezilmişse.. böyle bir insana bir kez daha fırsat verilse, yine aynısını yaşamak ister mi, ben istemem. İstemezdim diye düşünüyorum. Köyünde soğan ekmek yer yine dönmez, ben de dönmem, dönmezdim diye düşünüyorum.

Adıyaman’da olsaydım, şu olmazdı diyeceğiniz ne var?
Adıyaman’da kalsam asla şu hayatım olmazdı diye düşünüyorum. Çünkü aileme bile ben bakıyorsam nasıl olacak…

Gurbete çıkmayı düşünenler için ne tavsiye edersiniz?
Çıkmak isteyene sözüm yok, çıksın ve o acıyı görsün, anlatmakla olmaz. Çok değil ama bir yıl da olsa gurbette kalmalı bir insan. Görsün gurbet hayatını, yaşasın. Nasıl ki bir genç askere gidiyor ve dönüşte ailesine daha sıkı bağlanıyorsa, daha saygılı oluyorsa.. gurbet sonrasında da öyle olur diye düşünüyorum. O toprakları özlesin ki, kıymetini bilsin..

Adıyaman’dan ayrıldıktan sonra hayatınızda neler değişti?
Hayatım çok değişti. Dünyaya bakışım, hayatı algılayışım. Tabii ki küçük bir köyden büyük bir kente gelince oturmasını, kalkmasını, yemesini, içmesini, konuşmasını da öğreniyorsun. Sosyal hayata adapte olmak burada daha kolay.

Bu arada bir evlilik yapmışsınız ama boşanmayla sonuçlanmış. Ufukta yeni bir evlilik var mı?
Evet bir evlilik yaptım ama kısa sürdü. Belki de gurbetin beni değiştirmesiyle olabilir, belki de gurbetin verdiği zorluklar ama tabi ki tekrar evlilik düşünüyorum. Hayırlı bir kısmet olursa inşallah...

Adıyaman’la irtibatınız hangi sıklıkla sürüyor, ne kadar gidip geliyorsunuz, ne kadar çok kişiyle görüşüyorsunuz?
Tabi ki görüşüyorum. Ne de olsa sonunda gideceğim baba toprakları, bırakabilir miyiz asla. Arada gidiyorum ama gidince de burayı özlüyorum, en fazla 5 gün. Çünkü, orada pek kimse kalmadı.

Gurbette kalmayı sürdürdüğünüze göre, bütün zorluklarına rağmen güzel yanları da olmalı, sizce nedir gurbetin güzelliği?
Gurbetin güzel yanı yok, sonuçta gurbet ama mecburluk var, yokluk var, sıkıntı var. Artık karnımız burada doyuyor.

Geri dönmeyi düşündünüz mü?
Tekrar dönmek ister miyim. Allah kötülükle döndürmesin. Burada zorda olsa iyiyiz, kimse kimseyi tanımıyor. Aç da kalsak, tok da olsak kendi halimizdeyiz. Çok şükür kimseye de muhtaç değiliz Allah’tan başka ama tabi ki köyde kalmayı isterdim, çiftçilik yapardım, hayvan beslerdim ama geçti artık.

Gurbetin zor yanı nedir?
Gurbetin zor yanı yalnızlık, elinden tutan olmaması. Sadece gurbet değil, İstanbul daha da zor. İnsanlar kötü ama kendimizi biliyoruz şükür.

Hem çay ocağı hem de bir handa çalışınca, doğal olarak çok farklı insanlarla tanışıyorsun, çok farklı hayatlara tanıklık ediyorsun. Birkaç örnekle müşteri kitleni anlatabilir misin?
Haklısınız, burası çok uğrak bir yer. Anadolu’dan gelen her insanın mutlaka uğradığı yerlerden birisi Eminönü’dür, Galata Köprüsüdür. Çay ocağımız da bu iki mekana çok yakın olunca, farklı insanları tanıma şansımız da çok oluyor.
Anadolu’dan bin bir ümitle gelip, burada hayatı sönen insanları biliyorum, sıfırla gelip, bir servet elde edenleri biliyorum. İstanbul, bu açıdan çok değişik bir yer. Bazen veziri rezil, bazen rezili vezir eder ama hepsinde de insanın kendi çabası da var.

Kendi çabası elbet olur ama peki insanları avlamaya çalışanlar yok mu?
Olmaz olur mu, İstanbul, bu açıdan kurt kapanı gibi. Anadolu insanı çok iyi niyetlidir. Herkesi kendisi gibi, memleketinde çevresinde gördüğü gibi sanır ama burası öyle değil. Burada kötülükle hayatını idame ettirenler var ve onların tek geçim kaynağı, iyi niyetli insanlardır.

Ne tür insanlar bunlar?
Dolandırıcısı var, faizcisi var, tefecisi var, namussuzu var.. kötünün arkası mı gelir? Hepsi senin “düşmeni” bekler, “ayağının kaymaya hazır” hale gelmesini bekler ve çoğunluğunu da kendileri buna hazır hale getirir. O nedenle İstanbul’da yaşamaya niyetlenen, Anadolu’daki “iyi insanı” unutsun, burada “kötü insan” bolluğu olduğunu unutmasın ve ona göre “dost” seçsin.

Adıyaman lezzetlerini özlüyor musunuz?
Adıyaman lezzetlerini tabii ki özlüyorum, tezek kokusunu bile özlüyorum

Adıyaman’a has ürünleri nasıl temin ediyorsunuz?
Köyden geliyor.

Ne dediler?
H.Sinan Temel (Kent Konseyi Başkanı-Adıyaman)
Bazı insanlar vardır; ilk kez karşılaşsanız bile kırk yıllık dostmuşsunuz gibi bir aşinalık, bir muhabbet oluşur gönülde…
Ömer Seçkin kardeşim de benim için öyle birisi.
Sanalda başlayan tanışıklığımız, bir İstanbul seyahatimde gıyabiden vicahiye dönüştüğünde gösterdiği samimiyet, izzet ikram ve fedakârlık ile gönlünün yüceliği hemen kendini göstermişti.
Bazı insanlar vardır ki, onun niteliklerini sayarken, onu övmek isterken kelimeler gerçekten yetersiz kalır. Onu tanımlayacak ifadeleri bulmakta zorlanırsınız. Ömer kardeşimi anlatmaya çalışırken ben de aynı duyguları yaşıyorum. Onun için yiğit diyeceğim, mert diyeceğim, vefalı, kadirşinas, dürüst, çalışkan, fedakâr diyeceğim.. abarttığımı sanacaksınız. Oysa Ömer’i tanısanız, kalbindeki güzelliği yansıttığı, çalıştığı mekânı görseniz ne demek istediğimi daha iyi anlayacaksınız…
Ömer kardeşim kişiliği ile bende derin izler bırakan dostlardan biri. Hele elleriyle yapıp ikram ettiği menemene, orada bulunan dostlarla birlikte ekmek banarak yediğimizi ve akabinde yine elleriyle yapıp gönlü ile ikram ettiği bol köpüklü kahvesinin tadını asla unutamam…
Yolun da bahtın da açık olsun sevgili kardeşim. Rabbim karşına hep senin gibi iyi insanları çıkarsın…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Hikaye bitti, ya sonra

2017-12-04T06:19:00.002-08:00

Bütün hikâyeler nasıl başlardı hatırlıyor musunuz, anlattığımız veya dinlediğimiz bütün masalların başında nasıl bir süsleme yapılırdı. Bir varmış, bir yokmuş diye başlardı. Allah’ın kulunun çok olduğunu söylerdik, çok demenin günah olduğunu da eklerdik. Evvel zaman içinde, kalbur da saman içindeydi…
Develer tellallık, pireler de berberlik yapıyordu. Ben daha o yaşımda annemin beşiğini tıngır da mıngır sallıyordum.
Ve sonra o heyecanlı hikâye başlıyordu…
Sonra anlatıcının marifetine göre heyecan katsayısı artarak devam edip gidiyordu.
Sonra hikâye bitiyordu, diğer bütün hikâyeler gibi…
Ama sonunu da süslüyorduk, gökten üç elma düşüyordu, birisi onların başına, birisi dinleyenlerin, birisi de benim…
Ya sonra…
İşte sonrası yok…

Bir haber dinliyorsunuz, aklınızın almadığı bir olay, belki de hemen yanı başınızda, yaşadığınız semtte meydana gelmiş. Olay sonrası ölü veya yaralı sayısına bakıp üzülüyorsunuz, fail veya faillerin yakalanıp yakalanmadığını da merak ediyor ve öğreniyorsunuz.
Haber bitiyor elbet; haber müdürünün verdiği sürenin dışına çıkılmıyor ve bir dakika, iki dakika, üç dakika veya beş dakika derken çok ilgi duyduğunuz o konu bitiveriyor…
Haber çok önemliyse birkaç kez daha o haberi farklı iletişim kanallarında takip ediyor, gelişmeleri öğreniyorsunuz.
Ya sonra…
Sonrası yok…

