Nationaal Archief | Nieuws- en persberichten

Tijdelijke sluiting studiezaal Nationaal Archief

Nationaal Archief — Wed, 12 Jun 2013 11:55:48 +0000

17 juni 2013

De bouwwerkzaamheden voor het nieuwe publiekscentrum - waaronder de studiezaal - van het Nationaal Archief zijn bijna afgerond. Om onze bezoekers na de verbouwing weer goed van dienst te kunnen zijn moet er nog veel gebeuren. De consequentie daarvan is dat het Nationaal Archief zijn deuren voor bezoekers sluit van maandag 16 september t/m dinsdag 15 oktober. In die periode is het dus niet mogelijk om archieven te raadplegen.

Waarom is een tijdelijke sluiting noodzakelijk?

We realiseren ons dat een tijdelijke sluiting van de studiezaal vervelend is voor onze bezoekers. De sluiting is noodzakelijk omdat we het nieuwe publiekscentrum willen inrichten en testen. Alle hulpmiddelen die we bieden moeten natuurlijk goed functioneren; de nieuwe studieplekken willen we zorgvuldig inrichten en de bouwwerkzaamheden geven veel overlast van geluid en stof. Daarom hebben we ervoor gekozen de studiezaal korte tijd te sluiten.

Beschikbaarheid afdeling Inlichtingen

Vanwege de interne verhuizing en de inrichting van de nieuwe studiezaal is de afdeling Inlichtingen telefonisch bereikbaar dinsdag t/m vrijdag van 13.00 – 17.00 uur. U kunt uw vraag ook stellen via het contactformulier of een mail sturen naar info@nationaalarchief.nl.

Tijdens de sluiting van de studiezaal is het niet mogelijk om archieven in te zien. Het blijft wel mogelijk om online scans te bestellen op de website. De levering van bestelde scans gaat tijdens de sluitingsperiode gewoon door.

Feestelijke opening

Op woensdag 16 oktober is er een feestelijke opening ter ere van het nieuwe publiekscentrum van het Nationaal Archief. Dat is het moment waarop ook de vernieuwde studiezaal open gaat. U bent vanaf die dag weer van harte welkom.

GCE nieuwsbrief naar DCICC

Nationaal Archief — Thu, 13 Jun 2013 08:08:17 +0000

13 juni 2013

De Dutch Centre for International Cultural Cooperation (DCICC, voorheen SICA, Trans Artists en Media Desk) geeft vanaf mei dit jaar een nieuwsbrief over gemeenschappelijk cultureel erfgoed (GCE) uit. Deze nieuwsbrief vervangt de huidige GCE-nieuwsbrief van het Nationaal Archief. De nieuwsbrief van DCICC bevat naast nieuws van het Programma Gemeenschappelijk Cultureel Erfgoed ook nieuws van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de ambassades in de GCE-landen. Een bredere opzet dus, gericht op archieven en gebouwd, archeologisch, museaal en immaterieel erfgoed.

Rol DCICC voor GCE

DCICC heeft sinds januari 2013 een speciale rol gekregen binnen de uitvoering van het GCE-beleid. De taak van DCICC bestaat uit het informeren van het veld, het samenbrengen van initiatieven en de zichtbaarheid van de GCE activiteiten te vergroten. Daarnaast beheert DCICC ook een GCE-matchingsfonds om projecten op het gebied van GCE te stimuleren en ondersteunen. Als onderdeel van het vergroten van de transparantie en zichtbaarheid van GCE geeft DCICC een GCE-nieuwsbrief uit die de huidige GCE-nieuwsbrief vervangt.

Geïnteresseerden in de nieuwe GCE-nieuwsbrief kunnen zich per e-mail aanmelden bij DCICC.

F.J. Duparc-prijs 2013 voor Nico Vriend

Nationaal Archief — Wed, 12 Jun 2013 07:43:28 +0000

12 juni 2013

Op 11 juni is tijdens de studiedagen van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen Nederland (KVAN) de Mr. F.J. Duparc-prijs 2013 uitgereikt aan Nico Vriend voor zijn studie Het informatiesysteem en –netwerk van de Verenigde Oostindische Compagnie. Vriend schreef zijn werkstuk als afstudeerscriptie voor zijn Master History, subtrack Archival Studies, aan de Universiteit Leiden.