Metrodan çıktınız koşarak bir yerlere ulaşmaya çalışıyorsunuz. Belki yolcu vapurundan yeni indiniz, belki otobüsten adımınızı yeni attınız ya da bir dolmuştan, belki de kullandığınız aracı henüz park ettiniz.
Yoğunsunuz.. ya işe yetişmeye çalışıyor ya da eve gitmeden önce alınacak siparişleri bir an evvel alarak yuvanıza ulaşmaya çalışıyorsunuz.
Sadece siz değil, milyonlarca insan aynı anda, aynı şeyleri yapıyor.
O anda önünüzde yaşlı bir adam yere yığılıp kalıyor belki de genç bir adam, belki de genç bir kadın ya da bir çocuk, belki bir kedi, belki bir köpek.. yani bir canlı, gözünüzün önünde yere yığılıp kalıyor. Size ihtiyacı var ve siz de bu yardımı esirgemiyorsunuz; uzatıyorsunuz elinizi, yardım ediyorsunuz ve sizin desteğinizle yeniden ayağa kalkıyor…
Onunla ilgili hikâye, sizin oradan ayrılmanızla son buluyor.
Devam etmesi, sizin bu durumu eşinize, çocuğunuza, ailenize veya dostlarınıza anlatmanızdan öteye gitmiyor; o adama ne oldu, o kadına ne oldu, o çocuğa ne oldu, o kediye ne oldu, o köpeğe ne oldu bilmiyorsunuz. Bilmek için onunla birlikte gitmek ve sürekli onla yaşamak gerek.
Bu mümkün olmadığına göre ‘ya sonra’ diye yine sormak gerekiyor ama sonrası yok işte…

Çok heyecanlı bir film izliyorsunuz, adrenaliniz tavan yapmış durumda. Filmin kahramanları sonunda istediğine ulaşıyor veya ulaşamıyor…
Film süresince yaşadığınız gerilim, film bittikten bir süre daha devam ediyor ama sonra normal hayatınıza devam ediyorsunuz. Filmin sonu, sizin gördüğünüzden ibaret kalıyor, sonrasını bilmiyorsunuz.
Diyelim kahramanlarımız çok büyük bir paraya kavuştu ve film onların sevinciyle bitti. Peki o sevinç sürekli mi, değil mi?
O parayla ne yaptılar, har vurup harman mı savurdular, bir yatırıma mı yönlendirdiler, yoksa her gün ihtiyaçları kadar harcadılar mı, bilemiyoruz…

Soluk soluğa okuduğunuz bir romanın hiç bitmesini istemiyorsunuz ama sonunu da merak ediyorsunuz. Hem de öyle böyle değil, çok ama çok çok merak ediyorsunuz. Bu kadar merak etmenize rağmen kitabın sonunu açıp bakmıyorsunuz. Hiçbir anını kaçırmaya niyetiniz yok, her anı anbean yaşamak, o heyecanı tatmak istiyorsunuz. Bazen işte, bazen evde, bazen toplu taşıma aracında bile okuyarak o kitabı adeta içiyorsunuz, yiyorsunuz, somuruyorsunuz ve sonunda kitap bitiyor…
Siz beklediğiniz veya beklemediğiniz sonu görüyorsunuz, romanın kahramanlarına tek tek ne olduğunu öğreniyorsunuz ama ondan sonrası hakkında bir tek bilginiz yok.
En çok merak ettiğiniz o gerçekler anlaşıldı, romanın mağdur kahramanını alnı ak bir şekilde istediğini aldı ama sonra ne oldu, sonrası yok…

Belki de duygusal bir film izliyorsunuz. Film boyunca bazen gözyaşına boğuluyor, bazen içli içli ağlıyorsunuz ama ne olursa olsun film bitiyor.
Mutlu sonla biten bir filmse sizin de yüzünüz sonunda gülmüş oluyor ama ondan sonrasını bilmiyorsunuz. Gerçekten mutlu son, mutlu bir şekilde yeniden başladı mı, bir birini çok seven ve henüz kavuşan bu çiftimiz hiç kavga etti mi, yokluk çektiler mi, varlık içinde yaşadılar mı, çocukları oldu mu, olduysa vefalı mı, vefasız mı çıktılar. Yaşlandıklarında ne oldu, nasıl yaşadılar, nasıl öldüler, bilmiyoruz…

Zaten bilmemiz de mümkün değil, hiçbirisini bilemeyiz. Biz sadece gördüklerimiz ve duyduklarımız ya da okuduklarımızla ilgili bölümleri öğrenir, diğerini hayal gücümüze bırakırız veya hiç ilgilenmeyiz bile…
Sonrasını bilemeyiz…
Çünkü sonrası, bizden uzaktadır ve çoğunlukla da bize yabancıdır…
Hatta bazılarının sonrası zaten yoktu; yazarın onlara biçtiği kurgu hayat o kadardır, hepsi o.
Bir hikaye, bir öykü, bir roman veya izlediğiniz herhangi bir film, her ne kadar gerçek bir olaydan alınmış olsa da, olmasa da, yazarın ve senaristin biçtiği süredir, o kahramanların yaşam süresi.
Ne kadar iyi olurlarsa olsunlar, ne kadar kötü olurlarsa olsunlar, ne kadar güzel veya ne kadar kötü bir sona ulaşırlarsa ulaşsınlar, bizim bildiğimiz, okuduğumuz ve seyrettiğimizden ibarettir, sonrası yok…
Sonrasında sadece biz varız; biz ve sevdiklerimiz ya da sevmediklerimiz…
Bu dünya bizim dünyamız, sadece bizim dünyamızdır ama bu dünya, aynı zamanda üzerinde yaşayan herkes için de aynıdır. Herkesin kendi dünyasıdır ve sadece onların dünyasıdır.
İçinde yaşadığımız dünya, bize ait olan bölümle vardır, diğerleri sadece teferruattır; bazen ibret almak için bazen ibret olmak için…
Sonrasını bilmememizin tek sebebi, kendimize ait dünyamızın olması mıdır, işte orası bilinmez, belki de bilinir…
Dinlediğiniz her hikâye, izlediğiniz her film, okuduğunuz her kitabın bir öğüt verme kaygısı da vardır. Yazar bazen bunu inkâr etse de, yaşadıklarından bir ders çıkartılmasını ister ama kim ders çıkardı, kim çıkarmadı, kim hiç umursamadı o da bilmez.
Bir şekilde ya sonrayı sadece okuyucu, dinleyici veya izleyici değil, anlatıcı da, kurgulayıcı da bilmez.
Biz filmi izledik, beğendik ama sonra o filmle ilgili hayatımızda nasıl bir değişim oldu, bunu senaristin bilmesi mümkün mü, değil elbet…
Ya da elimizden bırakamadığımız kitabı, bırakmak zorunda kaldığımız o günden sonra kitabın bize verdiği, yaşantımıza nasıl yansıdı, bunu yazar bilebilir mi, bilemez…
Kitabı yazanın dünyasıyla bizim dünyamız farklıdır…
Bir birimize benzesek de, birçok konuda aynı düşünsek de farklı bir dünyada yaşıyoruz; aynı gezegende ama herkesin kendi dünyasında…
Kitabın “hayali” veya “gerçek” kahramanları için de durum farklı değil, onların dünyası başka, bizim dünyamız çok daha başka…
Sadece okuduklarımız, izlediklerimiz, dinlediklerimiz değil, yanımızda geçip giden onlarca, yüzlerce, binlerce insanın da tıpkı bizim gibi farklı farklı hikâyesi var. Her insan bir dünyadır, her insanın bir dünya hikâyesi vardır. Bizim tanık olduğumuz yanımızdan geçerken hikâyeye dâhil olmamızdan öte değildir. Belki biraz daha ileriye giderek göz göze geldik, çarpıştık, ‘pardon’ dedik, ‘affettik’ veya gülümseyecek kadar hoş bir bakış yakaladık. Hepsi bu…
Sonrasında o kendi dünyasına biz de kendi dünyamıza çekildik…
Ne o, sizin daha sonra ne yaptığınızı bilecek ne de siz onun daha sonra ne yaptığını bileceksiniz.
Onun hayatının bir anına veya bir bölümüne tanıklık etmek, onun tüm hayatına tanıklık etmeyi gerektirmeyeceği gibi, iç dünyasında kopan fırtınaları bilmenizi de gerektirmez.
Ama hepimiz de sanki onun ne yaşadığını, ne düşündüğünü biliyormuş gibi yargılamaktan, ayıplamaktan geri durmayız.
Yargılarız, suçlarız, ayıplarız, kızarız, küfrederiz.. ama sonra bütün bu kızgınlığımızın karşımızdaki kişide nasıl bir etki bıraktığını, hayatını nasıl değiştirdiğini bilemeyiz. Çünkü o kısım da sonradır…
Psikologların çoğu “anı yaşamayı” öğütler ama ‘ya sonra’ sorusunun sorulacağını hesap ederek bir tavsiyede bulunmazlar. Oysa zurnanın zırt dediği yer ya da hikâyenin can alıcı noktası tam da orasıdır.
İşte orası sonrasıdır yani yeniden başlangıç, her şeyin gün yüzüne çıkmaya başladığı andır…
Asıl hikayeler, ya sonra dediğimiz andan itibaren yazılır ama biz okuyamayız, kendimizin hikayesi hariç…
Onu da bu dünyada aldığımız son nefese kadar biliriz ya sonra…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