Jury-oordeel

De voorzitter van de jury, drs. F.J. Duparc, zoon van de naamgever van de prijs, noemde de inzending van Vriend een zorgvuldig en degelijk werkstuk en het resultaat van een mooi onderzoek. De prijswinnaar geeft - aldus de jury - een goed beeld van de institutionele organisatie van de Verenigde Oost-Indische Compagnie en probeert aan de hand van historical en archival events het informatiesyteem en –netwerk te doorgronden. De jury had veel waardering voor de wijze waarop de auteur zich in het archief heeft ‘gegraven’.

Kwalitatief goede inzendingen

Voor de prijs van dit jaar waren in totaal 3 mededingers. De jury was aangenaam verrast door de goede kwaliteit van alle 3 de inzendingen. De wens om vooral vernieuwende studies te honoreren gaf de doorslag de prijs aan Nico Vriend toe te kennen.

De jury

De jury bestaat uit:

drs. F.J. Duparc, voorzitter (oud-directeur van het Mauritshuis en zoon van de naamgever van de prijs)
dhr. R. Spork (hoofdredacteur van het Archievenblad);
mr. M.J. Berendse (algemene rijksarchivaris);
prof.dr. Ch. Jeurgens (hoogleraar Archiefwetenschappen aan de Universiteit van Leiden);
prof.dr. Th. Thomassen (hoogleraar Archiefwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam);
dr. P. Brood, secretaris (werkzaam bij het Nationaal Archief).

F.J. Duparc-prijs

De F.J. Duparc-prijs is in 1972 ingesteld bij gelegenheid van het afscheid van dr. mr. F.J. Duparc van het toenmalige ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk. Duparc had grote verdiensten gehad voor het archiefwezen.

De F.J. Duparc-prijs werd voor het eerst uitgereikt in 1973. Sindsdien wordt hij telkens na het verstrijken van 3 jaar uitgeloofd ter bekroning van een vernieuwende studie over een onderwerp op het gebied van de archivistiek en het archiefrecht. De Duparc-prijs bestaat uit een geldbedrag van 2.000 euro.

Programma Archief 2020 officieel van start

Nationaal Archief — Mon, 03 Jun 2013 12:33:58 +0000

3 juni 2013

Deze maand is het programma Archief 2020 officieel van start gegaan. Dit 4-jarige innovatieprogramma is speciaal ingericht om te komen tot een archieffunctie die toekomstvast is en dus aansluit bij de steeds verdergaande digitalisering van de samenleving en de overheid. Het Programmaplan 2013-2016 en het Uitvoeringsplan 2013 van Archief 2020 zijn op 31 mei aangeboden aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Samenwerkingspartners

Voor de uitvoering van Archief 2020 werken de partners die het Archiefconvenant hebben ondertekend, intensief samen in projecten. Dit zijn het ministerie van OCW, het Interprovinciaal Overleg (IPO), de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Unie van Waterschappen (UvW). Deze koepelorganisaties gaan samen met de archiefsector de uitdaging aan een toekomstvaste archieffunctie te ontwikkelen en te implementeren. Het programmabureau van Archief 2020 is gehuisvest in het Nationaal Archief.

Meer informatie is te vinden op de Archief 2020-pagina's op deze website.

Ketelaarlezing 2012 van Beatrice de Graaf in druk verschenen

Nationaal Archief — Wed, 29 May 2013 13:08:48 +0000

29 mei 2013

Beatrice de Graaf; Het archief als tijdbom Gevaar en geheimhouding in de staatsarchieven

PDF (3.45 MB) | 18-06-2013

Vandaag verschijnt de Ketelaarlezing van 2012 ‘Het Nationaal Archief als tijdbom. Gevaar en geheimhouding in de staatsarchieven’ in boekvorm. Deze 10e Ketelaarlezing is van de hand van prof.dr. Beatrice de Graaf, hoogleraar Conflict en Veiligheid in historisch perspectief aan de Universiteit Leiden (Campus Den Haag). De tekst is vanaf nu exclusief bij het Nationaal Archief verkrijgbaar.

In haar lezing voert De Graaf de lezer langs allerlei ‘explosief’ materiaal dat in de depots van het Nationaal Archief ligt. Daarbij stelt zij zichzelf de vraag hoe zinvol geheimhouding hiervan eigenlijk is.