2017-11-30T08:52:00.000-08:00

Naif Karabatak

1950’li yıllarda Adıyaman…

Adıyaman, 14 Haziran 1954 tarih ve 6418 sayılı kanunla Malatya’ya bağlı bir ilçe iken vilayete dönüştü. Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilen bu kanun, 22 Haziran 1954 gün ve 8735 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanuna göre daha önce Malatya’ya bağlı olan Besni ve Kahta ilçeleri ile yeni kurulan Gerger ve Çelikhan ilçeleri de Adıyaman’a bağlanıyordu.
Kanunun uygulama tarihi 1 Aralık 1954 olarak belirlendiğinden, Adıyaman, 1 Aralık 1954 tarihinde il oldu. İl merkezi olan Malatya’yla ilçe olan Adıyaman arasında çok uzun bir mesafe vardı. İşler zamanında yapılmıyor, vatandaş mağdur ediliyor, ilçe merkezine hizmet yeterli ve zamanında gelmiyordu. O tarihlerde Adıyaman, bir ortaokul veya lise açılması kriterlerini bile tam anlamıyla tamamlamıyor olmalı ki, ortaokulu değilse bile liseyi okumak için il dışına giden ve orada eğitim alan insanlarımız vardı.
Bu değişim, her ne kadar bir ihtiyaçtan dolayı olsa da, aslında siyasi hesap nedeniyledir. Bu hesabın esası, CHP Genel Başkanı İsmet İnönü’nün Malatyalı olmasından dolayıdır. İnönü Malatyalı olunca, oylar da haliyle CHP’ye gidiyordu, Adıyamanlıların Demokrat Partiye verdiği oy vekil çıkartmıyordu. Adıyaman vilayet olunca, Adıyaman’ın oyu Demokrat Partiye, yani merhum Adnan Menderes’e gitti. Dolayısıyla Adıyaman’ın Malatya’dan ayrılmasının altında yatan espri, siyasi hesap esprisidir.
Bir başka ilginç anekdot ise, Adıyaman’ın il olmasında, Malatya ve Adıyaman kökenli milletvekillerinin hiçbir katkısının olmaması, hatta oy dahi vermemeleridir. Adıyaman’ın il olması için mecliste yapılan görüşmeler sonrası oylamaya katılan 298 milletvekilinin tamamı “evet” oyu vermiş ama bunların içinde Malatya Milletvekillerinden Adıyaman, Besni ve Kahta kökenli milletvekilleri de dahil olmak üzere hiçbir milletvekili bulunmamaktaydı. Mutlaka hepsinin çok daha önemli işleri vardır!
***
Peki Adıyaman o tarihte nasıl bir yerdi. Gelin bir fotoğrafını çekelim, hafızamızı tazeleyelim ve bir türlü kayıt altına alınmayan kentimizin tarihini, büyüklerimizin anlatmasıyla ve hafızamızda ettiği yerle aktaralım…
O tarihin fotoğrafını çekerken, buraya almayacaklarımı da, yaşı 40’ın üzerinde olanlar ekleme yapsın. Mesela bir köşede Nohutçu Ömer Emmi nohut satsın, Şerbetçi Kadir emmi ya da Vartolu Şerbetçiye şerbet sattırsın, “Boyamın balına gel gardaş” nidaları yükselsin, şehrin dört bir yanında.
Deli Memet bir köşeden çıksın, Tarzan diğer köşeden, Herkül bir başka taraftan. Darakçı Şıho (Şeyho) bir gazel tuttursun, tüylerimizi diken diken ederek. Bizi kendimize getirsin Dellal Sait, “Alanından, bulanından..” diye canlı canlı anonsunu yapsın, o gün ne kaybolmuşsa, kim yitinmişse…
Kollu Gelin gezdirsin çocuklar, soğuk köfte yoğursun kızlar. Yağlı yavan satsın birileri, vici vici sesi duyulsun, elmalı şeker satsın bir başkası ve Pörçüklü Cemal amcanın sesi duyulsun ta uzaktan ve buz gibi ayran satılsın eşeğin üzerinde ve tulukta…
Bir diğer köşede buz satılsın, eriyip gitmeden alsın müşteriler, yoğurtcuların sesi duyulsun parmak kalınlığından kaymakların reklamı yapılsın.
Hafızların sesi duyulsun bir mevlitten, aşır okusun Gani Hafız, pamuklu şeker satsın bir başka köşede, elamlııı diye uzatsın elmalı şeker satan, bir de Eskimo eksik kalmasın…
Ulu Caminin karşısında Tatlıcı Ahmet emmi (Ahmet Akçal- Allah selamet versin, sağlık ve afiyet versin) tatlı satsın, şerbeti aka aka yesin kuyruğa girenler.
***
Adıyaman’da o tarihlerde evler, daha çok kerpiçten yapılırdı. Taş yapılar çok azdı. Damlar ağaç ve hasır üzerine yığılan topraktan yapılır ve çökmesin diye de loğdur denilen silindirlerle loğlanırdı. Her evde soku bulunur, buğday ezilerek farklı kullanıma uygun hale getirilirdi. Kırkgöz ve daha sonra şehre getirilen Gürlevik suyuna kadar hiçbir evde şehir içme suyu yoktu.
Ocaktaki ateş yatarken küllenir, sabaha kalan küçücük korlarla yeni ateş yakılır, ayrıca kibrit harcanmazdı. Ateş kalmamış ise komşudan istenirdi, onun içindir ki ayaküstü gelip hemen ayrılma isteyenler için söylenen“Ateş almaya mı geldin?” sözü halk arasında yerleşmiştir. Tütün kökleri yazın kurutulur, kış mevsiminde de ocakta yakılır, böylece ateşinin hem ışığından hem de ısısından yararlanılırdı.
Adıyaman, henüz il olmadan önce yani 1954 yılında merkez ilçe nüfusu 13 bin civarındaydı. Adıyaman’ın 6 mahallesi vardı.
Bunlar, Eskisaray, Kap Cami, Musalla, Sıratut, Mara ve Ulucami Mahallesiydi. Görüleceği gibi bu mahallelerin tamamı Adıyaman Kalesiyle bir şekilde ilişkiliydi, hatta bitişikti. Bir başka deyişle de Adıyaman’ın kent merkezi kale ve çevresiydi.
Esnaflıkta ağırlık manifatura ve ayakkabıcılık, yani köşkerlikti. Adıyaman’da köşkerlik yapmayan kişi neredeyse yok gibiydi. Çocuklar çalışsın, hayatı öğrensin diye daha çok ayakkabıcılığa, çaycılığa, lokantacılığa ve fırıncılığa gönderilirdi. Bunların içinde köşkerlik revaçtaydı.
Bu mesleklerin dışında nalbantçılık, çulculuk, terzilik, aktarlık gibi işler de vardı. Nalbant ve çulculuğu daha çok Süryani vatandaşlar yapardı. Ayakkabıcılıkta da hatırı sayılır bir Süryani esnaf vardı.
Adıyaman’da esnafların yoğun olduğu yer ise Ulu Cami çevresi ve özellikle karşısıdır. Ulu Caminin karşısında yer alan ve geniş bir esnaf kesimini içinde barındıran Oturakçılar Pazarı, sadece oturakçı yani halıcıları kapsamıyordu. Orada pamukçular pazarı vardı, kalaycılar pazarı vardı, ayakkabıcılar pazarı, demirciler pazarı, buğdaycılar pazarı, hızarcılar pazarı, ve tenekeciler pazarı.. gibi farklı iş kollarını, bir meslek sitesi gibi bünyesinde barındırırdı. Çarşı, büyüklü küçüklü birkaç yangın ve bir grizu patlaması nedeniyle neredeyse tamamen yeniden yapılmış, onarılmış ve bugünkü halini almıştır. Çoğunlukla ahşap, kerpiç ve taştan yapılan işyerlerinin çatıları tenekeden yapılmaydı.
Adıyamanlıların geçim kaynağı çiftçilikti. Şehir merkezinde oturanların da çiftçilikle iştigal etiği ve neredeyse her evin sahibi olduğu veya kiraladığı, o zamanki tabirle icarladığı bir bağı vardı. Bağcılık, ailece yapılan bir uğraştı. Bazıları bağcılığı ek iş olarak yapar, bazıları da ek iş olarak başka işler, daha çok da esnaflık yapardı. Bu nedenle Adıyaman’ın dört bir yanı bağlarla çevriliydi ve Adıyaman’da yetişen üzümün kalitesi tartışılmazdı.
Adıyaman şehir merkezinin 6 mahalleden ibaret olduğunu söyledik ama bir de “şehir merkezi” yani bir başka deyişle “çarşı” merkezi de vardı.
Şimdi tarif edeceğim şekli hayalinizden geçirdiğinizde, aslında “çarşı” anlayışının da, yerleşiminin de hiç değişmediğini görüp, şaşıracaksınız.
1954 yılında Adıyaman çarşısının bir tarafı, Adıyaman Lisesi ile Sümer Meydanına bağlanan Gölbaşı Caddesiydi.
Diğer tarafı, şimdiki hükümet binası ile Sümer Meydanına kadar olan Atatürk Caddesiydi.
Yine Sümer Meydanından Musalla Mahallesine kadar olan kesim vardı.
Ulu Camiden Bahçelievler’e kadar olan cadde ve sonradan açılan ama o zaman da aktif olan Harıkçı Caddesinin olduğu kesimdi. Harıkçı caddesinin Sümer Meydanına bakan kesiminde Baba Halit’in kahvesi vardı.
Bölgeyi hayalinizde canlandırdığınızda, çarşının aynı yerde ve neredeyse aynı şekilde, sadece yapılardaki yenilenme, caddelerdeki değişim ve kaldırımlardaki farklılık olduğunu anlayabilirsiniz.
Sümer Meydanı ismi, Sümerbank Satış Mağazasının, şimdiki İş Bankası yerinde bulunması nedeniyleydi.(Daha sonra Sümerbank karşıya, bir süre sonra da Eskisaray camisinin karşısına taşındı, sonra da tümden kapandı.)
Sümerbank’ı geçince terzi, berber.. gibi dükkanlar bulunurdu. O sıranın bitiminde sağa dönünce Hoca Ömer Camisine gidilir.
Kaymakamlık binası, şimdiki Esensoy Parkının yerindeydi, vilayetten sonra orası yatılı okul oldu, daha sonra orası yanınca da park olarak hizmet verdi. Esensoy ismi ise o parkı yapan dönemin valisi Kemal Esensoy’un soyadından gelir.
Esensoy parkını geçince ileride sağda Meram Sineması, Cumhuriyet Caddesinin hemen girişinde sağda yine bir yazlık sinema olan Şehir Sineması vardı. Daha sonra sinemanın karşısında Tomiks, Teksas gibi çizgi kitaplar parayla okutulurdu. O yolun devamında şimdiki Beko Kebapçısının karşısında müftülük vardı. Beko’nun yanında ise Bisikletçi Ziya Usta’nın kiralık bisikletlerine parayla binerdik. İleride solda Cumhuriyet İlkokulu var.
Bahçelievler, o zaman gerçekten bahçeliydi. Adıyaman’ın zengin, hatırı sayılır insanları orada otururdu ve çoğunluğu da eski, güzel yapılar, güzel bahçeli evleri vardı.
Ulu Caminin karşısında, sol tarafta bulunan ve Kirli Derviş’in dükkânıyla başlayan bölme, o zamanda vardı ve sıra aynı şekildeydi. Arka taraf da aynıydı, şimdi kuyumcuların olduğu sırada Zeyno’nun fırını, Numune fırını ve birkaç lokanta vardı. Fırınlar genellikle esnaflara ekmek çıkarırdı, evlerde ev ekmeği yapılır, hatta hanımı hasta olan beyler eve ekmek aldığında gizli gizli götürürlermiş. Görenlerin “bak, evinde unu yok ki ekmek yapsın” demesinden çekinirlermiş.(Bu da çok ilginç bir anekdot olarak kalsın.)
Caminin karşısında, ara sokakta Saray Sineması vardı.
Ulu Caminin sağ tarafında hamam vardı, şimdi belediye işhanı olarak hizmet veriyor.
Belediye binası, şimdiki TOGEM’in olduğu yerdi. Adıyaman’ın ilk matadoru, yani ekmek fabrikası da burada açılmıştı.
Belediyeden hemen önce Birtat Lokantasının da olduğu bölümün tamamı Kasap Pazarıydı, merdivenle aşağıya inilen bir pazardı burası, daha çok et satılırdı ama sebze de bulunurdu. Bir de köyden gelen yoğurt, pekmez gibi ürünleri köylü kendisi satardı.
Çarşının hemen yanında Yeşil Cami, onun arkasında daha önce cami olan, sonra cezaevine dönüşen ve şimdi de cami olarak hizmet veren Musalla Camisi vardı.
Yeşil Caminin her iki taraftaki yolu o zaman da vardı ama daha dardı.
Yeşil Cami ile kasap pazarının hemen yanında aşağıya doğru inilirdi ve burası da Tabakhaneye çıkardı. Yeşil Caminin sağ tarafından gidince Marangozlar Çarşısına varılırdı, devamında yaralara merhem olduğuna inanılan Meryem Ana çeşmesi ve sonrasında da Vartana vardı.
Bu bölge Musalla bölgesiydi ve Musalla Mahallesi olarak bilinir ama aslında Musalla denmesinin nedeni cenaze namazlarının orada kılınması, Cuma namazlarının toplu halde ve tek bir yerde, açık alanda kılınması, yine bayram namazlarının da burada eda edilmesi nedeniyledir. Bugünlerde yine buranın eski misyonuna dönmesi için birçok kesimden talepler yükseliyor.
Marangozlar çarşısından sola dönülünce Şeyh Muhiddin Arabi Camisine gidilir, o yolda daha sonra Atatürk İlkokulu yapıldı, halen eğitim veriyor.
Okulun sol tarafından gidildiğinde, şimdiki Meteoroloji Müdürlüğünü geçince sağ tarafta Buğday Pazarı vardı, buraya “Arasa” denirdi.
Askerlik Şubesi aynı yerde ama şimdi Kültür evi olarak kullanılan mekândaydı. Alay Komutanlığının yanı ‘Reco’ydu, yani Tekel Müdürlüğü. Komutanlığın yanındaki cezaevi, o zaman da aynı yerdeydi.
Eskisaray tarafına geçtiğimizde, Eskisaray Camisi ve tarihi çınarı, o bölgedeki en eski yapıydı. Caminin hemen önünde yoğurt, yarpuz, nanecük ve buz gibi şeyler satılırdı. O zaman yoğurt, sitillerde satılır. Yoğurt alan olunca, satıcı peşi sıra evine kadar gider, yoğurdu boşalttırır, sitili alıp dönerdi. Bu uygulama çok uzun yıllar devam etti. Bizim çocukluğumuzda da vardı.
Eskisaray camisinin karşı tarafının sağ yanında bulunan okul, Adıyaman’ın il olduğu tarihin adını taşıyan 1 Aralık İlkokuludur.
Eskisaray caminin tam karşısında ise Gürbüz’ün kahvesi, üstünde birkaç dernek vardı. Caminin sağ tarafında bir kahve daha vardı bir de pastane, o zamanki adı da, tadı da farklıydı tabi. Çünkü o zamanlardaki pastane, bizim bildiğimiz tarzda pastane değildi. Daha çok kadayıf ve halka tatlıydı. Aynı yerde ama farklı tarzdaydı. Yanında berber dükkânı, lokanta ve bakkal vardı. Hemen onun ilerisinde kırtasiye dükkânı vardı. Gazi Ortaokulu ve Adıyaman Lisesi, Adıyaman il olduktan sonra hizmet veren iki eski eğitim kurumudur.
Eskisaray Camisinin arka tarafı Gölebatmaz caddesidir, orada bir çeşme bulunurdu, zamanla yol yükselince çok zeminde kaldı ve o zaman birkaç merdivenin yerini daha çok merdiven aldı. Halen o su korunuyor ama bence orası güzel bir çeşmeye dönüşmeli.
Eskisaray Camisinin karşısında bulunan Bir Aralık İlkokulu ve onun arkasındaki yerleşim yerleri çok eskidir. Arka tarafta Süryani Mahallesi (Gavur Mahallesi) Kilise, Buzhane gibi yerler vardı. Kilise halen var, buzhane kapandı.
Çarşının kuzey tarafında Yeni Pınar Camisi vardı. Onun karşısı boş alandı, şimdiki belediye binası yoktu. Daha sonra oraya sinema yapıldı. Sinema yıkıldıktan sonra belediye ile yanındaki işyerleri oluştu.
Demokrasi Parkının yeri boştu, önce öğrencilere film gösterilen Eğitim Araçları Merkezi, sonra Ticaret Lisesi ve yanına Halk Kütüphanesi yapıldı. Müze de kütüphanenin yanına inşa edildi. Cumhuriyet İlkokulu, o tarihte Yeniyol İlkokulu olarak hizmet veren Adıyaman’ın ilk ve tek okuluydu. Şimdiki Atatürk Bulvarı, o zaman da vardı ama daha dardı, daha kötüydü. O yolu “asfalt” diye tarif etmemiz, oranın tek asfaltlı yol olduğunu gösteriyordu. Daha sonra yol iyileştirildi ve dönemin başbakanının adı olan Menderes Caddesi adı verildi. Menderes Caddesi olan bulvar, daha sonra Atatürk Bulvarı olarak değişti.
Yeni yıkılan 56 Evler ve İsias Otelinin olduğu bölümde sinema vardı. Grand İskender ve İskender 85 Lokantasının olduğu yer fıstıklıktı, daha sonra orada yazlık sinema yapıldı.
Şimdiki Adliyenin yerinde Topraksu İşletme Şefliği vardı, yanında Karayolları Lojmanları vardı, o halen duruyor. Şehrin batısında Adıyaman’ın ilk ve tek fabrikası olan Sümerbank fabrikası vardı, şimdi orası şehrin kalbine hançer gibi saplanan beton yığınına dönüştü, bir bölümü de park oldu. Onun karşısında Karayolları, Toprak Mahsulleri Ofisi ve Öncebe Petrol vardı ve halen bunlar aynı yerinde var. Şehrin batısı Sümerbank’la başlasa da, pek yerleşim olmadığı için büyük bir bölümü boştu, tarım alanıydı.
Yavuz Selim ve Cumhuriyet Mahallesinin tamamına yakını tarım alanıydı, tek tük evler ya da bağ evleri vardı.
Şehrin doğusundaMatala denen bölgede bir cirit alanı vardı. Buraya Nafia Müdürlüğü, Adıyaman il olduktan sonra kuruldu. Daha sonra YSE adını alan, sonra Köy Hizmetlerine dönüşen ve en son da İl Özel İdaresi olan kurum, aynı yerde ama daha az binayla hizmet veriyordu. Şehrin batısında başka bir şey yok gibiydi, yerleşim pek bulunmaz, daha çok tarım alanıydı.
O tarihleri anlatıp, basını anlatmamak olmaz. Adıyaman’da ilk yerel gazete, gazeteci eliyle değil, kamu görevlisi tarafından, bir başkadeyişle de Adıyaman ilçesinin son kaymakamı Hayrettin Kalkandelen eliyle gerçekleşmişti.
O tarihlerde, yeni yeni büyümeye başlayan Adıyaman’da gazeteye ihtiyaç duyulduğuaçıkça kendisini hissettirir ama gazete çıkaracak kimse yoktur. Kaymakam Hayrettin Kalkandelen, Adıyaman’ın ilk yerel gazetesini, sahibi kendisi olmak üzere çıkarır, üstelik de farklı isimlerle yazarlık bile yapar…
Adıyaman’ın il olmasıyla “Kaymakam Gazetesi” de yayın hayatına son verdi. Adıyaman il olduktan sonra ise iki sayfadan dört sayfaya kadar ve kurşun harflerle dizilen gazeteler çıktı. Bunlar Ali Deniz’in çıkardığı Deniz gazetesi, Sami Nakiboğlu’nun çıkardığı Yamanses idi. Daha sonra bu gazetelerin yerini daha çok “resmi” statülü olan “ilan gazeteleri” almaya başladı.
***
Geriye dönüp baktığımızda Adıyaman’da değişmeyen şeylerin, değişenlerden çok daha fazla olduğunu görüyoruz. En kötüsü ise anlayışın değişmemesidir. Halen kurtarıcı bekleyen, halen kente sahiplik etmesi gereken birileri aranıp duruyor. Oysa bir kent, içinde yaşayanlarla ve ona gönül verenlerle vardır; onlarla büyür, onlarla küçülür, onlarla gelişir veya onlarla yerinde sayar. Elimizde olanı, hep başka yerde aradık, elimizden gelenler için de mucize beklemeyi sürdürdük. Halen de sürüp gidiyor, bir 63 yıl sonra ne olur bilinmez…
***
Not 1: Bu yazı bilimsel bir araştırma değildir, tarihi bir vesika değildir, arşiv taraması hiç değildir. Sadece büyüklerimizden dinlediğimiz ve çocukluğumuzda gördüklerimizin bir yansımasıdır. Bu nedenle hata varsa affola…
Kim bilir belki de Adıyaman’ı seyrediyorumdur, gözlerim kapalı…
Dipnot: Hafızamı tazelememe ciddi destek veren sevgili Sinan Temel ve değerli ağabeyim Mustafa Işıldak’a çok teşekkürler…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Yabancı