Veiligheidsbeleid

Het belang van veiligheidsbeleid wordt tegenwoordig volgens De Graaf met steeds meer urgentie, onvermijdelijkheid en onmiddellijkheid gepresenteerd. Dat gaat tegelijkertijd gepaard met steeds meer pogingen tot geheimhouding. Door historisch onderzoek te doen, wordt het mogelijk om hier vraagtekens bij te plaatsen, besluitvormingsprocessen te ontrafelen en te laten zien hoe effectief veiligheidsbeleid daadwerkelijk is.

Pleidooi voor minder geheimhouding

In haar Ketelaarlezing neemt De Graaf deze handschoen op. Waar zijn de Nederlandse autoriteiten en de bevolking bang voor? Welke ‘bommen en granaten’ belegeren het Koninkrijk in de afgelopen 200 jaar? Uit het archief zijn de veranderende denkbeelden en opvattingen over veiligheidsdenken, dreiging en gevaar prachtig op te maken.

Na een bespreking van het ‘explosieve’ materiaal in de collectie van het Nationaal Archief, maakt De Graaf duidelijk dat het hier vooral mythes betreft. Uiteindelijk breekt zij dan ook een lans voor minder geheimhouding.

Waar te krijgen?

De Ketelaarlezing Het Nationaal Archief als tijdbom. Gevaar en geheimhouding in de staatsarchieven van prof.dr. Beatrice de Graaf is voor €5,- verkrijgbaar aan de balie van het Nationaal Archief en via de webwinkel van gahetNA . Download de lezing van Beatrice de Graaf (PDF: 3.45 Mb).

Een podcast van de lezing van Beatrice de Graaf is elders op deze website te vinden.

Jaarlijkse Ketelaarlezing

De Ketelaarlezing is genoemd naar de voormalige algemene rijksarchivaris prof.dr. Eric Ketelaar. Sinds 2003 organiseren het Nationaal Archief en de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland jaarlijks deze lezing.

Inschrijving Apex-conferentie: Digitale infrastructuur voor archieven

Nationaal Archief — Fri, 10 May 2013 09:34:32 +0000

10 mei 2013

Van 26 tot 28 juni organiseert APEx in Trinity College, de universiteit van Dublin, de conferentie Building infrastructures for archives in a digital world. In combinatie met dit congres vinden in deze periode in Dublin ook de Lentebijeenkomst van het DLM Forum en de 11e bijeenkomst van ICARUS (International Centre for Archival Research) plaats. De registratie voor deelname aan dit open evenement is op 1 mei van start gegaan. Inschrijven kan nog tot 31 mei.

APEx-congres

Het consortium van het door de Europese Unie gesubsidieerde APEx-project organiseert deze conferentie om de belangrijke digitale uitdagingen te bespreken waarmee archiefinstellingen te maken hebben en krijgen. De bijeenkomst heeft als doel de voornaamste vraagstukken op dit gebied te behandelen door het brede aanbod van methodes en aanpakken te evalueren. Voor het verkrijgen van nieuwe inzichten voor verdere ontwikkeling van het Archives Portal Europe (APE) worden ervaringen en visies van gerelateerde projecten uitgewisseld.

Deze internationale conferentie, met sprekers uit de hele wereld, belooft een productieve en informatieve bijeenkomst te worden. Experts wisselen niet alleen hun kennis en ervaringen uit; deelnemers krijgen ook de kans hun deskundigheid te delen, van elkaar te leren en samenwerkingsverbanden aan te gaan.

Programma: Nederlands/Vlaamse bijdragen

27 juni, sessie 1.4 (16.00-17.40)
Petra Links (NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies) en Reto Speck (NIOD, Centrum voor e-Research, King's College Londen, Engeland)
Research infrastructures and archival inter-mediation

28 juni, sessie 1.5 (9.00-10.40)
Tom Cobbaert (Archief 2.0, België)
ArchiefWiki, the collaborative success of independent knowledge sharing

Inschrijven

Aanmelden voor dit evenement kan op de website Dublin Conferences. Bekijk voor meer informatie de website van APEx.