2017-11-22T02:51:00.000-08:00

Yabancılığın tarifi mi değişti, sıra bana geldiğinde bütün kavramlar yer mi değiştirdi bilmiyorum ama bildiğim, her yerde yabancı olduğumdur…
Gariptir yabancı; bir başınadır, yalnızdır, yer bilmez, yurt bilmez, yol bilmez, iz bilmez.
Ne kalacak yeri olur, ne göçecek yeri.
Belki parasızdır, belki açtır, belki biilaçtır…
Dostu olmaz, yoldaşa rastlamaz, derdini diyeceği bulunmaz.
Kimseyi tanımaz; huyunu bilmez, suyunu bilmez, tepkisiniz kestiremez.
Bazen kendi kendime soruyorum (ya da sormuyorum ama sorar gibi yapıyorum, çünkü kendime bile yabancıyım); Geldiğim yerde kalmak zorunda mıydım, geldim diye suçlu mu oldum, gitsem masum mu olacağım, bir tek ben mi yabancıyım, bir tek ben mi yer değiştirdim?
Belki de gurbet benle var olmuştur, ondan öncesi hikâyedir.
Sılada gurbeti yaşardım ama gurbette sılayı yaşayamıyorum; hem orada yabancı hem de burada yabancıyım.
Milyonlarca insan içinde bir tek ben yabancıyım, yüzüme bakan, elimi tutan, saçımı okşayan, sırtımı sıvazlayanlara bile yabancıyım. Yabanda kalmışım, bir kenara atılmışım, önemsenmemişim, unutulmuşum, öylece bırakılmışım, hiçbir işe yaramamışım gibi hissediyorum.
Bir yere ait değilim gibi, ne buraya, ne oraya, ne şuraya ne de başka yere…
Oralı değildim, buralı da değilim, belki hiç şuralı da olmayacağım ve asla “bizden” diyene rastlamayacağım.
Hiç kimse bana yabancı değil, herkeste bir sıcaklık buluyorum, beni çeken bir farklılık, sesinin tınısı, yüzünün yumuşaklığı, gözlerindeki fer, bedeninde güven veren duruşu ama herkes beni yabancı görüyor ben herkesi bana yakın bilirken…
Sahi kime yabancı derler, bizden olmayana mı, sizden olmayan mı?
Bu arada siz kim, biz kim, onlar da mı buna dahil, şunlar da mı.. ya ötekiler ya berikiler ya yolda kalanlar ya yola çıkamayanlar ya yoldan sapanlar…
Temel olarak “bizim ülkemizden olmayan” yabancı sayılır.
Onlara göre de “yabancı” olan bizleriz.
Eğer bu hesap doğruysa yeryüzünde “yakın” olan hiç kimse yok. Herkes bir başkasına göre yabancı, herkes bir yerlerin yabancısı ama yine herkes bir yerlerde“sahibi” gibi kurulmayı seviyor, üstüne üstlük bir de efeleniyor, bir de celalleniyor.
Belki de hükmetmenin en önemli ayağını “sahip olmak” oluşturuyor ve bunu da en iyi “yerli” olan biliyor, yersiz olanın ne yeri var, ne zamanı, ne de gereği…
Belki de yabancı adam gereksiz adamdır ve ben de tam kulak memesi kıvamında gereksiz hale gelmişimdir ve sanat duvarına da o kıvamla savrulmuşumdur…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Ahmet Sivil’le ‘Dialouge’ kurmak!