Overbrenging Akte van Abdicatie naar Nationaal Archief

Nationaal Archief — Mon, 06 May 2013 09:18:33 +0000

Op dinsdag 7 mei wordt de Akte van Abdicatie, waarin koningin Beatrix een week geleden afstand deed van de troon, door het Kabinet van de Koning officieel overgebracht naar het Nationaal Archief. Deze akte is na overbrenging het jongste archiefstuk van het Nationaal Archief. Het document wordt opgenomen in het reeds bij het Nationaal Archief berustende deel van het Kabinetsarchief.

Jongste archiefstuk

Het Nationaal Archief is de officiële bewaarplaats voor de archieven van de centrale overheid, dus onder meer de ministeries, de Hoge Colleges van Staat en ook het Kabinet van de Koning. Volgens de Archiefwet uit 1995 moeten al deze organisaties hun documenten naar het Nationaal Archief overbrengen wanneer ze ouder zijn dan 20 jaar. In het geval van de Akte van Abdicatie is die termijn verkort tot minder dan 1 week. De Archiefwet biedt veel ruimte voor vervroegde overbrenging van overheidsarchief. De belangrijkste eis is dat de overbrengende instantie en het archief het allebei willen. Bij de Akte van Abdicatie is dat zo.

Digitaal beschikbaar

Het Nationaal Archief is er niet alleen om te bewaren, maar ook om overheidsinformatie aan het publiek beschikbaar te stellen. De Akte van Abdicatie is bij uitstek een document dat alle inwoners van Nederland aangaat. Daarom stelt het Nationaal Archief na overbrenging de akte in digitale vorm beschikbaar. Vanaf 8 mei is hij, samen met de eerder abdicatieaktes te zien op een speciale pagina op de website gahetNA.nl.

Abdicatie

Een abdicatie is in de geschiedenis van Nederland 3 keer eerder voorgekomen: Willem I trad in 1840 af, Wilhelmina in 1948 en Juliana 1980. De koningen Willem II en Willem III stierven in het harnas. Was voor de beide koninginnen ouderdom de reden voor hun abdicatie, voor Willem I was het vooral teleurstelling. Sinds 1837 was hij weduwnaar. Hij wilde hertrouwen met de katholieke Zuid-Nederlandse gravin d’Oultremont. Dat gaf veel verzet van ministers en burgerij. Daarnaast was hij het principieel oneens met de grondwetsherziening van 1840. Ten slotte kon hij het uiteenvallen van zijn verenigd koninkrijk niet verkroppen; België is in 1839 onafhankelijk geworden.

Topstukken in de Nieuwe Kerk

De Akten van Abdicatie behoren net als de grondwet van 1814 tot de topstukken van het Nationaal Archief. Deze topstukken zijn vanaf zaterdag 11 mei in de Nieuwe Kerk in Amsterdam te zien in de tentoonstelling 'Ingehuldigd! De Oranjes en De Nieuwe Kerk'.

Noot voor de redactie:

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jacqueline van Walbeek, 06-50520543.

Vertraging in behandeling e-mails inlichtingen

Nationaal Archief — Thu, 02 May 2013 07:28:10 +0000

2 mei 2013

Het Nationaal Archief heeft helaas vanaf vorige week te kampen gehad met een technisch probleem met het versturen en ontvangen van e-mail via het adres info@nationaalarchief.nl. Inmiddels is deze storing verholpen, maar er is hierdoor wel een vertraging ontstaan in het beantwoorden van de aan ons toegestuurde vragen.

We doen ons best om zo spoedig mogelijk de eerder gestelde vragen en ingediende verzoeken voor reproducties in behandeling te nemen. Houdt u echter wel rekening met enige vertraging. We vragen uw begrip. Onze excuses voor het ongemak.

Film Neurenberg Tribunaal te zien in EYE Filminstituut

Nationaal Archief — Wed, 01 May 2013 12:00:52 +0000

1 mei 2013

De documentaire Nuremberg: Its Lesson for Today [The Schulberg/Waletzky Restoration] is op de avond van de Dodenherdenking 4 mei a.s. te zien in EYE Filminstituut in Amsterdam. Deze film uit 1948 is in 2009 onder andere met financiële steun van het Nationaal Archief gerestaureerd onder leiding van Sandra Schulberg, de dochter van de regisseur. Sinds die tijd heeft het Nationaal Archief het enige Nederlandse exemplaar van de gerestaureerde versie van de film in eigendom.