2017-11-22T02:47:00.000-08:00

Naif Karabatak
Yolumuz Gurbete Düştü

Dil okulunda kendi markasını oluşturan bir başarı

Giriş
Erzincan yöresine ait güzel bir türkü duyarsınız gurbetin acı köşelerinde, Aşık Beyhani ve Ali Ekber Çiçek’in sazın teline vururken, yüreğinizin teline dokunmasına da izin verirsiniz;

Yolumuz gurbete düştü
Hazin hazin ağlar gönül
Araya hasretlik girdi
Hazin hazin ağlar gönül
Garip garip ağlar gönül
Dertli dertli ağlar gönül

Gurbet acıdır ama bazen acı olan sıladır, bazen acı yüreğindedir; acı sendedir ve sen nereye gidersen git, acı da senle birlikte gelendir.
Gurbet acıdır ama her gurbet acı değildir.
Belki acı olan çektiğin zorluklardır, vefasızlıktır, nankörlüktür, kadir kıymet bilmemedir, işlerin ters gitmesidir, hayallerinin kırılması, ümitlerinin bir bir yıkılmasıdır. Acı olan başarısızlıktır belki de, acı olan besleyip büyüttüğün umutların gerçeğe dönüşmemesi/dönüşememesidir.
Hayatının 50 yılını memleketinde, son üç yılını gurbette geçiren birisi olarak gurbetle ilgili en son sözü söyleyecek kişi olduğumu düşünüyorum. Belki de sırf bu nedenle gurbeti ben anlatmıyor, uzun zamandır gurbette yaşayanların anlattıklarını dinlemek istiyorum, sizlerle birlikte…
Yolumuz Gurbete Düştü adıyla başlattığım, “Doğduğu yerde değil, doyduğu yerde süren yaşamlar” diye de hedefi koyduğum bir söyleşi serisidir bu.
Adıyaman nüfusu kadar insanımızın sadece İstanbul’da yaşadığını düşündüğünüzde, herkesle konuşmamın mümkün olmayacağı da açıktır.
Kendi ayağı üzerinde duran, mücadele eden, gurbetin acısını çeken, sancısıyla yoğurduğu hayallerini gerçeğe dönüştüren ya da ne yaparsa yapsın bir türlü başaramayanlardan capcanlı örnekler göreceğiz.
Bazısı bir şeye küsmüş de gelmiş, bazısı yüksek tahsil için gelmiş ama bir daha gitmemiş. Kimi doğduğu yerde doymayacağına kanaat getirerek, taşı toprağı altın olan İstanbul’a kendisini atmış.
Bazısı oğlu için gelmiş, bazısı kızı için, bazısı da büyükleri için…
Bazısı kaçmış, herkesten, her şeyden ve kendinden…
Gurbete ve özellikle de İstanbul’a gelmenin çok sebebi var, her sebebi buraya yazmak mümkün değil. Zaten hepsi de bizim konumuz değil. Önemli olan gurbetin havasını ve gurbette yaşayanın sevdasını yansıtmak…
Yolumuz gurbete düştü, bakalım hangi gönül ne kadar hazin hazin ağlıyor veya ne kadar gülüyor…

Farklı bir tarz denemesi
“Doyduğu yerde değil, doğduğu yerde süren yaşamlar”ı aksettirmeye çalışacağım Yolumuz Gurbete Düştü, klasik söyleşi tarzından biraz farklı. Belki birazcık da televizyon programını andırıyor, belki de evde, aile içinde bir muhabbeti.
Kalıp sorularım var ama kişiye göre değişenler de, ve yine verdiği cevaba göre yol alan farklı sorular da ama herkes için belli bir kalıp soru var. Bunun yanında görüştüğüm kişinin eşi, çocuğu veya yakın bir akraba veya dostuyla da kısa bir görüşme yaparak, konuğumla ilgili düşüncelerini alıyorum. Belki röportaj tarzı ilk değil ama gazeteye yansıyan şekliyle ilk kez böyle bir tarzı deniyorum. Umarım beğenirsiniz…

İlk Diyalogumuz Ahmet Sivil’le…
İlk konuğumuz özel yaşamında ve iş hayatında önemli bir başarı yakalayan Ahmet Sivil. 35 yıl önce yüksek tahsil için yolu İstanbul’a düşen Ahmet Sivil, 35 yılda büyük başarılara imza atmayı bildi. Elbette bu kolay olmadı. Bunun için İstanbul’a ilk geldiğinde, Adıyaman’a dönmeyi, tatil yapmayı, dinlenmeyi düşünmedi. Tam 18 ay boyunca hiç memleketine dönmedi, hep çalıştı, çaycılık yaptı, tercümanlık yaptı, okuluna devam etti.
Kendisi gibi İngilizce öğretmeni olan eşiyle birlikte kurdukları ‘Dialouge’ Dil Okulu, aynı zamanda kendi oluşturdukları bir markanın da ilk nüvesiydi. Sonrası geldi ama bu kolay olmadı. 35 yıl sonra “istesem de dönemem” diyebildiği kurulu bir tezgâhı var. Ahmet Sivil, yolu gurbete düşenler içerisinde başarıyı yakalayanlar kategorisine koyacağımız bir insanımız, bir değerimiz.

Kısaca kendinizden bahseder misiniz?
1965 Kahta doğumluyum. İngilizce öğretmeniyim. İstanbul'da oturuyorum, İngilizce öğretmeni olan eşimle birlikte yabancı dil okulu ve rehabilitasyon merkezi işletiyoruz. Mimarlık eğitiminden sonra şu anda restorasyonda yüksek lisans yapan bir kızım var.

İlk defa İstanbul’a ne zaman geldiniz?
1983 yılında, yüksek tahsil için geldim.

Gurbete çıkmaya ne zaman ve neden karar verdiniz?
1983'te Kahta İHL'yi tamamladıktan sonra üniversite eğitimim için İstanbul'a gelmeye karar verdim.

Yüksek tahsil söz konusu olmasaydı, İstanbul’da yaşamayı ister miydiniz veya böyle bir hayaliniz oldu mu?
Sanırım üniversite için olmasaydı yine büyük denize yani İstanbul’a açılırdım. Ben çok da rutine alışık biri değilim. Mücadele etmeği severim.

Hani Türk filmlerinde görürdük, İstanbul’a geldiğinizde “Seni yeneceğim İstanbul” diye bir feryadınız oldu mu?
Tabi nostaljik takılıp ‘yenmek’ fiiliyle değil de daha çok ‘ne kadar büyük bir yer, burada mutlaka çok fırsatlar vardır, buranın cefasını çekeceksem sefasını da çekmeliyim’ diye düşündüm.

Adıyaman’dan ayrıldıktan sonra hayatınızda neler değişti?
Tabi Kahta gibi küçük bir yerden sonra dünya başkenti İstanbul'a gelince ister istemez eğitim, iş ve sosyal hayatım tamamen değişti; çok yüksek bir tempoyla hayatın her alanında müthiş bir koşuşturmaca başladı ki, bu tempo hala devam ediyor.

Çalışmaya ne zaman başladınız?
İstanbul'a geldikten hemen sonra çalışmaya başladım. Üniversite hayatıyla birlikte ütücülük, garsonluk, turist rehberliği gibi değişik işler yaptım. Bilahare kolej ve dil kurslarında öğretmenlik yaptıktan sonra "Dialogue" ismiyle kendi markamızı oluşturarak bir dil okulu açtık.

İstanbul, devlerin yarıştığı bir arena
‘Dialogue’ ismiyle kendi markamızı oluşturarak bir dil okulu açtık, sözü tek başına mücadelenizi de, başarınızı da tam olarak yansıtmıyor, bunu biraz açabilir misiniz?
İstanbul, her alanda devlerin yarıştığı bir arenadır. Yani İstanbul’da ticari bir faaliyet yapacaksanız çok dikkatli, azimli, özverili ve sabırlı olmak zorundasınız. Hizmet sektöründe marka oluşturmak kolay olmuyor; birçok sıkıntıyla baş etmek zorundasınız. Biz çok yoğun çalıştık, Rabbim de lütfetti. Tabii son senelerde birçok kamu kurumu ya da dernek, vakıf gibi kuruluşların kontrolsüz ve kalitesiz ücretsiz dil kurslarından dolayı bizim gibi yıllarını ve emeğini bu alana yatırmış markalara ciddi anlamda zarar vermeğe başladı. Ben iki şubemi kapatıp, 40 personel işten çıkarmak zorunda kaldım. Dolayısıyla marka oluşturmak fazla bir şey ifade etmiyor, sizin kontrolünüz dışında bazı faktörlerle tüm emeğiniz boşa gidebiliyor.