Verslag van schokkend Tribunaal

Nuremberg: Its Lesson for Today is de Engelstalige versie van Nürnberg und seine Lehre, het schokkende verslag van het Internationale Militaire Tribunaal in Neurenberg uit 1945/46. Dit in opdracht van de geallieerde gemaakte rechtbankverslag draaide in het kader van de zogeheten ‘denazificatie-campagne’ veelvuldig in Duitse bioscopen in 1948 en 1949. De bedoeling was om het Duitse volk inzicht te geven in de gruwelen die door het nazi-regime zijn begaan. Niet alleen de getuigenissen van nazi-kopstukken zoals Hermann Göring, Rudolf Hess, Albert Speer, Arthur Seyss-Inquart, maar ook de opnames van de gruwelijkheden van de concentratiekampen, confronteerden de Duitse bevolking hardhandig met hun nabije verleden.

Geen vertoning Engelse variant

Van de Duitse film werd al direct ook een Engelstalige variant vervaardigd. Deze versie zou de Amerikaanse en Europese bioscopen echter nooit bereiken. Het US War Department en het State Department waren er huiverig voor om de film aan een Amerikaans publiek te vertonen. Inmiddels was de Marshall-hulp volop op gang gekomen; Duitsland moest zo snel mogelijk tot een volwaardige Europese natie en bondgenoot uitgroeien. Bij deze rehabilitatie pasten geen beelden van de gruwelijkheden die het nazi-regime had aangericht.

Restauratie van origineel

De Engelse versie van de film is daarom nooit helemaal afgemaakt; de originele filmnegatieven en de geluidsband raakten zoek. Dankzij de inspanningen van Sandra Schulberg, de dochter van de regisseur van de film, is ‘one of the most important films never seen’ – zoals zij deze film noemt – alsnog te bekijken. Na 5 jaar van restaureren en onderzoek doen onder leiding van Schulberg, kon Nuremberg: Its Lesson for Today op 13 november 2009 alsnog in Den Haag zijn wereldpremière krijgen. Na die première is de film in Nederland slechts enkele keren te zien geweest.

De restauratie van Nuremberg: Its Lesson for Today is mogelijk gemaakt door financiële bijdragen van onder meer het Nationaal Archief en het Steven Spielberg Film and Video Archive.

Meer informatie

Meer informatie over de vertoning van Nuremberg: Its Lesson for Today [The Schulberg/Waletzky Restoration] in EYE Filminstituut is te vinden op de website van EYE.

Publieksbalie Kadaster bij Groninger Archieven open

Nationaal Archief — Wed, 17 Apr 2013 11:28:24 +0000

17 april 2013

Op woensdag 17 april vindt de officiële opening plaats van de Kadasterbalie bij het Regionaal Historisch Centrum (RHC) Groninger Archieven. Daarbij zijn de heer Benasconi (directeur van het Kadaster), de heer De Jonge (directeur Groninger Archieven) en de heer Berendse (directeur van het Nationaal Archief) aanwezig. De Kadasterbalie is het resultaat van de integratie van de kadastrale informatievoorziening en de publieksfuncties van het RHC Groninger Archieven.

Onderzoek wordt vergemakkelijkt

Met deze Kadasterbalie verplaatst het Groningse Kadaster zijn publieksbalie naar het gebouw van het RHC Groninger Archieven. Dat betekent dat bezoekers die niet alleen op zoek zijn naar kadastraal archiefmateriaal, maar ook historische informatie, vanaf nu op 1 adres terecht kunnen. Er hoeft niet langer tussen 2 locaties heen en weer gependeld te worden.

Samenwerking Kadaster, RHC’s en Nationaal Archief

In het kader van de integratie van informatievoorziening door het Kadaster en de publieksfunctie van het Nationaal Archief en de 11 RHC’s is de intentie uitgesproken om ook op andere plaatsen initiatieven, zoals vanaf nu in Groningen, te ontwikkelen. Die samenwerking en de wijze waarop die vorm zou moeten krijgen, wordt in de komende periode verder uitgewerkt door de betrokken partijen.

Kijk voor meer informatie over de nieuwe Kadasterbalie bij de Groninger Archieven op de website van het Kadaster.