Yabancı dil merakınız nereden geliyor?
Yabancı dilim üniversiteden önce derdimi anlatacak kadar vardı. Üniversitede dile hoş geldiği için filolojiyi seçtim. Şöyle söylerken ağzını dolduruyordu, fi-lo-lo-ji diye (gülüyor) Ama sonra baktım ki, filoloji benim aradığım değil. Bir daha sınava girdim, İngilizce öğretmenliğine geçtim.

Filoloji, yabancı dilin hoşafıdır
Filolojiyi neden beğenmediğinizi arkadaşlarınıza nasıl anlattınız?
Üniversite tercihi yaparken bana soran çok oldu, daha önce filolojide okumuşsunuz, nasıldır, tavsiye eder misin, diye. Onlara bir fıkra anlatarak cevap veriyordum.
Uzun yıllar önce bizim memlekette birkaç arkadaş il dışında gitmiş, karınları acıktığında bir lokantaya gitmişler. O zaman menü yok, garson mevcut olan yemekleri sayarken, “komposto” dediğini duyan “Hah bana ondan ver” demiş, şöyle ağzı dolu dolu “kom-pos-tooo” dediğine göre güzel bir yemek olmalı. Sonra yemekler gelmiş, herkese yemek, ona hoşaf. İşte filoloji, yabancı dilin hoşafıdır, diyorum. (gülüyor)

Sonra dil okulları açmaya başladınız…
Evet, önce bir tane, sonra farklı yerlerde şubeler açmaya başladık. Ama dil okulları stabil değil, ekonomik krizden, eğitimdeki değişimlerden etkileniyor. Aynı kulvarda, farklı alanda dil öğretmek için farklı düşüncelerimiz var.

Adıyaman’da kalsaydınız, aynı başarıyı yakalama şansınız olur muydu?
Yaptığım işin aynısını yapamazdım; o zamanlar üniversite yoktu, okuyamazdım, dil okulu açamazdım.

Gurbette kalmayı sürdürdüğünüze göre, güzel yanları olmalı, sizce nedir gurbetin güzelliği?
Güzel yanlarından ziyade, yaptığım iş itibariyle İstanbul uygun bir yer olduğu için 35 yıldır buradayım.

Gurbetin zor yanı nedir?
Sevdiklerinizden uzak olmanız en büyük sıkıntı.

Gurbete çıkarken neyi hayal ettiniz ve ne kadarı gerçek oldu?
İyi bir eğitim, sevdiğim helal bir işletme... Elhamdülillah hepsi gerçekleşti...

18 ay evime gidemedim
Gurbete ilk geldiğinizde, yol bilmeyip, bir garip kaldığınızda size el uzatan, yol gösteren oldu mu, yoksa bir başınıza kalıp, mücadeleyi sürdürdünüz mü?
Ben yapı itibariyle uzanacak bir el bekleyenlerden değilim. O zamanlar hemşeri dernekleri yok, öyle tanıdığımız da çok yoktu. Tabii ki çok sıkıntılı günlerimiz oldu, elhamdülillah Rabbim bana mücadele etme azmi verdi, sağlık ve afiyet lütfetti.

Neler yaptınız mesela..
Çok çalıştım, günler geceler boyunca, farklı farklı işlerde çalıştım. Gece yarılarına kadar çay da sattım, tercümanlık da yaptım. Şimdiki gençler okula gelip, bir ay sonra özledim diye eve gidiyor, ben 18 ay memleketime gitmedim, çalışmaktan okulu uzatmak zorunda kaldım ama bunu dert etmedim, nasılsa hayata atılmıştım, hem de erkenden atılmıştım. Bunun faydasını çok sonraları gördüm.

Eşinizle nasıl tanıştınız?
Eşimle meslektaşız, aynı yerde çalışıyorduk. Evlenmeye niyet ettiğimde, üç şey söyledim. Birincisi ben dini hayatın merkezine koymuş birisiyim, bunundan asla taviz vermem. İkincisi yardım kuruluşlarında aktif görev alır, zorda kalan insanlara yardım etmeye çabalarım. Üçüncüsü ise biz güneydoğuluyuz, gelenimiz gidenimiz çok olur, misafiri çok severiz. Kendisi de Kayserilidir, kültürümüze çok uzak değiller. Sonra baktım ki, o benden daha çok misafir seviyor, benden daha çok yardımsever, ben geride kaldım (gülüyor).

İstanbul’a geldiğiniz için hiç pişmanlık duydunuz mu?
Hayır, hiç pişman olmadım.

Geri dönmeyi düşündünüz mü?
Şu anda üç alanda ticari faaliyetim var: yabancı dil okulları, rehabilitasyon merkezi ve ithalat. Oturmuş bir düzenimiz var, dolayısıyla tamamen dönmek gibi bir planım yok.

Adıyaman lezzetlerini özlüyor musunuz?
Özlüyoruz, ama elhamdülillah bu lezzetleri bir şekilde İstanbul'a taşıdığımız için çok sıkıntı olmuyor.

Adıyaman’a has ürünleri nasıl temin ediyorsunuz?
Memleketten gönderiyorlar, ya da bu tür ürünlerin satıldığı yerlerden temin ediyoruz.

Gurbette olduğunuz için yapabildiğiniz üç etkinlik sayar mısınız?
Uluslararası konferans vs. katılmak, etkin sivil toplum kuruluşlarına üye olup faaliyetlerine katılmak, etkin olarak dış ticaret yapmak.

Adıyaman’da olmadığınız için yapamadığınız üç şeyi sayar mısınız?
Kahta çayında yüzmek, ablamın/yengelerimin yemeklerini yemek, iş stresi yaşamadan barajı seyretmek.

Adıyaman; Potansiyeli harekete geçirilememiş il
Buradan baktığınızda Adıyaman’ı nasıl görüyorsunuz?
Potansiyeli harekete geçirilmemiş bir il...

Gurbet hayatından sonra bugün için zihninizde kalan Adıyaman'ı tarif eder misiniz?
Adıyaman merkezi çok bilmiyorum, ama hatırlayabildiğim kadarıyla güzel kokan güllerin olduğu bir kale, yine bol çiçekli bahçeleri olan tek katlı evler...

Adıyaman’la irtibatınız hangi sıklıkla sürüyor, ne kadar gidip geliyorsunuz, ne kadar çok kişiyle görüşüyorsunuz?
Hemen hemen her gün 3-4 defa akrabalarımla görüşürüm, senede 2/3 defa giderim.

Bir gün, her şeyden elinizi ayağınızı çektiğinizde Adıyaman’a döner, “ölmeye geldim” der misiniz yoksa, doyduğum yerde ölebilirim de diye düşünür müsünüz?
İstanbul'da 35 sene emek verilerek oluşturulmuş bir düzen var, artık istesem de gidemem...

Ne dediler
Zehra Sivil (Ahmet Sivil’in eşi)
Kayseri doğumluyum, İstanbul’da büyüdüm. Eşimle Gök-Dil dil kursunda tanıştık ve evlendik.
Bir Kayserili olarak Adıyaman kültürü bana hiç yabancı gelmedi. İnsanları misafirperver, saygılı, dürüst, cömerttirler. Eşim de aynı şekilde dürüst, sadık ve iyi bir insandır. Bana her konuda çok yardımcı olur. Ev işlerinde sıkıştığımda en iyi arkadaşımdır. Bir misafir gelse her şeyi birlikte çabucak hazırlarız. Böyle bir insanla evlendiğim için çok şanslıyım.

Ne dediler?
Leyla Elif Kayan (Ahmet Sivil’in kızı)
24 yıl önce Ahmet ve Zehra Sivil’in biricik kızları olarak dünyaya geldim.
Eminim her kız çocuğu babası için özeldir ama ben babamın gözündeki yerimin bambaşka olduğuna eminim.
O her zaman benim için son dönemlerde dikte edilen arkadaş gibi baba ifadelerinin çok daha ötesinde çok daha sahici ve içten baba gibi babadır.
Her daim dağ gibi arkamdadır ifadesi tam olarak babamı tanımlar diyebilirim.
Son derece merhametli, adil, yardımseverdir ve bize de öyle olmayı tembihler. Aile bağlarının ne kadar önemli olduğunu ve ilk adımlarımdan üniversite yıllarıma evliliğe kısacası hayata dair birçok şeyi ben onda ve annemde görerek öğrendim.
Herkes tarafından bu kadar sevilen iki örnek insanın kızı olma gururunu ve mutluluğunu bana yaşattığı için Allah’a sonsuz şükürler olsun.

Ne dediler?
Mustafa Doğan (Arkadaşı)
Adıyaman Üniversitesi Strateji Daire Başkanı
İlk karşılaştığınızda, derin, ağır ve buzdan bir adam sanırsınız. Kutuplarda yaşam var mı? Sorusunu sorarsınız kendinize. Bir zaman sonra “Ohh My God !” kutuplarda böyle bir yaşam var mı? Sorusu dökülür dudaklarınızdan. Muhabbet esnasında hiç beklemediğiniz bir anda, kendine has kahkahası ile sizi milyon mil uzaklara götürebilir. Sizinle konuşurken farklı düşünceleri kafasından geçirip sonuçlandırabilir.
Yaşamının süresini hesaplamak için o günkü yaşını 3 ile çarpmanız gerek. Gördüğünüz, göremediğiniz ve onun yaşadıklarını üst üste koymanız gerekir. En ağır yükü Adıyaman ve Kahta’ ya olan özlemi ve hasreti olsa gerek. Erken yaşta kelleşmesine anlam veremediklerimden birisidir. Nemrut’un mesleğine etkisi olmuş olabilir, ancak yaşamında Erciyes’in ve eteklerinin rolü çok bence. Bıçkın bir Kanigenik Mahallesi delikanlısı idi, Ebu Sadık, Kırkori ve çiğ köfte, Alüt Nar, O’nun için anlamlıdır.
Allah gecinden versin, gün gelir de o benden önce demez ise eğer, ben ona; “Adıyaman ve Kahta’ya düşkün, hasbi, harbi ve sevimli insandı” diyebileceğim birisi. Şen olsun, selam olsun.

Ne dediler?
M.Sami Köroğlu (Arkadaşı)
KYK Adıyaman İl Müdürü
Ahmet Sivil, çok gayretli, çalışkan ve çok değerli bir hemşerimizdir, dostumuzdur, arkadaşımızdır.
İngilizceye hakimiyeti, sadece bir üniversiteden ibaret değil, kendi çabasının, çalışkanlığının, öğrenme azmi ve merakının bir ürünü.
İngilizce başarısında Nemrut’un etkisinin olduğunu da düşünüyorum.
Ahmet Sivil, memleketine, geleneklerine, örfüne bağlı ve memleket hasretiyle dolu birisi…
O nedenle her fırsat bulduğunda soluğu burada alır, yakınlarıyla, dostlarıyla hasret giderir ve tabi ki, Adıyaman’ın lezzetlerini tatmadan, tattırmadan da gitmez. İşi rast gelsin, başarısı daim olsun, yüzü hep gülsün, iyi k,i varsın…

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.

Kıtlık Öncesi Hazırlık

2017-05-23T00:57:00.003-07:00

Doğrusu hiç sorun ettiğinizi sanmıyorum, zaten her gün, her saat, her dakika, her saniye çeşitli iletişim kanallarında Ramazanda nasıl besleneceğiniz, neler yiyeceğiniz, nelerden kaçınacağınız açıklanıyor.
Ama yine de merak ediyorsunuz biliyorum.
Sırf sizin bu merakınızdan dolayıdır ki, bu kadar diyetisyen, bu kadar beslenme uzmanı sizin için can siperane, o kanaldan bu kanala, oradan şu kanala, sonra da diğer kanala koşturup duruyorlar.
Yetmiyor tabii…
Özel hastaneler “reklam fırsatını” asla kaçırmayacaklarından, hastanelerinde görev yapan diyetisyenlerin büyük bir emek sarf ederek hazırladığı “kopyala yapıştır” bilgilerini kamuoyuyla paylaşmaktan geri kalmıyorlar.
Böylece her ilde, her ilçede adı duyulmamış hastanelerinin reklamı yapılıyor, bir ramazan ayı boyunca…
Bütün bu uzmanların ana görevi sizin sağlıklı yaşamanızı sağlamaktır, başkaca bir amaçları da yoktur.
Uzmanlığın hakkını verenler, sizin için her şeyin en ince detayını hesaplamaktan asla imtina etmezler.
Yediğiniz her şeyin kalorisini hesaplayan bu uzmanlar, iftarda ve sahurda kalorileri alt alta toplayıp, bir şeylerle çarpıp, bir şeylere bölmeyi de ihmal etmiyorlar.
Yazının girişine bakıp, size beslenme veya sağlık tüyoları vereceğimi sanmayın. Zira ben ne doktorum ne de beslenme uzmanı ama beslenemeyenlerin neden beslenemediğini, tıka basa beslenenlerinde nasıl beslendiğini, kimlerin beslediğini çok iyi bilirim.
***
Ramazan ayı bu hafta sonu başlıyor.
Oruç tutmak isteyenleri haliyle tatlı bir telaş da aldı. Hurma alınacak, mutfağın eksiklikleri giderilecek, yağ, salça, tuz..
Sonra yeteri kadar ve çeşitli yemekler için hazırlanan et, tavuk.. sebze, meyve.. gibi mutfakta ev hanımının ihtiyaç duyacağı her şeyi tastamam temin etmek için marketlere koşulur.
Dışarıdan bakan birisinin muhtemelen “kıtlık öncesi hazırlık” diyeceği bir koşuşturmaya şahit olabilirsiniz.
Boru değil ya 16-17 saat aç biilaç kalınacak…
Çölde kalmış Mecnun gibi “Leyla.. Leyla” demeyecek ama “Su.. su” diyecek…
Mevla’yı bulmaya götüren ‘Leyla’ arayışıyla, İftarı bulmaya götüren ‘su’ arayışı, hiçbir zaman aynı aşk kazanında kaynamayacaktır.
Ama derdi Mevla’yı bulmak olanların arayışı, Leyla’nın aşkıyla yanmaktır, iftarı olsa da olur, olmasa da…
Ramazan öncesi Ramazan ayına hazırlananların telaşı, iftarı bulmaya dönük.
Ne yazık ki uzun zamandır “gelenekselleşen” Ramazanlara aşina olduk. Eğlencesi bol, tıkınması çok ama maneviyatı az Ramazanlar…
Beslenme uzmanları da bunu iyi keşfetmiş olmalı ki, bütün iletişim kanallarını kullanarak bizlere ulaşmaya çalışıyor.
Hatta bazı beslenme uzmanları hızını alamayıp, iftar öncesine de atıştırmalık koyabiliyor. Bazıları da “şaraplı” iftar sofrası tavsiyesinde bulunabiliyor. (Ne yazık ki editörlük yaptığım zaman bu iki tavsiyeye de denk gelmiştim.)
Ama hiç kimse sahur etmeden, iftarı beklemeyenleri düşünmüyor.
Az yiyin, mideyi yormayın. Önce bir dilim ekmek ve bir çorbayla iftara başlayın. 15-20 dakika dinlenin, sonra gelsin ızgaralar, gitsin pilavlar…
Ardından yine bekleyin tatlılar, yine bekleyin meyveler yine bekleyin dondurmalar…
Uyanık kaldığınızda yiyin, uykudayken oruç tutun…
Sahuru da ihmal etmeyin…
Sahurda sofranızda karpuz olsun, kavun olsun, domates olsun, salatalık olsun, peynir olsun, zeytin olsun.. olsun da olsun…
Ve sizin sadece iftarda, çorbayla atıştıracağınız bir dilim ekmeği, günün tamamında bulamayanları hiç düşünmeyin…
Olsun, siz doyun, siz iyi beslenin, aman aç kalmayın, susuz durmayın, vücudunuz sıvı kaybetmesin.
Gün boyu almanız gereken kalorileri aman ihmal etmeyin, gece iki katını alın, hırsınız dinsin…
Bir dilim ekmek bulamayanı umursamayın, el uzatmayın, sofranıza konuk etmeyin…
Ensar durumda olduğunuzu hiç düşünmeyin, muhacirleri ülkeden kovmanın hesabını yapın ama bir bardak su içiyor mu diye dert etmeyin.
Aman sakın ha moralinizi de bozmayın, stres yapmayın yoksa şekeriniz çıkar, tansiyonunuz fırlar, topladığınız kaloriler buhar olup uçar, gider…
Siz iyisi mi kıtlık öncesi hazırlığınızı hakkıyla ve tastamam yapın, Mevla’ya ulaşma derdiniz olduğunda, “biz ne yapmışız” demeye başlarsınız…
Geç olur ama…

Tweetimden Seçmeler
Keşke hep çocuk kalsaydık ve keşke tek derdimiz, elimizden alınan şeker olsaydı...

Bu yazı Naif Karabatak tarafından kaleme alınmıştır.